คู่มือครูวิทยาการคำนวณ-ป4

ขอสอบเนนการคิด 6) การสรางตาราง ชวยใหเอกสารอานทําความเขาใจไดงาย สามารถทําได ดังนี้ การแทรกตารางโดยใชแถบเครื่องมือแทรกตาราง เราสามารถแทรกตารางโดยใชแถบเครื่องมือแทรก ตารางได ดังนี้ เมื่อพิมพตารางเสร็จเรียบรอยแลว เราสามารถ ตกแตงตารางใหสวยงามได ดังนี้ 92 การนําเสนอขอมูลดวยโปรแกรมประมวลคํา 2. คลิก Table จะปรากฏหนาตาง ดังภาพ แลวคลิกเมาสลากคลุมจํานวนคอลัมน และแถวของตารางตามที่ตองการ 1. คลิก Insert 4. คลิกเมาสลากคลุมตาราง และคลิกขวา เลือก Borders and Shading… จะปรากฏหนาตาง ใหเลือกแบบเสนกรอบและสีพื้นหลัง เลือกรูปแบบและสีตามตองการ 3. พิมพขอมูลใสใน แตละสวนของ ตาราง ดังภาพ ภาพที่ 4.15 การแทรกตารางโดยใชแถบเครื่องมือแทรกตาราง ภาพที่ 4.16 ไดตารางที่ตองการ ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 92 ขั้นสอน 18. ครูอธิบาย เรื่อง การสรางตารางใหนักเรียนฟง โดยใหนักเรียนสรางตารางตามขั้นตอน ในหนังสือเรียน และใสชื่อเพื่อนในหอง จํานวน 5 คน ลงไปในตาราง พรอมทั้ง ใสชนิดกีฬาที่ชอบ วิชาที่ชอบ และอายุลงไป ในตาราง ซึ่งกอนเริ่มทําตาราง นักเรียน จะตองไปเก็บรวบรวมขอมูลจากเพื่อนในหอง ทั้งหมด 5 คน เพื่อใหไดขอมูลที่จะนํามาใส ในตาราง ซึ่งขอมูลที่ไดจะตองมีความถูกตอง และนาเชื่อถือ เครื่องมือสรางตารางในโปรแกรมประมวลคําสามารถคํานวณ ขอมูลในตารางไดเหมือนกับโปรแกรมตารางทํางานหรือไม ถาทํา ไมได นักเรียนจะมีวิธีการอยางไรในการแกปญหานี้ (แนวตอบ ทําไมได แตสามารถแทรกตารางที่มีการคํานวณ ขอมูลจากโปรแกรมตารางทํางานได โดยใชคําสั่ง Insert ->Table -> Excel Spreadsheet) เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนสรางตารางแลวใสชื่อและอายุของบุคคลในครอบครัว โดยให ทําตามขั้นตอนในหนังสือเรียน ใหนักเรียนตกแตงตารางใหสวยงาม ซึ่งอาจใสสี หรือแทรกรูปภาพไดอยางอิสระตามความตองการของนักเรียน เมื่อทุกคนทําเสร็จ ครูขออาสาสมัครนักเรียนออกมานําเสนอผลงานที่หนาชั้นเรียน และอธิบาย การสรางตารางทีละขั้นตอน หลังจากนั้นครูและนักเรียนรวมกันสรุปเนื้อหา ที่เรียนมา น�า สอน สรุป ประเมิน T142

¡Ô¨¡ÃÃÁ ใหนักเรียนออกแบบบัตรแนะนําตนเอง โดยใชโปรแกรมประมวลคํา ในการออกแบบ และตกแตงดวยภาพใหสวยงาม พรอมใสรูปตนเอง ประกอบ โดยมีหัวขอที่ใชในการแนะนําตนเอง ดังนี้ ½ƒ¡·ั¡Éะ Com Sci ชื่อ - นามสกุล ชื่อเล่น สีที่ชอบ อายุ งานอดิเรกที่ชอบ สัตว์เลี้ยงที่ชอบ กีฬาที่ชอบ วันเกิด อาหารที่ชอบ ตัวอยาง ภาพที่ 4.17 ตัวอยางการออกแบบบัตรแนะนําตนเอง 93 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 93 ขั้นสอน 19. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยใหออกแบบบัตรแนะนํา ตนเองลงในโปรแกรมไมโครซอฟตเวิรด หลังจากนั้นครูใหนักเรียนออกมาอธิบาย ขั้นตอนในการทําโปรแกรมนี้ 20. ครูนําตัวอยางประวัติสวนตัวที่ครูทําจาก โปรแกรมไมโครซอฟตเวิรด พรอมตกแตง ดวยเครื่องมือหลากหลายชนิดอยางสวยงาม ใหนักเรียนดู หลังจากนั้นลองใหนักเรียน ออกแบบประวัติสวนตัวลงในโปรแกรม ไมโครซอฟตเวิรด ขั้นสรุป 1. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัย และครูใหความรูเพิ่มเติมในสวนนั้น จากนั้น ครูใหนักเรียนบอกถึงประโยชนของการใช โปรแกรมในชีวิตประจําวัน 2. นักเรียนและครูรวมกันสรุปเกี่ยวกับเรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการ พิมพงาน ขั้นประเมิน ตารางการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑการประเมิน ตรวจแบบทดสอบ กอนเรียน แบบทดสอบ กอนเรียน ประเมินตาม สภาพจริง ประเมินการ นําเสนอผลงาน แบบประเมิน การนําเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางานรายบุคคล แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางานกลุม แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ แนวทางการวัดและประเมินผล ครูสามารถประเมินการนําเสนอผลงาน และสังเกตพฤติกรรมการทํางาน รายบุคคลและการทํางานกลุมของนักเรียน โดยศึกษาเกณฑการวัดและ ประเมินผลจากแบบประเมินการนําเสนอผลงาน แบบสังเกตพฤติกรรม การทํางานรายบุคคล และแบบสังเกตพฤติกรรมการทํางานกลุมที่แนบมา ทายแผนการจัดการเรียนรูที่ 3 หนวยการเรียนรูที่ 4 แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การท างานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน าใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมินการน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการน าเสนอผลงาน 4 การน าไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/................./................... เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับฟัง คนอื่น การท างาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ าใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............./.................../............... เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง กิจกรรม สรางเสริม ใหนักเรียนสืบคน เรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรม พิมพงานจากอินเทอรเน็ตหรือหนังสือเรียน จากนั้นใหนักเรียน แกไขขอผิดพลาดที่เกิดขึ้นใหถูกตอง โดยบันทึกขอมูลที่ไดลงใน กระดาษที่ครูแจกพรอมตกแตงใหสวยงาม และจัดเตรียมขอมูล เพื่อนําเสนอตามรูปแบบที่นักเรียนคิดวานาสนใจไดอยางอิสระ น�า สอน สรุป ประเมิน T143

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เวลา 3 ชั่วโมง โปรแกรมจัดการตัวเลข 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด ว 4.2 ป.4/4 รวบรวมประเมินน�ำเสนอข้อมูลและสารสนเทศโดยใช้ซอฟต์แวร์ที่หลากหลายเพื่อแก้ปัญหาในชีวิตประจ�ำวัน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกลักษณะของซอฟต์แวร์ได้(K) 2. ใช้งานไมโครซอฟต์เอกซ์เซลในการรวบรวมและประเมินข้อมูลได้(P) 3. เห็นประโยชน์ของการใช้โปรแกรมไมโครซอฟต์เอกซ์เซลในการรวบรวมและประเมินข้อมูล (A) 3. สาระการเรียนรู้ การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อการจัดท�ำเอกสาร ข้อมูล สารสนเทศ และการน�ำเสนองาน 4. สาระส�ำคัญ/ความคิดรวบยอด ไมโครซอฟต์เอกซ์เซลเป็นโปรแกรมทางด้านตารางค�ำนวณ หรือที่เรียกว่า สเปรดชีต (Spreadsheet) เป็นโปรแกรมในชุด ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ (Microsoft Office) มีความสามารถในด้านการสร้างตาราง การค�ำนวณ การวิเคราะห์การประมวลผล ออกมาในรูปแบบตาราง กราฟ และการค�ำนวณข้อมูลต่างๆ 5. สมรรถนะส�ำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการอภิปราย สมรรถนะส�าคัญของผู้เรียน ทักษะ 4Cs คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 1. ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (Critical Thinking) 2. ทักษะการท�ำงานร่วมกัน (Collaboration Skill) 3. ทักษะการสื่อสาร (Communication Skill) 4. ทักษะความคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท�ำงาน T144

ขอสอบเนน การคิด 1.2 การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการพิมพเอกสาร ในรูปแบบตาราง กราฟ และคํานวณขอมูลตาง ๆ โปรแกรมตารางท�างานเป็นโปรแกรมที่ใช้ในการพิมพ์ เอกสารในรูปแบบตาราง กราฟ และการค�านวณข้อมูลต่าง ๆ 1) การเปดใชโปรแกรมตารางทํางาน มีขั้นตอน ดังนี้ ภาพที่ 4.18 หนาจอโปรแกรมตารางทํางาน 94 1 แถบชื่อ (Title Bar) แสดงชื่อโปรแกรมและหน้าต่างที่ใช้อยู่ 2 แถบเครื่องมือ (Quick Access) เป็นที่เก็บเครื่องมือส�าคัญ ๆ และใช้เป็นประจ�า โดยสามารถ เพิ่มเครื่องมือเข้ามาไว้ได้อีก 3 เมนูบาร (Menu Bar) หรือแถบเมนู เป็นแถบแสดงค�าสั่งต่างๆ 4 ริบบอน (Ribbon) เป็นส่วนที่ใช้เก็บแถบค�าสั่ง และเครื่องมือต่าง ๆ โดยจัดแบ่งเป็นกลุ่ม ๆ เพื่อ ให้เรียกใช้งานได้สะดวก 5 กลองชื่อ (Name Box) ใช้บอกต�าแหน่งเซลล์หรือชื่อเซลล์ที่เลือก 6 แถบสูตร (Formula Bar) เป็นช่องส�าหรับพิมพ์ข้อความ ตัวเลข และสูตรค�านวณทางคณิตศาสตร์ 7 คอลัมน (Column) คือ แถวที่อยู่ในแนวตั้ง โดยมีชื่อของหัวแถวเป็นตัวอักษร A, B, C, … 8 แถว (Row) คือ แถวที่อยู่ในแนวนอน โดยมีชื่อของหัวแถวเป็นตัวเลข 1, 2, 3, … 9 พื้นที่ทํางาน (Work Space) พื้นที่ส�าหรับพิมพ์ข้อความหรือกรอกตัวเลขลงในชีต 10 ปายชื่อชีตงาน (Sheet Tab) เป็นแถบชื่อของชีตงานที่เลือกใช้งานขณะนั้น ซึ่งโดยปกติแล้วจะ มีชีตงานเริ่มต้นอยู่ 3 ชีตงานด้วยกัน 2 1 3 4 5 6 7 8 9 10 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 94 ขั้นนํา ครูอธิบายกติกาโดยเลาสถานการณใหนักเรียน ฟง จากนั้นใหนักเรียนบอกวา จากเรื่องที่ฟง ตัวละครเหลือเงินจากการทํากิจกรรมทั้งวันกี่บาท โดยกําหนดสถานการณให ดังนี้ พายุไดรับเงิน จากพอมา 124 บาท จากนั้นนําเงินไปซื้อขนม 25 บาท และซื้อนํ้าหวาน 12 บาท พายุเดินไปเลน ที่สนามเด็กเลนปรากฏวาเงินหายไปบางสวน เหลือเงินเพียง 41 บาท แมจึงใหเงินพายุเพิ่มอีก 67 บาท แตใหพายุไปซื้อนํ้าปลาขวดละ 32 บาท มาดวย พายุกลับมาหาแมที่บาน นักเรียนคิดวา พายุจะมีเงินเหลือทั้งหมดกี่บาท (แนวตอบ พายุจะมีเงินเหลือกลับบานทั้งหมด 76 บาท) ขั้นสอน 1. ครูอธิบาย เรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใช โปรแกรมในการพิมพเอกสารในรูปแบบตาราง กราฟ และคํานวณขอมูลตางๆ ซึ่งเริ่มจาก การเปดใชงานโปรแกรมตารางทํางาน โดยให นักเรียนเปดโปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซล และอธิบายถึงแถบเมนูตางๆ จากหนาตางของ โปรแกรมนี้วามีอะไรบาง ขอใดเปนคุณสมบัติที่สําคัญของโปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซล 1. เปนโปรแกรมที่ใชในการพิมพงาน 2. เปนโปรแกรมที่ใชในการออกแบบรูปภาพตางๆ 3. เปนโปรแกรมที่จัดการขอมูลในตารางไดเปนอยางดี 4. เปนโปรแกรมที่ชวยในการตกแตงภาพและตัวอักษรไดดี (วิเคราะหคําตอบ โปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซล เปนโปรแกรม ที่ใชในการจัดการขอมูลตางๆ และนํามาประมวลผลหรือคํานวณ ผลลัพธลงในตาราง เพื่อใหไดผลลัพธตามที่ตองการไดอยางงาย และรวดเร็ว ดังนั้น ตอบขอ 3.) ความรูเสริม โปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซล (Microsoft Excel) เปนโปรแกรมประเภท สเปรดชีต (spreadsheet) หรือโปรแกรมตารางทํางาน ซึ่งใชเก็บขอมูลตางๆ สูตรคํานวณ ลงบนแผนตารางงาน ซึ่งมีความสามารถดานการคํานวณ ปอนสูตร การคํานวณทางคณิตศาสตร เชน บวก ลบ คูณ หาร หรือสามารถนําขอมูล ที่ปอนลงในตารางมาสรางเปนกราฟและแผนภูมิได น�า น�า สอน สรุป ประเมิน T145

ขอสอบเนนการคิด 2) การปอนขอมูลใสโปรแกรมตารางทํางาน มีขั้นตอน ดังนี้ การใสขอความ สามารถท�าได้ ดังนี้ การสรางรูปแบบตาราง สามารถท�าได้ ดังนี้ การสร้างตารางโดยการจัดรูปแบบด้วยตนเอง 95 คลิกเซลล์ที่ต้องการ พิมพ์ข้อความลงไป แล้วกดแปน Enter คลิก แล้วลากคลุมพื้นที่ที่ต้องการสร้างตาราง คลิกขวาที่เมาส์ ⇨ Format Cells… คลิก Border แล้วก�าหนด เส้นขอบ และเส้นคั่นในเซลล์ 1. 1. 2. 3. 4. คลิก OK ภาพที่ 4.19 การใสขอความ ภาพที่ 4.20 การสรางรูปแบบตาราง ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 95 ขั้นสอน 2. ครูอธิบายถึงการปอนขอมูลใสในโปรแกรม ตารางทํางานใหนักเรียนฟง ซึ่งมีทั้งการใส ขอความและการสรางรูปแบบตารางลงใน โปรแกรม ครูอาจสาธิตวิธีการทําใหนักเรียน ดูเปนตัวอยาง จากนั้นใหนักเรียนทํากิจกรรม โดยสรางตารางขึ้นมา 2 คอลัมน แบงเปน คอลัมนที่ 1 ใสชื่อกีฬา ดังนี้ วิ่ง ฟุตบอล แบดมินตัน วายนํ้า บาสเกตบอล และใน คอลัมนที่ 2 ใหนักเรียนสอบถามขอมูลของ เพื่อนในหองวา ชอบกีฬาแตละประเภทที่ กําหนดใหทั้งหมดกี่คน จากนั้นพิมพขอมูลที่ ไดลงในชองตารางของโปรแกรมไมโครซอฟต เอกซเซล เกร็ดแนะครู ครูอธิบาย เรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการพิมพเอกสาร ในรูปแบบตาราง กราฟ และคํานวณขอมูลตางๆ ซึ่งครูจะอธิบายองคประกอบ ภายในโปรแกรม จากนั้นครูอธิบายการปอนขอมูลใสในโปรแกรมตารางทํางาน โดยมีขั้นตอนการใสขอความ การสรางรูปแบบของตาราง เมื่อครูอธิบายเสร็จ อาจมีการสาธิตใหนักเรียนมองเห็นภาพ โดยทําเปนตัวอยางใหนักเรียนดู สวนประกอบใดตอไปนี้ที่แตกตางกันระหวางโปรแกรม ไมโครซอฟตเวิรดและโปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซล 1. เมนูบาร (Menu Bar) 2. แถบชื่อ (Title Bar) 3. แถบเครื่องมือ (Tool Bar) 4. แถบสูตร (Formular Bar) (วิเคราะหคําตอบ สวนประกอบที่แตกตางกันระหวางโปรแกรม ไมโครซอฟตเวิรดกับไมโครซอฟตเอกซเซล คือ แถบสูตร (Formular Bar) ซึ่งจะมีอยูแคในโปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซล ดังนั้น ตอบขอ 4.) น�า สอน สรุป ประเมิน T146

การสรางแผนภูมิ สามารถท�าได้ ดังนี้ 96 คลิก แล้วลากคลุมข้อความที่ต้องการ คลิก Insert ⇨ เลือกประเภทของแผนภูมิ ปรากฏแผนภูมิตามที่เลือก จากนั้นตรวจสอบข้อมูลแถว และคอลัมน์ว่าถูกต้องหรือไม่ 4 คลิกเลือกแบบแผนภูมิ ที่ต้องการ 3. 4. 1. 2. แผนภูมิเปนวิธีการนําเสนอขอมูลตัวเลขดวยภาพ เพื่อใหเขาใจและเปรียบเทียบขอมูลไดงายยิ่งขึ้นคะ ภาพที่ 4.21 การสรางแผนภูมิ ภาพที่ 4.22 แผนภูมิแทง ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 96 ขั้นสอน 3. ครูใหนักเรียนศึกษาขั้นตอนการสรางแผนภูมิ จากโปรแกรมไมโครซอฟตเอกซเซลที่มีดวย กัน 4 ขั้นตอน ดังนี้ ใชเมาสคลิกคลุมขอความ ที่ตองการสรางแผนภูมิ จากนั้นคลิกเลือกเมนู แทรกเพื่อเลือกประเภทของแผนภูมิ เมื่อเลือก รูปแบบของแผนภูมิเรียบรอยแลวจะปรากฏ แผนภูมิแทงขึ้นมาตามที่ไดเลือกไว 4. ครูใหนักเรียนลองนําขอมูลกีฬาที่สรางเปน ตารางไวมาทําเปนแผนภูมิแทง โดยศึกษา ขั้นตอนการทําจากหนังสือเรียนเปนตัวอยาง พรอมทั้งตกแตงแผนภูมิแทงตามตองการได อยางอิสระ เกร็ดแนะครู ครูอธิบาย เรื่อง การสรางแผนภูมิ ซึ่งจะมีการนําขอมูลของจํานวนนักเรียน ตั้งแตชั้น ป.1-ป.6 มาประมวลผลขอมูลใหออกมาอยูในรูปแผนภูมิตามขั้นตอน ในหนังสือเรียน และตกแตงแผนภูมิใหสวยงาม หลังจากนั้นครูจะสุมนักเรียน ออกมานําเสนอขอมูลที่ทําในรูปของแผนภูมิวามีขั้นตอนในการทําอยางไรบาง และครูสรุปเกี่ยวกับเรื่อง การสรางแผนภูมิ วาแผนภูมิเปนวิธีการนําเสนอขอมูล ตัวเลขดวยภาพ เพื่อใหเขาใจและเปรียบเทียบขอมูลไดงายยิ่งขึ้น กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 4-5 คน 2. สมาชิกแตละกลุมรวมกันออกแบบแผนภูมิของนักเรียนภายใน หองเรียนวาชอบเรียนวิชาใดบาง 3. สมาชิกในกลุมรวมกันระดมความคิดเห็นและชวยสอบถาม ขอมูลวิชาที่ชอบกับเพื่อนในชั้นเรียน 4. เมื่อเก็บขอมูลและจัดเตรียมขอมูลเรียบรอยแลว ใหสรางเปน แผนภูมิพรอมตกแตงใหสวยงาม เพื่อนําเสนอตามรูปแบบที่ นักเรียนคิดวานาสนใจอยางอิสระ 5. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียนโดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย น�า สอน สรุป ประเมิน T147

ขอสอบเนนการคิด 3) การคํานวณเบื้องตนโดยใชโปรแกรมตารางทํางาน มีขั้นตอน ดังนี้ วิธีหาผลรวมโดยใชสูตรที่โปรแกรมกําหนดให ก่อนที่จะสั่งค�านวณใด ๆ ผู้ใช้งานต้องคลิกที่ต�าแหน่ง เซลล์ที่ต้องการให้ผลลัพธ์ปรากฏก่อนสั่งค�านวณ ดังนี้ การหาคาเฉลี่ย เป็นการหาค่าที่เป็นตัวแทนของชุด ข้อมูลเกิดจากการน�าข้อมูลทุกค่ามารวมกัน แล้วหาร ด้วยจ�านวนข้อมูล ซึ่งมีวิธีการค�านวณ ดังนี้ 97 ผลรวมของเซลล์ B4:F4 1. คลิกค�าสั่ง Formulas ที่แถบเครื่องมือ แล้วคลิกที่ ผลรวมอัตโนมัติ และเลื่อนเมาส์พอยน์เตอร์ เลือกที่ ผลรวมที่แถบสถานะสูตรจะ เป็นค�าสั่ง = SUM 2. กดแปน Enter จะได้ผลรวมทันที ชุดของข้อมูลที่ต้องการ หาค่าเฉลี่ย B4:B8 1. 2. คลิก Formulas ที่แถบเครื่องมือ คลิกที่ผลรวมอัตโนมัติ แล้ว เลื่อนเมาส์พอยน์เตอร์ไปคลิกที่ Average ค่าเฉลี่ย แล้วกด แปน Enter 1. แถบสูตร = AVERAGE (B4:B8) ภาพที่ 4.23 การคํานวณหาผลรวม ภาพที่ 4.24 การหาคาเฉลี่ย ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 97 ขั้นสอน 5. ครูอธิบาย เรื่อง การคํานวณเบื้องตนโดยใช โปรแกรมตารางทํางาน ซึ่งจะสอนวิธีการหา ผลรวมของคะแนนสอบทั้ง 5 วิชา ไดแก วิชา ภาษาไทย วิชาคณิตศาสตร วิชาวิทยาศาสตร วิชาสังคมศึกษาฯ และวิชาภาษาอังกฤษของ นักเรียน 5 คน โดยใชสูตรที่โปรแกรมกําหนด ใหในการคํานวณหาคา 6. ครูอธิบาย เรื่อง การหาคาเฉลี่ยของคะแนน สอบในแตละวิชาวามีขั้นตอนและสูตรในการ คํานวณหาคาอยางไรบาง จากนั้นลองให นักเรียนพิมพตารางขอความตามหนังสือ และ หาคาเฉลี่ยของคะแนนนักเรียนวาไดคะแนน เฉลี่ยในแตละวิชากี่คะแนน ขั้นสรุป 1. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัย และ ครูใหความรูเพิ่มเติมในสวนนั้น จากนั้นครูให นักเรียนลองคํานวณคะแนนรวม และคะแนน เฉลี่ยของตารางขอมูลที่ครูกําหนดให เพื่อ เปนการทบทวนความรูของเนื้อหาที่เรียนมา 2. นักเรียนและครูรวมกันสรุปเกี่ยวกับเรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการพิมพ เอกสารในรูปแบบตาราง กราฟ และคํานวณ ขอมูลตางๆ จากสูตรการคํานวณ =SUM(G1:K1) หมายถึงขอใด 1. ผลรวมของคาในเซลล G1 และ K1 2. ผลตางของคาในเซลล G1 และ K1 3. ผลรวมของคาในเซลล G1 H1 I1 J1 และ K1 4. ผลตางของคาในเซลล G1 H1 I1 J1 และ K1 (วิเคราะหคําตอบ จากสูตรการคํานวณ =SUM(G1:K1) หมายถึง ผลรวมของคาในเซลล G1 H1 I1 J1 และ K1 ดังนั้น ตอบขอ 3.) ขั้นประเมิน ตารางการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑการประเมิน ประเมิน การนําเสนอ ผลงาน แบบประเมิน การนําเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางาน รายบุคคล แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ แนวทางการวัดและประเมินผล ครูสามารถประเมินการนําเสนอผลงาน และสังเกตพฤติกรรมการทํางาน รายบุคคลของนักเรียน โดยศึกษาเกณฑการวัดและประเมินผลจากแบบประเมิน การนําเสนอผลงานและแบบสังเกตพฤติกรรมการทํางานรายบุคคลที่แนบมา ทายแผนการจัดการเรียนรูที่ 3 หนวยการเรียนรูที่ 4 แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การท างานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน าใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมินการน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการน าเสนอผลงาน 4 การน าไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/................./................... เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง น�า สอน สรุป ประเมิน T148

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 นักพรีเซนต์คนเก่ง เวลา 3 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด ว 4.2 ป.4/4 รวบรวมประเมินน�ำเสนอข้อมูลและสารสนเทศโดยใช้ซอฟต์แวร์ที่หลากหลายเพื่อแก้ปัญหาในชีวิตประจ�ำวัน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายลักษณะของโปรแกรมไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์ได้(K) 2. ใช้โปรแกรมไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์ในการสร้างไฟล์น�ำเสนอได้(P) 3. เห็นประโยชน์ของการใช้โปรแกรมไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์ในการน�ำเสนองาน (A) 3. สาระการเรียนรู้ การใช้โปรแกรมไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์เพื่อการจัดท�ำเอกสาร ข้อมูล สารสนเทศ และการน�ำเสนองาน 4. สาระส�ำคัญ/ความคิดรวบยอด โปรแกรมไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์เป็นโปรแกรมหนึ่งในตระกูลไมโครซอฟต์ออฟฟิศเหมาะส�ำหรับการใช้น�ำเสนองาน โดยสร้างออกมาเป็นสไลด์ย่อยๆแต่ละสไลด์จะสามารถใส่ข้อมูลต่างๆ ได้เช่นตัวอักษร รูปภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว เพื่อ สร้างความน่าสนใจให้เพิ่มมากขึ้นในการน�ำเสนองาน 5. สมรรถนะส�ำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะส�าคัญของผู้เรียน ทักษะ 4Cs คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 1. ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (Critical Thinking) 2. ทักษะการท�ำงานร่วมกัน (Collaboration Skill) 3. ทักษะการสื่อสาร (Communication Skill) 4. ทักษะความคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท�ำงาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการอภิปราย และวิธีการสอนโดยใช้ การแสดงบทบาทสมมติ T149

