197 บันทึกผลหลังการสอน ผลการจัดการเรียนรู้ ปัญหาและอุปสรรค แนวทางการแก้ไขปัญหา ลงชื่อ ............................................ (ผู้สอน) (นายเปรม เอ้มะราช) นักศึกษาปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ............/............../..............
198
199
200 แผนการจัดการเรียนรู้ 22 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 รหัสวิชา ค22102 ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ความเท่ากันทุกประการ เวลาเรียน 14 ชั่วโมง เรื่อง การนำไปใช้ เวลา 1 ชั่วโมง ผู้สอน นายเปรม เอ้มะราช โรงเรียนสว่างแดนดิน สอนวันที่...........เดือน..........................พ.ศ.2565 มาตรฐาน/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ค 2.2 เข้าใจและวิเคราะห์รูปเรขาคณิต สมบัติของรูปเรขาคณิต ความสัมพันธ์ ระหว่างรูปเรขาคณิต และทฤษฎีบททางเรขาคณิต และนำไปใช้ ตัวชี้วัด ค 2.2 ม. 2/4 เข้าใจและใช้สมบัติของรูปสามเหลี่ยมที่เท่ากันทุกประการในการแก้ปัญหา คณิตศาสตร์และปัญหาในชีวิตจริง สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว คือ รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน กำหนดให้ ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้าน AB = AC ̅AB̅̅̅ BC̅̅̅̅ AC̅̅̅̅ จากรูป ABC เป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มี AB = AC เรียกว่า ฐาน เรียก AB ˆ C และ AC ˆ B ว่า มุมที่ฐาน เรียก BA ˆ C ว่า มุมยอด ที่มี ̅AB̅̅̅ และ AC̅̅̅̅ เป็นด้านประกอบมุมยอด A B C มุมยอด มุมที่ฐาน มุมที่ฐาน ฐาน
201 จุดประสงค์การเรียนรู้ เมื่อเรียนจบบทเรียนนี้แล้วนักเรียนสามารถ 1. ด้านความรู้ (K) บอกสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) อธิบายสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุนแนวคิดของตนเองหรือโต้แย้งแนวคิดของผู้อื่นอย่าง สมเหตุสมผล (A1) มีความมุมานะในการทำความเข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ (A2) สาระการเรียนรู้ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียนพร้อมทั้งตรวจสอบรายชื่อการเข้าเรียนของนักเรียน 2. ครูและนักเรียนทบทวนเรื่องความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยม โดยให้ นักเรียนอธิบายเกี่ยวกับความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยมว่าเป็นอย่างไร (รูปสามเหลี่ยมสอง รูปเท่ากันทุกประการ ก็ต่อเมื่อ ด้านคู่ที่สมนัยกันและมุมคู่ที่สมนัยกันของรูปสามเหลี่ยมทั้งสองรูปนั้น มีขนาดเท่ากันเป็นคู่) 3. ครูและนักเรียนทบทวนเรื่องรูปสามเหลี่ยมสองรูป 1) รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน–มุม–ด้าน เป็นอย่างไร (ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปมีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน–มุม–ด้าน (ด.ม.ด.) กล่าวคือ มีด้านยาวเท่ากัน สองคู่ และมุมในระหว่างด้านคู่ที่ยาวเท่ากันมีขนาดเท่ากันแล้ว รูปสามเหลี่ยมสองรูปนั้นเท่ากันทุก ประการ) 2) รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีความสัมพันธ์กันแบบ มุม–ด้าน–มุม เป็นอย่างไร (รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีมุมคู่ที่สมนัยกันมีขนาดเท่ากัน 2 คู่ และด้านซึ่งเป็นแขนร่วมของมุมทั้งสอง นั้นยาวเท่ากัน 1 คู่) 3) รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน–ด้าน–ด้าน เป็นอย่างไร (ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปมีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน-ด้าน–ด้าน (ด.ด.ด.) กล่าวคือ มีด้านยาวเท่ากัน 3 คู่ แล้วรูปสามเหลี่ยมสองรูปนั้นเท่ากันทุกประการ)
