FLIP TAM CA NGUYET SAN KY I-2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 251VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINÓI VỚI NÀNG XUÂNkhi màu môi em tràn qua mùa XuânLà lúc anh nằm mơ về cố quậnthơ tình ở đâu mọc lên luấn quấnkhi màu mắt em làm vơi mùa đôngKhi nỗi nhớ anh cầm chân mùa thuVà tiếng cười em làm sôi mùa hạKhép nép ngày Xuân giận hờn óng ảchất vội nỗi buồn sau lưng mùa đônganh định vị chiều là buổi sau trưaMàu cánh mai vàng say lòng kẻ lạvà tiếng ai cười khúc khích trong mưatrăng nợ mùa thu một làn tóc thảanh đốt cơ hàn trên những lóng taycọng khói trong chiều biết mình vô dụngkhi cánh chim gầy khuyết một tầm baychừng giữa chiêm bao một niệm tương phùng

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 252VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMàu gió Xuân xanh làm vui bình nguyênChờ nắng xôn xao về thăm chợ phiênĐâu cần chi em nói lời thập giáBốn mùa tình gầy anh mãi con chiênPhía sau khung cửa mùa lấp lóCó dáng Xuân hiền lùa nghiêng gió trưaAnh vừa hái nụ cười em ở đóNiềm vui chùm gửi đã Xuân vừaEm xoay nhẹ một bờ vai Nguyên ĐánTrừ tịch anh đắp vội dấu môi hờnGiao thừa điểm, chữ nghĩa bày hương ánTrọn chiều ba mươi nỗi nhớ đầy cơnViết bên máy laser CNCHoustonrằm tháng chạp Giáp Thìn14/1/2025BTTĐặng Toản

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 253VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHÀNH HƯƠNG TÌM ĐỈNH MÙA XUÂNXé thơ vá những nụ cườiRách tơi tả giữa kiếp người trầm luânHành hương tìm đỉnh mùa xuânXôn xao vẳng tiếng tình quân hẹn hòLặn sâu tận đáy âu loLắng nghe ngọn gió buồn xo thổi trànTrầm tư, lời nhẹ hỏi hanTừ tro nguội một mầm than còn hồngÁo ngày về giặt ven sôngĐã lâu nhuốm bụi chợ đông phiên nàoĐỉnh mùa xuân ở trên caoĐường xanh lối mộng mắt vào khói sươngGiọng ai hò ở bên nươngLòng không còn bị vòng cương tỏa nàoSau lưng chừng tiếng ai chàoỒ! Cô hàng xóm chung rào chửa quênÁo tình tôi khoác buồn tênhNụ cười em nở lênh đênh môi hồngÁo người xanh mấy cuộc sôngĐỉnh mùa xuân cũng trôi không quay vềĐỉnh tình trao, đỉnh môi thềĐỉnh nào tay chạm vụng về đa đoanHành hương cặm cụi chân ngoanĐỉnh mùa xuân gọi hân hoan muộn phiềnHouston ngày 3 tháng 2 năm 2023Đặng Toản

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 254VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIXUÂN CHỚMChườm xuân vào mấy cành đôngHay tin tết đã xa trông đến vừaChiều biên tập những cơn mưaÁo xanh chợt đọng màu trưa lấm vàngChiều trôi vào mộng khẽ khàngNắng tuôn ngập lối thênh thang phân kỳGói lòng một phận thiên diTình xa gió lộng, xuân đi ngập ngừngKhúc Xuân lạc giọng bìa rừngÁo xuân bặt thiệp khoác mừng tri âmVở kịch đời, đóng vai câmVin màu thương hải ta trầm tích nhauBài ca xa vắng thuộc làuNgẩn ngơ mộng chín bên màu nắng phaiHoustonĐặng Toản

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 255VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐoản Văn Về TếtCòn đâu nữa, . . .Ngày xưaMe ơi, Ba ơiAnh chị em ơiNhững ngày 23 tháng Chạp, Ba đốt pháo, và bọn nhóc đã được nghỉ học...Từ nhiều ngày trước, vào những chủ nhật nghỉ làm việc, Me đã làm nhiều món mứt, bên bếp than ấm cả ngôi nhà, mùa lạnh xứ Sương Mù..Anhchi đi học xa, 4 đứa nhóc ở nhà giúp Me gọt gừng, cắt dừa, gọt trái me làm me dầm và mứt me là món nó thích nhất- giúp Me dội nước đường lên chảomứt.. rồi khi mứt sánh lại, vét những miếng áp nồi, sao mà ngon quá...rồi có những việc chẳng thích tí mô - những ngày phụ cắt đuôi củ kiệu đã được ngâm tro, cắt muốn nhớt tay- (hoặc lau dọn cửa kính, nhà cửa)Và những ngày cuối năm, Ba thì nén chặt đòn chả thủ với những thanh gỗ, khi cắt ra lát chả thủ có hình ngôi sao, Ba thật tàiMe thì làm tré- bốn đứa đi hái lá ổi, về lau,.. phụ cột bằng dây lạc...rồi những ngày cuối năm, lau lá chuối để BaMe gói bánh tét bánh chưng...Thích và nhớ làm sao đêm canh bánh - thức đánh bài \"xì lát\" -đó là kiểu bài duy nhất mà nó biết chơi ...muốn thức đêm nhưng chưa bao giờ qua nửa đêm...--bây giờ thì dư sức, nhưng đâu còn nồi bánh để canh nữa đâu...--rồi rạng sáng Ba vớt 4 cái bánh nhỏ xíu cho 4 đứa...***Me đã dắt 4 đứa nhỏ đi mua giày (và áo mới) từ lâu lắm rồi- 2 thằng út thì không màng tới- chung chỉ thích chơi bi..chạy xe đạp...2 đứa gái ban ngày phụ Me làm những món Tết, chiều tối lên lầu, đem giày mới ra, mang thử, đi tới đi luinăm đó giày trắng đế bằng da cứng nên đi trên nền gỗ kêu cút kít- nhớ hoài đôi giày năm đó mua ở tiệm Jaspa khu Hòa Bình (tiệm của cô bạn nhỏ học cùng lớp Trung học)-hoặc có năm mua ở Tân Việt gần cafe Tùng -