ขอสอบเนนการคิด 1.3 การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการนําเสนองาน ในรูปแบบสไลด หรือภาพนิ่ง โปรแกรมน�าเสนอข้อมูลเป็นโปรแกรมที่ใช้ในการน�าเสนอ งานในรูปแบบสไลด์หรือภาพนิ่ง 1) การเปดใชโปรแกรมนําเสนอขอมูล มีขั้นตอน ดังนี้ 98 จะปรากฏหน้าต่างโปรแกรมน�าเสนอข้อมูล ดังภาพ 1. คลิก Start 2. ภาพที่ 4.25 การเปดใชงานโปรแกรมนําเสนอขอมูล ภาพที่ 4.26 โปรแกรมนําเสนอขอมูล คลิกเลือก ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 98 ถานักเรียนตองการนําเสนอผลงานที่นักเรียนไดจัดทําขึ้น นักเรียนควรเลือกใชโปรแกรมใด 1. Paint 2. Microsoft Excel 3. Microsoft Word 4. Microsoft PowerPoint (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกจะเห็นไดวา โปรแกรม Paint เปน โปรแกรมวาดภาพกราฟก โปรแกรม Microsoft Excel เปน โปรแกรมที่ใชในการคํานวณตางๆ โปรแกรม Microsoft Word เปน โปรแกรมที่ใชจัดการกับเอกสารตางๆ สวนโปรแกรม Microsoft PowerPoint เปนโปรแกรมที่ใชในการนําเสนอผลงานตางๆ ดังนั้น ตอบขอ 4.) ขั้นนํา 1. ครูถามนักเรียนวา นักเรียนเคยใชงานโปรแกรม ไมโครซอฟตเพาเวอรพอยตในการสรางชิ้น งานอะไรบาง และนักเรียนคิดวา โปรแกรมนี้ สามารถนําเสนอชิ้นงานในรูปแบบใดไดบาง 2. ใหนักเรียนบอกถึงประโยชนที่ไดจากการ ใชงานโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต วามีประโยชนอยางไรบาง ขั้นสอน 1. ครูอธิบายขั้นตอนการเปดใชงานโปรแกรม นําเสนองาน ตามตัวอยางในหนังสือเรียน จากนั้นครูสุมนักเรียนในหอง 1 คน มาอธิบาย ถึงขั้นตอนการเปดใชงานโปรแกรมนี้ เกร็ดแนะครู ครูอธิบายเรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการนําเสนองานใน รูปแบบสไลด หรือภาพนิ่ง ใหนักเรียนภายในหองทราบถึงขั้นตอนตั้งแตการเปด ใชงานโปรแกรมนําเสนอขอมูล ซึ่งโปรแกรมนําเสนองานที่ใชกันในปจจุบัน ไดแก โปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต ครูอาจสาธิตวิธีการเปดเขาใชงานโปรแกรม จากหนาจอคอมพิวเตอรของครู เพื่อใหนักเรียนสามารถมองเห็นภาพ เมื่อเปด เขามาถึงหนาตางโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยตแลว ครูอาจถาม นักเรียนวา รูจักเมนูใดบางในโปรแกรมนี้ ใหนักเรียนชวยกันวิเคราะหและ ตอบคําถามนี้ น�า น�า สอน สรุป ประเมิน T150

ขอสอบเนน การคิด 99 แถบเครื่องมือ (Quick Access) เป็นที่เก็บแถบเครื่องมือที่ส�าคัญ ๆ ส�าหรับเรียกค�าสั่งพื้นฐานที่ต้องใช้งานบ่อย ๆ ให้เร็วขึ้น เช่น ค�าสั่งบันทึก (Save) ยกเลิกการท�างาน (Undo) ตรวจสอบก่อนพิมพ์ (Print Preview) เป็นต้น เมนูบาร (Menu Bar) หรือแถบเมนู เป็นแถบแสดงค�าสั่งต่าง ๆ ริบบอน (Ribbon) เป็นที่รวบรวมค�าสั่ง เครื่องมือ และวัตถุทั้งหมดที่ใช้ในการสร้าง ผลงานน�าเสนอ แท็บภาพนิ่ง (Slides) และเคาราง (Outline) ใช้แสดงรายละเอียดที่อยู่ใน สไลด์ทั้งหมด โดยแท็บภาพนิ่ง (Slides) จะแสดงรายละเอียดเป็นรูป ส่วนแท็บ เค้าร่าง (Outline) จะแสดงรายละเอียด เป็นข้อความ แถบสถานะ (Status Bar) ใช้แสดง ล�าดับของสไลด์และรูปแบบของการ ออกแบบสไลด์ แถบเครื่องมือมุมมอง (View) แสดงสไลด์ในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งมีทั้งหมด 4 แบบ โนตเพน (Note Pane) ส�าหรับใส่หมายเหตุเพิ่มเติมในแต่ละสไลด์ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 1 2 3 4 5 6 7 ภาพที่ 4.27 แถบเครื่องมือ เมนูบาร และริบบอน ภาพที่ 4.28 แท็บภาพนิ่ง แถบสถานะ และโนตเพน ภาพที่ 4.29 แถบเครื่องมือมุมมอง ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 99 เกร็ดแนะครู ครูอธิบายเกี่ยวกับเรื่อง แถบเครื่องมือตางๆ ภายในโปรแกรมไมโครซอฟต เพาเวอรพอยต โดยครูใหนักเรียนเปดโปรแกรมขึ้นมา และอธิบายถึงเครื่องมือ แตละสวนใหนักเรียนฟง ดังนี้ • แถบเครื่องมือ เปนแถบที่เก็บแถบเครื่องมือสําคัญๆ หรือเครื่องมือที่เรียก ใชงานอยูบอยๆ • เมนูบาร เปนแถบเมนูที่ใชแสดงคําสั่งตางๆ • ริบบอน เปนที่รวมคําสั่ง หรือเครื่องมือตางๆ • แท็บภาพนิ่งและเคาราง ใชแสดงรายละเอียดที่อยูในสไลดทั้งหมด • แถบสถานะ ใชแสดงลําดับของสไลดและรูปแบบของการออกแบบสไลด • โนตเพน ใชใสหมายเหตุเพิ่มเติมในสไลด • แถบเครื่องมือมุมมอง ใชในการดูสไลดในรูปแบบตางๆ ขอใดคือวิธีการเปดโปรแกรม Microsoft PowerPoint ที่ถูกตอง 1. Start > All Programs 2. Start > Microsoft PowerPoint 3. Start > All Programs > Microsoft Office 4. Start > All Programs > Microsoft Office > Microsoft PowerPoint (วิเคราะหคําตอบ ขั้นตอนการเปดโปรแกรม Microsoft Power Point มีดังนี้ คลิกที่ Start > All Programs > Microsoft Office > Microsoft PowerPoint ดังนั้น ตอบขอ 4.) ขั้นสอน 2. ครูใหนักเรียนศึกษาแถบคําสั่งของโปรแกรม ไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต และครูอาจ สอบถามวา แตละคําสั่งมีหนาที่การทํางาน อยางไร หรืออาจมีบัตรภาพของเมนูมา สอบถามวา ภาพนี้เปนคําสั่งชื่ออะไร มีหนาที่ การทํางานอยางไร เมื่อนักเรียนรูจักเมนูตางๆ ในโปรแกรมแลว ครูอาจลองฝกใหนักเรียนหา เมนูนี้จากหนาจอคอมพิวเตอรวาอยูสวนไหน ในโปรแกรม น�า สอน สรุป ประเมิน T151

ขอสอบเนนการคิด การใสขอความ สามารถท�าได้ ดังนี้ การตกแตงพื้นหลังสไลด สามารถท�าได้ ดังนี้ การใสภาพประกอบ สามารถท�าได้ ดังนี้ 100 การนําเสนอขอมูลดวยโปรแกรมนําเสนอขอมูล 1. คลิกพื้นที่ที่ต้องการพิมพ์ข้อความ 2. คลิกเลือกรูปแบบ ขนาดและ ลักษณะของตัวอักษรที่ต้องการ 3. คลิกในพื้นที่ส�าหรับพิมพ์ข้อความ แล้วพิมพ์ข้อความตามที่ต้องการ จากนั้น คลิกพื้นที่ว่างนอกกรอบ 1. คลิกขวาบน พื้นที่ว่าง เลือก Format Background 2. เลือกสี และรูปแบบที่ต้องการ 3. คลิก Close เพื่อใช้กับหน้าสไลด์นี้ หรือ คลิก Apply to all เพื่อใช้กับสไลด์ทุกหน้า 1. คลิก Insert > Picture จะปรากฏหน้าต่างรูปภาพ 2. คลิกเลือกภาพที่ต้องการ 3. คลิก Insert ภาพที่ 4.30 การใสขอความ ภาพที่ 4.31 การตกแตงพื้นหลังสไลด ภาพที่ 4.32 การใสภาพประกอบ ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 100 หากตองการกําหนดรูปแบบตัวอักษรทั้งหมดในกลองขอความ ตองทําอยางไร 1. คลิกเสนกรอบของกลองขอความใหเปนเสนทึบ 2. คลิกเสนกรอบของกลองขอความใหเปนเสนประ 3. คลิกเสนกรอบของกลองขอความใหเปนเสนสีแดง 4. คลิกเสนกรอบของกลองขอความใหเปนเสนสีเขียว (วิเคราะหคําตอบ หากตองการกําหนดรูปแบบตัวอักษรทั้งหมด ในกลองขอความตองใชเมาสคลิกเสนกรอบของกลองขอความให เปนเสนทึบ ดังนั้น ตอบขอ 1.) ขั้นสอน 3. ใหนักเรียนศึกษาขั้นตอนการใสขอความ การตกแตงพื้นหลังของสไลด และการใส ภาพประกอบ ซึ่งจะใหนักเรียนทํากิจกรรม โดยใหนักเรียนหาขอมูลเกี่ยวกับอาชีพ ในอนาคตและพิมพขอมูลที่ไดมาลงในสไลด พรอมตกแตงพื้นหลังและใสรูปภาพอาชีพ ในอนาคตลงไปในสไลดใหสวยงาม ซึ่งนักเรียน อาจดูขั้นตอนการทําจากหนังสือเรียน เกร็ดแนะครู ครูอธิบายขั้นตอนตางๆ เบื้องตนในโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต ไดแก ขั้นตอนการใสขอความลงในโปรแกรม ขั้นตอนการตกแตงพื้นหลังสไลด และขั้นตอนการใสภาพประกอบลงในโปรแกรม เมื่อนักเรียนไดเรียนรูขั้นตอน ตางๆ ในการใชงานโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยตเบื้องตนแลว ครูให นักเรียนทํากิจกรรมโดยใหทําการดวันแม ซึ่งนักเรียนสามารถใสขอความ และตกแตงดวยการแทรกรูปภาพตามที่ตองการไดอยางอิสระ หลังจากนั้น ใหนักเรียนนําผลงานของตนเองออกมานําเสนอหนาชั้นเรียน พรอมบอกขั้นตอน ในการทําชิ้นงานนี้ขึ้นมา น�า สอน สรุป ประเมิน T152

¡Ô¨¡ÃÃÁ คุณครูใหขาวปนและนิวนําเสนอขอมูลที่คุณครูกําหนดให โดยเลือก ใชโปรแกรมในการนําเสนอที่เหมาะสม เพื่อน ๆ ชวยขาวปน และนิว เลือกโปรแกรมเพื่อนําเสนอขอมูลเหลานี้ พรอมบอกเหตุผลประกอบ เชิญชมกีฬาสี “เด็กดีเกมส์” ณ สนามกีฬา โรงเรียนอักษรเจริญวิทย์ ระหว่างวันที่ ….. เดือน ….. พ.ศ. ….. ถึงวันที่ ….. เดือน ….. พ.ศ. ….. ชมการแข่งขันกีฬามากมาย และการประกวดกองเชียร์ การใช้งานโปรแกรมน�าเสนอข้อมูล 1. สร้างสไลด์ 2. ปรับแต่งข้อความที่พิมพ์ในสไลด์ 3. ใส่รูปประกอบ 4. บันทึกสไลด์ บันทึกรายรับ - รายจ่าย วันที่ …. เดือน ……….. พ.ศ. ….. คุณแม่ให้เงิน 50 บาท ซื้ออาหารกลางวันและขนม 27 บาท ซื้อสมุด 1 เล่ม 10 บาท ทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 1. ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 2. ทักษะการสื่อสาร ½ƒ¡·ั¡Éะ Com Sci 101 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 101 ขั้นสอน 4. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยใหนักเรียนอาน สถานการณที่กําหนดให และวิเคราะหวาจะ ตองเลือกใชโปรแกรมใดในการนําเสนอขอมูล พรอมใหเหตุผลประกอบ 5. ครูทบทวนความรูเกี่ยวกับเรื่องที่เรียนมา โดยถามคําถามกับนักเรียนวา โปรแกรม ไมโครซอฟตเพาเวอรพอยตสามารถนําไปใช กับงานในลักษณะใดไดบาง และมีขอดีขอเสีย ในการใชงานอยางไร เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยใหนักเรียน ชวยขาวปนและนิวเลือกใชโปรแกรมในการนําเสนอที่เหมาะสม จากขอความ ที่กําหนดให ควรใชโปรแกรมใดในการนําเสนอผลงาน และอธิบายถึงเหตุผล ในการเลือกใชโปรแกรม หลังจากนั้นครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการพิมพงาน การนําเสนอขอมูลโดยใช โปรแกรมในการพิมพเอกสารในรูปแบบตาราง กราฟ และคํานวณขอมูลตางๆ และการนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมในการนําเสนองานในรูปแบบสไลดหรือ ภาพนิ่ง กิจกรรม 21st Century Skills ครูอาจใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 4-5 คน ชวยกันสราง ขอมูลในโปรแกรมนําเสนอ ตามหัวขอที่ครูกําหนดให จากนั้นให นักเรียนออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน เพื่อเปนการสงเสริม ทักษะดานความรวมมือ การทํางานเปนทีม ภาวะผูนํา และทักษะ ดานคอมพิวเตอร เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยจะ กําหนดหัวขอใหนักเรียนเลือกทําชิ้นงาน ดังนี้ • อินเทอรเน็ต • คอมพิวเตอร • อุปกรณเทคโนโลยี • ขั้นตอนการแกปญหา • บุคคลสําคัญทางคอมพิวเตอร • เทคโนโลยีปญญาประดิษฐ น�า สอน สรุป ประเมิน T153

ขอสอบเนนการคิด 1 2) อาจารยอุดมพูดบรรยายเรื่อง เทคนิคการพูดในที่ชุมชนและ การพูดเชิงวิชาการ ........................................................................................................... 3) แบบสํารวจขอมูลจัดอันดับสื่อ สังคมออนไลน (Social media) ยอดนิยม ........................................................................................................... 4) ศรุตเขียนรายงานโครงงาน วิทยาศาสตรทดลองเจลลางมือ ........................................................................................................... 5) นทีวาดแผนผังจัดบูทในศูนยวิจัย และพัฒนาประมงนํ้าจืด ........................................................................................................... โปรแกรมนําเสนอขอมูล โปรแกรมตารางทํางาน โปรแกรมประมวลคํา โปรแกรมดานกราฟก ฉบับ เฉลย 42 Ẻ½ƒ¡ËÑ´ คะแนนเต็ม 1. ตอบคําถามตอไปนี้ (5 คะแนน) 1) ซอฟตแวร (Software) คือ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................................................................................... 2) ซอฟตแวรแบงไดเปนกี่ประเภท อะไรบาง พรอมอธิบาย ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 3) ขั้นตอนการรวบรวมขอมูลมีกี่ขั้นตอน มีขั้นตอนใดบาง ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 4) การนําขอมูลที่เตรียมไวแลวมาเรียงลําดับขอมูลจากนอยไปมาก หรือมากไปนอย แลวนําขอมูลมาคํานวณเปนขั้นตอนใด ................................................................................................................................................................................................................................... 5) โปรแกรมคอมพิวเตอรใดบางที่ชวยในการนําเสนอขอมูล ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 2. พิจารณาสถานการณที่กําหนด แลวตอบคําถามวาควรเลือกใช โปรแกรมใดชวยในการนําเสนอขอมูล (5 คะแนน) 1) ณิชาบันทึกขอมูลการขายสินคาโดย จัดทําตารางสรุปยอดขายสินคาใน แตละเดือน .................................................................................................................................. 1. ตอบคําถามตอไปนี้ ชุดคําสั่งที่กําหนดใหคอมพิวเตอรทํางาน 1. ซอฟตแวรระบบ เปนโปรแกรมที่ใชควบคุมเครื่อง 2. ซอฟตแวรประยุกต เปนโปรแกรมที่ใชทํางานและใชเพื่อประโยชนตาง ๆ มี 4 ขั้นตอน ไดแก รวบรวมขอมูล ประมวลผลขอมูล วิเคราะหขอมูล และนําเสนอขอมูล ประมวลผลขอมูล โปรแกรมประมวลคํา โปรแกรมตารางทํางาน โปรแกรมนําเสนอขอมูล และโปรแกรมดานกราฟก 2. พิจารณาสถานการณที่กําหนด แลวตอบคําถามวาควรเลือกใช โปรแกรมตารางทํางาน การนําเสนอขอมูลโดยใช ซอฟตแวรประยุกต 20 ฉบับ เฉลย 41 ขั้นสอน 6. ครูใหนักเรียนทําแบบฝกหัด เรื่อง การนําเสนอ ขอมูลโดยใชซอฟตแวรประยุกต หนา 41-42 โดยใหนักเรียนตอบคําถามที่กําหนดให ถูกตอง และพิจารณาสถานการณที่กําหนดให แลวเลือกใชโปรแกรมใดในการนําเสนอขอมูล ซึ่งสามารถคนหาขอมูลจากหนังสือเรียน หรืออินเทอรเน็ต เพื่อทบทวนความรูที่เรียนมา เกร็ดแนะครู ครูอธิบายขั้นตอนในการทําแบบฝกหัดใหนักเรียนฟงวา ใหนักเรียนพิจารณา สถานการณและตอบคําถามใหถูกตอง หลังจากนั้นอาจทบทวนความรูให นักเรียนฟงเกี่ยวกับการนําเสนอขอมูลโดยใชซอฟตแวรประยุกต ดังนี้ ซอฟตแวร เปนชุดคําสั่งหรือโปรแกรมที่ใชสั่งงานใหคอมพิวเตอรทํางาน อยางเปนลําดับขั้นตอนดวยคําสั่งของคอมพิวเตอร ซึ่งซอฟตแวรแบงเปน 2 ประเภท ดังนี้ • ซอฟตแวรระบบ (System Software) เปนซอฟตแวรที่ชวยในการจัดการ ระบบคอมพิวเตอร จัดการกับอุปกรณ และการรับขอมูลเขาและออก ของคอมพิวเตอร • ซอฟตแวรประยุกต (Application Software) เปนโปรแกรมที่ผูใชสามารถ เขียนโปรแกรมขึ้นมาเอง เพื่อสั่งใหคอมพิวเตอรทํางานตามคําสั่งได ตามความตองการ ซอฟตแวรจัดการฐานขอมูลมีลักษณะอยางไร (วิเคราะหคําตอบ ซอฟตแวรจัดการฐานขอมูล (Database Management Software) เปนซอฟตแวรที่ชวยในการเก็บ ขอมูลตางๆ ซึ่งผูใชสามารถใชปรับปรุงขอมูลนั้นไดอยางสะดวก ชวยลดความซํ้าซอน และความขัดแยงของขอมูล ตลอดจนชวย ใหผูใชงานไดรับความสะดวกและใชขอมูลรวมกันได ตัวอยาง ของซอฟตแวรจัดการฐานขอมูล เชน Microsoft Access, MySQL) ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 41-42 นํา สอน สรุป ประเมิน T154

4. เลือกตัวอักษรหนาคําสั่งโปรแกรม มาเติมลงในชองวางใหสัมพันธ กับสถานการณตอไปนี้ (5 คะแนน) ก. คลิก Insert เลือก Picture ข. คลิก Format Cells เลือก Border ค. คลิก Theme เลือก Tittle and content ง. คลิก Animations เลือก Add Animation จ. คลิก Design เลือก Change Chart Type 1) หยกเลืิอกภาพใสลงในสไลด ……………. 2) จิ๊บเลือกพื้นที่สําหรับใสหัวขอ และแผนภูมิ ……………. 3) วานปรับใหตารางเลื่อนเขามาในสไลด ……………. 4) โอปอนขอมูลในเซลล แลวจะสรางตาราง ……………. 5) กันตเปลี่ยนแผนภูมิแทง เปนกราฟเสน ……………. เกณฑการใหคะแนน คะแนน/ขอ 1. การตอบคําถาม (5 คะแนน มี 5 ขอ) ตอบคําถามไดถูกตอง 1 2. การอานสถานการณแลวตอบคําถาม (5 คะแนน มี 5 ขอ)เลือกใชโปรแกรมไดเหมาะสม กับสถานการณที่กําหนด 1 3. การตอบคําถามจากภาพที่กําหนด (5 คะแนน มี 5 ขอ)ตอบคําถามไดถูกตอง 1 4. การเลือกคําตอบ (5 คะแนน มี 5 ขอ) เลือกคําตอบไดถูกตอง 1 4. เลือกตัวอักษรหนาคําสั่งโปรแกรม มาเติมลงในชองวางใหสัมพันธ ก ค ง ข จ ฉบับ เฉลย 44 3. ดูภาพ แลวตอบคําถาม (5 คะแนน) 1) จากภาพ เปนการใชโปรแกรมคอมพิวเตอรใด เพราะเหตุใด ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 2) สวนที่บอกองคประกอบของคําวา “ศุกร” ทําอยางไร ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 3) เอกสารที่พิมพขางตน ตองการสรางกรอบพื้นหลังของคําวา “คํา” สามารถทําไดอยางไร ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 4) ถาจะเปลี่ยนกรอบรูปสี่เหลี่ยมสีสมเปนสีเหลือง ควรทําอยางไร ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 5) ถาตองการปรับกระดาษ โดยตั้งคาหนากระดาษจากกระดาษ A4 เปนกระดาษ B5 และวางกระดาษเปนแนวนอน ควรทําอยางไร ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 3. ดูภาพ แลวตอบคําถาม เปนการใชโปรแกรมประมวลคํา เพราะขอมูลมีลักษณะเปนตัวอักษร และรูปราง ใชแถบคําสั่งแทรก (Insert) เลือกรูปราง และเลือกเสนที่มีลูกศร แลวเลือกกลองขอความพิมพคําอธิบายองคประกอบของคํา คลิกแถบคําสั่งแทรก (Insert) เลือกรูปราง และเลือกรูปสี่เหลี่ยม นํามาวาดตามขนาดที่ตองการ คลิกเลือกที่กรอบสีสมที่ตองการเปลี่ยน แลวคลิกแถบคําสั่งรูปแบบ (Format) เลือกเติมสีรูปราง และเลือกสีเหลืองที่ตองการ คลิกแถบคําสั่งเคาโครงหนากระดาษ (Page Layout) แลวเลือกขนาด ของกระดาษ และเลือกการวางแนวเปนแนวนอน ฉบับ เฉลย 43 ขั้นสอน 7. ครูใหนักเรียนทําแบบฝกหัด หนา 43-44 โดย ใหนักเรียนดูภาพ แลวตอบคําถามใหถูกตอง และใหเลือกตัวอักษรหนาคําสั่งโปรแกรมมา เติมลงในชองวางใหสัมพันธกับสถานการณ ตอไปนี้ เมื่อนักเรียนทํากิจกรรมเสร็จ ใหครูสุม นักเรียนตอบคําถามจากกิจกรรมที่ทําไป 8. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัย และ ครูใหความรูเพิ่มเติมในสวนนั้น 9. นักเรียนและครูรวมกันสรุปเกี่ยวกับเรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชซอฟตแวรประยุกต ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 43-44 เกร็ดแนะครู ครูอาจทบทวนความรู เรื่อง การนําเสนอขอมูลโดยใชซอฟตแวรประยุกตให นักเรียนฟงวา ซอฟตแวรมีความหมายและความสําคัญอยางไรกับการนําไปใช ในชีวิตประจําวัน จากนั้นครูอาจอธิบายการใชซอฟตแวรในการทํางาน ซึ่งประกอบไปดวยซอฟตแวรในการพิมพเอกสาร ซอฟตแวรในการชวยคํานวณ ซอฟตแวรในการสรางกราฟ ซอฟตแวรในการออกแบบ และซอฟตแวรในการ นําเสนองาน กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 4 คน 2. สมาชิกแตละกลุมรวมกันออกแบบขอมูล เรื่อง การนําเสนอ ขอมูลโดยใชซอฟตแวรประยุกต 3. สมาชิกในกลุมรวมกันระดมความคิดเห็นและชวยกันคนหา ขอมูลจากแหลงขอมูล เชน อินเทอรเน็ต หนังสือเรียน 4. จัดเตรียมขอมูลเพื่อนําเสนอตามรูปแบบที่นักเรียนคิดวานาสนใจ อยางอิสระ 5. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน โดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย น�า สอน สรุป ประเมิน T155

