НЭМС-ийн Эрин сэтгүүл

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ЕБС-ИЙН ТӨГСӨХ АНГИЙН СУРАГЧДЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН ЭРҮҮЛ МЭНД,
АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН МЭРГЭЖИЛТЭН, МЭРГЭЖЛИЙН ТАЛААР МЭДЛЭГ,

ХАНДЛАГЫН СУДАЛГАА

Г.Одмаа1, Б.Буянтүшиг1, Г.Жаргалсайхан1, М.Нансалмаа1, С.Мягмарчулуун1
1АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Орчны эрүүл мэндийн тэнхим
e-mail : [email protected]

Үндэслэл: Хөдөлмөрийн зах зээлд сонирхол, 25.9% нь цалин хөлс, 25.8%

2700 гаруй ажлын байранд нь мэргэжлийн эрэлт хэрэгцээг харж

Хөдөлмөрийн эрүүл мэнд, аюулгүй мэргэжлээ сонгосон бол 21.0%-ийг

байдлын мэргэжилтэн хэрэгцээтэй мэргэжлийн хөрвөх чадвар, 17.9% нь

байна. Аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад гэр бүлийн гишүүдийн санал, үлдсэн

ажиллаж байгаа ХЭМАБА 6.9%-ийг бусад шалтгаан эзэлсэн

ажиллагсдын 89% богино хугацааны байна. Мэргэжил сонголт хийхэд

сургалтаар бэлтгэгдсэн байна. эмэгтэй сурагчид мэргэжлийн эрэлт

Зорилго: ЕБС-ийн төгсөх ангийн хэрэгцээг хамгийн их харж сонгосон нь

сурагчдын дунд Хөдөлмөрийн эрүүл статистикийн ач холбогдолтой байлаа

мэнд, аюулгүй байдал мэргэжлийн (p=0.031). Мэргэжлийн талаар

тухай мэдлэг, хандлагыг судлах мэдлэггүй байсан сурагчдын эзлэх хувь

Материал ба арга зүй: Судалгааг танилцуулга хийхийн өмнө 74.0%

агшингийн загвараар хийж гүйцэтгэв. байсан бол танилцуулга хийсний дараа

Сурагчдын дунд ХЭМАБ мэргэжилтэн 16.0% болсон. Мэргэжлийн

мэргэжлийн тухай мэдлэг, хандлагыг танилцуулга хийсний дараа мэргэжил

үнэлэхийн тулд санамсаргүй түүврийн сонголтоо хийгээгүй байсан сурагчдад

аргаар ерөнхий боловсролын улсын 2 ХЭМАБ мэргэжлийг сонирхох хандлага

сургууль болон хувийн 1 сургуулийн ажиглагдсан ба энэ нь статистик ач

төгсөх ангийн 100 сурагчдаас холбогдол бүхий хамааралтай байлаа

асуумжийн аргаар судалгааны (p=0.017).

мэдээллийг цуглуулав. Судалгаанд Дүгнэлт: ЕБС-ийн төгсөх ангийн

оролцогчдоос тус мэргэжлийн талаарх сурагчдын 74% нь АШУҮИС-д ХЭМАБ

мэдлэгийг асуусны дараа 10 минутын мэргэжилтэн бэлтгэдэг талаар

туршид мэргэжлийн танилцуулга мэдлэггүй байсан ба тус хөтөлбөрийн

хийсний дараа мэдлэг, хандлага талаар танилцуулга хийсний дараа

өөрчлөгдсөн эсэхийг дахин үнэлсэн. тухайн мэргэжлээр элсэх хандлага

Судалгааны үр дүн: Сурагчдын 86% нэмэгдэж байна.

нь мэргэжил сонголтоо хийсэн байсан

бол үлдсэн хувь нь мэргэжлээ Түлхүүр үгс: Хөдөлмөрийн эрүүл
мэнд, аюулгүй байдал, мэргэжил
хараахан сонгоогүй байна. Мэргэжил
сонголт
сонголт хийхэд хамгийн их нөлөөлсөн

хүчин зүйлд 69% нь өөрийн хүсэл

200 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

УЛААНБААТАР ХОТЫН ИРГЭДИЙН ДУНД САЙЖРУУЛСАН ТҮЛШНИЙ
ХЭРЭГЛЭЭ, АГААРЫН БОХИРДЛЫГ ХЭРХЭН БУУРУУЛЖ БАЙГАА ТАЛААР

СУДАЛСАН АСУУМЖ СУДАЛГААНЫ ҮР ДҮН

Г.Жаргалсайхан1, Б.Буянтүшиг1, М.Нансалмаа1, Г.Одмаа1, Г.Энхжаргал1*
1 АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Орчны Эрүүл Мэндийн Тэнхим
[email protected]

Үндэслэл. Монгол Улсын Засгийн дэмжиж 88.8% нь агаарын

газрын 2018 оны 62 дугаар бохирдлыг бууруулж байна гэж

тогтоолоор түүхий нүүрсийг хориглох үзсэн. Оролцогчдын 82.7% нь

тухай шийдвэр гарч нийслэлийн сайжруулсан түлшийг хэрэглэснээр

Баянгол, Баянзүрх, Сонгинохайрхан, агаарын бохирдол 50% үлдсэн

Сүхбаатар, Хан-Уул, Чингэлтэй 17.4% нь 50-с дээш хувиар

дүүргийн нутаг дэвсгэрт үйл бууруулсан гэж үнэлсэн. Иргэдийн

ажиллагаа явуулж байгаа цахилгаан, 51.2% нь сайжруулсан түлшийг сайн,

дулааны эрчим хүч үйлдвэрлэх 46.1% нь дунд, 0.02% нь муу гэж тус

тусгай зөвшөөрөлтэй аж ахуйн тус үнэлжээ. Агаарын бохирдлыг

нэгжүүдээс бусад иргэн, аж ахуйн бууруулахад иргэдийн оролцоо

нэгж, байгууллагуудыг 2019 оны 5 чухал гэдэгтэй оролцогчдын 97% нь

дугаар сарын 15-ны өдрөөс эхлэн санал нийлж үүнээс 89.4% нь дараа

түүхий нүүрс хэрэглэхийг хориглох жил үргэлжлүүлэн хэрэглэхээр

шийдвэр гарч хэрэгжиж байна. төлөвлөж байна. Судалгаанд

Зорилго. Сайжруулсан түлш хамрагдсан иргэдийн 96.3% нь

хэрэглэх интервенцийн үед иргэдийн цаашид агаарын бохирдлыг

санаа бодол, хандлагыг бууруулах чиглэлээр явуулж буй

тодорхойлох. ажлыг дэмжихэд бэлэн гэдгээ

Материал ба арга зүй. Судалгааг илэрхийлсэн. Судалгаанд

аналитик судалгааны агшингийн хамрагдсан нийт иргэдийн дунд

загвараар явуулж нийслэлийн сайжруулсан түлшний талаар

Баянзүрх, Баянгол, Сүхбаатар, оноогоор үнэлэхэд 51.1% нь "сайн"

Чингэлтэй, Хан-Уул, Сонгино- хандлагатай байна.

Хайрхан гэсэн төвийн 6 дүүргийг Дүгнэлт. Агаарын бохирдлыг

хамруулсан. Сонгогдсон дүүрэг, бууруулах сайжруулсан түлшний

хорооны орон сууц, гэр, байшинд интервенцийг иргэдийн ихэнх нь

амьдардаг нийт 295 иргэнээс асуумж дэмжиж байгаа ба сайн түлшний

судалгааны мэдээллийг цуглуулсан. хэрэглээнд эерэг хандлагатай

Судалгааны үр дүн. Судалгаанд 35 байна.

хүртэлх насны бүлэг 27.5%, 35-с

дээш насны бүлэг 72.5%-ыг эзэлж Түлхүүр үг: агаарын бохирдол,

байв. Судалгаанд хамрагдсан сайжруулсан нүүрс, интервенци,

иргэдийн 91.7% сайжруулсан нүүрсийг хориглох

түлшийг цаашид хэрэглэхийг

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 201

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ГЭР ХОРООЛЛЫН АЙЛ ӨРХҮҮДИЙН ДОТООД ОРЧНЫ БИЧИЛ ЦАГ УУРЫН
ҮЗҮҮЛЭЛТИЙГ СУДАЛСАН НЬ

С.Насантогтох1, Г.Цацрал2, Э.Эрдэнэчимэг2, Д.Нарансүх*3
1АШУҮИС-ийн НЭМC-ийн магистрант

2АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Орчны Эрүүл Мэндийн Тэнхим
3Монголын Хөдөлмөрийн Эрүүл Ахуйчдын Үндэсний Холбоо

[email protected]*

Үндэслэл: Монгол улсын стандарт өрхөд хийсэн. Хэмжилтийн үр дүнг
MNS 4585:2016 Агаарын чанар, зохих стандартуудад заасан
техникийн ерөнхий шаардлагын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ болон
стандартад заасан агаарын тохиромжтой хязгаартай харьцуулан
температур 18-22 цельсийн градус, үнэлэв.
харьцангуй чийглэг 30-60 хувь гэж Судалгааны үр дүн: Гэр хорооллын
зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээг заасан айл өрхүүдийн дотоод орчны
байдаг. Мөн MNS 4990:2015 агаарын хэм дунджаар монгол гэрт
Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, 24.5±0.70С, байшин сууцанд
эрүүл мэнд Хөдөлмөрийн эрүүл 16±8.40С байлаа. Энэ нь айл
ахуй, Ажлын байрны орчин, Эрүүл өрхүүдийн галлагаандаа ашиглаж
ахуйн шаардлагын стандартад буй түлшний төрөл (шахмал түлш
агаарын хэмийг хүйтний улиралд 16- 26.9±3.30С, түүхий нүүрс 21±5.50С)-
24 дулааны улиралд 18-25 цельсийн өөс хамаарч статистик ач холбогдол
градус байх нь тохиромжтой гэж бүхий ялгаатай байв (р=0.036).
заасан. Харин агаарын харьцангуй чийглэг
Зорилго: Улаанбаатар хотын гэр нь 23.5±2.8 хувь байгаа нь
хорооллын шахмал түлш болон стандартад заасан тохиромжтой
түүхий нүүрсээр галлагаа хийдэг айл хэмжээнээс бага байна.
өрхүүдийн дотоод орчны бичил цаг Дүгнэлт: Гэр хорооллын айл
уурын үзүүлэлтийг харьцуулахад өрхүүдийн дотоод орчны агаарын
оршино. чийглэг нь зохих стандартад заасан
Материал ба арга зүй: Судалгааг тохиромжтой хэмжээнээс бага
дескриптив судалгааны агшингийн байна. Харин агаарын хэм нь монгол
загварыг ашигласан. Айл өрхүүдийн гэрт, шахмал түлш ашигладаг айл
дотоод орчны агаарын бичил цаг өрхүүдэд өндөр байв.
уурын үзүүлэлт болох температур,
чийглэг хэмжилтийг Улаанбаатар Түлхүүр үг: агаарын хэм, чийглэг,
хотын 3 дүүргийн гэр хорооллын 41 сайжруулсан зуух, монгол гэр

202 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

УГААРЫН ХИЙН ХОРДЛОГЫН ТАЛААР ИРГЭДИЙН МЭДЛЭГИЙГ СУДАЛСАН
ДҮН

М.Нансалмаа1, Г.Жаргалсайхан1, Б.Буянтүшиг1, Г.Одмаа1, А.Энхдөлгөөн1,
Г.Энхжаргал1*

1 АШУҮИС, НЭМС-ийн Орчны Эрүүл Мэндийн Тэнхим
2АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан Сэргийлэх Анагаах Ухааны Тэнхим

