แบบฝึกทักษะ

41

ขัน้ ตอนแบบฝึกทกั ษะท่ี 2 ทศั นศิลปส์ วยด้วยขนาด สัดสว่ น และความสมดุล
กจิ กรรมที่ 2.1 ทิวทัศนง์ ามตา

1. ขน้ั เตรียม เป็นการเตรียมวสั ดุและอปุ กรณใ์ หค้ รบ ได้แก่ สชี อล์กนา้ มัน

กระดาษ 100 นิ สอ HB EE สา และ

ผา้ หรือกระดาษชาระ สาหรับไว้เช็ดทาความสะอาดสี แปรงปัดสี

ภาพ 2.13 วัสดุและอปุ กรณใ์ นการทากจิ กรรม

2. ขน้ั รา่ งภาพ การร่างภาพทวิ ทศั นท์ ี่ต้องการโดยตอ้ งคานงึ ถึงหลักการของขนาด
สัดส่วน ความสมดุลของภาพใหส้ วยงาม

ภาพ 2.14 การรา่ งภาพทวิ ทศั น์งามตา

42

3. ข้นั การกาหนดทศิ ทางของแสง การระบายสภี าพจะตอ้ งเร่ิมจากกาหนดทศิ
ทางของแสง เพราะทศิ ทางของแสงเป็นสิง่ สาคญั เม่ือแสงเขา้ มาด้านใด ดา้ นท่ีไดร้ ับแสง
จะสว่างมากกวา่ สว่ นอืน่ ๆ และทิศทางของแสงตอ้ งเป็นทศิ ทางเดียวกันทง้ั ภาพ

ภาพ 2.15 การกาหนดทิศทางแสงของภาพ

4. ข้ันการจดั กลุ่มสี ในการลงน้าหนักแสงเงาของภาพเม่อื นกั เรยี นกาหนดทศิ
ทางของแสงในภาพแล้ว ในแต่ละรูปทรงต้องจัดกลุ่มสีจะใช้ให้มีค่าน้าหนักสีอยู่ในโทน
เดียวกนั ใหม้ นี ้าหนักอ่อน กลาง เขม้ โดยเลือกสีท่จี ะใช้ ประมาณ 3 – 4 สี

ภาพ 2.16 การจัดกลุ่มสีทจี ะใชร้ ะบายภาพทิวทศั น์

43

5. ข้ันการระบายสี ในการระบายสขี องภาพใหใ้ ช้สชี อล์กน้ามนั ด้วยเทคนคิ สีการ
ระบายแบบไล่คา่ นา้ หนกั ในการระบายสขี องภาพให้ใช้สีชอล์กน้ามันการระบายแบบการไล่
คา่ นา้ หนกั สี อ่อน – แก่

ภาพ 2.17 การระบายสภี าพทวิ ทศั นส์ วยงาม

6. ข้ันการเก็บรายละเอยี ด การเก็บรายละเอียดสว่ นต่าง ๆ ช่วงต่อตะเข็บ
ระหว่างสี ควรระบายใหบ้ างกวา่ ในสว่ นทถี่ ัดออกไปจะไดช้ ่วยในการผสมผสานกลม
กลืนเปน็ ไปไดง้ ่าย เก็บรายละเอยี ดภาพ ใหส้ วยงาม สมบรู ณ์

ภาพ 2.18 การเก็บรายละเอยี ดเพือ่ ความสมบรู ณ์ของภาพ

44

ตวั อยา่ งภาพผลงานท่ีสาเร็จ
แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 2 ทศั นศลิ ป์สวยด้วยขนาด สัดสว่ น และความสมดลุ

กจิ กรรมที่ 2.1 ทวิ ทศั น์งามตา

ภาพ 2.19 ผลงานทีส่ าเรจ็ หวั ขอ้ ทิวทศั นง์ ามตา

45

การฝึกปฏิบตั ขิ องนักเรยี นใน กจิ กรรมท่ี 2.1 ทวิ ทศั น์งามตา

ข้นั การรา่ งภาพ

ข้นั กาหนดทิศทางแสงเงา ขนั้ เลือกชดุ สี

ข้นั ระบายสี ข้นั เก็บรายละเอียด

46

ภาพตัวอยา่ งผลงานนักเรยี น
แบบฝึกทกั ษะท่ี 2ทศั นศลิ ปส์ วยด้วยขนาด สดั สว่ น และความสมดลุ

กจิ กรรมท่ี 2.1 ทิวทศั นง์ ามตา

ภาพ 2.20 ตัวอยา่ งผลงานนกั เรยี น ด.ช.นรินทร์ ถาเกษษี

ภาพ 2.21 ตัวอยา่ งผลงานนักเรยี น ด.ช.ทดั ไทน์ สมบตุ ร

47

แบบฝึกทักษะท่ี 2 ทศั นศิลปส์ วยด้วยขนาด สดั ส่วน และความสมดลุ
ใบกิจกรรมท่ี 2.1 ทวิ ทัศนง์ ามตา

คาช้แี จง นักเรียนฝึกปฏบิ ัตกิ ารวาดภาพทิวทศั น์ตามจนิ ตนาการของนักเรียน และ
ระบายสีผลงานดว้ ยสชี อล์กน้ามันตามหลักการวาดภาพเหมอื นจรงิ ใหส้ วยงาม

ช่ือภาพ.................................................................................................................................
หลกั การจดั ขนาด สดั สว่ น และความสมดุลภายในภาพ
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชือ่ .........................................................นามสกลุ ...................................................................
ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี 3 โรงเรยี นวัดไผล่ ้อม

48

แบบการวดั และประเมนิ ผล
การปฏบิ ตั ิแบบฝกึ ทกั ษะท่ี 2
ทัศนศิลปส์ วยดว้ ยขนาด สดั สว่ น และความสมดุล
กิจกรรมที่ 2.1 ทวิ ทัศน์งามตา
ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ 3 โรงเรียนวดั ไผ่ลอ้ ม

รายการประเมิน

เลขท่ี ชอ่ื – นามสกุล อธิบายความหมายของ หมายเหตุ
ขนาด สัดส่วน ความ
สม ุดล ไ ้ด ูถกต้อง
สร้างสรร ์คผลงานโดย
ใช้ขนาด สัดส่วน ความ
สมดุล ได้ ูถกต้อง
ีมวินัย มุ่ง ่ัมนในการ
ทางานให้สาเร็จลุล่วง

และทันเวลา
รวม

5 5 10 20
1
2
3

9
10

แนวทางการใหค้ ะแนน

ประเดน็ ระดับคะแนน

การประเมนิ 18 – 20 15 – 17 12 – 14 1- 11

การอธิบาย อธิบาย ความหมาย อธบิ าย ความหมาย อธบิ าย อธิบาย

ความหมายของ ของขนาด สัดส่วน ของขนาด สัดส่วน ความหมายของ ความหมายของ

ขนาด สดั ส่วน ความสมดุล ได้ ความสมดุล ได้ ขนาด สัดส่วน ขนาด สัดสว่ น

ความสมดลุ ได้ ถูกต้องถูกต้อง ถูกต้อง ตามหลักที่ ความสมดลุ ได้ ความสมดุล ได้

ถกู ต้อง ชัดเจน สมบูรณ์ ได้ศึกษา ถกู ต้องถูกต้อง ถูกต้องไมถ่ ูกตอ้ ง

ตามทไ่ี ดศ้ ึกษา บางส่วน ตาม ตามหลกั ที่ได้

หลกั ทีไ่ ด้ศกึ ษา ศกึ ษา

49

(ตอ่ )

ประเด็นการ 18 – 20 15 – 17 12 – 14 1- 11

ประเมนิ

การสรา้ งผลงาน การสรา้ งผลงาน การสรา้ งผลงาน การสรา้ งผลงาน การสร้างผลงาน

ทศั นศลิ ป์โดยใช้ ทศั นศลิ ป์โดยใช้ ทศั นศลิ ป์โดยใช้ ทศั นศลิ ป์โดยใช้ ทศั นศิลป์โดยใช้