ขอสอบเนนการคิด ในระดับชั้นเรียนนี้ นักเรียนจะได้เรียนรู้ ที่จะใช้ซอฟต์แวร์เพื่อท�างาน ดังนี้ เราใช 2. ¡าร㪌«Í¿µáÇรã¹¡าร·�า§า¹ ซอฟตแวร ใน การทํางานเพื่อ แกปญหาตาง ๆ อยางไรบาง การãª้ซอฟต์แวร์ãนการ·�า§าน ใชซอฟตแวรในการ พิมพเอกสาร โดยใช้ โปรแกรมประมวลค�า ซึ่งมีหลักการ คือ จ�าลอง หน้าจอคอมพิวเตอร์ ให้เป็นเหมือนแผ ่น กระดาษ ผู้ใช้งาน สามารถพิมพ์เอกสาร และสร้างภาพเพื่อ ประกอบข้อความได้ ใชซอฟตแวรในการ ช วยคํานวณ โดยใช้ โปรแกรมตารางท�างาน ซึ่งมีหลักการ คือ มี กระดาษท�าการ หรือ กระดาษค�านวณขนาด ใหญ่ แล้วแบ่งเป็นช่อง แต่ละช่องสามารถ พิมพ์ตัวอักษร สูตร ค�านวณต่าง ๆ ใชซอฟตแวรในการ สรางกราฟ โดยใช้ โปรแกรมตารางท�างาน ซึ่งมีหลักการ คือ การ แปลผลข้อมูลที่ปอน ลงในโปรแกรมให้เป็น กราฟรูปแบบต่าง ๆ ซึ่ง สามารถโอนไฟล์ไปใช้ ร่วมกับโปรแกรมอื่น ๆ ได้ 102 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 102 ขั้นสอน 10. ครูถามคําถามสําคัญประจําหัวขอกับนักเรียน วา เราใชซอฟตแวรในการทํางานเพื่อแก ปญหาตางๆ อยางไรบาง จากนั้นใหนักเรียน ภายในหองชวยกันคิดวิเคราะห เพื่อหา คําตอบของคําถามนี้ 11. ครูใหนักเรียนบอกประโยชนจากการใชงาน ซอฟตแวรทั้ง 3 ชนิด วามีประโยชนตอการ ใชงานในดานไหนบาง 12. ครูอธิบาย เรื่อง การใชซอฟตแวรในการ ทํางาน ซึ่งจะพูดถึงประโยชนของการใชงาน ซอฟตแวรในดานตางๆ วาเมื่อใชงานแลว จะใหประโยชนอะไรบางในชีวิตประจําวัน เกร็ดแนะครู ครูอธิบาย เรื่อง การใชซอฟตแวรในการทํางาน โดยครูอธิบายกับนักเรียนวา การใชซอฟตแวรในการทํางานทําไดหลากหลาย เชน • ใชซอฟตแวรในการพิมพเอกสาร • ใชซอฟตแวรในการชวยคํานวณ • ใชซอฟตแวรในการสรางกราฟ • ใชซอฟตแวรในการออกแบบ • ใชซอฟตแวรในการนําเสนองาน แนวตอบ คําถามสําคัญประจําหัวขอ เราสามารถใชซอฟตแวรในการแกปญหาตางๆ ได เชน สามารถใชซอฟตแวรในการพิมพงาน หรือ นําเสนอผลงานไดอยางสะดวก รวดเร็ว พรอมกับ สามารถตกแตงขอมูล หรือเนื้อหาตางๆ ตามความ ตองการได หรือแมแตการใชซอฟตแวรในการ คํานวณคาจากสูตรตางๆ ก็สามารถทําได ไฟลงานจากโปรแกรม Microsoft PowerPoint ที่บันทึกแลว จะมีนามสกุลใด 1. .exe 2. .pdf 3. .docx 4. .pptx (วิเคราะหคําตอบ .exe เปนนามสกุลของโปรแกรม Microsoft Excel .pdf เปนนามสกุลของไฟล pdf .docx เปนนามสกุลของ โปรแกรม Microsoft Word และ .pptx เปนนามสกุลของโปรแกรม Microsoft PowerPoint ดังนั้น ตอบขอ 4.) นํา สอน สรุป ประเมิน T156

ขอสอบเนน การคิด ใชซอฟตแวรในการ ออกแบบ โดยใช้โปรแกรม ในการออกแบบ โปรแกรม ประเภทนี้มีหลักการคือ ออกแบบลงบนพื้นที่ว่าง และมีเครื่องมือต ่าง ๆ ส�าหรับออกแบบไว้ให้ ผู้ใช้งานออกแบบตาม ต้องการ ใชซอฟตแวรในการนํา เสนองาน โดยใช้ โปรแกรมน�าเสนอ มี หลักการ คือ มีสไลด์ และมีเครื่องมือช ่วย ให้ผู้ใช้สร้างภาพและ ตกแต ่งสไลด์ และ บันทึกเสียงประกอบ น�าเสนอผลงานได้ 103 การใชโปรแกรมตาง ๆ เหลานี้จะชวยแกปญหา ในชีวิตประจําวันของ เพื่อน ๆ ไดอยางไรบาง นะ ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 103 ขั้นสอน 13. ครูยกตัวอยางโปรแกรมขึ้นมาใหนักเรียน ภายในหองตอบคําถามวาเปนซอฟตแวร ที่มีการทํางานอยางไร เชน โปรแกรม ไมโครซอฟตเวิรดมีหนาที่การทํางาน คือ สามารถพิมพงาน หรือสรางเอกสารตางๆ ได โปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยตมี หนาที่การทํางาน คือ เปนโปรแกรมที่ใช สําหรับการนําเสนอผลงาน มีลักษณะเปน สไลด สามารถตกแตง หรือสรางเสียง ประกอบในสไลดได ถานักเรียนตองการจัดนิทรรศการโดยตองผลิตโปสเตอร และเอกสารสําหรับแจกผูเขาชม นักเรียนจะตองใชซอฟตแวร ในการทํางานอยางไรบาง จงอธิบาย (แนวตอบ นักเรียนตอบตามความเขาใจ ขึ้นอยูกับดุลยพินิจ ของครูผูสอน เชน ใชซอฟตแวรในการออกแบบทําการออกแบบ โปสเตอรและทําเอกสารสําหรับแจก หรืออาจใชซอฟตแวรใน การพิมพเอกสารทําเอกสารสําหรับแจก) ความรูเสริม โปรแกรมที่ใชในการออกแบบดวยคอมพิวเตอรมีหลากหลายโปรแกรม เชน • โปรแกรม Adobe Photoshop เปนโปรแกรมในการออกแบบ การแตง ภาพ การใสเอฟเฟกต ซึ่งสามารถใชงานงาย และมีความหลากหลาย สวนใหญจะใชในการตัดตอภาพ และการแตงภาพใหสวยคมชัดขึ้น • โปรแกรม Adobe Illustrator เปนโปรแกรมที่ใชวาดภาพกราฟก เชน ภาพการตูน ภาพตามใบปลิว ภาพในแผนพับตางๆ • โปรแกรม CorelDRAW เปนโปรแกรมที่ใชจัดการรูปภาพชนิดหนึ่ง ซึ่งรูปภาพดังกลาว สวนใหญเปนภาพที่เกิดจากจุด เสน และสี ซึ่งผูใช วาดภาพดวยเครื่องมือตางๆ แลวตัวโปรแกรมจะสรางสูตรตางๆ ที่เหมาะสมให จากนั้นถึงแสดงผลออกมาเปนจุด เสน และสีตามที่ ตองการ น�า สอน สรุป ประเมิน T157

¡Ô¨¡ÃÃÁ เก็บขอมูลการรับประทานอาหาร 1 สัปดาห และกรอกขอมูล ลงในโปรแกรมตารางทํางาน โดยคํานวณพลังงานที่ไดรับของแตละ สวนประกอบ คํานวณพลังงานที่ไดรับในตอนเชา กลางวัน และเย็น แลวสรุปผลตามหัวขอตอไปนี้ ม×éอãด·ÕèรѺ¾ลѧ§านมาก·ÕèสØด ส‹วน»รÐกอºอาËารãด·Õèäด้รѺ»รзานä»แล้วãË้ ¾ลѧ§านมาก·ÕèสØดãน 1 วÑน ¾ลѧ§าน·Õèäด้รѺต‹อวÑน¤×อเ·‹าãด ทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 1. ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 2. ทักษะการคิดเชิงค�านวณ 3. ทักษะการสื่อสาร ½ƒ¡·ั¡Éะ Com Sci การจัดเกçบข้อมูล ตÑวอย‹า§ 104 ตารางที่ 4.1 ขอมูลโภชณาการอาหารใน 1 วัน ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 104 ขั้นสอน 14. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยใหนักเรียนเก็บ ขอมูลการรับประทานอาหาร 1 สัปดาห และ กรอกขอมูลลงในโปรแกรมตารางทํางาน โดยคํานวณพลังงานที่ไดรับของแตละ สวนประกอบและคํานวณหาพลังงานที่ไดรับ ในตอนเชา กลางวัน และเย็น แลวสรุปตาม หัวขอที่กําหนดใหในหนังสือเรียน เมื่อนักเรียน ทํากิจกรรมนี้เสร็จ ใหครูสอบถามคําตอบ จากการทํากิจกรรมของนักเรียน ความรูเสริม การหาคาดัชนีมวลกาย (Body Mass Index: BMI) เปนคาสากลที่ใชเพื่อ คํานวณหานํ้าหนักตัวที่ควรจะเปน และประมาณระดับไขมันในรางกายโดยใช นํ้าหนักและสวนสูง ซึ่งสามารถทําไดโดยการชั่งนํ้าหนักตัวเปนกิโลกรัมและวัด สวนสูงเปนเซนติเมตร นอกจากนี้ คา BMI สามารถใชบงบอกความเสี่ยงในการเกิด โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือด และระบบหัวใจได กิจกรรม สรางเสริม ใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 3 คน และใหนักเรียนคํานวณ หาคาดัชนีมวลกาย (Body Mass Index: BMI) ของเพื่อนในกลุม และตนเอง จากนั้นครูสุมนักเรียนบางกลุมออกมาคํานวณ ใหเพื่อนในชั้นเรียนดูบนกระดาน โดยสูตรการคํานวณ มีดังนี้ ดัชนีมวลกาย (BMI) = นํ้าหนักตัว (กิโลกรัม) (สวนสูง)2 (เมตร)2 นํา สอน สรุป ประเมิน T158

¡Ô¨¡ÃÃÁ อานขอความที่กําหนด แลววางแผนออกแบบสรางชิ้นงาน จากนั้น บันทึกขอมูลตามตัวอยาง และนําเสนอขอมูล ½ƒ¡·ั¡Éะ Com Sci ËากนÑกเรÕยนต้อ§การ»รЪาสÑม¾Ñน¸์ขÑéนตอนการ·�าน�éามÐนาวãË้ เ¾×èอน æ ¨�านวน 85 ¤น äด้รѺรู้ ¨Ðออกแººการน�าเสนอ§าน อย‹า§äร¨Ö§¨ÐเËมาÐสมแลШÐãª้ซอฟต์แวร์ ãดน�าเสนอ การบันทึกข้อมูล ตÑวอย‹า§ 1) ชิ้นงานที่นักเรียนจะท�า คือ ……………. 2) นักเรียนคิดว่าจะได้ข้อมูลจากแหล่งใดบ้าง ……………….. 3) เขียนร่างต้นแบบหน้าตาชิ้นงานมาพอสังเขป …………….. 4) การสร้างชิ้นงานนี้ นักเรียนเลือกใช้โปรแกรมใด …………. 5) การน�าเสนอชิ้นงาน นักเรียนเลือกใช้โปรแกรมใด ……….. 105 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 105 ขั้นสอน 15. ใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยอานขอความที่กําหนด แลววางแผนออกแบบสรางชิ้นงาน จากนั้น บันทึกขอมูลตามตัวอยาง และนําเสนอขอมูล 16. จากนั้นใหนักเรียนลองออกแบบการด วันปใหม โดยใชโปรแกรมไมโครซอฟตเวิรด หรือโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต พรอมกับใสขอความอวยพรปใหมให ผูปกครองและตกแตงการดปใหมนี้ให สวยงาม ครูสุมผลงานของนักเรียนติดที่ บอรดหนาชั้นเรียน เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยใหนักเรียน อานขอความที่กําหนด แลววางแผนออกแบบสรางชิ้นงาน จากนั้นใหบันทึกขอมูล ตามตัวอยางที่แนบมาในหนังสือเรียน เมื่อทําเสร็จแลวครูสุมนักเรียนออกมา นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน จากนั้นครูทบทวนความรูที่เรียนมา เรื่อง การใช ซอฟตแวรในการทํางาน ซึ่งครูจะถามคําถามกับนักเรียนภายในหองเรียนวา ซอฟตแวรสามารถใชทํางานอะไรไดบาง และใหนักเรียนชวยกันคิดวิเคราะห เพื่อหาคําตอบ กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 4 คน 2. สมาชิกแตละกลุมรวมกันออกแบบชิ้นงานโดยใชซอฟตแวร ประมวลคําหรือซอฟตแวรนําเสนอ ในหัวขอ แผนภูมิรูปภาพ แสดงจํานวนนักเรียนในหองเรียนที่ชอบเลนกีฬาประเภทตางๆ 3. สมาชิกในกลุมรวมกันระดมความคิดเห็นและชวยกันสอบถาม ขอมูลของกีฬาที่ชอบกับเพื่อนในชั้นเรียน 4. เมื่อเก็บขอมูลและจัดเตรียมขอมูลเรียบรอยแลว ใหสรางเปน แผนภูมิพรอมตกแตงใหสวยงาม เพื่อนําเสนอตามรูปแบบที่คิด วานาสนใจอยางอิสระ 5. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน โดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย น�า สอน สรุป ประเมิน T159

ขอสอบเนนการคิด เมื่อจัดทําขอมูลเพื่อนําเสนอโดยใชโปรแกรมตาง ๆ แลว ควรบันทึกโปรแกรมใหเรียบรอย ไมวาจะเปนเอกสาร รูปภาพ วิดีโอหรืองานอื่น ๆ เพื่อใหสะดวกในการทํางานตอ และยัง สงตองานใหคนอื่น รวมทั้งปองกันการผิดพลาดตาง ๆ ดวย โดยควรปฏิบัติ ดังนี้ 1. บันทึกไฟลดวยชื่อที่จํางาย และใสขอมูลที่สําคัญอยางวัน ที่ทํางาน จะชวยในการหาไฟลในคอมพิวเตอรไดสะดวกรวดเร็ว 2. จัดการแฟมเอกสารโดยแยกประเภทไฟลงานใหเปน หมวดหมู เชน หมวดเอกสาร หมวดรูป หมวดวิดีโอ หมวดเพลง 3. สํารองขอมูลไฟลงานไวในที่เก็บขอมูลภายนอก เชน แฟลชไดรฟ หรืออัปโหลดลงเว็บฝากขอมูล เพื่อปองกันขอมูลสูญหาย หากเราเลือกใชโปรแกรมเพื่อนําเสนอขอมูลไมเหมาะสมกับ ขอมูลที่จะนําเสนอ จะเกิดผลอยางไร ¤Ó¶ÒÁ·ŒÒ·Ò¡ÒäԴ¢Ñé¹ÊÙ§ 3. สํารองขอมูลไฟลงานไวในที่เก็บขอมูลภายนอก เชน แฟลชไดรฟ หรืออัปโหลดลงเว็บฝากขอมูล 106 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 106 ถานักเรียนมีไฟลขอมูลการบานวิชาคอมพิวเตอรที่ทําหลาย โปรแกรม ทั้งรูปภาพและงานเอกสารตางๆ นักเรียนจะสามารถ จัดหมวดหมูของไฟลโดยจะสรางโฟลเดอรชื่อวาอะไร 1. การบาน 2. วิทยาการคํานวณ 3. การบาน ครั้งที่ 1 4. การบานวิชาคอมพิวเตอร (วิเคราะหคําตอบ ในการตั้งชื่อโฟลเดอรควรตั้งใหสอดคลองกับ ชื่อไฟลงานดานใน เพื่อประโยชนในการคนหางานครั้งตอไป ดังนั้น ตอบขอ 4.) เกร็ดแนะครู ครูอธิบายกับนักเรียนถึงการปองกันความผิดพลาดจากการทํางานตางๆ ซึ่งจะตองปฏิบัติ ดังนี้ • เมื่อนักเรียนทํางานในโปรแกรมจะตองมีการบันทึกไฟลงานนั้นตั้งแต เริ่มตนทํางาน ระหวางทํางาน จนกระทั่งจบการทํางาน เพราะปองกัน การเกิดงานหาย ลืมบันทึกงาน หรือเกิดเหตุฉุกเฉินอยางคอมพิวเตอรดับ ทําใหงานที่ทําหาย จึงตองมีการบันทึกชิ้นงานอยูตลอดเวลา • บันทึกไฟลงานใหมีชื่อที่จํางาย เพื่อใหชวยในการคนหาไฟลงานใน คอมพิวเตอรไดสะดวกรวดเร็ว • สํารองขอมูลไฟลงานไวในที่เก็บขอมูลภายนอก เชน แฟลชไดรฟ หรือ อัปโหลดไฟลงานเก็บไวในเว็บไซตที่ใชรับฝากขอมูลตางๆ • จัดการแฟมเอกสารใหเปนหมวดหมู แยกประเภทไฟลงานใหชัดเจนเปน หมวดหมู ขั้นสอน 17. ครูอธิบายถึงการปองกันความผิดพลาด ระหวางการนําเสนอผลงานจากโปรแกรม ตางๆ โดยนักเรียนจะตองทําการบันทึก ชิ้นงานในขณะที่ทํางานเพื่อปองกันการ สูญหายของงานที่ทํา และจะไดไมเสียเวลา ในการกลับมาแกงานเพิ่ม 18. ครูใหนักเรียนในหองยกตัวอยางการปองกัน การผิดพลาดจากการนําเสนอผลงานโดยใช โปรแกรมตางๆ 19. ครูถามคําถามทาทายการคิดขั้นสูงกับ นักเรียนวา หากเราเลือกใชโปรแกรมเพื่อ นําเสนอขอมูลไมเหมาะสมกับขอมูลที่จะ นําเสนอ จะเกิดผลอยางไร จากนั้นให นักเรียนชวยกันวิเคราะหเพื่อหาคําตอบ (แนวตอบ หากเราเลือกใชโปรแกรมเพื่อ นําเสนอขอมูลไมเหมาะสมกับขอมูลที่จะ นําเสนอ จะเกิดผลกระทบ เชน การนําเสนอ ผลงานจะไมเปนไปตามความตองการ หรือบางโปรแกรมอาจจะไมมีการคิดคํานวณ หาคาตามสูตรตางๆ เพื่อนําขอมูลนั้นมาใช ประมวลผลลงในตาราง) นํา สอน สรุป ประเมิน T160

ขอสอบเนน การคิด 2. พิจารณาสถานการณที่กําหนด และนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรม ตาง ๆ (10 คะแนน) จากสถานการณขางตน ใหนักเรียนเลือกโปรแกรมเพื่อนําเสนอขอมูล เกี่ยวกับประสบการณการเขาคายลูกเสือและลงมือสรางขอมูลลงในโปรแกรม แลวนําเสนอผลงาน (แนวคําตอบ) โปรแกรมที่เลือกใช ............................................................................................................................................................................... เกณฑการใหคะแนน คะแนน/ขอ 1. การนําเสนอขอมูล (10 คะแนน) สรางตารางของชิ้นงานไดถูกตอง 10 2. การอานสถานการณและนําเสนอขอมูล (10 คะแนน) เลือกใชโปรแกรมไดถูกตอง 1 ออกแบบขอมูลการนําเสนอไดสัมพันธกับ หัวขอ 5 นําเสนอขอมูลไดชัดเจน และเขาใจงาย 4 2. พิจารณาสถานการณที่กําหนด และนําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรม โปรแกรมนําเสนอขอมูล คุณครูใหเราเลาประสบการณที่ไป เขาคายลูกเสือ โดยใชโปรแกรม คอมพิวเตอร เธอวาเราควรใช โปรแกรมอะไรนําเสนอขอมูลดีละ ฉบับ เฉลย 46 Ẻ½ƒ¡ËÑ´คะแนนเต็ม 1. พิจารณาสถานการณที่กําหนด (10 คะแนน) ในโรงเรียนแหงหนึ่ง จัดใหมีการคัดตัวนักกีฬาวายนํ้า โดยครูผูสอนวายนํ้า จะทําการคัดเลือกนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 4 เพื่อทดสอบประเภท การแขงขันวายนํ้าทาฟรีสไตลและทาผีเสื้อเปนระยะทาง 25 เมตร ขอมูล การแขงขันวายนํ้า มีดังนี้ ชื่อนักเรียน ทาฟรีสไตล ทาผีเสื้อ ด.ช.ภารุจ 17.29 20.22 ด.ญ.วาณี 16.53 19.35 ด.ญ.กนิษฐา 16.12 19.91 ด.ช.ศุภกฤต 15.57 19.19 ด.ญ.ณิชมน 17.41 19.25 ด.ช.รัชพล 15.61 20.29 ด.ญ.เมธาวี 16.28 20.37 ด.ช.อภิชาติ 16.54 19.16 นักเรียนที่ทําเวลาทาฟรีสไตล 25 เมตร อันดับที่ 1 ด.ช.ศุภกฤต อันดับที่ 2 ด.ช.รัชพล และอันดับที่ 3 ด.ญ.กนิษฐา 1. พิจารณาสถานการณที่กําหนด การใชซอฟตแวรในการทํางาน 20 กรอกขอมูลลงในโปรแกรม ตารางทํางานโดยเรียงอันดับ ที่ดีที่สุดเปนอันดับแรกใน โปรแกรมของประเภท การแขงขัน นักเรียนคนใด ที่ทําเวลาทาฟรีสไตล 25 เมตร ไดดีที่สุด 3 อันดับแรก ฉบับ เฉลย 45 ขั้นสอน 20. ครูใหนักเรียนทําแบบฝกหัด หนา 45-46 โดย ใหนักเรียนพิจารณาสถานการณที่กําหนด ให แลวตอบคําถามใหถูกตอง จากนั้นให นักเรียนพิจารณาสถานการณที่กําหนด และ นําเสนอขอมูลโดยใชโปรแกรมตางๆ ตาม ความสนใจไดอยางอิสระ 21. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูที่ไดจาก กิจกรรมในแบบฝกหัด เรื่อง การใชซอฟตแวร ในการทํางาน เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนศึกษาขอมูล เรื่อง การใชซอฟตแวรในการทํางาน วามีลักษณะ อยางไร และใชซอฟตแวรประเภทใดในการทํางานบาง จากนั้นใหนักเรียนทํา กิจกรรมในแบบฝกหัด เพื่อเปนการทบทวนความรูจากเนื้อหาที่ไดเรียนมา เมื่อนักเรียนทําเสร็จแลว ครูอาจมีคําถามถามนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนวา ซอฟตแวรที่มีอยูในปจจุบันชวยอํานวยความสะดวกในดานใดบาง นักเรียน ภายในหองชวยกันคิดวิเคราะหเพื่อตอบคําถามนี้ ณัฐพลทําโปสเตอรโครงงานวันตอตานยาเสพติดแจกใหกับผูที่ สนใจ โปรแกรมใดไมเหมาะสมกับการทํางานนี้มากที่สุด 1. โปรแกรมกราฟก 2. โปรแกรมนําเสนอ 3. โปรแกรมประมวลคํา 4. โปรแกรมตารางทํางาน (วิเคราะหคําตอบ ณัฐพลทําโปสเตอรโครงงานวันตอตานยา เสพติดแจกใหกับผูที่สนใจ โปรแกรมที่ไมเหมาะกับการทําโปสเตอร คือ โปรแกรมตารางทํางาน เพราะจะใชกับการนําขอมูลมาคํานวณ ตามสูตรตางๆ เพื่อประมวลผลลัพธออกมาใหไดตามความ ตองการของผูใชงาน ดังนั้น ตอบขอ 4.) ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 45-46 น�า สอน สรุป ประเมิน T161

เล่นเกมจาก ปอนค�าค้น GCompris แล้วกดแปน Enter จะปรากฏข้อมูลเว็บ GCompris ที่ เป็นซอฟต์แวร์เกี่ยวกับเกมการศึกษา จากนั้นกดเพื่อเข้าเว็บ แล้วกด Download เปดหน้าต่างโปรแกรมที่ดาวน์โหลด กด Run > Next > I Agree > Next > Install โปรแกรมจะถูกติดตั้งในเครื่องคอมพิวเตอร์ ของเรา เลือกเล่นเกมตามที่ต้องการ จะเล่นคนเดียว หรือเล่นแข่งกับเพื่อนก็สนุกดีนะ รายการ เกณฑ ดี พอใช ควรปรับปรุง 1. รวบรวมข้อมูล ประมวลผลข้อมูล วิเคราะห์ ข้อมูล แล้วน�าเสนอข้อมูลโดยใช้โปรแกรม ที่เหมาะสมได้ 2. น�าความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ�าวันได้ หลังจากเรียนจบหนวยนี้แลว ใหนักเรียนบอกสัญลักษณที่ตรงกับระดับความสามารถ ของตนเอง µÃǨÊͺµ¹àͧ กิจกรรม สรุปความรู้ประจ�าหน่วยที่ 4 เกม กับ เล่ น Com Sci เล่นเกมจาก 107 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 107 เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมเลนเกมกับ Com Sci โดยใหนักเรียนอานขอความ จากหนังสือเรียน และเลนเกมตามขั้นตอนใหสําเร็จ สุดทายครูอธิบายวิธีการทํา แบบประเมินเพื่อตรวจสอบตนเองใหนักเรียนฟงวา การทําแบบประเมินนี้เปนการ ตรวจสอบตนเองวา นักเรียนมีความเขาใจเนื้อหาของบทเรียนนี้มากนอยเพียงใด ขั้นสรุป 1. ครูใหนักเรียนเลนเกมกับ Com Sci ซึ่งใหทําตาม ขั้นตอนในหนังสือเรียน โดยนักเรียนสามารถ เลือกเลนคนเดียวหรือจะเลนแขงกับเพื่อน ก็สามารถทําได 2. ครูใหนักเรียนตรวจสอบตนเอง ซึ่งเปนคําถาม เพื่อใหผูเรียนตรวจสอบระดับความสามารถ ของตนเอง เพื่อเปนการทบทวนความรูใน เนื้อหาเดิมที่เรียนมาวา มีความเขาใจในเนื้อหา มากนอยเพียงใด กิจกรรม ทาทาย ครูใหนักเรียนแบงกลุม แลวพูดคุยแลกเปลี่ยนกันเกี่ยวกับ เนื้อหาที่ไดเรียนมา เรื่อง การนําเสนอขอมูลดวยซอฟตแวร โดยให นักเรียนพูดถึงประโยชนที่ไดจากการนําเสนอขอมูลดวยซอฟตแวร จากนั้นครูจึงใหนักเรียนแตละกลุมรายงานผลใหกลุมอื่นๆ ทราบดวย น�า สอน สรุป ประเมิน T162

