SPS SAINS TG1 (NG)

Arahan: Jawab semua soalan. Instructions: Answer all questions. Bahagian A/Section A 1 Antara batuan berikut, yang manakah terbentuk daripada penyejukan magma daripada mantel yang keluar ke kerak? Which of the following rocks forms from the cooling of magma from the mantle which comes out to the crust? A Batu kapur Limestone B Slat Slate C Batu pasir Sandstone D Granit Granite 2 Antara yang berikut, yang manakah merupakan proses eksogen?/Which of the following is an exogenic process? I Luluhawa Weathering II Proses olakan mantel Mantle convection process III Aktiviti magma Magma activity IV Angkutan dan pengenapan Transport and sedimentation A I dan/and II B III dan/and IV C II dan/and III D I dan/and IV 3 Lapisan atmosfera yang manakah mengandungi ion-ion yang memantulkan gelombang radio? Which atmospheric layer has ions that reflect sound waves? A Eksosfera Exosphere B Stratosfera Stratosphere C Termosfera Thermosphere D Troposfera Troposphere Bahagian B/Section B 1 Proses endogen ialah proses yang berpunca dari dalam Bumi dan mampu mengubah bentuk permukaan Bumi. Proses ini digerakkan oleh haba dalaman Bumi. The endogenic is the process that originates from the interior of the Earth which shapes the Earth’s surface. This process is driven by the internal heat of the Earth. (a) Tandakan ( ✓ ) bagi menunjukkan dua proses endogen. Mark ( ✓ ) to show two endogenic processes. (i) Luluhawa Weathering (ii) Aktiviti magma Magmatic activity ✓ (iii) Pengenapan Deposition (iv) Olakan mantel Mantle convection ✓ [2 markah/2 marks] (b) Kesan proses endogen ialah kejadian geobencana. Garikan jawapan yang betul. The effect of the endogenic process is the occurrence of geohazard. Underline the correct answers. (i) (Gempa bumi, Tanah runtuh) ialah gegaran di permukaan kerak bumi akibat anjakan plat-plat tektonik. The (earthquake, landslide) is the shaking of the surface of the Earth’s crust caused by the displacement of the tectonic plates. (ii) Volkanisme ialah kejadian letusan batuan lebur di mana (lava, tanah) mengalir keluar melalui rekahan di permukaan Bumi. Volcanism is the eruption of molten rock where (lava, soil) flows out through a break in the Earth’s surface. [2 markah/2 marks] PRAKTIS 9 (UJIAN AKHIR SESI AKADEMIK) BAB 9 145

Bahagian C/Section C 2 (a) Azmir menonton rancangan televisyen tentang hidupan di lautan. Azmir mendapati bahawa terdapat sejenis spesies ikan di lautan menghasilkan cahaya sendiri seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 2.1. Azmir watched television shows about living things in the ocean. Azmir found that there was a kind of fish species in the ocean that produced their own light as shown in Diagram 2.1. Rajah 2.1/Diagram 2.1 Berikan penjelasan tentang zon lautan yang ikan ini hidup di dalamnya. KBAT/Menganalisis Give explanation about the zone of the ocean in which the fish lives. Ikan ini hidup di dalam zon gelap. Tiada cahaya dapat menembusi zon ini. Ikan ini menghasilkan cahaya untuk membantu pergerakannya./This fish lives in the dark zone. No light penetrates this zone. This kind of fish produces light to help them in their movement. [3 markah/3 marks] (b) Rajah 2.2 menunjukkan suatu fenomena geobencana yang berlaku di sesetengah buah negara. Diagram 2.2 shows a geohazard phenomenon that takes place in certain country. Rajah 2.2/Diagram 2.2 Pada pandangan anda, bagaimanakah kesan-kesan geobencana tersebut mempengaruhi kehidupan manusia? KBAT/Menganalisis In your opinion, how does the geohazards affect human life? Geobencana ini ialah puting beliung. Puting beliung boleh menyebabkan kehilangan nyawa, kerosakan harta benda dan kerosakan persekitaran. This geohazard is a tornado. Tornadoes can cause loss of life, damage to property and damage to environment. [4 markah/4 marks] (c) Diketahui bahawa arang batu berasal daripada tumbuhan yang mati berjuta-juta tahun dahulu. Kenal pastikan jenis batuan bagi arang batu. Terangkan jawapan anda. KBAT/Menganalisis It is found that coal originated from plants millions of years ago. What type of rock is coal? Explain your answer. Arang batu adalah sejenis batu sedimen. Arang batu terbentuk daripada tumbuhan paya yang mati berjuta-juta tahun dahulu dan dimampatkan oleh lapisan tanah di atasnya. Tekanan dan suhu tinggi yang bertindak ke atas tumbuhan tersebut menukarkannya kepada arang batu. Coal is a type of sedimentary rock. Coal is formed from swamp plants that died millions of years ago and had been compressed by layers of earth on top. High pressure and temperature that acted on these plants changed them into coal. [3 markah/3 marks] BAB 9 146

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 (a) Fizik , kimia dan biologi adalah tiga cabang sains. Physics , chemistry and biology are three branches of science. (b) Jurutera , guru sains dan doktor adalah tiga contoh kerjaya sains. Engineer , science teacher and doctor are three examples of science careers. 2 Namakan radas di bawah./Name the apparatus below. (a) (b) (c) (d) (e) Silinder penyukat Measuring cylinder Kaki retort Retort stand Tungku kaki tiga Tripod stand Mangkuk penyejat Evaporating dish Corong turas Filter funnel 3 Nyatakan unit S.I. bagi kuantiti fizik yang berikut./State the S.I. units for the following physical quantities. (a) Panjang/Length : Meter/Metre (d) Suhu/Temperature : Kelvin (b) Jisim/Mass : Kilogram (e) Arus elektrik/Electric current : Ampere (c) Masa/Time : Saat/Second 4 Nyatakan nilai imbuhan awalan bagi yang berikut./State the prefix values for the following. (a) mega : 1 000 000 (d) desi/deci : 0.1 (g) mili/milli : 0.001 (b) giga : 1 000 000 000 (e) senti/centi : 0.01 (h) mikro/micro : 0.000 001 (c) nano : 0.000 000 001 (f) kilo : 1 000 5 Tukarkan unit kuantiti fizik kepada bentuk imbuhan awalan yang lain. Change the units of physical quantities to other prefix forms. (a) 0.000 009 m : 9 μ m (b) 6 000 000 g : 6 M g (c) 3 000 000 000 m : 3 G m (d) 0.000 000 004 m : 4 n m (e) 0.6 m : 6 d m (f) 0.007 m : 7 m m (g) 7 500 m : 7.5 k m (h) 0.02 m : 2 c m 6 Namakan alat pengukuran dan nyatakan kuantiti fizik yang diukur/disukat olehnya di dalam petak. Name the measuring tools and state the physical quantities measured by the tools in the boxes. (a) Pita pengukur/Measuring tape Panjang/Length (b) Neraca tuas/Lever balance Jisim/Mass (c) Angkup vernier/Vernier calipers Panjang/Length (d) Jam randik/Stopwatch Masa/Time (e) Tolok skru mikrometer Micrometer screw gauge Panjang/Length (f) Ammeter/Ammeter Arus/Current REVISI EKSPRES 1 147

(g) Penimbang digital Digital balance Jisim/Mass (h) Termometer klinik Clinical thermometer Suhu/Temperature (i) Angkup vernier digital Digital vernier calipers Panjang/Length (j) Neraca tiga palang Triple beam balance Jisim/Mass (k) Termometer digital Digital thermometer Suhu/Temperature (l) Tolok skru mikrometer digital Digital micrometer screw gauge Panjang/Length 7 Tulis formula ketumpatan. Write the formula for density. Ketumpatan/Density = jisim/mass isi padu/volume 8 Rajah di bawah menunjukkan sebiji gabus 1.25 g ditenggelamkan dalam air di dalam sebuah silinder penyukat. The diagram below shows a cork with a mass of 1.25 g that is immersed in the water in a measuring cylinder. (a) Hitung ketumpatan gabus. Calculate the density of the cork. Isi padu gabus/Volume of the cork = 63 cm3 – 58 cm3 = 5 cm3 Ketumpatan gabus/Density of the cork = 1.25 g 5 cm3 = 0.25 g/cm3 (b) Berikan satu sebab mengapa gabus diikat kepada batu untuk menenggelamkannya dalam air. Give one reason why the cork is tied to a stone for immersing it in the water. Gabus kurang tumpat daripada air./The cork is less dense than water. 9 Lengkapkan peta alir bagi menunjukkan langkah-langkah penyiasatan saintifik mengikut urutan yang betul. Complete the flow map to show the steps of scientific investigation in the correct sequence. Membuat hipotesis Making a hypothesis Mengenal pasti masalah Identifying a problem Membuat laporan Making a report Membuat kesimpulan Making a conclusion 58 cm3 63 cm3 Gabus Cork Batu Stone Batu Stone Merancang penyiasatan Planning the investigation (a) Mengenal pasti masalah Identifying a problem (d) Membuat laporan Making a report (c) Membuat kesimpulan Making a conclusion Menjalankan eksperimen Conduct experiment • Mengumpul, menganalisis dan mentafsir data Collect, analyse and interpreting the data (b) Membuat hipotesis Making a hypothesis Mengawal pemboleh ubah Controlling variables 148

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Label bahagian sel-sel hidupan di bawah. Label the parts of the living cells shown below. P: Q: R: Sel haiwan Animal cell T: Sel tumbuhan Plant cell U: V: S: Membran sel Cell membrane Nukleus Nucleus Sitoplasma Cytoplasm Dinding sel Cell wall Kloroplas Chloroplast Vakuol Mitokondria Vacuole Mitochondrion 2 Organisma unisel terdiri daripada hanya satu sel dan organisma multisel terdiri daripada banyak sel. Unicellular organisms consist of only one cell and multicellular organisms consist of many cells. 3 Namakan organisma di bawah. Nyatakan sama ada organisma itu merupakan organisma unisel (U) atau multisel (M) di dalam petak yang diberi. Name the organisms below. State whether they are unicellular (U) or multicellular (M) organisms in the boxes provided. (a) Amoeba (b) Paramecium (c) Spirogyra (d) Hydra 4 Lengkapkan organisasi sel yang berikut./Complete the following cell organisation. 5 Berdasarkan organ yang diberi, namakan jenis sistem dalam badan manusia. Based on the given organs, name the systems in the human body. (a) Sendi, tulang : Sistem rangka (b) Ovari, testis, uterus : Sistem pembiakan Joints, bones : Skeletal system Ovaries, testes, uterus : Reproductive system 6 Tuliskan persamaan perkataan bagi respirasi sel./Write the word equation for cellular respiration. Glukosa Glucose Air Water Tenaga Energy Karbon dioksida Carbon dioxide Oksigen Oxygen + + + 7 Tuliskan persamaan perkataan bagi fotosintesis./Write the word equation for photosynthesis. Karbon dioksida Carbon dioxide Glukosa Glucose Oksigen Oxygen Cahaya matahari/Sunlight Klorofil/Chlorophyll Air Water + + U U M M Sel/Cells Tisu/Tissues Organ/Organs Sistem/Systems Organisma/Organism REVISI EKSPRES 2 149

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Homeostasis ialah pengawalaturan badan untuk mengekalkan keseimbangan persekitaran dalam badan. Homeostasis is the regulation of the body to maintain a balanced internal environment. 2 Contoh homeostasis dalam manusia adalah pengawalaturan air dan suhu badan. Examples of homeostasis in humans include the regulation of water and temperature of the body. 3 Lengkapkan peta pelbagai alir di bawah tentang pengawalaturan air dalam badan manusia. Complete the multi-flow map below on water regulation in the human body. (a) (b) 4 Lengkapkan peta pelbagai alir di bawah tentang pengawalaturan suhu dalam badan manusia dalam keadaan terlalu panas. Complete the multi-flow map below on the regulation of temperature in the human body when the condition is too hot. 5 Tumbuhan mengawal atur air melalui proses transpirasi . Plants regulate water through the process of transpiration . Aras air dalam darah meningkat The water level in the blood rises Pengawalaturan air Water regulation (i) Ginjal menambahkan lebih banyak air kepada air kencing. The kidneys add more water to the urine. (ii) Isi padu air kencing yang besar terhasil. A large volume of urine is produced. Aras air dalam darah menurun The water level in the blood drops Pengawalaturan air Water regulation (i) Ginjal menambahkan kurang air kepada air kencing. The kidneys add less water to the urine. (ii) Isi padu air kencing yang kecil terhasil. A small volume of urine is produced. Terlalu panas Too hot Pengawalaturan suhu Temperature regulation (a) Lebih berpeluh. Sweating increases . (b) Bulu roma condong dan rapat dengan kulit. Hairs lie flat and close to the skin. (c) Salur darah dalam kulit mengembang . The blood vessels in the skin dilate . (d) Kadar metabolisme badan berkurang . The body metabolic rate decreases . REVISI EKSPRES 3 150