202 ขั้นสอน 4.ครูวาดรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วบนกระดานดำ ดังรูป ตัวอย่าง กำหนดให้ ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้าน AB = AC จากรูป ABC เป็นรูปสามเหลี่ยมหนาจั่ว มี AB=AC เรียก BC ว่า ฐาน เรียก AB ˆ C และ AC ˆ B ว่า มุมที่ฐาน เรียก BA ˆ C ว่า มุมยอด ที่มี AB และ AC เป็น ด้านประกอบมุมยอด 5. ครูถามนักเรียนว่า จากตัวอย่างข้างต้น นักเรียนสังเกตเห็นอะไรบ้าง (รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน) 6. ครูเปิดโอกาส ให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และอธิบายจนเข้าใจ ขั้นสรุปและฝึกทักษะ 7. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 4 กลุ่ม เพื่อทำกิจกรรมสำรวจรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว 8. กติกาในการทำกิจกรรม นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาจับสลากซองในการสำรวจรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่ว จากนั้นให้นักเรียนตอบคำถามโดยมีเวลาในการสำรวจ 10 นาที 9. ครูให้นักเรียนส่งตัวแทนออกมานำเสนอซองคำถามของกลุ่มตนเอง 10. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปบทเรียน ดังนี้ A B C มุมยอด มุมที่ฐาน มุมที่ฐาน ฐาน รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว คือ รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน
203 ขั้นวัดและประเมินผล 11. ครูตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยการให้นักเรียนวาดรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว พร้อมทั้งบอกว่าแต่ละด้านเรียกว่าอย่างไร สื่อและแหล่งการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ม.2 เล่ม 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2560 จัดทำโดย สถาบันส่งเสริมการสอน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกระทรวงศึกษาธิการ (สสวท). 2. กิจกรรมสำรวจรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุดโรงเรียนสว่างแดนดิน 2. ห้องปฏิบัติการคณิตศาสตร์ 3. เว็บไซต์ www.google.com/ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว สมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วออกเป็น รูป สามเหลี่ยมสองรูปที่เท่ากันทุกประการ - มุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งครึ่งฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะตั้งฉากกับฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
204 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ สิ่งที่ต้องการวัด/ประเมิน เครื่องมือที่ใช้ วิธีการ เกณฑ์การ ประเมิน ด้านความรู้ บอกสมบัติของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่วได้ กิจกรรมสำรวจรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่ว ตรวจสอบกิจกรรม สำรวจรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่ว ถูกต้องร้อยละ 70 ขึ้นไป ด้านทักษะ/กระบวนการ อธิบายสมบัติของรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ กิจกรรมสำรวจรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่ว ตรวจสอบกิจกรรม สำรวจรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่ว ถูกต้องร้อยละ 70 ขึ้นไป ด้านคุณลักษณะ สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุน แนวคิดของตนเองหรือโต้แย้ง แนวคิดของผู้อื่นอย่าง สมเหตุสมผล (A1) มีความมุมานะในการทำความ เข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทาง คณิตศาสตร์ (A2) แบบประเมิน พฤติกรรม สังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน ผ่านเกณฑ์ใน ระดับดีขึ้นไป
205 บันทึกผลหลังการสอน ผลการจัดการเรียนรู้ ปัญหาและอุปสรรค แนวทางการแก้ไขปัญหา ลงชื่อ ............................................ (ผู้สอน) (นายเปรม เอ้มะราช) นักศึกษาปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ............/............../..............