การใช้ซอฟต์แวร์ ในการท�างาน การรวบรวมข้อมูล การน�าเสนอข้อมูล โดยใช้ซอฟต์แวร์ การน�าเสนอข้อมูลด้วย ซอฟต์แวร์ สรุป สาระส�าคัญ พิมพ์เอกสาร รวบรวม ข้อมูล วิเคราะห์ ข้อมูล น�าเสนอ ข้อมูล โปรแกรม ประมวลค�า โปรแกรมน�าเสนอข้อมูล โปรแกรม ตารางท�างาน ประมวลผล ข้อมูล น�าเสนองาน ออกแบบ สร้างตาราง กราฟ 108 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 108 ขั้นสรุป 3. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูที่เรียนมาใน หนวยการเรียนรูที่ 4 เรื่อง การนําเสนอขอมูล ดวยซอฟตแวร ครูจะถามคําถามเพื่อทบทวน ความรูกับนักเรียนวา นักเรียนไดรับประโยชน อะไรบางจากการเรียน เรื่อง การนําเสนอขอมูล ดวยซอฟตแวร และซอฟตแวรแตละประเภท มีความเหมือนหรือแตกตางกัน อยางไร เกร็ดแนะครู ครูอาจจะพูดสรุปสาระสําคัญของบทเรียน เรื่อง การนําเสนอขอมูล ดวยซอฟตแวร ใหนักเรียนฟงหรือครูอาจสุมนักเรียนใหตอบคําถามเกี่ยวกับ บทเรียน จากนั้นครูเรียกนักเรียน 3 คน ออกมาพูดสรุปคนละหัวขอ ไดแก การรวบรวมขอมูล การนําเสนอขอมูลโดยใชซอฟตแวร และการใชซอฟตแวร ในการทํางาน กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 3-4 คน 2. สมาชิกแตละกลุมรวมกันออกแบบผังมโนทัศน เรื่อง การนําเสนอ ขอมูลดวยซอฟตแวร 3. สมาชิกในกลุมรวมกันระดมความคิดเห็นภายในกลุม โดยอาจ สืบคนจากแหลงขอมูล เชน อินเทอรเน็ต หนังสือเรียน 4. นําเสนอตามรูปแบบที่นักเรียนคิดวานาสนใจอยางอิสระ 5. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียนโดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย น�า สอน สรุป ประเมิน T163

ขอสอบเนนการคิด กิจกรรม เสริมสรางการเรียนรู แบงกลุม กลุมละ 4 - 5 คน แลวปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1. ช่วยกันก�าหนดหัวข้อที่สมาชิกในกลุ่มสนใจ 2. รวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ แล้วประมวลผลข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล สร้างทางเลือกที่เป็นไปได้ และประเมิน ทางเลือก 3. น�าเสนอข้อมูลโดยเลือกใช้ซอฟต์แวร์ให้เหมาะสมกับข้อมูล 4. น�าเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน ¨íҹǹ ¹Ñ¡àÃÕ¹ª¹Ñé ».4/1 ·ªÕè ͺ¼ÅäÁªŒ¹´ÔµÒ‹ § æ ¡íÒ˹´ãËŒ á·¹¹¡ÑàÃÂÕ¹ 2 ¤¹ 109 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 109 ขั้นสรุป 4. ใหนักเรียนทํากิจกรรมเสริมสรางการเรียนรู และนําผลงานที่ออกแบบไดออกมานําเสนอ ขอมูลหนาชั้นเรียน 5. ครูใหนักเรียนแตละคนลองออกแบบแผนผัง ความคิด เรื่อง ซอฟตแวร โดยใชโปรแกรม ไมโครซอฟตเวิรดในการทํางาน พรอมกับ ตกแตงเนื้อหาใหสวยงามอยางอิสระ เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมเสริมสรางการเรียนรู โดยใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 4-5 คน แลวปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ • ชวยกันกําหนดหัวขอที่สมาชิกในกลุมสนใจ • รวบรวมขอมูลจากแหลงขอมูลตางๆ เพื่อประมวลผลและวิเคราะหขอมูล เพื่อหาทางเลือกที่เปนไปได • นําเสนอขอมูลโดยเลือกใชซอฟตแวรใหเหมาะสม • นําเสนอขอมูลหนาชั้นเรียน ลักษณะของการสรางชิ้นงานนําเสนอจากโปรแกรมไมโครซอฟต เพาเวอรพอยต โดยเลือกใช Blank Presentation คือขอใด 1. แผนสไลดเปลา 2. แผนสไลดที่มีการตกแตงกราฟก 3. แผนสไลดที่มีหัวขอและโครงเนื้อหา 4. แผนสไลดที่มีหัวขอและมีการตกแตงกราฟก (วิเคราะหคําตอบ ลักษณะของการสรางชิ้นงานนําเสนอจาก โปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต โดยเลือกใชงานคําสั่ง Blank Presentation คือ การเลือกแผนสไลดเปลาขึ้นมาสราง ชิ้นงาน ดังนั้น ตอบขอ 1.) น�า สอน สรุป ประเมิน T164

Evaluating Analyzing Applying Understanding Remembering Creating ไดคะแนน คะแนนเต็ม 20 ทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 1. ฝกทักษะการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ 2. ฝกทักษะการคิดเชิงคํานวณ 3. ฝกทักษะการสื่อสาร 4. ฝกทักษะการแกปญหา ใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 5 - 6 คน โดยใหศึกษาคนควาขอมูลทําโครงงาน วิทยาศาสตรเรื่องแรงโนมถวงของโลกกับนํ้าหนักของวัตถุ พรอมทําการทดลอง และนําเสนอขอมูล (แนวคําตอบ) เกณฑการใหคะแนน การนําเสนอขอมูลและการใชซอฟตแวรในการทํางาน (20 คะแนน) คะแนน ออกแบบการทําโครงงานวิทยาศาสตรไดสัมพันธกับหัวขอที่กําหนด 5 วางแผนขั้นตอนการดําเนินงาน 5 นําเสนอขอมูลไดชัดเจน และเขาใจงาย 10 วิทยาศาสตรนารู ¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉзÕè 2 (ติดภาพผลงาน) ฉบับ เฉลย 48 Evaluating Analyzing Applying Understanding Remembering Creating ไดคะแนน คะแนนเต็ม 15 ทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 1. ฝกทักษะการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ 2. ฝกทักษะการสื่อสาร ใหนักเรียนออกแบบแผนผังหองเรียนของตนเอง โดยใชโปรแกรมประมวลคํา ในการออกแบบ จากนั้นบันทึกขอมูล แลวนําเสนอขอมูลเกี่ยวกับหองเรียน (แนวคําตอบ) เกณฑการใหคะแนน การนําเสนอขอมูลและการใชซอฟตแวรในการทํางาน (15 คะแนน) คะแนน เลือกแถบคําสั่งของโปรแกรมที่ใชทํางานไดถูกตอง 2 ออกแบบแผงผังหองเรียนไดสวยงาม มีความคิดสรางสรรค 5 นําเสนอขอมูลไดชัดเจน และเขาใจงาย 8 หองเรียนในฝน ¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉзÕè 1 (ติดภาพผลงาน) ฉบับ เฉลย 47 ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 47-48 ขั้นสรุป 6. ครูใหนักเรียนทําชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ในแบบฝกหัด หนา 47-48 ในกิจกรรมฝกทักษะที่ 1 เรื่อง หองเรียนในผัน โดยใหนักเรียน ออกแบบแผนผังหองเรียนของตนเอง โดยใช โปรแกรมประมวลคําในการออกแบบ จากนั้น ใหติดภาพลงในแบบฝกหัด หนา 47 7. ใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 5-6 คน ทํากิจกรรม ฝกทักษะที่ 2 เรื่อง วิทยาศาสตรนารู โดยใหศึกษา คนควาขอมูลเพื่อทําโครงงานวิทยาศาสตร เรื่อง แรงโนมถวงของโลกกับนํ้าหนักของวัตถุ พรอมทั้งทําการทดลองและนําเสนอขอมูล เกร็ดแนะครู ครูสรุปเนื้อหาความรูที่เรียนมา และใหนักเรียนทําชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ในแบบฝกหัด ซึ่งนักเรียนทุกคนไดออกแบบชิ้นงานเสร็จเรียบรอยแลว ใหนักเรียนวิเคราะหและออกมาอธิบายขั้นตอนในการทํา ตั้งแตขั้นตอนแรก จนถึงขั้นตอนสุดทาย ครูสามารถชวยนักเรียนสรุปความรูที่ไดจากเรื่องนี้ลงบน กระดานดํา กิจกรรม ทาทาย ใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 3 คน ใหชวยกันระดมความคิด ออกแบบโปสเตอรเกี่ยวกับการลดขยะภายในโรงเรียน โดยใน โปสเตอรจะตองมีขอความที่จูงใจใหผูอานลด ละ เลิกการทิ้งขยะ ภายในโรงเรียน พรอมทั้งใสภาพประกอบโปสเตอรเกี่ยวของกับ หัวขอเรื่องใหสวยงาม จากนั้นใหนักเรียนออกมานําเสนอผลงาน หนาชั้นเรียน และอธิบายถึงแนวคิดที่ใชในการออกแบบโปสเตอร น�า สอน สรุป ประเมิน T165

ขอสอบเนนการคิด จาก แบบฝกหัด หนา 12 เกณฑการตัดสิน : ชวงคะแนนรอยละ 80 - 100 = 4 70 - 79 = 3 60 - 69 = 2 50 - 59 = 1 หมายเหตุ : นําคะแนนเต็มของแตละตัวชี้วัดมาหาคารอยละ เพื่อประเมินระดับคุณภาพ เชน คะแนนเต็ม 15 ทําได 12 คะแนน ถาคะแนนเต็ม 100 ทําไดรอยละ 12 15 × 100 = 80 ดังนั้น รอยละ 80 เทียบไดกับระดับคุณภาพ 4 10. ขอใดใชโปรแกรมในการนําเสนอขอมูลที่ไมเหมาะสม ก. โปรแกรมดานกราฟกออกแบบนามบัตร ข. โปรแกรมนําเสนอขอมูลสรางสื่อสไลดดิจิทัล ค. โปรแกรมประมวลคําทําเมนูอาหารของรานขนม ง. โปรแกรมตารางทํางานอธิบายการหมุนเวียนของนํ้า ตอนที่ 2 ใหนักเรียนเก็บขอมูลนํ้าหนักและสวนสูงของเพื่อนในหอง โดยเลือกใช โปรแกรมที่เหมาะสม เพื่อนําเสนอขอมูล พรอมบอกเหตุผลประกอบ ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. เกณฑการใหคะแนน การนําเสนอขอมูลโดยใชซอฟตแวร (5 คะแนน) คะแนน การเลือกใชโปรแกรมในการทํางานไดสัมพันธกับหัวขอที่กําหนด 2 อธิบายสาเหตุการเลือกใชโปรแกรมไดสมเหตุสมผล 3 10. ขอใดใชโปรแกรมในการนําเสนอขอมูลที่ ตอนที่ 2 เลือกใชโปรแกรมตารางทํางาน เพราะขอมูลนํ้าหนักและสวนสูงของเพื่อนเปน ตัวเลข เมื่อทําการเก็บขอมูลแลวนํามาบันทึกลงในตาราง สามารถนําขอมูลมาวิเคราะห คํานวณหาผลรวม หาคาเฉลี่ยของนํ้าหนักและสวนสูง เพื่อดูพัฒนาการของเด็ก โดยนําเสนอขอมูลในรูปของแผนภูมิและกราฟ ทําใหเขาใจและเปรียบเทียบขอมูล ของเด็กไดงาย ตารางบันทึกคะแนน ประจําหนวยการเรียนรูที่ 4 ตัวชี้วัด ผลการประเมินคุณภาพ ระดับคุณภาพ แบบฝกหัด กิจกรรม แบบทดสอบ รวมคะแนน เต็ม ได เต็ม ได เต็ม ได เต็ม ได 4 3 2 1 ว 4.2 ป.4/4 40 35 15 90 ไดคะแนน คะแนนเต็ม 5 (แนวคําตอบ) ฉบับ เฉลย 51 5. แถบคําสั่งใดในโปรแกรมประมวลคําที่ใชสรางบรรณานุกรมในรายงาน ก. แทรก (Insert) ข. มุมมอง (View) ค. อางอิง (References) ง. ตรวจทาน (Review) 6. ขอใดแสดงสูตรที่ใชในโปรแกรมตารางทํางานไดถูกตอง ก. x = 5 + 7 + 9 + a 4 ข. =AVERAGE(B15:E15) ค. (B - A)′ ∩ C = C ∩ (B - A)′ ง. (2 7 + 3 14) × 2 3 = 3 4 × (7 9 - 1 3) 7. ธัญญาบันทึกยอดการสั่งซื้อสินคา ขอใดไมสามารถคํานวณหาคาได ก. หาจํานวนสินคาคงเหลือ ข. หาผลรวมของราคาสินคา ค. หาคาเฉลี่ยของราคาตนทุน ง. หาจํานวนชิ้นของการสั่งซื้อ 8. คําสั่งใดใชใสเสียงที่บันทึกเสียงประกอบการนําเสนอผลงาน ก. คลิก Insert เลือก Audio ข. คลิก Animations เลือก Start ค. คลิก Transitions เลือก Sound ง. คลิก Slide Show เลือก Use Timimg 9. นักเรียนตองสรางแผนผังสมาชิกในครอบครัวโดยใชโปรแกรมเพื่อนํา เสนอหนาชั้นเรียน นักเรียนที่ใชวิธีในขอใดสรางแผนผังไดเร็วที่สุด ก. หนูนาใชโปรแกรมตารางทํางานสรางแผนผัง ข. แหวนสรางเคาโครงรางแผนผังลงในกระดาษโปสเตอร ค. หญิงสรางแผนผังโดยใชแถบคําสั่งแทรกแผนภูมิของโปรแกรม ประมวลคํา ง. หยกใชโปรแกรมนําเสนอขอมูลสรางแผนผัง โดยใชคําสั่งแทรก และเลือกรูปราง 5. แถบคําสั่งใดในโปรแกรมประมวลคําที่ใชสรางบรรณานุกรมในรายงาน 6. ขอใดแสดงสูตรที่ใชในโปรแกรมตารางทํางานไดถูกตอง 7. ธัญญาบันทึกยอดการสั่งซื้อสินคา ขอใด 8. คําสั่งใดใชใสเสียงที่บันทึกเสียงประกอบการนําเสนอผลงาน 9. นักเรียนตองสรางแผนผังสมาชิกในครอบครัวโดยใชโปรแกรมเพื่อนํา ฉบับ เฉลย 50 แบบทดสอบ ไดคะแนน คะแนนเต็ม »ÃШíÒ˹‹Ç¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ·Õè 4 ตอนที่ 1 วง ลอมรอบตัวอักษร ก, ข, ค และ ง หนาคําตอบที่ถูกตอง 1. ซอฟตแวรสําเร็จรูปประเภทใดที่ใชแทนการเขียนหนังสือ ก. ซอฟตแวรประมวลคํา ข. ซอฟตแวรสื่อสารขอมูล ค. ซอฟตแวรนําเสนอขอมูล ง. ซอฟตแวรจัดการฐานขอมูล 2. นักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 4 ทําแบบสอบถามความพึงพอใจที่มีตอ การบริการของหองสมุดในดานตาง ๆ เปนขั้นตอนใด ก. รวบรวมขอมูล ข. ประมวลผลขอมูล ค. นําเสนอขอมูล ง. วิเคราะหผลขอมูล 3. รินดาทําแผนพับโครงงานผักสวนครัวในขวดแกวใหแกผูที่สนใจ โปรแกรมใดไมเหมาะสมกับการทํางานมากที่สุด ก. โปรแกรมประมวลคํา ข. โปรแกรมตารางทํางาน ค. โปรแกรมนําเสนอขอมูล ง. โปรแกรมดานกราฟก 4. การสรางรูปรางแบบใดในโปรแกรมประมวลคําที่ทําใหไดผลดังภาพ ก. ข. ค. ง. ตอนที่ 1 1. ซอฟตแวรสําเร็จรูปประเภทใดที่ใชแทนการเขียนหนังสือ 2. นักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 4 ทําแบบสอบถามความพึงพอใจที่มีตอ 3. รินดาทําแผนพับโครงงานผักสวนครัวในขวดแกวใหแกผูที่สนใจ 4. การสรางรูปรางแบบใดในโปรแกรมประมวลคําที่ทําใหไดผลดังภาพ 10 ฉบับ เฉลย 49 ขั้นสรุป 8. ครูใหนักเรียนทําแบบทดสอบประจําหนวย การเรียนรูที่ 4 หนา 49-51 ในแบบฝกหัด โดยนักเรียนจะตองทําตอนที่ 1 ซึ่งใหตอบ คําถามจากเนื้อหาที่เรียนมาทั้งหมด 10 ขอ สวนในตอนที่ 2 ใหนักเรียนเก็บขอมูลนํ้าหนัก และสวนสูงของเพื่อนในหอง โดยเลือก โปรแกรมที่เหมาะสม เพื่อนําเสนอขอมูล พรอมทั้งบอกเหตุผลประกอบ เมื่อเปดคอมพิวเตอรและคอมพิวเตอรทํางานตามโปรแกรมทันที โปรแกรมแรกที่สั่งคอมพิวเตอรทํางานนี้เปนซอฟตแวรประเภทใด 1. ซอฟตแวรระบบ 2. ซอฟตแวรประยุกต 3. ซอฟตแวรประมวลคํา 4. ซอฟตแวรตารางทํางาน (วิเคราะหคําตอบ โปรแกรมแรกที่สั่งคอมพิวเตอรทํางานนี้เปน ซอฟตแวรระบบ เพราะซอฟตแวรระบบเปนซอฟตแวรที่ดําเนินงาน พื้นฐานตางๆ ของระบบคอมพิวเตอร ดังนั้น ตอบขอ 1.) เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทําแบบทดสอบ เรื่อง การนําเสนอขอมูลดวยซอฟตแวร ในตอนที่ 1 ซึ่งครูจะตองอธิบายซอฟตแวรตางๆ ที่ใชในการนําเสนอผลงาน ใหนักเรียนฟง เพื่อเปนการทบทวนความรูจากเนื้อหาที่ไดเรียนมา และนําไปเปน แนวทางในการทําแบบทดสอบได เมื่อนักเรียนทําแบบฝกหัดในตอนที่ 2 เสร็จเรียบรอยแลว ครูสุมนักเรียนออกมานําเสนอขอมูลที่ไดหนาชั้นเรียน ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 49-51 น�า สอน สรุป ประเมิน T166

ภาพจาก แผนการสอน ที่ 1 หน่วยที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่4 ค าชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ข้อใดต่อไปนี้เป็นขั้นตอนในการสร้างตารางในโปรแกรม ไมโครซอฟต์เวิร์ด ก. View > Table > เลือกคอลัมน์และแถวของตาราง ข. Insert > Table > เลือกคอลัมน์และแถวของตาราง ค. Insert > Text Box > เลือกคอลัมน์และแถวของ ตาราง ง. Page Layout > Columns > เลือกคอลัมน์และแถว ของตาราง 2. พื้นที่ส าหรับพิมพ์ข้อความหรือตัวเลขในโปรแกรม ไมโครซอฟต์เอ็กเซล เรียกว่าอะไร ก. ริบบอน ข. ชีตงาน ค. พื้นที่ท างาน ง. แถบเครื่องมือ 3. หากต้องการน าเสนองานในรูปแบบสไลด์หรือภาพนิ่ง โปรแกรมที่เหมาะสมในการน าเสนอคือโปรแกรมใด ก. ไมโครซอฟต์เวิร์ด ข. ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ ค. ไมโครซอฟต์เอ็กเซล ง. ไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์ 4. หากต้องการท ารายงานที่มีลักษ ะเป็นตัวอักษร มีรูปภาพ ประกอบ โปรแกรมที่เหมาะสมในการน าเสนอคือโปรแกรมใด ก. ไมโครซอฟต์เวิร์ด ข. ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ ค. ไมโครซอฟต์เอ็กเซล ง. ไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์ 5. เมื่อพิมพ์ข้อความในโปรแกรมไมโครซอฟต์เวิร์ดแล้วต้องการ เน้นข้อความด้วยไฮไลต์จะต้องคลิกเลือกเครื่องมือใด ก. ข. ข. ค. ง. 6. ต้องการสร้างรูปดาวในโปรแกรมไมโครซอฟต์เวิร์ดต้องเลือก เครื่องมือใดจึงจะเหมาะสมที่สุด ก. ข. ค. ง. 7. ข้อใดกล่าวถึงซอฟต์แวร์ได้ถูกต้อง ก. ซอฟต์แวร์ คือ ชุดค าสั่งที่ก าหนดให้คอมพิวเตอร์ท างาน ข. ซอฟต์แวร์ คือ โปรแกรมที่ใช้ในแก้ไขและตกแต่งรูปภาพ ค. ซอฟต์แวร์ คือ โปรแกรมที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล และ น าเสนองาน ง. ซอฟต์แวร์ คือ ชุดค าสั่งที่เป็นตัวเลข ใช้ในการค านว ประมวลผลข้อมูลโดยใช้สูตรทางค ิตศาสตร์ 8. โปรแกรมไมโครซอฟต์เวิร์ด เป็นซอฟต์แวร์ประเภทใด ก. ซอฟต์แวร์ระบบ ข. ซอฟต์แวร์ประยุกต์ ค. ซอฟต์แวร์ประมวลค า ง. ซอฟต์แวร์สื่อสารข้อมูล 9. หากข้อมูลมีลักษ ะเป็นตัวเลข ต้องค านว โดยใช้สูตรทาง ค ิตศาสตร์ โปรแกรมที่เหมาะสมในการน าเสนอคือ โปรแกรมใด ก. ไมโครซอฟต์เวิร์ด ข. ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ ค. ไมโครซอฟต์เอ็กเซล ง. ไมโครซอฟต์เพาเวอร์พอยต์ 10. เมื่อจัดท าข้อมูลเพื่อน าเสนอโดยใช้โปรแกรมต่าง ๆ แล้ว ควรปฏิบัติอย่างไร ก. บันทึกไฟล์งานด้วยชื่อที่ซับซ้อน ทันสมัยเพื่อไม่ให้ ไฟล์งานที่บันทึกไว้สูญหาย ข.ส ารองข้อมูลไฟล์งานไว้ในที่เก็บข้อมูลภายนอก เช่น แฟลชไดรฟ์ หรืออัปโหลดลงเว็บฝากข้อมูล ค. ควรตรวจสอบข้อมูลอีกครั้งเพื่อพิจาร าความทันสมัย ของข้อมูล และรูปภาพที่น ามาใช้ในการจัดท ามีความ คมชัดและสวยงามหรือไม่ ง. พิจา าโปรแกรมที่เลือกใช้ว่ามีความเหมาะสมกับชิ้นงาน ที่ต้องการน าเสนอหรือไม่ หากไม่เหมาะสมให้เปลี่ยน โปรแกรมในการน าเสนองาน แบบทดสอบหลังเรียน 1. ข 2. ค 3. ง 4. ก 5. ง 6. ค 7. ก 8. ค 9. ค 10. ข เฉลย ขั้นสรุป 9. ครูประเมินผลนักเรียนจากการสังเกตการ ตอบคําถาม การทําแบบฝกหัด และสมุด ประจําตัว 10. ครูตรวจสอบความถูกตองของผลงานการ ทํากิจกรรมฝกทักษะในหนังสือเรียน และ กิจกรรมในแบบฝกหัด 11. นักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน หนวย การเรียนรูที่ 4 เรื่อง การนําเสนอขอมูลดวย ซอฟตแวร เพื่อเปนการวัดความรูจากเนื้อหา ที่เรียนมาวาเขาใจเนื้อหามากนอยเพียงใด แนวทางการวัดและประเมินผล ครูสามารถประเมินการนําเสนอผลงาน และสังเกตพฤติกรรมการทํางาน รายบุคคลและการทํางานกลุมของนักเรียน โดยศึกษาเกณฑการวัดและ ประเมินผลจากแบบประเมินการนําเสนอผลงาน แบบสังเกตพฤติกรรม การทํางานรายบุคคลและแบบสังเกตพฤติกรรมการทํางานกลุมที่แนบมา ทายแผนการจัดการเรียนรูที่ 3 หนวยการเรียนรูที่ 4 ขั้นประเมิน ตารางการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑการประเมิน ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน แบบทดสอบ หลังเรียน รอยละ 60 ผานเกณฑ ตรวจแบบฝกหัด แบบฝกหัด รอยละ 60 ผานเกณฑ ตรวจชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมิน ชิ้นงาน ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ ประเมิน การนําเสนอ ผลงาน แบบประเมิน การนําเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางานรายบุคคล แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางานกลุม แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การท างานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน าใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมินการน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการน าเสนอผลงาน 4 การน าไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/................./................... เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับฟัง คนอื่น การท างาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ าใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............./.................../............... เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 4-5 คน 2. ใหนักเรียนทําสื่อ Media ในโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอร- พอยต เรื่อง ภาวะโลกรอน 3. ระดมความคิด เพื่อหาขอมูลที่ใชในการทํากิจกรรม โดยสืบคน จากแหลงขอมูลตางๆ เชน หนังสือเรียน อินเทอรเน็ต 4. จัดเตรียมขอมูล เพื่อนําเสนอตามรูปแบบที่นักเรียนคิดวา นาสนใจอยางอิสระ 5. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียนโดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย ภาพจาก แผนการสอน ที่ 1 หน่วยที่ 4 น�า สอน สรุป ประเมิน T167

