แบบฝึกทักษะ

91

วสั ดุ – อปุ กรณ์ แบบฝกึ ทักษะที่ 4
การเขียนแบบเหมอื นจรงิ ดว้ ยสีชอลก์ น้ามนั

1.สชี อล์กน้ามัน

ภาพ 4.2 ลกั ษณะของสีชอล์กนา้ มัน

2. กระดาษ100 ปอนด์

ภาพ 4.3 กระดาษวาดเขยี น 100

92

3. กระดานรองเขยี น

ภาพ 4.4 กระดานรองเขยี น

4. ดนิ สอ HB สาหรบั รํางภาพ และดินสอ EE สาหรบั ตดั เสน๎

ภาพ 4.5 ดนิ สอ HB สาหรบั รํางภาพ ภาพ 4.6 ดนิ สอ EE สาหรบั ตดั เส๎น

93

5. ผ๎าหรอื กระดาษชาระสาหรบั เชด็ สี

ภาพ 4.7 ผา๎ สาหรบั เช็ดสี ภาพ 4.8 กระดาษชาระสาหรบั เช็ดสี

6. ทห่ี นีบกระดาษ

ภาพ 4.9 ท่หี นีบกระดาษ

94

7. ยางลบและแปรงปดั สี

ภาพ 4.10 ยางลบดินสอ ภาพ 4.11 แปรงปดั เศษสชี อลก์ น้ามนั

8. สิง่ ท่จี ะนามาเป็นแบบ

ภาพ 4.12 สง่ิ ท่ีจะนามาเป็นแบบ

95

ขน้ั ตอนแบบฝกึ ทักษะท่ี 4
การเขยี นภาพเหมือนจริง ดว้ ยสชี อล์กนา้ มัน

กิจกรรมท่ี 4.1 ผลไมแ้ สนอร่อย

1. ขน้ั เตรียม เป็นการเตรียมวสั ดแุ ละอุปกรณ์ใหค๎ รบ ไดแ๎ กํ สีชอล์กน้ามนั

กระดาษ 100 นิ สอ HB EE สา และ

ผ๎าหรือกระดาษชาระ สาหรับไว๎เช็ดทาความสะอาดสี แปรงปัดสี และผลไม๎ท่ี

จะนามาเปน็ แบบ

ภาพ 4.13 วสั ดแุ ละอปุ กรณใ์ นการทากิจกรรม

2. ขัน้ การจดั แบบส้าหรับวาดภาพ การจัดผลไมท๎ ีจ่ ะนามาทาเปน็ แบบสกั 2 -3
ชนดิ วางใหเ๎ ป็นกลํมุ วางให๎ซอ๎ นหรอื เหล่ือมกนั จะชํวยใหเ๎ กดิ ระยะ ตืน้ ลึก ในภาพได๎

ภาพ 4.14 การจดั แบบผลไมส๎ าหรับวาดภาพ

96

3. ขน้ั ร่างภาพ แลว๎ สังเกตโครงสร๎างโดยรวมของผลไมท๎ เี่ ปน็ แบบ เพ่อื
กาหนดตาแหนํงลงบนกระดาษและ วัดสัดสํวนการวัดสัดสํวนภาพ คือ การเปรียบขนาด
ความกว๎างยาวของรูปทรงโดยไมํใช๎เคร่ืองมือใดๆนอกจากสายตาและดินสอ (วัชรพงศ์
หงสส์ วุ รรณ. วาดเสน๎ พืน้ ฐานENTRANCE & ADMISSION.กรุงเทพฯ : วาดศลิ ป์. 2552)

ภาพ 4.15 การราํ งภาพผลไมต๎ ามแบบ

4. ขัน้ การก้าหนดทศิ ทางของแสง สงั เกตทศิ ทางของแสง และเงาท่ตี ัวผลไม๎
และเงาตกทอด

ภาพ 4.16 การสังเกตและกาหนดทิศทางแสงของภาพ

97

4. ขนั้ การจัดกลมุ่ สี ในการลงน้าหนกั แสงเงาของผลไม๎เม่อื นักเรียนกาหนดทศิ
ทางของแสงในภาพแล๎ว ให๎สังเกตสีของผลไม๎แตํละชนิด แล๎วใช๎วิธีจัดกลุํมสีท่ีจะใช๎ให๎
สอดคลอ๎ งกบั สจี รงิ ตามธรรมชาติของผลไมน๎ นั้ ๆ

ภาพ 4.17 การจดั กลมุํ สีเพ่อื ระบายผลไมแ๎ ตลํ ะชนิด

4. ขน้ั การระบายสีผลแอปเป้ลิ ในการระบายสขี องผลแอปเปิล้ ให๎ระบายสี
แดงส๎มตรงสํวนที่เป็นเงาของผลแอปเป้ิล แล๎วใช๎สีส๎ม สีส๎มเหลือง สีเหลือง ระบาย
ตามลาดับ จากเข๎มไปอํอน โดยสํวนทไี่ ดร๎ ับแสงมากท่ีสุดให๎ใช๎สเี หลอื งในการระบาย

ภาพ 4.18 การระบายสภี าพผลไม๎ตามแบบ

98

5. การระบายสเี งาตกทอดของผลไม้

ภาพ 4.19 การระบายสีเงาตกทอดของผลไม๎

6. ขัน้ การเก็บรายละเอียด และการตดั เส้น เมื่อระบายสีเสรจ็ เรยี บรอ๎ ยแล๎ว
เกบ็ รายละเอียดสํวนตาํ ง ๆ ระบายสฉี ากหลังด๎วยสี

ภาพ 4.20 การเก็บรายละเอียดเพอ่ื ความสมบรู ณ์ของภาพ

99

ตวั อยา่ งภาพผลงานท่ีสา้ เรจ็ ข้ันตอนแบบฝึกทักษะที่ 4
การเขียนภาพเหมอื นจรงิ ด้วยสชี อลก์ นา้ มัน

กิจกรรมที่ 4.1 ผลไมแ้ สนอรอ่ ย

ภาพ 4.20 ผลงานท่ีสาเรจ็ หวั ขอ๎ ผลไมแ๎ สนอรํอย

100

การฝึกปฏบิ ัตขิ องนกั เรียนใน กิจกรรมท่ี 4.1 ผลไม้แสนอร่อย

ขน้ั การราํ งภาพ

ข้ันกาหนดทิศทางแสงเงา ขัน้ เลอื กชดุ สี

ข้ันระบายสี ขน้ั เกบ็ รายละเอียด

101

ภาพตวั อย่างผลงานนักเรียนขั้นตอนแบบฝึกทักษะที่ 4
การเขียนภาพเหมอื นจริง ดว้ ยสีชอลก์ น้ามนั