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 256VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThương sao những ngày nô nức đi sắm tết, chợ Dalat đầy dẫy những hoa và hoa -đủ các loại (xứ Sương Mù nớ còn có tên là Xứ Ngàn Hoa- với vườn Bích Câu, và nhiều khu vườn khắp nơi, nhất là trong những tòa lâu đài của người Pháp lúc xưa- vì nơi đây là thành phố nghỉ dưỡng nên chính phủ lúc đó đã cho xây rất nhiều lâu dài rất đẹp, với những vườn hoa khoe đủ màu sắc) ...Ôi trong tim - những hàng anh đào khắp những con phố...và những bước chân đâu đó. . .Ngày nào các anh trong bộ lễ phục cuối tuần - từ một Trung Tâm nào đó -- ngôi trường với dòng chữ \"TỰ THẮNG ĐỂ CHỈ HUY\" ở cổng ra vào*1/--phía đường đi Chi Lăng, thung lũng Tình YêuBên người em bé nhỏ ngây thơ - của trường chuyên ngành Đại học, - của ngôi trường mang danh nữ tướng Bùi thị Xuân, -trường Văn Học Văn Khoa của Thầy Chử Bá Anh Cô Vi Khuê*2/-- trường Việt Anh,- trường của các nữ tu, - trường có tháp chuông dạng hình bút - trên các thắng cảnh của xứ nớ thường đứng sừng sững phía sau Bờ Hồ Xuân Hương...- Dạo phố Hòa Bình- Đường Lê Đại Hành , ven bờ hồ Xuân Hương ...Những cánh anh đào - Bay bay trên áo người hùng- Bay bay trên tóc người thương -Quay cuồng hối hả theo cơn gió, rơi lả tả trên mặt hồ gợn sóng, ...ướp sắc màu đôi chân những người hạnh phúc-...bước chân đến thung lũng Tình Yêu,..đến suối thác thơ mộng hùng vĩ, tiếng thác reo như chúc mừng những phút giây bay bỗng tưởng như vô tận . . .Ngày qua đi . . .. . . qua đi. . .Chỉ còn là kỷ niệm. . .Giờ chừ bên khung cửa mùa Thu . . .lá vàng lá đỏ lại bay bay...tưởng như cánh hoa ngày nào ...xa xưa ấy...trên những con đường dấu yêu... Ôi thật xa rồi...

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 257VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIAnh đào ơi...Suối thác ơi...người yêu ơiXứ Ngàn ThôngXứ Sương MùCủa anh- của em -Của Cha Mẹ- của bạn bè...Đám mây lờ lững trôi đitrôi đi . . .Đám mây bay đi -Và Giấc Mơ của tôi Bay xa...===Có những ký ức không bao giờ phai- . . .Ôi ngày xưa ơi . . .??? tháilan/ phannữlan-Tháng 11/2025-

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 258VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠILửa Lòng!Ngày buồn gửi gió mang điLắng lòng thật nhẹ thầm thì..Mùa xuân!Nước mắt rơi khẻ bâng khuângThời gian thoáng phút ngại ngần ..Yêu nhau!Nỗi nhớ một thuở khát khaoTìm quên trong ánh mắt trao... Một chiều!Dù cho tim nát hương yêuTình yêu muôn thuở vẫn khêu... Lửa lòng!Kim Oanh

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 259VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINgày Nắng MớiMây trắng bay, bầu trời xanh vời vợiĐóa anh đào vui hát ngợi xuân sangGiăng đôi tay chào đón sắc huy hoàngNiềm hạnh phúc chan hoà thâm tình bạnTừ bình minh đến khi trời chạng vạngLà một ngày ta hưởng trọn niềm vuiĐêm lửa ấm chia sẻ những ngọt ngùiMặt trời thức chào vui ngày nắng mớiKim Oanh

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 260VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐón Bước Chân HồngXuân về dệt khúc tình tơKhoác lên vai mộng người mơ năm nàoCài lên áo thắm hoa đàoHương yêu trải lối em vào vườn xuânGió lùa thả tóc bâng khuângBay trong nắng sớm tựa vầng mây trôiMắt huyền sóng biếc tinh khôiỬng hồng đôi má, nét môi dỗi hờnHoa đua khoe sắc bướm vờnTình vương đẹp ý lòng mơn man lòngPháo vang đón bước chân hồngYêu thương ấp ủ men nồng đêm xuânKim OanhMelbourne Xuân Canh Dần 25/02/2010---------------

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 261VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐón Mùa Xuân Mới!( Mùa xuân đón Ba)Ba thương yêu ơi!Mùa mới lại trở về trong khu vườn nhỏ, hoa muôn màu khoe sắc, chim hót líu lo.Bên hàng hiên, có một \"con bé\" ngồi nhâm nhi cà phê nhớ về ba của mươi năm trước. Đúng là với ba con cái lúc nào cũng bé bỏng phải không ba. Ba ơi, ba cùng con đón mùa Xuân mới nha ba.Ngay cả cây hoa giấy của má tặng cũng đơm hoa tươi cười trong nắng sớm. để cùng ba vui với ngày mới đón xuân sang.Con nhẹ lật trang ký ức, kỷ niệm lại ùa về.Xuân đã về trên ngàn cây nội cỏNhư tình yêu con bày tỏ cùng BaVườn nhà xinh lắm nở rộ muôn hoaTrang ký ức bao thiết tha trìu mến.(Hoa Biện Lý - Quà của má cho con)