Chapter Concept Overview หนวยการเรียนรู้ที่ 5 เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology) คือ การประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์โทรคมนาคม เพื่อจัดเก็บ ค้นหา ส่งผ่าน และประมวลผลข้อมูล ซึ่งข้อมูลที่ถูกประมวลผลเรียบร้อยแล้วจะเรียกว่า สารสนเทศ ซึ่งในสังคมปัจจุบันเป็นสังคมยุคฐานความรู้ โดยผู้ที่มีข้อมูลสารสนเทศมากกว่าย่อมเป็นผู้ได้เปรียบ ดังนั้น การปกป้องรักษาข้อมูลสารสนเทศจากภัยคุกคามต่าง ๆ จึงเป็นสิ่งส�าคัญและ จ�าเป็น พลเมืองดิจิทัล เป็นบุคคลที่มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลเป็นประจ�าได้อย ่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบ และมีประสิทธิภาพ ซึ่งลักษณะของพลเมืองดิจิทัล มีดังนี้ 1. ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศให้เกิดประโยชน์ 2. ป้องกันคอมพิวเตอร์จากภัยคุกคามต่าง ๆ 3. ป้องกันข้อมูลส่วนตัว ไม่เปิดเผยเลขประจ�าตัวประชาชน หรือที่อยู่ 4. ไม่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการก่อกวน หรือสร้างความร�าคาญกับผู้อื่น 5. เคารพสิทธิส่วนบุคคล ปฏิบัติตามกฎ กติกา และความรับผิดชอบต่อพฤติกรรมของตนเองในโลกออนไลน์ 6. ควบคุมการใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟนให้มีความเหมาะสมกับการใช้งาน 7. มีความรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล เช่น ไม่หลงเชื่อข่าวลือต่าง ๆ ไม่หลงเชื่อการโฆษณาชวนเชื่อ 8. ลดปริมาณการสื่อสารแบบออนไลน์มาเป็นการสื่อสารแบบดั้งเดิมบ้าง ความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล จะต้องมีความรับผิดชอบในหลายด้าน เช่น มีความรับผิดชอบต่อตนเอง มีความรับผิดชอบต่อ ครอบครัวและเพื่อน มีความรับผิดชอบต่อชุมชน เพื่อให้สังคมเกิดความสงบเรียบร้อย การใชเทคโนโลยีสารสนเทศในยุคดิจิทัลอยางปลอดภัย ความรับผิดชอบตอตนเอง ความรับผิดชอบตอ ครอบครัวและเพื่อน ความรับผิดชอบตอชุมชน T168 ความรับผิดชอบต่อตนเอง คือ การรักษาตนเองให้มีความปลอดภัย ทั้งด้านสุขภาพร่างกาย ทรัพย์สิน อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ สมาร์ตโฟน และข้อมูลส่วนบุคคล ความรับผิดชอบต่อครอบครัว และเพื่อน คือ ความรับผิดชอบที่มี ต่อครอบครัว และเพื่อน ๆ เช่น การ ช่วยงานครอบครัว การพูดคุยและ ให้ก�าลังใจเพื่อน ๆ การรับฟังเมื่อ คนในครอบครัวหรือเพื่อนมีปัญหา การสอนเพื่อน ๆ ใช้งานอุปกรณ์ หรือซอฟต์แวร์ การร่วมแลกเปลี่ยน ความรู้ในกลุ่มเพื่อน ๆ ความรับผิดชอบต ่อชุมชน คือ การปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ ข้อ บังคับของโรงเรียน การปฏิบัติตาม กฎหมาย และการไม่สร้างความ เดือดร้อนแก่ผู้อื่น

Chapter Overview แผนการจัด การเร�ยนรู สื่อการเร�ยนรู จ�ดประสงค ว�ธ�สอน ประเมิน ทักษะที่ได คุณลักษณะ อันพึงประสงค แผนฯ ที่ 1 แชรไดไหมนะ 4 ชั่วโมง - แบบทดสอบก่อนเรียน - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (วิทยาการค�านวณ) ป.4 - แบบฝกหัด รายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (วิทยาการค�านวณ) ป.4 - ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) - แบบทดสอบหลังเรียน 1. อธิบายความหมาย เกี่ยวกับเทคโนโลยี สารสนเทศ พลเมือง ดิจิทัล และลักษณะ พลเมืองดิจิทัลได้ (K) 2. วิเคราะห์ข้อมูลที่ สามารถเปิดเผยได้อย่าง ปลอดภัย และป้องกัน ตนเองจากภัยคุกคาม ต่าง ๆ ได้ (P) 3. ใช้โปรแกรม ไมโครซอฟต์ น�าเสนองานได้ (P) 4. เห็นคุณค่าของสิทธิ และหน้าที่ของตน เคารพในสิทธิของผู้อื่น แจ้งผู้เกี่ยวข้อง เมื่อพบข้อมูลหรือ บุคคลที่ไม่เหมาะสม (A) - การอภิปราย - การสอนแบบกลุ่ม - การน�าเสนองาน - ตรวจแบบฝกหัด - ตรวจชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - ประเมินการ น�าเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การท�างาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท�างานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ทักษะการสื่อสาร - ทักษะการท�างาน ร่วมกัน - ทักษะการคิด อย่างสร้างสรรค์ - ทักษะการคิด อย่างมี วิจารณญาณ - มีวินัย - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นใน การท�างาน T169

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 แชร์ได้ไหมนะ เวลา 4 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด ว 4.2 ป.4/5 ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัยเข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตนเคารพในสิทธิของผู้อื่นแจ้งผู้เกี่ยวข้อง เมื่อพบข้อมูลหรือบุคคลที่ไม่เหมาะสม 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายความหมายเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ พลเมืองดิจิทัล และลักษณะพลเมืองดิจิทัลได้(K) 2. วิเคราะห์ข้อมูลที่สามารถเปิดเผยได้อย่างปลอดภัย และป้องกันตนเองจากภัยคุกคามต่างๆ ได้(P) 3. ใช้โปรแกรมไมโครซอฟต์น�ำเสนองานได้(P) 4. เห็นคุณค่าของสิทธิและหน้าที่ของตน เคารพในสิทธิของผู้อื่น แจ้งผู้เกี่ยวข้องเมื่อพบข้อมูลหรือบุคคล ที่ไม่เหมาะสม (A) 3. สาระการเรียนรู้ - ความหมายเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ - พลเมืองดิจิทัลและความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล 4. สาระส�ำคัญ/ความคิดรวบยอด เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology) คือ การประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์โทรคมนาคม (เทคโนโลยี) เพื่อจัดเก็บ ค้นหา ส่งผ่าน และประมวลผลข้อมูล ซึ่งข้อมูลที่ถูกประมวลผลเรียบร้อยแล้วจะเรียกว่า สารสนเทศ พลเมืองดิจิทัล (Digital Citizen) คือ บุคคลที่มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลเป็นประจ�ำได้อย่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบและมีประสิทธิภาพ พลเมืองดิจิทัลจะต้องมีความรับผิดชอบต่อตนเองความรับผิดชอบต่อครอบครัวและเพื่อน และความรับผิดชอบต่อชุมชน เพื่อให้สังคมมีความสงบเรียบร้อย 5. สมรรถนะส�ำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการอภิปราย วิธีการสอนแบบกลุ ่ม และการน�ำเสนองาน สมรรถนะส�าคัญของผู้เรียน ทักษะ 4Cs คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 1. ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (Critical Thinking) 2. ทักษะการท�ำงานร่วมกัน (Collaboration Skill) 3. ทักษะการสื่อสาร (Communication Skill) 4. ทักษะความคิดสร้างสรรค์ (Creative Thinking) 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท�ำงาน T170

ขอสอบเนน การคิด ภาพจาก แผนการสอน ที่ 1 หนวยที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่5 ค าชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ข้อใดกล่าวถึงพลเมืองดิจิทัลได้ถูกต้อง ก. บุคคลที่สามารถน าเทคโนโลยีมาใช้ในการ ท างานเพื่อให้มีรายได้มากขึ้น ข. บุคคลที่มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยี และสื่อดิจิทัลได้อย่างปลอดภัย ค. บุคคลที่มีมีความสามารถเข้าถึงข้อมูลลับ เช่น ข้อมูลราชการ ข้อมูลบัตรเครดิต ง. บุคคลที่มีความสามารถในการเขียนโปรแกรม ป้อนค าสั่งให้คอมพิวเตอร์ท างานได้ 2. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่พลเมืองดิจิทัล ก. ป้องกันคอมพิวเตอร์จากภัยคุกคามต่าง ๆ ข. เขียนโปรแกรมขึ้นมาป้อนให้คอมพิวเตอร์ เพื่อให้คอมพิวเตอร์ท างานตามค าสั่งต่าง ๆ ค. เคารพสิทธิส่วนบุคคล ปฏิบัติตามกฎ กติกา และมีความรับผิดชอบต่อพฤติกรรมของตนเอง ง. ควบคุมการใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ให้มีความ เหมาะสม เพื่อไม่ให้เกิดการเสพติด และไม่ส่งผลเสีย ต่อสุขภาพ 3. ข้อมูลใดที่ไม่ควรเผยแพร่ในอินเทอร์เน็ต ก. งานอดิเรก ข. วันเดือนปีเกิด ค. สัตว์เลี้ยงที่ชอบ ง. อาหารจานโปรด 4. ข้อใดปฏิบัติถูกต้องเมื่อเข้าใช้งานระบบอินเทอร์เน็ต ก. ไม่โหลดเพลง ข. ไม่เล่นเกมออนไลน์ ค. ออกจากระบบเมื่อเลิกใช้งาน ง. พูดคุยทักทายกับบุคคลที่ไม่รู้จัก 5. การเก็บรักษาอุปกรณ์คอมพิวเตอร์เป็นความรับผิดชอบ ต่อพลเมืองดิจิทัลใด ก. ความรับผิดชอบต่อตนเอง ข. ความรับผิดชอบต่อผู้อื่น ค. ความรับผิดชอบต่อชุมชน ง. ความรับผิดชอบต่อครอบครัว 6. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับสารสนเทศ ก. ระบบคอมพิวเตอร์ ข. เครือข่ายอินเทอร์เน็ต 7. น้ าผึ้งเผยแพร่ข้อมูลที่ได้รับมาทางแชตเกี่ยวกับบ่อ น้ าศักดิ์สิทธิ์ที่พึ่งค้นพบสามารถรักษามะเร็งได้ โดย ให้ผู้ป่วยดื่มและอาบทุกวัน การกระท าของน้ าผึ้ง เหมาะสมหรือไม่ อย่างไร ก. เหมาะสม เพราะเป็นการให้ความรู้แก่บุคคลอื่น ข. เหมาะสม เพราะได้ช่วยเหลือผู้ป่วยให้หายขาด จากโรคมะเร็ง ค. ไม่เหมาะสม เพราะผู้ป่วยควรดื่มน้ าอย่างเดียว ไม่ควรน าน้ ามาอาบ ง. ไม่เหมาะสม เพราะข้อมูลที่เผยแพร่ไม่ได้รับการ กลั่นกรองความถูกต้อง 8. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ ก. ข้อมูล ข้อความที่ส่งต่อผ่านทางอินเทอร์เน็ต ข. การประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์เพื่อจัดเก็บ ค้นหา ส่งผ่าน และประมวลผลข้อมูล ค. ความสามรถในการเข้าใช้งานเทคโนโลยี และ สื่อดิจิทัลเป็นประจ าอย่างสม่ าเสมอ ง. การควบคุมการใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟนให้ มีความเหมาะสม เพื่อไม่ให้เกิดการเสพติดการใช้งาน 9. บุคคลใดต่อไปนี้ปฏิบัติตัวเป็นพลเมืองดิจิทัลไม่เหมาะสม ก. น้อยหน่าใช้ภาษาสุภาพในการสนทนาผ่านอินเทอร์เน็ต ข. เรนนี่ปรึกษาพ่อกับแม่เรื่องที่มีบุคคลที่ไม่รู้จักทักมาคุย ค. ฟ้าใสสอบถามการบ้านกับหนูนิ่มผ่านทางไลน์เนื่องจาก ฟ้าใสป่วยจึงไม่ได้ไปโรงเรียน ง. น้ าหวานให้ที่อยู่กับนนท์ที่รู้จักกันได้ 3 เดือนผ่านเฟซบุ๊ก โดยที่ยังไม่เคยเห็นหน้านนท์ 10. ข้อใดต่อไปนี้เป็นความรับผิดชอบต่อชุมชนของพลเมือง ดิจิทัล ก. รักษาข้อมูลส่วนตัว ข. แนะน าเพื่อนในการใช้งานซอฟต์แวร์ ค. ปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ และข้อบังคับของโรงเรียน ง. แลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการใช้งานอินเทอร์เน็ตกับ เพื่อน ๆ ในชั้นเรียน ค. บทความที่ถูกเผยแพร่ ง. ข้อมูลที่ได้รับการประมวลผล 1. ข 2. ข 3. ข 4. ค 5. ก 6. ง 7. ง 8. ข 9. ง 10. ค เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน ภาพจาก แผนการสอน ที่ 1 หนวยที่ 5 ขั้นนํา 1. ครูใหนักเรียนภายในหองเรียนทําแบบทดสอบ กอนเรียน หนวยการเรียนรูที่ 5 เรื่อง การใช เทคโนโลยีอยางปลอดภัย เพื่อเปนการทบทวน ความรูและวัดพื้นฐานเดิมกอนที่จะเริ่มเรียน เนื้อหา การประยุกตใชเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับวัยของนักเรียนคือขอใด 1. การใช e-learning 2. การชําระภาษีออนไลน 3. การสอบใบขับขี่ออนไลน 4. การใชโปรแกรมเลนหุนจําลอง (วิเคราะหคําตอบ นักเรียนสามารถประยุกตใชเทคโนโลยีใน ดานการใช e-learning ในการเรียนการสอน นอกจากนั้นจะเปน กิจกรรมที่นักเรียนยังไมสามารถทําได เชน การชําระภาษีออนไลน การสอบใบขับขี่ออนไลน การใชโปรแกรมเลนหุนจําลอง ดังนั้น ตอบขอ 1.) เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทําแบบทดสอบ เรื่อง การใชเทคโนโลยีอยางปลอดภัย เพื่อเปน การทบทวนความรูเดิมจากเนื้อหาที่เคยเรียนมา หลังจากนั้นครูอาจสอบถาม นักเรียนวา นักเรียนคิดวา การใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศใหปลอดภัยมีวิธีการ อยางไรบาง และเมื่อนักเรียนพบปญหาเกี่ยวกับการใชงานเทคโนโลยีควรไปแจง ที่บุคคลใด โดยครูสุมนักเรียนเพื่อตอบคําถามนี้ น�า น�า สอน สรุป ประเมิน T171

5 ˹‹Ç¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ·Õè ตัวชี้วัด ว 4.2 ป.4/5 ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย เข้าใจสิทธิและหน้าที่ของตน เคารพในสิทธิของผู้อื่น แจ้งผู้เกี่ยวข้องเมื่อพบข้อมูลหรือบุคคลที่ไม่เหมาะสม ¡ÒÃ㪌෤â¹âÅÂÕ Í‹ҧ»ÅÍ´ÀÑ à¾×èÍน æ ¤Ô´Ç‹า การ㪌෤âนâÅÂÕÊารÊนà·È ãËŒ»ÅÍ´ÀÑ ¤Çร»¯ÔบÑµÔ Í‹า§äร¤รÑบ มีใครไมรูทักแชตมาหาผม ครับแม ผมควรทักทาย หรือคุยกับเขาไหมครับ technology (à·¤âนâÅÂÕ) ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 110 เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนศึกษาเนื้อหาในหนวยการเรียนรูที่ 5 เรื่อง การใชเทคโนโลยี อยางปลอดภัย โดยมีคําถามถามนักเรียนภายในหองเรียนวา นักเรียนคิดวา การใชเทคโนโลยีสารสนเทศใหปลอดภัย ควรปฏิบัติอยางไร จากนั้นครูให นักเรียนชวยกันวิเคราะหคําตอบ โดยครูจะสุมนักเรียนขึ้นมาตอบคําถาม เมื่อนักเรียนตอบคําถามเสร็จเรียบรอย ครูใหนักเรียนยกตัวอยางเทคโนโลยี สารสนเทศในปจจุบันที่รูจักวามีอะไรบาง ขั้นนํา 2. ครูถามคําถามประจําหนวยการเรียนรู กับนักเรียนวา การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ ใหปลอดภัย ควรปฏิบัติอยางไร จากนั้น ใหนักเรียนภายในหองชวยกันหาคําตอบ โดยการคนหาจากแหลงขอมูลตางๆ เชน หนังสือเรียน อินเทอรเน็ต 3. ครูถามคําถามเพื่อเปนการกระตุนการเรียนรู กับนักเรียนวา เทคโนโลยีสารสนเทศคืออะไร หลังจากนั้นครูสุมนักเรียนใหตอบคําถามนี้ แนวตอบ คําถามประจําหนวยการเรียนรู การใชงานเทคโนโลยีใหปลอดภัยมีขอควร ปฏิบัติ ดังนี้ ตั้งรหัสผานหรืออีเมลทั้งตัวเลข ตัวอักษร ภาษาอังกฤษใหคาดเดาไดยากเพื่อปองกันการถูก โจรกรรม ไมพบปะกับคนแปลกหนาที่รูจักกันทาง อินเทอรเน็ตตามลําพัง และไมใชคําหยาบคาย ในการสนทนาผานทางอินเทอรเน็ต น�า น�า สอน สรุป ประเมิน T172

ขอสอบเนน การคิด เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology: IT) คือ การประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์ 1. ¡ÒÃ㪌෤â¹âÅÂÕ ÊÒÃʹà·Èã¹Âؤ´Ô¨Ô·ÑÅ Í‹ҧ»ÅÍ´ÀÑ เราจะใช เทคโนโลยี สารสนเทศ อยางปลอดภัย และเคารพสิทธิ ของผูอื่นได อยางไร ในฐานะผูใชเทคโนโลยีสารสนเทศคนหนึ่ง เพื่อน ๆ รูไหมวา เราคือ พลเมืองดิจิทัล นะครับ และอุปกรณ์โทรคมนาคม (เทคโนโลยี) เพื่อจัดเก็บ ค้นหา ส่งผ่าน และประมวลผลข้อมูล ซึ่งข้อมูลที่ถูกประมวลผลเรียบร้อยแล้ว จะเรียกว่า สารสนเทศ ปจจุบัน เราอยู่ในสังคมยุคฐานความรู้ (knowledge based society) ผู้ที่มีข้อมูลสารสนเทศมากกว่าย่อมเปนผู้ได้เปรียบ ดังนั้น การปกปองรักษาข้อมูลสารสนเทศจากภัยคุกคามต่าง ๆ จึงเปน สิ่งส�าคัญและจ�าเปน รวมถึงผู้ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศจะต้องมีความ ตระหนักเกี่ยวกับสิทธิที่พึงมีความเหมาะสมของ พฤติกรรมการใช้งานระบบคอมพิวเตอร์ และเครือข่ายโทรคมนาคมด้วย 111 เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information 1 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 111 ขอใดใหความหมายของคําวา เทคโนโลยีสารสนเทศ ไดถูกตอง 1. ขอมูลที่เปนประโยชนตอการดําเนินชีวิตมนุษย 2. การประยุกตความรูทางดานวิทยาศาสตรมาใชใหเกิด ประโยชน 3. การนําจินตนาการของคนยุคสมัยโบราณมาสรางเปน เครื่องมือชวยในการทํางาน 4. เทคโนโลยีที่นํามาใชเพิ่มมูลคาใหกับสารสนเทศ ทําให สามารถใชงานไดกวางขวางขึ้น (วิเคราะหคําตอบ เทคโนโลยีสารสนเทศ เปนเทคโนโลยีที่นํามา ใชเพิ่มมูลคาใหกับสารสนเทศ ทําใหสามารถใชงานไดกวางขวาง ขึ้น ดังนั้น ตอบขอ 4.) แนวตอบ คําถามสําคัญประจําหัวขอ การใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัย และเคารพสิทธิของผูอื่นนั้นจะตองปฏิบัติ ดังนี้ ไม ควรเปดเผยขอมูลสวนตัว เชน ชื่อ-นามสกุล เบอร โทรศัพทใหกับบุคคลอื่น ไมควรใชคําไมสุภาพ หยาบคายในการสนทนาทางชองทางออนไลนกับ ผูอื่น ขั้นสอน 1. ครูอธิบาย เรื่อง การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ ในยุคดิจิทัลอยางปลอดภัย โดยพูดถึงคําวา เทคโนโลยีสารสนเทศวา เปนการประยุกตใช คอมพิวเตอรและอุปกรณโทรคมนาคม เพื่อจัดเก็บ คนหา และประมวลผลขอมูล ซึ่งขอมูลที่ถูกประมวลผลเรียบรอยแลว จะเรียกวา สารสนเทศ 2. ครูถามคําถามสําคัญประจําหัวขอกับนักเรียนวา เราจะใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัย และเคารพสิทธิของผูอื่นไดอยางไร จากนั้น ใหนักเรียนภายในหองชวยกันตอบคําถามนี้ นักเรียนควรรู 1 เทคโนโลยีสารสนเทศ คือ การนําเอาเทคโนโลยีมาใชสรางมูลคาเพิ่มใหกับ สารสนเทศ ทําใหสารสนเทศมีประโยชน และใชงานไดกวางขวางมากขึ้น ซึ่งเทคโนโลยีสารสนเทศจะรวมไปถึงการใชเทคโนโลยีดานตางๆ ที่จะรวบรวม จัดเก็บ ใชงาน หรือสื่อสารระหวางกัน ในระบบสารสนเทศนั้นประกอบดวย 5 สวนหลัก ไดแก บุคลากร ขั้นตอนการทํางาน ซอฟตแวร ฮารดแวร และขอมูล ซึ่งเทคโนโลยีสารสนเทศมาจากคําวา เทคโนโลยี ซึ่งมีความหมายวา การประยุกต นําความรูทางดานวิทยาศาสตรมาใชใหเกิดประโยชน และคําวา สารสนเทศ ซึ่งมีความหมายวา ขอมูลที่เปนประโยชนตอการดําเนินชีวิตของมนุษย น�า สอน สรุป ประเมิน T173

ขอสอบเนนการคิด 1.1 พลเมืองดิจิทัล (Digital Citizen) หมายถึง บุคคลที่มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยี และ สื่อดิจิทัลเปนประจ�าได้อย่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบ และมี ประสิทธิภาพ ลักษณะของพลเมืองดิจิทัล มีดังนี้ 1 㪌෤âนâÅÂÕÊารÊนà·È ãËŒàกÔ´»รÐâªนµ‹Í µนàͧ áÅмٌÍ×èน 2 »‡Í§กÑน¤Íม¾ÔÇàµÍร¨าก ÀѤุก¤ามµ‹า§ æ ઋน äÇรÑʤÍม¾ÔÇàµÍร Ëร×Í ¼ÙŒ·Õèäม‹ËÇѧ´Õ 3 »‡Í§กÑน¢ŒÍมÙÅÊ‹ÇนµÑÇ äม‹à»´à¼ÂàÅ¢»รШíาµÑÇ »รЪาªนËร×Í·ÕèÍÂÙ‹ 4 äม‹ãªŒà·¤âนâÅÂÕÊารÊนà·È 㹡Òá‹Í¡Ç¹ ÊรŒา§¤Çามรíา¤าÞ Ëร×Í ÊรŒา§¤Çามà´×Í´รŒÍนáก‹ ¼ÙŒÍ×èน 112 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 112 ขั้นสอน 3. ครูอธิบาย เรื่อง พลเมืองดิจิทัล ใหนักเรียน ฟงวา เปนบุคคลที่มีความสามารถในการใช เทคโนโลยี และสื่อดิจิทัลเปนประจําอยาง ปลอดภัย จากนั้นครูใหนักเรียนยกตัวอยาง ลักษณะของพลเมืองดิจิทัลวามีอะไรบาง 4. ครูสุมนักเรียนภายในหองขึ้นมาตอบคําถาม และใหชวยกันหาความหมายของพลเมือง ดิจิทัลวามีความหมายอื่นอีกหรือไม เกร็ดแนะครู ครูอธิบาย เรื่อง พลเมืองดิจิทัล ใหนักเรียนฟงวา เปนกระแสที่แพรหลายไป ทั่วโลกนับตั้งแตอินเทอรเน็ตและเทคโนโลยีสารสนเทศไดเขามามีบทบาทในการ ดําเนินกิจกรรมดานตางๆ ในชีวิตประจําวัน พลเมืองดิจิทัลที่มีคุณลักษณะที่ดี มีองคประกอบหลายประการ ดังนี้ • การเคารพตอกฎหมายและกฎระเบียบ • การเปนผูประกอบการและผูบริโภคที่มีจริยธรรม • การเปนผูสงสารและรับสารที่มีมรรยาท • เรียนรูวิธีการเสริมสรางความปลอดภัยในการใชเทคโนโลยี • การใชเทคโนโลยีใหมีความเหมาะสมและไมสงผลเสียตอสุขภาพ • การตระหนักถึงความสามารถในการเขาถึงเทคโนโลยีสารสนเทศของ ผูอื่น เทคโนโลยีสารสนเทศชวยเพิ่มประสิทธิภาพในการทํางานอยางไร 1. ชวยลดจํานวนพนักงานลง 2. ชวยเพิ่มเวลาในการทํางานใหมากขึ้น 3. ชวยใหทํางานไดเร็วและถูกตองมากขึ้น 4. ชวยใหประหยัดทรัพยากรและรักษาสิ่งแวดลอม (วิเคราะหคําตอบ เทคโนโลยีสารสนเทศชวยเพิ่มประสิทธิภาพ ในการทํางาน คือ ชวยใหทํางานไดเร็วและถูกตองมากขึ้น ดังนั้น ตอบขอ 3.) น�า สอน สรุป ประเมิน T174