206
207
208 แผนการจัดการเรียนรู้ 23 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 รหัสวิชา ค22102 ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ความเท่ากันทุกประการ เวลาเรียน 14 ชั่วโมง เรื่อง การนำไปใช้ (2) เวลา 1 ชั่วโมง ผู้สอน นายเปรม เอ้มะราช โรงเรียนสว่างแดนดิน สอนวันที่...........เดือน..........................พ.ศ.2565 มาตรฐาน/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ค 2.2 เข้าใจและวิเคราะห์รูปเรขาคณิต สมบัติของรูปเรขาคณิต ความสัมพันธ์ ระหว่างรูปเรขาคณิต และทฤษฎีบททางเรขาคณิต และนำไปใช้ ตัวชี้วัด ค 2.2 ม. 2/4 เข้าใจและใช้สมบัติของรูปสามเหลี่ยมที่เท่ากันทุกประการในการแก้ปัญหา คณิตศาสตร์และปัญหาในชีวิตจริง สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วคือรูปสามเหลียมที่มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะแบ่งรูปสามเหลี่ยมน้าจั่วออกเป็นรูป สามเหลี่ยม 2 รูปเท่ากันทุกประการ มุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะแบ่งครึ่งฐานและตั้งได้ฉากกับฐานของรูป จุดประสงค์การเรียนรู้ เมื่อเรียนจบบทเรียนนี้แล้วนักเรียนสามารถ 1. ด้านความรู้ (K) บอกสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) นำสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมาใช้ในการแก้ปัญหาได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุนแนวคิดของตนเองหรือโต้แย้งแนวคิดของผู้อื่นอย่าง สมเหตุสมผล (A1)
209 มีความมุมานะในการทำความเข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ (A2) สาระการเรียนรู้ การนำรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมาใช้ในการแก้ปัญหา กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียนพร้อมทั้งตรวจสอบรายชื่อการเข้าเรียนของนักเรียน 2. ครูทบทวนความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยมสองรูป และรูปสามเหลี่ยมที่มี ความสัมพันธ์กันแบบ ด.ม.ด. หรือแบบ ม.ด.ม หรือแบบ ด.ด.ด. พร้อมทั้งสมบัติของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่ว ขั้นสอน 3. ครูให้นักเรียนตอบคำถาม หรือให้เหตุผลโดยใช้สมบัติความเท่ากัน ดังนี้ 1) ให้พิจารณารูปสามเหลี่ยม 2 รูปที่กำหนดให้ในแต่ละข้อว่าเท่ากันทุกประการ หรือไม่เพราะเหตุใด โดยไม่ใช่วิธีวัด หรือลอกรูปหรือยกไปซ้อนกัน 5-10 ข้อ 2) ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปใดๆ มีด้านยาวเท่ากัน 3 คู่ และมีมุมที่มีขนาดเท่ากัน 3 คู่แล้ว รูปสามเหลี่ยมสองรูปนี้เท่ากันทุกประการหรือไม่ เพราะเหตุใด (เท่ากันทุกประการ โดยจะอ้าง เหตุผลว่า มีความสัมพันธ์กันแบบ ด.ม.ด. ม.ด.ม. หรือ ด.ด.ด. ก็ได้) 3) ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปใดๆ มีมุมมีขนาดเท่ากัน 3 คู่ รูปสามเหลี่ยมสองรูปนี้ต้อง เท่ากันทุกประการหรือไม่ 4) ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปใดๆ มีด้านยาวเท่ากัน 2 คู่ แล้วรูปสามเหลี่ยมสองรูปนี้ จะเท่ากันทุกประการหรือไม่ เพราะเหตุใด 5) ถ้ารูปสี่เหลี่ยมสองรูปใดๆ มีด้านยาวเท่ากัน 4 คู่ แล้วสี่เหลี่ยมสองรูปนี้ จะ เท่ากันทุกประการหรือไม่ ขั้นสรุปและ ฝึกทักษะ 4. ให้นักเรียนจับคู่ แล้วครูแจกใบงาน 2.7 โดยให้นักเรียนสำรวจรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วที่ ได้รับแล้ว เขียนข้อค้นพบให้ได้มากที่สุด 5. ถามทีละคู่ เพื่อให้ได้สมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมากที่สุด (ถ้าไม่ครบ ครูควรใช้ คำถามในการกระตุ้นหาคำตอบ) 6. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปบทเรียน ดังนี้ สมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
