แบบฝึกทักษะ

แบบฝึกทกั ษะการระบายสชี อล์กน้ามัน ( ฉบับปรับปรุง )

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ ศิลปะ
สาระทัศนศลิ ป์ (รหสั ศ 13101)

ชันประถมศึกษาปีท่ี 3

จดั ท้าโดย
นางศิริรตั น์ สาระกลู
ครชู ้านาญการพิเศษ

โรงเรียนวดั ไผล่ ้อม อา้ เภอบางบาล
สงั กัด สา้ นกั งานเขตพนื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2

คา้ น้า

แบบฝึกทักษะการระบายสีชอล์กน้ามัน กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ
สาระทศั นศิลป์ ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 3 เล่มน้ี จดั ทา้ ข้ึนโดยอาศัยสาระส้าคัญจาก
หลักสตู รกลุ่มสาระการเรยี นรศู้ ลิ ปะ มงุ่ พฒั นาทกั ษะกระบวนการท้างานและเปน็
จุดเริ่มต้นของผู้ที่จะฝึกการระบายสีชอล์กน้ามัน โดยเฉพาะผู้ที่ไม่มีทักษะและ
ความชา้ นาญในการระบายสีชอลก์ น้ามัน หากนักเรียนได้ฝึกหัดตามแบบฝกึ ทกั ษะ
การระบายสีชอล์กน้ามันนี้ด้วยตนเอง จนเกิดทักษะและความช้านาญก็จะ
สามารถน้าพื้นฐานไปใช้ประโยชน์เพื่อเป็นพ้ืนฐานและสร้างสรรค์ผลงา นศิลปะ
ตอ่ ไปในอนาคต

แบบฝกึ ทักษะการระบายสชี อล์กนา้ มัน เลม่ นไ้ี ดแ้ บง่ เนื้อหา
ออกเป็น 7 บท ได้แก่ สรา้ งงานทศั นศลิ ป์ดว้ ยสชี อลก์ น้ามัน ทศั นศิลปส์ วยด้วย
ขนาด สดั ส่วน และความสมดลุ มิตสิ รา้ งสรรคท์ ศั นศลิ ป์ การเขยี นแบบเหมือน
จริง ดว้ ยสชี อลก์ นา้ มัน รูปและพืน้ ท่วี ่าง สีคตู่ รงขา้ มแสนสนกุ ภาพประกอบ
ถ่ายทอดเรอ่ื งราว โดยเร่มิ ต้นจากการปฏบิ ตั งิ า่ ยไปสูก่ ารปฏิบตั ิทยี่ ากขน้ึ ท้าให้
นักเรยี นเกดิ ความคิดสรา้ งสรรค์ และ อิสระดา้ นความคิด

ผ้จู ดั ท้าหวงั เปน็ อย่างยง่ิ วา่ แบบฝกึ ทกั ษะการระบายสชี อลก์ น้ามันนี้
จะเปน็ ประโยชน์ใหแ้ ก่นักเรียน ครผู ู้สอน และผู้ทส่ี นใจศึกษาเพอื่ เปน็ แนวทางใน
การจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ให้บรรลุตามจดุ มงุ่ หมายของหลกั สูตร

นางศิริรตั น์ สาระกลู
ผจู้ ัดท้า

ค้านิยม

การจัดท้าเอกสารประกอบการเรียน โดยให้นักเรียนมีส่วนร่วม ถือ
เป็นงานท่คี อ่ นขา้ งยากสา้ หรบั ครมู ืออาชพี ทีต่ อ้ งใช้ความพยายามอยา่ งสูงในการท่ี
จะคิดกิจกรรมการเรียนการสอนที่สอดคล้องกับหลักสูตรและความต้องการของ
นักเรียน ตามศักยภาพของนักเรียนแต่ละบุคคล การวางแผนการจัดกิจกรรม
การเรียนการสอนที่ดี ก็คือ การประสบผลส้าเร็จในการจัดการเรียนการสอนไป
แล้วคร่ึงหนึ่ง แต่ผลจากความพยายามน้ีจะเกิดผลโดยตรงอย่างมหาศาลต่อ
ผูเ้ รยี น ผปู้ กครอง ชมุ ชน และสังคมในโอกาสตอ่ ๆ ไป

การที่ นางศิริรัตน์ สาระกูล ได้มีความพยายามในการจัดท้าแบบ
ฝึกทักษะการระบายสีชอล์กน้ามัน ในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาศิลปะ สาระ
ทัศนศลิ ป์ ให้กบั นักเรียนชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 6 จึงเป็นท่ีน่ายินดีเนื่องจากจะเป็น
ประโยชนต์ อ่ การเรยี นการสอนในโรงเรียน จงึ ขอสนับสนุนและขอแสดงความช่ืน
ชมไว้ในโอกาสอันสมควรน้ี หวังว่าผลงานชิ้นน้ีจะได้รับการยอมรับและเผยแพร่
เพอ่ื ประโยชน์ของวงการศกึ ษาสืบไป

( นางสาวธัญณิชา ต่างประโคน )
ผู้อ้านวยการโรงเรยี นวัดไผล่ อ้ ม

สารบญั
หนา้

ค้าแนะน้าการใช้..................................................................................................
การวิเคราะหต์ ัวชี้วัด/ชว่ งช้ัน กลุ่มสาระการเรียนรูศ้ ิลปะ ........................................ 1
คา้ อธิบายรายวิชา ...................................................................................................... 2
การวิเคราะหโ์ ครงสรา้ งรายวชิ าศิลปะ ................................................................ 3
แบบฝึกพัฒนาทกั ษะท่ี 1 สร้างงานทศั นศลิ ป์ด้วยสีชอล์กน้ามัน ....................... 6

แบบทดสอบกอ่ นเรยี นแบบฝึกทกั ษะที่ 1................................................ 6
เฉลยแบบฝกึ ทักษะที่ 1........................................................................... 8
แบบทดสอบการปฏิบตั ิกิจกรรม(กอ่ นเรียน)............................................ 9
การประเมนิ ผลแบบทดสอบการปฏิบตั ิกจิ กรรมกอ่ นเรยี น...................... 10
แบบฝึกทักษะ1 สร้างงานทศั นศลิ ป์ดว้ ยสชี อล์กน้ามนั ........................... 11
ใบความรู้ท่ี 1 สรา้ งงานทัศนศิลป์ดว้ ยสชี อลก์ น้ามัน ............................... 12
ขนั้ ตอนการฝึกแบบฝกึ ทักษะที่ 1 การจับสีชอล์กน้ามนั ....................... 18
ขัน้ ตอนการฝกึ ทกั ษะกจิ กรรมที่ 1 สรา้ งงานทศั นศิลป์ดว้ ยสชี อลก์ นา้ มัน
กจิ กรรมท่ี 1.1 การระบายสดี ้วยเทคนคิ ระบายสีชอล์กน้ามัน.................. 22
แบบการวดั และประเมินผล .................................................................... 25
ใบกิจกรรมท่ี 1.1 .................................................................................... 27
ตวั อยา่ งผลงานนกั เรยี น........................................................................... 28

แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 2 ภาพสวยด้วยขนาด สดั ส่วน และความสมดลุ ......................... 29
แบบทดสอบก่อนเรียนแบบฝกึ ทกั ษะท่ี 2................................................ 29
เฉลยแบบฝกึ ทกั ษะที่ 2........................................................................... 31
แบบทดสอบการปฏบิ ตั กิ ิจกรรม(กอ่ นเรยี น)............................................ 32
การประเมนิ ผลแบบทดสอบการปฏิบตั ิกจิ กรรมก่อนเรียน...................... 33
แบบฝกึ ทกั ษะ2 ทัศนศิลป์สวยด้วยขนาด สัดส่วน และความสมดลุ ......... 34
ใบความรู้ท่ี 2 ทัศนศลิ ป์สวยด้วยขนาด สดั ส่วน และความสมดลุ ............ 35
วัสดุ-อปุ กรณ์ แบบฝกึ ทักษะท่ี 2 ............................................................. 37
กิจกรรมที่ 2.1 ทวิ ทศั นง์ ามตา ................................................................ 41
ขั้นตอนการฝกึ ทกั ษะกิจกรรมที่ 2.1 ทิวทศั นง์ ามตา………....................... 41
ตัวอย่างภาพผลงานทีส่ ้าเร็จ ................................................................... 44

สารบญั (ตอ่ )
หนา้

การฝกึ ปฏิบัติของนกั เรยี น..................................................................... 45
ตวั อย่างผลงานนกั เรียน......................................................................... 46
ใบกิจกรรมท่ี 2.1 ทิวทัศน์งามตา........................................................... 47
แบบการวัดและประเมนิ ผล .................................................................. 48

แบบฝึกทักษะท่ี 3 มติ สิ ร้างสรรคท์ ศั นศิลป.์ ....................................................... 50
แบบทดสอบกอ่ นเรียนแบบฝึกทกั ษะที่ 3.............................................. 50
เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 3......................................................................... 52
แบบทดสอบการปฏิบัติกจิ กรรม(ก่อนเรียน).......................................... 53
การประเมนิ ผลแบบทดสอบการปฏิบัติกิจกรรมก่อนเรียน.................... 54
แบบฝึกทกั ษะ3 มติ สิ รา้ งสรรค์ทศั นศลิ ป.์ ............................................... 55
ใบความรู้ที่ 3 มติ สิ รา้ งสรรค์ทัศนศิลป์ ................................................. 56
วัสดุ-อุปกรณ์ แบบฝกึ ทักษะที่ 3 .......................................................... 58
กจิ กรรมที่ 3.1 เรขาคณติ แสนสนุก ...................................................... 62
ขัน้ ตอนการฝึกทกั ษะกจิ กรรมท่ี 3. 1 เรขาคณติ แสนสนกุ ................... 62
ตวั อย่างภาพผลงานท่สี ้าเร็จ ................................................................ 65
การฝึกปฏบิ ตั ขิ องนักเรยี น.................................................................... 66
ตวั อยา่ งผลงานนักเรยี น........................................................................ 67
ใบกิจกรรมท่ี 3.1 เรขาคณิตแสนสนุก.................................................. 68
แบบการวัดและประเมินผล ................................................................ 69
กิจกรรมที่ 3.2 ตน้ ไม้แสนรัก .............................................................. 71
ข้ันตอนการฝกึ ทกั ษะกจิ กรรมที่ 3.2 ตน้ ไมแ้ สนรกั ……........................ 71
ตัวอยา่ งภาพผลงานทสี่ ้าเร็จ ............................................................... 77
การฝึกปฏิบัตขิ องนักเรยี น................................................................... 78
ตัวอย่างผลงานนกั เรียน....................................................................... 79
ใบกิจกรรมที่ 3.2 ต้นไม้แสนรกั ........................................................... 80
แบบการวัดและประเมินผล ................................................................ 81

แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 4 การเขียนภาพเหมือนจรงิ ดว้ ยสชี อลก์ น้ามนั ...........................
แบบทดสอบก่อนเรยี นแบบฝึกทกั ษะที่ 4................................................