ขอสอบเนน การคิด 5 6 à¤าร¾ÊÔ·¸ÔÊ‹Çนบุ¤¤Å »¯ÔบѵԵาม ก® กµÔกา áÅÐมÕ¤ÇามรÑบ¼Ô´ªÍบ µ‹Í¾ÄµÔกรรม¢Í§µนàͧãนâÅก ÍÍนäÅน ¤Çบ¤ุมการ㪌Íุ»กรณ¤Íม¾ÔÇàµÍร áÅÐÊมารµâ¿นãËŒมÕ¤ÇามàËมาÐÊม à¾×èÍäม‹ãËŒàกÔ´ÍาการàʾµÔ´ áÅÐ äม‹Ê‹§¼ÅàÊÕµ‹ÍÊุ¢Àา¾ อยาลืมปรับทานั่ง และปรับระดับจอคอมพิวเตอร ใหเหมาะสมนะคะ หมั่นพักสายตา และผอนคลายอิริยาบถดวยคะ 113 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 113 เกร็ดแนะครู ครูอธิบาย เรื่อง ลักษณะของพลเมืองดิจิทัล ใหนักเรียนฟงวา พลเมืองดิจิทัล จะตองมีลักษณะสําคัญ ดังนี้ • ใชเทคโนโลยีสารสนเทศใหเกิดประโยชน • ปองกันคอมพิวเตอรจากภัยคุกคามตางๆ • ปองกันขอมูลสวนตัว ไมเปดเผยเลขบัตรประจําตัวประชาชน หรือที่อยู • ไมใชเทคโนโลยีสารสนเทศในการกอกวน หรือสรางความรําคาญกับผูอื่น • เคารพสิทธิสวนบุคคล ปฏิบัติตามกฎ กติกา และความรับผิดชอบ ตอพฤติกรรมของตนเองในโลกออนไลน • ควบคุมการใชอุปกรณคอมพิวเตอรและสมารตโฟนใหมีความเหมาะสม กับการใชงาน • รูเทาทันสื่อดิจิทัลตางๆ เพราะเหตุใด จึงตองควบคุมระยะเวลาในการใชงานคอมพิวเตอร ใหเหมาะสม 1. เพื่อใหไดผลงานที่มีคุณภาพ 2. เพื่อรักษาสุขภาพของผูใชงาน 3. เพื่อใหผูอื่นรูจักผลงานของตนเอง 4. เพื่อใหคอมพิวเตอรใชงานไดนานขึ้น (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกที่กําหนดใหจะเห็นวา ขอที่เปน เหตุผลของการควบคุมระยะเวลาในการใชงานคอมพิวเตอร ใหเหมาะสม คือ เพื่อรักษาสุขภาพของผูใชงาน เชน เพื่อปองกัน ไมใหสายตามีปญหาเนื่องจากการใชงานคอมพิวเตอรที่นาน เกินไป ดังนั้น ตอบขอ 2.) ขั้นสอน 5. ครูจัดกิจกรรมใหนักเรียนภายในหองเรียน ซึ่งกิจกรรมนี้มีชื่อวา ใชงานเทคโนโลยี สารสนเทศอยางไรใหปลอดภัย โดยครูจะมี บัตรภาพเกี่ยวกับการใชงานอินเทอรเน็ตหรือ อุปกรณทางเทคโนโลยีมาใหนักเรียนดู และให นักเรียนภายในหองชวยกันตอบคําถามวา จากภาพที่เห็นเปนการใชงานเทคโนโลยี สารสนเทศที่มีความปลอดภัยหรือไม พรอมทั้ง อธิบายเหตุผลประกอบ 6. ครูใหนักเรียนยกตัวอยางขอมูลสวนตัวที่ นักเรียนพบเห็นในชีวิตประจําวันวามีอะไรบาง และสุมนักเรียนออกมาตอบคําถามนี้ น�า สอน สรุป ประเมิน T175

ขอสอบเนนการคิด มÕ¤Çามรٌ෋า·ÑนÊ×èÍ´Ô¨Ô·ÑŠઋน äม‹Ëŧàª×èÍ¢‹าÇÅ×͵‹า§ æ äม‹Ëŧàª×èÍการâ¦ÉณาªÇนàª×èÍ รٌ෋า·Ñนµ‹ÍรÙ»áบบáÅÐกÅÍุบา ¢Í§ÍาªÞากรบนà¤ร×Í¢‹า ÍÔนà·Íรàนçµ ÏÅÏ 7 Å´»รÔมาณการÊ×èÍÊารáบบ ÍÍนäÅนมา໚นรÙ»áบบการ Ê×èÍÊารáบบ´Ñé§à´ÔมบŒา§ ઋน การ¾Ù´¤ุ»รÖกÉากÑบ¤ุณ¾‹Í ¤ุณáม‹´ŒÇÂÇา¨าá·นการ Ê‹§¢ŒÍ¤Çาม ÏÅÏ 8 ข้อมูลใดบ้างนะที่ไม่ควรเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต ข้อมูลส่วนตัว (Private Information) คือ ข้อมูลที่เปนความลับ ไม่ควรเปดเผย และไม่ควรเผยแพร่ในเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ได้แก่ ชื่อและนามสกุลจริง ที่อยู่ โรงเรียน ที่อยู่อีเมล วันเดือนปเกิด หมายเลขโทรศัพท์ ชื่อและนามสกุลผู้ปกครอง และภาพถ่ายที่มีรายละเอียดข้อมูลส่วนตัว เช่น บัตรประชาชน หนังสือเดินทาง เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้อาจถูกมิจฉาชีพ น�าไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสมหรือมาหลอกลวงเราได้ ÁØÁ Com Sci 114 การใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัย ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 114 ขั้นสอน 7. ครูใหนักเรียนศึกษาเกี่ยวกับ เรื่อง ลักษณะ ของพลเมืองดิจิทัล และอธิบายเกี่ยวกับมุม Com Sci เรื่อง ขอมูลสวนตัวใหนักเรียน ฟงวา คือ ขอมูลที่เปนความลับไมควรเปดเผย ตอบุคคลอื่น 8. ครูใหนักเรียนศึกษาเพิ่มเติมจากการสแกน QR Code เรื่อง การใชงานเทคโนโลยี สารสนเทศอยางปลอดภัย เพื่อเปนการทบทวน ความรูจากเนื้อหาที่เรียนมา บุคคลใดถือวาใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศไดถูกตอง 1. กานนําคอมพิวเตอรของผูอื่นมาใชโดยไมขออนุญาต 2. แกวใหรหัสบัตรเอทีเอ็มกับเพื่อนเพื่อใหเพื่อนไปกดเงินให 3. กิ่งออกจากระบบคอมพิวเตอรทุกครั้งหลังจากใชงานเสร็จ 4. เกาใชคําไมสุภาพกับเพื่อนในขณะพูดคุยกันผานคอมพิวเตอร (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกที่ใหมากิ่งออกจากระบบ คอมพิวเตอรทุกครั้งหลังจากใชงานเสร็จ เปนการใชงานเทคโนโลยี ที่ถูกตอง เพราะเปนการปองกันการถูกโจรกรรมขอมูลสวนตัวจาก ผูไมหวังดี สวนในตัวเลือกอื่นๆ เปนการปฏิบัติตนไมถูกตอง เพราะจะนําไปสูอันตราย ความไมปลอดภัย และเกิดความเสียหาย ตอตนเอง ดังนั้น ตอบขอ 3.) เกร็ดแนะครู ครูอธิบายความรูเสริม เรื่อง ขอมูลสวนตัว ใหนักเรียนฟงวา คือ ขอมูลที่เปน ความลับไมสามารถเปดเผยที่ไหนได และไมควรเผยแพรในเครือขายอินเทอรเน็ต เชน ชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประจําตัวประชาชน ที่อยู เบอรโทรศัพท เนื่องจาก ขอมูลเหลานี้อาจถูกมิจฉาชีพนําไปใชในทางที่ไมเหมาะสมหรือมาหลอกลวง เราได น�า สอน สรุป ประเมิน T176

ขอสอบเนน การคิด µÑÇÍ‹า§ ¾Åàม×ͧ´Ô¨Ô·ÑÅ·Õè´Õ ÂÔน´Õ´ŒÇ !!! ¤ุณ¤×ͼٌ⪤´Õ รÑบรา§ÇÑÅà§ÔนÊ´ 10,000 บา· หากนักเรียนได้รับข้อความดังกล่าว ยังไม่ควรปฏิบัติตาม ข้อความที่ได้รับ นักเรียนควรพิจารณาข้อมูลว่ามีความน่าเชื่อ ถือหรือไม่ โดยปรึกษาครูหรือผู้ปกครองเมื่อรับข้อความจาก บุคคลที่ไม่รู้จัก 1. ยินดีด้วย !!! คุณคือผู้โชคดีรับรางวัลเงินสด 10,000 บาท หากต้องการรับสิทธิ์ให้ส่งข้อมูลกลับมาหาเรา ดังต่อไปนี้ เมื่อนักเรียนได้รับข้อความต่อไปนี้ในช่องทางแชต Facebook หรือ Line นักเรียนคิดว่าควรปฏิบัติตนอย่างไร 2. วันเกิดหลวงปูปากด�าส่งต่อให้ ครบ 9 คน ภายในเวลา 1 ชั่วโมง ห้ามเก็บ ไว้คนเดียว ชีวิตจะเจอแต่สิ่งดีๆ เข้ามา หากส่งต่อไม่ครบ 9 คน ชีวิตจะมีแต่เรื่อง ร้าย (ไม่เชื่ออย่าลบหลู่) ชื่อนามสกุล วันเดือนปเกิด เลขบัตรประชาชน ที่อยู่ 115 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 115 ขั้นสอน 9. ครูใหนักเรียนศึกษาตัวอยาง เรื่อง พลเมือง ดิจิทัลที่ดี ซึ่งจากหนังสือเรียนจะยกตัวอยาง สถานการณมาให 2 สถานการณ และให นักเรียนชวยกันวิเคราะหวา หากนักเรียนไดรับ ขอความดังกลาว นักเรียนควรพิจารณาวา มีความนาเชื่อถือหรือไม และสามารถบอก เหตุผลเพื่อสรุปคําตอบนั้น 10. ครูอาจยกตัวอยางสถานการณใหนักเรียน ฟงเพิ่มวา เมื่อนักเรียนไดรับขอความวา เงินในบัญชีของตนเองถูกกดออกไปจํานวน 1,000 บาท ในเวลา 13.45 น. นักเรียน จะแกไขปญหาในสถานการณนี้อยางไร จากนั้นใหนักเรียนชวยกันหาคําตอบ เกร็ดแนะครู ครูอธิบายตัวอยางสถานการณ เรื่อง พลเมืองดิจิทัลที่ดี โดยมีสถานการณ ในหนังสือเรียน 2 สถานการณ ใหนักเรียนแบงกลุมออกเปน 2 กลุมใหญ และชวยกันระดมความคิดเห็นภายในกลุมวา ทั้ง 2 สถานการณ มีความนาเชื่อถือ หรือไม และหากนักเรียนไดรับขอความเหลานี้ นักเรียนจะมีวิธีในการปฏิบัติตน อยางไร กับทั้ง 2 สถานการณนี้ หลังจากนั้นครูใหนักเรียนแตละกลุมสงตัวแทน ออกมานําเสนอวิธีการปฏิบัติตนจากสถานการณดังกลาวหนาชั้นเรียน ใหพิจารณาสถานการณที่กําหนดใหวามีความนาเชื่อถือหรือไม เพราะเหตุใด (วิเคราะหคําตอบ จากสถานการณที่กําหนดใหเปนการโฆษณา ที่ไมมีความนาเชื่อถือ เพราะครีมทาผิวไมสามารถทําใหผิวขาวใส เห็นผลภายใน 1 วัน ซึ่งการเห็นผลภายใน 1 วันของครีม อาจจะ มีสวนผสมที่เปนอันตรายตอผิว สงผลใหเกิดอันตรายตอผิวหนัง และสําหรับบุคคลที่แพงายอาจสงผลใหเกิดอันตรายตอชีวิตได ดังนั้น จึงไมควรซื้อครีมชนิดนี้มาใช) ครีมทาผิวขาวภายใน 1 วัน ซึ่งมีสวนผสมของทองคํา ทาแลว รับประกันความขาวใส ซื้อตอนนี้แถมฟรีทันที 2 กระปุก หากสนใจสามารถติดตอไดที่เบอรโทรศัพท 02-222-2222 น�า สอน สรุป ประเมิน T177

1.2 ความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล พลเมืองดิจิทัลจะต้องมีความรับผิดชอบต่อตนเอง (Self - Responsibilities) ความรับผิดชอบต่อครอบครัวและเพื่อน (Family and Friends Responsibilities) และความรับผิดชอบ ต่อชุมชน (Community Responsibilities) เพื่อให้สังคมมีความ สงบเรียบร้อย ¤ÇามรÑบ¼Ô´ªÍบµ‹Íµนàͧ ¤×Í การรÑกÉาµนàͧãËŒ มÕ¤Çาม»ÅÍ´ÀÑ·Ñ駴ŒานÊุ¢Àา¾ร‹า§กา ·รѾÊÔน Íุ»กรณ¤Íม¾ÔÇàµÍร Êมารµâ¿น áÅТŒÍมÙÅÊ‹Çน บุ¤¤Å ¤ÇามรÑบ¼Ô´ªÍบµ‹Íªุมªน ¤×Í การ»¯ÔบѵԵามก® รÐàบÕÂบ ¢ŒÍบѧ¤Ñบ¢Í§âร§àรÕÂน การ»¯ÔบѵԵาม ก®Ëมา áÅÐการäม‹ÊรŒา§¤Çามà´×Í´รŒÍนáก‹¼ÙŒÍ×èน ¤ÇามรÑบ¼Ô´ªÍบµ‹Í¤รÍบ¤รÑÇ áÅÐà¾×èÍน ¤×Í ¤Çาม รÑบ¼Ô´ªÍบ·ÕèมÕµ‹Í¤รÍบ¤รÑÇ áÅÐà¾×èÍน æ ઋน การ ª‹Ç§าน¤รÍบ¤รÑÇ การ¾Ù´¤ุÂáÅÐãËŒกíาÅѧã¨à¾×èÍน æ การรÑบ¿˜§àม×èͤนãน¤รÍบ¤รÑÇËร×Íà¾×èÍนมÕ»˜ÞËา การÊÍนà¾×èÍน æ 㪌§านÍุ»กรณËร×Í«Í¿µáÇร การ ร‹ÇมáÅกà»ÅÕèÂน¤ÇามรÙŒãนกÅุ‹มà¾×èÍน æ ชุมชน ครอบครัว และเพื่อน ตนเอง 116 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 116 ขั้นสอน 11. ครูอธิบาย เรื่อง ความรับผิดชอบของพลเมือง ดิจิทัล ซึ่งจะตองมีความรับผิดชอบใน หลายดาน เชน ความรับผิดชอบตอตนเอง คือ การรักษาตนเองใหปลอดภัยทั้งดาน สุขภาพรางกาย ทรัพยสิน และขอมูลสวนตัว ความรับผิดชอบตอครอบครัว และเพื่อน คือ การชวยงานครอบครัว การพูดคุยและ ใหกําลังใจเพื่อน ความรับผิดชอบตอชุมชน คือ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ ขอบังคับ ของโรงเรียน ชุมชน หรือกฎหมาย ความรูเสริม ครูอธิบายความรูเสริม เรื่อง การเปนพลเมืองในยุคดิจิทัล มีทักษะที่สําคัญ 8 ประการ ดังนี้ • ทักษะในการรักษาขอมูลสวนตัว (Privacy Management) • ทักษะในการใชเทคโนโลยีอยางมีจริยธรรม (Digital Empathy) • ทักษะในการคิดวิเคราะหอยางมีวิจารณญาณที่ดี (Critical Thinking) • ทักษะในการจัดสรรเวลาหนาจอ (Screen Time Management) • ทักษะในการรักษาอัตลักษณที่ดีของตนเอง (Digital Citizen Identity) • ทักษะในการรับมือกับการคุกคามทางโลกออนไลน (Cyberbullying Management) • ทักษะในการบริหารจัดการขอมูลที่ผูใชงานมีการทิ้งไวบนโลกออนไลน (Digital Footprint) • ทักษะในการรักษาความปลอดภัยของตนเองในโลกออนไลน (Cybersecurity Management) กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 4-5 คน 2. สมาชิกแตละกลุมรวมกันออกแบบผังมโนทัศน เรื่อง ความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล 3. สมาชิกในกลุมรวมกันระดมความคิดเห็นและสืบคนขอมูลจาก แหลงขอมูลตางๆ เชน อินเทอรเน็ต หนังสือเรียน 4. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียนโดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย 5. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง พลเมืองดิจิทัล น�า สอน สรุป ประเมิน T178

ขอสอบเนน การคิด µÑÇÍ‹า§ ¤ÇามรÑบ¼Ô´ªÍบ¢Í§¾Åàม×ͧ´Ô¨Ô·ÑÅ äËมµÑé§รËÑʼ‹านãน E - mail ໚น·Ñé§ µÑÇàÅ¢áÅеÑÇÍÑกÉรÀาÉาÍѧกÄÉ ãËŒมÕ¤ÇามÂากà¾×èÍ»‡Í§กÑนการ¶Ùก â¨รกรรม¢ŒÍมÙÅä»ãªŒãนàร×èͧ·Õèäม‹´Õ àก‹§áÅÐáกŒÇàรÕÂนÇÔªา¤Íม¾ÔÇàµÍร àร×èͧ การÊรŒา§µÑÇÅФร¨ากâ»รáกรม Scratch àก‹§ÊรŒา§µÑÇÅФรà¤Å×èÍน·Õè äม‹ä´Œ¨Ö§ãËŒáกŒÇมาª‹ÇÂÊÍน นԴ㪌¤Íม¾ÔÇàµÍร ãนˌͧÊมุ´Ê×บ¤Œน §าน ËÅѧ¨าก㪌§าน¤Íม¾ÔÇàµÍรàÊรç¨ àรÕÂบรŒÍ นÔ´»´à¤ร×èͧáÅжʹ»ÅÑêก ¤Íม¾ÔÇàµÍร·ÕèàÅÔก㪌§านáÅŒÇ ความรับผิดชอบตนเอง ความรับผิดชอบตอชุมชน ความรับผิดชอบตอครอบครัว และเพื่อน Username Keylogger Password ภาพที่ 5.1 การตั้งรหัสผานในคอมพิวเตอร ภาพที่ 5.2 การชวยกันสรางตัวละคร ภาพที่ 5.3 ปดเครื่องและถอดปลั๊กหลังเลิกใชงาน 117 àร×èͧ การÊรŒา§µÑÇÅФร¨ากâ»รáกรม Scratch àก‹§ÊรŒา§µÑÇÅФรà¤Å×èÍน·Õè 1 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 117 ขอใดเปนความรับผิดชอบตอตนเองของพลเมืองดิจิทัล 1. แตงโมปดเครื่องในหองคอมพิวเตอรทุกครั้งหลังใชงานเสร็จ 2. สมตั้งรหัสผานของเครื่องคอมพิวเตอร ซึ่งตนเองเทานั้นที่รู รหัสนี้ 3. มะนาวชวยสอนการสรางภาพเคลื่อนไหวในโปรแกรม Scratch ใหกับมะลิ 4. แพรปฏิบัติตามกฎของหองสมุด โดยจะไมสงเสียงดังในขณะ ที่อยูในหองสมุด (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกที่กําหนดให วิเคราะหไดวา ขอ 1. และขอ 4. เปนความรับผิดชอบตอชุมชน ขอ 3. เปนความรับผิดชอบ ตอครอบครัวและเพื่อน ขอ 2. เปนความรับผิดชอบตอตนเอง ดังนั้น ตอบขอ 2.) ขั้นสอน 12. ครูใหนักเรียนศึกษาตัวอยาง เรื่อง ความ รับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล ในหนังสือเรียน ซึ่งจะเปนเรื่องเกี่ยวกับความรับผิดชอบ ตอตนเอง ความรับผิดชอบตอครอบครัว และเพื่อน และความรับผิดชอบตอชุมชน 13. ครูใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 4 คน และ ใหนักเรียนระดมสมองชวยกันคิดสถานการณ ขึ้นมา กลุมละ 1 สถานการณ จากนั้นให เพื่อนในหองรวมกันตอบวา จากสถานการณ ของแตละกลุมจะเปนความรับผิดชอบของ พลเมืองดิจิทัลในดานใด นักเรียนควรรู 1 โปรแกรม Scratch เปนโปรแกรมภาษาคอมพิวเตอรที่ถูกพัฒนาขึ้นใน ป ค.ศ. 2007 โดยหองปฏิบัติการสื่อประสม ในสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส ซึ่งโปรแกรม Scratch มีลักษณะเปนบล็อกคําสั่งที่สามารถนํามาตอกันเพื่อสราง รหัสคําสั่งใหโปรแกรมทํางานตามที่ไดเขียนโปรแกรมไว สามารถนํามาพัฒนา ซอฟตแวรเชิงสรางสรรคได เชน การสรางนิทานตอบโตกับผูอานได การสรางเกม การสรางสื่อนําเสนอขอมูล น�า สอน สรุป ประเมิน T179

¡Ô¨¡ÃÃÁ ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 1. ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 2. ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ½ƒ¡·Ñ¡ÉÐ Com Sci ร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นจากสถานการณ์ที่กําหนด ว่าใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัยหรือไม่ อย่างไร ¤รÍบ¤รÑǢͧนÕน‹าä»à·ÕèÂÇ·ÐàÅ·ÕèËÑÇËÔน 3 ÇÑน ¾ÕèÊาÇ ¢Í§นÕน‹าâ¾Êµ ãนà¿«บุกÇ‹า “Âก¤รÍบ¤รÑÇ仾Ñก¼‹Íน·ÕèËÑÇËÔน 3 ÇÑน ¤‹Ð” ¾รŒÍม·Ñé§àªçกÍÔนµíาáËน‹§¢Í§บŒาน¾ÑกÍาÈÑ มÔ¨©าªÕ¾¤นËนÖ觾บ¢ŒÍ¤Çาม·Õè¾ÕèÊาǢͧนÕน‹าâ¾ÊµäÇŒ ¨Ö§à¢Œา仢âม·รѾÊÔนãนบŒานª‹Ç§·Õè¤รÍบ¤รÑǢͧนÕน‹าÍÂÙ‹ ·ÕèËÑÇËÔน àม×èÍÊมาªÔก¤รÍบ¤รÑǢͧนÕน‹ากÅÑบมาบŒานกç¾บÇ‹า ·รѾÊÔน¢Í§มÕ¤‹าËาÂä»ËÅาÂราÂการ ¾ÕèÊาǢͧนÕน‹ากíาÅѧâµà»šนÊาÇ ¨Ö§รÑกÊÇÂรÑก§าม໚น ¾ÔàÈÉ à¸Í´Ù¢ŒÍมÙÅàกÕèÂÇกÑบ¤รÕม·า¼ÔÇ¢าÇãนÍÔนà·Íรàนçµ ·Õè»รÐกาÈÇ‹า “¢าÇäÇ ¢าÇãÊÂÑนà§า ·าઌา¢าǵÅÍ´ÇÑน การÑนµÕ¨ากàนçµäÍ´ÍŪ×èʹѧ นŒÍ§´Ôé§ à´‹น´าÇ” ¤รÕม·า¼ÔÇนÑéนรา¤าᾧ¾ÍÊม¤Çร ᵋ¾ÕèÊาǢͧนÕน‹ากç ÍÂากÅͧ«×éÍมา㪌 à¸ÍàกçบÍÍมà§Ôน¨น«×éͤรÕมมา 1 กรлุก ¤รÕมนÑéนÊÕà¢ÕÂÇࢌม มÕกÅÔèน©ุน áÅÐàม×è;ÕèÊาǢͧนÕน‹า·´Åͧ ·า·Ôé§äÇŒ 1 ¤×น กç»ราก¯Ç‹า¼ÔÇËนѧมÕ¼×èน¢Öéนàµçมä»Ëม´ 118 กิจกรรม ทาทาย ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 118 ขั้นสอน 14. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยใหนักเรียนรวมกันแสดง ความคิดเห็นจากสถานการณที่กําหนดให และอาจใหนักเรียนตอบคําถามนี้ จากนั้น ใหนักเรียนวาดภาพและเขียนสถานการณ โดยดูจากตัวอยางในหนังสือเรียน หนา 118 ทําลงในกระดาษ A4 พรอมตกแตงชิ้นงาน ใหสวยงาม เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะ Com Sci ในหนังสือเรียน โดยให นักเรียนรวมกันแสดงความคิดเห็นจากสถานการณที่กําหนดใหวา ใชเทคโนโลยี สารสนเทศอยางปลอดภัยหรือไม อยางไร ซึ่งมีสถานการณใหนักเรียนไดศึกษา 2 สถานการณ เมื่อนักเรียนทํากิจกรรมนี้เสร็จ ครูจะสุมใหตัวแทนหองจํานวน 2 คน ออกมาตอบคําถามนี้ จากนั้นครูและนักเรียนรวมกันสรุปเกี่ยวกับกิจกรรมนี้ เมื่อพิจารณาสถานการณที่กําหนดให นักเรียนคิดวา เปนการใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัยหรือไม เพราะอะไร เครื่องดื่มเพิ่มความขาว กระจางใส ที่มี สวนผสมของสารสกัดผลไม 40 ชนิด ดื่มเพียง 3 ซอง จะทําใหผิวขาวกระจาง ใสขึ้น ชวยลดไขมัน และทําใหนํ้าหนัก ลดลงไดในเวลาอันรวดเร็ว เห็นผลจริง จากกลุมทดลองใชภายใน 5 วัน หากสนใจ สามารถติดตอไดที่เบอร 081-234-5678 น�า สอน สรุป ประเมิน T180