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 262VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHồi xưa khi ngày đầu con đi học, lớp vỡ lòng do thầy Suốt dạy, lớp học cũng là nơi nhà thầy ở, con đường đất đến nhà thầy nhộn nhịp học sinh. Ba má sắm cho con cái cặp đệm (đan bằng lát), chiếc nón xếp thật gọn để vào cặp, khi tan học trời nắng mới mở bung ra, vành rộng mát mẻ vô cùng.Mới vào học đã có nhỏ bạn Bé Em, con của chú Ba Dẫn tiệm Tạp Hóa đối diện nhà. Bé Em rất thích con, nên thường lén lấy kẹo cho, con giấu đầy trong ngăn cặp. Một hôm má soạn cặp và thấy sao mà nhiều kẹo, má tra hỏi con, má bắt con trả lại và ba má quyết định không cho đến lớp nữa, chỉ trong một tuần ngắn ngủi.Thế là từ đó Lớp vỡ lòng tại gia, thầy cô giáo chính là ba má của con.Con học ở nhà cho đến lớp Ba mới xin vào trường Tiểu Học Giồng Ké.Ba là người đầu tiên đưa con vào lớp.Biết học nhảy nửa chừng, ba má sợ con không theo kịp chúng bạn, nên dạy trình độ rất cao. Ba má ơi, nhờ vậy mà học lực xếp giỏi, con được thầy cô thương yêu, suốt những năm Tiểu học, thầy cô chọn con là người mang về nhà, Sổ Điểm, Sổ Điểm Danh, phấn viết bảng.. Con “oai” quá phải không ba, con cám ơn “ thầy cô ba má “ của con nhiều lắm.Trong lớp bạn bè thương, hai nhỏ bạn Đậm và Phấn từ ruộng ra học, ngày nào cũng mang cho con những trái Me Keo bùi bùi, trái Ô Môi thơm ngon. Lần này hết bị má bắt rồi, vì chúng con ăn sạch giờ ra chơi… con gái ba ranh mãnh quá phải không ba hihihi…Xong hết năm tiểu học, con đậu và Đệ Thất trường Trung Học Tống Phước Hiệp. \" chính má may từng chiếc áo dài, lần đầu mặc áo dài đi học, con run run xúc động không cài nổi nút áo. Tay má nâng niu cài từng nút áo cho con. Xong má vuốt ve từ vai xuống vạt áo, mỉm cười \"con gái má như con chim bồ câu trắng vậy, ráng học nhen con\". Nhớ hoài hình ảnh ấy, làm sao con quên được má phải không ba.Năm 69 đậu vào Đệ ThấtNgày tựu trường. Ôi ngây ngất lòng tôi!Mặc áo dài sao lòng bối rốiMẹ vui say, nút áo vội cài thayTrong gió tà áo mới bay bay....

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 263VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI( Lớp Đệ Thất /8 - Kim Oanh đứng hàng đầu từ trái, mặc chiếc áo dài Má may)Buổi tựu trường đầu tiên ấy, ba đèo xe đạp chở con đi học, con hỏi sao ba không chở con đi xe gắn máy. Ba bảo, có nhiều điều ba muốn căn dặn con. Đúng rồi đi xe đạp thời gian dài hơn. Cũng nhờ vậy con được ôm vòng eo ba, áp mặt vào lưng ba, ôi mùi thơm mồ hôi đặc biệt của ba.Ba đèo xe nhỏ nhẹ dạy từng lờiĐôi tay nhỏ đẫm mồ hôiÔm eo ba tim reo… hồi hộp lạ“ Con nhớ học chớ lo raGiỏi ngoan cuối năm Ba Má thưởng quàĐừng theo bạn bè chọc pháTan Ba đón, Má ở nhà chờ nhe….”\"Dạ thưa Ba, con đã nghe!\"Bước vào trường, con phập phồng, hồi hộp, ngoái lại nhìn, ba vẫn đứng ở cổng cười vẫy vẫy tay, như truyền cho con sức mạnh và nghị lực để bước theo lối dẫn

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 264VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIvào lớp, rợp bóng mát với những hàng cây Huỳnh Đàn, Phượng Vỹ. Con tự tin hơn và vui vẻ, rộn ràng bước đi trên con đường thêu hoa nắng.Sân trường xanh màu ngăn nắp hàng câyXoay lại nhìn Ba vẫn đấyNhìn con cười tay vẫy vẫy… thương yêuBớt âu lo bớt sợ đi nhiềuTự tin bước trên đường thêu hoa nắng.Má còn kèm dạy tiếng Pháp cho con đến năm Đệ Ngũ, hết khả năng của má, thì ba là người kèm tiếng Pháp cho con đến năm Đệ Nhất. Ba đã cho con nên vóc nên hình và nắn nót con có một trí khôn để bước ra đời không nghi ngại.Mỗi dịp hè, ba má khuyến khích cho con lên Sài Gòn trau dồi Sinh ngữ, nơi đó có đủ nhu cầu, trình độ cao hơn, tiến bộ hơn.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 265VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBa dẫn đưa con từng bước khởi đầu….Mọi khó khăn, mọi nghịch cảnh, cùng tình yêu thương vô bờ bến, ba má đã dẹp sạch những con đường đầy chông gai, sỏi đá… để bước chân con được ung dung, tâm yên lành vững tiến đến tương lai.Con là con chim mới ra ràng, đã sống hồn nhiên trong chiếc lồng son êm ái…dù qua bao nhiêu giông bão vẫn đủ lớn chấp đôi cánh bay xa...vào khu vườn Đại Học đầy hoa thơm cỏ lạ... Một khung trời mới tươi sáng. Ôi đẹp sao!Tình Cha nghĩa Mẹ đẹp saoMẹ thao thức hát ca dao canh tànGian lao khổ nhọc Cha mangMong con hạnh phúc vô vàn giấc say!Ba ơi, bao yêu thương, bao tâm tình con còn ghi khắc mãi không quên. hôm nay tưởng nhớ 28 năm ba rời xa con cháu, con lật từng trang... từng trang ký ức để kể cho con cháu nghe, cũng như nhắc nhỡ chính bản thân con. Con sẽ cố gắng sống sao cho đẹp lòng ba má và ….Gom yêu thương con gói trọn tâm tìnhDâng tất cả đến hồn linh Ba máCông dưỡng nuôi lòng con xin cảm tạÂn nghĩa dầy tấc dạ chẳng hề phai!Con cảm ơn ba má đã cho con được làm con của ba má…trước cũng như sau và mãi mãi….Thương yêu con gái 9 gửi về BaLê Thị Kim OanhMelbourne 30.10.2025Giỗ lần thứ 28 của Ba