[email protected]

Үндэслэл: Дотоод орчинд угаарын хариулсан. Угаарын хийн хордлогын
хийн агууламж 15-20 мг/м3 байхад үеийн шинж тэмдэг 83.5%,
эмзэг бүлгийн хүн ам удаан хордлогын үед хэрхэн урьдчилан
хугацааны турш өртөхөд зүрх сэргийлэх талаар 83.8% нь зөв
судасны тогтолцоо, оюун санаанд хариулсан.
өөрчлөлт ордог. Уг түвшний угаарын Дүгнэлт: Угаарын хий алдах
хийн агууламжид богино хугацаанд шалтгаан, хордлогын үед илрэх
өртөхөд толгой өвдөх, амьсгаадах, шинж тэмдэг, хордлогоос хэрхэн
нойр хүрэх шинж тэмдэг илэрч урьдчилан сэргийлэх талаар мэдлэг
болно. Сүүлийн жилүүдэд угаарын хангалттай байна.
хийн хордлого ард иргэдийн дунд их Түлхүүр үг: Угаарын хий, Угаарын
бүртгэгдэх болсон бөгөөд иргэдийн хийн хордлого, Сайжруулсан түлш
угаарын хийн хордлогын талаар
мэдлэгийг үнэлэх шаардлагатай 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 203
байна.
Зорилго: Иргэдийн угаарын хийн
хордлого, илрэх шинж тэмдэг,
хордлогоос урьдчилан сэргийлэх
талаар мэдлэгийг үнэлэх
Материал, арга зүй: Судалгааг
аналитик судалгааны агшингийн
загвараар нийслэлийн 6 дүүргийн 21
хорооны 297 өрхийг зорилтот
түүврийн аргаар сонгон хамруулсан.
Хоёр дэд бүлэг бүхий угаарын хийн
хордлогын талаарх мэдлэгийг
үнэлэх асуумж боловсруулсан.
Судалгааны үр дүнг STATA 12
програм ашиглан боловсруулалтыг
хийсэн.
Үр дүн: Нийслэлийн 6 дүүргийн гэр,
байшин, орон сууцны 297 айл өрх
хамрагдсан ба гэр 101 (32.8%),
байшин 160 (53.3%), орон сууцны 34
(11.9%) өрхийг тус тус хамруулсан.
Судалгаанд хамрагдсан айл өрхийн
56.9% нь 4-6 ам бүлтэй айл өрх
байв. Судалгаанд оролцогчид
угаарын хийг үнэргүй, хортой,
түлшнээс гарч буй хий гэж зөв
хариулсан 56.9%, Угаарын хий
алдах шалтгаан нь зуух пийшингийн
бүрэн бүтэн байдал алдагдах, буруу
галлагаа гэж 77.7% нь зөв

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ХӨДӨЛМӨРИЙН ЭРҮҮЛ МЭНД, АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН МЭРГЭЖЛЭЭР
СУРАЛЦАЖ БУЙ ОЮУТНУУДЫН СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА

А.Энхдөлгөөн1, Г.Халиунаа2, М.Мөнхзаяа3, Э.Эрдэнэчимэг4, М.Нансалмаа4*
1АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны тэнхим
2АШУҮИС, Нийгмийн эрүүл мэндийн магистрант
3АШУҮИС, НЭМС-ийн Шим Тэжээл Судлалын Тэнхим
4АШУҮИС, НЭМС-ийн Орчны Эрүүл Мэндийн Тэнхим
[email protected]

Үндэслэл: Монгол улсад заах арга зүй зэрэгт 43,75% сэтгэл
ханамжтай суралцаж байна.
үйлдвэрлэл үйлчилгээ явуулж буй Хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгын
хувьд сургалтын агуулгын бүрэн
аж ахуйн нэгж, байгууллага 50-100 эзэмшсэн байдалд 4.21 оноо,
багшийн арга зүй 4.09 оноо, оюутны
хүртэлх ажилтантай тохиолдолд нэг үнэлгээний арга бодитой, оновчтой,
шударга 4.1 оноо, сургалтын орчин
ба түүнээс дээш орон тооны сайн (өрөө лаборатори, багаж тоног
төхөөрөмж) 3.87 оноо, зохион
хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл байгуулалт (хичээлийн хуваарь,
ачаалал) 3.98 оноо, тухайн хичээл
ахуйн (ХАБЭА) ажилтантай байна. нь дараагийн хичээлийн бэлтгэл
болж чадсан 4.19 оноогоор үнэлсэн
ХАБЭА хүний нөөцийг бэлтгэх байна.
Дүгнэлт: ХЭМАБ мэргэжлээр
зорилгоор АШУҮИС-ийн Нийгмийн суралцаж буй оюутнууд сургалтын
орчин, сургалтын хэрэглэгдэхүүн
Эрүүл Мэндийн Сургууль 2017 оноос зэрэгт сэтгэл ханамжгүй суралцаж
байна.
эхлэн төгсөлтийн өмнөх сургалтыг
Түлхүүр үг: Хөдөлмөрийн эрүүл
зохион байгуулж эхэлсэн. мэнд, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал,
сургалтын хөтөлбөр
Хөдөлмөрийн эрүүл мэнд, аюулгүй

байдлын (ХЭМАБ) ангид суралцаж

буй оюутны сургалтын чанарын

сэтгэл ханамж болон хөтөлбөрийн

агуулгыг судлах шаардлагатай

байна.

Зорилго: ХЭМАБ-ын мэргэжилтний

бакалаврын түвшинд суралцаж буй

оюутны сургалтын орчин, чанар,

сэтгэл ханамжийг үнэлэх.

Материал ба арга зүй: Судалгаанд

дескриптив судалгааны агшингийн

загварыг ашиглан ХЭМАБ-ын

мэргэжлээр 1-ээс дээш улирал

суралцаж буй 35 оюутанг (87,5%)

хамруулсан. Сургалтын хөтөлбөрийн

сэтгэл ханамжийн 16 асуулт,

хичээлийн хөтөлбөрийн агуулгыг

хичээл тус бүр дээр 6 асуулт

боловсруулан мэдээллийг

цуглуулсан. Судалгааны үр дүнг

STATA 12 программыг ашиглан

боловсруулалтыг хийсэн болно.

Үр дүн: ХЭМАБ-ын суралцаж буй

оюутнууд сургалтын орчин, багшийн

204 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ИЛТГЭЛИЙН ХУРААНГУЙ
УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ АНАГААХ УХААН

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 205

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ
206 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

15-24 НАСНЫ ЗАЛУУЧУУД, ОЮУТНУУДЫН ДУНД ХДХВ, ДОХ, БЗДХ-ААС
СЭРГИЙЛЭХ ТУХАЙ МЭДЛЭГИЙН ТҮВШИНГ СУДЛАСАН ҮР ДҮН

Т.Дөлгөөн1, С.Мягмарчулуун1, О.Чимэдсүрэн2, Ж.Даваалхам3,
П.Түмэндэмбэрэл3, Э.Эрдэнэтунгалаг3, Н.Хүдэрчулуун4, Д.Нарансүх5*

1АШУҮИС, Нийгмийн эрүүл мэндийн сургууль
2Эрүүл мэндийн хөгжлийн төв

3Халдварт өвчин судлалын үндэсний төв
4Санхүүгийн зохицуулах хороо
5*Health safety solutions
[email protected]

Үндэслэл: Бэлгийн замаар дамжих 61.4% нь "бэлгийн харьцаанд орж

халдварт өвчний улмаас эрүүл байсан" гэж хариулсан бөгөөд үүнээс

мэндэд ноцтой үр дагаварууд болох эрэгтэй оюутнуудын 78.8%, эмэгтэй

үргүйдэл, умайн гадуурх оюутнуудын 46.5% нь "бэлгийн

жирэмслэлт, амьгүй төрөлт, хүний харьцаанд орж байсан" гэж

дархлал хомсдолын вирусын (ХДХВ) хариулжээ. Эрэгтэй оюутнуудын

эрсдэл нэмэгдэх, бусад эрхтэн дунд анхны бэлгийн харьцаанд орох

тогтолцооны эмгэг зэрэгт хүргэж нас эмэгтэй оюутнуудтай

болзошгүй байдаг. харьцуулахад бага байсан бөгөөд

Энэхүү тандалтын судалгааны тэдний 36.4% нь 16-аас доош

зорилго нь 15-24 насны залуучууд, насандаа анхны бэлгийн харьцаанд

оюутнуудын бэлгийн зан үйл, орсон байна. Харин судалгаанд

ХДХВ/ДОХ-ын талаарх мэдлэгийг хамрагдсан эмэгтэй оюутнуудын

үнэлэхэд оршино. хувьд 7.4% нь 16-аас доош

Арга зүй: Судалгаа нь аналитик насандаа, 86.6% нь 16-20 насандаа,

судалгааны агшингийн загвараас 6.1% нь 20 ба түүнээс дээш

гүйцэтгэсэн ба асуумжийн аргаар насандаа анхны бэлгийн харьцаанд

бэлгийн зан үйл, мэдлэгийг үнэлсэн. орсон байна. Сүүлийн 12 сарын

Улаанбаатар хотод байрлах төрийн хугацаанд бэлгийн харьцаанд

болон хувийн их, дээд сургууль, эрэгтэй оюутнуудад орсон хувь илүү

коллежид суралцаж буй 15-24 насны байсан. Оюутнууд бэлгийн

гэрлээгүй залуучууд, оюутнуудын харьцааны үед бэлгэвчний хэрэглээг

судалгаандаа хамруулсан ба хүйс, сургуулийн төрлөөр нь авч

түүврийг эх олонлогийг төлөөлөх үзвэл судалгаанд хамрагдсан

чадвартай хэмжээнд тооцож, 1873 сурагчдын 60% нь анхны бэлгийн

оюутан, залуучуудыг судалгаанд хавьталд орохдоо, 50-60% нь

хамруулсан. хамгийн сүүлд бэлгийн хавьталд

Судалгааны үр дүн: Судалгаанд орохдоо бэлгэвч хэрэглэсэн байна.

хамрагдсадын 46.0% нь эрэгтэй, Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан

54.0% нь эмэгтэй, дундаж нас 20 нас 15-24 насны оюутнуудын дунд ХДХВ-

байна. Судалгаанд хамрагдсан ийн халдвараас урьдчилан

оюутнуудын 1.8% нь гэр бүлтэй, сэргийлэх талаар зөв мэдлэгтэй

22.5% нь хамтран амьдрагчтай, хүний эзлэх хувь 63% байна.

75.7% нь гэрлээгүй байна. Бэлгийн харьцааны үед байнга

Судалгаанд хамрагдсан сурагчдын бэлгэвч хэрэглэдэг оюутан

92.6% нь ХДХВ-ийн тухай сонссон, залуучуудын хувь 57.4% байна.

63.0% нь ХДХВ-ийн халдвараас Түлхүүр үг: Хүний дархлал

сэргийлэх арга замыг мэддэг, 27.3% хомсдолын вирус, Бэлгийн замаар

нь ХДХВ-ийн халдвар дамжих арга дамжих халдвар, бэлгэвчний

замын талаар зөв мэдлэгтэй байна. хэрэглээ

Судалгаанд хамрагдсан оюутнуудын 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 207

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

КОВИД–19 ВАКЦИНЖУУЛАЛТЫН НЭГ, ХОЁР БОЛОН ГУРАВДУГААР
ТУНГИЙН ТАЛААР ИРГЭДИЙН АВЧ БУЙ МЭДЭЭЛЛИЙГ ХАРЬЦУУЛСАН НЬ

А.Ган-Эрдэнэ1, М.Еркебулан2, Ч.Өнөрцэцэг3,
Х.Нансалмаа1, Б.Билэгт2, Ц.Нямсүрэн1, Д.Даваалхам4
1АШУҮИС, НЭМС-ийн Эрүүл мэндийн нийгмийн ажил, нийгмийн ухааны тэнхим
2АШУҮИС, НЭМС-ийн Эпидемиологи, Биостатистикийн тэнхим
3АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны тэнхим

4АШУҮИС, НЭМС
[email protected]

Үндэслэл: SARS-CoV-2-ын эсрэг сарын судалгааны үр дүн адил

олон нийтийн вакцинжуулалт нь байна.