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 (a) Pembiakan seks melibatkan pergabungan gamet jantan dan gamet betina. Sexual reproduction involves the fusion of a male gamete and a female gamete. (b) Pembiakan aseks hanya melibatkan satu individu organisma tanpa melibatkan sel pembiakan. Asexual reproduction only involves one individual organism without involving reproductive cells. 2 Kategorikan organisma mengikut jenis pembiakan aseks. Categorise the organisms according to the types of asexual reproduction. Mucor Paramecium Amoeba Bakteria Paku pakis Tomato Mucor Paramecium Amoeba Bacteria Ferns Tomato Hydra Rumput Yis Tapak sulaiman Kunyit Orkid Hydra Grass Yeast Starfish Turmeric Orchid (a) Belahan dedua/Binary fission : Amoeba, Paramecium, bakteria/Amoeba, Paramecium, bacteria (b) Pertunasan/Budding : Yis, Hydra/Yeast, Hydra (c) Penjanaan semula/Regeneration : Tapak sulaiman/Starfish (d) Pembentukan spora/Spore formation : Mucor, paku pakis/Mucor, ferns (e) Pembiakan vegetatif/Vegetative reproduction : Kunyit, rumput/Turmeric, grass (f) Kultur tisu/Tissue culture : Tomato, orkid/Tomato, orchid 3 Label organ sistem pembiakan lelaki dan nyatakan fungsinya. Label the organs in the male reproductive system and state their functions. P: Duktus sperma/Sperm duct Fungsi/Function: Menyalurkan sperma dari testis Channels sperms from the testis T: Kelenjar prostat/Prostate gland Fungsi/Function: Menghasilkan bendalir yang mengaktifkan sperma/Produces a fluid that activates sperms Q: Skrotum/Scrotum Fungsi/Function: Melindungi testis Protects the testis U: Testis/Testis Fungsi/Function: Menghasilkan sperma Produces sperms R: Uretra/Urethra S: Zakar/Penis 4 Label organ sistem pembiakan perempuan dan nyatakan fungsinya. Label the organs of female reproductive system and state its function. V: Tiub Falopio/Fallopian tube Fungsi/Function: Tempat persenyawaan berlaku The place where fertilisation occurs W: Serviks/Cervix X: Faraj/Vagina Y: Uterus/Uterus Fungsi/Function: Melindungi embrio/fetus Protects the embryo/foetus Z: Ovari/Ovary Fungsi/Function: Menghasilkan ovum Produces ova REVISI EKSPRES 4 151

5 Nyatakan proses yang berlaku pada X dan Y serta fasa Z dalam kitar haid. State the processes which occur in X and Y and phase Z in the menstrual cycle. (a) Proses/Process X : Haid/Menstruation (b) Proses/Process Y : Pengovulan/Ovulation (c) Fasa/Phase Z : Fasa subur/Fertile phase 6 Lengkapkan peta alir di bawah untuk menunjukkan pergerakan sperma dari badan lelaki ke tiub Falopio. Complete the flow map below to show the movement of sperms from the male body to the Fallopian tube. Kelenjar prostat Prostate gland Tiub Falopio Fallopian tube Testis Testis Uretra Urethra Faraj Vagina Uterus Uterus Serviks Cervix Duktus sperma Sperm duct Zakar Penis 7 Lengkapkan peta alir tentang perkembangan zigot kepada bayi. Complete the flow map on the development of a zygote into a baby. Persenyawaan Fertilisation Bayi Baby Fetus Foetus Embrio Embryo Zigot Zygote 8 Label struktur dalam uterus dan nyatakan fungsinya. Label the structures of the uterus and state their functions. Fetus Foetus P: Tali pusat/Umbilical cord Fungsi/Function: Menghubungkan plasenta dengan fetus/Connects the placenta with the foetus Q: Plasenta/Placenta Fungsi/Function: Membekalkan makanan dan oksigen kepada fetus/Supplies food and oxygen to the foetus 9 Berdasarkan rajah yang diberikan, namakan alat atau kaedah pencegahan kehamilan. Based on the given diagrams, name the devices or the methods of birth control. (a) (b) (c) Duktus sperma Sperm duct Testis Testis Implan Implant Alat kontraseptif dalam uterus/Intrauterine contraceptive device (IUCD) Vasektomi Vasectomy (d) Tiub Falopio Fallopian tube Ovari Ovary (e) (f) Ligasi Ligation Kondom Condom Pil pencegah hamil Contraceptive pills 1 5 14 X Y Z 28 1 5 152

10 (a) Label struktur bunga dan isi tempat kosong./Label the parts of a flower and fill in the blanks. (i) (iv) (ii) (ix) (x) (v) (vi) (viii) (iii) (Organ jantan) (Male organ) (vii) (Organ betina) (Female organ) Anter Anther Stigma Stigma Filamen Filament Ranggi Petal Sepal Sepal Stil Style Ovari Ovary Ovul Ovule Stamen Stamen Pistil Pistil (b) Nyatakan fungsi bahagian-bahagian bunga./State the functions of the parts of a flower. (i) Ovari/Ovary : Menghasilkan ovul/Produces ovule (ii) Anter/Anther : Menghasilkan butir debunga/Produces pollen grains (iii)Filamen/Filament : Memegang anter/Holds the anther (iv) Stigma/Stigma : Menerima butir debunga/Receives pollen grains 11 Selepas persenyawaan, ovul akan berkembang menjadi biji benih manakala ovari akan menjadi buah . After fertilisation, the ovule will develop to become a seed while the ovary will become a fruit . 12 (a) Pendebungaan sendiri berlaku apabila butir debunga dari anter sekuntum bunga berpindah ke stigma pada bunga yang sama, atau stigma pada bunga yang lain pada pokok yang sama. Self-pollination occurs when pollen grains from the anther of a flower are transferred to the stigma of the same flower, or the stigma of a different flower on the same tree. (b) Pendebungan kacuk berlaku apabila butir debunga dari anter sekuntum bunga berpindah ke stigma bunga pada pokok yang berlainan./ Cross-pollination occurs when pollen grains from the anther of a flower are transferred to the stigma of a flower in another tree. (c) Pendebungaan kacuk digunakan untuk menghasilkan tanaman yang bermutu tinggi dan mempunyai rintangan terhadap jangkitan penyakit ./The cross-pollination is used to produce crops which are high in quality and are resistant to the infection of diseases . 13 Nyatakan syarat-syarat untuk percambahan biji benih./State the conditions of the seed germination. (a) Udara/Air (b) Air/Water (c) Suhu yang sesuai/A suitable temperature 14 Label struktur biji benih dan nyatakan fungsinya./Label the parts of a seed and state their functions. S: Plumul/Plumule Fungsi/Function: Berkembang menjadi pucuk Develops into the shoot Q: Mikropil/Micropyle Fungsi/Function: Membenarkan udara dan air memasuki biji benih Allows air and water to enter the seed T: Kotiledon/Cotyledon Fungsi/Function: Membekalkan makanan untuk percambahan biji benih Supplies food for seed germination R: Radikel/Radicle Fungsi/Function: Berkembang menjadi akar Develops into the root P: Testa/Testa Fungsi/Function: Melindungi biji benih Protects the seeds 153

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Nyatakan kesimpulan bagi aktiviti-aktiviti di bawah. State the conclusions for the activities below. (a) Tali String Jarum Jeedle Belon Balloon (b) Bikar Beaker Ditekan Is pressed Air Water Udara mempunyai jisim Air has mass Udara memenuhi ruang Air occupies space 2 Lukis susunan zarah-zarah dalam tiga keadaan jirim di dalam petak yang disediakan. Draw the arrangement of the particles in the three states of matter in the boxes provided. Pepejal Solid Cecair Liquid Gas Gas 3 Bandingkan zarah-zarah dalam tiga keadaan jirim dalam jadual di bawah. Compare the particles in the three states of matter in the table below. Ciri-ciri/Property Pepejal/Solid Cecair/Liquid Gas/Gas (a) Susunan zarah Arrangement of particles Sangat rapat Very close Rapat Close Berjauhan Far apart (b) Tarikan antara zarah Attraction between particles Sangat kuat Very strong Lemah Weak Sangat lemah Very weak (c) Kandungan tenaga kinetik Kinetic energy content Sangat rendah Very low Low Rendah Sangat tinggi Very high (d) Kebolehan dimampat Compressibility Tidak boleh Cannot Sukar Difficult Boleh Can 4 Gariskan jawapan yang betul tentang ciri-ciri jirim. Underline the correct answers on the properties of matter. (a) (Pepejal, Cecair, Gas) mempunyai bentuk yang tetap. (Solids, Liquids, Gases) have a fixed shape. (b) (Pepejal, Cecair, Gas) mempunyai isi padu yang tetap. (Solids, Liquids, Gases) have a fixed volume. (c) Zarah-zarah dalam keadaan (pepejal, cecair, gas) ditarik bersama oleh daya tarikan yang sangat kuat. Particles in the (solid, liquid, gaseous) state are held together by very strong forces of attraction. (d) Zarah-zarah dalam keadaan (pepejal, cecair, gas) mempunyai tenaga kinetik yang paling tinggi. Particles in the (solid, liquid, gaseous) state have the highest kinetic energy. (e) Apabila dipanaskan, jarak antara zarah-zarah dalam bahan akan (bertambah, berkurang). When heated, the distance between the particles in a substance will (increase, decrease). (f) Apabila dimampatkan, daya tarikan antara zarah-zarah akan (bertambah, berkurang). Upon compression, the forces of attraction between the particles will (increase, decrease). REVISI EKSPRES 5 154

5 Susun keadaan jirim (pepejal, cecair atau gas) bagi kadar resapan zarah dalam urutan menaik. Arrange the states of matter (solid, liquid or gas) for the rate of diffusion of particles in ascending order. Pepejal/Solid Cecair/Liquid Gas/Gas Bertambah/Increasing 6 Nyatakan proses yang terlibat dalam perubahan keadaan jirim. Nyatakan sama ada haba diserap (S) atau terbebas (B) semasa proses itu./State the processes involved in the changes of state of matter. State whether heat is absorbed (A) or released (R) during the processes. Pepejal Solid Cecair Liquid Gas Gas P Q R T U S Proses/Process Haba/Heat P: Pemejalwapan/Sublimation B/R Q: Pemejalwapan/Sublimation S/A R: Pendidihan atau penyejatan Boiling or evaporation S/A S: Kondensasi/Condensation B/R T: Pembekuan/Freezing B/R U: Peleburan/Melting S/A 7 Takat suhu tidak berubah semasa peleburan ais, pembekuan air dan pendidihan air. The temperature remain unchanged during the melting of ice, freezing of water and boiling of water. 8 Jisim kekal tidak berubah semasa perubahan fizikal seperti peleburan dan pengembangan bahan. The mass remains unchanged during a physical change such as the melting and expansion of a substance. 9 Nyatakan takat yang proses-proses ini berlaku./State the points at which these processes occur. (a) Peleburan/Melting : Takat lebur/Melting point (b) Pembekuan/Freezing : Takat beku/Freezing point (c) Pendidihan/Boiling : Takat didih/Boiling point 10 Namakan perubahan keadaan jirim yang berlaku dalam kehidupan harian. Name the changes of state of matter that occur in daily life. Kejadian Occurrence Perubahan keadaan jirim Change of state of matter (a) Pemanasan lilin. Heating of a candle. Peleburan Melting (b) Ais kering (pepejal karbon dioksida) bertukar menjadi gas. Dry ice (solid carbon dioxide) becomes a gas. Pemejalwapan Sublimation (c) Pakaian basah dijemur di bawah Matahari. Wet clothes dry in the Sun. Penyejatan Evaporation (d) Awan bertukar kepada air hujan. Clouds become rainwater. Kondensasi Condensation (e) Air bertukar menjadi ais. Water becomes ice. Freezing Pembekuan (f) Pembentukan embun pada daun. Formation of dew drops on a leaf. Kondensasi Condensation (g) Minyak wangi dalam botol yang tidak bertutup menjadi kering. Perfume drying up in an open bottle. Penyejatan Evaporation 155

4 Lengkapkan ruang dalam Jadual Berkala yang berikut./Complete the spaces in the following Periodic Table. Gas nadir Inert gas Logam Metal Kala Period Kumpulan Group Bukan logam Non-metal Separuh logam Semi-metal Q: Kala/Period U: Gas nadir/Inert gas P: Kumpulan/Group 1 1 2 13 14 15 16 17 18 R: Logam/Metal S: Separuh logam/Semi-metal T: Bukan logam/Non-metal 5 Tentukan jenis bahan di bawah (unsur, sebatian atau campuran). Determine the types of substances below (element, compound or mixture). (a) Sebatian/Compound Campuran/Mixture Unsur/Element (b) (i) Air laut/Seawater: Campuran/Mixture (iv) Udara/Air : Campuran/Mixture (ii) Besi/Iron : Unsur/Element (v) Merkuri/Mercury : Unsur/Element (iii) Air/Water : Sebatian/Compound (vi) Garam/Salt : Sebatian/Compound 6 Lengkapkan pengelasan jirim di bawah./Complete the classification of matter below. Jirim Matter (a) Unsur/Elements (d) Logam/Metals (b) Campuran/Mixtures (e) Bukan logam/Non-metals (c) Sebatian/Compounds Contoh: Air laut Example: Seawater Contoh: Emas Example: Gold Contoh: Karbon Example: Carbon Contoh: Natrium klorida Example: Sodium chloride Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Pilih jawapan yang betul./Choose the correct answer. Semua jirim terdiri daripada (atom, molekul). (Atom, Molekul) merupakan gabungan sekumpulan (atom, molekul). All matter is made up of (atoms, molecules). (An atom, A molecule) is a combination of a group of (atoms, molecules). 2 Atom terbina daripada zarah-zarah subatom , iaitu proton , neutron dan elektron . An atom is made up of subatomic particles which are protons , neutrons and electrons . 3 Nyatakan zarah-zarah subatom. State the subatomic particles. P: Elektron/Electron Q: Proton R: Neutron REVISI EKSPRES 6 156