หลักการจดั ขนาด หลกั การจดั ขนาด หลกั การจัดขนาด หลักการจดั หลกั การจัดขนาด

สดั ส่วน ความ สัดสว่ น ด้วยเทคนิค สัดสว่ น ด้วยเทคนคิ ขนาด สดั ส่วน สดั สว่ น ด้วย

สมดุล ได้ถูกต้อง ระบายสีชอลก์ ระบายสีชอลก์ ดว้ ยเทคนคิ เทคนิคระบายสี

นา้ มนั ถูกต้อง น้ามนั ถูกต้อง ระบายสชี อล์ก ชอลก์ น้ามนั

สวยงาม ประณตี สวยงาม ไดต้ าม น้ามันถกู ต้องได้ ถกู ต้องบา้ ง แต่ยัง

สมบูรณ์ไดต้ ามหลกั หลกั แสงเงาและ ไดต้ ามหลกั แสง ไมไ่ ด้หลกั แสงเงา

แสงเงาและน้าหนัก นา้ หนกั เงาและน้าหนัก และนา้ หนัก

มีวนิ ยั และ มวี ินยั มุ่งมัน่ ในการ มมี วี ินยั มุ่งมน่ั ใน ครูตอ้ งคอย ไม่มวี ินยั มุ่งมั่นใน

ม่งุ ม่นั ในการ ทางานได้เรยี บรอ้ ย การทางานได้ ตกั เตอื นบ้าง การทางาน

ทางาน ดี เรยี บรอ้ ย เปน็ บางครั้งใน

พอสมควร การทางานได้ให้

เรยี บร้อย

เกณฑ์การประเมินผล หมายถงึ ดมี าก
หมายถงึ ดี
คะแนน 18 – 20 หมายถงึ พอใช้
คะแนน 15 – 17 หมายถึง ปรบั ปรุง
คะแนน 12 – 14
คะแนนต่ากว่า 11

50

แบบทดสอบกอ่ นเรียนกลุ่มสาระการเรียนรูศ้ ิลปะ สาระทัศนศิลป์

แบบฝึกทกั ษะที่ 3 มติ สิ รา้ งสรรค์ทศั นศิลป์

ด้วยสชี อล์กน้ามัน เวลา 3 ช่วั โมง ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 3 โรงเรยี นวดั ไผล่ ้อม

ค้าชแี้ จง แบบทดสอบนี้ประกอบดว้ ย แบบทดสอบ 2 ตอน ดงั นี้

ตอนท่ี 1 แบบทดสอบแบบปรนัย 4 ตวั เลือกตอบ จานวน10 ข้อ คะแนนเต็ม
10 คะแนนให้นกั เรยี นเลอื กคาตอบทถี่ กู ทส่ี ดุ เพยี งข้อเดียว โดยทาเครอ่ื งหมาย
 ทบั ขอ้ ก ข ค ง

ตอนท่ี 2 แบบสอบการปฏิบัตงิ านการระบายสชี อล์กนา้ มันกอ่ นเรยี น 1 ข้อ
คะแนนเตม็ 20 คะแนน

ตอนที่ 1

1. งานทัศนศลิ ป์ 2 มติ ิ สามารถมองเห็นสว่ นใดได้บา้ ง
ก. ความกว้าง ความยาว
ข. ความกว้าง ความยาว ความหนา
ค. ความยาว ความหนา แสงเงา
ง. ความยาว น้าหนกั แสงเงา

2. ขอ้ ใดไม่เกีย่ วขอ้ งกับรปู รา่ งเรขาคณิต
ก. มีรปู แบบแน่นอน
ข. รปู แบบไม่เฉพาะเจาะจง
ค. ระบุช่อื เรียกได้
ง. มนษุ ยส์ รา้ งขึ้นเปน็ ส่วนใหญ่

3. ข้อใดไมม่ รี ปู ร่างอิสระ
ก. ดอกไม้
ข. แมลงปอ
ค. แผน่ CD
ง. สบั ปะรด

4. รปู ทรงกับรปู รา่ งมีความแตกตา่ งกัน อย่างไร
ก. รูปทรงมี 2 มิติ
ข. รปู รา่ งมี 3 มิติ
ค. รูปร่างมคี วามลึก
ง. รูปทรงมีความหนา

51

5. งานทศั นศิลปใ์ นข้อใดมีรปู แบบ 3 มติ ิ
ก. ภาพพิมพ์

ข. ภาพวาด

ค. งานปน้ั ลอยตวั

ง. ภาพการทดลองสี

6. ภาพที่มีแสงเงา และน้าหนกั เปน็ ภาพที่มีก่มี ติ ิ
ก. 2 มิติ
ข. 3 มติ ิ
ค. 4 มิติ
ง. 5 มติ ิ

7. จากภาพสัมพันธก์ ับข้อใด

ก. 2 มิติ จากภาพสัมพันธก์ บั ขอ้ ใด
ข. 3 มิติ
ค. 4 มิติ
ง. 5 มิติ
8.

ก. 2 มิติ
ข. 3 มติ ิ
ค. 4 มติ ิ
ง. 5 มิติ
9. รูปแบบ 2
ก. แสดงความลึกและความตื้น
ข. แสดงความหนาและความบาง
ค. แสดงความกวา้ งและความยาว
ง. แสดงน้าหนกั และแสงเงา

52

10. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ปจั จัยทท่ี าใหเ้ กิดลักษณะ 3 มติ ิภายในภาพ
ก. นา้ หนักของสี
ข. แสงเงาภายในภาพ
ค. จุดเด่นของภาพ
ง. ระยะของภาพ

เกณฑ์การประเมิน
คะแนนเตม็ 10 คะแนน
ตอบถกู ได้ 1 คะแนน ตอบผิด ได้ 0 คะแนน
นักเรยี น ทาแบบทดสอบถูกตอ้ งร้อยละ 50 ถือว่าผา่ นการประเมิน

การเฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

1. ก 2. ข 3. ค 4. ง 5. ค

6. ข 7. ก 8. ข 9. ค 10. ค

53

ตอนท่ี 2 แบบทดสอบการปฏิบัติแบบฝกึ ทักษะท่ี 3 มิตสิ ร้างสรรคท์ ศั นศิลป์
(กอ่ นเรียน)

คา้ ชแ้ี จง นักเรยี นสรา้ งสรรค์ผลงาน การสร้างสรรค์จากรูปแบบ 2 มิติ เปน็ รูปแบบ 3 มิติ
ดว้ ยสีชอลก์ นา้ มัน แล้วระบายสีในภาพทส่ี ร้างสรรคใ์ หส้ วยงาม (คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ชื่อภาพ......................................................................................
แนวคิด/ท่ีมาในการวาดภาพน้ี
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชอ่ื .........................................................นามสกุล...................................................................
ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 3 โรงเรยี นวดั ไผ่ล้อม

54

การประเมนิ ผล

แบบสอบการปฏบิ ัตงิ านก่อนเรียน มติ สิ ร้างสรรคท์ ัศนศลิ ป์
ดว้ ยสีชอลก์ น้ามัน (คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ระดับคุณภาพ (คะแนน)

ประเดน็ การ ดมี าก (8-10) ดี (5-7) พอใช้ (3-6) ปรบั ปรุง (1-2)
ประเมนิ
- การสรา้ งสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์ - - การสร้างสรรค์
การสรา้ งสรรค์
ผลงานรูปแบบ ผลงานรปู แบบ 2 มิติ ผลงานรปู แบบ ผลงานรูปแบบ ผลงานรปู แบบ
2 มติ ิ เปน็
รูปแบบ 3 มิติ เป็นรปู แบบ 3มิติ ตาม 2 มิติ เปน็ รูปแบบ 2 มิติ เป็นรูปแบบ 2 มิติ เป็นรปู แบบ
ตามหลกั การของ
แสงเงาและ หลักการของแสงเงา 3 มิติตามหลักการ 3 มติ ิตามหลกั การ 3 มิตติ ามหลักการ
น้าหนกั ดว้ ยสี
ชอลก์ น้ามนั และน้าหนักดว้ ยสี ของแสงเงาและ ของแสงเงาและ ของแสงเงาและ