КОВИД-19 цартахлыг бууруулах гол КОВИД-19эсрэгвакцины талаарх

стратегиудын нэг. Гэсэн хэдий ч мэдээллийн хэрэгцээ 2-3 сарын

иргэдэд тодорхой мэдээлэл өгөх үйл судалгаанд 72.3% нь их, маш их

ажиллагаа хангалтгүйгээс байна гэж үзэж байсан бол 9-11 сард

шалтгаалан вакцинжуулалтад 48.9% болж буурсан бөгөөд

хамрагдах нь хүндрэлтэй байх мэдээлэл хэрэггүй гэж үзэж байгаа

магадлалтай. иргэдийн эзлэх хувь 17.4 пунктээр

Зорилго: КОВИД-19эсрэг өссөн байна.

вакцинжуулалтын нэг, хоёр болон Судалгаанд оролцогчдын хувьд 2-3-р

гуравдугаар тунгийн талаарх сард вакцины чанар, аюулгүй

иргэдийн авч сонирхож байдал, гаж нөлөө, үр дагаврын

буймэдээллийгхарьцуулах талаарх мэдээллийгилүү сонирхож

Материал ба арга зүй: КОВИД- байсан бол 9-11-р сард вакцины

19вакцины талаарх иргэдийн дархлаа тогтоох чадварын тухай

мэдээлэл авч буй сувгийг судлахдаа сонирхох нь нэмэгдсэн

хүн амд суурилсан агшингийн байна.Иргэдийн мэдлэгийн түвшин 2-

судалгааны загварыг ашиглав. 3 сарын байдалтай харьцуулахад

Судалгаанд хоёр удаагийн буурсан үзүүлэлт гарсан байна.

давтамжаар Улаанбаатар хотын 6 Дүгнэлт: 2021 оны 2-3 сард хийсэн

дүүрэг, таван аймгийн 2040 иргэнийг судалгаагаар КОВИД-19эсрэг

судалгаанд хамруулав. вакцины талаарх мэдээлэл авах

Судалгааны үр дүн: КОВИД- хэрэгцээ өндөр байсан бол 9-11

19эсрэгвакцины талаарх мэдээллийг сарын судалгааны үр дүнгээр энэ

65.1% нь Засгийн Газар, Онцгой хувь буурсан байна.

комиссын албан ёсны мэдээллээс Түлхүүр үг: КОВИД-19,

авч байгаа нь 2-3 сар болон 9-11 вакцинжуулалт, мэдээллийн суваг

208 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНД СУДЛАЛЧ ХӨТӨЛБӨРИЙН ЯВЦЫН ҮНЭЛГЭЭ

С.Мягмарчулуун-1, Б.Янжинлхам2, Л.Баярмагнай3, Э.Эрдэнэчимэг1,
Д.Даваалхам2, Д.Амарсайхан4*

1АШУҮИС, НЭМС-ийн Орчны эрүүл мэндийн тэнхим
2АШУҮИС, НЭМС

3АШУҮИС, НЭМС-ийн Эпидемиологи, Биостатистикийн тэнхим
4АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны тэнхим

[email protected]

Үндэслэл: Явцын үнэлгээний арга нь дундаж нас 21±2 байна. Одоо

оюутны сурах үйл ажиллагааг суралцаж буй 93.1 хувь оюутнуудын

сайжруулах хөгжүүлэх зорилгоор нь сургалтын үйл ажиллагаанд сэтгэл

суралцах явцад нь хийдэг бол ханамжтай байна. Сургалтын үйл

төгсгөлийн үнэлгээ дүгнэлт болон ажиллагааг (сургалтын зохион

чанарын баталгаажуулалтын байгуулалт, хичээл хоорондын

зорилгод төвлөрдөг гэж үздэг. уялдаа холбоо, багшийн заах арга

Зорилго: Нийгмийн эрүүл мэнд зүй, оюутан мэдлэг, чадвараа

судлалч бакалаврын хөтөлбөрт бодитой үнэлүүлсэн, сургалтын

форматив үнэлгээ хийх орчин, ном сурах бичиг, оюутны

Материал ба арга зүй: Судалгааг ачаалал тохиромжтой) зэрэг

аналитик судалгааны агшингийн үзүүлэлтээр үнэлэхэд оюутнууд

загвараар гүйцэтгэсэн. 86.7% нь Ликертийн 3-аас дээш

Суралцагчдын сэтгэл ханамжийн оноогоор үнэлсэн байна. Оюутны

түвшинг 5 хүртэлх оноотой Likert сургалтын ачаалал тохиромжтой

шатлалаар тодорхойлсон. эсэхийг оюутнуудын суралцаж буй

Судалгаанд Нийгмийн эрүүл мэнд дамжаагаар харьцуулан үзэхэд 4-р

судлалч мэргэжлээр суралцаж дамжааны оюутнууд бусад

байгаа 3-р дамжаанаас төгсөх дамжааны оюутнуудаас илүү үнэлсэн

дамжаа хүртэлх нийт 73 оюутан боловч статистик ач холбогдолгүй

хамрагдсан. байв (р<0.526).

Үр дүн: Судалгаанд Нийгмийн эрүүл Дүгнэлт: Нийгмийн эрүүл мэнд

мэнд судлалч мэргэжлээр суралцаж судлалч мэргэжлээр суралцаж буй

байгаа 3-5-р дамжааны 73 оюутан оюутнууд сургалтын үйл

хамрагдсан ба 3-р дамжаанд ажиллагаанд сэтгэл ханамжтай буюу

суралцдаг 28.7% (n=21), 4-р 93,1% нь дундаас дээш үнэлгээ өгсөн

дамжаанд суралцдаг 41.1% (n=30), 5- байна.

р дамжаанд суралцдаг 30.1% (n=22)

байна. Хүйсийн хувьд 24.6% (n=18) Түлхүүр үг: Нийгмийн эрүүл мэнд,
сургалтын хөтөлбөр, цогц чадамж
нь эрэгтэй, 75.4% (n=55) нь эмэгтэй,

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 209

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНД СУДЛАЛЧ БАКАЛАВРЫН ХӨТӨЛБӨРИЙН
ТАЛААРХ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН ҮНЭЛГЭЭНИЙ ДҮН

Б.Янжинлхам1*, С.Мягмарчулуун2, Л.Баярмагнай3, Э.Эрдэнэчимэг2,
Д.Даваалхам1, Д.Амарсайхан4
1АШУҮИС, НЭМС

2АШУҮИС, НЭМС-ийн Орчны эрүүл мэндийн тэнхим
3АШУҮИС, НЭМС-ийн Эпидемиологи, Биостатистикийн тэнхим
4АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны тэнхим

[email protected]

Үндэслэл: Явцын (форматив) ханамжтай байгаа бол тус

үнэлгээний арга нь оюутны сурах хөтөлбөрөөр суралцаж төгссөн

үйл ажиллагааг сайжруулах, Нийгийн эрүүл мэнд судлалч

хөгжүүлэх зорилгоор суралцах мэргэжилтнүүдийн сэтгэл ханамж

явцад нь хийдэг төгсгөлийн 93.1% байгаа нь Ликертийн оноогоор

(сумматив) үнэлгээ нь дүгнэлт болон дундаас дээш оноогоор үнэлэгдсэн

чанарын баталгаажуулалтын байна. Нийгмийн эрүүл мэнд

зорилгод төвлөрдөг гэж үздэг. судлалч хөтөлбөрт ажил олгогч

Зорилго: Нийгмийн эрүүл мэнд нарын сэтгэл ханамж 77.3%-тай

судлалч бакалаврын хөтөлбөрийн буюу Ликертаар 3-с дээш оноотой

талаарх сэтгэл ханамжийг судлах байна. Сургалтын үйл ажиллагааг

Материал ба арга зүй: Судалгааг (сургалтын зохион байгуулалт,

дескриптив загвараар гүйцэтгэсэн. хичээл хоорондын уялдаа холбоо,

Суралцагчдын сэтгэл ханамжийн багшийн заах арга зүй, оюутан

түвшинг 5 хүртэлх оноотой Likert мэдлэг, чадвараа бодитой

шатлалаар тодорхойлсон. үнэлүүлсэн, сургалтын орчин, ном

Судалгаанд Нийгмийн эрүүл мэнд сурах бичиг, оюутны ачаалал

судлалч мэргэжлээр суралцаж тохиромжтой) зэрэг үзүүлэлтээр

байгаа 3-5-р дамжааны 74 оюутан, үнэлэхэд оюутнууд 86.7% нь, харин

тус мэргэжлээр суралцаж төгссөн 74 төгсөгч нарын 91.5% дундаас дээш

төгсөгч, НЭМ-ийн судлалч буюу Ликертийн 3-аас дээш

мэрэгжилтэн ажилладаг хот, оноогоор үнэлсэн байна.

хөдөөгийн эрүүл мэндийн Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсад

байгууллага, мэргэжлийн хяналтын болох одоо суралцаж буй оюутнууд,

байгууллагуудын удирдах ажилтан төгсөгчид, багш нар, удирдах

84 мөн тус хөтөлбөрийг ажилтнууд буюу ажил олгогчид нар

хэрэгжүүлдэг 39 багш нарыг нийт нь нийгмийн эрүүл мэндийн судлалч

271 хүнийг судалгаанд хамрагдсан. сургалтын хөтөлбөрт сэтгэл

Үр дүн: Нийгмийн эрүүл мэнд хангалуун байна.

судлалч хөтөлбөрт хичээлд заадаг

багш нар АШУҮИС-д багшилж Түлхүүр үг: бакалаврын хөтөлбөр,
сэтгэл ханамж, нийгмийн эрүүл мэнд
байгаадаа 97.4% нь сэтгэл

210 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

БАГШ АЖИЛЧДЫН БИЕ БЯЛДРЫН СОРИЛЫН ҮНЭЛГЭЭНД
ХИЙСЭН ТОЙМ, 2022

Ц.Наранбаатар, Д.Гүнжидмаа Ш.Отгонтуяа, Д.Батцэцэг, Ч.Энхжаргал
АШУҮИС Дорноговь АУС, СШУТ, НЭМ-СТ
[email protected]

Үндэслэл: Монгол Улсын хатны байдлаар 44 (100%),
(p=0.057), хурд 38 (86.3%) (p=0.256),
Ерөнхийлөгчийн 2010 оны 053 багш ажилчид хангалттай буюу A, B
үнэлэгдсэн байна. Гэдэсний
дугаар зарлигийг хэрэгжүүлэх ажлын таталтаар болон тэсвэрийн үзүүлэлт
хамгийн бага байгаа нь 3 (6.8%), 6
хүрээнд “Хүн амын бие бялдрын (18%) анхаарууштай (p<0.002).
Дүгнэлт: Цаашид жил бүр уг
хөгжилт, чийрэгжүүлэлтийн төвшин сорилыг тогтмол авч, багш
ажилчдын бие бялдарын
тогтоох сорил” авах ажил орон үзүүлэлтүүдийг дээшлүүлэх тал дээр
анхаарч зөвлөмжийг хүргүүлэх.
даяар үргэлжилж байгаа. Хүн амын Түлхүүр үг: Бие бялдрын сорил,
хурд, хүч, тэсвэр, уян хатан, тэнцвэр
бие бялдрын түвшин тогтоох сорил
2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 211
нь хурд, хүч, тэсвэр, уян

хатан,тэнцвэр, авхаалж самбаа

зэрэг хүний бие махбодийн үндсэн 5

чанарыг тодорхойлох хамгийн

энгийн хялбар аргаар ямар ч насны

хүн өөрөө өөрийгөө тодорхойлох

бүрэн боломжтой байхаар

боловсруулсан ажээ.2

Зорилго: Уг судалгаагаар АШУҮИС-

ийн Дорноговь салбар АУС-ийн

багш, ажилчдаас бие бялдрын 5

сорил авч, тухайн хүний эрүүл мэнд

бие бялдрын хөгжлийн бодит

түвшинг тогтоож, тэднийг тохирох

дасгал хөдөлгөөнөөр чийрэгжих

боломжийг тодорхойлох, дүгнэлт

хийхэд оршино.