7 Tandakan ( ✓) jenis unsur berdasarkan cirinya. Tick ( ✓ ) the types of elements based on their characteristics. Logam/Metal Bukan logam/Non-metal (a) Takat lebur rendah/Low melting point: ✓ (b) Permukaan berkilat/Shiny surface: ✓ (c) Ketegangan permukaan rendah/Low tensile strength: ✓ (d) Boleh ditempa/Malleable: ✓ (e) Mulur/Ductile: ✓ (f) Konduktor haba yang lemah/Poor conductor of heat: ✓ (g) Ketumpatan tinggi/High density: ✓ (h) Mengkonduksi elektrik/Conducts electricity: ✓ 8 Lengkapkan persamaan perkataan di bawah. Complete the word equation below. Magnesium/Magnesium + oksigen/oxygen → magnesium oksida/magnesium oxide 9 Cadangkan satu kaedah untuk mengasingkan campuran yang berikut. Suggest one method of separation for each of the following mixtures. Campuran/Mixture Kaedah/Method Campuran/Mixture Kaedah/Method (a) Serbuk besi dan pasir Iron filings and sand Gunakan magnet . Using a magnet . (d) Pasir dan cuka Sand and vinegar Penurasan Filtration (b) Alkohol dan air Alcohol and water Penyulingan Distillation (e) Gula kasar dan halus Coarse and fine sugar Penapisan Sieving (c) Kerosin dan air Kerosene and water Pengapungan Floatation (f) Garam dan air Salt and water Penyejatan Evaporation (g) Bahan pewarna Food colouring Kromatografi Chromatography (h) Kapur dan air Chalk and water Pengenapan Sedimentation 10 Sebatian seperti natrium klorida dapat dipisahkan kepada unsur-unsurnya melalui elektrolisis . A compound such as sodium chloride can be separated into its elements by electrolysis . 11 (a) Perubahan fizik ialah perubahan yang tidak melibatkan pembentukan bahan baharu. A physical change is a change that does not involve the formation of a new substance. (b) Perubahan kimia ialah perubahan yang melibatkan pembentukan bahan baharu. A chemical change is a change that involves the formation of a new substance. 12 Kenal pasti perubahan fizik (F) dan perubahan kimia (K) bagi situasi yang berikut. Identify the physical changes (P) and chemical changes (C) for the following situations. (a) Pereputan daun Decay of a leaf K/C (f) Pembakaran kertas Burning of paper K/C (b) Pengaratan besi Rusting of iron K/C (g) Pembentukan embun pada daun Formation of dew drops on a leaf F/P (c) Fotosintesis Photosynthesis K/C (h) Memanaskan besi dengan sulfur Heating of iron with sulphur K/C (d) Pengeringan pakaian Drying of clothes F/P (i) Perubahan warna pada sehiris epal Change in the colour of sliced apples K/C (e) Kitar air The water cycle F/P (j) Penghasilan gula daripada jus tebu Producing sugar from sugar cane juice F/P 157

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Nyatakan gas P, Q, R dan S, serta peratus gas dalam udara biasa. State the gases P, Q, R and S, and the percentages of these gases in ordinary air. Oksigen Gas nadir dan lain-lain Nitrogen Karbon dioksida Oxygen Inert gases and others Nitrogen Carbon dioxide Gas Gas Peratus/Percentage (%) P Nitrogen/Nitrogen 78 Q Oksigen/Oxygen 21 R Karbon dioksida/Carbon dioxide 0.03 S Gas nadir dan lain-lain/Inert gases and others 0.97 2 Lukis aras air pada rajah X. Kemudian, tuliskan kesimpulannya. Draw the water level in diagram X. Then, write the conclusion. Kesimpulan/Conclusion: Satu perlima daripada udara terdiri daripada oksigen. One fifth of air consists of oxygen. X 3 Lengkapkan jadual di bawah dengan gas-gas berdasarkan kegunaannya. Complete the table below with gases relating to their uses. Oksigen Karbon dioksida Nitrogen Gas nadir Oxygen Carbon dioxide Nitrogen Inert gas Gas/Gas Kegunaan/Uses (a) Karbon dioksida Carbon dioxide Wasap di atas pentas. Fumes on the stage. (b) Nitrogen Nitrogen Digunakan untuk membuat ammonia. Used for making ammonia. (c) Nitrogen Nitrogen Digunakan untuk membuat pewarna. Used for making colouring or dyes. (d) Gas nadir Inert gas Digunakan sebagai anestetik dalam bidang perubatan. Used as an anaesthetic in the field of medicine. (e) Oksigen Oxygen Diperlukan oleh pesakit di hospital, ahli bomba dan penyelam laut. Needed by patients in hospitals, fire fighters and sea divers. (f) Gas nadir Inert gas Mengisi lampu iklan dan lampu pendaratan di landasan kapal terbang. Fills advertisement lamps and landing lamps at airports. (g) Nitrogen Nitrogen Digunakan untuk membuat baja. Used for making fertilisers. 4 Kitar karbon dan kitar oksigen mengekalkan peratus gas karbon dioksida dan oksigen dalam atmosfera. Carbon and oxygen cycles maintain the percentages of carbon dioxide and oxygen gases in the atmosphere. R S Q P REVISI EKSPRES 7 158

5 Isi tempat kosong bagi kitar oksigen dan karbon dioksida. Fill in the blanks on the oxygen and carbon dioxide cycles. Respirasi/Respiration Fotosintesis/Photosynthesis Pembakaran/Combustion Pereputan/Decaying (a) Fotosintesis Photosynthesis (tumbuhan/plants) Karbon dioksida/Carbon dioxide Oksigen/Oxygen (b) Pereputan Decaying (organisma mati/ dead organisms) (c) Respirasi Respiration (hidupan/living things) (d) Pembakaran Combustion (bahan api/fuels) 6 Pilih jawapan yang betul tentang kesan rumah hijau. Choose the correct answers on the greenhouse effect. (a) (Sulfur dioksida, Karbon dioksida) menyerap haba. (Sulphur dioxide, Carbon dioxide) absorbs heat. (b) (Kesan rumah hijau, Pemanasan global) yang berlaku menyebabkan (kesan rumah hijau, pemanasan global). The (greenhouse effect, global warming) occurs causing the (greenhouse effect, global warming). (c) Ais di kawasan kutub (membeku, mencair) dan aras air laut (menurun, meningkat). Ice at the Poles (freezes, melts) and the sea level (drops, rises). (d) Kesan rumah hijau dapat dikurangkan dengan (menebang, menanam) lebih banyak pokok hijau dan (membenarkan, melarang) pembakaran terbuka. The greenhouse effect can be reduced by (chopping down, planting) more green trees and (allowing, prohibiting) open burning. 7 Pembakaran hanya berlaku dengan kehadiran oksigen , bahan api dan haba . Combustion can only take place in the presence of oxygen , fuel and heat . 8 Berikan dua contoh alat pemadam api./Give two examples of fire extinguishers. Alat pemadam api karbon dioksida dan alat pemadam api serbuk kering . Carbon dioxide fire extinguishers and dry powder fire extinguishers. 9 Pilih bahan pencemar yang betul./Choose the correct pollutant(s). (a) (Karbon dioksida, Karbon monoksida) menyebabkan kesan rumah hijau dan pemanasan global. (Carbon dioxide, Carbon monoxide) causes the greenhouse effect and global warming. (b) (Sulfur dioksida, Karbon monoksida, Nitrogen dioksida) menyebabkan hujan asid. (Sulphur dioxide, Carbon monoxide, Nitrogen dioxide) causes acid rain. (c) (Besi, Plumbum) boleh menyebabkan kerosakan otak, ginjal atau sistem saraf. (Iron, Lead) can cause damage to the brain, kidneys or nervous system. (d) (Karbon monoksida, Karbon dioksida) mengurangkan kandungan oksigen dalam darah. (Carbon monoxide, Carbon dioxide) reduces the oxygen content of the blood. (e) (Klorofluorokarbon, Karbon dioksida) menyebabkan penipisan lapisan ozon. (Chlorofluorocarbons, Carbon dioxide) cause the depletion of the ozone layer. Haba Heat Bumi Earth 159

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Ciri-ciri imej pada cermin satah: Characteristics of the image in a plane mirror: (a) Maya/Virtual (b) Tegak/Upright (c) Songsang sisi/Laterally inverted 2 Lukiskan imej huruf K pada cermin satah. Draw the image of K in the plane mirror. K K 3 Padankan cermin dengan ciri-ciri imej yang terbentuk dan aplikasinya. Match the mirror and the characteristics of the image formed and their applications. Jenis cermin Type of mirror Ciri-ciri imej Characteristics of the image Aplikasi Application (a) Cermin satah Plane mirror • • Maya, tegak, dikecilkan Virtual, upright, dimisnished • • Cermin doktor gigi Dental mirror (b) Cermin cekung Concave mirror • • Maya, tegak, dibesarkan Virtual, upright, enlarged • • Cermin pada ammeter Mirror of an ammeter (b) Cermin cembung Convex mirror • • Maya, tegak, sama saiz Virtual, upright, same size • • Cermin sisi kereta Side-view mirror of a car 4 Determine the angles of incidence and reflection. Tentukan sudut tuju dan sudut pantulan. (a) Sudut tuju : 50° Angle of incidence (b) Sudut pantulan : 50° Angle of reflection 5 Lukiskan rajah bagi sinar pembiasan. Draw diagrams of refracted rays. 6 Lukiskan laluan sinar cahaya yang melalui prisma dan lengkapkan ruang yang disediakan. Draw the path of a light ray which passes through a prism and complete the spaces provided. (a) Cahaya warna/Colour of lights P: Merah/Red Q: Ungu/Violet (b) Dua proses/Two processes (i) Penyebaran/Dispersion (ii) Pembiasan/Refraction Skrin Screen Spektrum Spectrum Prisma Prism P Q Kotak sinar Ray box 7 Lengkapkan rajah di bawah untuk menunjukkan pembentukan pelangi. Complete the diagram below to show the formation of a rainbow. Tiga proses yang berlaku Three processes that occur (a) Penyebaran/Dispersion (b) Pembiasan/Refraction (c) Pantulan/Reflection Pelangi Rainbow Cahaya matahari Sunlight Titisan air hujan Raindrop Sinar tuju Incident ray Sinar pantulan Reflected ray Garis normal Normal 40º Sinar tuju Incident ray (a) (b) Sinar tuju Incident ray Udara Air Air Water Garis normal Normal Garis normal Normal Air Water Udara Air REVISI EKSPRES 8 160

8 Isi tempat kosong tentang penyerakan cahaya./Fill in the blanks on the scattering of light. Kebiruan langit Blueness of the sky Kemerahan Matahari terbenam Redness of the setting Sun Cahaya biru/Blue light Bumi/Earth Cahaya biru bergerak melalui lapisan atmosfera yang nipis dan diserakkan oleh zarahzarah dalam udara. Blue light travels through a thin atmospheric layer and is scattered by the particles in the air. Cahaya merah Red light Bumi/Earth Cahaya merah bergerak melalui lapisan atmosfera yang tebal dan kurang diserakkan . Red light travels through a thick atmospheric layer and is less scattered . 9 (a) Merah , hijau dan biru ialah warna-warna primer cahaya. Red , green and blue are primary colours of light. (b) Kuning , sian dan magenta ialah warna-warna sekunder cahaya. Yellow , cyan and magenta are secondary colours of light. 10 Nyatakan warna W, X, Y dan Z hasil daripada penambahan cahaya berwarna. State the colours, W, X, Y and Z, produced by the addition of coloured lights. W: Kuning/Yellow X: Sian/Cyan Y: Magenta/Magenta Z: Putih/White W X Y Z Hijau Green Merah Red Biru Blue 11 Nyatakan warna cahaya pada skrin yang dihasilkan oleh penolakan cahaya berwarna. State the coloured light on the screen produced by the subtraction of coloured light. Penapis X Filter X Penapis Y Filter Y Cahaya terbentuk pada skrin Light formed on the screen (a) Hijau/Green Kuning/Yellow Hijau/Green (b) Kuning/Yellow Sian/Cyan Hijau/Green (c) Magenta/Magenta Sian/Cyan Biru/Blue (c) Merah/Red Sian/Cyan Tiada cahaya/No light Penapis Y/Filter Y Skrin Screen Penapis X Filter X Cahaya putih White light 12 Tuliskan jenis proses cahaya yang berlaku bagi fenomena yang diberikan. Write the types of the process of light that take place for the given phenomena. (a) Pembentukan pelangi/Formation of a rainbow. ➠ Penyebaran/Dispersion (b) Kebiruan langit/Blueness of the sky. ➠ Penyerakan/Scattering (c) Kolam kelihatan cetek./A pool looks shallow. ➠ Pembiasan/Refraction (d) Melihat imej anda dalam cermin./See your image in a mirror. ➠ Pantulan/Reflection (e) Pencampuran cahaya berwarna./Mixing of coloured lights. ➠ Penambahan/Addition (f) Cahaya melalui penapis./Light travels through a filter. ➠ Penolakan/Subtraction 161

Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. Instructions: Answer the following questions. 1 Sfera yang utama bagi struktur Bumi ialah atmosfera , biosfera , geosfera dan hidrosfera ./The main spheres of the Earth structure are the atmosphere , biosphere , geosphere and hydrosphere . 2 Label lima lapisan atmosfera. Kemudian, padankan lapisan atmosfera dengan pernyataan yang betul. Label the five layers of the atmosphere. Then, match the layers of the atmosphere with the correct statements. Atmosfera Atmosphere Pernyataan Statement (a) Eksosfera Exosphere Perubahan cuaca Changes in the weather (b) Termosfera Thermosphere Meteor terbakar dan berbara Meteors burn and glow (c) Mesosfera Mesosphere Kapal angkasa mengorbit Bumi. Spaceships orbit the Earth. (d) Stratosfera Stratosphere Penipisan lapisan ozon. Depletion of the ozone layer. (e) Troposfera Troposphere Ion-ion memantul gelombang radio. Ions reflect radio waves. 3 Lengkapkan peta alir di bawah dengan zon-zon yang berlainan untuk menunjukkan stratifikasi dalam lautan. Complete the flow map below by writing the different zones to show the stratification of the ocean. Zon permukaan/Surface zone Zon senja/Twilight zone Zon gelap/Dark zone Kedalaman bertambah/Increasing depth 4 Taburan air di Bumi termasuk lautan , sungai , awan , salji dan air bawah tanah/glasier ./The water distribution on the Earth includes oceans , rivers , clouds , snow and groundwater/glaciers . 5 Label lapisan Bumi di bawah. Kemudian, labelkan bahagian Bumi berdasarkan pernyataan yang diberikan. Label the layers of the Earth below. Then, label the parts of the Earth based on the given statements. (d) Litosfera/Lithosphere Kerak dan bahagian pepejal paling atas mantel. The crust and solid outermost part of the mantle. (e) Astenosfera/Asthenosphere Batuan separa cecair di bahagian tengah mantel. Semi-liquid rock at the centre part of the mantle. (f) Mesosfera/Mesosphere Bahagian pepejal mantel di bawah astenosfera dan di atas teras luar. The solid part of the mantle below the asthenosphere and above the outer core. Lapisan Bumi Earth’s layer (a) Kerak/Crust (b) Mantel/Mantle (c) Teras/Core REVISI EKSPRES 9 162

6 Kenal pasti jenis batuan sama ada batuan igneus (I), batuan sedimen (S) atau batuan metamorfik (M) dalam petak yang diberikan./Identify the types of rock whether igneous rock (I), sedimentary rock (S) or metamorphic rock (M). (a) Syal Shale S (f) Kuarzit Quartzite M (k) Konglomerat Conglomerate S (b) Gneis Gneiss M (g) Pumis Pumice I (l) Arang batu Coal S (c) Granit Granite I (h) Basalt Basalt I (m) Serpentin Serpentinite M (d) Batu kapur Limestone S (i) Slat Slate M (n) Diorit Diorite I (e) Marmar Marble M (j) Batu pasir Sandstone S (o) Gabro Gabbro I 7 Kenal pastikan jenis batuan berdasarkan penerangan yang diberikan. Identify the types of rock based on the given explanations. Jenis batuan Types of rock Penerangan Explanation (a) Batuan metamorfik Metamorphic rock Batuan yang mengalami suhu dan tekanan yang sangat tinggi serta tindak balas kimia./The rock which is subjected to a very high heat and pressure and chemical reactions. (b) Batuan igneus Igneous rock Penyejukan magma daripada semua jenis batuan. The cooling of magma from all kinds of rock. (c) Batuan sedimen Sedimentary rock Enapan batuan yang mengalami luluhawa dan hakisan. Sedimentation of rock that undergoes weathering and erosion. 8 Berdasarkan penerangan yang diberikan, nyatakan proses Bumi. Tuliskan jenis proses Bumi sama ada eksogen (Ek) atau endogen (En) dalam petak yang disediakan. Based on the given explanations, state the Earth’s processes. Write the types of Earth’s processes, whether exogenic (Ex) or endogenic (En) process in the boxes provided. (a) Pemecahan (secara fizikal) dan pemindahan batuan dan tanah dari satu tempat ke tempat lain. The breaking down (physically) and transportation of rock and soil from one location to another. Hakisan Erosion Ek Ex (b) Transformasi magma daripada pembentukannya sehingga pemejalan menjadi batuan. The transformation of magma from its creation until solidification into rock. Aktiviti magma Magmatic activity En (c) Pemecahan batuan di kerak bumi (secara fizikal, kimia dan biologi)./The breaking down of rock in the Earth’s crust (physical, chemical and biological). Luluhawa Weathering Ek Ex (d) Pengenapan batuan terhakis pada dasar tasik atau laut./The deposition of eroded rock materials at the bottom of lakes or seas. Pengenapan Deposition Ek Ex (e) Pemindahan bahan-bahan batuan hakisan. The transfer of eroded rock materials. Angkutan Transport Ek Ex (f) Pergerakan bahan mantel daripada bahagian dalam Bumi ke permukaan./The motion of mantle materials from the interior to the Earth’s surface. Olakan mantel Mantle convection En (g) Teori yang menyatakan bahawa kerak luar Bumi dibahagikan kepada beberapa plat yang menggelongsor di atas mantel, disebabkan arus dalam mantel./The theory which states that the Earth’s outer shell is divided into several plates that glide over the mantle, due to the currents in the mantle. Pergerakan kerak bumi (tektonik plat)/Earth’s crust movement (plate tectonics) En 163

9 (a) Geobencana ialah proses semula jadi Bumi yang boleh menyebabkan kehilangan nyawa, kerosakan harta benda dan boleh menjejaskan kualiti alam sekitar. Geohazards are the natural phenomena of the Earth which can cause loss of life, damage to propety and affect the quality of the environment. (b) Seismometer digunakan untuk mengukur pergerakan Bumi seperti gelombang yang dihasilkan oleh gempa bumi dan letusan gunung berapi. A seismometer is used to measure the motion of the ground such as the waves produced by earthquakes and volcanic eruptions. 10 Kenal pastikan jenis-jenis geobencana berdasarkan penerangan yang diberikan. Identify the types of geohazard based on the given explanations. (a) Peningkatan suhu atmosfera Bumi. The increase in the Earth’s atmospheric temperature. Pemanasan global Global warming (b) Kejadian ombak raksasa. A huge wave. Tsunami Tsunami (c) Tanah bergerak menuruni cerun akibat tarikan graviti. The ground moves downhill due to the pull of gravity. Tanah runtuh Landslide (d) Gegaran di permukaan kerak Bumi. The shaking on the surface of the Earth’s crust. Gempa bumi Earthquake (e) Air hujan bersifat asid. The rain water has an acidic property. Hujan asid Acid rain (f) Letusan gunung berapi. The eruption of a volcano. Volkanisme Volcanism (g) Lubang besar disebabkan keruntuhan tanah. A big hole caused by collapse of the ground. Lubang benam Sinkhole (h) Penenggelaman secara perlahan atau mendadak permukaan Bumi. A gradual settling or sudden sinking of the Earth’s surface. Tanah jerlus Land subsidence 11 (a) Skala masa geologi digunakan oleh ahli geologi untuk menjelaskan masa dan hubungan antara peristiwa yang terjadi di sepanjang sejarah Bumi. The geological time scale is used by geologists to describe the timing and relationship between events that have occurred throughout the Earth’s history. (b) Pentarikhan karbon digunakan untuk mengkaji usia artifak purba. Carbon dating is used to study the age of ancient artefacts. 12 (a) Air bawah tanah ialah jenis air yang terbentuk apabila sebahagian air hujan meresap ke dalam tanah di bawah permukaan bumi. Groundwater is the type of water formed when rainwater penetrates into the ground under the Earth’s surface. (b) Akuifer ialah lapisan batuan atau bahan seperti kerikil dan pasir yang boleh menakung air bawah tanah. Aquifers are the layers of rock or materials such as gravel and sand which can hold groundwater. 13 Mineral ekonomi terdiri daripada mineral logam , mineral bukan logam dan mineral nadir bumi . Economic minerals consist of metallic minerals , non-metallic minerals and rare earth minerals . 14 Tenaga hidroterma ialah tenaga yang dijana daripada air panas pada Bumi seperti geiser. Tenaga geoterma ialah satu contoh tenaga ini. Hydrothermal energy is the energy which is generated from the Earth’s hot water such as geysers. Geothermal energy is an example of this energy. 164

Nama kumpulan: Tarikh: Nama ahli dalam kumpulan: 1. 4. 2. 5. 3. 6. Tingkatan: Nama guru: Tema : 1 Kaedah Saintifik Bidang pembelajaran : 1 Pengenalan kepada penyiasatan saintifik Standard kandungan : 1.5 Ketumpatan Standard pembelajaran : 1.5.6 Membuat inovasi objek, makanan atau minuman menggunakan konsep ketumpatan Standard prestasi : TP6 Merekacipta cara penambahbaikan yang boleh dilaksanakan ke atas konsep ketumpatan Tugasan: Makanan dan minuman dalam kehidupan harian mempunyai ketumpatan yang berbeza. Anda dikehendaki menggunakan kreativiti untuk menyediakan juadah makanan atau minuman menggunakan konsep perbezaan ketumpatan. Misalnya, anda boleh mencipta teh tarik atau jus minuman berlapis. Tindakan susulan: 1 Individu atau kumpulan murid perlu mempersembahkan hasil kerja mereka di dalam makmal dengan bantuan multimedia seperti Microsoft Word, kamera atau video. 2 Serahkan hasil kerja kepada guru anda untuk dinilai. Tempoh pelaksanaan: 1 minggu Aspek yang dinilai: Reka bentuk % Aplikasi % Persembahan % Proses % Pengetahuan % Jumlah markah % Panduan Guru Format Kertas Kerja Pembelajaran Berasaskan Projek (PBP) 1 STEM PROJEK Tajuk: Ketumpatan makanan dan minuman yang berbeza Inovasi Makanan dan Minuman Buku teks m/s 32 165

Name of group: Date: Name of group members: 1. 4. 2. 5. 3. 6. Form: Name of teacher: Theme : 1 Scientific Methodology Learning area : 1 Introduction to scientific investigation Content standard : 1.5 Density Learning standard : 1.5.6 Innovate objects, foods or beverages using the concept of density Performance standard : TP6 Design a presentation using multimedia/visual/folio/poster/roleplay/ drama with creative and innovative use of science knowledge and skills of the density in the context of problem solving and decision making, with regards to the social values/economy/culture of the community Assignment: Food and drinks in daily life have different density. You are requested to use your creativity to produce food or drinks using the concept of differences in density. As examples, you can create layered tea or juice. Follow-up action: 1 Individuals or groups of student need to present their works with the aid of multimedia such as Microsoft Word, camera or videos. 2 Submit the work to your teacher for assessment. Implementation period: 1 week Assessed aspects: Design % Application % Presentation % Process % Knowledge % Total marks % Teacher's Guide Format of Paper Work Project-based Learning (PBL) 1 STEM PROJECT Title: Different densities of food and drink Textbook: p. 32 166

Nama kumpulan: Tarikh: Nama ahli dalam kumpulan: 1. 4. 2. 5. 3. 6. Tingkatan: Nama guru: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Bidang pembelajaran : 4 Pembiakan Standard kandungan : 4.6 Kemandulan dan pencegahan kehamilan Standard pembelajaran : 4.6.1 Berkomunikasi mengenai kemandulan dan cara mengatasinya Standard prestasi : TP6 Merekabentuk persembahan pelbagai media/visual/folio secara kreatif dan inovatif dengan menggunakan pengetahuan dan kemahiran sains mengenai pembiakan dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan dengan mengambil kira nilai sosial/ekonomi/budaya masyarakat Tugasan: Salah siapa sekiranya tiada zuriat? Hakikatnya, sama ada lelaki atau wanita, tiada mana-mana pihak yang harus dipersalahkan dalam hal tersebut. Kewujudan cahaya mata dapat menambah kebahagian bagi melengkapkan hubungan dalam sesebuah institusi kekeluargaan. Namun, kehamilan tidaklah sebegitu mudah bagi sesetengah wanita untuk mendapatkan zuriat. Anda dikehendaki membuat satu folio tentang masalah sistem pembiakan, iaitu ketidaksuburan dan kemandulan pada lelaki dan perempuan. Bincangkan penyelesaian kepada masalah tersebut dengan mengesyorkan pelbagai kaedah perubatan yang sedia ada. Tindakan susulan: 1 Kumpulan anda dikehendaki mempersembahkan hasil kajian di dalam kelas. 2 Serahkan folio kumpulan anda untuk dinilai oleh guru. Tempoh pelaksanaan: (a) 1 minggu untuk mengumpulkan maklumat (b) 10 minit persembahan (c) 1 minggu untuk menyiapkan folio Aspek yang dinilai: Reka bentuk % Aplikasi % Persembahan % Proses % Pengetahuan % Jumlah markah % Panduan Guru Format Kertas Kerja Pembelajaran Berasaskan Projek (PBP) 2 STEM PROJEK Tajuk: Inovasi Masalah sistem pembiakan, iaitu ketidaksuburan Makanan dan Minuman dan kemandulan dan kaedah mengatasinya Buku teks m/s 115, 116, 118 167