210 - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ออกเป็น รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่เท่ากันทุกประการ - มุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งครึ่งฐานของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่ว - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะตั้งฉากกับฐานของรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่ว ขั้นวัดและประเมินผล 7. ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัด 2.8 ข้อ 1-3 หน้า 116 จากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน คณิตศาสตร์ ม.2 เล่ม 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พุทธศักราช 2560 จัดทำโดย สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ (สสวท) เพื่อเป็นการทบทวนสิ่งที่เรียนมาเกี่ยวกับรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วเป็น การบ้าน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ม.2 เล่ม 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2560 จัดทำโดย สถาบันส่งเสริมการสอน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกระทรวงศึกษาธิการ (สสวท) 2. ใบงานที่ 2.7 รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุดโรงเรียนสว่างแดนดิน 2. ห้องปฏิบัติการคณิตศาสตร์ 3. เว็บไซต์ www.google.com/ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
211 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ สิ่งที่ต้องการวัด/ประเมิน เครื่องมือที่ใช้ วิธีการ เกณฑ์การ ประเมิน ด้านความรู้ บอกสมบัติของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่วได้ ใบงานที่ 2.7 รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ตรวใบงานที่ 2.7 รูปสามเหลี่ยมหน้า จั่ว ถูกต้องร้อยละ 70 ขึ้นไป ด้านทักษะ/กระบวนการ นำสมบัติของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่วมาใช้ในการแก้ปัญหาได้ แบบใบงานที่ 2.7 รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ตรวใบงานที่ 2.7 รูปสามเหลี่ยมหน้า จั่ว ถูกต้องร้อยละ 70 ขึ้นไป ด้านคุณลักษณะ สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุน แนวคิดของตนเองหรือโต้แย้ง แนวคิดของผู้อื่นอย่าง สมเหตุสมผล (A1) มีความมุมานะในการทำความ เข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทาง คณิตศาสตร์ (A2) แบบประเมิน พฤติกรรม สังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน ผ่านเกณฑ์ใน ระดับดีขึ้นไป
212 1. กำหนดให้ ABD เป็นรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่ว AC ตั้งฉาก กับ BD จงพิจารณาแล้วหาข้อค้นพบให้ได้มากที่สุด 1. A CB และ A CD มีขนาดเท่ากัน คือ 90 2. 3. 4. 5. 6. สรุปได้ว่า 2. ให้นักเรียนแสดงวิธีทำโดยละเอียด 2.1 รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีความยาวรอบรูป 18 นิ้ว มีด้านหนึ่งยาว 8 นิ้ว จงหาความยาวของ ด้านที่เหลือ วิธีทำ จากสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้านเท่ากัน 2 ด้าน กรณีที่ 1 ถ้า x = 8 จะได้ว่า x + x + y = 18 ………………….=…………….. y = ……………. ดังนั้นด้านที่เหลือยาว...................................................................... กรณีที่ 2 ถ้า y = 8 จะได้ว่า x + x + y = 18 x x y ใบงานที่ 2.7
213 ………………….=…………….. x = …………… ดังนั้นด้านที่เหลือยาว...................................................................... 2.2 จากโจทย์กำหนดให้ 1. A B O = A D O 2. AB = AD ต้องการพิสูจน์ว่า BO C = D O C พิสูจน์ 1. = (กำหนดให้) 2. = (กำหนดให้) 3. B A O = D A O (จากสมบัติสามเหลี่ยมหน้าจั่ว) 4. (มีความสัมพันธ์แบบ ) 5. = = 90 (จากสมบัติสามเหลี่ยมหน้าจั่ว) 6. = DO ( ) 7. = (เป็นด้านร่วม) 8. (มีความสัมพันธ์แบบ ) 9. BOC = D O C ( ) 3. วิธีทำ จากรูป ABD เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว และ จุด C แบ่งครึ่ง BD จงพิสูจน์ว่า BOC = DO C จากรูป ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จงพิสูจน์ว่า ADE = BDF และ CDE CDF