ชอลก์ น้ามันไดถ้ ูกตอ้ ง นา้ หนักด้วยสชี อล์ก นา้ หนักดว้ ยสี น้าหนกั ดว้ ยสี

สวยงาม สะอาด นา้ มันได้ถูกต้อง ชอล์กนา้ มนั ได้ ชอล์กนา้ มันได้

ครบถว้ นมีระเบียบ สวยงาม สะอาด ถูกต้อง สวยงาม ถูกต้อง สวยงาม

วินยั และความมุ่งมนั่ ครบถว้ นมรี ะเบียบ สะอาด ครบถ้วนมี สะอาด ครบถ้วนมี

ในการทางาน วนิ ัยและความมุ่งม่นั ระเบยี บวนิ ัยและ ระเบียบวินยั และ

90-100% ในการทางาน 80- ความมุ่งม่ันในการ ความม่งุ ม่ันในการ

89% ทางาน 70-79% ทางาน นอ้ ยกวา่

70%

การสรา้ งสรรค์ - สรา้ งสรรคผ์ ลงานได้ - สร้างสรรคผ์ ลงาน - สร้างสรรค์ สร้างสรรคผ์ ลงาน

ผลงาน ตรงกับเนื้อหา มี ได้ตรงกบั เน้อื หา มี ผลงานไดต้ รงกบั ได้ตรงกบั เนื้อหา มี

ความคิดสร้างสรรค์ มี ความคดิ สรา้ งสรรค์ เนือ้ หา มีความคดิ ความคิดสรา้ งสรรค์

การออกแบบ การจดั มกี ารออกแบบ การ สร้างสรรค์ มีการ มกี ารออกแบบ การ

ภาพ มคี วามสมดลุ จัดภาพ มคี วาม ออกแบบ การจดั จดั ภาพ มีความ

การระบายสีสวยงาม สมดุล การระบายสี ภาพ มีความสมดุล สมดลุ การระบายสี

เสร็จทนั เวลา สวยงาม เสร็จ การระบายสี สวยงาม เสรจ็

ครบถ้วน 90 -100% ทนั เวลา ครบถว้ น สวยงาม เสรจ็ ทันเวลาครบถว้ น

80-89% ทนั เวลา ครบถ้วน น้อยกวา่ 70%

70-79%

เกณฑก์ ารประเมนิ
คะแนนเต็ม 20 คะแนน นกั เรียนปฏบิ ัตกิ จิ กรรมตาม แบบทดสอบ มิติสรา้ งสรรค์ทศั นศลิ ป์
ก่อนเรียน ผา่ นเกณฑก์ ารประเมินผลงานไดร้ อ้ ยละ 50 ถอื ว่าผ่านการประเมนิ

55

แบบฝึกทักษะท่ี 3 มติ สิ ร้างสรรค์ทัศนศิลป์
สาระสา้ คัญ

การวาดภาพ 2 มิติ ให้เป็นภาพ 3 มิติ จาเป็นต้องใช้เส้นอย่างถูกต้อง และมีการลง
นา้ หนักแสงเงาในภาพ ให้เห็นเป็นระยะว่ามีความลึกในภาพมีความใกล้และไกล ทาให้ภาพ
ดมู ีลกั ษณะ 3

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. นกั เรียนอธิบายความหมายของงานทศั นศลิ ป์ 2 มิตแิ ละ 3 มติ ิได้
2. นักเรียนมีทักษะในการสร้างงานจากทศั นศิลป์ 2 มิติ เปน็ 3มิติ ดว้ ยสชี อลก์

น้ามันโดยใชห้ ลักการของแสงเงาและน้าหนักได้
3. นักเรยี นสร้างสรรคง์ านจากทศั นศิลป์ 2 มติ ิเปน็ 3มิติ ดว้ ยสชี อลก์ น้ามนั โดยใช้

หลกั การของแสงเงาและน้าหนักได้

สาระการเรยี นรู้

สร้างงานทศั นศลิ ปจ์ ากรูปแบบ 2 มิติ เปน็ 3 มิติ โดยใช้หลกั การของแสงเงาและ
นา้ หนัก

56

ใบความรู้ที่ 3 มติ สิ รา้ งสรรค์ทัศนศลิ ป์

ทัศนศลิ ป์

ทศั นศลิ ป์ คือ กระบวนการถ่ายทอดศิลปะอย่างมีจินตนาการ มีความคิดสร้างสรรค์
มีประสิทธิภาพ มีการปฏิบัติตามแผนงานและพัฒนาผลงานอย่างต่อเน่ือง โดยสามารถรับรู้
ได้จากประสาทสัมผัสทางตา (มณฑา ไร่ทิม และคณะ. ทัศนศิลป์ 6 ช้ันประถมศึกษาปี
ท่ี 3. พิมพค์ รั้งท่ี 1. กรุงเทพฯ : ประสานมติ ร ,2555.)

ทัศนศิลปท์ ่พี บเห็นโดยท่ัวไปสามารถแบง่ ออกเป็น
1. งานทศั นศิลป์ 2 มติ ิ หมายถึง งานทศั นศิลปท์ ีม่ ีเพียงความกวา้ งและ
ความยาว เชน่ ภาพจิตรกรรม ภาพพมิ พ์ ภาพปะติด เป็นตน้

ภาพท่ี 3.1 ภาพพิมพ์ใบไม้ ภาพที่ 3.2 ภาพวาดสชี อลก์ น้ามนั

ทมี่ า : http://2925indy.blogspot.com/2015/04/8.html ทมี่ า : http://www.oknation.net/blog/phaen/

2. งานทัศนศิลป์ 3 มติ ิ หมายถึง งานทศั นศิลปท์ ี่สามารถมองเห็นได้รอบด้านทง้ั
ความกวา้ ง ความยาว ความหนา เชน่ งานปน้ั ดนิ นา้ มนั งานแกะสลัก เปน็ ตน้ (เอกรนิ ทร์
ส่มี หาศาล และคณะ. ทศั นศลิ ป์ ป.6. พมิ พ์ครั้งท่ี 7. กรงุ เทพฯ : อกั ษรเจรญิ ทศั น์.)

ภาพท่ี 3.3 ภาพงานป้นั ดินนา้ มัน ภาพท่ี 3.4 ภาพงานแกะสลักผลไม้

ทม่ี า : https://www.gotoknow.org/posts/287803 ทีม่ า : www.xn--2cn0ba1a0ci8f5ac7s8b.net

57

การสรา้ งมติ ขิ องงานทศั นศิลป์ด้วยแสงเงาและน้าหนัก

แสงเงาและน้าหนักมีความสัมพันธ์กันเช่นเดียวกับรูปและพื้นท่ีว่าง เมื่อมีแสงสว่าง
ส่องมากระทบด้านใดของวัตถุ ด้านน้ันจะสว่าง ด้านตรงข้ามจะมืด และเกิดเงาตกทอดใน
ทศิ ทางท่ตี รงขา้ มกบั แสง ส่วนน้าหนกั กค็ ือ ค่าความอ่อนแก่ของแสงเงาจากจุดท่ีมืดที่สุด ถึง
จดุ ทส่ี ว่างที่สุด น้าหนักจะถูกใชแ้ ทนคา่ ความมืด ความสวา่ งของแสงเงาบนผวิ ของวัตถุท่ีวาด
ทาให้ภาพดูมีลักษณะ 3 มิติ มีระยะ มีรายละเอียด และความรู้สึก (ทวีศักดิ์ จริงกิจ และ
คณะ. ศิลปะ ป.6. พิมพค์ ร้ังท่ี 1. กรุงเทพฯ : วฒั นาพานชิ .)