Name of group: Date: Name of group members: 1. 4. 2. 5. 3. 6. Form: Name of teacher: Theme : 2 Maintenance and Continuity of Life Learning area : 4 Reproduction Content standard : 4.6 Infertility and contraception Learning standard : 4.6.1 Communicate the meaning of infertility and how to overcome them Performance standard : TP6 Design a presentation using multi media/visual/folio with creative and innovative use of science knowledge and skills of reproduction; in the context of problem solving and decision making; with regards to the social values/economy /culture of the community. Assignment: Who is wrong if there are no children? The fact is, whether male or female, neither party is to blame in the matter. The existence of the children can add happiness to a family. However, pregnancy is not so easy for some women to have children. You are required to make a folio on the problems of the reproductive system namely infertility and sterility in men and women. Discuss the solution to the problem by recommending the various medical methods available. Follow-up action: 1 Your group is required to present the results of the study in the class. 2 Submit your group’s folio to your teacher for assessment. Implementation period: (a) 1 week to gather information (b) 10 minutes for presentation (c) 1 week to complete the folio Assessed aspects: Design % Application % Presentation % Process % Knowledge % Total marks % Teacher's Guide Format of Paper Work Project-based Learning (PBL) 2 STEM PROJECT Title: Inovasi Reproductive system problems such as infertility Makanan dan Minuman and sterility and methods to overcome them Textbook: pp. 115, 116, 118 168

Nama kumpulan: Tarikh: Nama ahli dalam kumpulan: 1. 4. 2. 5. 3. 6. Tingkatan: Nama guru: Tema : 4 Tenaga dan Kelestarian Hidup Bidang pembelajaran : 8 Cahaya dan optik Standard kandungan : 8.1 Penggunaan cermin Standard pembelajaran : 8.1.6 Membina alat optik dan menghargai penggunaan alat optik untuk meningkatkan keupayaan deria manusia Standard prestasi : TP6 Merekacipta menggunakan pengetahuan mengenai penggunaan cermin dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan aktiviti/tugasan dalam situasi baharu secara kreatif dan inovatif Pertandingan: Kaleidoskop ialah satu alat mainan yang menggunakan cermin satah. Pelbagai pola yang mengagumkan dapat diperhatikan disebabkan imej objek dipantulkan berkali-kali dalam kaleidoskop. Dalam kumpulan tiga orang murid, bina sebuah kaleidoskop mengikut kreativiti untuk dipertandingkan. Kumpulan anda diminta menonton contoh-contoh video di bawah untuk mendapatkan idea atau mengakses video berkenaan dalam ‘Youtube’ dengan kata kunci ‘Making of kaleidoscope’. Tontoni video https://www. youtube.com/ watch?v= RsReaYkadnM Tontoni video https://www. youtube.com/ watch?v= yShrIOj34r0 Tontoni video https://www. youtube.com/ watch?v= 94ZWZbwaNfM Tontoni video https://www. youtube.com/ watch?v= BIgqmTxMXEU Tindakan susulan: 1 Hantarkan hasil kerja kumpulan anda bersama kertas kerja kepada guru anda untuk dinilai. Guru akan menentukan pemenang-pemenang dalam pertandingan ini. 2 Selain itu, guru juga akan mempamerkan semua hasil kerja kaleidoskop murid di sudut sains di dalam kelas, makmal sains atau semasa Hari/Minggu Sains sekolah. Tempoh pelaksanaan: 1 minggu Aspek yang dinilai: Reka bentuk % Aplikasi % Persembahan % Proses % Pengetahuan % Jumlah markah % Panduan Guru Format Kertas Kerja Pembelajaran Berasaskan Projek (PBP) 3 STEM PROJEK Tajuk: InovasiMembina kaleidoskop Makanan dan Minuman Buku teks m/s 227 – 228 169

Name of group: Date: Name of group members: 1. 4. 2. 5. 3. 6. Form: Name of teacher: Theme : 4 Energy and Sustainability of Life Learning area : 8 Light and optics Content standard : 8.1 Use of mirrors Learning standard : 8.1.6 Build optical devices and appreciate the use of optical devices to enhance human sensory ability Performance standard : TP6 Creating using knowledge on the use of mirrors in the context of problem solving and decision-making or in carrying out activities/tasks in a new situation creatively and innovatively Competition: Kaleidoscope is a toy that uses a plane mirror. An impressive range of patterns can be observed since the image of the object is reflected repeatedly in the kaleidoscope. In a group of three students, build a creative kaleidoscope to be contested. Your group is required to watch the examples of video below to get ideas or access the relevant videos on the internet in ‘Youtube’ with key words ‘Making of kaleidoscope’. Watch video https://www. youtube.com/ watch?v= RsReaYkadnM Watch video https://www. youtube.com/ watch?v= yShrIOj34r0 Watch video https://www. youtube.com/ watch?v= 94ZWZbwaNfM Watch video https://www. youtube.com/ watch?v= BIgqmTxMXEU Follow-up action: 1 Hand in your group work together with the paperwork to your teacher for assessment. The teacher will determine the winners in this competition. 2 Besides, the teacher will also display all the students’ kaleidoscope works at the science corner in the classroom, science laboratory or during school Science Day/Week. Implementation period: 1 week Assessed aspects: Design % Application % Presentation % Process % Knowledge % Total marks % Teacher's Guide Format of Paper Work Project-based Learning (PBL) 3 STEM PROJECT Title: InovasiBuild a Kaleidoskop Makanan dan Minuman Textbook: pp. 227 – 288 170

Eksperimen Wajib 1 Tajuk: Langkah-langkah dalam penyiasatan saintifik Title: The steps in a scientific investigation Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 1 Kaedah Saintifik Theme Scientific Method Bidang pembelajaran : 1 Pengenalan kepada penyiasatan saintifik Learning area Introduction to scientific investigation Standard kandungan : 1.6 Langkah dalam penyiasatan saintifik Content standard Steps in scientific investigation Standard pembelajaran : 1.6.3 Menjalankan satu penyiasatan saintifik bagi menyelesaikan satu masalah yang mudah Learning standard Conduct a scientific investigation to solve a simple problem Standard prestasi : TP3 Mengaplikasikan langkah-langkah dalam penyiasatan saintifik Performance standard Apply the steps in scientific investigation to accomplish simple task Penyiasatan saintifik Scientific investigation Langkah Steps Tujuan/Aim: Mengkaji hubungan antara panjang bandul dengan tempoh ayunan. To investigate the relationship between the length of a pendulum and the period of oscillation. Pernyataan masalah/Problem statement: Bagaimanakah panjang bandul mempengaruhi masa satu ayunan lengkap? How does the length of a pendulum influence the period of one complete oscillation? Mengenal pasti masalah Identifying a problem Hipotesis/Hypothesis: Semakin panjang bandul, semakin panjang tempoh diambil untuk satu ayunan lengkap./The longer the length of a pendulum, the longer the period taken for one complete oscillation. Membina hipotesis Construct a hypothesis Pemboleh ubah/Variables: (a) dimanipulasikan : Panjang bandul manipulated Length of pendulum (b) bergerak balas : Masa untuk 10 ayunan lengkap responding Time taken for 10 complete oscillations (c) dimalarkan : Jisim ladung dan sudut ayunan constant Mass of pendulum and angle of oscillation Mengawal pemboleh ubah Control variables Bahan dan radas/Materials and apparatus: Kayu, kaki retort, bandul, benang, jam randik, pembaris meter. Wood, retort stand, pendulum, string, stopwatch, metre ruler. Buku teks m/s 34 – 37 Eksperimen 1.1 171

Penyiasatan saintifik Scientific investigation Langkah Steps Prosedur/Procedure: 1 Guna bandul dengan panjang 20 cm./Use a 20 cm-long simple pendulum. 2 Tarik bandul ke tepi dan lepaskan untuk membuat 10 ayunan lengkap. Rekodkan masa./Pull the pendulum to one side and then released to make 10 complete oscillations. Record the time. 3 Ulang eksperimen dengan panjang bandul berlainan. Repeat experiment using different lengths of pendulum. Langkah-langkah/Steps: 1 Bandul dengan panjang 20 cm digunakan. A 20 cm-long simple pendulum is used. 2 Bandul ditarik ke tepi dan dilepaskan untuk membuat 10 ayunan lengkap. Masa direkodkan./The pendulum is pulled to one side and then is released to make 10 complete oscillations. The time is recorded. 3 Eksperimen diulang dengan panjang bandul berlainan. Experiment is repeated using different lengths of pendulum. Merancang dan menjalankan penyiasatan saintifik/ eksperimen Plan and conduct the scientific investigation/ experiment Keputusan/Result: Panjang bandul (cm) Length of pendulum (cm) Masa 10 ayunan lengkap (s) Time taken for 10 complete oscillations (s) Cubaan 1 Reading 1 Cubaan 2 Reading 2 Cubaan 3 Reading 3 Purata Average 20 11.4 11.6 11.5 11.5 30 14.0 14.0 14.0 14.0 40 15.9 16.1 16.0 16.0 50 17.9 18.1 18.0 18.0 60 19.4 19.6 19.5 19.5 (Jawapan murid/Student’s answer) Mengumpul data Collecting data Soalan/Question: Lukis graf garis dengan menggunakan data dalam jadual. Draw a line graph by using the data in the table. Menganalisis dan mentafsir data Analysing and interpreting data Kesimpulan/Conclusion: Hipotesis diterima. Semakin panjang bandul, semakin panjang tempoh diambil untuk satu ayunan lengkap./Hypothesis is accepted. The longer the length of the pendulum, the longer the time taken for one complete oscillations. Membuat kesimpulan Making a conclusion 5 10 20 30 40 50 60 70 0 10 15 20 Panjang bandul (cm) Length of pendulum (cm) Masa untuk 10 ayunan lengkap (s) Time taken for 10 complete swings (s) Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 172

Eksperimen Wajib 2 Tajuk: Cahaya diperlukan untuk fotosintesis Title: Light is needed for photosynthesis Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 2 Sel sebagai unit asas hidupan Learning area Cell as a basic unit of life Standard kandungan : 2.2 Respirasi sel dan fotosintesis Content standard Cellular respiration and photosynthesis Standard pembelajaran : 2.2.2 Berkomunikasi mengenai proses fotosintesis Learning standard Communicate about the process of photosynthesis Standard prestasi : TP2 Memahami sel sebagai unit asas kehidupan Performance standard Understand cell as the basic unit of life and able to explain their understanding Mengkaji keperluan cahaya matahari untuk fotosintesis. To investigate the need for light energy in photosynthesis. Adakah tenaga cahaya diperlukan dalam proses fotosintesis? Is light energy needed in photosynthesis? Cahaya diperlukan untuk proses fotosintesis. Plants need light energy for photosynthesis. (a) dimanipulasikan : Kehadiran cahaya matahari manipulated The presence of sunlight (b) bergerak balas : Perubahan warna larutan iodin responding The colour change of iodine solution (c) dimalarkan : Jenis tumbuhan constant Type of plants Dua tumbuhan yang sama jenis dalam pasu yang berasingan, air panas, etanol, larutan iodin, tabung didih, jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki retort, tungku kaki tiga, kasa dawai. Two similar plants in different pots, hot water, ethanol, iodine solution, boiling tube, white tile, dropper, forceps, beaker, Bunsen burner, tripod stand, wire gauze. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Buku teks m/s 61 Eksperimen 2.1 173

1 Letakkan dua tumbuhan hijau berpasu di dalam almari gelap selama dua hari. Place two potted green plants in a dark cupboard for two days. 2 Selepas dua hari, letakkan satu tumbuhan di bawah cahaya matahari. After two days, place one of the plants under sunlight. 3 Selepas seminggu, petik sehelai daun daripada setiap tumbuhan tersebut. After one weak, pluck a leaf from each plant. 4 Jalankan ujian kanji pada kedua-dua daun tersebut. Rekodkan pemerhatian. Carry out starch test on both leaves. Record the observations. 1 Dua tumbuhan hijau berpasu diletakkan di dalam almari gelap selama dua hari. Two potted green plants are placed in a dark cupboard for two days. 2 Selepas dua hari, satu tumbuhan diletakkan di bawah cahaya matahari. After two days, one of the plants is placed under sunlight. 3 Selepas seminggu, sehelai daun dipetik daripada setiap tumbuhan tersebut. After one weak, a leaf is plucked from each plant. 4 Ujian kanji dijalankan pada kedua-dua daun tersebut. Pemerhatian direkodkan. Starch test is carried out on both leaves. The observations are recorded. Tumbuhan/Plant Pemerhatian/Observation Di dalam keadaan gelap In the dark Tiada perubahan No change Di bawah cahaya matahari Under sunlight Biru tua Dark blue (a) Tumbuhan yang manakah dapat menjalankan fotosintesis? Which plant can carry out photosynthesis? Tumbuhan di bawah cahaya matahari/The plant under sunlight (b) Daripada jawapan anda di (a), berikan penerangan. From your answer in (a), give your explanation. Cahaya diperlukan untuk fotosintesis. Light energy is needed for photosynthesis. Hipotesis diterima. Cahaya diperlukan untuk proses fotosintesis. Hypothesis is accepted. Plants need light energy for photosynthesis. Prosedur Dalam keadaan gelap In the dark Di bawah cahaya matahari Under sunlight Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 174