214 1. กำหนดให้ ABD เป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว AC ตั้งฉากกับ BD จงพิจารณาแล้วหาข้อค้นพบให้ได้มากที่สุด 1. A CB และ A CD มีขนาดเท่ากัน คือ 90 2. AB = AD (ความยาวของด้าน AB เท่ากับความยาวของด้าน AD) 3. CB = CD (ความยาวของด้าน CB เท่ากับความยาวของด้าน CD) 4. 5. 6. สรุปได้ว่า - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วออก เป็นรูปสามเหลี่ยมสองรูปที่เท่ากันทุกประการ - มุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน - เส้นที่ลากจากมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมมาแบ่งครึ่งฐาน จะแบ่งครึ่งมุมยอดของ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว - เส้นที่ลากจากมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมมาแบ่งครึ่งฐาน จะตั้งฉากกับฐานของ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ABC = ADC BAC = DAC เฉลย ใบงานที่2.7 2.7
215 2. ให้นักเรียนแสดงวิธีทำโดยละเอียด 2.1 รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีความยาวรอบรูป 18 นิ้ว มีด้านหนึ่งยาว 8 นิ้ว จงหาความยาวของ ด้านที่เหลือ วิธีทำ จากสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้านเท่ากัน 2 ด้าน กรณีที่ 1 ถ้า x = 8 จะได้ว่า x + x + y = 18 8 + 8 + y = 18 y = 2 . ดังนั้นด้านที่เหลือยาว 2 นิ้ว กรณีที่ 2 ถ้า y = 8 จะได้ว่า x + x + y = 18 x + x + 8 = 18 x = 5 . ดังนั้นด้านที่เหลือยาวด้านละ 5 นิ้ว 2. จากโจทย์กำหนดให้ 1. A B O = A D O 2. AB = AD ต้องการพิสูจน์ว่า BOC = D O C พิสูจน์ 1. = (กำหนดให้) 2. AB = AD (กำหนดให้) 3. B A O = D A O (จากสมบัติสามเหลี่ยมหน้าจั่ว) 4. ABO ADO (มีความสัมพันธ์แบบ มุม – ด้าน – มุม ) 5. = = 90 (จากสมบัติสามเหลี่ยมหน้าจั่ว) 6. BO = DO ( ABO ADO ) จากรูป ABD เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว และ จุด C แบ่งครึ่ง BD จงพิสูจน์ว่า BOC = DO C x x y A B O ADO BCO D CO
216 7. OC = OC (เป็นด้านร่วม) 8. BCO DCO (มีความสัมพันธ์แบบ ฉาก–ด้าน–ด้าน ) 9. BOC = D O C ( BCO DCO ) 3. วิธีทำ จากรูป กำหนดให้ 1. ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว 2. AD = BD 3. EA = FB ต้องการพิสูจน์ว่า = และ CDE CDF พิสูจน์1. ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว (กำหนดให้) 2. AD = BD (กำหนดให้) 3. = (เป็นมุมที่ฐานของสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ABC) 4. EA = FB (กำหนดให้) 5. AED BFD (มีความสัมพันธ์แบบ ด้าน–มุม–ด้าน) 6. = ( AED BFD) 7. ED = FD ( AED BFD) 8. AC = BC (ด้านประกอบมุมยอดของหน้าเหลี่ยม หน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน) 9. EC = FC (จากข้อ 4 และ ข้อ 8) 10. CD = CD (เป็นด้านร่วม) 11. CDE CDF (มีความสัมพันธ์แบบ ด้าน – ด้าน – ด้าน) จากรูป ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จงพิสูจน์ว่า ADE = BDF และ CDE CDF ADE BDF EAD FBD ADE BDF
217 บันทึกผลหลังการสอน ผลการจัดการเรียนรู้ ปัญหาและอุปสรรค แนวทางการแก้ไขปัญหา ลงชื่อ ............................................ (ผู้สอน) (นายเปรม เอ้มะราช) นักศึกษาปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ............/............../..............