กจิ กรรมท่ี 4.1 ผลไมแ้ สนอร่อย

ภาพ 4.21 ตวั อยํางผลงานนักเรยี น ด.ช.ณฐั ฐกาญต์ จรติ พนั ธ์

ภาพ 4.22 ตวั อยาํ งผลงานนักเรียน ด.ญ.จาปาแก๎ว ตัดโท

102

แบบฝึกทักษะท่ี 4
การเขียนภาพเหมือนจริง ดว้ ยสชี อล์กน้ามนั

กจิ กรรมท่ี 4.1 ผลไมแ้ สนอรอ่ ย

คา้ ชีแ้ จง นกั เรยี นฝึกปฏิบัตกิ ารวาดภาพผลไม๎ตามแบบท่จี ัดเตรยี มไว๎ และ
ระบายสผี ลงานดว๎ ยสีชอล์กนา้ มันตามหลักการวาดภาพเหมือนจรงิ ให๎สวยงาม

ชอ่ื ภาพ.................................................................................................................................
หลกั การเขยี นภาพเหมือนจริงในการสร๎างสรรคผ์ ลงาน
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชือ่ .........................................................นามสกุล...................................................................
ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ 3 โรงเรยี นวัดไผํล๎อม

103

แบบการวดั และประเมนิ ผล
ขั้นตอนแบบฝึกทักษะที่ 4 การเขียนภาพเหมอื นจริง ด้วยสชี อลก์ น้ามนั

กิจกรรมที่ 4.1 ผลไมแ้ สนอรอ่ ย
ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 3 โรงเรียนวัดไผล่ อ้ ม

รายการประเมิน

เลขที่ ชอ่ื – นามสกุล อธิบายลักษณะของการ หมายเหตุ
เขียนภาพเหมือนจริงได๎
ูถก ๎ตอง
สร๎างสรร ์คผลงานการ
เขียนภาพเหมือนจริงได๎
อ ํยาง ูถกต๎อง
มี ิวนัย มํุง ่ัมนในการ
ทางานให๎สาเร็จลุลํวง

และทันเวลา
รวม

5 5 10 20
1
2
3

9
10

แนวทางการให้คะแนน

ประเด็น ระดับคะแนน

การประเมนิ 8-10 6-7 4-5 1-3

การอธิบาย อธบิ าย ลกั ษณะ อธบิ าย ลกั ษณะ อธบิ าย ลกั ษณะ อธบิ ายลกั ษณะ

ลกั ษณะการเขียน การวาด การวาด การวาด การวาด

ภาพเหมอื นจริง ภาพเหมอื นจริงได๎ ภาพเหมือนจรงิ ได๎ ภาพเหมอื นจรงิ ภาพเหมอื นจริง

ถูกต๎องชัดเจน ถกู ต๎องบางสวํ น ถูกต๎องบาง ไมถํ ูกต๎องตาม

สมบรู ณต์ ามท่ีได๎ ตามหลักที่ได๎ศึกษา สวํ น ตามหลกั ที่ หลกั ทไี่ ด๎ศึกษา

ศกึ ษา ได๎ศึกษา

104

(ตํอ) 8-10 6-7 4-5 1-3
ประเดน็ การ
ประเมนิ การสรา๎ งผลงาน การสรา๎ งผลงาน การสรา๎ งผลงาน การสรา๎ งผลงาน

การสรา๎ งผลงาน การวาด การวาด การวาด การวาด
การวาด
ภาพเหมอื นจรงิ ภาพเหมอื นจรงิ ภาพเหมือนจรงิ ภาพเหมอื นจริง ภาพเหมือนจริง
ด๎วยเทคนคิ สี
ชอลก์ นา้ มนั ด๎วยเทคนิคสีชอล์ก ด๎วยเทคนคิ สีชอล์ก ดว๎ ยเทคนิคสี ดว๎ ยเทคนิคสี

มวี ินยั และ น้ามนั ถกู ต๎อง นา้ มันถูกต๎อง ชอลก์ น้ามัน ชอลก์ น้ามนั
มํุงม่นั ในการ
ทางาน สวยงาม ประณตี สวยงาม ไดต๎ าม ถูกต๎องได๎ตาม ถกู ต๎องบา๎ ง แตํยัง

สมบูรณไ์ ดต๎ ามหลกั หลกั แสงเงาและ หลกั แสงเงาและ ไมํได๎หลักแสงเงา

แสงเงาและน้าหนัก น้าหนัก นา้ หนัก และน้าหนัก

มีวินัย มงํุ มั่นในการ มีมีวินยั มํุงมน่ั ใน ครูต๎องคอย ไมํมีวนิ ัย มุํงม่ันใน

ทางานได๎เรียบรอ๎ ย การทางานได๎ ตกั เตือนบ๎าง การทางาน

ดี เรยี บรอ๎ ย เป็นบางครงั้ ใน

พอสมควร การทางานได๎ให๎

เรียบร๎อย

เกณฑ์การประเมนิ ผล หมายถึง ดมี าก
หมายถงึ ดี
คะแนน 18 – 20 หมายถึง พอใช๎
คะแนน 15 – 17 หมายถึง ปรบั ปรุง
คะแนน 12 – 14
คะแนนต่ากวํา 11

105

แบบทดสอบก่อนเรยี นกลมุ่ สาระการเรยี นรศู้ ลิ ปะ สาระทัศนศลิ ป์
แบบฝึกทักษะที่ 5 รูปและพนื้ ทว่ี ่าง เวลา 2 ช่วั โมง
ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 3 โรงเรยี นวัดไผ่ล้อม

คาช้แี จง แบบทดสอบนป้ี ระกอบด้วย แบบทดสอบ 2 ตอน ดงั นี้
ตอนท่ี 1 แบบทดสอบแบบปรนยั 4 ตวั เลือกตอบจานวน10 ขอ้ คะแนนเต็ม10

คะแนน ให้นกั เรียนเลอื กคาตอบทถ่ี กู ทส่ี ุดเพียงขอ้ เดยี ว โดยทาเครื่องหมาย  ทับขอ้
กขคง

ตอนท่ี 2 แบบสอบการปฏบิ ัตงิ านรปู และพืน้ ที่ว่าง ก่อนเรยี น 1 ข้อ คะแนนเต็ม
20 คะแนน
ตอนท่ี 1
1. ความสาคญั ของพ้นื ทวี่ ่างในการสรา้ งงานทัศนศิลป์คอื ข้อใด

ก. ทาใหภ้ าพดมู ีมติ ิ
ข. ทาใหภ้ าพดูไม่อดึ อัด สบายตา
ค. ทาให้ภาพดสู ดใส
ง. ทาใหภ้ าพดสู มดุล
2. การเวน้ พืน้ ท่ีวา่ ง ข้อใดถูกต้อง
ก. มพี น้ื ทว่ี ่างดา้ นลา่ งบนซ้าย
ข. มพี นื้ ที่ว่างดา้ นท่ีดา้ นบน
ค. มพี น้ื ที่วา่ งดา้ นล่าง
ง. มพี น้ื ท่ีวา่ งซ้าย-ขวาเท่ากัน
3. ถา้ ภาพมพี นื้ ท่ีวา่ งมากเกนิ ไปจะทาให้เกดิ ความร้สู ึกอยา่ งไร
ก. อึดอดั
ข. อา้ งว้าง
ค. สบั สน
ง. อดึ อดั
4. ขอ้ ใดการจดั ภาพโดยการใชห้ ลักการและพนื้ ท่วี ่างท่ีไมเ่ หมาะสม
ก. วาดภาพรูปร่าง รูปทรง ใหเ้ ต็มพื้นทว่ี ่าง
ข. เวน้ พน้ื ที่ว่างตรงกลางไวแ้ ลว้ วาดภาพโดยรอบ
ค. วาดภาพโดยเว้นพน้ื ท่ีว่างซา้ ย – ขวา
ง. วาดภาพโดยเวน้ พ้นื ท่ีว่างตรงมุมของภาพทุกด้าน