Eksperimen Wajib 3 Tajuk: Klorofil diperlukan untuk fotosintesis Title: Chlorophyll is needed for photosynthesis Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 2 Sel sebagai unit asas hidupan Learning area Cell as a basic unit of life Standard kandungan : 2.2 Respirasi sel dan fotosintesis Content standard Cellular respiration and photosynthesis Standard pembelajaran : 2.2.2 Berkomunikasi mengenai proses fotosintesis Learning standard Communicate about the process of photosynthesis Standard prestasi : TP2 Memahami sel sebagai unit asas kehidupan Performance standard Understand cell as the basic unit of life and able to explain their understanding Mengkaji keperluan klorofil untuk fotosintesis. To investigate the need for chlorophyll in photosynthesis. Adakah klorofil diperlukan untuk fotosintesis? Is chlorophyll needed in photosynthesis? Tumbuhan memerlukan klorofil untuk fotosintesis. Plants need chlorophyll for photosynthesis. (a) dimanipulasikan : Kehadiran klorofil manipulated The presence of chlorophyll (b) bergerak balas : Perubahan warna larutan iodin responding The colour change of iodine solution (c) dimalarkan : Jenis tumbuhan constant Type of plants Daun bervariegasi, air panas, etanol, larutan iodin, tabung didih, jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki retort, tungku kaki tiga, kasa dawai. A variegated leaf, hot water, ethanol, iodine solution, boiling tube, white tile, dropper, forceps, beaker, Bunsen burner, tripod stand, wire gauze. 1 Letakkan tumbuhan berdaun variegasi di bawah cahaya matahari selama dua jam. Place the plant with variegated leaves in sunlight for two hours. 2 Jalankan ujian kanji pada sehelai daun. Carry out the starch test on a leaf. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Prosedur Buku teks m/s 61 – 62 Eksperimen 2.2 175

3 Rekod pemerhatian. Record the observations. 1 Tumbuhan berdaun variegasi diletakkan di bawah cahaya matahari selama dua jam. A plant with variegated leaves is placed in sunlight for two hours. 2 Ujian kanji dijalankan pada sehelai daun. Starch test is carried out on a leaf. 3 Pemerhatian direkod. The observations are recorded. Bahagian daun Part of the leaf Pemerhatian Observation Variegasi (bukan hijau) Variegated (non-green) Sedikit warna biru tua A little dark blue Bahagian hijau Green part Biru tua Dark blue 1 (a) Bahagian daun yang manakah dapat menjalankan proses fotosintesis secara cekap? Which part of the leaf is able to carry out photosynthesis efficiently? Bahagian hijau. The green part. (b) Daripada jawapan anda di 1(a), berikan penerangan. From your answer in 1(a), give your explanation. Terdapat banyak klorofil di bahagian ini. There is a lot of chlorophyll in this part. 2 Apakah peranan klorofil? What is the role of chlorophyll? Menyerap cahaya matahari/tenaga cahaya untuk proses fotosintesis. To absorb sunlight/light energy for photosynthesis. Hipotesis diterima. Tumbuhan memerlukan klorofil untuk fotosintesis. Hypothesis is accepted. Plants need chlorophyll for photosynthesis. Bahagian hijau Green part Bahagian variegasi Variegated part (Berwarna putih atau kuning muda) (White or light yellow) Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 176

Eksperimen Wajib 4 Tajuk: Karbon dioksida diperlukan untuk fotosintesis Title: Carbon dioxide is needed for photosynthesis Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 2 Sel sebagai unit asas hidupan Learning area Cell as a basic unit of life Standard kandungan : 2.2 Respirasi sel dan fotosintesis Content standard Cellular respiration and photosynthesis Standard pembelajaran : 2.2.2 Berkomunikasi mengenai proses fotosintesis Learning standard Communicate about the process of photosynthesis Standard prestasi : TP2 Memahami sel sebagai unit asas kehidupan Performance standard Understand cell as the basic unit of life and able to explain their understanding Mengkaji keperluan karbon dioksida bagi proses fotosintesis. To investigate the need for carbon dioxide in photosynthesis. Adakah karbon dioksida diperlukan dalam proses fotosintesis? Is carbon dioxide needed in photosynthesis? Tumbuhan memerlukan karbon dioksida untuk fotosintesis. Plants need carbon dioxide for photosynthesis. (a) dimanipulasikan : Kehadiran karbon dioksida manipulated The presence of carbon dioxide (b) bergerak balas : Perubahan warna larutan iodin responding The colour change of iodine solution (c) dimalarkan : Jenis tumbuhan constant Type of plants Dua tumbuhan yang sama jenis dalam pasu yang berasingan, air panas, etanol, larutan iodin, larutan kalium hidroksida, serkup kaca, tabung didih, jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki retort, tungku kaki tiga, kasa dawai, plat kaca disapu vaselin. Two similar plants in different pots, hot water, ethanol, iodine solution, potassium hydroxide solution, bell jar, boiling tube, white tile, dropper, forceps, beaker, Bunsen burner, tripod stand, wire gauze, glass plate with vaseline. 1 Letakkan dua tumbuhan hijau berpasu di dalam almari gelap selama dua hari untuk menghilangkan kanji. Place two potted green plants in a dark cupboard for two days to destarch. 2 Letakkan tumbuhan di dalam serkup kaca P dan Q. Place the plants in bell jars P and Q. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Prosedur Buku teks m/s 62 – 63 Eksperimen 2.3 177

3 Letakkan satu bikar larutan kalium hidroksida di dalam serkup kaca Q untuk menyerap karbon dioksida di dalam udara./Place a beaker of potassium hydroxide solution in bell jar Q to absorb carbon dioxide in the air. 4 Letakkan kedua-dua tumbuhan di bawah cahaya matahari selama empat hari. Place both plants in sunlight for four days. 5 Jalankan ujian kanji pada sehelai daun daripada tumbuhan P dan Q. Rekodkan pemerhatian. Carry out the starch test on a leaf of the plants, P and Q. Record the observations. 1 Dua tumbuhan hijau berpasu diletakkan di dalam almari gelap selama dua hari untuk menghilangkan kanji. Two potted green plants are placed in a dark cupboard for two days to destarch. 2 Tumbuhan diletakkan di dalam serkup kaca P dan Q. The plants are placed in bell jars P and Q. 3 Satu bikar larutan kalium hidroksida diletakkan di dalam serkup kaca Q untuk menyerap karbon dioksida di dalam udara./A beaker of potassium hydroxide solution is placed in bell jar Q to absorb carbon dioxide in the air. 4 Kedua-dua tumbuhan diletakkan di bawah cahaya matahari selama empat hari. Both plants are placed in sunlight for four days. 5 Ujian kanji dijalankan pada sehelai daun daripada tumbuhan P dan Q. Pemerhatian direkod. The starch test is carried out on a leaf of the plants, P and Q. The observations are recorded. Tumbuhan/Plant Pemerhatian/Observation P Biru tua/Dark blue Q Tiada perubahan/No change 1 Set radas tumbuhan yang manakah tidak dapat menjalankan fotosintesis? Terangkan. In which set of apparatus is the plant unable to carry out photosynthesis? Explain. Q. Karbon dioksida tidak hadir dalam set radas Q. Q. Carbon dioxide is not present in set Q. 2 Apakah pendapat anda tentang kepingan kaca yang disapu dengan vaselin? What is your opinion on glass sheets that applied with vaseline? Untuk menghalang udara daripada memasuki serkup kaca. To prevent air from entering the glass sheet. Hipotesis diterima. Tumbuhan memerlukan karbon dioksida untuk fotosintesis. Hypothesis is accepted. Plants need carbon dioxide for photosynthesis. Serkup kaca Bell jar Larutan kalium hidroksida Potassium hydroxide Set P Set Q solution Tumbuhan hijau Green plant Plat kaca disapu vaselin Glass plates with vaseline (Sebagai kawalan) (As a control) Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 178

Eksperimen Wajib 5 Tajuk: Air diperlukan untuk fotosintesis Title: Water is needed for photosynthesis Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 2 Sel sebagai unit asas hidupan Learning area Cell as a basic unit of life Standard kandungan : 2.2 Respirasi sel dan fotosintesis Content standard Cellular respiration and photosynthesis Standard pembelajaran : 2.2.2 Berkomunikasi mengenai proses fotosintesis Learning standard Communicate about the process of photosynthesis Standard prestasi : TP2 Memahami sel sebagai unit asas kehidupan Performance standard Understand cell as the basic unit of life and able to explain their understanding Mengkaji keperluan air bagi proses fotosintesis. To investigate the need for water in photosynthesis. Adakah air diperlukan dalam proses fotosintesis? Is water needed for photosynthesis? Tumbuhan memerlukan air untuk fotosintesis. Plants need water for photosynthesis. (a) dimanipulasikan : Kehadiran air manipulated The presence of water (b) bergerak balas : Perubahan warna larutan iodin responding The colour change of iodine solution (c) dimalarkan : Jenis tumbuhan constant Type of plants Dua tumbuhan yang sama jenis dalam pasu yang berasingan, air, air panas, etanol, larutan iodin, tabung didih, jubin putih, penitis, forseps, bikar, penunu Bunsen, kaki retort, tungku kaki tiga, kasa dawai. Two similar plants in different pots, water, hot water, ethanol, iodine solution, boiling tube, white tile, dropper, forceps, beaker, Bunsen burner, tripod stand, wire gauze. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Buku teks m/s 63 Eksperimen 2.4 179

1 Letakkan dua pasu tumbuhan hijau di dalam almari gelap selama dua hari untuk menghilangkan kanji. Place two potted green plant in a dark cupboard for two days to destarch. 2 Letakkan kedua-dua tumbuhan di bawah cahaya matahari. Place both plants in sunlight. 3 Siram air pada tumbuhan A setiap hari manakala tumbuhan B tidak. Water plant A everyday while plant B is not. A B 4 Selepas seminggu, jalankan ujian kanji pada sehelai daun daripada tumbuhan A dan B. Rekodkan pemerhatian./After one week, carry out the starch test on a leaf of plants, A and B. Record the observations. 1 Dua pasu tumbuhan hijau diletakkan di dalam almari gelap selama dua hari. Two potted green plant are placed in a dark cupboard for two days. 2 Kedua-dua tumbuhan diletakkan di bawah cahaya matahari. Both plants are placed in sunlight. 3 Tumbuhan A disiram air setiap hari manakala tumbuhan B tidak. Plant A is watered everyday while plant B is not. 4 Selepas seminggu, ujian kanji dijalankan pada sehelai daun daripada tumbuhan A dan B. Pemerhatian direkodkan. After one week, starch test is carried out on a leaf of the plants, A and B. The observations are recorded. Tumbuhan/Plant Pemerhatian/Observation A Biru tua/Dark blue B Tiada perubahan/No change Tumbuhan yang manakah dapat menjalankan proses fotosintesis? Terangkan. Which plant carries out photosynthesis? Explain. A. Proses fotosintesis berlaku dengan kehadiran air. A. The process of photosynthesis takes place with the presence of water. Hipotesis diterima. Tumbuhan memerlukan air untuk fotosintesis. Hypothesis is accepted. Plants need water for photosynthesis. Prosedur Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 180

Eksperimen Wajib 6 Tajuk: Gerak balas badan terhadap perubahan suhu Title: The body response towards temperature change Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 3 Koordinasi dan gerak balas Learning area Coordination and responses Standard kandungan : 3.1 Homeostasis dalam benda hidup Content standard Homeostasis in living things Standard pembelajaran : 3.1.2 Menjelaskan dengan contoh sistem yang terlibat dengan homeostasis dalam manusia dan haiwan Learning standard Explain with examples of the systems involved with homeostasis in humans and animals Standard prestasi : TP2 Memahami koordinasi/gerak balas Performance standard Understand the coordination/responses and able to explain their understanding Mengkaji tindakan biologi yang memberikan gerak balas kepada perubahan suhu. To study how the biological actions respond to changes in temperature. Kita berpeluh dalam keadaan panas atau sejuk? Do we sweat in a hot or cold condition? Kita berpeluh dalam keadaan panas. We sweat in a hot condition. (a) dimanipulasikan : Suhu persekitaran manipulated The surrounding temperature (b) bergerak balas : Kehadiran peluh responding Presence of sweat (c) dimalarkan : Masa yang diambil constant Time taken Jam randik/Stopwatch Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Radas Prosedur Buku teks m/s 76 – 77 Eksperimen 3.1 181