ภาพที่ 3.5 ภาพแสงเงาบนวตั ถุ

ทม่ี า : www.dpu.ac.th

58

วัสดุ – อุปกรณ์ แบบฝกึ ทกั ษะที่ 3 มติ ิสร้างสรรค์ทศั นศิลป์

1.สชี อลก์ น้ามัน

ภาพ 3.6 ลกั ษณะของสชี อลก์ นา้ มนั

2. กระดาษ100 ปอนด์

ภาพ 3.7 กระดาษวาดเขยี น 100

59

3. กระดานรองเขยี น

ภาพ 3.8 กระดานรองเขยี น

4. ดนิ สอ HB สาหรับร่างภาพ

ภาพ 3.9 ดินสอ HB สาหรับรา่ งภาพ

60

5. ดนิ สอสาหรบั ตัดเสน้

ภาพ 3.10 ดนิ สอ EE สาหรับตัดเสน้

6. ผ้าหรือกระดาษชาระสาหรบั เช็ดสี

ภาพ 3.11 ผ้าสาหรับเชด็ สี ภาพ 3.12 กระดาษชาระสาหรับเชด็ สี

61

7. ทหี่ นีบกระดาษ

ภาพ 3.13 ทห่ี นบี กระดาษ

8. ยางลบและแปรงปดั สี

ภาพ 3.14 ยางลบดนิ สอ ภาพ 3.15 แปรงปดั เศษสีชอลก์ นา้ มัน

62

ข้นั ตอนแบบฝึกทกั ษะท่ี 3 มติ ิสร้างสรรค์ทัศนศลิ ป์
กจิ กรรมท่ี 3.1 เรขาคณติ แสนสนุก

1. ขัน้ เตรียม เปน็ การเตรยี มวสั ดุและอุปกรณใ์ ห้ครบ ได้แก่ สีชอล์กนา้ มนั

กระดาษ 100 นิ สอ HB EE สา และ

ผา้ หรือกระดาษชาระ สาหรับไวเ้ ช็ดทาความสะอาดสี แปรงปดั สี

ภาพ 3.16 วัสดแุ ละอปุ กรณ์ในการทากจิ กรรม

2. ขั้นร่างภาพ การรา่ งภาพตอ้ งคานึงถงึ สดั ส่วน ความสมดลุ ของภาพให้
เหมาะสมกับกระดาษ โดยร่างรูปเรขาคณิต 2มิตมิ าประกอบกนั เป็นตามจินตนาการ

ภาพ 3.17 การรา่ งภาพเรขาคณติ แสนสนกุ

63

3. ขั้นการก้าหนดทิศทางของแสง การระบายสภี าพจะต้องเริม่ จากกาหนดทิศ
ทางของแสง เพราะทิศทางของแสงเปน็ ส่ิงสาคัญ เมื่อแสงเขา้ มาด้านใด ด้านท่ไี ดร้ ับแสง
จะสว่างมากกว่าสว่ นอน่ื ๆ และทศิ ทางของแสงต้องเป็นทิศทางเดยี วกันท้งั ภาพ

ภาพ 3.18 การกาหนดทิศทางแสงของภาพ

4. ข้ันการจดั กล่มุ สี ในการลงนา้ หนักแสงเงาของภาพเมอ่ื นกั เรยี นกาหนดทิศ
ทางของแสงในภาพแล้ว ในแต่ละรูปทรงต้องจัดกลุ่มสีจะใช้ให้มีค่าน้าหนักสีอยู่ในโทน
เดียวกนั ให้มีนา้ หนักออ่ น กลาง เข้ม โดยเลือกสที จ่ี ะใช้ ประมาณ 3 – 4 สี

ภาพ 3.19 การเลอื กสที ีจะใช้ระบายภาพ

64

5. ขน้ั การระบายสี ในการระบายสีของภาพใหใ้ ช้สีชอลก์ นา้ มนั ดว้ ยเทคนคิ สีการ
ระบายแบบไล่คา่ น้าหนัก ในการระบายสีของภาพให้ใช้สีชอล์กน้ามันการระบายแบบการไล่
ค่าน้าหนักสี อ่อน – แก่ หมายถึง ระบายสีจากสีที่เข้มที่สุด ชิดเส้นขอบรูปไล่ไปหาสีอ่อน
สุดตามลาดับ ไปในทิศทางเดียวกัน รอยต่อของสีต้องประสานต่อกันให้เนียนโดยให้ปลาย
ของสีซ้อนทับกนั บางเบา (นางวชิรา วงศ์พันธุ์,2556)

ภาพ 3.20 การระบายสภี าพเรขาคณติ แสนสนกุ

6. ขนั้ การเก็บรายละเอียด การเกบ็ รายละเอยี ดส่วนตา่ ง ๆ ช่วงต่อตะเข็บ
ระหวา่ งสี ควรระบายใหบ้ างกว่าในส่วนที่ถดั ออกไปจะไดช้ ว่ ยในการผสมผสานกลม
กลนื เปน็ ไปได้งา่ ย เกบ็ รายละเอยี ดภาพ ใหส้ วยงาม สมบูรณ์

ภาพ 3.21 การเกบ็ รายละเอยี ดเพ่อื ความสมบรู ณข์ องภาพ

65

ตวั อย่างภาพผลงานทสี่ ้าเรจ็ แบบฝกึ ทักษะที่ 3 มิตสิ รา้ งสรรคท์ ัศนศลิ ป์
กจิ กรรมท่ี 3.1 เรขาคณติ แสนสนุก

ภาพ 3.22 ผลงานทส่ี าเรจ็ หัวขอ้ เรขาคณิตแสนสนกุ

66

การฝึกปฏบิ ตั ขิ องนกั เรียนใน กจิ กรรมที่ 3.1 เรขาคณิตแสนสนุก

ขนั้ การรา่ งภาพ

ขัน้ กาหนดทศิ ทางแสงเงา ขัน้ เลือกชุดสี

ข้ันระบายสี ขั้นเกบ็ รายละเอยี ด

67

ภาพตวั อยา่ งผลงานนักเรยี นแบบฝกึ ทักษะท่ี 3 มิตสิ รา้ งสรรค์ทัศนศลิ ป์
กิจกรรมท่ี 3.1 เรขาคณิตแสนสนุก

ภาพ 3.23 ตวั อยา่ งผลงานนกั เรยี น ด.ญ.ธนั ยพร หวานชะเอม

68

แบบฝกึ ทกั ษะที่ 3 มติ สิ ร้างสรรค์ทัศนศลิ ป์
ใบกิจกรรมที่ 3.1 เรขาคณติ แสนสนกุ

ค้าช้ีแจง นักเรียนฝกึ ปฏบิ ตั กิ ารสร้างสรรค์ผลงานจากรปู ทรงเรขาคณิต และระบายสี
ผลงานดว้ ยสีชอลก์ น้ามันโดยใชห้ ลักการของแสง – เงา และน้าหนกั ใหส้ วยงาม

ชอ่ื ภาพ.................................................................................................................................
แนวคิด/ท่ีมาของผลงาน
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ช่อื .........................................................นามสกุล...................................................................
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 3 โรงเรียนวัดไผ่ลอ้ ม

69

แบบการวดั และประเมนิ ผล
การปฏบิ ัติแบบฝกึ ทกั ษะท่ี 3 มติ สิ ร้างสรรคท์ ัศนศลิ ป์

กิจกรรมที่ 3.1 เรขาคณิตแสนสนุก
ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ 3 โรงเรยี นวัดไผล่ อ้ ม

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื – นามสกลุ อธิบายลักษณะของงาน หมายเหตุ
ัทศนศิลป์ 2 ิม ิตและ 3
มิ ิตไ ้ด ูถก ้ตอง
สร้างสรร ์คผลงาน
ัทศนศิลป์ 2 ิมติและ
3 มิ ิตได้อย่างถูกต้อง
ีม ิวนัย ุ่มง ่ัมนในการ
ทางานให้สาเร็จลุล่วง