ขอสอบเนน การคิด นักเรียนจะเลือกลบ หรือตอบกลับอีเมลฉบับใด เพราะเหตุใด ¤Ó¶ÒÁ·ŒÒ·Ò¡ÒäԴ¢Ñé¹ÊÙ§ แชตอย่างไรให้ปลอดภัย ไม่ออกไปพบกับบุคคลที่รู้จักผ่านทางออนไลน์ หากรู้สึกถูก กดดันให้รีบปรึกษาผู้ใหญ่ทันที ให้ที่อยู่อีเมลเฉพาะเพื่อนที่รู้จักดี ไม่ควรให้กับคนแปลกหน้า หากถูกใครหรือสิ่งใดรบกวนในห้องแชต ให้รีบออกจากการ สนทนาและอย่าสนทนาอีก อย่าให้ข้อมูลที่อยู่ หมายเลขโทรศัพท์ โรงเรียน พ่อแม่เปน ใคร และใช้ภาษาที่สุภาพเสมอ ÁØÁ Com Sci [email protected] [email protected] ถึง คุณนีรดา เราพบปญหาในการเข้าใช้ บัญชีอีเมลของคุณ โปรดส่งกลับ ข้อมูลชื่อนามสุกล และที่อยู่ ของคุณ เพื่อที่ทางเราจะแก้ ปญหานี้ได้ ทีมงาน The Smart email สวัสดี น้องนัท คุณปาฝากมาถามว่า ปนี้ อยากได้อะไรเปนของขวัญวัน เกิดอะไร คุณปาตื่นเต้นที่จะได้ พบน้องนัทมาก ด้วยรัก พี่โบว์ 119 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 119 ขอใดคือผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนเทศในทางลบ 1. ทําใหเกิดการเสพติดเทคโนโลยี 2. ชวยทําใหการผลิตในอุตสาหกรรมดีขึ้น 3. ชวยสงเสริมใหเกิดการคนควาวิจัยสิ่งใหม 4. ชวยสงเสริมความสะดวกสบายของมนุษย (วิเคราะหคําตอบ ผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนเทศในทางลบ คือ ทําใหการเสพติดเทคโนโลยีจนเกิดผลเสียตอสุขภาพ ดังนั้น ตอบขอ 1.) ขั้นสอน 15. ครูถามคําถามเกี่ยวกับมุม Com Sci เรื่อง แชตอยางไรใหปลอดภัย โดยใหนักเรียน ยกตัวอยางการใชงานแชตใหปลอดภัยวามี อะไรบาง นอกเหนือจากในหนังสือเรียน 16. ครูถามคําถามทาทายการคิดขั้นสูงกับ นักเรียนวา หลังจากพิจารณาอีเมลตัวอยาง ทั้ง 2 ฉบับแลว นักเรียนจะเลือกลบ หรือตอบกลับอีเมลฉบับใด เพราะเหตุใด จากนั้นใหนักเรียนวิเคราะหเพื่อใชในการ ตอบคําถามนี้ (แนวตอบ จะเลือกลบอีเมลจากทีมงาน The Smart e-mail เพราะวามีการใหสง ขอมูลสวนตัว เชน ขอมูลชื่อ-นามสกุล ที่อยู ใหกับทางทีมงาน The Smart e-mail ซึ่งอาจ เปนการหลอกลวงวิธีหนึ่งของมิจฉาชีพ และจะเลือกตอบกลับอีเมลของพี่โบว เพราะเปนอีเมลของบุคคลที่รูจักกัน และเปนการถามเรื่องทั่วไป ไมถามเกี่ยวกับ ขอมูลสวนตัว) เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนอานขอความในมุม Com Sci เรื่อง แชตอยางไรใหปลอดภัย จากนั้นครูสุมนักเรียนออกมาตอบคําถาม ซึ่งการใชงานการสื่อสาร บนอินเทอรเน็ตใหปลอดภัย สามารถทําได ดังนี้ • ไมออกไปพบบุคคลที่รูจักผานทางออนไลน เพราะอาจเปนอันตราย ตอตัวเรา • ไมควรใหที่อยูอีเมล หรือขอมูลสวนตัวกับบุคคลแปลกหนา เพราะอาจ ถูกโจรกรรมขอมูลได • หากถูกบุคคลหรือสิ่งใดรบกวนในหองแชต ใหรีบออกจากการสนทนานั้น ทันที • ใชภาษาที่สุภาพในการสนทนาบนเครือขายอินเทอรเน็ต น�า สอน สรุป ประเมิน T181

ขอสอบเนนการคิด ภาพจาก แบบฝกหัด หน้าที่ 4 Ẻ½ƒ¡ËÑ´ คะแนนเต็ม ตอบคําถามตอไปนี้ (25 คะแนน) 1) เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology) หมายถึง ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 2) พลเมืองดิจิทัล (Digital Citizen) หมายถึง .......................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... 3) ลักษณะของพลเมืองดิจิทัล มีดังนี้ ............................................................... 1. ใชเทคโนโลยีสารสนเทศใหเกิดประโยชนตอตนเองและผูอื่น ............................................................................................................................................ ............................................................... 2. ปองกันคอมพิวเตอรจากภัยคุกคามตาง ๆ ............................................................................................................................................................... ............................................................... 3. ปองกันขอมูลสวนตัว ไมเผยแพรลงสื่อสังคมออนไลน ............................................................................................................................................ ............................................................... 4. ไมใชเทคโนโลยีสารสนเทศสรางความเดือดรอนแกผูอื่น ............................................................................................................................................................... ............................................................... 5. เคารพสิทธิสวนบุคคล ปฏิบัติตามกฎ กติกา ............................................................................................................................................ ............................................................... 6. ใชอุปกรณคอมพิวเตอรและสมารตโฟนอยางเหมาะสม ............................................................................................................................................................... ............................................................... 7. มีความรูเทาทันสื่อดิจิทัล ............................................................................................................................................ ............................................................... 8. ลดปริมาณการสื่อสารแบบออนไลน ใชเทาที่จําเปน ............................................................................................................................................................... การประยุกตใชคอมพิวเตอรและเทคโนโลยี เพื่อจัดเก็บ คนหา สงผาน และประมวลขอมูล บุคคลที่มีความสามารถ ในการใชเทคโนโลยี และสื่อดิจิทัลเปนประจําไดอยางปลอดภัย มีความ รับผิดชอบ และมีประสิทธิภาพ การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ ในยุคดิจิทัลอยางปลอดภัย 25 ฉบับ เฉลย 53 ขั้นสอน 17. ครูใหนักเรียนทําแบบฝกหัด หนวยการเรียนรู ที่ 5 เรื่อง การใชเทคโนโลยีสารสนเทศ ในยุคดิจิทัลอยางปลอดภัย หนา 53 โดยใหนักเรียนตอบคําถามที่กําหนดให ถูกตอง นักเรียนสามารถคนหาขอมูลจาก หนังสือเรียนหรืออินเทอรเน็ต เพื่อทบทวน ความรูที่เรียนมา เกร็ดแนะครู ครูอาจทบทวนความรูเดิมจากที่เรียนมาในหนังสือเรียนใหนักเรียนฟง กอนทําแบบฝกหัดวา เทคโนโลยีสารสนเทศเปนการประยุกตใชคอมพิวเตอร และอุปกรณโทรคมนาคม เพื่อใชจัดเก็บ คนหา สงผาน และประมวลผลขอมูล ซึ่งขอมูลที่ถูกประมวลผลแลวทั้งหมดเรียกวา สารสนเทศ และทบทวน เรื่อง พลเมืองดิจิทัล ใหฟงวา เปนบุคคลที่ใชเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลเปนประจํา ไดอยางปลอดภัย มีประสิทธิภาพ จากนั้นครูถามคําถามนักเรียนวา ลักษณะ ของพลเมืองดิจิทัลมีอะไรบาง ใหนักเรียนคิดวิเคราะหและชวยกันหาคําตอบ คุณลักษณะที่ดีของพลเมืองดิจิทัลมีอะไรบาง (วิเคราะหคําตอบ คุณลักษณะที่ดีของพลเมืองดิจิทัล มีดังนี้ ปองกันตนเองและคอมพิวเตอรจากภัยคุกคาม ใชเทคโนโลยี ใหเกิดประโยชน รูเทาทันสื่อดิจิทัล ใชเทคโนโลยีอยางเหมาะสม และเคารพสิทธิสวนบุคคลและไมสรางความเดือดรอนแกผูอื่น) ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 53 น�า สอน สรุป ประเมิน T182

ขอสอบเนน การคิด ภาพจาก แบบฝกหัด หน้าที่ 4 4) ความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล มีดังนี้ ความรับผิดชอบ ของพลเมืองดิจิทัล ความหมาย ตัวอยาง ตัวเอง .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ครอบครัวและเพื่อน .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ชุมชน .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. การรักษาตนเองให ปลอดภัยทั้งดานสุขภาพ รางกาย และทรัพยสิน ไมเปดเผยขอมูลสวนตัว ผานสื่อสังคมออนไลน ความรับผิดชอบที่มีตอ ครอบครัว และเพื่อน ๆ สอนเพื่อนใสภาพประกอบ ลงในโปรแกรมนําเสนอ ขอมูล การปฏิบัติตามกฏระเบียบ ขอบังคับและกฎหมาย รวมกิจกรรมกําจัด ผักตบชวาและทําความ สะอาดคูคลอง 5) นักเรียนมีขอปฏิบัติในการแชตอยางไรใหปลอดภัย ยกตัวอยาง มาอยางนอย 3 ขอ (แนวคําตอบ) ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................................................................... เกณฑการใหคะแนน คะแนน/ขอ การตอบคําถาม (25 คะแนน มี 5 ขอ) ตอบคําถามไดถูกตอง 5 1. ไมออกไปพบกับบุคคลที่รูจักผานสื่อสังคมออนไลน หากรูสึก ถูกกดดันใหรีบปรึกษาผูใหญทันที 2. เมื่อถูกใครหรือสิ่งใดรบกวนในหองแชต ใหรีบออกจากการสนทนา และไมเขาไปสนทนาอีก 3. ไมเปดเผยขอมูลสวนตัว เชน ชื่อ - นามสกุล ที่อยู เบอรโทรศัพท ผานสื่อสังคมออนไลน ฉบับ เฉลย 54 ขั้นสอน 18. ครูใหนักเรียนทําแบบฝกหัด หนา 54 โดยให นักเรียนใสความหมายและตัวอยางของ ความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัลทั้ง 3 ดาน จากนั้นใหนักเรียนยกตัวอยางการใชงานแชต อยางไรใหมีความปลอดภัยมาอยางนอย 3 ตัวอยาง นักเรียนสามารถคนหาขอมูลจาก หนังสือเรียนหรืออินเทอรเน็ต เพื่อทบทวน ความรูที่เรียนมา 19. ครูสุมนักเรียนออกมาตอบคําถามจากการทํา กิจกรรม เรื่อง ความรับผิดชอบของพลเมือง ดิจิทัล และขอปฏิบัติการใชงานแชตอยางไร ใหปลอดภัย เกร็ดแนะครู ครูอธิบายถึงวิธีการใชงานแชตอยางถูกวิธี เพื่อปองกันอันตรายจากการ ถูกโจรกรรมขอมูลหรือนําขอมูลไปใชในทางเสียหาย ซึ่งมีขอปฏิบัติในการใชงาน ดังนี้ • อยาใหขอมูลสวนตัวกับบุคคลในแชต เชน ชื่อ-นามสกุล ที่อยู อีเมล เบอรโทรศัพท • ใชภาษาสุภาพ เหมาะสม ไมหยาบคายกับบุคคลตางๆ ในขณะการเขา ใชงานแชต • อยาเชื่อบุคคลที่เลนแชตออนไลนเหลานี้ เพราะหลายคนอาจเปนมิจฉาชีพ ที่จะเขามาหลอกลวง • หากถูกชักชวนใหพูดและทําเกี่ยวกับเรื่องที่ไมดี หรือเรื่องที่อาจทําใหเรา ไดรับความเสียหายควรหลีกเลี่ยงหรือไมกลับไปสนทนากับบุคคคลนั้นอีก ขอใดถือวาเปนภัยแฝงออนไลน 1. นินขายของออนไลน 2. นุชสงงานอาจารยทางอีเมล 3. นิดแจงขาวสารใหเพื่อนโดยใชเฟซบุก 4. แนนใชเวลาวางเลนโซเชียลจนทําใหสอบไมผาน (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกที่กําหนดให วิเคราะหไดวา แนน ใชเวลาวางเลนโซเชียลจนทําใหสอบไมผาน เปนการใชงานผิดวิธี เพราะใชงานมากเกินไปจนทําใหเสียการเรียนถือวาเปนภัยแฝง ออนไลน ดังนั้น ตอบขอ 4.) ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 54 น�า สอน สรุป ประเมิน T183

เลนเกมจาก Google Play เข้าแอปพลิเคชัน Play Store จากสมาร์ตโฟนของตนเอง เลือก เกม > หมวดหมู่ > เลือกหมวดหมู่ที่ต้องการ > เลือกฟรียอดนิยม > เลือกเกมที่ต้องการ > ติดตั้ง เล่นเกมตามที่ต้องการ จะเล่นคนเดียวหรือเล่นแข่งกับเพื่อน ก็สนุกดีนะ รายการ เกณฑ์ ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 1. ใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัยได้ 2. สื่อสารอย่างมีมารยาทได้ 3. ปกปองข้อมูลส่วนตัวในการใช้เทคโนโลยีได้ 4. น�าความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ�าวันได้ หลังจากเรียนจบหน่วยนี้แล้ว ให้นักเรียนบอกสัญลักษณ์ที่ตรงกับระดับความสามารถ ของตนเอง µÃǨÊͺµ¹àͧ กิจกรรม เกม กับ เล่ น Com Sci การเลนเกมมีจุดประสงคเพื่อความสนุกสนาน คลายเครียด แตก็ตองเลนโดยแบงเวลา ใหเหมาะสมนะครับ อยาหมกมุนเกินไป เพราะ อาจทําใหเสียการเรียน หรือเสียสุขภาพได กิจกรรม สรุปความรูประจําหนวยที่ 5 120 เลนเกมจาก Google Play 1 กิจกรรม สรางเสริม ใหนักเรียนออกแบบแผนพับจากเนื้อหาที่เรียนมาในหนวย การเรียนรูที่ 5 เรื่อง การใชเทคโนโลยีอยางปลอดภัย โดยให นักเรียนวิเคราะหขอมูล และสืบคนขอมูลจากแหลงขอมูลตางๆ เชน อินเทอรเน็ต หนังสือเรียน จากนั้นออกมานําเสนอผลงาน หนาชั้นเรียน โดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําใหผูอื่นเขาใจไดงาย และครู จะมีคําถามถามนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนมาวา คุณลักษณะ ของดิจิทัลที่ดีมีลักษณะอยางไร ใหนักเรียนภายในหองชวยกัน ตอบคําถาม ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 120 ขั้นสรุป 1. ครูใหนักเรียนเลนเกมกับ Com Sci ซึ่งให ทําตามขั้นตอนในหนังสือเรียน โดยใหนักเรียน เลนเกมจาก Google Play และทําตาม ขั้นตอนในหนังสือเรียน เพื่อเปนการฝกทักษะ และใหความเพลิดเพลินจากการเรียน 2. ครูใหนักเรียนตรวจสอบตนเอง ซึ่งเปนคําถาม เพื่อใหผูเรียนตรวจสอบระดับความสามารถ ของตนเอง เปนการทบทวนความรูในเนื้อหา เดิมที่เรียนมาวา มีความเขาใจในเนื้อหา มากนอยเพียงใด เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมเลนเกมกับ Com Sci โดยใหนักเรียนเลนเกมจาก Google Play ซึ่งการเลนเกมนี้มีจุดประสงคเพื่อความสนุกสนาน คลายเครียด แตก็ตองเลนโดยแบงเวลาใหเหมาะสม สุดทายครูอธิบายวิธีการทําแบบประเมิน เพื่อตรวจสอบตนเองใหนักเรียนฟงวา การทําแบบประเมินนี้เปนการตรวจสอบ ตนเองวา นักเรียนมีความเขาใจเนื้อหาของบทเรียนนี้มากนอยเพียงใด นักเรียนควรรู 1 Google Play เปนบริการในดานของแอปพลิเคชันสําหรับผูที่ใชระบบ ปฏิบัติการแอนดรอยด โดยเปดใหผูใชสามารถโหลดแอปพลิเคชันมาติดตั้งเอาไว ในสมารตโฟน ซึ่งมีบริการที่หลากหลาย เชน เพลง แอปพลิเคชัน หนังสือ เกม น�า สอน สรุป ประเมิน T184

ขอสอบเนน การคิด ความรับผิดชอบ ของพลเมืองดิจิทัล คุณลักษณะที่ดี ของพลเมืองดิจิทัล การ㪌෤âนâÅÂÕ Í‹า§»ÅÍ´ÀÑ ÊÃØ» ÊÒÃÐÊíÒ¤ÑÞ ปองกันตนเอง และคอมพิวเตอร จากภัยคุกคามตาง ๆ เคารพสิทธิสวนบุคคล ไมละเมิดหรือสราง ความรําคาญแกผูอื่น ใชอุปกรณคอมพิวเตอร หรือสมารตโฟน อยางเหมาะสม ใชเทคโนโลยี ใหเกิดประโยชน รับผิดชอบตอ ครอบครัวและเพื่อน รับผิดชอบตอ ตนเอง รูเทาทันสื่อดิจิทัล รับผิดชอบตอ ชุมชน สังคม 121 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 121 ขั้นสรุป 3. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูที่เรียนมา เรื่อง การใชเทคโนโลยีอยางปลอดภัย โดยครู จะถามคําถามนักเรียนเพื่อทบทวนความรู กับนักเรียนวา สารสนเทศเกิดขึ้นไดอยางไร และคุณลักษณะของพลเมืองดิจิทัลมีอะไรบาง ใหนักเรียนชวยกันวิเคราะหเพื่อหาคําตอบนี้ เกร็ดแนะครู ครูอาจพูดสรุปสาระสําคัญของบทเรียน เรื่อง การใชเทคโนโลยี อยางปลอดภัย ใหนักเรียนฟง หรือสุมนักเรียนใหตอบคําถามเกี่ยวกับ บทเรียน จากนั้นครูอาจสุมนักเรียนออกมา แลวใหนักเรียนพูดสรุปความรูที่ได จากการเรียนในหนวยการเรียนรูนี้ในหัวขอ คุณลักษณะที่ดีของพลเมืองดิจิทัล และความรับผิดชอบของพลเมืองดิจิทัล บุคคลในขอใดใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัยมากที่สุด 1. โปงใชคอมพิวเตอรติดตอกัน 12 ชั่วโมง 2. กอยใชผาชุบนํ้าหมาดๆ เช็ดคอมพิวเตอร 3. ยิ้มเปดโปรแกรมไวหลายหนาตาง เพื่อสะดวกในการคนหา 4. บอลไมนําอาหารหรือเครื่องดื่มไปไวในบริเวณที่ติดตั้ง อุปกรณคอมพิวเตอร (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกที่กําหนดให สามารถวิเคราะห ไดวา ผูใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัยมากที่สุด คือ บอลไมนํา อาหารหรือเครื่องดื่มไปไวในบริเวณที่ติดตั้งอุปกรณคอมพิวเตอร เพราะถานํ้าหรืออาหารหกไปโดนอุปกรณคอมพิวเตอรอาจทําให อุปกรณไดรับความเสียหาย หรืออาจทําใหตนเองไดรับอันตราย เชน ไฟฟาดูด ดังนั้น ตอบขอ 4.) น�า สอน สรุป ประเมิน T185

ขอสอบเนนการคิด กิจกรรม เสริมสรางการเรียนรู กิจกรรม เสริมสรางการเรียนรู 1. พิจารณาสถานการณ์ที่กําหนดต่อไปนี้ ว่าปฏิบัติเหมาะสมหรือไม่ เพราะอะไร แล้วร่วมกันอภิปรายสรุป กันต์ขายสินค้าออนไลน์ โดยแจ้ง ราคาขนาดสินค้า วิธีการช�าระ เงิน วันเวลาที่จะจัดส่งสินค้า และช่องทางการติดต่อผ่านทาง คอมพิวเตอร์ นิดาปฏิเสธการพูดคุยกับคนไม่รู้จัก ที่ทักทายเปนการส่วนตัวในเฟซบุก และรีบบอกผู้ปกครองทันที ต้อมเผยแพร่ข้อมูลต่าง ๆ ที่ตน รับมาทางไลน์โดยไม่ได้กลั่นกรอง ให้เพื่อน ๆ เช่น มะนาวโซดารักษา มะเร็งได้ น�้าผุดจากดินรักษาโรคได้ ข้าวปนแต่งนิทานสั้น ๆ แล้วใช้ โปรแกรม Scratch สร้างนิทาน จากนั้นตรวจหาข้อผิดพลาดของ โปรแกรม 122 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 122 ขั้นสรุป 4. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมเสริมสรางการเรียนรู ขอ 1 โดยใหนักเรียนพิจารณาสถานการณ ที่กําหนดตอไปนี้ วาปฏิบัติเหมาะสมหรือไม เพราะอะไร แลวรวมกันอภิปรายสรุป 5. ครูสุมนักเรียนออกมาอธิบายสถานการณ ที่กําหนดใหในแตละขอวาปฏิบัติเหมาะสม หรือไม เพราะอะไร และนําผลงานที่ไดออกมา นําเสนอขอมูลหนาชั้นเรียน เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมเสริมสรางการเรียนรู โดยใหนักเรียนพิจารณา สถานการณที่กําหนดตอไปนี้ วาปฏิบัติเหมาะสมหรือไม เพราะอะไร แลวรวมกัน อภิปรายสรุป ซึ่งครูจะสุมนักเรียนออกมานําเสนอคําตอบหนาชั้นเรียน และอาจให นักเรียนตอบคําถามถึงความคิดเห็นที่มีตอสถานการณที่กําหนดให จากนั้น ครูชวยสรุปสถานการณทั้ง 3 สถานการณนี้ เพื่อใหนักเรียนสามารถมองเห็น ภาพที่ชัดเจน ขอใดไมใชลักษณะของเทคโนโลยีสารสนเทศ 1. เพิ่มประสิทธิภาพในการทํางาน 2. เปนสิ่งที่เกี่ยวของกับผูมีอํานาจเทานั้น 3. เปลี่ยนรูปแบบการบริการใหเปนแบบกระจาย 4. เปนสิ่งที่จําเปนสําหรับการดําเนินงานของทุกหนวยงาน (วิเคราะหคําตอบ จากตัวเลือกที่กําหนดให สามารถวิเคราะห ไดวา ลักษณะสําคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศที่เขามามีบทบาท ในปจจุบัน มีดังนี้ เพิ่มประสิทธิภาพในการทํางาน เปลี่ยนรูปแบบ การบริการใหเปนแบบกระจาย และเปนสิ่งที่จําเปนสําหรับ การดําเนินงานของทุกหนวยงาน ดังนั้น ตอบขอ 2.) น�า สอน สรุป ประเมิน T186

ขอสอบเนน การคิด มาดูตัวอยางผลงานกันครับ 2. แบ่งกลุ่ม เลือกใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สร้างชิ้นงานเกี่ยวกับ การใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัย (เลือกหัวข้อที่กลุ่มสนใจ) แล้วนําเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน ก®¢Í§การÊ×èÍÊาร·า§ÍÍนäÅน ไม่เปดเผยข้อมูลส่วนตัว เช่น เบอร์โทรศัพท์ ชื่อโรงเรียน ชื่อผู้ปกครอง ไม่ส่งรูป หรือข้อมูลส่วนตัวให้กับคนที่รู้จักทางอินเทอร์เน็ต ไม่ออกไปพบบุคคลที่รู้จัก ผ่านสังคมออนไลน์ ปรึกษากับผู้ปกครอง อย่าให้ถูกล่อลวงหรือ ถูกกดดันเพื่อไปพบเจอ คนที่รู้จักทางออนไลน์ ภาพที่ 5.4 กฎของการสื่อสารทางออนไลน 123 ภาพจาก หนังสือเรียน หนา 123 ขั้นสรุป 6. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมเสริมสรางการเรียนรู ขอ 2 โดยใหนักเรียนแบงกลุมเลือกใชโปรแกรม คอมพิวเตอรสรางชิ้นงานเกี่ยวกับการใช เทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัย (เลือก หัวขอที่สนใจภายในกลุม) แลวออกมานําเสนอ หนาชั้นเรียน จากนั้นครูใหนักเรียนบอกถึงกฎ ของการสื่อสารทางออนไลนวามีกฎการสื่อสาร อะไรบาง เกร็ดแนะครู ครูอธิบาย เรื่อง กฎของการสื่อสารทางออนไลน ใหนักเรียนฟงวา นักเรียน ไมเปดเผยขอมูลสวนตัว เชน ชื่อ-นามสกุล ที่อยู เบอรโทรศัพท เลขบัตรประจําตัว ประชาชน เลขบัญชีธนาคารของตนเองใหบุคคลอื่นรับรู ไมสงรูป หรือขอมูลสวนตัว ใหกับคนที่รูจักผานทางอินเทอรเน็ต ไมออกไปพบกับบุคคลที่รูจักผานสังคม ออนไลน จากนั้นครูใหนักเรียนยกตัวอยางกฎของการสื่อสารทางออนไลน วามีอะไรเพิ่มเติมอีกบาง และสุมใหนักเรียนชวยกันตอบคําถามนี้ กอยโพสรูปถายขณะอยูที่บานลงในสังคมออนไลน พรอม ขอความวา เบื่อจังเลยตองอยูบานคนเดียว วันพุธทีไรพอกับแม กลับดึกทุกครั้งเลย นักเรียนคิดวาพฤติกรรมการสื่อสารทาง ออนไลนของกอยจะมีโอกาสทําใหไดรับอันตรายจากผูไมประสงค ดีหรือไม จงอธิบาย (แนวคําตอบ มีโอกาสไดรับอันตรายจากผูไมประสงคดี เพราะ ขอความที่โพสตทําใหรูวากอยอยูบานคนเดียวทุกวันพุธ ถาหาก ในภาพถายมีขอมูลที่ทําใหทราบที่อยูไดดวยจะเปนอันตรายมาก เนื่องจากทําใหผูไมประสงคดีรูทั้งที่อยู วัน และเวลา จึงมีโอกาส หาทางเขาไปลอลวงกอยขณะอยูคนเดียวได) น�า สอน สรุป ประเมิน T187