1 Masuk ke dalam bilik makmal selama 10 minit tanpa memasang kipas. Enter the laboratory for 10 minutes without switching on the fan. 2 Rekodkan sama ada anda berpeluh atau tidak. Record whether or not you are sweating. 3 Kemudian, pasangkan kipas selama 10 minit. Then, switch on the fan for 10 minutes. 4 Rekodkan sama ada anda berpeluh atau tidak. Record whether you are sweating or not. 1 Kipas tidak dipasangkan selama 10 minit selepas masuk ke dalam bilik sains. The fan does not switched on minutes after entering the science laboratory. 2 Sama ada anda berpeluh atau tidak direkod. Whether or not you are sweating is recorded. 3 Kemudian, kipas dipasang selama 10 minit. Then, the fan is switched on for 10 minutes. 4 Sama ada anda berpeluh atau tidak direkod. Whether or not you are sweating is recorded. Suhu persekitaran The surrounding temperature Kehadiran peluh Presence of sweat Panas (tanpa pasang kipas) Hot (fan is switched off) Berpeluh Sweat Sejuk (kipas dipasang) Cold (fan is switched on) Tidak berpeluh Do not sweat 1 Berdasarkan keputusan eksperimen, apakah yang berlaku kepada badan dalam persekitaran yang panas? Based on the experimental results, what happens to the body in hot environment? Berpeluh/Sweat 2 Berdasarkan keputusan eksperimen, apakah yang berlaku kepada badan dalam persekitaran yang sejuk? Based on the experimental results, what happens to the body in cold environment? Tidak berpeluh/Does not sweat 3 Nyatakan dua mekanisme pembetulan lain yang berlaku apabila berada dalam keadaan yang panas. State two other corrective mechanisms that occur when in a hot condition. (a) Bulu roma condong dan rapat dengan kulit. Hairs lie flat and close to the skin. (b) Salur darah dalam kulit mengembang/Metabolisme badan berkurang Blood vessels in skin dilate/The body metabolic rate decreases Hipotesis diterima. Kita berpeluh dalam keadaan panas. Hypothesis is accepted. We sweat in a hot condition. Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 182

Eksperimen Wajib 7 Tajuk: Gerak balas badan terhadap aktiviti fizikal cergas Title: The body response towards active physical activity Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 3 Koordinasi dan gerak balas Learning area Coordination and responses Standard kandungan : 3.1 Homeostasis dalam benda hidup Content standard Homeostasis in living things Standard pembelajaran : 3.1.2 Menjelaskan dengan contoh sistem yang terlibat dengan homeostasis dalam manusia dan haiwan Learning standard Explain with examples of the systems involved with homeostasis in humans and animals Standard prestasi : TP2 Memahami koordinasi/gerak balas Performance standard Understand the coordination/responses and able to explain to their understanding TP4 Menganalisis pengetahuan mengenai koordinasi/gerak balas dalam konteks penyelesaian masalah berkaitan dengan penyenggaraan dan kesinambungan hidup. Analyse knowledge of coordination/response in context of problem solving about events or natural phenomena Mengkaji tindakan biologi yang memberikan gerak balas kepada kiraan nadi To study how biological actions respond to pulse count Adakah kiraan nadi semakin meningkat apabila melaksanakan tugas yang berat? Does the pulse count increase when executing heavy tasks? Kiraan nadi semakin meningkat apabila melaksanakan tugas yang berat Pulse count will increase when executing heavy tasks (a) dimanipulasikan : Jenis aktiviti manipulated Type of activities (b) bergerak balas : Kiraan nadi responding Pulse count (c) dimalarkan : Masa yang diambil constant Time taken Jam randik Stopwatch 1 Pilih seorang murid daripada setiap kumpulan untuk menjalankan aktiviti iaitu keadaan rehat, berjalan dan berjoging. Jalankan aktiviti berjalan dan berjoging selama sepuluh minit. Choose a student from each group to carry out the activities which are at rest, walking and jogging The activities of walking and jogging are carried out for 5 minutes. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Radas Prosedur Buku teks m/s 77 Eksperimen 3.2 183

2 Kemudian, ambil kiraan nadi setiap murid selama satu minit seperti yang ditunjukkan dalam rajah dan rekodkan bacaan./The, count the pulse of each student for a minute as shown in the diagram and record the readings. 1 Seorang murid daripada setiap kumpulan dipilih untuk menjalankan aktiviti iaitu keadaan rehat, berjalan dan berjoging. Aktiviti berjalan dan berjoging dijalankan selama sepuluh minit. A student from each group is chosen to carry out the activities which are at rest, walking and jogging. The activities of walking and jogging are carried out for 5 minutes. 2 Kemudian, kiraan nadi setiap murid diambil selama satu minit seperti yang ditunjukkan dalam rajah dan bacaan direkod./Then, the pulse of each student is counted for a minute as shown in the diagram and the readings are recorded. Nombor kumpulan Group number Nama murid Student’s name Kiraan nadi/Pulse count Keadaan rehat At rest Berjalan Walking Berjoging Jogging 1 2 3 4 (Jawapan murid/Student’s answer) 1 Berdasarkan keputusan eksperimen, apakah yang berlaku pada kiraan nadi apabila aktiviti fizikal yang cergas dilakukan?/Based on the results of the experiment, what happens to the pulse count when a vigorous activity is carried out? Meningkat/Increases. 2 Amin berpeluh selepas aktiviti yang lebih cergas dilakukan. Terangkan mengapa peluh dihasilkan pada Amin./Amin sweats after a more vigorous activity is carried out. Explain why sweat is produced by Amin. Apabila peluh tersejat, peluh menyerap haba daripada kulit dan menyejukkan badan. When sweat is evaporated, sweat absorbs heat from the skin and cools down the body. Hipotesis diterima. Kiraan nadi semakin meningkat apabila melaksanakan tugas yang berat./Hypothesis is accepted. Pulse count will increase when executing heavy tasks. Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 184

Eksperimen Wajib 8 Tajuk: Syarat-syarat percambahan biji benih Title: The conditions of seed germination Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 2 Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup Theme Maintenance and Continuity of Life Bidang pembelajaran : 4 Pembiakan Learning area Reproduction Standard kandungan : 4.7 Pembiakan tumbuhan Content standard The reproduction of plants Standard pembelajaran : 4.7.4 Memerihalkan proses percambahan biji benih Learning standard Describe the germination process of a seed Standard prestasi : TP2 Memahami pembiakan Performance standard Understand the reproduction and able to explain their understanding Menentukan syarat percambahan biji benih. To determine the required conditions for the germination of seeds. Adakah udara, air dan suhu yang sesuai perlu untuk biji benih bercambah? Are air, water and suitable temperature necessary for seeds to germinate? Biji benih memerlukan udara, air dan suhu yang sesuai untuk percambahan. Seed needs air, water and suitable temperature to germinate . (a) dimanipulasikan : Kehadiran air, udara dan suhu manipulated Germination conditions (b) bergerak balas : Percambahan biji benih responding Seed germination (c) dimalarkan : Jenis biji benih constant Type of seed Tabung didih, kapas, air, minyak masak, kertas hitam, kacang hijau, peti sejuk Boiling tube, cotton wool, water, cooking oil, sugar paper, green beans, refrigerator A Kapas basah Wet cotton wool Kertas hitam Sugar paper Biji benih/Seed D Kapas basah Wet cotton wool Biji benih/Seed B Kapas kering Dry cotton wool Disimpan di dalam makmal Kept in laboratory C Air didih yang disejukkan Cooled boiled water Minyak/Oil Disimpan di dalam Peti sejuk Kept in refrigerator Biji benih/Seed Biji benih/Seed Kertas hitam Sugar paper Kertas hitam Sugar paper Kertas hitam Sugar paper Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Prosedur Buku teks m/s 129 – 130 Eksperimen 4.1 185

1 Sediakan susunan radas seperti yang ditunjukkan dalam rajah. Set up the apparatus as shown in the diagram. 2 Letakkan tabung uji yang berlabel A, B dan C di dalam makmal dan tabung uji yang berlabel D di dalam peti sejuk./Place the test tubes labelled A, B and C in the laboratory and the test tube labelled D in the refrigerator. 3 Perhatikan dan rekod percambahan biji benih selepas lima hari. Observe and record the germination of the seeds after five days. 1 Susunan radas disediakan seperti yang ditunjukkan dalam rajah. The apparatus is set up as shown in the diagram. 2 Tabung uji yang berlabel A, B dan C diletakkan di dalam makmal dan tabung uji yang berlabel D diletakkan di dalam peti sejuk./The test tubes labelled A, B and C are placed in the laboratory and the test tube labelled D is placed in the refrigerator. 3 Percambahan biji benih diperhati dan direkod selepas lima hari. Observe and record the germination of the seeds after five days. Tabung didih Boiling tube Kehadiran/Presence of Percambahan biji benih (Bercambah/Tidak bercambah) Seed germination (Germinate/Does not germinate) Air Water Udara Air Suhu yang sesuai Suitable temperature A ✓ ✓ ✓ Bercambah/Germinate B ✗ ✓ ✓ Tidak bercambah Does not germinate C ✓ ✗ ✓ Tidak bercambah Does not germinate D ✓ ✓ ✗ Tidak bercambah Does not germinate 1 Apakah peranan tabung uji A?/What is the role of test tube A? Bertindak sebagai kawalan/Acts as a control. 2 Berikan sebab mengapa minyak digunakan dalam tabung uji C. Give reasons why oil is used in test tube C. Menghalang udara daripada melarut dalam air didih yang disejukkan. To prevent air from dissolving in the cooled boiled water. 3 Megapakah semua tabung didih dibalut dengan kertas hitam? Why are all the boiling tubes wrapped in sugar paper? Menunjukkan cahaya tidak diperlukan untuk percambahan. To show that light is not required for seeed germination. Hipotesis diterima. Biji benih memerlukan udara, air dan suhu yang sesuai untuk percambahan. Hypothesis is accepted. Seed needs air, water and suitable temperature to germinate. Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 186

Eksperimen Wajib 9 Tajuk: Kadar resapan zarah Title: The rate of diffusion of particles Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 3 Penerokaan Unsur dalam Alam Theme Exploration of Elements in Nature Bidang pembelajaran : 5 Jirim Learning area Matter Standard kandungan : 5.2 Tiga keadaan jirim Content standard Three states of matter Standard pembelajaran : 5.2.3 Menggunakan perhubungan ruang dan masa bagi membezakan kadar Learning standard resapan dalam tiga keadaan jirim/Use space-time relationships to compare the rate of diffusion in three states of matter Standard prestasi : TP1 Mengingat kembali jirim/Recall the knowledge and science skills on matter Performance standard TP2 Memahami jirim/Understand of matter and able to explain their understanding TP3 Mengaplikasikan pengetahuan jirim untuk menerangkan kejadian atau fenomena alam dan dapat melaksanakan aktiviti/tugasan mudah./Apply knowledge of matter to explain natural phenomena to accomplish simple task Menentukan kadar resapan kuprum(II) sulfat dalam dua keadaan jirim. To determine the rate of diffusion of copper(II) sulphate in two states of matter. Apakah perbezaan kadar resapan zarah yang berlaku dalam pepejal dan cecair? What is the difference in the rate of diffusion between solids and liquids? Kadar resapan zarah adalah rendah dalam pepejal tetapi adalah tinggi dalam cecair. The rate of diffusion is low in a solid but high in a liquid. (a) dimanipulasikan/manipulated : Medium resapan/Diffusion medium (b) bergerak balas/responding : Kadar resapan zarah/Rate of diffusion (c) dimalarkan/constant : Suhu/Temperature Hablur kuprum(II) sulfat, agar-agar tidak berwarna, air, tabung uji, penyumbat getah, silinder penyukat, jam randik./Copper(II) sulphate crystals, colourless gel, distilled water, test tube, rubber stopper, measuring cylinder, stopwatch A. Resapan dalam pepejal/Diffusion in a solid 1 Sediakan radas seperti yang ditunjukkan dalam rajah. Set up the apparatus as shown in the diagram. 2 Perhatikan perubahan selepas dua hari. Rekodkan pemerhatian. Observe the changes after two days. Record the observation. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Prosedur Agar-agar Agar Hablur kuprum(II) sulfat Copper(II) sulphate crystal Buku teks m/s 149 – 150 Eksperimen 5.1 187

B. Resapan dalam cecair/Diffusion in a liquid 1 Sediakan radas seperti yang ditunjukkan dalam rajah. Set up the apparatus as shown in the diagram. 2 Perhatikan perubahan selepas 15 minit. Rekodkan pemerhatian./Observe the changes after 15 minutes. Record the observation. A. Resapan dalam pepejal/Diffusion in a solid 1 Susunan radas disediakan seperti yang ditunjukkan dalam rajah. The apparatus is set up as shown in the diagram. 2 Perubahan selepas dua hari diperhatikan. Pemerhatian direkodkan. The changes after two days is observed. The observation is recorded. B. Resapan dalam cecair/Diffusion in a liquid 1 Susunan radas disediakan seperti yang ditunjukkan dalam rajah. The apparatus is set up as shown in the diagram. 2 Perubahan selepas 15 minit diperhatikan. Pemerhatian direkodkan. The changes after 15 minutes is observed. The observation is recorded. Aktiviti Activity Pemerhatian Observation A Warna biru merebak ke atas dengan sangat perlahan. The blue colour spreads upwards very slowly. B Warna biru merebak ke atas dengan perlahan. The blue colour spreads upwards slowly. 1 Apakah nama pergerakan zarah-zarah jirim dari kawasan berkepekatan tinggi ke kawasan berkepekatan rendah?/What is the name of process in which the particles of substances move from a high concentration area to a low concentration area? Resapan./Diffusion. 2 Bandingkan kadar resapan hablur kuprum(II) sulfat dalam agar-agar dan air. Compare the rate of diffusion of copper(II) sulphate in a solid and a liquid. Kadar resapan hablur kuprum(II) sulfat dalam agar-agar adalah lebih rendah daripada kadar resapan hablur kuprum(II) sulfat dalam air./The rate of diffusion of copper(II) sulphate in a solid is lower than the rate of diffusion of copper(II) sulphate in a liquid. 3 Ali dapat membau masakan ibunya dari dapur dengan cepat. Terangkan. Ali could smell his mother's food from the kitchen quickly. Explain Kadar resapan zarah dalam gas adalah tinggi. The rate of diffusion of particles in a gas is high. Hipotesis diterima. Kadar resapan zarah adalah rendah dalam pepejal tetapi adalah tinggi dalam cecair. Hypothesis is accepted. The rate of diffusion is low in a solid but high in a liquid. Air Water Hablur kuprum(II) sulfat Copper(II) sulphate crystal Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 188