และ ัทนเวลา
รวม

5 5 10 20
1
2
3

9
10

แนวทางการให้คะแนน

ประเดน็ ระดับคะแนน

การประเมิน 8-10 6-7 4-5 1-3

การอธบิ าย อธบิ าย ลกั ษณะ อธบิ าย ลักษณะ อธิบายลกั ษณะ อธิบายลักษณะ
ผลงานทศั นศลิ ป์ ผลงานรปู แบบ ผลงานรปู แบบ 2
ลักษณะผลงาน ผลงานทัศนศลิ ป์ รปู แบบ 2 และ 2 และ
รปู แบบ 3 ได้ รปู แบบ 3 และรูปแบบ
ทัศนศลิ ป์รูปแบบ รูปแบบ 2 และ ถูกต้องบางส่วน ถูกต้องบาง 3 ไม่ถกู ต้อง
ตามหลกั ที่ไดศ้ ึกษา ส่วน ตามหลักที่ ตามหลักท่ีได้
2 และรปู แบบ รูปแบบ 3 ได้ ศึกษา
ได้ศึกษา
3 ถกู ต้องชัดเจน

สมบูรณต์ ามท่ีได้

ศึกษา

70

(ตอ่ ) 8-10 6-7 4-5 1-3
ประเด็นการ
ประเมนิ การสรา้ งผลงาน การสรา้ งผลงาน การสร้างผลงาน การสร้างผลงาน

การสรา้ งผลงาน ทัศนศลิ ป์จากรปู ทศั นศลิ ป์จากรปู ทศั นศลิ ป์จาก ทัศนศลิ ป์จากรปู
ทัศนศิลป์จากรูป
เรขาคณติ 2 มิติ เรขาคณติ 2 มติ ิ มา เรขาคณิต 2 มิติ มา รปู เรขาคณติ 2 เรขาคณิต 2 มิติ
มาเปน็ รปู
เรขาคณติ 3 มติ ิ เป็นรปู เรขาคณิต 3 เป็นรูปเรขาคณิต 3 มิติ มาเป็นรูป มาเป็นรูป

มวี นิ ยั และ มิติ ด้วยเทคนิค มติ ิ ด้วยเทคนคิ เรขาคณิต 3 มติ ิ เรขาคณิต 3 มติ ิ
มงุ่ มน่ั ในการ
ทางาน ระบายสีชอลก์ ระบายสชี อล์ก ด้วยเทคนิค ด้วยเทคนิค

น้ามันถูกต้อง น้ามันถูกต้อง ระบายสีชอลก์ ระบายสชี อล์ก

สวยงาม ประณีต สวยงาม ไดต้ าม น้ามันถกู ต้องได้ นา้ มันถกู ต้องบ้าง

สมบรู ณไ์ ดต้ ามหลัก หลกั แสงเงาและ ไดต้ ามหลกั แสง แต่ยงั ไม่ได้หลกั

แสงเงาและนา้ หนัก น้าหนกั เงาและน้าหนัก แสงเงาและ

น้าหนัก

มวี นิ ัย มุ่งมน่ั ในการ มีมวี ินัย มุ่งมนั่ ใน ครูต้องคอย ไมม่ ีวนิ ยั ม่งุ มนั่ ใน

ทางานได้เรียบร้อย การทางานได้ ตักเตอื นบ้าง การทางาน

ดี เรียบร้อย เป็นบางครงั้ ใน

พอสมควร การทางานได้ให้

เรียบร้อย

เกณฑก์ ารประเมนิ ผล หมายถงึ ดมี าก
หมายถึง ดี
คะแนน 18 – 20 หมายถึง พอใช้
คะแนน 15 – 17 หมายถงึ ปรับปรุง
คะแนน 12 – 14
คะแนนต่ากวา่ 11

71

ขั้นตอนแบบฝึกทักษะท่ี 3 มติ สิ ร้างสรรคท์ ัศนศิลป์

กิจกรรมท่ี 3.2 ต้นไมแ้ สนรัก

1. ขน้ั เตรยี ม เปน็ การเตรยี มวสั ดแุ ละอุปกรณใ์ หค้ รบ ไดแ้ ก่

สชี อล์กน้ามนั ินสอ HB EE สา และ

ผ้าหรือกระดาษชาระ สาหรับไว้เชด็ ทาความสะอาดสี แปรงปดั สี

ภาพ 3.24 วัสดแุ ละอุปกรณ์ในการทากิจกรรม

2. ขน้ั การร่างภาพเพม่ิ เตมิ เมอ่ื ไดร้ ับหัวขอ้ ทกี่ าหนดแล้วใหว้ าดภาพ
ตามทห่ี วั ขอ้ ที่กาหนดตามจนิ ตนาการของตนเอง

ภาพ 3.25 รา่ งภาพตามหัวขอ้ ทีก่ าหนด

72

3. ขนั้ การก้าหนดทศิ ทางของแสง การระบายสภี าพจะต้องเร่มิ จาก
กาหนดทิศทางของแสง เพราะทิศทางของแสงเป็นสิ่งสาคัญ เม่ือแสงเข้ามาด้านใด ด้านท่ี
ได้รบั แสงจะสว่างมากกว่าส่วนอน่ื ๆ และทศิ ทางของแสงตอ้ งเปน็ ทิศทางเดยี วกนั ท้ังภาพ

ภาพ 3.26 การกาหนดทิศทางแสงของภาพ

4. การจัดกลุ่มสีในการระบายสสี ว่ นทพ่ี มุ่ ไม้ ใบไม้ การจดั กลุ่ม
สีที่ใชอ้ ยใู่ นกลุ่มสเี ขียว
5.

ภาพ 3.27 กลุ่มสที ใี่ ชใ้ นการระบายสีพมุ่ ไม้ ใบไม้

73

5. การระบายสสี ว่ นทพ่ี ุ่มไม้ ใบไม้ การระบายสชี อลก์ น้ามนั ดว้ ยเทคนคิ
การไลค่ า่ นา้ หนัก เร่ิมต้นดูจากทิศทางของแสงท่ีกาหนดระบายสีด้วยสีเขียวเข้มสุดไปหาสีท่ี
ออ่ นที่สุดตามลาดบั ลงจากสเี ข้ม – กลาง - ออ่ น

1.

ภาพ 3.28 การระบายสีพมุ่ ไม้ ใบไม้

6. การจัดกลุ่มสที ใี่ ช้ระบายส่วนทเ่ี ปน็ ลา้ ตน้ การจดั กลุ่มสที ี่ใชอ้ ยู่
ในกล่มุ สนี ้าตาล

2.

ภาพ 3.29 กลุ่มสที ่ใี ช้ในการระบายสีลาต้น

74

7. การระบายสีสว่ นที่ล้าตน้ การระบายสีชอล์กนา้ มนั ดว้ ยเทคนิคการ
ไล่ค่าน้าหนัก เร่ิมต้นดูจากทิศทางของแสงที่กาหนดระบายสีด้วยสีน้าตาลเข้มที่สุดไปหาสีท่ี
ออ่ นทส่ี ุดตามลาดับ ลงจากสีเขม้ – กลาง - ออ่ น

3.

ภาพ 3.30 การระบายสลี าตน้

8. การจดั กลมุ่ สีที่ใชร้ ะบายส่วนทเ่ี ป็นพนื้ หญา้ การจัดกลมุ่ สีท่เี ปน็ กล่มุ
สีเขยี ว

4.

ภาพ 3.31 กลุ่มสีทใี่ ชใ้ นการระบายสีพืน้ หญา้

75

9. การระบายสีพืน้ หญ้า การระบายพืน้ หญ้าด้วยเทคนิคการไล่ค่า
น้าหนักเรม่ิ ต้นสีด้วยสสี ้มทเ่ี ขม้ สดุ ไปหาสีทอ่ี อ่ นที่สดุ ตามลาดับ ลงจากสเี ขม้ – กลาง - ออ่ น

5.