สารบญั (ต่อ)
หนา้

เฉลยแบบฝกึ ทักษะท่ี 4...........................................................................
แบบทดสอบการปฏิบตั กิ จิ กรรม(กอ่ นเรยี น)............................................
การประเมนิ ผลแบบทดสอบการปฏิบัติกจิ กรรมกอ่ นเรยี น......................
แบบฝึกทกั ษะ 4 การเขียนภาพเหมือนจรงิ ดว้ ยสชี อลก์ น้ามนั .................
ใบความรู้ที่ 4 การเขียนภาพเหมอื นจริง..................................................
วสั ดุ-อปุ กรณ์ แบบฝึกทกั ษะที่ 4 .............................................................
กิจกรรมท่ี 4.1 ผลไม้แสนอรอ่ ย ..............................................................
ขั้นตอนการฝึกทักษะกจิ กรรมที่ 4.1 ผลไม้แสนอรอ่ ย ..............................
ตัวอยา่ งภาพผลงานท่ีส้าเร็จ ....................................................................
การฝึกปฏิบัตขิ องนกั เรียน.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนกั เรยี น...........................................................................
ใบกิจกรรมที่ 4.1 ผลไมแ้ สนอรอ่ ย .........................................................
แบบการวัดและประเมินผล ....................................................................

แบบฝกึ ทักษะท่ี 5 รูปและพื้นที่ว่าง ...................................................................
แบบทดสอบกอ่ นเรียนแบบฝกึ ทกั ษะที่ 5................................................
เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 5...........................................................................
การประเมนิ ผลแบบทดสอบการปฏบิ ัติกิจกรรมก่อนเรยี น......................
แบบฝึกทักษะ 5 รูปและพ้นื ท่ีว่าง ..........................................................
ใบความรู้ที่ 5 รูปและพื้นทว่ี า่ ง ..............................................................
วัสดุ-อปุ กรณ์ แบบฝกึ ทักษะท่ี 5 .............................................................
กจิ กรรมท่ี 5.1 ดอกไม้แสนสวย ..............................................................
ขั้นตอนการฝึกทกั ษะกิจกรรมท่ี 5.1 ดอกไม้แสนสวย………………………….
ตวั อย่างภาพผลงานที่ส้าเร็จ ....................................................................
การฝึกปฏิบตั ขิ องนักเรยี น.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนักเรยี น...........................................................................
ใบกจิ กรรมท่ี 5.1 ดอกไม้แสนสวย .........................................................
แบบการวัดและประเมนิ ผล ....................................................................

สารบัญ(ตอ่ )
หนา้

แบบฝกึ ทักษะท่ี 5 รปู และพนื้ ทว่ี ่าง ...................................................................
แบบทดสอบกอ่ นเรยี นแบบฝึกทกั ษะที่ 5................................................
เฉลยแบบฝึกทักษะท่ี 5...........................................................................
การประเมนิ ผลแบบทดสอบการปฏบิ ัติกิจกรรมก่อนเรยี น......................
แบบฝึกทักษะ 5 รูปและพน้ื ทว่ี า่ ง ..........................................................
ใบความรู้ที่ 5 รูปและพนื้ ทว่ี ่าง ..............................................................
วสั ดุ-อุปกรณ์ แบบฝึกทกั ษะท่ี 5 .............................................................
กิจกรรมท่ี 5.1 ดอกไม้แสนสวย ..............................................................
ขัน้ ตอนการฝึกทกั ษะกจิ กรรมท่ี 5.1 ดอกไม้แสนสวย.............................
ตัวอยา่ งภาพผลงานทีส่ ้าเร็จ ....................................................................
การฝกึ ปฏิบตั ิของนักเรียน.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนกั เรียน...........................................................................
ใบกจิ กรรมที่ 5.1 ดอกไม้แสนสวย .........................................................
แบบการวัดและประเมนิ ผล ....................................................................
กิจกรรมท่ี 5.2 ภาพสวยดว้ ยรูปและพ้นื ทว่ี ่าง...........................................
ข้นั ตอนการฝึกทกั ษะกจิ กรรมที่ 5.2 ภาพสวยดว้ ยรูปและพ้นื ท่วี า่ ง………
ตวั อย่างภาพผลงานท่สี ้าเร็จ ....................................................................
การฝึกปฏบิ ัติของนกั เรียน.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนกั เรียน...........................................................................
ใบกิจกรรมที่ 5.2 ภาพสวยด้วยรปู และพ้ืนท่วี ่าง.....................................
แบบการวดั และประเมินผล ....................................................................

แบบฝึกทกั ษะท่ี 6 สคี ตู่ รงข้ามแสนสนุก ..............................................................
แบบทดสอบก่อนเรยี นแบบฝึกทกั ษะท่ี6................................................
เฉลยแบบฝกึ ทกั ษะท่ี 6...........................................................................
การประเมินผลแบบทดสอบการปฏิบัติกิจกรรมก่อนเรียน......................
แบบฝึกทกั ษะ 6 สีคูต่ รงข้ามแสนสนกุ ...................................................
ใบความรู้ท่ี 6 สีคตู่ รงขา้ มแสนสนุก .......................................................
วัสด-ุ อปุ กรณ์ แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 6 ............................................................

สารบญั (ต่อ)
หนา้

กจิ กรรมที่ 6.1 เทคนิคการใชส้ ีตรงขา้ มแบบการลดพื้นท่ี........................
ข้นั ตอนการฝึกทักษะที่ 6.1 เทคนิคการใช้สตี รงขา้ มแบบการลดพื้นที่.....
ตวั อยา่ งภาพผลงานท่สี ้าเร็จ ....................................................................
การฝกึ ปฏบิ ตั ิของนกั เรียน.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนกั เรียน...........................................................................
ใบกจิ กรรมท่ี 6.1 เทคนคิ การใชส้ ีตรงข้ามแบบการลดพนื้ ท่ี.....................
แบบการวดั และประเมินผล .....................................................................
กจิ กรรมท่ี 6.2 เทคนิคการใช้สตี รงข้ามแบบน้าสีเข้มมาตัดเสน้ ...............
ขนั้ ตอนการฝึกทกั ษะที่ 6.2 ………………………….......................................
ตวั อยา่ งภาพผลงานที่ส้าเร็จ ....................................................................
การฝึกปฏิบัติของนกั เรยี น.......................................................................
ตัวอยา่ งผลงานนักเรียน...........................................................................
ใบกจิ กรรมท่ี 6. 2 เทคนิคการใช้สีตรงข้ามแบบน้าสีเขม้ มาตัดเสน้ ………
แบบการวดั และประเมนิ ผล .....................................................................

แบบฝึกทกั ษะท่ี 7 ภาพประกอบถ่ายทอดเร่อื งราว..............................................
แบบทดสอบกอ่ นเรียนแบบฝกึ ทกั ษะที่ 7................................................
เฉลยแบบฝึกทักษะท่ี 7...........................................................................
การประเมินผลแบบทดสอบการปฏิบตั ิกิจกรรมกอ่ นเรยี น......................
แบบฝกึ ทกั ษะ 7 ภาพประกอบถา่ ยทอดเรอื่ งราว………………………………
ใบความรู้ท่ี ภาพประกอบถา่ ยทอดเรือ่ งราว ……………………………………
วสั ดุ-อปุ กรณ์ แบบฝึกทักษะท่ี 7 .............................................................
กจิ กรรมท่ี 7.1 สตั ว์เลี้ยงแสนดี ..............................................................
ขั้นตอนการฝึกทกั ษะกิจกรรมท่ี 7.1 สตั วเ์ ล้ียงแสนดี.............................
ตัวอย่างภาพผลงานทส่ี ้าเร็จ ....................................................................
การฝกึ ปฏบิ ตั ิของนกั เรียน.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนักเรียน...........................................................................
ใบกิจกรรมที่ กจิ กรรมที่ 7.1 สตั ว์เลี้ยงแสนดี..........................................
แบบการวัดและประเมนิ ผล ....................................................................
กจิ กรรมท่ี กจิ กรรมท่ี 7.1 สตั ว์เลีย้ งแสนดี ……………………………………….

สารบัญ(ต่อ)
หนา้

ขน้ั ตอนการฝึกทกั ษะกิจกรรมที่ 7.2 วาดภาพตามหัวขอ้ ท่กี า้ หนด
“ วถิ ีชีวติ พอเพยี ง ”………………………………………………………………………
ตัวอยา่ งภาพผลงานทส่ี ้าเร็จ ....................................................................
การฝกึ ปฏิบัติของนกั เรยี น.......................................................................
ตวั อย่างผลงานนกั เรียน...........................................................................
ใบกิจกรรมท่ี 7.2 วาดภาพตามหวั ข้อทีก่ ้าหนด“ วิถีชีวติ พอเพยี ง ”…….
แบบการวดั และประเมินผล ....................................................................

บรรณานุกรม........................................................................................................
ภาคผนวก.............................................................................................................
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น..........................................................................................
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน..................................................................................
แบบทดสอบหลังเรียน...........................................................................................
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน...................................................................................