106

5. ขอ้ ใดกลา่ วถูกต้องเกยี่ วกับพน้ื ที่ว่าง
ก. พน้ื ท่ีว่างทาใหผ้ ลงานมสี สี ันโดดเดน่
ข. พืน้ ท่วี ่างทาให้ผลงานดูโล่ง วา่ งเปลา่
ค. พ้นื ท่วี ่างทาใหผ้ ลงานสวยงาม ไม่อดึ อดั
ง. พื้นทีว่ ่างทาให้ผลงานเหมอื นจรงิ มีมติ ิ

6. รปู แบง่ ออกเป็นก่ีประเภท
ก. 2 ประเภท
ข. 3 ประเภท
ค. 4 ประเภท
ง. 5 ประเภท

7. รปู ร่างมกี ี่มิติ
ก. 2 มติ ิ
ข. 3 มติ ิ
ค. 4 มิติ
ง. 5 มิติ

8. ขอ้ ใดคอื ลักษณะของรปู
ก. สว่ นสาคญั ของภาพท่ีจะแสดงรปู แบบ
ข. ส่วนสาคัญของภาพที่แสดงเร่ืองราว
ค. สว่ นประกอบของภาพทจ่ี ะช่วยใหภ้ าพมีความเด่นชดั
ง. ถูกทัง้ ข้อ ก และ ข

9. ขอ้ ใดคือความหมายของรูปรา่ ง

ก.จุดหลายๆจดุ มาวางตอ่ กัน

ข. ความเขม้ ของแสงท่ีปรากฏตอ่ สายตา

ค. การเสน้ มาประกอบกนั เป็นเส้นรอบนอกมคี วามกวา้ งและความยาว
ง. มคี วามกว้าง ยาว และความหนา

10. ขอ้ ใดคอื รูปทรง

ก. กระดาษวาดภาพ

ข. ผ้าเช็ดหน้า

ค. นามบตั ร

ง. ลูกปงิ ปอง

107

เกณฑ์การประเมิน
คะแนนเตม็ 10 คะแนน
ตอบถกู ได้ 1 คะแนน ตอบผิด ได้ 0 คะแนน
นกั เรียน ทาแบบทดสอบถูกตอ้ งรอ้ ยละ 50 ถอื ว่าผา่ นการประเมิน

การเฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน

1. ข 2. ข 3. ก 4. ค 5. ค
6. ก 7. ก 8. ง 9. ค 10. ง

108

ตอนท่ี 2 แบบทดสอบการปฏบิ ตั ิแบบฝึกทักษะท่ี 5 รปู และพื้นทว่ี า่ ง
(กอ่ นเรียน)

คาชแี้ จง นกั เรยี นสรา้ งสรรค์ผลงานตามจนิ ตนาการโดยการใชห้ ลักการของรูปและพ้นื ท่ี
วา่ ง แลว้ ระบายสีสีชอล์กนา้ มันให้สวยงามด้วย (คะแนนเตม็ 20 คะแนน)

ชื่อภาพ......................................................................................
มวี ิธกี ารจดั ภาพและพน้ื ที่ว่าง ดงั นี้
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชอื่ .........................................................นามสกุล....................................................................
ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 3 โรงเรยี นวดั ไผล่ อ้ ม

109

การประเมินผล
แบบสอบการปฏิบตั ิงานกอ่ นเรียน
รูปและพนื้ ทวี่ า่ ง (คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ระดบั คุณภาพ (คะแนน)

ประเด็นการ ดีมาก (8-10) ดี (5-7) พอใช้ (3-6) ปรบั ปรุง (1-2)

ประเมิน

การสร้างสรรค์ - - การสร้างสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์

ทศั นศิลป์โดยใช้ ทศั นศิลป์โดยใช้ ทศั นศิลป์โดยใช้ ทศั นศิลป์โดยใช้ ทัศนศิลป์โดยใช้

หลกั การของรูป หลกั การของรปู และ หลักการของรูป หลักการของรูป หลักการของรปู

และพนื้ ทวี่ ่าง พ้นื ที่ว่างด้วยเทคนคิ และพ้นื ท่ีวา่ งด้วย และพ้ืนท่ีว่างด้วย และพ้ืนท่ีว่างด้วย

ดว้ ยเทคนิคสี สีชอล์กนา้ มัน ได้ เทคนคิ สีชอล์ก เทคนคิ สีชอลก์ เทคนิคสชี อล์ก

ชอลก์ นา้ มัน ถกู ต้อง สวยงาม นา้ มนั ไดถ้ ูกต้อง นา้ มนั ได้ถูกต้อง นา้ มนั ได้ถูกต้อง

สะอาด ครบถ้วนมี สวยงาม สะอาด สวยงาม สะอาด สวยงาม สะอาด

ระเบียบวนิ ัยและ ครบถ้วนมีระเบียบ ครบถ้วนมรี ะเบียบ ครบถว้ นมีระเบียบ

ความมุ่งม่นั ในการ วนิ ยั และความมุง่ ม่นั วนิ ัยและความ วนิ ัยและความ

ทางาน 90-100% ในการทางาน 80- มุ่งมนั่ ในการ มงุ่ มนั่ ในการ

89% ทางาน ทางาน

70-79% น้อยกว่า 70%

การสร้างสรรค์ - สรา้ งสรรค์ผลงานได้ - สรา้ งสรรค์ผลงาน - สรา้ งสรรค์ สร้างสรรคผ์ ลงาน

ผลงาน ตรงกบั เนือ้ หา มี ได้ตรงกับเน้ือหา มี ผลงานได้ตรงกบั ได้ตรงกบั เนื้อหา มี

ความคิดสร้างสรรค์ มี ความคิดสร้างสรรค์ เนอ้ื หา มีความคิด ความคิดสร้างสรรค์

การออกแบบ การจัด มกี ารออกแบบ การ สร้างสรรค์ มกี าร มีการออกแบบ การ

ภาพ มคี วามสมดลุ จดั ภาพ มคี วาม ออกแบบ การจัด จดั ภาพ มคี วาม

การระบายสีสวยงาม สมดลุ การระบายสี ภาพ มีความสมดุล สมดลุ การระบายสี

เสร็จทันเวลา สวยงาม เสรจ็ การระบายสี สวยงาม เสร็จ

ครบถว้ น 90 -100% ทนั เวลา ครบถ้วน สวยงาม เสร็จ ทนั เวลาครบถว้ น

80-89% ทันเวลา ครบถว้ น น้อยกว่า 70%

70-79%

เกณฑ์การประเมนิ
คะแนนเต็ม 20 คะแนน นกั เรียนปฏิบัติกจิ กรรมตาม แบบทดสอบการปฏบิ ัตงิ านรูปและพ้ืนท่ี