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 266VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINĂM BÍNH NGỌ (2026) VỚI CÂU SẤM TRẠNG TRÌNHSưu tầm của GS Nguyễn Lý-Tưởng.Năm 2016 Ông Donald J. Trump đắc cử Tổng Thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Năm đó là năm có con số 9 hoàn hảo: con số 45 tức Tổng Thống Thứ 45 của Hoa Kỳ; đó là con số 9. Năm 2016 là năm ông đắc cử Tổng Thống, bốn(04) con số cộng lại là con số 9 (2016 = 2+0+1+6)…Ngày 20 Jan 2025 là ngày tuyên thệ (đăng quang) của Tổng Thống 47 Donald J.Trump (2+0+2+5 = 9 đúng như Kinh Thánh của người Thiên Chúa Giáo nói về con số 9 là con số hoàn hảo. Ai đọc Kinh Thánh (Tân Ước cũng như Cựu Ước đều thấy nói đến con số 9 ví dụ trên Thiên Đàng có 9 phẩm Thiện Thần để hầu cận Thiên Chúa…Trong vũ trụ có 9 tầng trời…) Tại Việt Nam, hơn 500 năm trước, vào thời nhà Mạc 1622, có ông Nguyễn Bỉnh Khiêm là người thi đỗ Trạng Nguyên, là người Việt Nam rất giỏi về khoa Dịch Lý, Tử Vi…Ông có viết để lại cho đời sau bài thơ tiên tri như sau“Cửu Cửu càn khôn dĩ định” (Con số 9 là con số hoàn hảo…) Thanh minh thời tiết hoa tàn, (mùa Xuân, vào tháng ba là tiết Thanh minh mà hoa tàn)Trực đáo Dương đầu, Mã vỹ, (Đầu năm con Dê (năm Mùi và Dương là con dê…Mã (ngựa) vỹ (cái đuôi tức cuối năm Ngọ (ví dụ năm 2026 là năm Bính Ngọ) nghĩa toàn câu là “cuối năm Ngọ đầu năm Mùi)Hồ binh bát vạn nhập Trường An. (Hồ binh là quân Hồ tức quân phương Bắc, 8 vạn, sẽ tới Trường An…Trường An có nghĩa là “kinh đô” (của người phương Nam )Ngoài ra còn có câu “Mã đề Dương cước anh hùng tận…đầu năm con ngựa, cuối năm con dê…thì anh hùng sẽ tận số…Người theo chủ nghĩa Cộng Sản (xã hội) thường tự cho mình là “anh hùng” (ví du: nhân dân Việt Nam anh hùng…Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng…) “Anh hùng tận” nghĩa là bọn Cộng Sản sẽ hết số. Đầu năm 2026, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald J.Trump ra lệnh cho “biệt kích Delta Mỹ hay còn gọi là Seal…chỉ trong vòng 02 giờ đồng hồ “đột kích” bắt vợ chồng Mudaro (TT của Venezuela) đem về giam giữ tại New York để xử tội…Trước đây, phe đối lập với Mỹ (Nga, Trung Cộng, Iran, Cuba…) đều ca tụng Maduro là anh hùng (nước nhỏ mà dám công khai chống lại TT Trump là lãnh đạo của nước lớn)…Hiện nay: Nga, Trung Cộng…đều không đám chống lại Hoa Kỳ bằng quân sự…chỉ có lên tiếng phản đối mà thôi. Khi biệt kích Mỹ tấn công Venezuela…tất cả vũ khí hiện đại nhất của Nga, Tàu (Cộng Sản) đều bị tê liệt hết…Iran hiện đang sụp đổ, dân nổi dậy lật đổ giáo chủ Khameni (lãnh tụ tối cao Hồi giáo Iran)… Ngựa tượng trưng cho Năm Ngọ, đứng hàng thứ 7 trong 12 con giápNgựa là con vật rất gần gũi với đời sống của con người, giúp người nhiều việc nặng nhọc. Sử sách cũng đã ghi công những con ngựa quý đã giúp các bậc anh hùng lập nên

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 267VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInhững công nhiệp lớn lao cho đất nước và dân tộc. Người Trung Hoa cũng nhắc đến 8 con ngựa quý gọi là “Bát Tuấn Mã”. Trong sử Việt Nam, một số ngựa quý cũng được nhắc tên. Trong văn chương chúng ta nghe nói đến câu: “Hồ mã hý Bắc phong, Việt điểu sào Nam chi”: nghĩa là “Ngựa nước Hồ hý lên khi gió Bắc lạnh thổi đến; chim nước Việt làm tổ trên cành phía Nam”. Hồ là một bộ lạc sinh sống ở vùng sa mạc Mông Cổ, phía Bắc Trung Hoa. Ngựa theo chủ tướng đi chinh chiến xa quê hương, nghe gió Bắc lạnh lùng thì nhớ sa mạc tuyết phủ vào mùa Đông. Người nước Việt dâng chim quý lên vua nhà Hán, chim Việt làm tổ ở cành phía Nam... Ý nói con vật còn biết nhớ quê hương huống chi là con người.Cụ Phan Bội Châu hoạt động cách mạng, chống thực dân Pháp, mưu cầu độc lập tự do cho dân tộc Việt Nam cũng lấy biệt hiệu là Phan Sào Nam.Thời nhà Châu có Bá Nhạc là người biết coi tướng ngựa giỏi. Ông đã khám phá ra con ngựa quý gọi là “thiên lý mã” (ngựa có sức đi được ngàn dặm...). Chúng ta thường thấy các bức hoành phi treo trong nhà với lời chúc “Mã đáo thành công” nghĩa là cầu chúc cho ngựa mang tin thành công tốt đẹp đến. Đọc sử sách Việt Nam như Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (bản Chính Hòa 1697), Đại Nam Thực Lục Tiền Biên (1844) và Đại Nam Thực Lục Chính Biên (1848) và các bộ sử khác bằng Hán văn đã được dịch ra tiếng Việt... Chúng tôi nhận thấy những năm Ngọ trong lịch sử nước ta có rất nhiều biến cố xảy ra. Gần đây thì năm Giáp Ngọ (1954) chia đôi đất nước… là một biến cố rất lớn đối với dân tộc Việt Nam. Cứ đến năm Ngọ thì người ta lại nhắc đến hai câu Sấm của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm“Mã đề, Dương cước anh hùng tận,Thân Dậu niên lai kiến thái bình”Theo lịch Tàu, cứ 12 năm đúng một giáp thì trở lại năm Tý, năm Sữu, năm Dần, năm Mão…rồi lại Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi…không biết câu Sấm nầy đã ứng nghiệm rồi hay chưa? Từ thời ông Nguyễn Bỉnh Khiêm (nhà Mạc 1527…) đến nay cũng gần 500 năm…Nhưng tâm lý mọi người cứ đến năm Ngọ thì vẫn cứ chờ đợi các biến cố đến : “Anh hùng tận”…Vậy anh hùng mà Sấm Trạng Trình nhắc đến trong năm Giáp Ngọ 2014 nầy sẽ là ai?