การวเิ คราะห์ตัวช้ีวัด/ช่วงชั้น กลมุ่ สาระการเรียนรศู้ ลิ ปะ
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ 6 โรงเรยี นวัดไผ่ลอ้ ม

สาระ ทัศนศิลป์

มาตรฐาน ศ 1.1 สรา้ งสรรคง์ านทัศนศลิ ป์ตามจินตนาการ และความคดิ สร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์

วจิ ารณ์คุณคา่ งานทัศนศิลป์ถ่ายทอดความร้สู ึก ความคิดต่องานศิลปะอยา่ งอิสระ ชืน่ ชม และประยกุ ต์ ใชใ้ น
ชวี ิตประจาวัน

คาสาคัญ(keyword)

ตวั ช้ีวดั ชั้นปี/ชว่ งช้นั /รหสั เนื้อหา(ความรู้) กระบวนการ/ คุณลักษณะ
กรยิ า อนั พงึ
1. ระบุ อภปิ รายเกย่ี วกับวธิ กี ารใช้ สีชอล์ก ประสงค์
น้ามันในงานทัศนศิลป์ -การใช้สีชอลก์ น้ามัน - ระบุ
สร้างงานทศั นศิลป์ - อภปิ ราย -ใฝเ่ รยี นรู้
2. อธบิ ายหลักการจดั ขนาด สดั ส่วน - สร้างงาน
ความสมดลุ ในการสร้างงานทัศนศลิ ป์ -หลกั การสรา้ งงาน - สร้างสรรคง์ าน -ใฝเ่ รียนรู้
3. สร้างงานทศั นศลิ ป์จากรูปแบบ 2 มติ ิ ทัศนศลิ ป์ ทัศนศลิ ป์(ปฏิบตั ิ)
เป็น 3 มติ ิ โดยใช้หลักการของแสงเงาและ -การใช้แสงเงาและ -สร้างงาน -วินัย
นา้ หนกั น้าหนกั สร้างงาน ทัศนศลิ ป์ -มุ่งมน่ั ใน
4. สรา้ งสรรค์งานทัศนศิลป์โดยใชห้ ลักการ ของ ทศั นศลิ ป์ 3 มติ ิ (ปฏบิ ตั ิ) การทางาน
รปู และพืน้ ที่วา่ ง -การใชร้ ูปและพน้ื ที่ -สร้างสรรคง์ าน -วินยั
วา่ ง ในการสรา้ งงาน ทัศนศิลป์(ปฏบิ ัติ) -มงุ่ มัน่ ใน
5. สร้างสรรค์งานทัศนศลิ ปโ์ ดยใช้สคี ่ตู รงข้าม ทัศนศิลป์ การทางาน
สร้างงานทศั นศลิ ป์ หลกั การสีคู่ตรงข้าม -สรา้ งสรรค์งาน -วนิ ยั
ทศั นศิลป์(ปฏิบัติ) -มงุ่ ม่ันใน
6. สรา้ งงานทัศนศิลป์เป็นเรอ่ื งราวเกยี่ วกับ การทางาน
เหตกุ ารณ์ต่าง ๆ -การถา่ ยทอด -วาดภาพประกอบ -วนิ ยั
ความคดิ เรอ่ื งราว เรื่อง(ปฏบิ ัติ) -มุ่งมนั่ ใน
เกย่ี วกับเหตกุ ารณ์ จากสีชอลก์ น้ามนั การทางาน

2

คาอธิบายรายวิชาศิลปะ

รหสั วิชา ศ 16101 (รายปี) ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 6
จานวน 1 หน่วยกิต เวลา 20 ชัว่ โมง

ศกึ ษา วิเคราะห์ อธิบาย อภิปราย ลักษณะการใช้เส้น สี รูปร่าง รูปทรง พ้ืนผิว พ้ืนที่ว่าง
จาแนกอิทธิพลของสีวรรณะอุ่นและสีวรรณะเย็นที่มีต่ออารมณ์ของมนุษย์ มีทักษะพื้นฐานในการ
ใช้วัสดุอุปกรณ์สร้างสรรค์งานวาดภาพระบายสีที่แสดงเอกลักษณ์ของภาพ ใช้สีตามวรรณะแสดง
การจัดระยะความลึกน้าหนักและแสงเงาในภาพ เปรียบเทียบความคิดความรู้สึกของตนเองและ
บุคคลอ่ืนที่ถ่ายทอดผ่านงานทัศนศิลป์ตามธรรมชาติสิ่งแวดล้อม และสร้างงานท่ีตนชื่นชอบ
สามารถแสดงเหตุผลเข้าใจความสาคัญ วิธีการสร้างและปรับปรุงงานของตนเอง ตลอดจนการใช้
วัสดุอุปกรณ์ เพ่ือถ่ายทอดเหตุการณ์และแหล่งเรียนรู้ หรือจัดแสดงนิทรรศการศิลปะ และ
วัฒนธรรมในท้องถ่ิน เพื่อความชื่นชมและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจาวันและสะท้อนถึงวัฒนธรรม
และภมู ิปัญญาในท้องถน่ิ

เพ่ือให้เห็นคุณค่าทางทัศนศิลป์ท่ีเป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถ่ิน ภูมิปัญญา
ไทยและสากล เขา้ ใจความสัมพันธ์ระหว่างทศั นศลิ ป์กับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม นาความรู้ไป
ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจาวัน ด้วยความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทางาน รัก
ความเปน็ ไทย และมจี ติ สาธารณะ

ตัวชีว้ ัด

ศ1.1 ป.6/1 ศ1.1 ป.6/2 ศ1.1ป.6/3 ศ1.1ป.6/4 ศ1.1ป.6/5 ศ1.1ป.6/6 ศ1.1ป.6/7

ศ1.2 ป.6/1 ศ1.2 ป.6/2

รวม 10 ตวั ชี้วดั

3

การวเิ คราะห์โครงสร้างรายวิชาศิลปะ
เพือ่ จดั ทาหนว่ ยการเรยี นรู้ประกอบการเรยี นรู้
แบบฝกึ ทกั ษะการสร้างสรรคภ์ าพดว้ ยสชี อลก์ น้ามัน
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ 6 โรงเรียนวดั ไผ่ล้อม

ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2557

สาระ ทัศนศิลป์

มาตรฐาน ศ 1.1 สร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ตามจินตนาการ และความ คิดสร้างสรรค์ วิเคราะห์
วิพากษ์ วิจารณ์คุณค่างานทัศนศิลป์ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่องานศิลปะอย่างอิสระ ช่ืนชม
และประยกุ ต์ ใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั

ลาดบั ท่ี ตวั ชวี้ ดั สาระสาคญั (Key Concept) ช่อื หน่วยการเรียนรู้ / เวลา

แบบฝกึ ทกั ษะ (ชัว่ โมง)

แบบฝกึ ศ 1.1 - ความรู้พื้นฐานก่อนเรียน - การทดสอบวัดผล 2
ทกั ษะท่ี ป.6/1 - สีชอล์กน้ามันหรือสีชอล์กเทียน กอ่ นการเรียนรู้ ( ความรู้
เป็นสีฝุ่นผงละเอียดผสมกับไขมัน และการปฏิบัติงาน)
1 ป.6/2 สัตว์หรือขี้ผึ้งแล้วนามาอัดแท่ง มี - สรา้ งงานทศั นศลิ ป์
ป.6/3 ลักษณะทึบแสง สามารถเขยี นทับกัน ด้วยสีชอลก์ น้ามัน
ป.6/5 ได้ สชี อล์กน้ามัน มักจะมีการระบาย
ป.6/7 ทับซ้อน ประมาณ 2 - 3 ช้ัน เพ่ือให้
เกิดการผสมผสานสีใหม่ หรือการไล่
โทนสีอย่างกลมกลนื

แบบฝึก ป.6/2 การจัดขนาด สัดส่วน ความสมดุล - ทัศนศิลปส์ วยด้วย 2
ทกั ษะที่ เ ป็ น พื้ น ฐ า น ใ น ก า ร ส ร้ า ง ง า น ขนาด สดั ส่วน และ
ทัศนศิลป์ เป็นการนาทัศนธาตุมาจัด ความสมดุล
2 วางใหม้ คี วามเหมาะสม กลมกลืนกัน
เ พ่ื อ ใ ห้ ผ ล ง า น ศิ ล ป ะ นั้ น ส ว ย ง า ม
ย่งิ ขนึ้

4

(ตอ่ )

ลาดบั ที่ ตวั ช้ีวัด สาระสาคญั (Key Concept) ช่ือหน่วยการเรยี นรู้ / เวลา
แบบฝึกทักษะ (ชว่ั โมง)

แบบฝกึ ศ 1.1 - การวาดภาพ 2 มิติ ให้เป็นภาพ 3 - มติ ิสร้างสรรค์ 3
ทกั ษะท่ี ป.6/3 มิติ จาเป็นต้องใช้เส้นอย่างถูกต้อง ทศั นศลิ ป์

3 และมีการลงน้าหนักแสงเงาในภาพ ให้
เห็นเป็นระยะว่ามีความลึกในภาพมี
ความใกล้และไกล ทาให้ภาพดูมี
ลักษณะ 3

แบบฝกึ ศ 1.1 - การวาดภาพเหมือนจริง เป็นภาพให้ - การเขยี นแบบเหมือน 2
3
ทักษะท่ี ป.6/3 มีลักษณะเป็น 3 ที่ จริง ด้วยสชี อลก์ น้ามัน

4 มองเห็นความใกล้-ไกล ความลึกของ
ภาพ

แบบฝึก ศ 1.1 - รปู และพื้นท่วี ่าง ไม่สามารถแยกออก - รูปและพ้ืนท่ีว่าง

ทกั ษะท่ี ป.6/5 จากกันได้เพราะเป็นส่วนประกอบ
พื้นฐานที่สาคัญของภาพรูปและภาพ
5 จึงต้องมีความสัมพันธ์กัน รูปเป็นส่วน

ท่ีจะแสดงเร่ืองราว รูปแบบและความ

งาม พ้ืนที่ว่างเป็นส่วนประกอบที่จะ

ผลักดันให้รูปมีความโดดเด่น และ

ส ว ย ง า ม ย่ิ ง ขึ้ น ภ า พ ท่ี ส ว ย ง า ม

จาเป็นตอ้ งมีพน้ื ทว่ี ่างอยา่ งเหมาะสม

5

(ต่อ)

ลาดบั ที่ ตัวชี้วัด สาระสาคญั (Key Concept) ชือ่ หน่วยการเรยี นรู้ / เวลา

แบบฝกึ ทกั ษะ (ช่ัวโมง)

แบบฝกึ ศ 1.1 - สีคู่ตรงข้าม หมายถึง สีที่ตัดกัน - สีคู่ตรงข้ามแสนสนุก 2
ทกั ษะที่ ป.6/6 รุนแรง เป็นสีที่อยู่ตรงข้ามกันในวงจร
สี และเป็นสีท่ีอยู่ต่างวรรณะกัน ถ้า
6 นามาวางคู่กันจะทาให้เกิดความรู้สึก
ขัดแย้งหรือตัดกัน การใช้สีคู่ตรงข้าม
กั นน้ี จะ ใ ห้คว ามรู้ สึก ต่ื นเต้ น มี
ชีวิตชีวา มีพลังการเคลื่อนไหวและ
เร้าความสนใจเป็นอยา่ งดี