ว่างกอ่ นเรียน ผ่านเกณฑ์การประเมินผลงานไดร้ ้อยละ 50 ถอื ว่าผา่ นการประเมนิ

110

แบบฝกึ ทกั ษะที่ 5
รูปและพ้ืนทว่ี ่าง
สาระสาคัญ

รูปและพื้นที่ว่าง ไม่สามารถแยกออกจากกันได้เพราะเป็นส่วนประกอบ
พื้นฐานที่สาคัญของภาพรูปและภาพจึงต้องมีความสัมพันธ์กัน รูปเป็นส่วนที่จะแสดง
เรื่องราว รูปแบบและความงาม พ้ืนท่ีว่างเป็นส่วนประกอบท่ีจะผลักดันให้รูปมีความโดด
เดน่ และสวยงามย่ิงขนึ้ ภาพท่ีสวยงามจาเปน็ ตอ้ งมพี ื้นท่วี ่างอย่างเหมาะสม

จุดประสงค์การเรยี นรู้

1. นกั เรยี นอธิบายความหมายของรปู รา่ ง รูปทรงเรขาคณิตได้
2. นักเรียนมที กั ษะในวาดภาพระบายสรี ปู รา่ ง รูปทรงเรขาคณิตตามหลกั การของ
รปู และพื้นที่วา่ งได้
3. นกั เรยี นมีวินัย และความม่งุ มน่ั ในการทางาน

สาระการเรยี นรู้

การสรา้ งสรรคง์ านทศั นศลิ ปโ์ ดยใช้หลกั การของรูปและพน้ื ท่วี า่ ง

111

ใบความรทู้ ี่ 5 รูปและพ้ืนที่วา่ ง

รปู และพ้ืนทีว่ า่ ง

รปู และพน้ื ทีว่ ่าง เปน็ ส่วนประกอบพน้ื ฐานทที่ าให้เราสามารถมองเห็นภาพ
ไดง้ า่ ยและชัดเจน รปู และพืน้ ท่วี า่ งมคี วามสมั พนั ธ์กัน ไม่สามารถจะแยกออกจากกันได้
(ทวีศักดิ์ จริงกจิ และคณะ. ศิลปะ 6 . พมิ พค์ รั้งที่ 1. กรงุ เทพฯ : วัฒนาพานชิ .)

รูป หมายถึง สว่ นทส่ี าคญั ของภาพท่ีจะแสดงรปู แบบ เรอ่ื งราว และความ
งามเพอ่ื การสือ่ สารไปสู่ผู้ดู รูปแบ่งออกเปน็ 2 ประเภท คือ รูปร่าง และ รปู ทรง

รูปร่าง หมายถึง การนาเสน้ มาประกอบกันใหเ้ กดิ ความกว้างและความยาว
ไม่มคี วามหนาหรือความลกึ มลี กั ษณะ 2 มติ ิ ซง่ึ มีลักษณะแบนราบ ไมแ่ สดงนา้ หนกั แสงเงา

รปู ทรง หมายถึง การนาเส้นมาประกอบกนั ให้เกิดความกวา้ ง ความยาว
และความหนาหรอื ความลึก มลี ักษณะ 3 มิติ มีลักษณะแนน่ ทึบแบบ 3 มิติ เช่นงาน
ประติมากรรม สถาปตั ยกรรม หรือลักษณะทีม่ องเห็นเปน็ 3 มติ ิในงานจิตกรูปทรงในทาง
ศิลปะ (รูปรา่ ง รูปทรง(ออนไลน)์ . (ม.ป.ป.). สบื ค้นจาก: http://www.thoengwit. ac.
th/freeweb/19494/p3.html (วนั ทีค่ ้นข้อมลู :8 สิงหาคม 2558).

พนื้ ทีว่ ่าง

พื้นที่ว่าง มีคาจากัดความคือ ปริมาตรทีรูปทรงกินเนื้อที่อยู่ อากาศที่โอบ
รอบรูปทรงระยะหา่ งระหว่างรปู ทรง(ช่องไฟ) ปรมิ าตรของทวี่ ่างท่ีถูกล้อมด้วยขอบเขต แผ่น
ภาพ 2 มิติท่ีจิตรกรใช้เขียนรูป การเขียนภาพลวงตาให้เกิดความลึกในงานทัศนศิลป์ 2 มิติ
ปฏกิ ิรยิ าระหว่างสกี ับรูปทรงทาให้เปน็ ความลึกต้นื ของพน้ื ผวิ (ชลูด นม่ิ เสมอ,2538, )

ภาพท่ี 5.1รูปและพ้นื ทวี่ า่ ง ภาพที่ 5.2 รปู และพืน้ ท่วี า่ ง

ท่ีมา : www.inspire4design.com ทม่ี า : www.pinterest.com

112

วสั ดอุ ปุ กรณ์ แบบฝกึ ทกั ษะท่ี 5
รปู และพนื้ ที่ว่าง

1.สีชอลก์ นา้ มนั

ภาพ 5.3 ลกั ษณะของสชี อลก์ น้ามนั

2. กระดาษ100 ปอนด์

ภาพ 5.4 กระดาษวาดเขยี น 100

113

3. กระดานรองเขยี น

ภาพ 5.5 กระดานรองเขยี น

4. ดนิ สอ HB สาหรบั ร่างภาพ

ภาพ 5.6 ดนิ สอ HB สาหรบั รา่ งภาพ

114

5. ดินสอสาหรับตัดเส้น

ภาพ 5.7 ดินสอ EE สาหรับตัดเสน้

6. ผา้ หรอื กระดาษชาระสาหรบั เชด็ สี

ภาพ 5.8 ผ้าสาหรบั เชด็ สี ภาพ 5.9 กระดาษชาระสาหรบั เช็ดสี

115

7. ที่หนบี กระดาษ

ภาพ 5.10 ท่ีหนีบกระดาษ

8. ยางลบและแปรงปัดสี

ภาพ 5.11 ยางลบดินสอ ภาพ 5.12 แปรงปดั เศษสชี อลก์ นา้ มัน

116

ขนั้ ตอนการฝึกทักษะท่ี 5

รปู และพื้นท่ีวา่ ง

กจิ กรรมท่ี 5.1 ดอกไมแ้ สนสวย

1. ขั้นเตรียม เปน็ การเตรียมวสั ดแุ ละอุปกรณ์ให้ครบ ไดแ้ ก่ สีชอล์กน้ามัน

กระดาษ 100 นิ สอ HB EE สา และ

ผา้ หรือกระดาษชาระ สาหรบั ไวเ้ ชด็ ทาความสะอาดสี แปรงปดั สี

ภาพ 5.13 วสั ดุและอุปกรณ์ในการทากจิ กรรม

2. ขั้นร่างภาพ กาหนดสดั ส่วนของดอกไม้ โดยการใชห้ ลักการรูปและพ้ืนที่ว่างให้
เหมาะสม ร่างโครงสร้างดอกไม้ด้วยรูปร่างง่าย ๆ กาหนดจุดศูนย์กลาง แล้วเขียนกลีบดอก
ทีละกลีบ เก็บรายละเอยี ด