Материал ба арга зүй: Сорилыг

ББХ тогтоох сорилын журмаар

секундометр, шугам хэмжилтийн

багажаар нийт 44 багш ажилчдаас 7

төрлийн стандарт сорил авч,

статистик боловсруулалтыг Microsoft

Excel, SPSS-21 программууд

ашиглан, насны дундаж, стандарт

хазайлт зэргийг тооцсон.

Үр дүн: Сорилд нийт n=44 (100%)

үүнээс n=6 (13.6%) эрэгтэй, n=38

(86.4%) эмэгтэй. Дундаж нас

45.3±8.9 жил байв. Багш ажилчдыг

ББХ-г сорилоор үнэлж, үзүүлэлт

бүрээр 1-5 хүртэл оноотой багш

ажилчдын нэгдсэн дүнг хүснэгтээр

харууллаа. Суниалтаар 35 (80%)

(p=0.338), гэдэсний таталтаар 3

(6.8%) (p=0.147), тэсвэрээр 6 (13.6%)

(p=0.006), тэнцвэрээр 11 (25%), уян

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ИРГЭДИЙН (КОВИД-19)-ЫН ЭСРЭГ ВАКЦИНЫ ТАЛААРХ МЭДЛЭГ,
ХАНДЛАГА, ДАДАЛ

Б.Баярмаа1, А.Ган-Эрдэнэ2, Д.Даваалхам2, Х.Нансалмаа2, Б.Билэгт2,
Ч.Өнөрцэцэг2, Д.Надмидцэрэн2, Д.Оюунбилэг2, Д.Авирмэд2, Ц.Нямсүрэн3*

1Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төв
2АШУҮИСийн Нийгмийн Эрүүл Мэндийн Сургууль
3*Монгол Улсын их сургууль, Шинжлэх ухааны сургууль

[email protected]

Үндэслэл: Монгол Улс 2021 оны 02 нийт 973 хүнийг судалгаанд

дугаар сарын 23-ны өдрөөс эхлэн хамруулав. Иргэдийн мэдлэгийн

хүн амаа коронавирусын эсрэг түвшнийг сайн, дунд, муу, хандлагыг

вакцинаар дархлаажуулж эхэлсэн. эерэг болон сөрөг гэсэн үнэлгээгээр

АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн 2021 оны 3 үнэлэв. Иргэдийн мэдлэгийн

сард хийсэн иргэд, эмч түвшнийг нийт 52 зөв хариулт бүхий

мэргэжилтний коронавируст халдвар 11 асуултаар үнэлэв.

(КОВИД-19)-ын эсрэг вакцины Судалгааны үр дүн: Судалгаанд

талаарх мэдлэг, хандлага, дадлын 973(97.3%) иргэн хамрагдсан ба

судалгаагаар иргэдийн 22.5 хувь 736(75.7%) нь эмэгтэй, 237(24.3%)

мэдлэг сайн, 48.1 хувь дунд, 29.4 эрэгтэй, 56-өөс дээш насны 27(2.8%)

хувь нь хангалтгүй мэдлэгтэй оролцогч байв. Судалгаагаар

байсан. Харин иргэдийн КОВИД 19 иргэдийн мэдлэг суурь судалгааны

вакцинд хандах хандлагын хувьд үр дүнгээс ялгаагүй (p=0.24) байна.

сөрөг хандлагатай байжээ. Дэлхийн Нийт оролцогчдын 668(68.7%)

улс орнуудад нийт хүн амыг 95%CI=(65.7-71.5) нь дундаас дээш

коронавиурсын эсрэг вакцины бүрэн мэдлэгтэй байна. Суурь судалгааны

тунд хамруулахыг зөвлөхийн сацуу үед иргэдийн 17.2 % нь эерэг

дархлаа сэргээх нэмэлт тунг зөвлөж, хандлагатай байсан бол 82.8%

эхлээд байна. Иймд өмнөх судалгааг 95%CI=(80.2-84.9) болж 65.6%-иар

давтан хийж эрүүл мэндийн нэмэгдсэн үр дүн гарсан.

мэргэжилтэн, иргэдийн коронавируст Дүгнэлт: Судалгаанд хамрагдсан

халдвар (КОВИД-19)-ын эсрэг иргэдийн 68.7% КОВИД-19-ийн эсрэг

вакцины талаарх санаа зовж, вакцины талаар дундаас дээш

тулгамдаж буй асуудлыг шийдэх, мэдлэгтэй байна. Хандлагын хувьд

итгэлцэл бий болгох, вакцинд итгэх суурь судалгаанаас цэгэн

байдлыг нэмэгдүүлэх, эрүүл үнэлэлтээр 65.6%-иар, нэг түүврийн

мэндийн байгууллагын мэргэжилтэн, 95%CI-ийг хязгаарыг тодорхойлоход

шийдвэр гаргагчдад нотолгоонд 80.2-84.9 хувиар нэмэгдсэн байна.

суурилсан зөвлөмж өгөхөд туслах

болно. Түлхүүр үг. КОВИД-19, вакцин,
мэдлэг,иргэд
Зорилго: Энэхүү судалгааны

зорилго нь коронавирусийн (КОВИД-

19) эсрэг вакцины талаарх иргэдийн

мэдлэг, хандлага, дадлыг

тодорхойлох.

Материал ба арга зүй:

Коронавируст халдвар (КОВИД-19)-

ын эсрэг вакцины талаарх иргэдийн

мэдлэг, хандлага, дадлыг судлахдаа

хүн амд суурилсан агшингийн

судалгааны загварыг ашиглав.

Агшингийн судалгааны загвараар

212 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН МЭРГЭЖИЛТНҮҮДИЙН (КОВИД-19)-ЫН ЭСРЭГ ВАКЦИНЫ
ТАЛААРХ МЭДЛЭГ

Б. Батдорж1, А.Ган-Эрдэнэ1, Х. Нансалмаа1, Б.Билэгт1, Ч.Өнөрцэцэг1, Ц.Нямсүрэн2*,
Д.Даваалхам1*

1 АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургууль,
2Шинжлэх ухааны сургууль, Монгол улсын их сургууль

*[email protected]
*[email protected]

Үндэслэл: АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн вакцины талаарх мэдлэгийн түвшнийг

2021 оны 3 сард хийсэн иргэд, эмч 94 зөв хариулт бүхий 21 асуултаар

мэргэжилтний коронавируст халдвар сайн, дунд, муу гэсэн гурван бүлгээр

(КОВИД-19)-ын эсрэг вакцины үнэлэв.

талаарх мэдлэг, хандлага, дадлын Судалгааны үр дүн: Судалгаанд

судалгаагаар иргэдийн 22.5 хувь эмнэлэг, эрүүл мэндийн 536

мэдлэг сайн, 48.1 хувь дунд, 29.4 мэргэжилтэн хамрагдсанаас 92% нь

хувь нь хангалтгүй мэдлэгтэй байсан эмэгтэй, 66% нь 40-өөс доош настай

бөгөөд эмч нарын 10 хүн тутмын 8 байсан ба харьяаллын хувьд 55.9%

нь мэдлэг дунд ба түүнээс дээш мэргэжилтэн хотын эрүүл мэндийн

байна. Иймд судалгааг давтан хийж байгууллагуудаас оролцсон.

эрүүл мэндийн мэргэжилтэн, Коронавируст халдвар (КОВИД-19)-

иргэдийн коронавируст халдвар ын эсрэг вакцины талаарх одоогийн

(КОВИД-19)-ын эсрэг вакцины мэдлэгийн түвшинг өөрсдөөр нь

талаарх санаа зовж, тулгамдаж буй үнэлүүлэхэд оролцогчдын 65.5 хувь

асуудлыг шийдэх, итгэлцэл бий нь хангалттай, 30.8%-д нь дунд зэрэг

болгох, вакцинд итгэх байдлыг байсан нь нийт оролцогчдын 96.8

нэмэгдүүлэх, эрүүл мэндийн хувь КОВИД -19 вакцины талаар

байгууллагын мэргэжилтэн, шийдвэр дундаас дээш түвшний мэдлэгтэйг

гаргагчдад нотолгоонд суурилсан харуулж байна. Энэ нь суурь

зөвлөмж өгөхөд туслах болно. судалгааны үеийн үр дүнгээс 11.2

Зорилго: Энэхүү судалгааны (95%CI 0.072-0.152) хувиар

зорилго нь коронавирусийн (КОВИД- нэмэгдсэн байна.

19) эсрэг вакцины талаарх эрүүл Дүгнэлт: Эмч, эрүүл мэндийн

мэндийн ажилтнуудын мэдлэгийг мэргэжилтнүүдийн 96.8% КОВИД-19-

тодорхойлох. ийн эсрэг вакцины талаар дундаас

Материал ба арга зүй: Коронавируст дээш мэдлэгтэй байгаа нь суурь

халдвар (КОВИД-19)-ын эсрэг судалгааны үеээс цэгэн үнэлэлт

вакцины талаарх эмнэлгийн 11%, пропорцийн ялгааны итгэмжит

мэргэжилтнүүдийн мэдлэг, хандлага, хязгаарыг тодорхойлоход 7.2-15.2

дадлыг үнэлэхдээ эмнэлэгт хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлттэй

суурилсан агшингийн судалгааны байна.

загварыг ашиглав. Судалгааг 2021

оны 9 сарын 10 аас 11 сарын 25-ны Түлхүүр үг: КОВИД-19, вакцин,
мэдлэг, эрүүл мэндийн ажилтан
хооронд хийв. Эрүүл мэндийн

мэргэжилтнүүдийн мэдлэгийн

түвшнийг сайн, дунд, муу, хандлагыг

эерэг болон сөрөг гэсэн үнэлгээгээр

үнэлэв. Эрүүл мэндийн

мэргэжилтнүүдийн коронавируст

халдвар (КОВИД-19)-ын эсрэг 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 213

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

СҮРЬЕЭГИЙН КЛИНИКТ ХЭВТЭН ЭМЧЛҮҮЛСЭН
ЖИРЭМСЭН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН СҮРЬЕЭГИЙН ХАВЬТАЛ,

УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ҮЗЛЭГТ ХАМРАГДАЛТЫН
БАЙДАЛ

Ө.Гандолгор1*, Ж.Энхцэцэг2
1АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны тэнхим

2Нийслэлийн Өргөө Амаржих газар
*[email protected]

Үндэслэл: Сүрьеэ жирэмсэнтэй байгаагийн 12.2%хурц тархмал

хавсарсан тохиолдлын талаас илүү сүрьеэ, эмэнд дасалтай сүрьеэ 6.5%

хувь шинж тэмдэг багатай байдаг байна. Сүрьеэгийн хавьтлыг авч

бөгөөд идэвхтэй сүрьеэгийн 90% нь үзвэл 29.2% нь сүрьеэгийн

халдварлагдсан тохиолдлоос үүсдэг. хавьтлын өгүүлэмжтэй байгаагаас

Иймд сүрьеэгийн тархалт өндөр 42,3% нь ойрын хавьталтай байсан.