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 268VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITừ năm 2015, GS Nguyễn Lý-Tưởng được Bà Mai Ly Đỗ (Tổng Giám Đốc Đài Phát Thanh Việt Nam tại Oklahoma City) mời tham gia Chương Trình “Những Vấn Đề Hôm Nay” mỗi tuần phát thanh một giờ và sẽ phát lại sau đó mỗi tuần một lần…Chương trình nầy được đưa lên internet, khắp nơi đều có thể theo dõi được kể cả Việt Nam. Bà Hillary Clinton, ứng cử viên của đảng Dân Chủ được giới Truyền Thông (MEDIA) ủng hộ và Phe Dân Chủ khẳng định 100% Bà Hillary Clinton sẽ là “Nữ Tổng Thống” đầu tiên của Hoa Kỳ…Trong khi đó, GS Nguyễn Lý-Tưởng trả lời các câu hỏi của Mai Ly trên Đài Phát Thanh Việt Nam thì nói rằng “ Theo Khoa Tử Vi, Hillary Clinton chỉ có số làm đến Hoàng Hậu (Đệ Nhất Phu Nhân) chứ không có số làm Hoàng Đế như Võ Tắc Thiên thời nhà Đường bên Trung Hoa hay như Từ Hy Thái Hậu thời Nhà Thanh Thanh(Thế kỷ 19 bên Trung Hoa)…Thời điểm 2015 chưa nghe nói đến ứng cử viên của Đảng Cộng Hòa là ai? GS Nguyễn Lý-Tưởng lý luận rằng trong cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2008, thời điểm thuận lợi cho đảng Dân Chủ thay thế đảng Cộng Hòa, nếu lúc đó đảng Dân Chủ muốn đưa một Nữ ứng cử viên lên làm Tổng Thống Hoa Kỳ thì tại sao lại cho Barrack Hussein Obama mà không chọn Hillary Clinton ? GS Nguyễn Lý-Tưởng kết luận “vì số Tử Vi của Hillary Clinton chỉ là Hoàng Hậu (Đệ I Phu Nhân) chứ không có số Hoàng Đế (Nữ Tổng Thống)…”Sau hai nhiệm kỳ Tổng Thống của Obama (2008-2012 và 2012-2016), dân Mỹ đã thấy rõ Obama đã làm cho Hoa Kỳ hoàn toàn sụp đổ về mọi mặt…nhất là số tiền nợ công bằng tất cả các đời Tổng Thống trước ông ta cộng lại, lên đến mấy chục ngàn ngàn tỷ dollars!!! Đó là chưa kể về các mặt quân sự, ngoại giao, văn hóa, luân lý, đạo đức của nước Mỹ hoàn toàn sụp đổ… Cuộc bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ ngày 8 Nov 2016, ai cũng thấy trước sẽ vào tay của ứng cử viên đảng Cộng Hòa nhưng chưa biết ai sẽ là người được đảng Cộng Hòa chọn trong cuộc bầu cử sơ bộ…Trong khi đó, ứng cử viên của đảng Dân Chủ là Hillary Clinton thì lại được Phe Dân Chủ và MEDIA ủng hộ đảng Dân Chủ tuyên bố 100% sẽ là Nữ Tổng Thống đầu tiên (Tổng Thống thứ 45 của Hoa Kỳ)Từ năm Giáp Ngo (2014) mặc dù chưa phải là năm bầu cử Tổng Thống thứ 45 Hoa Kỳ, nhưng đã có lời tiên tri về vị Tổng Thống tương lai của Hoa Kỳ rồi. Lời tiên tri đó, mãi đến năm 2016 mới được thực hiện (trong cuộc bầu cử Tổng Thống ngày 8 Nov 2016…đó là Donald Trump)…Năm Bính Ngọ (2026) sắp tới sẽ có nhiều biến cố quan trọng xảy ra cho Hoa Kỳ và Thế giới. Cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2024 (Giáp Thìn) được tổ chức vào ngày 5 tháng 11/2024 đem lại thắng lợi cho ông Donald J. Trung, ứng cử viên của đảng Cộng Hòa. Nhưng

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 269VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIngày Tuyên Thệ Nhậm Chức Tổng Thống thứ 47 của Hoa Kỳ phải đợi đến ngày 20/1/2025 (đối chiếu qua âm lịch là cuối tháng Chạp năm Giáp Thìn)…Đảng Dân Chủ bắt đầu đánh phá Ông Trump từ năm 2023, quyết loại trừ ông khỏi cuộc bầu cử Tổng Thống năm2024…Nhưng ông Trump vẫn bình tĩnh đối phó, không hề nao núng. Càng bị đánh phá thì ông Trung càng được dân Mỹ ủng hộ…Chiêu cuối cùng của Joe Biden, đương kim Tổng Thống của đảng Dân Chủ đưa ra để loại Ông Donald J.Trump của đảng Cộng Hòa là “kêu gọi giết ông Trump” (trên bích chương vận động tranh cử, Joe Biden đã viết rõ ràng “phải đưa Donald J.Trump vào tầm ngắm” (hồng tâm) và chuyện đó đã xảy ra thật…lúc 6:15 PM ngày Thứ Bảy 13.7.2024, Trump bị ám sát tại cuộc tập họp chính trị đông người ở Bethel Park, Buttler, tiểu bang Pennsylvania, nhưng thoát chết một cách lạ lùng: viên đạn xước qua vành tai mà không trúng vào đầu…Mọi người ai cũng cho đó là một phép lạ, chỉ có sự can thiệp của Thiên Chúa mới có thể cứu ông Trump thoát chết được. Lập tức Joe Biden tuyên bố “phản đối hành động mưu sát nầy” và vội vàng cho người đi thu lại tất cả các flyer vận động bầu cử có nội dung “kêu gọi đưa Donald J.Trump vào tầm ngắm (hồng tâm)…Ai cũng hiểu “chính Joe Biden là người kêu gọi giết Donald J.Trump” (đưa Trump và tầm ngắm -hồng tâm)…Còn chối cãi vào đâu được nữa! Hai ngày sau, ngày 15/7/2025, Đại Hội đảng Cộng Hòa tại Milwaukee (tiểu bang Wiscounsin) số người ủng hộ Trump tăng quá nhanh, đặc biệt xuất hiện một bộ mặt mới, Elon Musk, từ bỏ phe Dân Chủ, qua ủng hộ Donald Trump…và trở thành cánh tay đắc lực của Trump cho đến ngày 5 Nov 2024, ngày bầu cử và Trump đã đắc cử vẻ vang. Ngày 20/1/2025,Trump tuyên thệ nhậm chức TT thứ 47 của Hoa Kỳ (đúng vào ngày cuối năm Giáp Thìn, bước qua năm Ất Tỵ (tết Việt Nam), khởi đầu cho một trang sử mới của Hoa Kỳ…Năm 2026 (Bính Ngọ) là năm mà tên tuổi của Donald J.Trump, Tổng Thống Thứ 47 của Hoa Kỳ “nổi như cồn” mặc dù gặp bao nhiêu khó khăn do phe Dân Chủ gây nên. Nhưng rõ ràng trên thế giới hiện nay chưa có lãnh tụ Chính trị (nguyên thủ quốc gia nào) là sáng giá hơn Trump (kể cả Putin, Tổng Thống của nước Nga)…Từ 2015-2016, tôi là Nguyễn LýTưởng đã đoán tương lai của Donald J. Trump là “chân mạng đế vương”…Lúc đó, giới truyền thông tại Hoa Kỳ tuyên truyền “Hillary Clinton sẽ là Nữ Tống Thống đầu tiên của Mỹ…Nhưng tôi bắt đầu nói trên đài “Phát Thanh Việt Nam” của Mai Ly Đỗ (Tổng Giám Đốc) rằng “Hillary chỉ có số làm đến Hoàng Hậu mà thôi” (nghĩa là không có số làm Hoàng đế) vì đảng Dân Chủ đã loại bà và chọn Barrack Hussein Obama trong cuộc bầu cử 2008 (Thời điểm đó đảng Cộng Hòa đang thất bại và cơ hội cho đảng Dân Chủ…Nhưng đảng