ภาพ 5.14 การร่างภาพดอกไม้

117

3. ขัน้ การกาหนดทิศทางของแสง การระบายสภี าพจะตอ้ งเรม่ิ จากกาหนดทิศ
ทางของแสง เพราะทศิ ทางของแสงเป็นส่งิ สาคญั เมื่อแสงเขา้ มาด้านใด ดา้ นที่ไดร้ ับแสง
จะสว่างมากกว่าสว่ นอน่ื ๆ และทศิ ทางของแสงต้องเปน็ ทศิ ทางเดยี วกันท้ังภาพ

ภาพ 5.15 การกาหนดทิศทางแสงของภาพ

4. ขั้นการจดั กลุม่ สี จัดกลมุ่ สีในส่วนทีเ่ ป็นกลีบดอก โดยเลอื กสีในกลุ่มเดียวกัน
จัดกลมุ่ สีในสว่ นที่เปน็ ส่วนใบ ก้าน และฉากหลัง

ภาพ 5.16 การจดั กลุม่ สีกลบี ดอก ใบ กา้ น ฉากหลงั

118

5. ขัน้ การระบายสีกลีบดอกไม้ ในการระบายสีของภาพใหใ้ ช้สชี อล์กนา้ มันด้วย
เทคนิคสีการระบายแบบไล่ค่าน้าหนัก การระบายสีกลีบดอกด้วยกลุ่มสีที่เลือกไว้ โดย
ระบายสีเข้ม – กลาง – อ่อน ตามลาดับ

ภาพ 5.17 การระบายสีกลีบดอกไม้

6. ขั้นการระบายสีก้าน ใบไม้ ในการระบายสขี องภาพใหใ้ ช้สีชอลก์ น้ามันด้วย
เทคนิคสีการระบายแบบไล่ค่าน้าหนัก การระบายสีกา้ น และใบด้วยกลุ่มสเี ขียว โดยระบาย
สีเขม้ – กลาง – อ่อน ตามลาดับ

ภาพ 5.18 การระบายสีก้านและสว่ นอ่นื ๆ

119

7. ข้ันตอนการเก็บรายละเอียด การเก็บรายละเอียดส่วนต่าง ๆ ท่ีส่วนก้าน
ความเข้มของใบ เน้นรายละเอียดของดอกไม้ เป็นการเก็บรายละเอียดเป็นภาพ
ท่ีเสร็จสมบูรณ์

ภาพ 5.19 การเก็บรายละเอยี ดเพ่ือความสมบรู ณ์ของภาพ

120

ตวั อย่างภาพผลงานทส่ี าเร็จ
รปู และพืน้ ที่ว่าง

กจิ กรรมท่ี 5.1 ดอกไมแ้ สนสวย

ภาพ 5.20 ผลงานทีส่ าเรจ็ หวั ขอ้ ดอกไมแ้ สนสวย

121

การฝึกปฏบิ ตั ิของนกั เรยี นใน กิจกรรมท่ี 5.1 ดอกไม้แสนสวย

ข้นั การร่างภาพ

ขั้นกาหนดทิศทางแสงเงา ขน้ั เลอื กชดุ สี

ขั้นระบายสี ขัน้ เก็บรายละเอยี ด

122

ภาพตัวอยา่ งผลงานนักเรียน
แบบฝกึ ทกั ษะที่ 5 รปู และพน้ื ทว่ี า่ ง
กจิ กรรมที่ 5.1 ดอกไมแ้ สนสวย

ภาพ 5.21 ตัวอยา่ งผลงานนกั เรียน ด.ช.ณชั พล ไกรนาค
ภาพ 5.22 ตัวอย่างผลงานนักเรียน ด.ญ.พมิ ไพริน นวลทะคาจนั ทร์

123

แบบฝกึ ทักษะที่ 5 รปู และพื้นท่ีวา่ ง
ใบกิจกรรมที่ 5.1 ดอกไมแ้ สนสวย

คาชแ้ี จง นกั เรยี นฝึกปฏิบัติการสร้างสรรคผ์ ลงานโดยใช้หลกั การรูปและพน้ื ที่วา่ ง และ
ระบายสผี ลงานดว้ ยสชี อล์กน้ามัน ให้สวยงาม

ชื่อภาพ.................................................................................................................................
หลกั การใช้รูปและพนื้ ที่วา่ งในการสร้างสรรค์ผลงาน
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชอ่ื .........................................................นามสกลุ ...................................................................
ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 3 โรงเรียนวัดไผ่ล้อม

124

แบบการวดั และประเมนิ ผล
การปฏิบัติแบบฝกึ ทักษะท่ี 5 รูปและพื้นท่วี ่าง

กจิ กรรมท่ี 5.1 ดอกไมแ้ สนสวย
ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 3 โรงเรียนวดั ไผ่ลอ้ ม

รายการประเมนิ

เลขที่ ช่อื – นามสกลุ อธิบายลักษณะของรูป หมายเหตุ
และ ื้พนที่ว่างในงาน
ทัศน ิศล ์ปได้ถูกต้อง
สร้างสรร ์คผลงาน
ทัศน ิศล ์ปโดยใ ้ช
หลักการ ูรปและ ้ืพน ่ที
่วางในงานได้อย่าง
ถูมีกวิต้นัอยงถู ่มุกง ้ต ่ัมอนงใถูนกกต้าอรง
ทางานใ ้หสาเร็จลุล่วง
และ ัทนเวลา
รวม

5 5 10 20
1
2
3

9
10

แนวทางการให้คะแนน

ประเด็น ระดบั คะแนน

การประเมนิ 8-10 6-7 4-5 1-3

การอธบิ าย อธิบาย ลกั ษณะ อธบิ าย ลกั ษณะ อธิบาย ลักษณะ อธบิ ายลักษณะ

ลกั ษณะของ ูป ของรปู และพ้นื ที่ ของรูปและพืน้ ท่ี ของรูปและ ของรปู และพ้ืนที่

และพ้ืนท่วี า่ งใน ว่างในงาน ว่างในงาน พ้นื ทว่ี า่ งในงาน วา่ งในงาน

งานทัศนศิลป์ ทศั นศลิ ป์ได้ถูกต้อง ทัศนศิลป์ไดถ้ ูกต้อง ทัศนศลิ ป์ได้ ทัศนศลิ ป์ไม่