Eksperimen Wajib 10 Tajuk: Suhu kekal tidak berubah semasa perubahan fizik Title: The temperature remain constant during physical change Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 3 Penerokaan Unsur dalam Alam Theme Exploration of Elements in Nature Bidang pembelajaran : 5 Jirim Learning area Matter Standard kandungan : 5.2 Tiga keadaan jirim Content standard Three states of matter Standard pembelajaran : 5.2.5 Merumuskan terdapat takat suhu tidak berubah semasa peleburan/ pembekuan dan pendidihan Learning standard Conclude that temperature remains constant during melting/freezing and boiling Standard prestasi : TP2 Memahami jirim Performance standard Understand of matter TP3 Mengaplikasikan pengetahuan jirim untuk menerangkan kejadian atau fenomena alam dan dapat melaksanakan aktiviti/tugasan mudah. Apply knowledge of matter to explain natural phenomena to accomplish simple task. Menyiasat suhu air tidak berubah semasa pendidihan. To investigate whether temperatures remains constant during boiling of water. Penunu Bunsen, tungku kaki tiga, kasa dawai, bikar, termometer, 100 ml air, kaki retort dan pengapit Bunsen burner, tripod stand, wire gauze, beaker, thermometer, 100 ml of water, retort stand with clamp 1 Tuangkan 100 ml air ke dalam sebuah bikar. Rekod suhu awal air. Pour 100 ml of water into a beaker. Record the inital temperature of water. 2 Panaskan air. Rekod suhu air setiap 2 minit sehingga suhu tidak berubah iaitu air mendidih./Heat the water. Record the temperature of water at 2 minutes interval until the temperature remains constant i.e. the water boils. Tujuan Bahan dan Radas Prosedur Tungku kaki tiga Tripod stand Panaskan/Heat Air Water Bikar Beaker Kasa dawai Wire gauze Termometer Thermometer Buku teks m/s 154 Aktiviti 5.6 189

Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 1 100 mℓ air dituangkan ke dalam sebuah bikar. Suhu awal air direkodkan. 100 mℓ of water is poured into a beaker. The initial temperature of water is recorded. 2 Air dipanaskan. Suhu air direkod setiap 2 minit sehingga suhu tidak berubah iaitu air mendidih./The water is heated. The temperature of water at 2 minutes interval is recorded until the temperature remains constant i.e. the water boils. Masa (minit) Time (minutes) 0 2 4 6 8 10 12 14 Suhu (°C) Temperature (°C) 30 50 70 90 100 100 100 100 (Jawapan murid/Student’s answer) 1 Apakah yang berlaku pada zarah-zarah ais apabila dipanaskan? What happens when ice particles are heated? Menyerap tenaga haba/Absorb heat energy. 2 Nyatakan perubahan keadaan jirim yang berlaku dalam aktiviti ini. State the change of state of matter that takes place in this activity. Pendidihan/Boiling 3 Berdasarkan keputusan aktiviti ini, lukiskan graf suhu melawan masa. Based on the results of this activity, draw a graph of the temperature against time. Masa (min) Time (min) 0 2 4 6 8 10 12 14 60 80 100 40 20 Suhu (°C)/Temperature (°C) 4 Mengapakah suhu air tidak berubah semasa mendidih? Why does the temperature of water remain constant when boiling? Haba diserap untuk mengatasi daya tarikan antara zarah-zarah. Heat is absorbed to overcome the forces of attraction between the particles. Hipotesis diterima. Suhu air tidak berubah semasa pendidihan. Hypothesis is accepted. The temperature remains constant during boiling of water. Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan 190

Eksperimen Wajib 11 Tajuk: Jisim kekal tidak berubah semasa perubahan fizik Title: The mass remains constant during physical change Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 3 Penerokaan Unsur dalam Alam Theme Exploration of Elements in Nature Bidang pembelajaran : 5 Jirim Learning area Matter Standard kandungan : 5.2 Tiga keadaan jirim Content standard Three states of matter Standard pembelajaran : 5.2.6 Merumuskan jisim kekal tidak berubah semasa perubahan fizikal Learning standard Conclude that the mass remains constant during the physical changes Standard prestasi : TP2 Memahami jirim Performance standard Understand of matter and able to explain their understanding Menyiasat jisim tidak berubah semasa perubahan fizikal. To investigate whether mass remains unchanged during physical change. A. Perubahan jisim semasa ais bertukar menjadi air Change in mass when ice melts into water Kiub ais, bikar, neraca tuas Ice cube, beaker, lever balance 1 Masukkan dua ketul kiub ais ke dalam bikar dan timbangkannya dengan neraca tuas. Put two pieces of ice cubes into a beaker and weigh it with a lever balance. 2 Biarkan kiub ais melebur. Lapkan air yang terkondensasi pada permukaan luar bikar. Let the ice cubes melt. Rub the condensed water on the outer surface of the beaker. 3 Timbang dan rekod jisim bikar bersama air semula. Weigh and record the beaker filled with water again. 1 Dua ketul kiub ais dimasukkan ke dalam bikar dan ditimbangkannya dengan neraca tuas. Two pieces of ice cubes are put into a beaker and weighed it with a lever balance. 2 Kiub ais dibiarkan melebur. Air yang terkondensasi pada permukaan luar bikar dilap. The ice cubes is let to melt. The condensed water on the outer surface of the beaker is rubbed. 3 Jisim bikar bersama air ditimbang dan direkod semula. The beaker filled with water is weighed and recorded again. B. Perubahan jisim semasa garam melarut/Change in mass when salt dissolves Sepuluh spatula garam halus, 100 ml air, rod kaca, bikar, neraca tuas Ten spatulas of fine salt, 100 ml of water, glass rod, beaker, lever balance 1 Timbang bikar bersama 100 ml air dan 10 spatula garam. Rekodkan jisim. Weigh a beaker together with 100 ml water and 10 spatulas of salts. Record the mass. 2 Kacau campuran air dan garam dengan rod kaca sehingga semua garam melarut. Timbang semula jisim larutan yang terbentuk./Stir the mixture of water and salt with a glass rod until all the salt dissolve. Weigh again the mass of the solution formed. Tujuan Bahan dan Radas Prosedur Langkahlangkah Bahan dan Radas Prosedur Buku teks m/s 154 – 155 Aktiviti 5.6 191

Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 1 Bikar bersama 100 ml air dan 10 spatula garam ditimbang. Jisim direkodkan. A beaker together with 100 ml of water and 10 spatulas of salt is weighed. The mass is recorded. 2 Campuran air dan garam dikacau dengan rod kaca sehingga semua garam melarut. Jisim larutan yang terbentuk ditimbang semula The mixture of water and salt is stirred with a glass rod until all the salt dissolved. The mass of solution formed is weighed again. C. Perubahan jisim semasa pengembangan pepejal Change in mass during the expansions of solid Bebola logam dan gelang, penunu Bunsen, penyepit, neraca tiga alur Metal ball and ring, Bunsen burner, triple beam balance 1 Timbang bebola logam bersama dengan gelangnya dan rekodkan jisim. Weigh the metal ball together with its ring and record the mass. 2 Panaskan bebola logam selama 5 minit dan timbang bebola logam bersama gelangnya sekali lagi. Rekodkan jisimnya. Heat the metal ball for 5 minutes and weigh the metal balls with its ring again. Record the mass. 1 Bebola logam bersama dengan gelangnya ditimbang dan jisim direkodkan. The metal ball together with its ring is weighed and the mass is recorded. 2 Bebola logam dipanaskan selama 5 minit dan bebola logam bersama gelangnya ditimbang semula. Jisimnya direkod. The metal ball is heated for 5 minutes and the metal ball with its ring is weighed again. The mass is recorded. Aktiviti/Activity Jisim bahan/Mass of substance Awal/Initial (g) Final/Akhir (g) A B C (Jawapan murid/Student’s answer) Bandingkan jisim awal dan jisim akhir bahan. Compare the initial mass and final mass of the substances? Jisim awal adalah sama dengan jisim akhir bahan. The initial mass is equal to the final mass of the substances. Jisim tidak berubah semasa perubahan fizikal. The mass remains unchanged during physical change. Langkahlangkah Bahan dan Radas Prosedur Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan 192

Eksperimen Wajib 12 Tajuk: Hubungan antara sudut tuju, i dan sudut pantulan, r Title: The relationship between angle of incidence, i, and the angle of reflection, r Nama murid/Name of student: Tingkatan/Form: Nama guru/Name of teacher: Tarikh/Date: Tema : 4 Tenaga dan Kelestarian Hidup Theme Energy and Sustainability of Life Bidang pembelajaran : 8 Cahaya dan optik Learning area Lights and optic Standard kandungan : 8.3 Pantulan cahaya Content standard Reflection of light Standard pembelajaran : 8.3.2 Berkomunikasi mengenai hukum pantulan Learning standard Communicate about the law of reflection Standard prestasi : TP1 Mengingat kembali pantulan cahaya Performance standard Recall the knowledge and science skills on the reflection of light TP2 Memahami pantulan cahaya/Understand the reflection of light and able to explain their understanding Buku teks m/s 231 – 232 Eksperimen 8.1 Menentukan hubungan sudut tuju, i dengan sudut pantulan r. To determine the relationship between the angle of incidence, i and angle of reflection, r. Apakah hubungan antara sudut tuju, i, dengan sudut pantulan, r? What is the relationship between the angle of incidence, i, and angle of reflection, r? Sudut tuju, i, adalah sama dengan sudut pantulan, r. The angle of incidence, i, the same as the angle of reflection, r. (a) dimanipulasikan : Sudut tuju, i manipulated Angle of incidence, i (b) bergerak balas : Sudut pantulan, r responding Angle of reflection, r (c) dimalarkan : Saiz celah constant The size of slit Cermin satah, kotak sinar, bekalan kuasa, kertas putih, protraktor Plane mirror, ray box, power supply, white paper, protractor 1 Letakkan cermin satah secara menegak di atas sehelai kertas putih dengan menggunakan plastisin. Place a plane mirror vertically on a sheet of white paper by using plasticine. 2 Dengan menggunakan kotak sinar, halakan sinar cahaya pada sudut 10º pada cermin satah./By using a ray box, direct a ray of light at a angle of 10º onto the plane mirror. 3 Ukur sudut tuju, i dan sudut pantulan, r dengan menggunakan jangka sudut. Measure the angles of incidence, i and reflection, r by using a protractor. Tujuan Pernyataan Masalah Hipotesis Pemboleh Ubah Bahan dan Radas Prosedur 193

4 Ulang langkah 1 hingga 3 dengan menggunakan sudut tuju, i, 20º, 30º, 40º, dan 50º. Repeat steps 1 to 3 by using angles of incidence, i, 20º, 30º, 40º, and 50º. 1 Cermin satah diletakkan secara menegak di atas sehelai kertas putih dengan menggunakan plastisin. A plane mirror is placed vertically on a sheet of white paper by using plasticine. 2 Dengan menggunakan kotak sinar, sinar cahaya dihalakan pada sudut 10º pada cermin satah. By using a ray box, a ray of light is directed at a angle of 10º onto the plane mirror. 3 Sudut tuju, i dan sudut pantulan, r diukur dengan menggunakan jangka sudut. The angles of incidence, i and reflection, r are measured by using a protractor. 4 Langkah 1 hingga 3 diulang dengan menggunakan sudut tuju, i, 20º, 30º, 40º, dan 50º. Steps 1 to 3 are repeated by using angles of incidence, i, 20º, 30º, 40º, and 50º. Sudut tuju, i (º) Angle of incidence, i (º) Sudut pantulan, r (º) Angle of reflection, r (º) 10 10 20 20 30 30 40 40 50 50 (Jawapan murid/Student’s answer) 1 Apakah sifat cahaya yang ditunjukkan oleh cahaya dalam aktiviti ini? What is the property shown by light in this activity? Pantulan cahaya Reflection of light 2 Nyatakan jenis permukaan yang merupakan pemantul cahaya yang baik. State the types of surfaces that are good reflectors of light. Rata, licin dan berkilat Flat, smooth and shiny Hipotesis diterima. Sudut tuju, i, adalah sama dengan sudut pantulan, r. Hypothesis is accepted. The angle of incidence, i, is the same as the angle of reflection, r. Cermin satah Plane mirror Plastisin Plasticine Sinar pantulan Reflected ray Sinar tuju Incident ray Kertas putih White paper Garis normal Normal line i r Kotak sinar Ray box Langkahlangkah Keputusan Soalan Kesimpulan Tahap penguasaan penyiasatan saintifik: Tahap penguasaan sikap saintifik dan nilai murni: 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 Lakukan aktiviti ini di dalam tempat gelap. Carry out this activity in a dark place. Ingat! 194