แบบฝกึ ศ 1.1 - ภาพประกอบ หมายถึง - ภาพประกอบถ่ายทอด 3
ทกั ษะท่ี ป.6/7
ภาพทว่ี าดขึน้ เพอื่ ประกอบเร่ืองตา่ ง ๆ เรอื่ งราว
7
ใช้ส่งเสริมและอธิบายเนื้อหาเพื่อให้ - ก า ร ท ด ส อ บ วั ด

ผู้ชมภาพเกิดความกระตือรือร้นที่จะ ผลสัมฤทธ์ิหลังเรียนการ

สนใจ และเกิดจินตนาการตาม เรียนรู้

รวม 18

6

แบบทดสอบก่อนเรียนกลมุ่ สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ สาระทศั นศลิ ป์
แบบฝึกทักษะท่ี 1 สรา้ งงานทศั นศลิ ปด์ ว้ ยสีชอล์กน้ามนั
เวลา 2 ชว่ั โมง ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 3โรงเรียนวดั ไผ่ล้อม

ค้าชแ้ี จง แบบทดสอบนปี้ ระกอบดว้ ย แบบทดสอบ 2 ตอน ดงั นี้
ตอนที่ 1 แบบทดสอบแบบปรนยั 4 ตวั เลือกตอบ จานวน10 ข้อ คะแนนเตม็

10 คะแนน ใหน้ กั เรียนเลือกคาตอบทถี่ ูกท่ีสดุ เพยี งข้อเดยี ว โดยทาเคร่ืองหมาย  ทับขอ้
กขคง

ตอนที่ 2 แบบสอบการปฏบิ ตั งิ านการระบายสีชอลก์ นา้ มนั กอ่ นเรียน 1 ข้อ
คะแนนเต็ม 20 คะแนน
ตอนที่ 1

1. การระบายสีชอล์กนา้ มันไดส้ วยงาม ควรใชก้ ระดาษชนดิ ใดในการระบายสี
ก. กระดาษถา่ ยเอกสาร
ข. กระดาษสมดุ ทใี่ ชเ้ รยี น
ค. กระดาษผิวเรียบ มคี วามละเอยี ดตงั้ แต่ 100 ปอนด์
ง. กระดาษเนอ้ื หยาบ มีความละเอยี ดต้ังแต่ 100 ปอนด์

2. ถ้านกั เรยี นไม่ตอ้ งการให้สภี าพสีชอล์กน้ามันดหู ม่น ไมส่ ดใสควรทาอยา่ งไร
ก. ระบายสที ับหลาย ๆ ครงั้ เพ่ือใหส้ ีมคี วามสดใสมากย่ิงขนึ้
ข. เช็ดปลายสีชอลก์ น้ามันดว้ ยผา้ หรือกระดาษชาระใหส้ ะอาดทกุ คร้ังที่เชื่อมสี
ค. ใชม้ ีดขดู ปลายสีชอล์กนา้ มนั เมอ่ื ระบายสเี สรจ็ แล้วทุกคร้ัง
ง. ไม่ระบายสที บั ซ้อนกันเพราะจะทาใหส้ ไี มส่ ดใส

3. เมือ่ นักเรยี นใชส้ ีชอล์กน้ามนั เสรจ็ แลว้ ควรจดั เก็บในลกั ษณะใด
ก. เก็บสลบั กันไปมา
ข. เกบ็ เขา้ ที่ตามความสะดวก
ค. เรียงตามน้าหนกั ใหเ้ ป็นระเบียบเรยี บร้อย
ง. วางท้ิงไวใ้ หเ้ พอ่ื น หรอื พอ่ แม่ช่วยเกบ็ ให้

4. ถา้ ตอ้ งการใหภ้ าพสีชอล์กน้ามนั คมชัดสวยงาม นักเรียนควรใชว้ ัสดุอปุ กรณใ์ ดตกแต่ง
รปู ภาพ
ก. สเี มจิก
ข. พูก่ นั ปลายเลก็
ค. ดินสอดา

7

ง. ดนิ สอ EE
5. เพ่ือสะดวกในการใชส้ ีคร้ังตอ่ ไป เมื่อระบายสีชอลก์ น้ามันเสรจ็ นกั เรยี นควรปฏบิ ตั ิ

อย่างไร
ก. เรยี งสีตามทนี่ ักเรยี นถนัด
ข. เก็บเขา้ กล่องวางให้เป็นระเบยี บ
ค. เช็ดปลายสีใหส้ ะอาด ปิดฝากล่องให้เรียบร้อย
ง. เชด็ ปลายสีใหส้ ะอาด แลว้ เรยี งสีเกบ็ เขา้ กลอ่ งตามเดมิ ใหเ้ รียบรอ้ ย

6. การจบั สชี อล์กน้ามันในการระบายสี ควรอย่างไร
ก. จบั โดยใหน้ ว้ิ มือจบั สีชอล์ก ให้อยู่ใตอ้ ้งุ มือ
ข. จับแบบใช้มอื กมุ ดา้ มสีชอล์กนา้ มันให้มิด
ค. จบั ใหด้ ้ามสีให้ตั้งฉากกับพ้ืนกระดาษ ให้เหลือปลายสสี ้ัน ๆ
ง. จับตะแคงแทง่ สี

7. ดนิ สอ HB ใช้สาหรบั ทาอะไรในงานวาดภาพ

ก. แรเงา

ข. ร่างภาพ

ค. ระบายสี

ง. ลงเส้นหนกั
8. ขอ้ ใดไม่ใชเ่ ทคนคิ การระบายสีชอลก์

ก. การไลน่ า้ หนกั สี อ่อน – แก่
ข. การแตม้ สี
ค. การพน่ สี
ง. การวนสี
9. ข้อใดคอื ความหมายของการประสี
ก. ระบายสีแบบขดวนถ่ี ๆ ให้ทว่ั บรเิ วณทตี่ อ้ งการ
ข. ระบายสแี บบจุดถีๆ่ บนบรเิ วณทตี่ ้องการระบาย
ค. นาสมี าขดี เป็นเสน้ ไปตลอดเนอ้ื ที่ท่ีต้องการ
ง. ระบายสีใหไ้ ปในทศิ ทางเดียวกนั และเว้นพืน้ ขาว
10. ลกั ษณะของสชี อลก์ น้ามนั เปน็ อย่างไร
ก. สีทึบแสง
ข. สีโปรง่ แสง
ค. สีก่ึงโปร่งแสง
ง. สีกง่ึ ทบึ แสง

8

เกณฑ์การประเมนิ

คะแนนเต็ม 10 คะแนน
ตอบถูก ได้ 1 คะแนน ตอบผดิ ได้ 0 คะแนน
นกั เรยี น ทาแบบทดสอบถูกตอ้ งรอ้ ยละ 50 ถือวา่ ผา่ นการประเมิน

การเฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

1. ง 2. ข 3. ค 4. ง 5. ง
6. ก 7. ข 8. ค 9. ค 10. ก

9

ตอนท่ี 2 แบบทดสอบการปฏิบตั กิ ิจกรรม สรา้ งงานทัศนศิลป์ดว้ ยสีชอล์ก
น้ามัน (กอ่ นเรียน)

คา้ ชี้แจง นกั เรยี นสร้างสรรค์ผลงาน การสร้างงานทศั นศิลปด์ ้วยสีชอลก์
น้ามัน ภาพสัตว์ที่นักเรียนชอบมากท่ีสุด แล้วระบายสีในภาพที่สร้างสรรค์ให้สวยงาม
(คะแนนเตม็ 20 คะแนน)

ช่อื ภาพ...................................................................................................................................
สาเหตทุ ่ีชอบสตั วช์ นิดน้ี
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

ชื่อ.............................................................นามสกุล................................................................
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 3 โรงเรยี นวัดไผ่ลอ้ ม

10

การประเมินผล

แบบทดสอบการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมกอ่ นเรียน สร้างงานทัศนศลิ ปด์ ้วยสีชอล์กนา้ มัน
(คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ระดับคุณภาพ (คะแนน)

ประเด็นการ ดมี าก (8-10) ดี (5-7) พอใช้ (3-6) ปรบั ปรงุ (1-2)

ประเมนิ

การระบายสี - - การระบายสีชอล์ก - - การระบายสชี อลก์ - - การระบายสี - - การระบายสี

ชอล์กน้ามันด้วย นา้ มนั ดว้ ยเทคนิค นา้ มนั ด้วยเทคนิค ชอลก์ น้ามนั ด้วย ชอล์กน้ามนั ด้วย

เทคนิคต่างๆและ ตา่ งๆและสรา้ งสรรค์ ต่างๆและสร้างสรรค์ เทคนคิ ต่างๆและ เทคนคิ ตา่ งๆและ

การเกบ็ รักษา ผลงานได้ถกู ตอ้ ง ผลงานได้ถกู ตอ้ ง สร้างสรรค์ผลงาน สรา้ งสรรคผ์ ลงาน

วัสดุอุปกรณ์ สวยงาม สะอาด สวยงาม สะอาด ไดถ้ ูกต้อง สวยงาม ได้ถูกต้อง สวยงาม

ครบถว้ น เกบ็ รกั ษา ครบถ้วน เกบ็ รกั ษา สะอาด ครบถ้วน สะอาด ครบถ้วน

วสั ดอุ ปุ กรณ์เปน็ วัสดุอุปกรณเ์ ปน็ เก็บรักษาวัสดุ เกบ็ รกั ษาวัสดุ

ระเบยี บเรยี บรอ้ ย ระเบยี บเรยี บรอ้ ย อปุ กรณ์เปน็ อปุ กรณ์เปน็

ครบถ้วน 90-100% ครบถ้วน 80-89% ระเบยี บเรียบรอ้ ย ระเบียบเรียบร้อย

ครบถว้ น 70-79% ครบถ้วนน้อยกวา่

70%

การสรา้ งสรรค์ - สร้างสรรคผ์ ลงานได้ - สรา้ งสรรค์ผลงาน - สร้างสรรค์ สรา้ งสรรคผ์ ลงาน