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 270VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIDân Chủ đã chọn Obama, không chọn Hillary)…Vậy thì năm 2016 là “cơ hội của đảng Cộng Hòa” không phải là “cơ hội của đảng Dân Chủ” (Hillary không có hy vọng gì thắng được Donald Trump)…Năm 2016, trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa, Donald Trump đã loại tất cả những tên tuổi của Cộng Hòa (trong đó nào là Nghị sĩ, Dân biểu, Thống đốc tiểu bang kể cả Jebb Bush đương kim Thống đốc, con của một Tổng Thống, em của một Tổng Thống…mà đã thua Donald J.Trump ngay tại sân nhà…) Năm 2020 là năm xui xẻo cho Donald J. Trump, đắc cử rồi mà bị trò gian lận của Phe Dân Chủ cướp mất…Nhưng qua năm 2024, Trump và phe MAGA đã ngăn chận được trò gian lận của Thế Lực ngầm (hay nhà nước ngầm) do Tỷ phú thiên Tả là George Soros cấu kết với Obama…Từ ngày 20/1/2025, Donald J. Trump tuyên thệ nhậm chức cho đến bây giờ, địa vị của Trump là vô địch. Xin lưu ý: năm 2025 có con số 9 hoàn hảo (2+0+2+5) là con số 9 hoàn hảo đúng như câu Sấm “Cửu Cửu càn không dĩ định)Năm Bính Ngọ (2026) nầy, Hoa Kỳ cũng như thế giới sẽ trải qua nhiều biến cố mà Donald Trump là người “không có đối thủ”. Đảng Cộng Hòa nếu biết loại hết bọn RINO, đoàn kết chặt chẻ thực hiện khẩu hiệu MAGA thì sẽ thắng lợi trong cuộc bầu cử 2026 (giữa nhiệm kỳ) và Tổng Thống 2028…Dù cho ông Trump không còn ứng cử Tổng Thống thì người kế vị của ông còn hy vọng lãnh đạo Hoa Kỳ tối thiểu thêm 02 nhiệm kỳ nữa.Nguyễn Lý Tưởng sưu tầm

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 271VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIGọi Tên EmDiệm TrânÁo trắng vu qui em thướt thaBạn đời từ thuở em gặp taNay em đã về bên Chúa gọiNghẹn ngào ta nhớ tháng ngày quaEm là ánh sáng ngày tăm tốiRọi đường đưa lối bước ta điEm là mãnh lực ngày mòn mỏiBên em ta dựa cánh chim bàngEm là nguồn sống nơi buồn tẻBan nụ cười tới những thờ ơ Em là sức mạnh nguồn lưu độngEm truyển hơi ấm sưởi lòng taTa cần em như bướm cần hoaNhư đêm cần sáng bình minh hóngNhư sông cần nước quanh năm chảyNhư thuở thơ ngây cần mẹ cha Vắng em đời như thôi ý nghĩaLòng héo sầu tuy ngát hương hoaTrước kia khoảng trống em vùi đắpNay sống lạc loài trong thế gianBuổi chiều ta ngồi mơ cảnh cũVẫn ngỡ em về dưới hiên hoaBóng em vẫn thoáng trong mộng tưởngQuay cuồng ta khóc gọi tên emDiệm Trân

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 272VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINGÀY XUÂN TẢO MỘNhững ngày gần tết tôi hay mở you tube xem cảnh Việt Nam đón Tết cho đỡ nhớ quê hương, may ra tìm lại được một chút gì hình ảnh kỷ niệm của những mùa Xuân cũ.Tình cờ tôi thấy những you tube ngày Xuân đi tảo mộ Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa liền vào xem, nghĩa trang quân đội là hình ảnh thân thương với tôi từ lâu lắm rồi.Thời tuổi mới lớn biết mộng mơ, tôi và Bích Hợp nhỏ bạn cùng xóm chiều chiều hai đứa hay đạp xe đi chơi và vào Nghĩa Trang Quân Đội Hạnh Thông Tây Gò Vấp viếng mộ người không quen. Cảm thương những người lính đã vì nước hi sinh, lần nào đến chúng tôi cũng mua nhang và hoa Vạn Thọ để cắm trên những ngôi mộ. Năm 1973 có Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa, nhưng ở xa quá thì chúng tôi không thể đến được và sau 1975 thì lại càng quá xa cả hai nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Bích Hợp lấy chồng theo chồng về Bảo Lộc trồng trà và chế biến trà, sau này tôi đi Mỹ định cư, chúng tôi mất liên lạc nhau.Hôm nay tôi theo chân một kênh you tube ngày 25 Tết đi viếng mộ tử sĩ trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Ngay lối vào nghĩa trang dù bức tượng Thương Tiếc không còn nữa nhưng trên bàn thờ Đền Tử Sĩ người ta bày hai bình hoa Vạn Thọ và hương khói đã là niềm tưởng nhớ tiếc thương. Từ Đền Tử Sĩ bước xuống, xưa là nơi đặt tấm bia lưu niệm nay tấm bia đã bị đập bỏ, ai đó đã dựng lên một cây hoa Mai giả. Hoa nở đầy trên cành, hoa rơi rụng xuống xung quanh một màu vàng rực rỡ, trên mỗi cành Mai treo những tấm thiệp màu đỏ đang đong đưa trong gió cũng đủ thấy mùa Xuân về cho vui lòng bao hương hồn tử sĩ.Nghĩa trang rộng lớn, hàng cây cao bóng mát thả trên lối rất nhiều lá khô rơi, người ta đi tảo mộ rất đông, ai cũng mang theo hoa, nhiều nhất là hoa Vạn Thọ, rộn rịp giữa những dãy mộ chỗ nào cũng thấy màu vàng hoa Vạn Thọ và người thì quét dọn mộ, người thì bày trà bánh, trái cây cúng kiếng.Bên cạnh những ngôi mộ tươm tất đã được xây sửa sơn phết lại có nghĩa là vẫn còn thân nhân đến thăm, có nhiều ngôi mộ điêu tàn hoang phế, rêu xanh mọc đầy hay đã lún xụp đổ vỡ cả mộ bia trông thật buồn. Có thể những người thân