ขั้นสรุป 7. ครูใหนักเรียนทําชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ในแบบฝกหัด หนา 55-56 ในกิจกรรมฝกทักษะ ที่ 1 เรื่อง ชัวรกอนแชร และในกิจกรรมฝกทักษะ ที่ 2 เรื่อง เฟซบุกปลอม เมื่อนักเรียนทําเสร็จแลว ครูสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนาชั้นเรียน 8. ครูถามคําถามกับนักเรียนวา นักเรียนได ประโยชนจากการทํากิจกรรมทั้ง 2 เรื่องนี้ อยางไรบาง พรอมทั้งอธิบายเหตุผล เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมฝกทักษะที่ 1 เรื่อง ชัวรกอนแชร โดยใหนักเรียน อานขอความแลวตอบคําถามใหถูกตอง และทํากิจกรรมฝกทักษะที่ 2 เรื่อง เฟซบุกปลอม โดยใหนักเรียนอานสถานการณที่กําหนดให แลวตอบคําถาม ใหถูกตอง เมื่อนักเรียนทํากิจกรรมและออกมาตอบคําถามหนาชั้นเรียนเรียบรอย แลว ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง การใชเทคโนโลยีอยางปลอดภัย กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 3 คน 2. สมาชิกแตละกลุมรวมกันออกแบบแผนพับ เรื่อง การใชงาน เครือขายสังคมออนไลนอยางไรใหปลอดภัย 3. สมาชิกในกลุมรวมกันระดมความคิดเห็นและสืบคนขอมูล จากแหลงขอมูลตางๆ เชน อินเทอรเน็ต หนังสือเรียน 4. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียนโดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย 5. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง การใชเทคโนโลยี สารสนเทศอยางปลอดภัย ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 55-56 Evaluating Analyzing Applying Understanding Remembering Creating ไดคะแนน คะแนนเต็ม 10 ทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 1. ฝกทักษะการแกปญหา 2. ฝกทักษะการสื่อสาร 3. ฝกทักษะการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ ใหนักเรียนอานสถานการณที่กําหนด แลวตอบคําถาม แชมปมีเรื่องทะเลาะกับเขต แชมปตองการ กลั่นแกลงเขต จึงนํารูปของเขตไปสราง เฟซบุกปลอม แลวโพสตดวยคําหยาบคายทําให เพื่อน ๆ และคนรูจักเขาใจเขตผิด ทําใหเขต เกิดความเสียหาย และอับอาย • นักเรียนคิดวาการกระทําของแชมปเหมาะสมหรือไม อยางไร ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... • ถาเหตุการณนี้เกิดขึ้นกับนักเรียน จะมีวิธีการแกไขอยางไร ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... เกณฑการใหคะแนน การปกปองขอมูลสวนตัวในการใชเทคโนโลยี (10 คะแนน) คะแนน บอกการกระทําที่เหมาะสมหรือไมเหมาะสมไดถูกตอง พรอมเหตุผลประกอบ 4 เขียนวิธีแกไขปญหาการกระทําที่ไมเหมาะสมไดถูกตอง ชัดเจน 6 ไมเหมาะสม เพราะการกระทําดังกลาวถือเปนการละเมิดเรื่องสวนตัว ไมเคารพสิทธิและสรางความเดือดรอนแกผูอื่น • แจงแกทุกคนวาเฟซบุกนั้นเปนเฟซบุกปลอมใหชวยกัน report facebook • บอกใหแชมปแจงแกทุกคนวาตัวเองเปนคนทําเฟซบุกปลอม • ใหแชมปลบเฟซบุกปลอมออก แตถาแชมปไมลบเฟซบุกออกก็จะแจงครูหรือ ผูปกครอง เฟซบุกปลอม ¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉзÕè 2 ฉบับ เฉลย 56 Evaluating Analyzing Applying Understanding Remembering Creating ไดคะแนน คะแนนเต็ม 10 ทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 1. ฝกทักษะการใชเทคโนโลยีสารสนเทศ 2. ฝกทักษะการคิดอยางมีวิจารณญาณ 3. ฝกทักษะการสื่อสาร ใหนักเรียนอานขอความแลวตอบคําถาม สิ�งดี ๆ ที่ควรสงตอใหกับคนที่ คุณรัก… ➢ งูกัดใหใชพริกขี้หนูแกพิษงู ➢ น้ำมะนาว หยอดตา แกตอเน�้อ ตาฟาง ตาแดงได ➢ ยาผงจินดามณ� (ยาผีบอก) รักษาไดทุกโรค ➢ กาแฟผสมเนย ชวยลด น้ำหนัก และเรงเผาผลาญได ➢ ตมน้ำใบยอกับมะตูม รักษา โรคไตและเบาหวานได 10.30 น. • ถานักเรียนไดรับขอความนี้จะสงตอหรือไม และจะปฏิบัติอยางไร ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... • นักเรียนคิดวาถาผูที่ไดรับขอความนี้เชื่อแลวปฏิบัติตามจะเกิดผลอยางไร ............................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................................................... เกณฑการใหคะแนน การตอบคําถาม (10 คะแนน) คะแนน บอกขอปฏิบัติของการรูเทาทันสื่อดิจิทัลไดถูกตอง 8 บอกผลของการปฏิบัติตามสื่อดิจิทัลไดถูกตอง 2 ไมสงตอ เพราะยังไมแนใจวาขอความทั้งหมดนี้เชื่อถือไดหรือไม โดยจะ ปรึกษาครูหรือผูปกครองและสืบคนขอมูล เพื่อตรวจสอบวาขอความดังกลาว เชื่อถือไดหรือไม ถาไมเปนจริงจะแจงใหกับเพื่อนทุกคนไดรับทราบ และไมให แชรขอความนี้ตอ จะเกิดอันตรายตอรางกาย หรืออาจจะถึงขั้นเสียชีวิตได ชัวรกอนแชร ¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉзÕè 1 ฉบับ เฉลย 55 น�า สอน สรุป ประเมิน T188

ขอสอบเนน การคิด จาก แบบฝกหัด หนา 4 ขั้นสรุป 9. ใหนักเรียนทําแบบทดสอบประจําหนวย การเรียนรูที่ 5 หนา 57-59 ในแบบฝกหัด ซึ่งมีแบบทดสอบใหนักเรียนทําตอนที่ 1 ใหนักเรียนตอบคําถามจากเนื้อหาที่เรียน ทั้งหมด 10 ขอ โดยใหนักเรียนทบทวนความรู จากที่เรียนมาในหนังสือเรียนหรือแหลงขอมูล อื่นๆ เชน อินเทอรเน็ต หนังสือที่เกี่ยวของ เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทําแบบทดสอบ เรื่อง การใชเทคโนโลยีอยางปลอดภัย ซึ่งในตอนที่ 1 ครูจะตองอธิบายเทคโนโลยีสารสนเทศและพลเมืองดิจิทัล ใหนักเรียนฟง เพื่อเปนการทบทวนความรูจากเนื้อหาที่ไดเรียนมา และนําไปเปน แนวทางในการทําแบบทดสอบได จากนั้นครูอาจสุมนักเรียนขึ้นมาตอบคําถาม ทั้ง 10 ขอนี้ นักเรียนไดรับประโยชนจากเทคโนโลยีสารสนเทศดานใดมากที่สุด 1. ชวยใหทําการบานไดงาย 2. ทําใหเรียนหนังสือไดสนุกยิ่งขึ้น 3. คนควาหาความรูไดสะดวกยิ่งขึ้น 4. ไดรับความสนุกสนานจากการเลนเกม (วิเคราะหคําตอบ นักเรียนไดรับประโยชนจากเทคโนโลยี สารสนเทศดานการคนควาหาความรูไดสะดวกยิ่งขึ้น เพราะ เปนการคนหาขอมูล สาระความรูที่นักเรียนตองการไดจากแหลง ขอมูลที่หลากหลาย เชน อินเทอรเน็ต ซึ่งเปนแหลงขอมูลขนาดใหญ ที่มีขอมูลตามที่ตองการ ดังนั้น ตอบขอ 3.) ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 57-59 8. การใชเทคโนโลยีสารสนเทศของบุคคลใดที่สามารถทําใหเกิดภัย จากโลกออนไลนได ก. จินอานเงื่อนไขขอตกลงในการสมัครสมาชิกอยางละเอียด ข. หญิงระบุชื่อ เพศ และอายุ ทุกครั้งเมื่อใชงานอินเทอรเน็ต ค. จาหลีกเลี่ยงการโตตอบกับบุคคลที่ทําใหตนเองรูสึกไมสบายใจ ง. ขิมตรวจสอบเว็บไซตและรีวิวของสินคากอนสั่งซื้อสินคาออนไลน 9. การกระทําในขอใดถือเปนการเคารพสิทธิของผูอื่น ก. ชินแอบอานอีเมลของสม ข. สองประจานเอกลงในไลนกลุม ค. เกศนํารูปภาพที่เบญวาดไปทําพวงกุญแจขาย ง. พิมโพสตกลอนที่ตี้แตงลงเฟซบุกโดยใหเครดิตตี้ 10. หากนักเรียนไดรับขอความจากการสนทนาทางไลน ดังภาพ นักเรียน จะปฏิบัติอยางไร ผูใดมีเลขบัตรประชาชน ลงทายดวยเลข 9 กับเลข 99 ไปขอรับเงินฟรี ที่ธนาคารทรัพยทวี 17.30 น. ก. สงขอความตอไปใหทุกคนที่รูจัก ข. นําบัตรประชาชนไปรับเงินที่ธนาคาร ค. ปรึกษาผูปกครองหรือผูที่เกี่ยวของใหทําการตรวจสอบ ง. สอบถามผูที่สงขอความมาวาสามารถรับเงินจากธนาคารทรัพยทวีที่ สาขาใดไดบาง 8. การใชเทคโนโลยีสารสนเทศของบุคคลใดที่สามารถทําใหเกิดภัย 9. การกระทําในขอใดถือเปนการเคารพสิทธิของผูอื่น 10. หากนักเรียนไดรับขอความจากการสนทนาทางไลน ดังภาพ นักเรียน ฉบับ เฉลย 59 4. ขอใดไมจัดเปนความรับผิดชอบตอตนเอง ก. เคน logout อีเมลหลังเลิกใชงานทุกครั้ง ข. มายไมกดบันทึก username และ password ค. เก็ตไมทําธุรกรรมทางการเงินผานเครื่องคอมพิวเตอรสาธารณะ ง. ตั้มแนะนําเว็บไซตในการหาขอมูลเกี่ยวกับพลังงานทดแทน ใหกับเมย 5. บุคคลในขอใดมีความรับผิดชอบตอครอบครัวและเพื่อน ก. แพรวสรางเพจในเฟซบุกเพื่อชวยแมขายของ ข. ดรีมติดตั้งโปรแกรมปองกันไวรัสในคอมพิวเตอรของตน ค. นทวาดรูปดวยโปรแกรมดานกราฟกแลวนําไปตกแตงปายประกาศ ในหมูบาน ง. ออฟชวยซอมเครื่องคอมพิวเตอรของหองสมุดประชาชนโดยไมคิด คาใชจาย 6. การกระทําของบุคคลใดไมถือเปนความรับผิดชอบตอชุมชน ก. จาชวยเพื่อนทําใบปลิวประกาศหาแมวหาย ข. พัชชวยเจาหนาที่หองสมุดจัดหนังสือเขาชั้น ค. พลอยสอนนองเพชรใชโปรแกรมนําเสนอขอมูล ง. จอมรวมโครงการทําฝายชะลอนํ้าและสรางโปงเทียมใหสัตวปา 7. บุคคลในขอใดใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัยมากที่สุด ก. บิ๊กปองกันคอมพิวเตอรจากภัยคุกคามตาง ๆ ข. บิวบํารุงรักษาอุปกรณคอมพิวเตอรอยางสมํ่าเสมอ ค. บีมจัดวางหนาจอคอมพิวเตอรโดยหลีกเลี่ยงการมองเห็นขอมูล ง. บีไมนําอาหารหรือเครื่องดื่มไปในบริเวณที่ติดตั้งอุปกรณ คอมพิวเตอร 4. ขอใด 5. บุคคลในขอใดมีความรับผิดชอบตอครอบครัวและเพื่อน 6. การกระทําของบุคคลใด 7. บุคคลในขอใดใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัยมากที่สุด ฉบับ เฉลย 58 แบบทดสอบ ไดคะแนน คะแนนเต็ม »ÃШíÒ˹‹Ç¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ·Õè 5 ตอนที่ 1 วง ลอมรอบตัวอักษร ก, ข, ค และ ง หนาคําตอบที่ถูกตอง 1. ขอใดกลาวถึงเทคโนโลยีสารสนเทศไดถูกตอง ก. การนําความรูดานวิทยาศาสตรมาประยุกตใช ข. การนําขอมูลที่ไดจากการสืบคนมาใชประโยชนในชีวิตประจําวัน ค. การนําความรูมาใชในการผลิตชิ้นงาน หรือเพิ่มประสิทธิภาพใน การทํางาน ง. การประยุกตใชคอมพิวเตอรและอุปกรณโทรคมนาคมเพื่อจัดเก็บ คนหา และประมวลผลขอมูล 2. ขอใดกลาวถึงพลเมืองดิจิทัลไมถูกตอง ก. บุคคลที่ใชเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลเปนประจํา ข. บุคคลที่ใชเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลไดอยางมีประสิทธิภาพ ค. บุคคลที่มีความรับผิดชอบในการใชเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัล ง. บุคคลที่มีความสามารถในการใชเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลไดอยาง ปลอดภัย 3. ขอใดไมใชลักษณะของพลเมืองดิจิทัล ก. ไมหลงเชื่อขาวลือหรือโฆษณาชวนเชื่อตางๆ ข. เปดเผยขอมูลสวนตัวใหกับเพื่อน ๆ ในโลกออนไลน ค. มีความรับผิดชอบตอพฤติกรรมของตนเองในโลกออนไลน ง. ใชเทคโนโลยีสารสนเทศใหเกิดประโยชนตอตนเองและผูอื่น ตอนที่ 1 1. ขอใดกลาวถึงเทคโนโลยีสารสนเทศไดถูกตอง 2. ขอใดกลาวถึงพลเมืองดิจิทัล 3. ขอใด 10 ฉบับ เฉลย 57 น�า สอน สรุป ประเมิน T189

ขอสอบเนนการคิด ภาพจาก แบบฝกหัด หน้าที่ 4 ไดคะแนน คะแนนเต็ม เกณฑการตัดสิน : ชวงคะแนนรอยละ 80 - 100 = 4 70 - 79 = 3 60 - 69 = 2 50 - 59 = 1 หมายเหตุ : นําคะแนนเต็มของแตละตัวชี้วัดมาหาคารอยละ เพื่อประเมินระดับคุณภาพ เชน คะแนนเต็ม 15 ทําได 12 คะแนน ถาคะแนนเต็ม 100 ทําไดรอยละ 12 15 × 100 = 80 ดังนั้น รอยละ 80 เทียบไดกับระดับคุณภาพ 4 ตอนที่ 2 5 นักเรียนจะใชเทคโนโลยีสารสนเทศในชีวิตประจําวันอยางไรใหปลอดภัย และไมละเมิดสิทธิของผูอื่น (แนวคําตอบ) ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................. เกณฑการใหคะแนน การตอบคําถาม (5 คะแนน) คะแนน บอกขอปฏิบัติในการใชเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัยไดถูกตอง 5 ตอนที่ 2 • ไมเปดเผยขอมูลสวนตัว เชน ที่อยู เบอรโทรศัพท ชื่อโรงเรียน ชื่อผูปกครอง ผานสื่อสังคมออนไลน • ไมสงรูป หรือขอมูลสวนตัวใหกับคนที่ไมรูจักทางอินเทอรเน็ต • ไมออกไปพบบุคคลที่ไมรูจักผานสื่อสังคมออนไลน หากรูสึกกดดันใหรีบ ปรึกษาผูใหญทันที • ใชคําที่สุภาพในการสนทนาผานเครือขาย และไมละเมิดเรื่องสวนตัว • ไมสงจดหมายลูกโซไปสรางความรําคาญใจใหแกผูอื่น • ไมคัดลอกขอมูลทางอินเทอรเน็ตไปใชเพื่อผลประโยชนทางธุรกิจ และไมแอบอาง ขอมูลของผูอื่นมาเปนขอมูลของตนเอง • ไมควรสงไฟลขอมูลที่มีกลุมซอฟตแวรประสงคราย เชน ไวรัส ไปใหผูอื่น ตารางบันทึกคะแนน ประจําหนวยการเรียนรูที่ 5 ตัวชี้วัด ผลการประเมินคุณภาพ ระดับคุณภาพ แบบฝกหัด กิจกรรม แบบทดสอบ รวมคะแนน เต็ม ได เต็ม ได เต็ม ได เต็ม ได 4 3 2 1 ว 4.2 ป.4/5 25 20 15 60 ฉบับ เฉลย 60 ขั้นสรุป 10. ใหนักเรียนทําแบบทดสอบในตอนที่ 2 หนา 60 โดยถามคําถามกับนักเรียนวา นักเรียนจะใช เทคโนโลยีสารสนเทศในชีวิตประจําวัน อยางไรใหปลอดภัยและไมละเมิดสิทธิของ ผูอื่น จากนั้นครูสุมใหนักเรียนขึ้นมาตอบ คําถามนี้ 11. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูที่ไดจาก การทําแบบทดสอบประจําหนวยการเรียนรู ที่ 5 ในตอนที่ 2 นี้ เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนทําแบบทดสอบ เรื่อง การใชเทคโนโลยีสารสนเทศในยุคดิจิทัล อยางปลอดภัย ในตอนที่ 2 เมื่อนักเรียนทํากิจกรรมนี้เสร็จเรียบรอยแลว ใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 3-4 คน รวมกันออกแบบแผนผังความคิด เรื่อง การใชเทคโนโลยีสารสนเทศในยุคดิจิทัลอยางปลอดภัย นักเรียนสามารถคนหา ขอมูลจากหนังสือเรียนหรืออินเทอรเน็ต พรอมตกแตงเนื้อหาใหสวยงาม ขอใดไมใชผลกระทบทางบวกของเทคโนโลยีสารสนเทศ 1. เพิ่มความสะดวกสบายในการสื่อสาร 2. สรางโอกาสใหคนพิการและคนดอยโอกาส 3. มีการนําสื่อตางๆ มาใชในระบบการศึกษา 4. สามารถแชรขอมูลสวนตัวกันไดอยางกวางขวาง (วิเคราะหคําตอบ ผลกระทบทางบวกของเทคโนโลยีสารสนเทศ ไดแก เพิ่มความสะดวกสบายในการสื่อสาร สรางโอกาสให คนพิการและคนดอยโอกาส มีการนําสื่อตางๆ มาใชในระบบ การศึกษา สวนสามารถแชรขอมูลสวนตัวกันไดอยางกวางขวางนั้น จะเปนผลกระทบทางลบมากกวา เพราะการนําขอมูลสวนตัว มาเผยแพรจะทําใหเกิดการโจรกรรมขอมูลและไดรับความเสียหาย ได ดังนั้น ตอบขอ 4.) ภาพจาก แบบฝกหัด หน้า 60 น�า สอน สรุป ประเมิน T190

ภาพจาก แผนการสอน ที่ 1 หนวยที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่5 ค าชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ ก. ข้อมูล ข้อความที่ส่งต่อผ่านทางอินเทอร์เน็ต ข. การประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์เพื่อจัดเก็บ ค้นหา ส่งผ่าน และประมวลผลข้อมูล ค. ความสามรถในการเข้าใช้งานเทคโนโลยี และ สื่อดิจิทัลเป็นประจ าอย่างสม่ าเสมอ ง. การควบคุมการใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟนให้ มีความเหมาะสม เพื่อไม่ให้เกิดการเสพติดการใช้งาน 2. น้ าผึ้งเผยแพร่ข้อมูลที่ได้รับมาทางแชตเกี่ยวกับบ่อ น้ าศักดิ์สิทธิ์ที่พึ่งค้นพบสามารถรักษามะเร็งได้ โดย ให้ผู้ป่วยดื่มและอาบทุกวัน การกระท าของน้ าผึ้ง เหมาะสมหรือไม่ อย่างไร ก. เหมาะสม เพราะเป็นการให้ความรู้แก่บุคคลอื่น ข. เหมาะสม เพราะได้ช่วยเหลือผู้ป่วยให้หายขาด จากโรคมะเร็ง ค. ไม่เหมาะสม เพราะผู้ป่วยควรดื่มน้ าอย่างเดียว ไม่ควรน าน้ ามาอาบ ง. ไม่เหมาะสม เพราะข้อมูลที่เผยแพร่ไม่ได้รับการ กลั่นกรองความถูกต้อง 3. ข้อมูลใดที่ไม่ควรเผยแพร่ในอินเทอร์เน็ต ก. งานอดิเรก ข. วันเดือนปีเกิด ค. สัตว์เลี้ยงที่ชอบ ง. อาหารจานโปรด 4. ข้อใดปฏิบัติถูกต้องเมื่อเข้าใช้งานระบบอินเทอร์เน็ต ก. ไม่โหลดเพลง ข. ไม่เล่นเกมออนไลน์ ค. ออกจากระบบเมื่อเลิกใช้งาน ง. พูดคุยทักทายกับบุคคลที่ไม่รู้จัก 5. บุคคลใดต่อไปนี้ปฏิบัติตัวเป็นพลเมืองดิจิทัลไม่เหมาะสม ก. น้อยหน่าใช้ภาษาสุภาพในการสนทนาผ่านอินเทอร์เน็ต ข. เรนนี่ปรึกษาพ่อกับแม่เรื่องที่มีบุคคลที่ไม่รู้จักทักมาคุย ค. ฟ้าใสสอบถามการบ้านกับหนูนิ่มผ่านทางไลน์เนื่องจาก ฟ้าใสป่วยจึงไม่ได้ไปโรงเรียน ง. น้ าหวานให้ที่อยู่กับนนท์ที่รู้จักกันได้ 3 เดือนผ่านเฟซบุ๊ก โดยที่ยังไม่เคยเห็นหน้านนท์ 6. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับสารสนเทศ ก. ระบบคอมพิวเตอร์ ข. เครือข่ายอินเทอร์เน็ต ค. บทความที่ถูกเผยแพร่ ง. ข้อมูลที่ได้รับการประมวลผล 7. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่พลเมืองดิจิทัล ก. ป้องกันคอมพิวเตอร์จากภัยคุกคามต่าง ๆ ข. เขียนโปรแกรมขึ้นมาป้อนให้คอมพิวเตอร์ เพื่อให้คอมพิวเตอร์ท างานตามค าสั่งต่าง ๆ ค. เคารพสิทธิส่วนบุคคล ปฏิบัติตามกฎ กติกา และมีความรับผิดชอบต่อพฤติกรรมของตนเอง ง. ควบคุมการใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ให้มีความ เหมาะสม เพื่อไม่ให้เกิดการเสพติด และไม่ส่งผลเสีย ต่อสุขภาพ 8. ข้อใดกล่าวถึงพลเมืองดิจิทัลได้ถูกต้อง ก. บุคคลที่สามารถน าเทคโนโลยีมาใช้ในการ ท างานเพื่อให้มีรายได้มากขึ้น ข. บุคคลที่มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยี และสื่อดิจิทัลได้อย่างปลอดภัย ค. บุคคลที่มีมีความสามารถเข้าถึงข้อมูลลับ เช่น ข้อมูลราชการ ข้อมูลบัตรเครดิต ง. บุคคลที่มีความสามารถในการเขียนโปรแกรม ป้อนค าสั่งให้คอมพิวเตอร์ท างานได้ 9. การเก็บรักษาอุปกรณ์คอมพิวเตอร์เป็นความรับผิดชอบ ต่อพลเมืองดิจิทัลใด ก. ความรับผิดชอบต่อตนเอง ข. ความรับผิดชอบต่อผู้อื่น ค. ความรับผิดชอบต่อชุมชน ง. ความรับผิดชอบต่อครอบครัว 10. ข้อใดต่อไปนี้เป็นความรับผิดชอบต่อชุมชนของพลเมือง ดิจิทัล ก. รักษาข้อมูลส่วนตัว ข. แนะน าเพื่อนในการใช้งานซอฟต์แวร์ ค. ปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ และข้อบังคับของโรงเรียน ง. แลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการใช้งานอินเทอร์เน็ตกับ เพื่อน ๆ ในชั้นเรียน แบบทดสอบหลังเรียน 1. ข 2. ง 3. ข 4. ค 5. ง 6. ง 7. ข 8. ข 9. ก 10. ค เฉลย ขั้นสรุป 12. ครูประเมินผลนักเรียนจากการสังเกตการ ตอบคําถาม การทําแบบฝกหัด และสมุด ประจําตัว 13. ครูตรวจสอบความถูกตองของผลงานการ ทํากิจกรรมฝกทักษะในหนังสือเรียนและ กิจกรรมในแบบฝกหัด 14. นักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน หนวยการ เรียนรูที่ 5 เรื่อง การใชเทคโนโลยี อยางปลอดภัย เพื่อเปนการวัดความรูจาก เนื้อหาที่เรียนมาวาเขาใจเนื้อหามากนอย เพียงใด ขั้นประเมิน ตารางการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑการประเมิน ตรวจแบบทดสอบ กอนเรียน แบบทดสอบ กอนเรียน ประเมินตาม สภาพจริง ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน แบบทดสอบ หลังเรียน รอยละ 60 ผานเกณฑ ตรวจแบบฝกหัด แบบฝกหัด รอยละ 60 ผานเกณฑ ตรวจชิ้นงาน/ ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมิน ชิ้นงาน ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ ประเมิน การนําเสนอ ผลงาน แบบประเมิน การนําเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางานราย บุคคล แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ สังเกตพฤติกรรม การทํางานกลุม แบบสังเกต พฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 ผานเกณฑ แนวทางการวัดและประเมินผล ครูสามารถประเมินการนําเสนอผลงาน และสังเกตพฤติกรรมการทํางาน รายบุคคลและการทํางานกลุมของนักเรียน โดยศึกษาเกณฑการวัดและ ประเมินผลจากแบบประเมินการนําเสนอผลงาน แบบสังเกตพฤติกรรม การทํางานรายบุคคล และแบบสังเกตพฤติกรรมการทํางานกลุมที่แนบมา ทายแผนการจัดการเรียนรูที่ 1 หนวยการเรียนรูที่ 5 กิจกรรม 21st Century Skills 1. ใหนักเรียนแบงกลุมตามความสมัครใจ กลุมละ 4 คน 2. ใหนักเรียนทําสื่อ Media ในโปรแกรมไมโครซอฟตเพาเวอรพอยต เรื่อง ปฏิบัติตนอยางไรใหปลอดภัยจากการใชงานเครือขาย สังคมออนไลน 3. ระดมความคิด เพื่อหาขอมูลที่ใชในการทํากิจกรรม โดยสืบคน จากแหลงขอมูลตางๆ เชน หนังสือเรียน อินเทอรเน็ต 4. จัดเตรียมขอมูล เพื่อนําเสนอตามรูปแบบที่นักเรียนคิดวานาสนใจ อยางอิสระ 5. ออกมานําเสนอผลงานหนาชั้นเรียนโดยใชวิธีการสื่อสารที่ทําให ผูอื่นเขาใจไดงาย ภาพจาก แผนการสอน ที่ 1 หนวยที่ 5 แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การท างานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน าใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมินการน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการน าเสนอผลงาน 4 การน าไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............/................./................... เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ ากว่า 8 ปรับปรุง แบบสังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม ค าชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ล าดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับฟัง คนอื่น การท างาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ าใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ ................................................... ผู้ประเมิน ............./.................../............... เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง น�า สอน สรุป ประเมิน T191