ชดั เจน สมบูรณ์ บางสว่ น ตามหลัก บางส่วน ตาม ถูกต้องตามหลักที่

ตามทไ่ี ด้ศึกษา ที่ไดศ้ ึกษา หลกั ทีไ่ ด้ศึกษา ได้ศึกษา

125

(ต่อ) 8-10 6-7 4-5 1-3
ประเด็นการ
ประเมนิ การสรา้ งสรรค์ โดยอาศัยหลักการ โดยอาศยั โดยอาศยั
ผลงานทศั นศลิ ป์ รปู และพ้ืนท่ีวา่ ง หลกั การรูปและ หลกั การรปู และ
การสร้างสรรค์ โดยอาศยั หลกั การ ด้วยเทคนคิ ระบาย พื้นท่ีว่าง ดว้ ย พื้นทว่ี า่ ง ดว้ ย
ผลงานทัศนศลิ ป์ รูปและพน้ื ทวี่ า่ ง สชี อลก์ น้ามัน เทคนคิ ระบายสี เทคนคิ ระบายสี
โดยอาศยั ด้วยเทคนคิ ระบาย ถกู ต้องสวยงาม ได้ ชอลก์ น้ามนั ชอลก์ นา้ มัน
หลักการรูปและ สชี อลก์ น้ามัน ตามหลกั แสงเงา ถกู ต้องได้ได้ ถูกต้องบ้าง แตย่ ัง
พืน้ ท่วี า่ ง ดว้ ย ถกู ต้อง สวยงาม และนา้ หนกั ตามหลกั แสงเงา ไม่ได้หลกั แสงเงา
เทคนคิ สชี อล์ก ประณตี สมบรู ณไ์ ด้ และนา้ หนัก และน้าหนัก
นา้ มนั มวี ินัย มงุ่ มน่ั ในการ มีมวี นิ ัย มุ่งมั่นใน ครตู อ้ งคอย ไม่มีวินัย มุ่งมนั่ ใน
ทางานได้เรยี บรอ้ ย การทางานได้ ตักเตอื นบ้าง การทางาน
มวี ินัย และ ดี เรียบรอ้ ย เปน็ บางคร้ังใน
มุ่งม่ันในการ การทางานได้ให้
ทางาน พอสมควร เรียบรอ้ ย

เกณฑก์ ารประเมินผล หมายถงึ ดมี าก
หมายถึง ดี
คะแนน 18 – 20 หมายถึง พอใช้
คะแนน 15 – 17 หมายถึง ปรบั ปรงุ
คะแนน 12 – 14
คะแนนต่ากวา่ 11

แบบทดสอบก่อนเรยี นกลุม่ สาระการเรยี นร้ศู ลิ ปะ สาระทัศนศลิ ป์
แบบฝกึ ทกั ษะ 6 สีคู่ตรงขา้ มแสนสนกุ

เวลา 2 ชว่ั โมง ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 3 โรงเรียนวดั ไผล่ อ้ ม

คาชี้แจง แบบทดสอบน้ีประกอบด้วย แบบทดสอบ 2 ตอน ดังนี้
ตอนท่ี 1 แบบทดสอบแบบปรนยั 4 ตวั เลือกตอบ จานวน 10 ขอ้ คะแนนเต็ม10

คะแนน ให้นกั เรียนเลือกคาตอบทีถ่ กู ท่สี ดุ เพียงขอ้ เดียว โดยทาเครอ่ื งหมาย  ทบั ขอ้
กขคง

ตอนท่ี 2 แบบสอบการปฏิบตั ิงานสคี ตู่ รงข้ามแสนสนกุ ก่อนเรียน 1 ขอ้ คะแนน
เตม็ 20 คะแนน
ตอนท่ี 1
1. ข้อใดไมใ่ ช่สคี ู่ตรงขา้ ม

ก. สีเหลือง - สมี ว่ ง
ข. สีส้ม - สเี ขียว
ค. สีแดง - สีเขียว
ง. สีสม้ เหลอื ง - สมี ่วงน้าเงนิ
2. หากตอ้ งการใช้สคี ู่ตรงข้ามสรา้ งสรรค์งาน โดยระบายสดี อกไม้เปน็ สสี ม้ ควรระบายสี
พ้นื หลังดว้ ยสีใด
ก. สมี ่วง
ข. สเี หลือง
ค. สีนา้ เงนิ
ง. สีเขยี วเหลือง
3 เป็นสคี ่ตู รงข้ามของสใี ด

ก. สมี ่วง
ข. สีเขียว
ค. สีสม้ เหลอื ง
ง. สเี ขยี วน้าเงนิ
4. ขอ้ ใดจับคู่สีคตู่ รงขา้ มไม่ถกู ตอ้ ง
ก. สีม่วง - สีเหลือง
ข. สีเขียวเหลอื ง – สมี ่วงแดง

127

ค. สีน้าเงิน – สีสม้
ง. สสี ม้ แดง – สเี หลือง
5. ขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ งเกยี่ วกบั สคี ู่ตรงขา้ ม
ก. สที ี่อย่ตู รงข้ามกันในวงจรสี
ข. สีทมี่ ีโทนสีเดียวกัน
ค. สีท่มี ีความกลมกลืนกนั
ง. สที ี่เกดิ จากการผสมกันของสีขน้ั ท่ี 1

6. การใช้สคี ตู่ รงข้ามในงานทศั นศลิ ป์มปี ระโยชนอ์ ย่างไร

ก. ทาใหภ้ าพดูโดดเดน่ แปลกตา

ข. ทาใหภ้ าพมีระยะใกล้ - ไกล
ค. ทาใหภ้ าพเหมือนจรงิ
ง. ทาให้ภาพมีมติ ิ

7. จากภาพ เป็นวิธีการใชส้ แี บบใด

ก. ลดหรือเพิ่มความเข้มของสี

ข. ทาใหส้ ีหมน่ สีเดยี ว

ค. ทาให้สีหมน่ ทั้งสองสี

ง. ลดพื้นที่สีลง
8. การใช้สีเข้มตัดเสน้ จะทาใหภ้ าพเป็นอย่างไร

ก. ภาพมคี วามเขม้ มากขึน้
ข. ภาพท่ไี ด้มีความสว่าง
ค. ความเขม้ ของสลี ดลง
ง. สขี องภาพดจู างลง
9. การใชส้ ีคตู่ รงข้ามอย่างเหมาะสมจะเกิดอะไรขึ้น
ก. ภาพมสี กี ลมกลืนกัน

ข. ผลงานดูราบเรียบ

ค. ผลงานดเู ด่นชัดสะดดุ ตา

128

ง. ผลงานดูสนกุ สนาน
10. การระบายสโี ดยใช้สคี ตู่ รงข้าม ควรระบายอย่างไรจึงจะไดภ้ าพท่ีมีความโดดเด่น

ก. ใช้สคี ตู่ รงข้ามมาระบายผสมกัน
ข. ใชส้ คี ู่ตรงขา้ มใหม้ ีอัตราส่วนเทา่ กนั
ค. ใชส้ คี ูต่ รงขา้ มโดยใชส้ ใี ดสหี นึง่ ใหม้ ากกว่า
ง. ใช้สคี ่ตู รงข้ามโดยใหท้ ้งั สองสีมคี วามโดดเด่นเทา่ กัน

เกณฑก์ ารประเมิน
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
ตอบถกู ได้ 1 คะแนน ตอบผดิ ได้ 0 คะแนน
นกั เรียน ทาแบบทดสอบถกู ต้องรอ้ ยละ 50 ถอื ว่าผา่ นการประเมิน

การเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
1. ข 2. ค 3. ข 4. ง 5. ก
6. ก 7. ง 8. ก 9. ค 10. ค