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 273VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIruột thịt nhất đã mất mát, đã ly tán trong chiến tranh, hay thân nhân vẫn còn đâu đó trên quê hương Việt Nam nhưng đường xá xa xôi, hoàn cảnh kinh tế nghèo khó hoặc tình cảm nhạt phai nên đành bỏ mặc người đã chết trong lãng quên, trong gió bụi cuộc đời.Anh you tuber hỏi thăm một bác đang quét lá khô quanh các ngôi mộ, bác chẳng có thân nhân nào nằm ở đây, chỉ vì xưa bác cũng là một người lính, nay thỉnh thoảng những dịp lễ tết bác vào nghĩa trang quét dọn và thắp nén nhang cho những mộ bị bỏ hoang.Người lính năm xưa đến viếng đồng đội đã yên nghỉ bao năm khi cuộc chiến chinh tàn. Ngoài ra cũng có một số người thiện nguyện đến nghĩa trang quét mộ, thắp nhang. Thật ngưỡng mộ những tấm lòng tử tế của những người xa lạ kia dành cho những ngôi mộ tử sĩ Việt Nam Cộng Hòa.Anh you tuber tiến đến gần một ngôi mộ xây đẹp to cao sạch sẽ, đám đông gần chục người thân đang rộn rịp đứng xung quanh mộ, bên những chậu hoa Vạn Thọ và hoa Hướng Dương vàng tươi rực rỡ. Trên mộ bày biện linh đình đủ thứ món ăn thức uống cho ngày Tết. Anh you tuber hỏi thăm và xin phép được quay, họ đồng ý, một chị tự giới thiệu:- Đây toàn là anh chị em chúng tôi, hôm nay đến viếng mộ ba.Anh youtuber nhìn đám đông người …hoang mang:- Chà, bác tử sĩ đông con quá ..Một chị khác liền nói:- Ba nằm dưới mộ là ba chung của chị em tui đó.Anh you tuber vẫn hoang mang:- Ba chung là sao chị?Chị chỉ từng người giới thiệu:- Kia là chị Hai, chị Ba, anh Tư, chị Năm, anh Sáu là con của ba dưới mộ này và tui là thứ bảy đây là thứ tám. còn thằng út đang ở nhà là con của ba…sau. Từ nhỏ tới lớn năm nào má cũng dẫn tất cả các con đến nghĩa trang quân đội Biên Hòa thăm mộ ba này cho đến khi má mất chị em tui vẫn tiếp tục hàng năm đến đây.Nhìn bia mộ ghi hạ sĩ Trần Văn Bê sinh 1938 Tử trận 1969. Anh ra đi khi mới 31 tuổi đời và để lại một đàn con. Chắc anh Bê lấy vợ sớm và vợ sinh năm một, người vợ trẻ góa bụa một nách mấy con thơ dại ấy đã đau khổ và vất vả