ภาพ 3.32 การระบายสีพื้นหญ้า

10.การจดั กลมุ่ สที ่ีใชร้ ะบายสว่ นท่ีเปน็ นา้ และทอ้ งฟา้ การจดั กลมุ่ สีท่ใี ช้
อยใู่ นกล่มุ สฟี ้า นา้ เงิน

6.

ภาพ 3.33 กลุ่มสที ่ใี ชใ้ นการระบายสีนา้ และท้องฟ้า

76

11.การระบายสสี ่วนท่ีน้าการระบายสสี ว่ นทเ่ี ปน็ น้า โดยใช้เทคนคิ การ
ระบายสีแบบไล่คา่ นา้ หนัก ลงจากสีเขม้ – กลาง – ออ่ น

7.

ภาพ 3.34 การระบายสสี ว่ นท่ีน้าและทอ้ งฟา้

12.การตัดเสน้ และเกบ็ รายละเอียด เกบ็ รายละเอียดและตดั เส้นด้วยสเี ขม้
หรือดนิ สอ EE

ภาพ 3.35 การเก็บรายละเอียดและตดั เส้นสว่ นตา่ ง ๆ

77

ตัวอยา่ งภาพผลงานท่ีส้าเรจ็ แบบฝึกทกั ษะ3 มติ ิสรา้ งสรรคท์ ศั นศลิ ป์
กจิ กรรมท่ี 3.2 ต้นไม้แสนรกั

ภาพ 3.36 ผลงานที่สาเรจ็ หวั ขอ้ ตน้ ไมแ้ สนรัก

78

การฝกึ ปฏบิ ตั ิของนกั เรยี นใน กิจกรรมที่ 3.2 ต้นไม้แสนรัก

ข้นั การร่างภาพ

ขั้นกาหนดทิศทางแสงเงา ขั้นเลือกชุดสี

ข้นั ระบายสี ขนั้ เก็บรายละเอยี ด

79

ภาพตัวอยา่ งผลงานนักเรียน
แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 3 มติ สิ รา้ งสรรค์ทศั นศิลป์

กิจกรรมท่ี 3.2 ตน้ ไม้แสนรกั

ภาพ 3.37 ตวั อย่างผลงานนกั เรยี น ด.ช. ไชยญา กนั ยามา
ภาพ 3.38 ตวั อยา่ งผลงานนกั เรยี น ด.ญ.ณัฐณชิ า ธรรมผยุ

80

แบบฝกึ ทักษะที่ 3 มติ สิ รา้ งสรรคท์ ศั นศิลป์
ใบกิจกรรมที่ 3.2 ต้นไม้แสนรกั

คา้ ชแี้ จง นักเรียนฝึกปฏบิ ัติการสรา้ งสรรค์ผลงานต้นไม้แสนรัก และระบายสผี ลงานดว้ ยสี
ชอลก์ น้ามนั โดยใชห้ ลักการของแสง – เงา และนา้ หนกั ใหส้ วยงาม

ชื่อภาพ.................................................................................................................................
แนวคิด/ที่มาของผลงาน
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชื่อ.........................................................นามสกลุ ...................................................................
ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 3 โรงเรยี นวัดไผ่ล้อม

81

แบบการวดั และประเมนิ ผล
การปฏบิ ตั ิแบบฝกึ ทักษะ 3 มติ สิ รา้ งสรรค์ทศั นศิลป์

กจิ กรรมที่ 3.2 ตน้ ไม้แสนรัก
ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 3 โรงเรียนวัดไผล่ อ้ ม

รายการประเมนิ

เลขที่ ช่ือ – นามสกลุ อธิบายลักษณะของงาน หมายเหตุ
ัทศนศิลป์รูปแบบ 2 มิติ
และรูปแบบ 3 มิติได้
ูถกต้อง
สร้างสรร ์คผลงานงาน
ทัศนศิล ์ปรูปแบบ 2 มิ ิต
และรูปแบบ 3 ิมติได้
ูถกต้อง
ีม ิวนัย ุ่มง ่ัมนในการ
ทางานให้สาเร็จลุล่วง

และ ัทนเวลา
รวม

5 5 10 20
1
2
3

9
10

แนวทางการให้คะแนน

ประเดน็ ระดบั คะแนน

การประเมนิ 8-10 6-7 4-5 1-3

การอธิบาย อธบิ าย และสรา้ ง อธิบาย และสรา้ ง อธิบายได้ อธบิ ายไม่ถกู ต้อง

ลกั ษณะงาน ผลงานทัศนศลิ ป์ ผลงานทศั นศลิ ป์ บางสว่ น และ และสร้างผลงาน

ทัศนศิลป์รปู แบบ ทศั นศิลป์รูปแบบ 2 ทัศนศิลปร์ ูปแบบ 2 สรา้ งผลงาน ทัศนศิลปร์ ปู แบบ

2 มติ ิ และ มติ ิ และรูปแบบ 3 มิติ และรปู แบบ 3 ทศั นศลิ ป์ 2 มิติ และ

รูปแบบ 3 มิติ มติ ิ ถกู ต้องชัดเจน มิติ ถูกต้องบางสว่ น รูปแบบ 2 มติ ิ รูปแบบ 3 มิตไิ ม่

สมบูรณ์ตามที่ได้ ตามหลักท่ีได้ศึกษา และรูปแบบ 3 ถูกต้องตามหลักที่

ศึกษา มติ ิ ถูกต้องบาง ได้ศึกษา

สว่ น ตามหลกั ท่ี

ได้ศึกษา

82

(ตอ่ ) 8-10 6-7 4-5 1-3
ประเด็นการ
ประเมิน การสร้างผลงาน การสรา้ งผลงาน การสรา้ งผลงาน การสรา้ งผลงาน
ทศั นศิลป์จาก ทัศนศลิ ป์จาก
การสร้างผลงาน รปู รา่ งธรรมชาติ รปู รา่ งธรรมชาติ ทศั นศิลป์จาก ทัศนศิลป์จาก
ทัศนศิลป์จาก จากรปู แบบ 2 มิติ จากรูปแบบ 2 มิติ
รูปรา่ งธรรมชาติ เป็น รปู แบบ 3 มติ ิ เปน็ รปู แบบ 3 มติ ิ รปู ร่างธรรมชาติ รูปรา่ งธรรมชาติ
จากรูปแบบ 2 ดว้ ยเทคนคิ ระบาย ดว้ ยเทคนคิ ระบาย
มิติ เปน็ รูปแบบ สีชอล์กน้ามัน สีชอล์กน้ามนั จากรปู แบบ 2 จากรปู แบบ 2
3 มติ ิ ถูกต้อง สวยงาม ถกู ต้องสวยงาม ได้
ประณตี สมบูรณไ์ ด้ ตามหลกั แสงเงา มิติ เป็น มิติ เปน็ รปู แบบ
มีวินัย และ ตามหลักแสงเงา และน้าหนัก
มุ่งม่ันในการ และน้าหนัก รปู แบบ 3 มิติ 3 มิติ ดว้ ยเทคนคิ
ทางาน มีวนิ ัย มงุ่ มนั่ ในการ มีมีวนิ ัย มงุ่ ม่นั ใน
ทางานได้เรยี บร้อย การทางานได้ ด้วยเทคนิค ระบายสีชอลก์
ดี เรียบร้อย
พอสมควร ระบายสีชอลก์ นา้ มนั ถูกต้องบ้าง