манай улсад хүн амын өвөрмөц Бүртгэгдсэн сүрьеэгийн хавьтлын

бүлэг болох жирэмсэн 76,5% нь урьдчилан сэргийлэх

эмэгтэйчүүдийн дунд сүрьеэгийн үзлэгт хамрагдсан байна.

хавьтлыг илрүүлэх нь жирэмсэнтэй Дүгнэлт: Сүрьеэтэй жирэмсэн

хавсарсан сүрьеэгийн өвчлөлийг эмэгтэйчүүдийн дунд сүрьеэгийн

бууруулахад ач холбогдолтой. хавьтлын илрүүлэлтийг

Зорилго: Жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн нэмэгдүүлснээр жирэмсэн үеийн

сүрьеэгийн хавьтал тэдгээрийн сүрьеэгээс урьдчилан сэргийлэх

урьдчилан сэргийлэх үзлэгт арга хэмжээг сайжруулах ач

хамрагдалтын байдлыг судлах холбогдолтой.

Материал ба арга зүй: Халдварт

өвчин судлалын үндэсний төвийн Түлхүүр үг: сүрьеэ, сүрьеэгийн
хавьтал, жирэмслэлт, төрөлт
сүрьеэгийн тасагт 2015-2021 онд

хэвтэж эмчлүүлсэн 258 жирэмсэн

эмэгтэйн өвчний түүхэнд тусгайлан

боловсруулсан 5 бүлэг 115

асуумжийн дагуу эргэмж судалгаа

хийв. Судалгаанаас сүрьеэгийн

онош үгүйсгэгдсэн, мэдээлэл дутуу

тохиолдлуудыг хассан болно.

Үр дүн: ХӨСҮТ-ийн сүрьеэгийн

тасагт хэвтэн эмчлүүлсэн жирэмсэн

эмэгтэйчүүдийн дийлэнх нь УБ

хотын харьяат (70.1%), 41.2% нь

ажилгүй, 18.6% нь оюутан, 54.9% нь

гэртамьдардаг, эмнэлэгт хэвтэх

үеийн жирэмсний хугацаа 23.4±1,6

долоо хоног, 71.2% жирэмсний

хугацаанд 7.8% нь төрсний дараах

үед, 3.9% нь жирэмслэхээс өмнө

оношлогдсон. Эдгээрээс 76.3% нь

сүрьеэгийн шинэ тохиолдол

214 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ УХААНЫ АРГААР ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛЭЭС
УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ БОЛОМЖИЙГ СУДЛАХ НЬ

Б.Бэрцэцэгмаралмаа1, Ш.Болд1, С.Базаррагчаа1*
1Эм Зүйн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль
*[email protected]

Үндэслэл: Хүн өөрийн бие Сүүлийн 3 жилийн дунджаар
хөгжлийн бэрхшээл 2834 (2.6%)
махбодоо зөв тодорхойлж, амьдрал өссөн байна. Үүнээс хөдөлгөөний
(20.1%) болон бусад бэрхшээл
ахуйгаа зөв таньж мэдсэнээр өвчний (30.9%) хамгийн өндөр хувийг эзэлж
байна. Хөгжлийн бэрхшээлийг бий
мөн чанар хийгээд өвчин эмгэг болгодог био анагаахын буюу бие
махбодын (төрөлхийн), нийгэм
цаашлаад хөгжлийн бэрхшээл үүсч соёлын буюу орчны (олдмол) гэсэн 2
шалтгаан, нөхцөл байна.
болзошгүй эрсдэлт хүчин зүйлсээс Дүгнэлт: Хөгжлийн бэрхшээлээс
сэргийлэх боломж онолын хувьд
урьдчилан сэргийлэх боломжтой анхдагч, хоёрдогч, гуравдагч
сэргийлэлтийг Уламжлалт анагаах
эсэхийг тогтооход хөгжлийн ухааны идээ ундаа, явдал мөр, цаг
агаар, эм засал гэсэн 4 ерөндөгөөр
бэрхшээлд хүргэж байгаа шалтгаан, дүйцүүлэн сэргийлэх боломжтой.
Уламжлалт анагаах ухааны болон
нөхцөл, нөлөөлөх хүчин зүйл зэргийг Монголчуудын эрүүл амьдрах
мэдлэг, аргууд нь нэг нь нөгөөдөө
орчин үеийн шинжлэх ухааны шууд уялдсан, тус тусдаа өөр
өөрийн онцлогтой, хүн амд эрүүл
ололтоор баяжуулан Уламжлалт мэндийн боловсрол олгох, эрүүл аж
төрөх, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх,
анагаах ухаан (УАУ)-ны аргаар зөв хооллох, буруу зуршлаас
татгалзах, амьдрах, ажиллах орчноо
өвчин эмгэгийг анагаан эдгэрүүлэхэд эрүүл аюулгүй, тав тухтай болгох
талаар их мэдлэг, оюуныг
ашиглах зарчимд үндэслэн хуримтлуулан хойч үе бидэндээ
өвлүүлсэн байна.
хөгжлийн бэрхшээлээс урьдчилан
Түлхүүр үг: Монголчуудын эрүүл
сэргийлэх боломжийг өргөн хүрээтэй амьдралын хэв маяг, хөгжлийн
бэрхшээл, уламжлалт анагаах ухаан
эрж сурвалжлах, тогтоох, судлах

асуудал чухал байна .

Зорилго: Хөгжлийн бэрхшээлийн

шалтгаан, нөхцөл, тархалтыг

тодруулснаар Монголчуудын эрүүл

амьдрах мэдлэгт суурилан УАУ-ы

аргаар хөгжлийн бэрхшээлээс

сэргийлэх боломжийг судлах.

Материал ба арга зүй: Анагаах

ухааны дөрвөн үндэс, Идээ ундааны

жинхэнэ товч зэрэг судар, эх бичиг,

хууль эрх зүйн баримт бичигт

индукци дедукцын аргаар анализ

дүн шинжилгээ хийсэн.

Үр дүн: Монгол улсын эрх зүйн

системд одоогоор “Хөгжлийн

бэрхшээлтэй иргэн буюу хүн” гэдэг

нэгдсэн ойлголт тогтоогүй байна.

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 215

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ
216 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ИЛТГЭЛИЙН ХУРААНГУЙ
ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН НИЙГМИЙН АЖИЛ

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 217

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ
218 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ПАКИСТАН УЛСЫН ЭМ ЗҮЙЧ МЭРГЭЖИЛТНҮҮДИЙН АЖЛЫН БАЙРАН ДАХЬ
ЦАХИМ СЭЛГҮҮЦЛИЙН ЗАН ҮЙЛИЙГ СУДАЛСАН ДҮН

Yun Jin Kim1, Muhammad Shahzad Aslam1*,
Qurratul ain Leghari2, Л.Дулмаа3,

Muhammad Nehal Nadir4, Linchao Qian1, Saira Shahnaz5
1 Хятадын уламжлалт анагаах ухааны сургууль,
Шиамен их сургууль, Малайз улс
1* Хятадын уламжлалт анагаах ухааны сургууль,
Шиамен их сургууль, Малайз улс

2Хамдард их сургуулийн Эм зүйн ухааны факультет, Пакистан улс
3Судлаач, Монгол улс,

4Карачигийн их сургуулийн Эм зүйн тэнхим, Пакистан улс
5Назир Хуссайны их сургуулийн Эм зүйн ухааны факультет, Пакистан улс

[email protected]

Үндэслэл: Хүмүүсийн интернэт Судалгааны үр дүн: Дескриптив
шинжилгээний дүнгээс харахад, эм
хэрэглэх боломж өсөхийн хэрээр зүйч мэргэжилтнүүд ажлын байранд
интернэтээр мэдээлэл хуваалцах үйл
ажлын цагаар интернэт ашиглах ажиллагаанд хамгийн их цагийг
зарцуулж, тоглоом тоглоход хамгийн
явдал анхаарал татахуйцаар ихэсч бага цагийг зарцуулж байв. Нийт
асуултын Кронбахын альфа (α)
байна. “Ажлын байран дахь Цахим утгууд 0.923 - 0.927 байлаа.
Судалгааны үр дүнгээс харвал, эм
сэлгүүцэл” гэдэг нь ажил дээрээ зүйч мэргэжилтнүүдийн жаран хувь
(60%) нь интернэт ашиглах чадвараа
хувийн зорилгоор интернэт “дунд зэрэг” хэмээн үнэлсэн байна.
Дүгнэлт: Иймд Пакистан улсын
ашиглахыг хэлдэг. Сургалтын хөтөлбөрийн үндэсний
хороо болон Дээд боловсролын
Зорилго: Энэхүү судалгааны зөвлөл уг мэргэжлээр суралцагчдын
компьютерын чадварыг хөгжүүлэх
зорилго нь Пакистан улсын эм зүйч сургалтын агуулгад шинэчлэл хийх
шаардлагатай байна.
мэргэжилтнүүдийн ажлын байран
Түлхүүр үг: Цахим сэлгүүцэл, Эм
дахь цахим сэлгүүцлийн түвшинг зүйч, Ажлын байр

тогтоох явдал байлаа.

Материал ба арга зүй: Судалгаанд

оролцогчдын цахим сэлгүүцлийн зан

үйлийн таван хэмжээс буюу

интернэтээр мэдээлэл хуваалцах,

бараа худалдан авах, өөрийн

мэдээллээ шинэчлэх, интернэтэд

тавигдсан мэдээлэлд нэвтрэх,

тоглоом тоглох түвшинг тогтоох 30

асуулт бүхий асуумжийг ашигласан

ба шаардлага хангасан 200

оролцогчийн мэдээлэлд статистик

боловсруулалт хийсэн болно.