129

ตอนท่ี 2 แบบทดสอบการปฏบิ ัติ
แบบฝึกทกั ษะ 6 สคี ู่ตรงข้ามแสนสนกุ (ก่อนเรยี น)

คาชแ้ี จง นักเรียนสรา้ งสรรคผ์ ลงานทศั นศิลป์ โดยใชส้ ีคู่ตรงขา้ ม แล้วระบายสีในภาพให้
สวยงามดว้ ยสชี อลก์ นา้ มนั (คะแนนเต็ม 20 คะแนน)

ชือ่ ภาพ.................................................................................................................................
วธิ ที ่ีใช้สีคตู่ รงข้ามในการสร้างสรรคผ์ ลงาน
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
ชื่อ.........................................................นามสกุล...................................................................
ชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี 3 โรงเรยี นวัดไผล่ อ้ ม

130

การประเมนิ ผล
แบบสอบการปฏิบตั งิ านก่อนเรียน

สีคู่ตรงข้ามแสนสนุก (คะแนนเตม็ 20 คะแนน)

ระดับคุณภาพ (คะแนน)

ประเด็นการ ดมี าก (8-10) ดี (5-7) พอใช้ (3-6) ปรบั ปรุง (1-2)

ประเมนิ

การสรา้ งสรรค์ - - การสร้างสรรค์งาน - การสรา้ งสรรค์ - - การสรา้ งสรรค์ - - การสร้างสรรค์

งานทศั นศิลป์โดย ทัศนศิลปโ์ ดยการใช้สี งานทศั นศลิ ป์ งานทัศนศลิ ปโ์ ดย งานทัศนศลิ ปโ์ ดย

การใชส้ คี ตู่ รงข้าม คู่ตรงขา้ ม และ โดยการใชส้ ีคู่ การใชส้ ีคตู่ รงข้าม การใช้สีค่ตู รงข้าม

ดว้ ยสีชอล์ก หลักการจดั ขนาด ตรงขา้ ม และ และหลักการจัด และหลกั การจัด

น้ามัน สดั สว่ น ความสมดลุ หลักการจัด ขนาด สัดสว่ น ขนาด สัดส่วน

ไดถ้ ูกตอ้ ง สวยงาม ขนาด สดั ส่วน ความสมดุลได้ ความสมดุลได้

สะอาด ครบถว้ นมี ความสมดุลได้ ถกู ต้อง สวยงาม ถกู ต้อง สวยงาม

ระเบยี บวินยั และ ถูกต้อง สวยงาม สะอาด ครบถว้ นมี สะอาด ครบถว้ นมี

ความมงุ่ มัน่ ในการ สะอาด ครบถ้วน ระเบยี บวินยั และ ระเบยี บวินัยและ

ทางาน 90-100% มีระเบียบวินยั ความมุง่ มนั่ ในการ ความมงุ่ ม่นั ในการ

และความมงุ่ มนั่ ทางาน 70-79% ทางาน นอ้ ยกว่า

ในการทางาน 70%

80-89%

การสร้างสรรค์ - สร้างสรรคผ์ ลงานได้ - สร้างสรรคผ์ ลงาน - สร้างสรรค์ สรา้ งสรรคผ์ ลงาน
ผลงาน ไดต้ รงกับเนอ้ื หา มี
ตรงกับเน้ือหา มี ได้ตรงกบั เน้อื หา มี ผลงานไดต้ รงกบั ความคิดสรา้ งสรรค์
มกี ารออกแบบ การ
ความคิดสรา้ งสรรค์ มี ความคิดสร้างสรรค์ เนื้อหา มีความคดิ จัดภาพ มีความ
สมดลุ การระบายสี
การออกแบบ การจัด มีการออกแบบ การ สรา้ งสรรค์ มกี าร สวยงาม เสรจ็
ทันเวลาครบถว้ น
ภาพ มคี วามสมดลุ จดั ภาพ มีความ ออกแบบ การจดั นอ้ ยกว่า 70%

การระบายสีสวยงาม สมดุล การระบายสี ภาพ มีความสมดลุ

เสรจ็ ทนั เวลา สวยงาม เสร็จ การระบายสี

ครบถ้วน 90 -100% ทนั เวลา ครบถว้ น สวยงาม เสรจ็

80-89% ทันเวลา ครบถ้วน

70-79%

131

เกณฑก์ ารประเมนิ
คะแนนเตม็ 20 คะแนน นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมตาม แบบทดสอบการปฏิบัติงาน

การระบายสชี อลก์ นา้ มนั ก่อนเรยี น ผ่านเกณฑก์ ารประเมนิ ผลงานไดร้ อ้ ยละ 50 ถือว่า
ผ่านการประเมิน

132

แบบฝึกทักษะ 6 สคี ตู่ รงข้ามแสนสนกุ ด้วยสชี อล์กนา้ มัน

สาระสาคัญ

สคี ตู่ รงขา้ ม
สคี ู่ตรงขา้ ม หมายถึง สีที่ตดั กนั รนุ แรง เปน็ สีที่อยตู่ รงขา้ มกนั ในวงจรสี และ

เป็นสีทอ่ี ยู่ตา่ งวรรณะกนั ถา้ นามาวางคู่กนั จะทาให้เกดิ ความรู้สกึ ขดั แยง้ หรือตดั กัน การใชส้ ี
คูต่ รงข้ามกนั นจ้ี ะให้ความรู้สึกตืน่ เตน้ มชี วี ิตชวี า มีพลังการเคลื่อนไหวและเร้าความสนใจ
เป็นอย่างดี

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1. นักเรยี นอธิบายความหมายของคสู่ ีตรงข้ามได้
2. นักเรยี นมีทกั ษะในการใช้คู่สีตรงข้ามได้
3. นกั เรียนมวี ินยั และความมุ่งม่นั ในการทางาน

สาระการเรียนรู้

การสร้างสรรค์งานทศั นศิลปโ์ ดยใช้ สคี ูต่ รงขา้ ม หลักการจัดขนาด สดั ส่วน
และความสมดลุ

133

ใบความรู้ท่ี 3 สคี ู่ตรงขา้ มแสนสนุก

สคี ตู่ รงข้าม
สีตรงข้าม หมายถึง สีท่ีตัดกันรุนแรง เปน็ สีท่อี ยตู่ รงข้ามกันในวงจรสีท่ีอยู่

ต่างวรรณะกนั สี 2 สนี ้ันเมื่อนามาใช้ค่กู ันจะทาให้สีทั้ง 2
คตู่ รงขา้ มนจ้ี ะให้ความรสู้ กึ ตื่นเตน้ มีชวี ติ ชีวา มพี ลงั เคล่อื นไหวและเร้าความสนใจ

ไดเ้ ปน็ อย่างดี (มณฑา ไร่ทิม และคณะ. ทศั นศิลป์ 6 ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 3. พิมพค์ รงั้ ท่ี 1.