218
219
220 แผนการจัดการเรียนรู้ 24 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 รหัสวิชา ค22102 ภาคเรียนที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ความเท่ากันทุกประการ เวลาเรียน 14 ชั่วโมง เรื่อง การนำไปใช้ (3) เวลา 1 ชั่วโมง ผู้สอน นายเปรม เอ้มะราช โรงเรียนสว่างแดนดิน สอนวันที่...........เดือน..........................พ.ศ.2565 มาตรฐาน/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ค 2.2 เข้าใจและวิเคราะห์รูปเรขาคณิต สมบัติของรูปเรขาคณิต ความสัมพันธ์ ระหว่างรูปเรขาคณิต และทฤษฎีบททางเรขาคณิต และนำไปใช้ ตัวชี้วัด ค 2.2 ม. 2/4 เข้าใจและใช้สมบัติของรูปสามเหลี่ยมที่เท่ากันทุกประการในการแก้ปัญหา คณิตศาสตร์และปัญหาในชีวิตจริง สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วคือรูปสามเหลียมที่มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะแบ่งรูปสามเหลี่ยมน้าจั่วออกเป็นรูป สามเหลี่ยม 2 รูปเท่ากันทุกประการ มุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะแบ่งครึ่งฐานและตั้งได้ฉากกับฐานของรูป จุดประสงค์การเรียนรู้ เมื่อเรียนจบบทเรียนนี้แล้วนักเรียนสามารถ 1. ด้านความรู้ (K) นำสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมาใช้ในการแก้ปัญหาได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) อธิบายสมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุนแนวคิดของตนเองหรือโต้แย้งแนวคิดของผู้อื่นอย่าง สมเหตุสมผล (A1)
221 มีความมุมานะในการทำความเข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ (A2) สาระการเรียนรู้ การนำรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมาใช้ในการแก้ปัญหา กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียนพร้อมทั้งตรวจสอบรายชื่อการเข้าเรียนของนักเรียน 2. ครูและนักเรียนทบทวนเรื่องรูปสามเหลี่ยมสองรูป 1) รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน–มุม–ด้าน เป็นอย่างไร (ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปมีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน–มุม–ด้าน (ด.ม.ด.) กล่าวคือ มีด้านยาวเท่ากัน สองคู่ และมุมในระหว่างด้านคู่ที่ยาวเท่ากันมีขนาดเท่ากันแล้ว รูปสามเหลี่ยมสองรูปนั้นเท่ากันทุก ประการ) 2) รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีความสัมพันธ์กันแบบ มุม–ด้าน–มุม เป็นอย่างไร (รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีมุมคู่ที่สมนัยกันมีขนาดเท่ากัน 2 คู่ และด้านซึ่งเป็นแขนร่วมของมุมทั้งสอง นั้นยาวเท่ากัน 1 คู่) 3) รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่มีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน–ด้าน–ด้าน เป็นอย่างไร (ถ้ารูปสามเหลี่ยมสองรูปมีความสัมพันธ์กันแบบ ด้าน-ด้าน–ด้าน (ด.ด.ด.) กล่าวคือ มีด้านยาวเท่ากัน 3 คู่ แล้วรูปสามเหลี่ยมสองรูปนั้นเท่ากันทุกประการ) ขั้นสอน 3. ครูยกตัวอย่างการพิสูจน์โดยใช้รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว เช่น ตัวอย่าง กำหนดให้ AC ตัดกับ BD ที่จุด O ทำให้ AO = DO และ CO = BO จงพิสูจน์ ว่า A B C =D CB วิธีทำ จากรูป กำหนดให้ 1. AC ตัดกับ BD ที่จุด O 2. AO = DO 3. CO = BO ต้องการพิสูจน์ว่า A B C =D CB พิสูจน์ 1. CO = BO (กำหนดให้)
222 2. A OB = D O C (เป็นมุมตรงข้าม) 3. AO = DO (กำหนดให้) 4 . ABO DCO (มีความสัมพันธ์แบบด้าน–มุม–ด้าน) 5. A BO = D C O (จากข้อ 4 และมุมคู่ที่สมนัยกันของรูปสามเหลี่ยมที่ เท่ากันทุกประการ จะมีขนาดเท่ากัน) 6. BOC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว (จากข้อ 1) 7. CBO = B CO (สมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมุมที่ฐานมีขนาด เท่ากัน) 8. A BO + CBO = D C O + B CO (สมบัติการเท่ากัน) 9. A B C = D CB (จากข้อ 8) นั่นคือ ABC เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว 4. ครูเปิดโอกาส ให้นักเรียนซักถามข้อสงสัย และอธิบายจนเข้าใจ ขั้นสรุปและฝึกทักษะ 5. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 2.8 เรื่อง การนำไปใช้เพื่อตรวจสอบความเข้าใจ พร้อมทั้ง ศึกษาข้อมูลหนังสือรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ เล่ม 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 สำนักพิมพ์สถาบัน ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกระทรวงศึกษาธิการ (สสวท.) 6. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปบทเรียน ดังนี้“รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว คือ รูปสามเหลี่ยมที่ มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน” สมบัติของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ออกเป็น รูปสามเหลี่ยมสองรูปที่เท่ากันทุกประการ - มุมที่ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมีขนาดเท่ากัน - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะแบ่งครึ่งฐานของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่ว - เส้นแบ่งครึ่งมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะตั้งฉากกับฐานของรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่ว - เส้นที่ลากจากมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะมาแบ่งครึ่งฐาน จะแบ่งครึ่ง มุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
223 - เส้นที่ลากจากมุมยอดของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะมาแบ่งครึ่งฐาน จะตั้งฉากกับ ฐานของรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ขั้นวัดและประเมินผล 7. ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัด 2.8 ข้อ 4-5 หน้า 116 จากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน คณิตศาสตร์ ม.2 เล่ม 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พุทธศักราช 2560 จัดทำโดย สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ (สสวท) เพื่อเป็นการทบทวนสิ่งที่เรียนมาเกี่ยวกับรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วเป็น การบ้าน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ม.2 เล่ม 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2560 จัดทำโดย สถาบันส่งเสริมการสอน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกระทรวงศึกษาธิการ (สสวท). 2. ใบงานที่ 2.8 การนำไปใช้ แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุดโรงเรียนสว่างแดนดิน 2. ห้องปฏิบัติการคณิตศาสตร์ 3. เว็บไซต์ www.google.com/ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว
224 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ สิ่งที่ต้องการวัด/ประเมิน เครื่องมือที่ใช้ วิธีการ เกณฑ์การ ประเมิน ด้านความรู้ นำสมบัติของรูปสามเหลี่ยม หน้าจั่วมาใช้ในการแก้ปัญหาได้ ใบงานที่ 2.8 การนำไปใช้ ตรวจใบงานที่ 2.8 การนำไปใช้ ถูกต้องร้อยละ 70 ขึ้นไป ด้านทักษะ/กระบวนการ อธิบายสมบัติของรูป สามเหลี่ยมหน้าจั่วได้ ใบงานที่ 2.8 การนำไปใช้ ตรวจใบงานที่ 2.8 การนำไปใช้ ถูกต้องร้อยละ 70ขึ้นไป ด้านคุณลักษณะ สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุน แนวคิดของตนเองหรือโต้แย้ง แนวคิดของผู้อื่นอย่าง สมเหตุสมผล (A1) มีความมุมานะในการทำความ เข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทาง คณิตศาสตร์ (A2) แบบประเมิน พฤติกรรม สังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน ผ่านเกณฑ์ใน ระดับดีขึ้นไป
225 1. ให้นักเรียนแสดงวิธีทำโดยละเอียด 1.1 จากรูปที่กำหนดให้จงหาขนาดของ A B C วิธีทำ จากโจทย์กำหนดให้ ......................................................................................... …………………………………………………………………………….…………..…… ต้องการหา ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… A B C D 30 ใบงานที่ 2.8 เรื่อง การนำไปใช้
226 1. ให้นักเรียนแสดงวิธีทำโดยละเอียด 1.1จากรูปที่กำหนดให้จงหาขนาดของ A B C วิธีทำ จากโจทย์กำหนดให้ ........................................................................................ …………………………………………………………………………….… …………………………………………………………………………….… ต้องการหา …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… A B C D 30 เฉลยใบงานที่ 2.8 การนำไปใช้ ขนาดของ ABC AB = CB = CD BDC = 30 1. AB = CB = CD (กำหนดให้) 2. ABCและBCD เป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว (มีด้านเท่ากัน 2 ด้าน ) 3. BDC = DBC = 30 (ข้อ 3 ,มุมที่ฐานมีขนาดเท่ากัน) 4. BCD = 120 (มุม ภายใน สามเหลี่ยม) 5. = = 60 ( มุมตรง , มุมที่ฐานของสามเหลี่ยมหน้าจั่ว) 6. ABC = 60 (มุมภายในรูปสามเหลี่ยม) BAC BCA
227 บันทึกผลหลังการสอน ผลการจัดการเรียนรู้ ปัญหาและอุปสรรค แนวทางการแก้ไขปัญหา ลงชื่อ ............................................ (ผู้สอน) (นายเปรม เอ้มะราช) นักศึกษาปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ............/............../..............
228
229
230