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 219

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

СЭТГЭЦИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН МЭРГЭШСЭН СУВИЛАГЧДААС ТУРШИЛТ
СУРГАЛТЫН ТАЛААР ХИЙСЭН ФОКУС БҮЛГИЙН ЯРИЛЦЛАГЫН ДҮН

Л.Одгэрэл1, З.Хишигсүрэн1, Б.Оюунгоо1,2, Fiona Nolan3, Д.Солонго1
1АШУҮИС, СС
2АШУҮИС,АУС

3Anglia Ruskin University, United Kingdom
[email protected]

Үндэслэл: АНУ-ын сувилагчдын матрикс үүсгэн нэгтгэж мэдээллийг
нийгэмлэгийн (AANPs) мэдээлснээр
2019 оны байдлаар 11,988 сувилагч боловсруулсан. Судалгааг 2021 оны
СЭМ-ийн чиглэлээр ажиллаж байна.1
Сэтгэцийн сувилагчийн хэрэгцээ, 08-р сараас 2022 оны 02 дүгээр
ажлын байрны өсөлт 2014-2024 онд
31 хувиар өсөх төлөвтэй байна.2 МУ- сарын хугацаанд хийв.
д 2019 оны байдлаар СЭМ-ийн
чиглэлээр мэргэшсэн сувилагч 172 Үр дүн: Судалгаанд нийт 28 сувилагч
байгаагаас3 144 сувилагч нь ажиллаж
байгаа нь хангалтгүй байна. хамрагдсанаас эрэгтэй n=1 (3.5%),
Зорилго: Сэтгэцийн эрүүл мэндийн
мэргэшсэн сувилагчдаас 6 сарын эмэгтэй n=27 (96.5%) дундаж нас
туршилт сургалтын талаар хийсэн
фокус бүлгийн ярилцлагын дүнг 34.6± 8.8 байна. Судалгаанд
тооцох.
Материал арга зүй: Бид хамрагдагсад СЭМ-ийн сувилахуйн
судалгаандаа сэтгэцийн эрүүл
мэндийн мэргэшсэн сувилагчийг 3 тусламж үйлчилгээний чанарыг
бүлэг болгон, нэг бүлэгт 8-10
сувилагчийг хамруулан чанарын 64.2% (18) хүн хангалтгүй, 21.4% (6)
судалгааны ярилцлагын аргыг
ашиглан 2 бүлгийг танхимаар, 1 хүн дунд зэрэг, 14.4% (2) хүн
бүлгийг онлайнаар зохион байгуулж
фокус бүлгийн ярилцлага хийсэн. хангалттай гэж дүгнэсэн. Сувилахуйн
Судалгаанд УБ хотын СЭМҮТ,
Наркалогийн төв эмнэлэг болон орон тусламж үйлчилгээнд нөлөөлж буй
нутгийн сэтгэцийн эрүүл кабинетийн хүчин зүйлс (ажлын ачаалал, нэг
сувилагчид хамрагдсан. Судалгаанд сувилагчид ноогдох эмчлүүлэгчийн
тусгайлан боловсруулсан асуумж тоо, сэтгэл зүйн асуудлууд,
ашиглан 30-40 минут ярилцлага хийж эрсдэлтэй орчин, комьпютерийн
судалгаанаас гарсан саналыг мэдлэг, англи хэлний бэрхшээл,
судалгааны ажил хийх чадвар) зэрэг

байна.

Дүгнэлт: Сэтгэцийн эрүүл мэндийн

мэргэшсэн сувилагчдыг

чадавхжуулах, ажлын байрны ээлтэй

орчинг сайжруулах, энэ чиглэлээрх

сургалтын хэрэгцээг нэмэгдүүлэх

шаардлагатай байна.

Түлхүүр үг: Сэтгэцийн эрүүл мэнд,
чанарын судалгаа, мэргэшил,

сувилагч

220 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

СЭЛЭНГЭ АЙМГИЙН БАГА НАСНЫ ХҮҮХДИЙН ХЕПАТИТЫН С ВИРУСИЙН
ХАЛДВАРЫН ЭРСДЭЛТ ЗАН ҮЙЛИЙГ СУДЛАХ

Н.Солонго1, Ш.Шатар2, Б.Билэгт2, Л.Баярмагнай2, Д.Даваалхам1*
1АШУҮИС-ийн НЭМС,

2АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Эпидемиологи Биостатистикийн тэнхим
[email protected],

Үндэслэл: Монгол улс хепатитын С халдвартай, 7.8% нь элэгний архаг
үрэвсэл, хатууралтай, 2.7% нь
вирусийн халдварын өндөр элэгний хорт хавдартай хүн байна.
Хепатитын С вирусийн халдварын
тархалттай оронд хамаардаг бөгөөд эрсдэлт зан үйлийг судлан үзэхэд
хүүхдүүдийн 43.0% нь тариа хийлгэж
ХСВ нь манай улсын нийгмийн эрүүл байсан, 36.8% нь гэр бүлийн
гишүүдтэйгээ хумсны хутгаа сольж
мэндийн тулгамдсан асуудал болсон хэрэглэдэг, 31.6% нь шүдээ
авахуулж, ломбодуулсан, 24.1% нь
хэвээр байна. цусны шинжилгээ өгч байсан, 17.3%
нь өнгөрсөн жилд ямар нэгэн тариа
Зорилго: Сэлэнгэ аймгийн бага хийлгэсэн, 15.7% нь чихээ
цоолуулсан, 8.1% нь гэр бүлийн
насны хүүхдийн хепатитын С гишүүдтэйгээ шүдний сойзоо сольж
хэрэглэдэг байна.
вирусийн халдварын эрсдэлт зан Дүгнэлт: Ээж нь ХСВ-ийн
халдвартай байх, шүдний сойз,
үйлийг судлах хумсны хутгаа сольж хэрэглэх,
шүдний эмчилгээ хийлгэх зэрэг нь
Материал ба арга зүй: Сэлэнгэ ХСВ-ийн халдварын эрсдэлт зан үйл
болж байгаа бөгөөд нас, хүйсийн
аймгийн 0-9 насны 370 хүүхдийг хувьд ялгаатай байлаа.

аналитик судалгааны агшингийн арга Түлхүүр үг: Хепатитын С вирус,
хүүхэд, эрсдэлт зан үйл
ашиглан, санамсаргүй түүврийн

аргаар судалгаанд хамруулав. Гэр

бүлийн гишүүдтэйгээ хумсны хутга,

шүдний сойзоо сольж хэрэглэх,

шүдээ авахуулж ломбодуулах, чихээ

цоолуулах, тариа хийлгэх зэрэг

үзүүлэлтүүдийг эрсдэлт зан үйл гэж

үзэн судалгааны статистик

боловсруулалтыг SPSS 25.0

программ ашиглан хийв.

Үр дүн: Судалгаанд оролцсон

ээжүүдийн 4.3% нь ХСВ-ийн

халдвартай байсан. Гэр бүлийн

гишүүдийн 5.7% ХСВ-ийн

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 221

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

АХМАД НАСТНЫ АМЬДРАЛЫН СЭТГЭЛ ХАНАМЖИНД НӨЛӨӨЛӨХ
ЗАРИМ ХҮЧИН ЗҮЙЛС

О.Саранчулуун1,2, Л.Хоролсүрэн3, М.Еркебулан1, Б.Анужин4,
Ф.Касати2, М.Сугармаа1*
1АШУҮИС-ийн НЭМС

2 Мэдээллийн инженерчлэл, компьютерийн ухааны тэнхим, Трентогийн их сургууль,

Итали
3АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн хүрээлэн,

4Олон улсын Улаанбаатар их сургууль,

*[email protected]

Үндэслэл: Хүн амын дундаж наслалт Үр дүн: УБ хотод амьдардаг ахмад

уртасч, нийт хүн амд ахмад настай настнуудын сэтгэл ханамж аймаг,

хүн амын эзлэх хувь нэмэгдэж байгаа суманд амьдардаг ахмадуудынхаас

тул дэлхийн улс орнууд тэдэнд (β=0.954, p=0.001)өндөр байна.

чиглэсэн бодлого, хөтөлбөр, үйл Эрүүл мэндийн өөрийн үнэлгээ сайн

ажиллагаагаа эрүүл мэндийн байх (β=1.013 p=0.001), cайн дурын

асуудлаар л хязгаарладаг хандлага ажил хийсэн байх (β=0.847 p=0.001),

өөрчлөгдөж байна. ДЭМБ, НҮБ гэх ажил эрхэлдэг байх нь сэтгэл

мэт ОУ-ын байгууллагууд гишүүн улс ханамжийн түвшинг нэмэгдүүлж

орнууддаа ахмад настан хүн амын байна. Эрэгтэй ахмадуудад

бодлогоо шинэчлэн сайжруулах, боловсролын түвшин 1-ээр

ирэх 20 жилд сэтгэлзүйн, нийгмийн нэмэгдэхэд сэтгэл ханамжийн оноо

оролцоог нэмэгдүүлэх үүрэг амлалт нь 0.3 түвшингээр нэмэгдэж байхад

авч байна. эмэгтэйчүүдэд хотод амьдардаг байх

Зорилго: Монголын ахмад нь 0,9 пункт (β=0.929 p=0.002), сайн

настнуудын амьдралын сэтгэл дурын ажил хийдэг байх нь 0,8

ханамж, түүнд нөлөөлөх хүн ам зүй, пунктээр (β=0.790 p=0.006) тус тус

нийгмийн зарим хүчин зүйлсийг нэмэгдүүлж байна. Харин

тодорхойлох ганцаардлын оноо нэгээр нэмэгдэхэд

Материал ба аргазүй: Судалгаанд сэтгэл ханамжийн оноог 0.3 пунктээр

УБ хотын 3 дүүрэг, говь, хангайн (β=-0.353 p=0.013) бууруулж байна.

бүсийн 2 аймгийн 4 сумаас нийт 304 Дүгнэлт: Монголын ахмад

ахмад настнуудыг хамруулав. настнуудын сэтгэл ханамжийн

Амьдралын сэтгэл ханамжийг Олон түвшин нь өөрийн эрүүл мэндийн

улсын эдийн засгийн хамтын үнэлгээ, боловсролын түвшин,

ажиллагааны (ОУЭЗХА)-хөгжлийн ганцаардал, нийгмийн үйл

байгууллагын боловсруулсан ажиллагаа, хаана амьдардаг зэргээс

“Субьектив сайн, сайхан байдлыг шууд хамааралтай байна.

хэмжүүр”-ийг ашиглаж нөлөөлөх Түлхүүр үг: Ахмад настан,

хүчин зүйлсийг олон хүчин зүйлсийн сэтгэлзүйн сайн сайхан байдал,

шугаман регрессийн шинжилгээ нийгмийн үйл ажиллагаа

хийв.

222 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

1

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ХЯТАД БОЛОН МОНГОЛ УЛСЫН АНАГААХЫН ЧИГЛЭЛИЙН ИХ ДЭЭД
СУРГУУЛИЙН ОЮУТНУУДЫН СУРАХ ИДЭВХИ ОРОЛЦООГ
ХАРЬЦУУЛСАН СУДАЛГАА

Б.Энхзаяа1, Д.Мөнгөнчимэг2, Д. Золзаяа2, Ц. Уянга3, Т. Энхнаран4, С. Долгорсүрэн5,
Xihua Zeng1*, Т.Ганцэцэг4,5*

1*Department of Psychology, School of PH, SMU, Guangzhou, China
2АШУҮИС, АУС

3АШУҮИС, БАС-ийн Харилцааны ур чадварын тэнхим
4Тархи-Сэтгэл судлалын хүрээлэн

5*АШУҮИС, АУС-ийнСэтгэцийн эрүүл мэндийн тэнхим
[email protected]

Үндэслэл: Цар тахлаас улбаатай 697)оюутан хамрагдсан ба хүйсийн

гэнэтийн хөл хорио, цахим сургалт, хувьд 65.7% (n=2062) нь эмэгтэй

хэт ачаалал зэргээс шалтгаалан оюутнууд байв. Сурах эрч хүч нь

оюутнуудынсурах идэвх оролцоо Хятад оюутнуудад (3.11±0.95) сул

болон сэтгэцийн эрүүл мэндийн түвшинд байхад Монгол оюутнуудад

олон асуудлууд тулгарч байгааг (3.39±0.98) дундаж түвшинд байна

олон улсын судлаачид баталж гэсэн ялгаатай үзүүлэлт гарсан

байна. боловч статистикаар (p=0.077)

Зорилго: Бид Хятад, Монгол улсын батлагдсангүй. Харин сурах үйл

анагаахын чиглэлээр сурч буй явцдаа өөрийгөө зориулах чадвар нь

оюутнуудын сурах идэвх оролцоо ба Хятад (3.54±1.03) болон Монгол

өөрийгөө энэрэн нигүүлсэх чадварыг (3.65±0.93) оюутнуудад ижил дундаж

харьцуулж судлах зорилго түвшинд байгаа нь статистикаар

дэвшүүлсэн. (p=0.044) батлагдлаа. Харин Хятад

Материал ба арга зүй: Уг судалгааг оюутнууд нь өөрийгөө энэрэх

Монгол болон Хятад улсуудын их нигүүлсэх чадвар (3.17±0.65) Монгол

дээд сургуулиудад суурилж 2021 оюутнуудаас илүү байгаа бол

оны 12 сарын 05-аас 2022 оны 02 Монгол оюутнууд өөртөө энэрэнгүй

сарын 05 өдөр хүртэл ижил цаг зөөлөн хандах чадвар сул бөгөөд

хугацаанд агшингийн судалгааны өөрийгөө шүүмжлэх чанар

загварыг ашиглаж, асуумж (2.97±0.57) илүү давамгайлж байгаа

судалгааны аргаар хийсэн. Бид нь статиктаар (p<0.001) батлагдсан.