ผลงาน ตรงกบั เน้ือหา มี ไดต้ รงกบั เน้อื หา มี ผลงานได้ตรงกบั ไดต้ รงกบั เนอื้ หา มี

ความคดิ สรา้ งสรรค์ มี ความคิดสร้างสรรค์ เนอื้ หา มคี วามคดิ ความคิดสรา้ งสรรค์

การออกแบบ การจดั มกี ารออกแบบ การ สรา้ งสรรค์ มกี าร มกี ารออกแบบ การ

ภาพ มคี วามสมดลุ จดั ภาพ มคี วาม ออกแบบ การจดั จัดภาพ มีความ

การระบายสสี วยงาม สมดุล การระบายสี ภาพ มคี วามสมดลุ สมดุล การระบายสี

เสรจ็ ทันเวลา สวยงาม เสร็จ การระบายสี สวยงาม เสรจ็

ครบถ้วน 90 -100% ทนั เวลา ครบถ้วน สวยงาม เสร็จ ทันเวลาครบถว้ น

80-89% ทันเวลา ครบถ้วน นอ้ ยกว่า 70%

70-79%

เกณฑก์ ารประเมนิ
คะแนนเตม็ 10 คะแนน นักเรยี นปฏิบัติกจิ กรรมตาม แบบทดสอบการปฏบิ ตั งิ าน

สรา้ งงานทศั นศิลปด์ ้วยสชี อลก์ น้ามนั ก่อนเรียน ผา่ นเกณฑก์ ารประเมนิ ผลงานไดร้ อ้ ยละ
50 ถือวา่ ผ่านการประเมนิ

11

แบบฝกึ ทกั ษะ1 สร้างงานทศั นศิลป์ด้วยสชี อลก์ นา้ มัน

สาระส้าคญั

สชี อล์กน้ามนั หรือสีชอลก์ เทียน เป็นสีฝุนผงละเอียดผสมกับไขมนั สตั ว์หรอื
ข้ีผง้ึ แล้วนามาอัดแท่ง มีลักษณะทึบแสง สามารถเขียนทับกันได้ สีชอล์กน้ามัน มักจะมีการ
ระบายทับซ้อน ประมาณ 2 - 3 ชั้น เพ่ือให้เกิดการผสมผสานสีใหม่ หรือการไล่โทนสีอย่าง
กลมกลืน

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. นกั เรยี นอธบิ ายวิธีการใช้วัสดอุ ปุ กรณ์ในการระบายสดี ว้ ยสีชอลก์ น้ามันได้
2. นักเรียนมีทักษะในการระบายสชี อลก์ น้ามันด้วยเทคนิคต่างๆได้
3. นักเรยี นมีวนิ ัย ในการใช้ เก็บวัสดอุ ุปกรณ์ และเกบ็ รกั ษาวัสดอุ ปุ กรณ์ในการ
ระบายสีชอล์กน้ามันได้อย่างเป็นระเบยี บเรียบรอ้ ย

สาระการเรยี นรู้

การสรา้ งงานทศั นศิลปด์ ว้ ยสีชอล์กน้ามัน
1. วสั ดอุ ปุ กรณใ์ นการสร้างภาพด้วยสีชอลก์ น้ามัน
2. ทกั ษะการระบายสีชอล์กนา้ มนั ดว้ ยเทคนิคตา่ งๆ
3. การเกบ็ ใช้ และเกบ็ รักษาสชี อล์กน้ามัน

12

ใบความรู้ที่ สรา้ งงานทัศนศลิ ป์ด้วยสีชอลก์ น้ามนั

จากเอกสารส่งิ พิมพ์รวบรวมโดยลลิตพรรณ ทองงาม กล่าวว่า สีชอลก์ นา้ มัน
หรือสีชอล์กเทียน เป็นสีฝุนผงละเอียดผสมกับไขมันสัตว์หรือขี้ผึ้งแล้วนามาอัดแท่ง มี
ลักษณะทบึ แสง สามารถเขียนทับกันได้

การระบายสชี อล์กนา้ มัน สามารถเขียนทับกนั ได้ การใชส้ อี ่อนทับสเี ขม้ จะ
มองเห็นพื้นสีเดิมอยู่บ้าง การผสมสีอ่ืนๆใช้การเขียนทับกัน การระบายจะระบายส่วนที่
ได้รับแสงหรือส่วนท่ีมีค่าน้าหนักแสงเงาอ่อนๆ ก่อนส่วนท่ีมีน้าหนักเข้มโดยจะค่อยๆเพ่ิม
นา้ หนกั ให้เข้มข้ึนโดยใชส้ เี ขม้ ระบายทบั ตามลาดบั ( วชริ า วงศพ์ นั ธ,์ 2557)

สีชอล์กน้ามัน มีคุณสมบัติทึบแสง เขียนทับซ้อนได้ ผสมผสานกันระหว่างสี
ได้ สามารถทาให้กลมกลืนไดด้ ว้ ยการลูบ ถู และ ใชน้ า้ มันสนเป็นสื่อในการละลายเข้าหากัน
รูปลักษณ์จะ ก่ึงสีเทียน และ ก่ึงสีชอล์กส่วนประกอบของสีชอล์กน้ามัน คือ เม็ดสีผสมกับ
น้ามัน ถ้าใช้ น้ามันลีนสีดเป็นส่วนประกอบ จะให้ความเงางาม ดูนุ่มนวล กว่าการใช้
น้ามันสน (สีชอล์กน้ามัน (ออนไลน์). (2550). สืบค้นจาก : http://www. masterart.
co.th/webboard/1004 (วันที่คน้ ข้อมลู :8 สิงหาคม 2558 ).

วสั ดอุ ุปกรณ์ในการสร้างภาพดว้ ยสีชอลก์ นา้ มนั

สชี อลก์ น้ามนั

สีชอล์กน้ามัน เป็นสีที่มีเน้ือละเอียดซ่ึงมีส่วนผสมของน้ามัน สะดวกสบาย

ตอ่ การระบายและมสี สี ันใหเ้ ลือกมากมายเหมาะ

สีชอล์กน้ามันเป็นสีที่เป็นได้ท้ังดินสอและพู่กัน กล่าวคือ เป็นเหมือนดินสอ

เพราะสามารถระบายสีลากเสน้ (DRAWING)ได้ แสดงรอย Stroke มเี ส้นนา้ หนักเบา หรือแร

เงาเหมือนดินสอได้ ส่วนท่ีเป็นเหมือนพู่กันเพราะระบายสีเป็นพ้ืนที่(COLOUR AREA)ได้ มี

การทับซ้อนของสีเป็น ผสมสีเข้ากันได้ (ผู้ช่วยศาสตราจารย์โกศล พิณกุล,2553,

หนา้ 7)

การสร้างงานด้วยสีชอล์กน้ามัน มักจะมีการระบายทับซ้อน ประมาณ

2 – 3 ชั้น เพ่อื ใหเ้ กิดการผสมผสานสีใหม่ หรือการไลโ่ ทนสีอยา่ งกลมกลนื

วธิ ใี ช้และการบ้ารงุ รกั ษา

เมื่อระบายสีชอล์กเสร็จในแต่ละครัง้ ควรนากระดาษทิชชมู าเช็ดสีทีต่ ดิ อยู่
เพราะถ้าไม่เช็ดแล้วระบายซ้าอีก สีบนภาพจะดูหมอง แล้วนาสีเรียงตามน้าหนักให้เป็น
ระเบียบเรียบร้อยทกุ ครัง้

13

ภาพ 1.1 ลกั ษณะของสชี อลก์ นา้ มัน

กระดาษ และกระดานรองเขยี น
กระดาษวาดเขียน ควรใช้กระดาษเน้ือค่อนข้างหนา ผิวเรียบด้านนักเรียนนิยมใช้

กระดาษ 100 ปอนด์

วธิ ใี ชแ้ ละการบา้ รุงรกั ษา
หลงั การใช้.ให้เก็บกระดาษเรียงเขา้ ล้นิ ชักสาหรับ เก็บกระดาษใหเ้ รยี บรอ้ ย หาก

เปน็ สมุดวาดรปู หรอื กระดานรองเขียนให้วางขนานกบั พื้น เพอ่ื ปอู งกนั รอยยบั และการห่อ
งอตวั ของวสั ดอุ ปุ กรณด์ ังกล่าว

ภาพ 1.2 กระดาษวาดเขยี น 100 ภาพ 1.3 กระดานรองเขยี น

14

ดินสอร่างภาพ และดินสอส้าหรบั ตดั เสน้
ดินสอ สาหรับการร่างภาพ ควรใช้ดนิ สอไส้เกรด HB ก็พอ และดินสอ EE ซงึ่ นยิ ม

นามาใชใ้ นการตดั เสน้ เก็บรายละเอียดในขั้นตอนสดุ ท้าย
วธิ ีใชแ้ ละการบา้ รงุ รักษา

ถ้าไส้กดุ ให้ใชก้ บเหลาดนิ สอหรอื มีดเหลา เมื่อใชเ้ สร็จเเลว้ ใหเ้ กบ็ ใส่ในกลอ่ ง

ภาพ 1.4 ดนิ สอ HB สาหรับรา่ งภาพ ภาพ 1.5 ดินสอ EE สาหรับตัดเสน้

ผา้ หรอื กระดาษช้าระสา้ หรับเช็ดสี

การใชส้ ชี อล์กน้ามันเมื่อระบายสหี ลายครง้ั และหลายสใี นขณะเดียวกัน จะมีรอย
คราบของเนือ้ สีทเ่ี กดิ จากการปนเป้ือนกัน ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้จะเกดิ รอยสกปรกจากคราบสี
บนภาพได้จึงควรเชด็ ปลายของสชี อล์กน้ามันใหส้ ะอาด

วธิ ีใชแ้ ละการบ้ารุงรักษา
หลังการใช้ใหพ้ บั ผา้ เกบ็ ในท่ีแหง้ ส่วนกระดาษชาระใหท้ ้ิงลงถงั ขยะใหเ้ รยี บรอ้ ย

ภาพ 1.6 ผ้าสาหรบั เช็ดสี ภาพ 1.7 กระดาษชาระ

15

ภาพ 1.8 แสดงการเช็ดปลายสีชอลก์ น้ามนั ด้วยกระดาษชาระ

ทีห่ นบี กระดาษ

ใชย้ ดึ กระดาษไมใ่ ห้เคล่อื นที่ในขณะหนบี กระดาษควรใช้กระดาษแข็งรอง หรือหาก
กระดาษบางใหพ้ บั กระดาษหลาย ๆ ช้นั เพ่อื ช่วยปอู งกนั ไม่ให้ปรากฏร่องรอยจากแรงกด
ของท่หี นบี ตกคา้ งอยู่