นา้ มันถูกต้องได้ แต่ยงั ไม่ได้หลัก

ไดต้ ามหลกั แสง แสงเงาและ

เงาและนา้ หนัก น้าหนัก

ครูตอ้ งคอย ไม่มวี ินยั มุง่ ม่นั ใน

ตักเตือนบ้าง การทางาน

เปน็ บางครั้งใน

การทางานได้ให้

เรยี บรอ้ ย

เกณฑก์ ารประเมินผล หมายถงึ ดีมาก
หมายถงึ ดี
คะแนน 18 – 20 หมายถงึ พอใช้
คะแนน 15 – 17 หมายถงึ ปรับปรงุ
คะแนน 12 – 14
คะแนนต่ากวา่ 11

83

แบบทดสอบกอ่ นเรียนกลุม่ สาระการเรยี นร้ศู ลิ ปะ สาระทัศนศลิ ป์

แบบฝกึ ทกั ษะที่ 4 การเขยี นแบบเหมือนจรงิ ด้วยสีชอล์กน้ามัน

เวลา 2 ชัว่ โมง ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 3 โรงเรยี นวัดไผล่ อ้ ม

คา้ ช้ีแจง แบบทดสอบนี้ประกอบดว๎ ย แบบทดสอบ 2 ตอน ดงั น้ี
ตอนท่ี 1 แบบทดสอบแบบปรนัย 4 ตัวเลอื กตอบ จานวน10 ขอ๎ คะแนนเต็ม10

คะแนนให๎นกั เรยี นเลือกคาตอบทีถ่ กู ทส่ี ุดเพยี งข๎อเดยี ว โดยทาเครื่องหมาย  ทบั ข๎อ ก
ขคง

ตอนที่ 2 แบบสอบการปฏิบตั งิ านการเขียนภาพเหมือนจริงดว๎ ยสีชอล์กนา้ มันกอํ น
เรยี น 1 ข๎อ คะแนนเต็ม 20 คะแนน
ตอนที่ 1
1. การวาดภาพท่ีมีเงาตกทอดมผี ลอยํางไร

ก. ทาให๎ภาพมมี มุ มองหลากหลายมากขนึ้
ข. ทาใหภ๎ าพดสู วาํ งมากขึ้น
ค. ทาให๎ภาพดูใหญมํ ากขึ้น
ง. ทาใหภ๎ าพมนี า้ หนักสมจริงมากขึน้
2. ส่งิ ใดมีลักษณะเป็น 3 มติ ิ
ก. กระป๋องน้าอัดลม
ข. ภาพโปสเตอร์หนงั
ค. กระดาษ A4
ง. ผา๎ บาติก
3. การระบายสีภาพแสดงสวํ นท่ีรบั แสงนอ๎ ยควรทาอยาํ งไร
ก. ระบายดว๎ ยสเี ข๎ม
ข. ระบายหลายๆ สี
ค. ระบายด๎วยสอี อํ น
ง. ระบายดว๎ ยสีขาว
4. จากภาพมีลกั ษณะแสงเงาเปน็ อยาํ งไร

ก. แสงเงาไมตํ รงตามความเป็นจรงิ
ข. แสงเงาตรงตามความเป็นจริง

84

ค. แสงเงาจากธรรมชาติ ภาพน้ีควรแสดงสง่ิ ใดเพิ่มเตมิ
ง. แสงเงาจากการสงั เกต
5.

ก. แสงสวาํ ง
ข. เงาตกทอด
ค. เงามืด
ง. แสงสวํางจัด
6. ถา๎ ตอ๎ งการวาดภาพให๎เหมือนจรงิ ควรใชอ๎ งค์ประกอบในข๎อใดท่ที าใหภ๎ าพวาดดมู มี ิติ
เหมือนจริงมากที่สุด
ก. ใช๎เสน๎ วาดโครงรํางของภาพให๎ชัดเจน
ข. ตดั ทอนรายละเอยี ดบางสํวนของภาพ
ค. ลงนา้ หนักแสงเงาตามความเป็นจริง
ง. วาดขนาดเทาํ จริง
7. การทาให๎ภาพ 2 มติ ิกลายเปน็ ภาพ 3 มติ ิ สามารถทาได๎อยาํ งไร
ก. เพ่ิมความสวาํ งของภาพ

ข. เพมิ่ ความเขม๎ ของภาพ

ค. เพ่มิ จานวนเส๎นในภาพ

ง. เพ่ิมแสงเงาภายในภาพ

8. ถา๎ แสงสวาํ งสํองมาจากด๎านบนขวา เงาจะเกิดขึน้ ตรงบรเิ วณใด
ก. ด๎านบนซา๎ ย

ข. ด๎านลํางขวา

ค. ด๎านลาํ งซ๎าย

ง. ด๎านบนขวา

9. การแรเงาท่ีถกู ตอ๎ งตามหลกั การควรทาอยํางไร
ก. แรเงาจากจางไปเข๎ม
ข. แรเงาจากเข๎มไปจาง

85

ค. แรเงาภาพให๎เข๎มเทํากัน
ง. แรเงาภาพใหจ๎ างเทาํ กัน

10. ถ๎าตอ๎ งการระบายสสี ํวนท่เี ป็นเงาของผลฝร่งั ควรใช๎สีใด
ก. สเี หลือง
ข. สเี ขียว
ค. สีเขียวอํอน
ง. สเี ขยี วเขม๎

เกณฑก์ ารประเมิน
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
ตอบถกู ได๎ 1 คะแนน ตอบผิด ได๎ 0 คะแนน
นักเรียน ทาแบบทดสอบถูกตอ๎ งรอ๎ ยละ 50 ถือวา่ ผ่านการประเมิน

การเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

1. ง 2. ก 3. ก 4. ก 5. ข

6. ค 7. ง 8. ค 9. ข 10. ง

86

ตอนท่ี 2 แบบทดสอบการปฏิบตั ิกิจกรรม การเขยี นแบบเหมือนจรงิ ด้วยสี
ชอล์กน้ามัน (ก่อนเรียน)

คา้ ชแ้ี จง นักเรียนสร๎างสรรคผ์ ลงาน การเขยี นภาพแบบเหมือนจรงิ ดว๎ ยสีชอล์กนา้ มัน
หวั ข๎อผลไม๎ทฉ่ี นั ชอบ (คะแนนเตม็ 20 คะแนน)

ชอ่ื ภาพ......................................................................................
สาเหตทุ ช่ี อบผลไมช๎ นดิ นี้
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชื่อ.........................................................นามสกุล...............................................................
ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ 3 โรงเรียนวดั ไผลํ อ๎ ม

87

การประเมนิ ผล

แบบสอบการปฏิบัติงานกํอนเรียน การเขียนภาพแบบเหมือนจรงิ ดว๎ ยสีชอล์กน้ามัน
(คะแนนเตม็ 20 คะแนน)

ระดับคณุ ภาพ (คะแนน)

ประเด็นการ ดมี าก (8-10) ดี (5-7) พอใช้ (3-6) ปรับปรุง (1-2)

ประเมนิ

การเขียนภาพ - - การเขียนภาพแบบ - - การเขียนภาพ - - การเขยี นภาพ - - การเขียนภาพ

แบบเหมือนจรงิ เหมอื นจรงิ ดว๎ ย แบบเหมอื นจริงด๎วย แบบเหมอื นจริง แบบเหมอื นจรงิ

ด๎วยเทคนคิ สี เทคนิคสีชอล์กนา้ มนั เทคนคิ สีชอล์ก ด๎วยเทคนิคสีชอลก์ ดว๎ ยเทคนคิ สชี อล์ก

ชอลก์ น้ามัน ถูกต๎อง สวยงาม น้ามนั ถูกต๎อง นา้ มันถูกต๎อง น้ามนั ถูกต๎อง

สะอาด ครบถว๎ นมี สวยงาม สะอาด สวยงาม สะอาด สวยงาม สะอาด

ระเบียบวินัยและ ครบถ๎วนมรี ะเบียบ ครบถว๎ นมีระเบียบ ครบถ๎วนมรี ะเบียบ

ความมุงํ มนั่ ในการ วนิ ัยและความมํุงมน่ั วนิ ยั และความ วินัยและความ

ทางาน 90-100% ในการทางาน มํุงมัน่ ในการ มงํุ มน่ั ในการ

80-89% ทางาน ทางาน

70-79% นอ๎ ยกวาํ 70%

การสร้างสรรค์ - สรา๎ งสรรคผ์ ลงานได๎ - สร๎างสรรคผ์ ลงาน - สรา๎ งสรรค์ สรา๎ งสรรค์ผลงาน