судалгаандаа Utrecht Work Дүгнэлт: Сурах үйл явцдаа

Engagement Scale (UWES-17), Self- өөрийгөө зориулах чадвар Хятад

Compassion scale (SCS-26)зэрэг болон Монгол оюутнуудад ижил

олон улсад түгээмэл хэрэглэдэг дундаж түвшинд байсан хэдий ч

стандарт асуумжуудыг ашигласан. Хятад оюутнуудын өөрийгөөхайрлах

АШУҮИС-ын ёс зүйн хорооны энэрэх чадвар Монгол оюутнуудаас

зөвшөөрлийн дагуу (Ёс зүйн үнэмлэх илүү байлаа.

2021/3-06) явуулсан ба үрдүнг SPSS

24 Түлхүүр үг: Study-engagement, self-

програмашигланстатистикболовсруу compassion, Chinese students,

лалтхийв. Mongolian students

Судалгааны үр дүн: Судалгаанд

нийт 3137 (Хятадын 2440, Монголын

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 223

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ГЭР БҮЛ ДЭХ АХМАД БОЛОН ЗАЛУУ ҮЕ ХООРОНДЫН ХАРИЛЦААНД
НИЙГМИЙН СҮЛЖЭЭНИЙ ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨ

У.Номин-Эрдэнэ1, М.Еркебулан2, Г.Золжаргалан3, М.Сугармаа3*
1АШУҮИС, НЭМС

2АШУҮИС, НЭМС-ийн Эпидемиологи, Биостатистикийн тэнхим
3АШУҮИС, НЭМС-ийн Эрүүл мэндийн нийгмийн ажил, нийгмийн ухааны тэнхим

*[email protected]

Үндэслэл: Хүмүүс хоорондын харилцааны сэдэв гэсэн бүлэг
харилцааны нэг хэлбэр нь үе
хоорондын харилцаа юм. Энэ дотроо асуултуудыг ашигласан.
эмээ өвөө, ач зээгийн хоорондын
эерэг харилцаа нь нийгмийн Үр дүн: Фейсбүүкээр зураг
дэмжлэгийн нэг эх сурвалж гэж үздэг.
хуваалцсаны дараа сэтгэл зүйн
Зорилго: Нийгмийн сүлжээгээр
дамжуулан өвөө эмээгийн дурсамжийг нийцлийн дундаж оноо интервенц
ач зээ нартай хуваалцах нь тэдний
ойр дотно байдал, одоогийн бүлэгт 3.84±0.6, хяналтын бүлэгт
харилцааг сайжруулахад хэрхэн
нөлөөлж буйг судлах зорилготой. 3.45±0.6 байсан ба интервенц бүлэгт
Материал ба арга зүй: Судалгааг
квази туршилтын загвараар 2018-2019 хяналтын бүлгээс 0.381-ээр нэмэгдсэн
онд Улаанбаатар хотоос 60
залуучуудыг хамруулж, интервенцийн байна (p=0.017, түүврийн
болон хяналтын гэсэн 2 бүлэгт
хуваарилсан. Интервенцийн бүлэгт 30 чадал=0.771). Энэ нь өвөө
залуучуудын өвөө эмээгээс зураг
түүхийг цуглуулан авч фейсбүүк нууц эмээгийнхээ талаар зураг түүхийг
группээр дамжуулан тэдэнд үзүүлж
интервенц явуулсны дараа өвөө, хуваалцсан ач зээ нарын хувьд сэтгэл
эмээ, тэдний ач, зээгийн хоорондын
харилцааны өөрчлөлтийг үнэлсэн. зүйн нийцэл буюу өвөө эмээдээ итгэх
Харилцааг үнэлэхдээ харилцааны ойр
дотно байдал, харилцааны чанар, итгэл, амьдралын талаарх үзэл
хүчин чармайлт, сэтгэл зүйн нийцэл,
бодол, ёс суртахуун, хоорондын

холбоо болон нээлттэй

байдал нэмэгджээ.

Дүгнэлт: Өвөө, эмээгийн зураг,

түүхтэй танилцсан фейсбүүк

интервенцийн үр дүнд ач зээ нар

хувьд өвөө эмээтэй харилцах сэтгэл

зүйн нийцэл сайжирсан байна.

Түлхүүр үг: Үе хоорондын харилцаа,
фейсбүүк интервенц, ойр дотно

байдал

224 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ НӨХӨН ҮРЖИХҮЙ, БЭЛГИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН
ТАЛААРХ МЭДЛЭГ, ХАНДЛАГА, ДАДЛЫН ХАМААРЛЫГ СУДАЛСАН ДҮН

Н.Даваажаргал1, Н.Гиймаа1, Б.Агарзандан1, Г.Надмидцэрэн2,
А.Ган-Эрдэнэ2, А.Гүрбадам1, Д.Тэмүүлэн1, Ч.Өнөрцэцэг3, М.Бүрнээ1*
1АШУҮИС, БАС-ийн Биологийн тэнхим
2АШУҮИС, НЭМС-ийн Эрүүл мэндийн нийгмийн ажил, нийгмийн ухааны тэнхим
3АШУҮИС, НЭМС-ийн Урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны тэнхим

Үндэслэл: Монгол улсын хүн амын [email protected]

Үр дүн: Судалгаанд хамрагдсан

6.5 хувийг өсвөр үеийнхэн эзэлж өсвөр үеийнхний дундаж нас

байна. Өсвөр үеийнхний нөхөн 15.9±0.9, тэдний 40.7 хувь нь

үржихүйн болон бэлгийн эрүүл эрэгтэй, 59.3 хувь нь эмэгтэй байв.

мэндийн мэдлэг, хандлага, дадал нь Судалгаагаар зорилтот бүлгийн

тэдний ирээдүйн амьдралд чухал оролцогчдын нөхөн үржихүй,

үүрэг гүйцэтгэдэг. Иймээс өсвөр бэлгийн эрүүл мэндийн талаарх

үеийнхний нөхөн үржихүй, бэлгийн мэдлэгийн түвшингээс хандлага сул
хамааралтай (r=0.077, р=0.036),
эрүүл мэндийн талаарх мэдлэг,
харин мэдлэгийн түвшингээс дадал
хандлага, дадлын хамаарлыг нь дунд (r=0.559, р=0.001)

судлахад энэхүү судалгаа хамааралтай. Харин хяналтын

чиглэгдсэн болно. бүлгийнхний мэдлэгийн түвшин нь

Зорилго: Өсвөр үеийнхний нөхөн тэдний наснаас сул хамааралтай

үржихүй, бэлгийн эрүүл мэндийн (r=0.240, р=0.001), харин мэдлэгийн

талаарх мэдлэг, хандлага, дадлыг түвшин, дадлын хэвшил хоорондоо

тодорхойлж хоорондын хамаарлыг дунд (r=0.595, р=0.0001) хамаарал

судална. бүхий статистик ач холбогдолтой

Материал ба арга зүй: Судалгаанд байв.

зорилтот бүлгийн 747, хяналтын Дүгнэлт: Судалгааны дүнгээр өсвөр

бүлгийн 703, нийт 1450 өсвөр үеийн үеийнхэнд нөхөн үржихүй болон

төлөөлөл хамрагдсан. Энэхүү бэлгийн эрүүл мэндийн талаарх

судалгааг сургуульд суурилсан мэдлэгээс хандлага, дадал сул

агшингийн загвараар явуулж, тоон хамааралтай болох нь

судалгааны аргыг ашиглав. тодорхойлогдов.

Судалгааны тоон мэдээнд SPSS.25 Түлхүүр үг: нөхөн үржихүй, мэдлэг,

програмыг ашиглан дүн шинжилгээ хандлага, дадал, өсвөр үе

хийв.

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 225

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ХИЙМЭЛ ЦОРГОТОЙ ҮЙЛЧЛҮҮЛЭГЧДИЙН СЭТГЭЛЗҮЙН БАЙДЛЫГ
ТОДОРХОЙЛСОН НЬ (ХАВДАР СУДЛАЛЫН ҮНДЭСНИЙ ТӨВИЙН ЖИШЭЭН

ДЭЭР)

Ч.Аззаяа1*, Э.Золзаяа2, Ц.Сувдмаа1, Т.Жаргалсайхан1
1АШУҮИС, НЭМС-ийн Эрүүл мэндийн нийгмийн ажил, нийгмийн ухааны тэнхим

2ХСҮТ, Хөнгөвчлөх эмчилгээний тасаг
[email protected]

Үндэслэл: Бүдүүн шулуун гэдэсний аргыг ашиглан тусгайлан

хорт хавдар нь зонхилон тохиолдох боловсруулсан олон улсын стандарт

хавдрын нэг ба ихэнхдээ 50-аас асуумжийндагуу хийсэн.

дээш насны хүмүүст тохиолддог Судалгааны үр дүн: Судалгаанд

бөгөөд нийт тохиолдлын 60%-иас 31-86 насны 30 хүн хамрагдсанаас

дээш нь хожуу шатандаа 16% нь эрэгтэй, 84% нь эмэгтэй

оношлогддог байна. Хавдар байсан ба дундаж нас 59 байв.

судлалын үндэсний төвийн ерөнхий Үйлчлүүлэгчдийн 76.7% нь 1 жил ба

мэс заслын тасагт сүүлийн 4 жилийн түүнээс дээш хугацаатай хиймэл

байдлаар 264 бүдүүн гэдэсний хорт цорго хэрэглэж байна. Мөн

хавдрын мэс засал хийсэн байна. үйлчлүүлэгчдийн 15% нь дунд, 30%

Үүнээс бүдүүн гэдэсний хавдартай нь өндөр, 9% нь маш өндөр сэтгэл

хэсгийг тайрч, орчны тунгалгийн гутралтай байна. Сэтгэл түгшилтийн

булчирхайнуудыг хамт аваад хувьд 57% нь хэвийн, 5% нь дунд ,

хэвлийн гадна талд хиймэл цорго 7% нь өндөр, 31% нь маш өндөр

гаргах мэс ажилбар 84 бүртгэгджээ. байв. Харин стресс-ийн байдлаар

Үйлчлүүлэгчийн сэтгэл зүйн байдал харьцуулан үзэхэд 45% нь дунд

тогтворгүй байх нь эмчилгээний үр зэрэг, 5% нь маш хүнд үзүүлэлттэй

дүн болон амьдралын хэвийн үйл байна.

ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлдөг Дүгнэлт: Судалгаанд оролцогчдын 4

байна. хүн тутмын 3 нь сэтгэл түгшилт,

Зорилго: Хиймэл цорготой стрессийн түвшин өндөр байгаа бол

үйлчлүүлэгчдийн стресс, сэтгэл 3 хүн тутмын 1 нь хүнд зэргийн

түгшилт, сэтгэл гутралын түвшинг сэтгэл гутралтай байна.