วธิ ใี ช้และการบ้ารงุ รักษา
หลงั การใช้ใหพ้ ับขาหนีบท้ังสองขา้ งลง

ภาพ 1.9 ทีห่ นีบกระดาษ และกระดานรอง

16

ยางลบ
ควรเลือกใชย้ างลบเน้อื นม่ิ สีขาวสะอาด

ทาความสะอาดง่าย เพราะหลังจากใช้งานจะเกิด
รอยของสีติดอยู่บนยางลบ หากทาความสะอาด
ไม่หมดทาใหภ้ าพสกปรกเพราะสที ีต่ ดิ ค้าง

วธิ ีใชแ้ ละการบา้ รงุ รักษา หลังการใช้ให้
ถลู บรอยเปื้อนบนยางลบออกใหส้ ะอาด

ภาพ 1.10 ยางลบดินสอ

แปรงปัดสี

ใชป้ ดั เศษสี เศษยางลบ และฝุนทเ่ี กาะติดอย่บู นรูปภาพ ไม่ควรใช้ปากเปุาหรอื ใชม้ อื
ปดั เศษสีหรือเศษยางลบออก เพราะจะย่งิ ทาใหภ้ าพสกปรกมากขึน้

ภาพ 1.11 แปรงปัดเศษสีชอลก์ นา้ มนั

17

วิธีใช้และการบ้ารงุ รกั ษา ใชป้ ัด
เศษสสี ่วนเกินออกจากผลงานเพ่อื
ความสะอาดของภาพแขวน หรือต้งั
ดา้ มแปรงขน้ึ ในภาชนะทเ่ี ก็บ

ภาพ 1.12 แปรงปัดเศษสชี อล์กนา้ มัน

18

ขน้ั ตอนการฝกึ แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 1 การจับสีชอล์กนา้ มนั
ทกั ษะการสาธติ ของครู

วธิ ีการจับสีชอล์กน้ามนั การจับสชี อล์กน้ามันทาได้ 3 วิธี คอื
1. การจับเพ่ือเขียนภาพ

โดยใช้นิ้วหัวแม่มือจับแท่งดินสอวางพาดอุ้ง
มือระหวา่ งน้วิ ชแ้ี ล้วใชน้ ้วิ อืน่ ๆช่วยประคอง
โดยการลากสีร่างภาพและระบายในส่วน
ท่ตี ้องการให้เกดิ น้าหนักทอ่ี อ่ นหรือ ส่วน
ทต่ี อ้ งการกดเนน้ น้าหนกั ใหส้ ีเข้ม

ภาพ 1.13 การจับเพอ่ื เขยี นภาพ

2. การจบั เพื่อแรเงาภาพ โดยใช้
น้วิ ทัง้ สน่ี ว้ิ กบั นิ้วหัวแม่มอื จบั สชี อลก์ ให้อยใู่ ต้อ้งุ
มือใชส้ าหรับวิธกี ารลากสีร่างภาพและแรเงาระ
บายสีในสว่ นที่ตอ้ งการให้สีเรียบสมอ

ภาพ 1.14 การจับเพอื่ แรเงา

3. การจบั เพอ่ื ร่างภาพ ในลักษณะ
ใหส้ ชี อล์กนา้ มนั อยู่ ใต้นิว้ ช้ี วางบน
นวิ้ กลาง น้วิ นางและน้ิวกอ้ ยเพอ่ื ใช้
ร่างภาพ หรือตวดั ปลายเส้นสีชอลก์
น้ามนั ใหเ้ ส้นพลิ้ว

ภาพ 1.15 การจับสชี อล์กนา้ มนั

19

ข้ันตอนการฝกึ ทกั ษะกิจกรรมที่ 1 สร้างงานทศั นศิลป์ดว้ ยสชี อลก์ นา้ มนั
ทักษะการสาธติ ของครู

เทคนิคการระบายสีชอลก์ นา้ มนั มีหลากหลายวิธีเราสามารถนามาประยกุ ตใ์ ช้
ในการสร้างสรรค์ ผลงานทศั นศิลป์ได้

* การไลค่ า่ น้าหนกั อ่อน – แก่ คือ ระบายสจี ากสที ี่เข้มท่สี ดุ ชิดเส้น
ขอบรปู ไล่ไปหาสอี อ่ นสุดตามลาดบั ไปในทิศทางเดียวกัน รอยต่อของสีต้องประสานตอ่ กัน
ให้เนียนโดยใหป้ ลายของสีซอ้ นทับกนั บางเบา( วชิรา วงศพ์ ันธ์,2557)

ภาพท่ี 1.16 เทคนิคการไล่คา่ น้าหนกั อ่อน – แก่

* การขดสี หมายถึง ระบายสดี ว้ ยวธิ ีการขด คือระบายสีแบบขดวนถ่ี ๆ ให้ทั่ว
บรเิ วณทต่ี อ้ งการ โดยจะระบายขดซ้อนทับกันกไ็ ด้ จะใชห้ ลายๆสี ขดซ้อนทับกันกไ็ ด้
( วชริ า วงศ์พันธ,์ 2557)

ภาพที่ 1.17 เทคนคิ การขดสี

20

* การแตม้ สี หมายถึง เลอื กสีทตี่ ้องการจะระบาย ระบายสใี หไ้ ปในทิศทาง
เดียวกนั และเวน้ พืน้ ขาวเอาไวเ้ ปน็ บางที่ทตี่ อ้ งการจะเว้น เลือกสีใกล้เคียงกบั สแี รกระบาย
ทับสีเดมิ บางช่วง แต่เหลอื สเี ดิมท่ีระบายครัง้ แรกไวบ้ ้าง ชอ่ งท่ีเวน้ ขาวยังเว้นไว้ตามเดมิ
อาจจะใช้สที ี่สองมาระบาย เลอื กสีที่ต่างกันกบั สที ้ังสองสแี รก ระบายลงตรงชอ่ งขาวทีหลัง
เพอ่ื ให้เหน็ วา่ สที ีล่ งมาระบายช่องขาวที่เว้นไวใ้ ห้สีท่ีสดใสและสจี ะไม่เปลี่ยน แตถ่ ้าไมเ่ วน้
ช่องไว้ เอาสีอน่ื มาทับ สจี ะผสมกนั ทาให้สีเปลยี่ นไปจากเดมิ ( วชริ า วงศพ์ ันธ์,2557)

ภาพท่ี 1.18 เทคนคิ การแตม้ สี

* การประสี หมายถึง นาสีมาขดี เป็นเส้นประไปตลอดเนอื้ ทท่ี ีต่ ้องการ ทศิ ทาง
ระบายสใี หไ้ ปทิศทางไหนไปทางนน้ั เมือ่ ขีดแบบเสน้ ประสีทว่ั แลว้ อาจเลือกหลายสตี ามใจ
ชอบ ทาแบบเดียวกัน ระบายให้ทั่วบริเวณที่ว่างให้ทวั่ จนเสรจ็ ( วชิรา วงศ์พันธ์,2557)

ภาพที่ 1.19 เทคนคิ การประสี

21

* การจดุ สี หมายถงึ ระบายสีแบบจดุ ถๆ่ี บนบริเวณที่ต้องการระบาย
จะจุดสีเดียวหรอื หลายสกี ไ็ ด้ โดยจุดให้กระจายบนเนื้อทีท่ ี่ต้องการ หรอื จะระบายสเี ดยี ว
แบบแบนเรยี บก่อน แลว้ นาสีมาจุดทับบนสที ่ีระบายแบบเรยี บๆ เพ่ิมเตมิ สีสันให้มากยิ่งข้นึ
สที ีท่ ับอาจเปลย่ี นสไี ด้ ( วชิรา วงศ์พนั ธ์,2557)

ภาพที่ 1.20 เทคนคิ การจดุ สี

22

การฝกึ ทักษะท่ี 1 สรา้ งงานทศั นศลิ ป์ดว้ ยสีชอล์กน้ามัน

กจิ กรรมท่ี 1.1 การระบายสดี ้วยเทคนิคระบายสชี อล์กน้ามนั

คา้ ชแ้ี จง นักเรยี นฝึกปฏบิ ัตกิ ารระบายสีชอลก์ น้ามันดว้ ยเทคนคิ ท้งั 5 เทคนคิ ตาม
วิธีการทคี่ รนู าเสนอลงในกิจกรรมที่ 1 และเพ่มิ เทคนิคท่ีนักเรียนคิดเอง 1

1. เทคนคิ การไลค่ ่าน้าหนกั อ่อน – แก่

การสาธิตของครู การฝกึ ปฏิบัติของนกั เรียน
2. เทคนคิ การขดสี

การสาธติ ของครู การฝกึ ปฏบิ ตั ิของนักเรียน

23

3. เทคนิคการแต้มสี

การสาธติ ของครู การฝกึ ปฏิบตั ิของนักเรยี น
4. เทคนิคการประสี

การสาธติ ของครู การฝกึ ปฏิบตั ิของนักเรียน

24

5. เทคนคิ การจดุ สี

การสาธติ ของครู การฝึกปฏบิ ัติของนักเรียน

 นอกจากการฝึกทักษะการระบายสีชอล์กน้ามันที่ถูกต้องแล้ว ท่านั่งในการ
ระบายสีถูกต้องก็สาคัญ ครูควรฝึกให้นักเรียนนั่งระบายสีโดยให้นั่งบนเก้าอ้ีให้
หลังตรงด้วย

ภาพ 1.21 ท่านั่งระบายสที ีส่ บาย และถกู ต้อง

25

แบบการวัดและประเมินผล
การฝกึ ทกั ษะท่ี 1 สร้างงานทศั นศิลปด์ ้วยสีชอล์กน้ามนั
กจิ กรรมท่ี 1.1 การระบายสดี ้วยเทคนิคระบายสชี อล์กน้ามัน

ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ 3 โรงเรียนวัดไผล่ ้อม

รายการประเมนิ

เลขที่ ช่ือ – นามสกลุ อธิบายวิธีการใ ้ชวัส ุด
อุปกรณ์ในการระบายสี
5 การ ัจบสีชอล์กน้ามัน
1 สร้างสรรค์ผลงานไ ้ด
2 ูถก ้ตอง
3 ีม ิวนัย ในการใช้และ
เก็บ ัวส ุดอุปกร ์ณ วัส ุด
9 อุปกร ์ณ และเก็บรักษา
10 วัสดุอุปกรณ์
รวม
หมายเหตุ
5 10 20

แนวทางการใหค้ ะแนน

ประเดน็ ระดบั คะแนน

การประเมนิ 18 – 20 15 – 17 12 – 14 1- 11

การอธิบาย อธิบาย และแสดง อธิบาย และแสดง อธบิ ายได้ อธิบายไม่ถกู ต้อง
การแสดงลกั ษณะ
วธิ กี ารใชว้ สั ดุ ลักษณะท่าทาง ลกั ษณะทา่ ทาง บางสว่ น และ ในการใชว้ สั ดุ
อปุ กรณ์ไม่ถูกต้อง
อุปกรณ์ในการ ได้ถูกต้องชัดเจน ไดถ้ ูกตอ้ งบางสว่ น แสดงลกั ษณะ

ระบายสี สมบรู ณ์ตามหลกั ใน ตามหลกั ในการใช้ ทา่ ทางได้

การใชว้ ัสดุอุปกรณ์ วัสดอุ ุปกรณ์ที่ได้ ถูกต้องบางสว่ น

ท่ไี ดศ้ ึกษา ศกึ ษา ตามการใช้วัสดุ

อปุ กรณ์ทัว่ ไป

26

(ตอ่ ) 18 – 20 15 – 17 12 – 14 1- 11
ประเดน็ การ
ประเมนิ จับสชี อลก์ นา้ มัน จับสชี อลก์ นา้ มัน จบั สชี อล์ก จบั สีชอล์กน้ามัน
และเทคนิคระบาย
การใช้ทักษะใน สีชอล์กนา้ มนั ได้ และเทคนิคระบาย น้ามัน ตามการ ตามความถนัด
การจับ และ ถกู ต้องตามการ
ระบายสีชอล์ก สาธติ ของครูทัง้ 5 สชี อลก์ นา้ มนั น้ามัน สาธติ ของครู 2 ของตัวเอง ลาก
นา้ มนั ได้ เทคนิค
ไดถ้ ูกต้องตามการ แบบ ลาก และ และระบายสี
มวี นิ ยั ในการใช้ มีวนิ ัยในการ
และเกบ็ วสั ดุ เลอื กใช้วัสดุ สาธติ ของครู 3 ระบายสีชอลก์ ชอลก์ น้ามันไม่
อปุ กรณ์ รักษา อุปกรณ์และเก็บทา
วสั ดุอปุ กรณ์ ความสะอาด แบบ น้ามนั ไดแ้ บบ ถกู ต้อง
อปุ กรณ์และ
สถานท่ีปฏบิ ตั ิงาน อสิ ระ
ไดเ้ รยี บรอ้ ยดี
มวี นิ ยั ในการ ครูต้องคอย สถานทไี่ มม่ วี ินยั

เลอื กใช้วัสดุ ตกั เตือนบ้าง ในการเลือกใช้

อปุ กรณ์และเกบ็ ทา เป็นบางครง้ั ใน วัสดุอุปกรณแ์ ละ

ความสะอาด การเลอื กใชว้ สั ดุ การเกบ็ ทาความ

อุปกรณ์และ อุปกรณ์และ สะอาดอปุ กรณ์

สถานที่ปฏบิ ัตงิ าน เกบ็ ทาความ

พอสมควร สะอาดอุปกรณ์

และสถานที่

เกณฑก์ ารประเมินผล หมายถึง ดีมาก
หมายถึง ดี
คะแนน 18 – 20 หมายถงึ พอใช้
คะแนน 15 – 17 หมายถึง ปรับปรงุ
คะแนน 12 – 14
คะแนนต่ากว่า 11

27

การฝึกทักษะที่ 1 สรา้ งงานทศั นศลิ ปด์ ว้ ยสชี อลก์ น้ามัน
ใบกจิ กรรมท่ี 1.1 การระบายสดี ว้ ยเทคนคิ ระบายสชี อล์กน้ามัน

ค้าชี้แจง นกั เรยี นระบายสชี อลก์ นา้ มันลงในตาราง 6 ช่อง ดว้ ยเทคนคิ 5 ครูสาธิต
และเพิ่มเตมิ เทคนิคนกั เรียนคดิ เอง 1
ชื่อ – สกุล .........................................................................................เลขท่ี ...... ช้นั ............

เทคนคิ การระบายแบบต่อสี เทคนคิ การระบายแบบวนสี

เทคนคิ การระบายแบบจุดสี เทคนิคการระบายแบบประสี

เทคนิคการระบายแบบแตม้ สี เทคนคิ การระบายแบบอิสระ

28

ตวั อยา่ งผลงานนักเรียน
การฝกึ ทักษะท่ี 1 สรา้ งงานทศั นศลิ ป์ดว้ ยสีชอลก์ น้ามนั
กจิ กรรมท่ี 1.1 การระบายสดี ้วยเทคนคิ ระบายสีชอล์กน้ามนั

คา้ ชีแ้ จง นักเรยี นระบายสชี อล์กน้ามันลงในตาราง 6 ชอ่ ง ดว้ ยเทคนิค 5 ครสู าธิต
และเพิม่ เติมเทคนคิ นกั เรียนคดิ เอง 1
ชอื่ – สกลุ .........................................................................................เลขที่ ...... ช้นั ............

29

แบบทดสอบกอ่ นเรียนกล่มุ สาระการเรยี นรศู้ ลิ ปะ สาระทัศนศิลป์

แบบฝกึ ทกั ษะที่ 2 ภาพสวยดว้ ยขนาด สดั สว่ น และความสมดลุ

เวลา 2 ชั่วโมง ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 3 โรงเรียนวดั ไผ่ล้อม

คาชแี้ จง แบบทดสอบนป้ี ระกอบดว้ ย แบบทดสอบ 2 ตอน ดงั น้ี

ตอนที่ 1 แบบทดสอบแบบปรนัย 4 ตัวเลือกตอบ จานวน10 ขอ้ คะแนนเตม็
10 คะแนนให้นักเรยี นเลือกคาตอบท่ีถูกที่สุดเพยี งขอ้ เดียว โดยทาเครอื่ งหมาย
 ทับขอ้ ก ข ค ง

ตอนที่ 2 แบบสอบการปฏบิ ัติงานการระบายสีชอลก์ นา้ มันกอ่ นเรยี น 1 ข้อ
คะแนนเต็ม 20 คะแนน

ตอนที่ 1

1. ข้อใดเก่ยี วข้องกบั การจัดภาพในงานทศั นศิลปน์ ้อยท่ีสดุ
ก. ความสมดลุ ของภาพ
ข. สีสนั ทสี่ ดใสของภาพ
ค. สัดสว่ นของภาพ
ง. ขนาดของภาพ

2. การวาดภาพโดยทาให้น้าหนกั ของภาพเท่ากันไม่เอนเอียงไปด้านใดด้านหนง่ึ เปน็ การ
วาดภาพโดยใช้หลักการใด
ก. การจัดความสมดลุ ภายในภาพ
ข. การจดั สัดส่วนของภาพ
ค. การจัดขนาดภาพ
ง. การจดั สีสนั ของภาพ

3. ข้อใดเลือกกรอบได้เหมาะสมกับภาพ
ก. ภาพยีราฟยืน ใส่กรอบแนวนอน
ข. ภาพแจกันใสด่ อกทานตะวนั ใส่กรอบแนวนอน
ค. ภาพตกึ ใส่กรอบแนวตั้ง
ง. ภาพแมวนอน ใส่กรอบแนวนอน

4. การวาดภาพใหญเ่ กนิ ไปจนลน้ กรอบ ทาใหผ้ ้มู องภาพรสู้ กึ อยา่ งไร
ก. โลง่ เกินไป
ข. สบายผ่อนคลาย

30

ค. มดื คร้ึมไม่สดใน
ง. อดึ อดั

5. หลักการจดั ภาพขอ้ ใดกล่าวถกู ตอ้ ง
ก. เปน็ การจดั ขนาด สดั ส่วน ความสมดุลภายในภาพใหม้ ีความเหมาะสม

ข. เป็นการจดั สสี ันภายในภาพให้มโี ทนสีเดียวดนั
ค. เป็นการจัดเฉพาะรูปร่าง รปู ทรงในภาพใหม้ ขี นาดเท่ากนั

ง. เป็นการจัดขนาดภาพให้มีมิติ

6. ขอ้ ใดจดั ขนาดภาพไดเ้ หมาะสม
ก.

ข.

ค.

ง.

7. การจดั ภาพไม่เกยี่ วข้องกับขอ้ ใด
ก. สสี ันของภาพ

ข. ขนาด
ค. สมดลุ
ง. สัดส่วน
8. หากภาพมนี า้ หนกั ไปทางด้านซ้ายมอื มากเกนิ ไปควรแก้ไขอย่างไรให้เกดิ ความสมดลุ ของ
ภาพ
ก. เพิม่ ภาพดา้ นขวามอื
ข. ลดส่วนประกอบภายในภาพ
ค. ระบายสีเขม้ ด้านขวามอื
ง. เพ่มิ ภาพตรงกลาง

31

9. การวาดภาพให้เกิดความสมดลุ ควรเร่มิ ตน้ จากข้อใด
ก. การตกแตง่ ภาพ
ข. การระบายสี
ค. การลงเสน้ หนกั
ง. การรา่ งภาพ

10. จากภาพ จดั วางภาพได้เหมาะสมหรอื ไม่

ก. เหมาะสม เพระวางก่งึ กลาง
ข. เหมาะสม เพราะวางไดส้ มดลุ
ค. ไมเ่ หมาะสม เพราวางมาดา้ นขวา
ง. ไม่เหมาะสม เพราะวางภาพนอ้ ยเกินไป
เกณฑ์การประเมิน

คะแนนเตม็ 10 คะแนน
ตอบถกู ได้ 1 คะแนน ตอบผดิ ได้ 0 คะแนน
นักเรยี น ทาแบบทดสอบถกู ตอ้ งร้อยละ 50 ถอื วา่ ผ่านการประเมิน

การเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

1. ข 2. ก 3. ค 4. ง 5. ก

6. ค 7. ก 8. ก 9. ง 10. ค

32

ตอนที่ 2 แบบทดสอบการปฏิบัติแบบฝึกทักษะท่ี 2 ทัศนศลิ ป์สวยด้วยขนาด
สัดส่วน และความสมดลุ (กอ่ นเรียน)

คาชีแ้ จง นักเรียนสรา้ งสรรค์ผลงาน การสรา้ งสรรค์ทศั นศิลปด์ ้วยการจัดขนาด สดั ส่วน
และความสมดลุ แลว้ ระบายสีด้วยสีชอล์กน้ามัน ในภาพใหส้ วยงาม
(คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ชอ่ื ภาพ......................................................................................
หลกั การจดั ภาพน้ี
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ช่ือ.........................................................นามสกุล...................................................................
ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 3 โรงเรยี นวดั ไผ่ลอ้ ม

33

การประเมินผล

แบบสอบการปฏบิ ัตงิ านก่อนเรียน ทศั นศลิ ปส์ วยดว้ ยขนาด สดั สว่ น และความสมดุล

(คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ระดบั คณุ ภาพ (คะแนน)

ประเดน็ การ ดมี าก (8-10) ดี (5-7) พอใช้ (3-6) ปรบั ปรงุ (1-2)
ประเมิน
- การสรา้ งสรรค์ - - การสร้างสรรค์ - - การสร้างสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์
การสรา้ งสรรค์
ผลงานทัศนศลิ ป์ ผลงานทัศนศิลปโ์ ดย ผลงานทศั นศิลป์โดย ผลงานทัศนศลิ ป์ ผลงานทศั นศิลป์
โดยใช้หลักการ
จดั ขนาด สัดสว่ น ใชห้ ลกั การจัดขนาด ใชห้ ลักการจดั ขนาด โดยใช้หลักการจดั โดยใช้หลกั การจดั
และความสมดลุ
ดว้ ยสีชอลก์ สัดส่วน และความ สดั ส่วน และความ ขนาด สัดสว่ น ขนาด สดั สว่ น
น้ามัน
สมดุลดว้ ยสีชอล์ก สมดุลด้วยสชี อล์ก และความสมดลุ และความสมดลุ

น้ามันได้ถูกต้อง น้ามนั ได้ถกู ต้อง ด้วยสีชอล์กน้ามัน ด้วยสชี อล์กน้ามนั

สวยงาม สะอาด สวยงาม สะอาด ไดถ้ ูกตอ้ ง สวยงาม ไดถ้ ูกตอ้ ง สวยงาม

ครบถว้ นมรี ะเบียบ ครบถว้ นมรี ะเบียบ สะอาด ครบถ้วนมี สะอาด ครบถ้วนมี

วินยั และความมงุ่ มนั่ วนิ ยั และความมุ่งมน่ั ระเบียบวนิ ัยและ ระเบยี บวนิ ัยและ

ในการทางาน ในการทางาน 80- ความมงุ่ ม่ันในการ ความมงุ่ มั่นในการ

90-100% 89% ทางาน 70-79% ทางาน นอ้ ยกวา่

70%

การสร้างสรรค์ - สร้างสรรค์ผลงานได้ - สร้างสรรค์ผลงาน - สรา้ งสรรค์ สรา้ งสรรคผ์ ลงาน

ผลงาน ตรงกบั เนอื้ หา มี ไดต้ รงกับเนอื้ หา มี ผลงานได้ตรงกับ ไดต้ รงกับเนื้อหา มี

ความคดิ สรา้ งสรรค์ มี ความคิดสรา้ งสรรค์ เนือ้ หา มีความคดิ ความคิดสร้างสรรค์

การออกแบบ การจดั มกี ารออกแบบ การ สร้างสรรค์ มีการ มีการออกแบบ การ

ภาพ มีความสมดลุ จัดภาพ มคี วาม ออกแบบ การจดั จัดภาพ มคี วาม

การระบายสีสวยงาม สมดุล การระบายสี ภาพ มีความสมดุล สมดลุ การระบายสี

เสร็จทนั เวลา สวยงาม เสรจ็ การระบายสี สวยงาม เสร็จ

ครบถว้ น 90 -100% ทันเวลา ครบถ้วน สวยงาม เสร็จ ทนั เวลาครบถ้วน

80-89% ทันเวลา ครบถ้วน นอ้ ยกวา่ 70%

70-79%

เกณฑก์ ารประเมิน
คะแนนเต็ม 20 คะแนน นกั เรียนปฏิบตั กิ จิ กรรมตาม แบบทดสอบ ทศั นศลิ ปส์ วยดว้ ยขนาด

สดั ส่วน และความสมดุล ก่อนเรียน ผ่านเกณฑ์การประเมินผลงานได้ร้อยละ 50 ถือว่าผา่ นการ
ประเมิน

34

แบบฝึกทกั ษะท่ี 2 ทัศนศิลป์สวยดว้ ยขนาด สดั ส่วน และความสมดลุ

สาระสาคัญ

การจัดขนาด สัดส่วน ความสมดุล เป็นพ้ืนฐานในการสร้างงานทัศนศิลป์ เป็นการ
นาทัศนธาตุมาจัดวางให้มีความเหมาะสม กลมกลืนกัน เพ่ือให้ผลงานศิลปะน้ันสวยงาม
ย่ิงขึน้

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

1. นักเรียนอธบิ ายความหมายของการจัดขนาด สัดส่วน ความสมดลุ ในการสร้าง
งานทศั นศลิ ปไ์ ด้

2. นักเรยี นมีทักษะในการจัดขนาด สัดส่วน ความสมดุลในการสรา้ งงานทศั นศลิ ป์
ได้

3. นักเรยี นสร้างสรรคง์ านการจดั ขนาด สดั ส่วน ความสมดลุ ในการสร้างงาน
ทศั นศลิ ปไ์ ด้

สาระการเรยี นรู้

อธบิ ายหลักการจดั ขนาด สัดสว่ นความสมดุลในการสรา้ งงานทศั นศลิ ป์

35

ใบความรู้ท่ี 2 ทัศนศลิ ป์สวยดว้ ยขนาด สดั สว่ น และความสมดลุ

ทัศนศลิ ป์

ทศั นศิลป์ คือ กระบวนการถ่ายทอดศลิ ปะอยา่ งมีจนิ ตนาการ มคี วามคดิ
สร้างสรรค์มีประสิทธิภาพ มีการปฏิบัติตามแผนงานและพัฒนาผลงานอย่างต่อเน่ือง โดย
สามารถรับรู้ได้จากประสาทสัมผัสทางตา (มณฑา ไร่ทิม และคณะ. ทัศนศิลป์ 6 ช้ัน

ประถมศกึ ษาปี ท่ี 3. พมิ พค์ รง้ั ท่ี 1. กรุงเทพฯ : ประสานมติ ร ,2555.)

ขนาด

ขนาด หมายถึง พื้นทห่ี รือขอบเขตของรูปรา่ ง รูปทรงซ่ึงมีแตกต่างกัน ความ
แตกต่างน้ีจะเกิดข้ึนได้ก็ต่อเม่ือมีการเปรียบเทียบระหว่างกัน(ทวีศักด์ิ จริงกิจ และคณะ.

ศิลปะ 6 ชน้ั ประถมศกึ ษาปี ท่ี 3. พมิ พค์ รั้งที่ 1. กรงุ เทพฯ : วฒั นาพานชิ .)

สัดส่วน

สัดส่วนเป็นกฎเกณฑ์ของเอกภาพท่เี ก่ยี วกับความสมส่วนซงึ่ กนั และกนั ของขนาด
ในสว่ นตา่ ง ๆ ของรูปทรงและระหว่างรูปทรง (ชลดู นม่ิ เสมอ ,2538: 27)

ความสมดุล

ความสมดุล เป็นการจัดภาพทม่ี ลี กั ษณะซา้ ย-ขวาสมดลุ กัน หรอื จดั ภาพเท่ากนั ทั้ง

สองด้าน ไม่เนน้ หรือมีน้าหนกั ภาพเอียงไปดา้ นใดด้านหน่ึง( นางรุ่งทิพย์ มสี าลี, 2556: 25)

การจัดความสมดุลในงานทัศนศลิ ป์ อาจแบ่งออกเป็น 2 คือ

1. ความสมดลุ โดยจดั ภาพให้มรี ปู ร่าง รูปทรง หรือสีสนั เหมอื นกันทั้งดา้ นซา้ ย
และขวา

2. ความสมดลุ โดยจัดภาพให้มลี กั ษณะภาพซา้ ย – ขวาไมเ่ หมือนกนั แต่สามารถ
ถ่วงดุลน้าหนักให้สมดุลกันได้ (เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. ทัศนศิลป์ ป.6. พิมพ์ครั้งท่ี

7. กรุงเทพฯ : อักษรเจรญิ ทศั น.์ )

36

ภาพ 2.1 ความสมดลุ แบบซา้ ย – ขวาเหมอื นกนั

ภาพ 2.2 ความสมดลุ แบบซา้ ย – ขวาไม่เหมอื นกนั
ทมี่ า : nattaporns.wikispaces.com

37

วัสดุ – อุปกรณ์ แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 2
ทัศนศลิ ปส์ วยด้วยขนาด สดั ส่วน และความสมดลุ

1.สชี อล์กนา้ มนั

ภาพ 2.3 ลักษณะของสชี อล์กน้ามนั

2. กระดาษ100 ปอนด์

ภาพ 2.4 กระดาษวาดเขียน 100

38

3. กระดานรองเขยี น

ภาพ 2.5 กระดานรองเขยี น

4. ดนิ สอ HB สาหรับร่างภาพ

ภาพ 2.6 ดินสอ HB สาหรับรา่ งภาพ

39

5. ดนิ สอสาหรบั ตัดเสน้

ภาพ 2.7 ดนิ สอ EE สาหรบั ตัดเสน้

6. ผ้าหรือกระดาษชาระสาหรบั เชด็ สี

ภาพ 2.8 ผา้ สาหรบั เชด็ สี ภาพ 2.9 กระดาษชาระสาหรบั เช็ดสี

40

7. ทห่ี นบี กระดาษ

ภาพ 2.10 ที่หนบี กระดาษ

8. ยางลบและแปรงปดั สี

ภาพ 2.11 ยางลบดินสอ ภาพ 2.12 แปรงปดั เศษสีชอลก์ นา้ มัน