ผลงาน ตรงกับเน้อื หา มี ไดต๎ รงกับเนือ้ หา มี ผลงานไดต๎ รงกับ ได๎ตรงกบั เนอ้ื หา มี

ความคดิ สร๎างสรรค์ มี ความคิดสรา๎ งสรรค์ เน้อื หา มีความคดิ ความคิดสร๎างสรรค์

การออกแบบ การจัด มกี ารออกแบบ การ สรา๎ งสรรค์ มกี าร มกี ารออกแบบ การ

ภาพ มคี วามสมดุล จดั ภาพ มีความ ออกแบบ การจัด จดั ภาพ มคี วาม

การระบายสสี วยงาม สมดลุ การระบายสี ภาพ มีความสมดุล สมดลุ การระบายสี

เสรจ็ ทันเวลา สวยงาม เสร็จ การระบายสี สวยงาม เสร็จ

ครบถว๎ น 90 -100% ทันเวลา ครบถว๎ น สวยงาม เสร็จ ทนั เวลาครบถ๎วน

80-89% ทันเวลา ครบถว๎ น น๎อยกวาํ 70%

70-79%

เกณฑก์ ารประเมิน
คะแนนเตม็ 20 คะแนน นักเรียนปฏิบัติกจิ กรรมตาม แบบทดสอบการปฏิบัติงานการระบายสีสี

ชอล์กนา้ มันกํอนเรียน ผาํ นเกณฑ์การประเมินผลงานไดร๎ ๎อยละ 50 ถอื วา่ ผ่านการประเมิน

88

แบบฝึกทกั ษะ 4 การเขียนภาพแบบเหมือนจริงด้วยสีชอลก์ น้ามัน

สาระส้าคญั

การเขยี นภาพแบบเหมอื นจริง เป็นการวาดภาพสง่ิ ตํางๆ ท่มี อี ยใํู นธรรมชาติ
รอบตวั เรา ใหม๎ ีลักษณะ 3 มิติ โดยใชห๎ ลักการของแสงเงา และน้าหนัก ทาให๎ภาพมมี ิติ
มองเห็นความใกล๎ - ไกล ความลึกของภาพ

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. นักเรยี นอธบิ ายความหมายของการเขียนภาพแบบเหมอื นจรงิ ได๎
2. นักเรียนมที ักษะในการเขยี นภาพแบบเหมอื นจริงโดยใช๎หลักการของแสงเงา

และนา้ หนกั ได๎
3. นักเรียนมีวนิ ัย และความมุํงมั่นในการทางาน

สาระการเรียนรู้

การเขยี นภาพเหมือนจริงโดยใชแ๎ สงเงาและน้าหนัก ทาใหภ๎ าพมีมติ ิ มองเหน็
ระยะใกล๎ – ไกล และความลกึ ของภาพ

89

ใบความรทู้ ี่ 4 การเขียนภาพแบบเหมอื นจริงด้วยสชี อลก์ น้ามนั

การเขยี นภาพเหมอื นจริง
การเขียนภาพเหมือนจริงเป็นการเขียนภาพส่ิงตําง ๆ ที่มีอยํูตามธรรมชาติรอบตัว

เรา ภาพทว่ี าดจากส่งิ เหลํานัน้ ประกอบดว๎ ยรปู รําง รูปทรง ขนาด สัดสํวน แสงเงาและสีพ้ืน
ตําง ๆ ซ่ึงทาให๎ภาพท่ีวาดมีความเหมือนจริง เพราะสามารถมองเห็นขนาด ปริมาตร และ
แสดงระยะใกล๎ – ไกล ภาพจงึ ดูมีความลกึ มลี กั ษณะของภาพ 3 มติ ิ

การฝึกเขียนภาพเหมือนจริง ควรเริ่มจากการสังเกตแสงเงาธรรมชาติ โดยดูวําแสง
กระทบวัตถุตรงสํวนใด และวัตถุช้ินน้ันเกิดเงาอยํางไร และควรฝึกสังเกตแสงจากหลาย ๆ
สงิ่ (เอกรินทร์ สมี่ หาศาล และคณะ. ทัศนศิลป์ ป.6. พิมพ์ครั้งท่ี 7. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญ
ทัศน.์ )

แสงเงา และน้าหนัก
แสงและเงานนั้ เกดิ จากวัตถุส่ิงของตําง ๆ ทถี่ ูกแสงสวํางมากระทบแล๎วทาให๎
เกิดเงาข้นึ ไมํวาํ จะเปน็ แรเงาดว๎ ยดินสอดา หรอื การระบายนา้ หนกั อํอน- แกดํ ๎วยสีทที่ า
ใหเ๎ กดิ แสงเงา จะทาให๎เรามองเห็นมคี วามเหมอื นจริงมากข้นึ

ภาพที่ 4.1 แสงและเงาบนวตั ถรุ ปู ทรงเรขาคณติ

ทมี่ า : www.wikiwand.com

องคป์ ระกอบของการเกิดแสงและเงา 90
แสงสวํางมากทสี่ ุด
เงาท่ีวตั ถุ
เงาตกทอด

1. แสงสวํางมากทส่ี ุด คือ สํวนของวตั ถทุ ่ถี ูกแสงสวาํ งมากระทบวัตถุสวํ นที่ใกล๎
แสงสวํางสอํ ง จะสวํางมากทีส่ ดุ

2. เงาท่ีวัตถุ เปน็ บรเิ วณทไ่ี ด๎รบั แสงสวาํ งน๎อยท่ีสดุ
3. เงาตกทอด เป็นบริเวณทเี่ งาของวัตถุนัน้ ทอดไปตามพื้น เป็นสํวนท่คี วรเนน๎
น้าหนกั ใหเ๎ ข๎มกวาํ เงาท่วี ตั ถุ (มณฑา ไรํทมิ และคณะ. ทศั นศลิ ป์ 6 ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 3.

พิมพ์ครง้ั ท่ี 1. กรงุ เทพฯ : ประสานมติ ร ,2555.)

ค่าน้าหนกั

ค่าน้าหนัก (Value) คือ คาํ ความอํอนแกํของบรเิ วณท่ีถกู แสงสวําง และบรเิ วณ
ท่เี ป็นเงาของวตั ถหุ รอื ความออํ น - ความเข๎มของสีหนึง่ ๆ หรอื หลายสี เชนํ สีแดง มี
ความเข๎มกวําสชี มพู หรอื สีแดงออํ นกวําสีนา้ เงิน เปน็ ต๎น นอกจากนีย้ ังหมายถงึ
ระดบั ความเขม๎ ของแสงและระดบั ความมืดของเงา ซ่งึ ไลํเรยี งจากมืดที่สดุ (สดี า) ไปจนถึง
สวํางท่ีสุด (สขี าว) นา้ หนกั ทอี่ ยํรู ะหวํางกลางจะเปน็ สเี ทา ซ่งึ มตี ้งั แตํเทาแกํท่สี ดุ จนถงึ เทา
ออํ นท่ีสดุ การแบง่ น้าหนักออ่ น – แก่ (องค์ประกอบศลิ ป์ (ออนไลน์). (2554). สบื ค๎นจาก
: http://graphictoday.com/index.html (วันที่ค๎นขอ๎ มลู :8 สิงหาคม 2558 ).)

การแบํงระยะน้าหนกั อํอน – แกํ แบงํ ออกเปน็ 7 ระยะดังนี้

ระยะท่ี 1 2 3 4 5 6 7