тодорхойлох

Материал ба арга зүй: Судалгааг Түлхүүр үг: хиймэл цорго, стресс,
сэтгэл түгшилт, сэтгэл гутрал
агшингийн судалгааны загвараар,

мэдээ материал цуглуулах тоон

226 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН НИЙГМИЙН АЖЛЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭГ УЛС ОРНЫ ХӨГЖЛИЙН
ТҮВШНЭЭР ХАРЬЦУУЛСАН ТОЙМ СУДАЛГАА

Г.Золжаргалан1*, О.Энхзул1, Т.Жаргалсайхан1
1АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Эрүүл Мэндийн Нийгмийн Ажил, Нийгмийн Ухааны Тэнхим

[email protected]

Үндэслэл: Нийгмийн ажил мэргэжил үйлчилгээнд нэгэн адил мөрдөгддөг.

нь дэлхий дахинд эрүүл мэнд, Түүнчлэн мэргэжлийн зөвшөөрөл

нийгмийн хамгаалал, боловсрол зэрэг олгох, бүртгэх асуудал чухлаар

олон салбарт хүн төвтэй тусламж тавигдахын зэрэгцээ мэргэжлийн

үйлчилгээг хүргэхэд чухал холбоод нь нийгмийн ажилтнуудын

мэргэжилтнээр хүлээн тасралтгүй сургалтыг хангахад чухал

зөвшөөрөгдсөн. Монгол улсад 1997 үүрэгтэй байна. Харин хөгжиж буй

оноос нийгмийн ажилтныг бэлдэж орнуудад хууль эрх зүйн зохицуулалт

эхэлсэн бөгөөд өнөөдрийн байдлаар төдийлөн байхгүй, тасралтгүй хөгжил

эрүүл мэнд, боловсрол, нийгмийн нь бакалавр, магистрын түвшинд

хамгаалал, шүүхийн шийдвэр байна. Хөгжингүй улс орнуудын

гүйцэтгэх салбарт ажиллаж байна. нийтлэг мөн чанар болох засаглалын

Зорилго: Эрүүл мэндийн нийгмийн нээлттэй, ил тод байдал, нийгмийн

ажлын үйлчилгээний онцлогийг улс салбарт оруулах хөрөнгө оруулалт,

орны хөгжлийн түвшнээр харьцуулан түүнийг дагасан чанартай эрүүл

судлаж, Монголын ЭМНА-ын практикт мэндийн үйлчилгээ нь нийгмийн

нэвтрүүлэх сайн туршлагыг ажлын хөгжилд эергээр нөлөөлдөг

тодорхойлох байна.

Материал ба арга зүй: Тус Дүгнэлт: Нийгмийн ажлын

судалгаанд баримтын судалгааны үйлчилгээг зохицуулсан бодлогын

аргыг ашиглав. М.Роемерийн эрүүл баримт бичгийг боловсруулах,

мэндийн тогтолцооны ангиллын дагуу мэргэжлийн холбоодын үйл

нийт 8 улсыг зорилтот түүврийн ажиллагаагаар дамжуулан

аргаар сонгосон. Судалгааны мэргэжилтнүүдийн тасралтгүй хөгжил,

мэдээлэлд фрэмворк матрицын аргыг хамтын ажиллагааг дэмжих зэрэг сайн

ашиглан агуулгын шинжилгээ хийв. туршлагыг Монголын нийгмийн ажлын

Судалгааны үр дүн: Хөгжингүй салбарт нэвтрүүлэх боломжтой.

улс орнуудын нийгмийн ажлын

үйлчилгээг стандарт, хууль зэрэг Түлхүүр үг: Нийгмийн ажил, сайн
туршлага
бодлогын баримт бичгээр зохицуулж,

энэ нь салбар нийгмийн ажлын

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 227

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ҮЕ ТЭНГИЙНХНИЙ ДЭЭРЭЛХЭЛТЭНД ӨРТӨХӨД НӨЛӨӨЛДӨГ ХУВЬ ХҮНИЙ
ЭРСДЭЛТ ХҮЧИН ЗҮЙЛС

Т.Жаргалсайхан1*, А.Үүрийнтуяа1, Г.Золжаргалан1
1АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Эрүүл Мэндийн Нийгмийн Ажил, Нийгмийн Ухааны Тэнхим

[email protected]

Үндэслэл: Залуучуудын дундах SPSS 23 программаар дүн
шинжилгээ хийв.
хүчирхийллийн мэдээллийг улс Үр дүн: Судалгаанд ЕБС-ийн 118
сурагчид хамрагдсан бөгөөд 42.4%
орноор харьцуулсан дэлхийн нь эрэгтэй, 57.6 эмэгтэй байв. Нийт
сурагчдын 37.2% нь 1-ээс дээш удаа
судалгаагаар Монгол улсын 13-15 бусдыг дээрэлхэж, 90% нь 1-ээс дээш
удаа бусдад дээрэлхүүлж байсан бол
насны хөвгүүдийн 37%, охидын 20% 98.3% нь дээрэлхэлтийг хөндлөнгөөс
ажиглаж байжээ. Судалгаанд
нь сүүлийн 30 хоногт дээрэлхэлтэнд оролцсон эрэгтэй сурагчдын 78% нь
бусдыг дээрэлхэж, 66% нь бусдад
өртсөн гэжээ. Дээрэлхэлтэнд уураа гаргах зэрэг түрэмгий зан үйл
гаргадаг байна (P<0.001). Харин
өртөхөд хувь хүн, гэр бүл, нийгэм, өөртөө итгэх итгэлийн хувьд
дээрэлхүүлэгчдийн 51.6% нь бага,
орон нутгийн эрсдэлт хүчин зүйлс 44% нь дунд байсан бол дээрэлхэгч
хүүхдүүдийн өөртөө итгэх итгэл 59%
ихээр нөлөөлдөг. Ялангуяа нь бага, 38.6% дунд хэмжээнд байв.
Дүгнэлт: Дээрэлхэгч, дээрэлхүүлэгч
хүүхдүүдийн өөртөө итгэх итгэл бага хүүхдүүдийн аль алинд нь өөртөө
итгэх итгэл дунд буюу түүнээс бага
байх, түрэмгий зан үйлд суралцсан байх, дээрэлхэгч хүүхдүүд уурлах,
дээрэлхэх, тэмцэх (P<0.001)
байх зэрэг нь дээрэлхэлтэнд өртөх байдлаар түрэмгий зан үйлээ
илэрхийлж байгаа нь дээрэлхэлтэнд
эрсдлийг нэмэгдүүлж буй хувь хүний өртөх хувь хүний эрсдэлт хүчин
зүйлсийг нэмэгдүүлж байна.
хүчин зүйлс юм.
Түлхүүр үг: Үе тэнгийнхний
Зорилго: Энэхүү судалгаа нь үе дээрэлхэлт, өөртөө итгэх итгэл,
түрэмгий зан үйл
тэнгийнхний дээрэлхэлтэнд өртөхөд

нөлөөлдөг хувь хүний эрсдэлт хүчин

зүйлс болох түрэмгий зан үйл болон

өөртөө итгэх итгэлийг харьцуулан

судлах зорилготой.

Материал арга зүй: Судалгааг

агшингийн загвараар тоон

судалгааны асуумжийн аргаар

Google Forms платформ ашиглан

цахим хэлбэрээр авсан. Ингэхдээ

сурагчдын хүн ам зүйн мэдээлэл,

дээрэлхэлтийн талаарх хандлага

(Колорадо Траст), түрэмгий зан үйл,

Розенбергийн өөртөө итгэх итгэлийг

илрүүлэх 4 бүлэг асуумжаар авч

228 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ

ЭМЧЛҮҮЛЭГЧДИЙН ХЭРЭГЦЭЭНИЙ ӨӨРИЙН ҮНЭЛГЭЭ

Д.Эрдэнэчимэг1, Г.Пүрэвжаргал1, Б.Мөнхзул1, Л.Номин-Эрдэнэ1, Л.Мөнхсайхан1,
Т.Байгалмаа1, М.Сугармаа2

1АШУҮИС-ийн Монгол-Япон Эмнэлэг
2АШУҮИС-ийн НЭМС-ийн Эрүүл Мэндийн Нийгмийн Ажил, Нийгмийн Ухааны Тэнхим

[email protected]

Үндэслэл: Монгол Япон Эмнэлэгт Эмчлүүлэгчдийн 291(83.1%) –д
эмчлүүлэгчдийн хэрэгцээг амьдралын
хэв маяг, нийгмийн халамж, дэмжлэг, эмнэлгээс гаргах үеийн төлөвлөлт хийж,
харилцааны бэрхшээл, тусгай хэрэгцээ,
асаргаа сувилгааны дэмжлэг, эмийн 13(3.7%) -ийг бусад байгууллагад холбон
хэрэглээ гэсэн агуулгатай асуумжаар
үнэлэн эмнэлэгт хэвтэж байхад, гарах зуучилж, 8(2.2%)-д олон мэргэжлийн
үед нь зөвлөгөө өгдөг.
багийн зөвлөгөө, 187(53.4%)-д хоолзүйн
Зорилго: Эмчлүүлэгчдийн хэрэгцээний
өөрийн үнэлгээнд дүн шинжилгээ хийх зөвлөгөө, 90(25.7%)-д сэтгэлзүйн

Материал ба аргазүй: Өөрийн үнэлгээний зөвлөгөө, 58(16.5%)-д сувилахуйн
5 бүлэг 47 асуулттай 350 асуумжид
SPSS 23 программаар боловсруулж, зөвлөгөө, 25(7.1%)-д нийгмийн халамж
тойм шинжилгээ хийв.
хамгааллын зөвлөгөө өгсөн байна.
Судалгааны үр дүн: Эмчлүүлэгчдийн
хүйс нь эрэгтэй 138(13.7%), эмэгтэй Дүгнэлт: Өөрийн үнэлгээгээр
212(60.6%), дундаж нас 47.0, 68
(19.4%) нь тамхи татдаг, 44(12.6%) нь амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт,
согтууруулах ундаа хэрэглэдэг, 63(18%)
нь эмчилгээний хоол шаардлагатай, нийгмийн харилцаа, дэмжлэг,
118(33.7%) нь хооллолтын дэглэм
өөрчлөгдсөн, 35(10%) нь сэтгэлзүйн харилцааны бэрхшээл, асаргаа сувилгаа,
тайван бус байдалтай,125(35.7%) нь
байнга эм уудаг, 56(16%) нь харшилтай эмчилгээнд тохирсон зөвлөгөөг өгсөн
51(14.6%) нь эрүүл мэндийн нэмэлт
бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг, 322(92%) нь ба цаашид холбон зуучлах үйлчилгээ,
зовиуртай, 38(10.9%) нь хөдөлмөрийн
чадвар алдагдсан, 51(14.6%) тусгай олон мэргэжлийн багийн зөвлөгөөг
хэрэгцээ шаардлагатай, 31(8.9%) нь
харилцааны бэрхшээлтэй байна. Мөн сайжруулах замаар нийгмийн харилцаа,
тэдний 82(23.4%) нь бүтэн өдөр эсвэл
өдрийн цагаар ганцаараа байдаг, 102 халамж хамгаалал, гэрийн орчинд асран
(29.1%) нь эмнэлэгт хэвтэх үед туслах
хүн үгүй, 43 (12.3%) нь бие даан гадуур сувилах, эмчлэх дэмжлэгийг үзүүлэх
гарахад бэрхшээлтэй гэж хариулсан
байна. шаардлагатай байна.

Түлхүүр үг: хэвтэн эмчлүүлэгч, өөрийн
үнэлгээ, хэрэгцээ

2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17 229

“НИЙГМИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЭРИН” СЭТГҮҮЛ
230 2022 оны дөрөвдүгээр сар. № 17

ХАЯГ:
Монгол улс, Улаанбаатар хот
С.Зоригийн гудамж, АШУҮИС
Нийгмийн Эрүүл Мэндийн Сургууль