กรงุ เทพฯ : ประสานมติ ร ,2555.)
ในวงจรสมี สี คี ตู่ รงขา้ มกันอยู่ 6 คู่ คอื

สเี หลอื ง ตรงข้ามกบั สีมว่ ง

สีแดง ตรงข้ามกับ สีเขยี ว

สีนา้ เงนิ ตรงข้ามกบั สสี ้ม

สเี ขยี วเหลือง ตรงข้ามกบั สีม่วงแดง

สีสม้ เหลอื ง ตรงขา้ มกบั สีมว่ งน้าเงิน

สีสม้ แดง ตรงข้ามกับ สีเขียวนา้ เงิน

ภาพท่ี 3.1 สคี ตู่ รงขา้ ม

ทีม่ า : www.prc.ac.th

134

วงจรสี
วงจรสี คอื สที ี่เกดิ จากการผสมกันเป็นคู่ เรม่ิ ตง้ั แต่ แมส่ ี 3 สี แลว้ เกิดเปน็ สีใหม่

ขน้ึ มา จนครบวงจร(2012 โดย รชั นี ผุดสวสั ด์ิ. (2555). ความหมายของสี (ออนไลน)์ .
สบื ค้นจาก : http://rushaneepudom12.blogspot.com/ [8 สงิ หาคม 2558]

จะได้สที ้งั หมด 12 สี ซง่ึ แบง่ สเี ปน็ 3 ข้ัน คือ

ภาพท่ี 3.2 วงจรสี

ที่มา : www.24studenttraining.com

สีขนั้ ที่ 1 คือ แม่สี 3สี ไดแ้ ก่ สแี ดง เหลอื ง และนา้ เงิน
สีข้นั ที่ 2 คือ สีทเ่ี กดิ จากการผสมกนั เปน็ คๆู่ ระหว่างแม่สี 3 สี จะได้สี
เพิ่มขึ้นอีก 3 สี
สีขัน้ ที่ 3 คอื สีที่เกิดจากการผสมกันเปน็ คู่ๆ ระหว่างแม่สี 3 สี กับสีขนั้ ท่ี 2
จะได้สีเพม่ิ ขึน้ อีก 6 สี

135

การสรา้ งสรรคง์ านทัศนศิลป์จากสคี ่ตู รงข้าม
สีคู่ตรงข้าม เป็นสีท่ีมีโทนสีตัดกัน ซ่ึงลักษณะดังกล่าวสามารถนามา

สร้างสรรค์ให้เป็นผลงานทัศนศิลป์ได้ โดยทั่วไปมักใช้ในงานออกแบบ ทาให้ช้ินงานมีความ
โดดเด่น น่าสนใจและเกดิ ความประทบั ใจทันทพ่ี บเห็น

ในการสร้างงานทัศนศิลป์ใช้สีคู่ตรงข้าม ควรใช้หลักการจัดขนาด สัดส่วน
และความสมดลุ ใหเ้ หมาะสม และวิธีการที่หลากหลายจะช่วยให้ได้ผลงานท่ีมีความสวยงาม
ได้ (เอกรนิ ทร์ สม่ี หาศาล และคณะ. ทัศนศิลป์ ป.6. พิมพ์คร้ังที่ 7. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญ
ทศั น์.)

1. การใช้สีแบบลดความเข้มของสีคู่ตรงข้าม
เป็นการเน้นสีใดสีหนึ่งเป็นหลัก และลดความเข้ม
ของสคี ตู่ รงขา้ มลง

ภาพที่ 3.3 การใชส้ ีค่ตู รงข้ามแบบลดความเขม้ ของสคี ตู่ รงขา้ ม
ทีม่ า : http://slideplayer.in.th/slide/1951298/

2. การใชส้ แี บบลดพื้นท่สี ลี งไม่ให้เทา่
กนั คือ สีหนงึ่ ใช้ปรมิ าณ 80% อกี สีหนงึ่ ควรใช้
ปรมิ าณ 20% จงึ จะทาให้ภาพน่าสนใจมากขน้ึ

ภาพท่ี 3.4 การใช้สีค่ตุ รงขา้ มแบบลดพื้นท่สี ลี งไมใ่ หเ้ ท่ากนั
ที่มา : http://580-janeboot.blogspot.com/2011_10_01_archive.html

3. การใช้สีเข้มหรือสีขาวมาตัดเส้น การใช้สี
เข้มหรือสขี าวมาตัดเส้น จะทาให้สีของภาพนั้นมี
ความเขม้ ขน้ และภาพมคี วามโดดเดน่ ขน้ึ มา

ภาพท่ี 3.5 การใชส้ คี ุ่ตรงข้ามแบบใช้สเี ข้มหรอื ขาวมาตัดเส้น

ที่มา : www.rmutphysics.com

136

วัสดุอปุ กรณ์ แบบฝกึ ทกั ษะที่ 3
สคี ูต่ รงขา้ มแสนสนกุ

1.สีชอล์กน้ามนั

ภาพ 6.6 ลักษณะของสีชอล์กนา้ มนั

2. กระดาษ100 ปอนด์

ภาพ 6.7 กระดาษวาดเขยี น 100

137

3. กระดานรองเขยี น

ภาพ 6.8 กระดานรองเขยี น

4. ดนิ สอ HB สาหรบั ร่างภาพ

ภาพ 6.9 ดนิ สอ HB สาหรบั รา่ งภาพ

138

5. ดินสอสาหรับตดั เส้น

ภาพ 6.10 ดนิ สอ EE สาหรบั ตัดเสน้

6. ผา้ หรือกระดาษชาระสาหรบั เชด็ สี

ภาพ 5.11 ผ้าสาหรบั เชด็ สี ภาพ 5.12 กระดาษชาระสาหรบั เชด็ สี

139

7. ที่หนีบกระดาษ

ภาพ 6.13 ท่หี นีบกระดาษ

8. ยางลบและแปรงปดั สี

ภาพ 6.14 ยางลบดนิ สอ ภาพ 6.15 แปรงปดั เศษสชี อลก์ น้ามัน

140

แบบฝกึ ทักษะที่ 3

ขั้นตอนการฝึกทกั ษะท่ี 6 สคี ่ตู รงข้ามแสนสนกุ
กจิ กรรมท่ี 3.1 เทคนคิ การใชส้ ีคู่ตรงขา้ มโดยนาสีดามาตดั เส้น

1. ขั้นเตรียม เปน็ การเตรียมวัสดแุ ละอปุ กรณ์ใหค้ รบ ได้แก่ สชี อล์กนา้ มัน

กระดาษ 100 นิ สอ HB EE สา และ

ผา้ หรอื กระดาษชาระ สาหรับไว้เชด็ ทาความสะอาดสี แปรงปดั สี

ภาพ 6.16 วัสดุและอปุ กรณใ์ นการทากจิ กรรม

2. การรา่ งภาพโดยการนารปู รา่ งตา่ งๆมาทบั ซอ้ นกันเม่ือร่างภาพเสร็จ
แลว้ ให้เนน้ ลายะเอยี ดของภาพด้วยเสน้ หนัก และลบเสน้ ทีไ่ ม่จาเป็นด้วยยางลบใหส้ ะอาด

ภาพ 6.17 การร่างภาพ