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 274VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIthế nào. Sau này chị lập gia đình khác và sinh thêm ba đứa con nữa .Người vợ góa của anh Trần Văn Bê dù đã có gia đình khác nhưng vẫn không quên anh, hàng năm vẫn thăm viếng mộ phần người chồng trước, chẳng phải chỉ mình chị mà chị dẫn cả đàn con trước và sau theo cùng. Anh Bê chắc đang mỉm cười nơi chín suối.Nhìn đám đông chị em, các anh chị nay tuổi đều trung niên, họ tuy là chị em khác cha nhưng tình thân thương gần gũi vì họ có chung người mẹ ăn ở có nghĩa có tình.Một chị chỉ những món ăn bày biện trên mộ và nói:- Chúng tôi thắp nhang cúng cho Ba, mời ba và mời tất cả các bác gần mộ ba cùng về ăn tết luôn.Những ngôi mộ gần mộ anh hạ sĩ Trần Văn Bê cũng được vui lây, các con của anh Bê đã thắp nhang cho họ. Có lẽ ở một cõi tâm linh nào đó họ sẽ cảm nhận được và sẽ ấm lòng.……………..Xem xong you tube tôi chưa kịp kể thì chồng đã hỏi:- Bà vừa xem you tube chợ hoa tết ở Việt Nam hả.? Cầu mong họ không ế ẩm như những năm trước kẻo bà lại khóc thương hoa và thương người bán hoa.- Em xem ngày Xuân đi tảo mộ ở Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa.Chồng băn khoăn:- Xem nghĩa trang bà càng khóc nhiều chứ hả?- Em ngậm ngùi chứ sao không. Nhưng em đã cầu nguyện, ước mong bao nhiêu năm qua những xác thân tử sĩ ấy đã trở về cát bụi và đã đầu thai kiếp khác ở một nơi chốn thái bình không có chiến tranh.- Anh cũng tin thế.Tôi hào hứng:- Đố anh, trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa ngôi mộ nào là hạnh phúc nhất?- Những ngôi mộ trong nghĩa trang mà cũng có hạnh phúc nữa sao?Tôi giải thích:- Biết rằng cái chết là hết là buồn. Nhưng trong cõi hết cõi buồn ấy nếu có điều gì an ủi cũng hạnh phúc cho người dưới mộ chứ anh.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 275VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIChồng suy nghĩ và kể ra:- Những mộ có thân nhân chăm sóc, có bạn bè dù chỉ đôi khi đến thắp một nén nhang, có người dưng dù chỉ thỉnh thoảng đến nhổ cỏ hay quét giùm lá khô rơi..….- Ừ, hạnh phúc đấy. Nhưng em vừa xem xong một you tube và em chấm điểm ngôi mộ anh Hạ Sĩ Trần Văn Bê là hạnh phúc nhất trong số những ngôi mộ hạnh phúc như anh vừa nói.Tôi kể hết chuyện những người con đến thăm mộ anh Trần Văn Bê và tiếp:- Em cảm mến người vợ góa của anh Bê và cả người chồng sau của chị ấy đã thông cảm cho vợ để an ủi người quá cố. Đây là ngôi mộ hạnh phúc nhất không chỉ vì ngôi mộ được xây lại đẹp đẽ mà vì bao nhiêu năm qua luôn có những tình thân ái của người vợ, của các con ruột anh Bê, mà anh Bê còn “lời” thêm tình thân ái những người con riêng của vợ với người chồng sau .……………………….Tối hôm ấy tôi ngủ mơ thấy tôi và Bích Hợp vẫn còn là bạn hàng xóm ở Hạnh Thông Tây Gò Vấp.Ngày nay nghĩa trang quân đội Hạnh Thông Tây không còn nữa, đã bị di dời san bằng. Tôi và Bích Hợp rủ nhau, hẹn nhau ngày tết sẽ đi viếng mộ Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa dù nơi đây đã bị thay tên, thay hình đổi dạng.Chúng tôi sẽ mua nhang mua hoa Vạn Thọ và để trên bàn thờ Đền Tử Sĩ, chúng tôi sẽ quét dọn “nhà cửa” cho các tử sĩ, những ngôi mộ sạch sẽ mới mẻ đón chào năm mới.Ở ngoài kia mùa Xuân đang về thì trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa cũng có mùa Xuân. Bao người thân người quen hay không quen biết vẫn nghĩ đến các tử sĩ Việt Nam Cộng Hòa, đang viếng thăm các anh và chúc các anh một mùa Xuân an lành trong tình người, không còn những phân biệt, những hận thù.Nguyễn Thị Thanh Dương( Sept. 1, 2025)

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 276VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐÓN XUÂN VỀNhìn lịch mùa Xuân lại đến rồiThêm một mùa Xuân ở quê ngườiXuân ơi tôi có bao kỷ niệmTôi nhớ Xuân xưa tiếc một thời.Tuổi mười lăm mười bảy tôi chờTết đến đẹp như một giấc mơCánh thiệp đầu Xuân trao thương mếnPháo đỏ mai vàng trong câu thơ.Dù đất nước trong thời chiến tranhMiền Nam vẫn sống trong no lànhCánh thiệp đầu Xuân ra tiền tuyếnChúc Xuân chiến sĩ, mộng thái bình.Bây giờ trên quê hương thứ haiQuê hương thứ nhất đã xa xôiNhưng trong lòng tôi còn có tếtTết theo người Việt đi khắp nơi.Ở đây cũng mây trắng trời xanhDù trời còn lạnh chút gió đôngTháng Hai mùa Xuân chưa kịp đếnHoa vẫn nở đón chào mùa Xuân.Ở đây dù tuyết vẫn còn rơiNgoài kia những bận rộn cuộc đờiNhưng tôi người của mùa Xuân cũẤm lòng mình khi Tết đến nơi.Chào Tết nhé. Hãy bước vào nhàTôi đón Tết đón một món quàTôi yêu Xuân cũ và Xuân mới Ở quê này và ở quê xa.Nguyễn Thị Thanh Dương( Dec.. 2025)

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 277VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICộng đồng Người Việt hải ngoại càng phân tán, chia rẽ càng lâu sự thành công của đảng Cộng sản Việt Nam càng lớn.Thân chào quý Văn Thi Hữu,Bài này mình viết vào ngày 22.01.2022 ngày Thầy Thích Nhất Hạnh viên tịch, hôm nay ngày giỗ Thầy, mình mạn phép chia sẻ vào diễn đàn VBVNHN.Cộng đồng Người Việt hải ngoại càng phân tán, chia rẽ càng lâu sự thành công của đảng Cộng sản Việt Nam càng lớn.***Sống trên đời người nào cũng có mặt tốt mặt xấu, nhưng nếu là thường dân thì không ai có quyền xen vào đời tư của người khác để mạ lỵ, chửi rủa, vu khống thậm tệ, thậm chí đặt những điều nói xấu mà thiếu dữ kiện.Đàng này người nào có chút tên tuổi, là người của cộng đồng thì khó tránh khỏi miệng lưỡi độc ác của họ. Họ chỉ nắm vào những thông tin „nóng“ bề ngoài rồi bám vào đấy, tin vào đấy như Chân Lý, thể như nó là Sự Thật, rồi hùa nhau mổ xẻ, chửi rủa, phổ biến tiếp. Chửi cho đã miệng, chửi cho hết một kiếp người lưu vong tỵ nạn cộng sản. Dù kiếp người rất ngắn nhưng họ cấy tâm thù hận rồi sống bằng tâm thù hận thay vì tình yêu thương, tha thứ.Thành phần này vì thù hận cộng sản cùng cực nên đụng đến những gì cộng sản là họ hùa nhau chửi. Như những ca sĩ từ hải ngoại về Việt Nam ca hát phục vụ cho nghệ thuật cũng bị họ hùa nhau chửi, họ tẩy chay. Vài Trung tâm ca nhạc tại hải ngoại cũng bị họ bầm dập, mỗ xẻ, xướng ngôn viên, MC Kỳ Duyên, như nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn họ cũng không chừa!! Diễn viên gạo cội Kiều Chinh về nước làm từ thiện họ cũng chả tha, họ chửi rủa.Họ hận thù cộng sản ngút ngàn tận xương tủy nên hể ai về Việt Nam làm từ thiện giúp dân nghèo đói, tức là bị họ chụp cho cái nón cối cộng sản, trong khi bao nhiêu người về nước du lịch, ăn chơi, đàn điếm, chả nghĩ đến phận nghèo đói thì được thiên hạ tha cho.Bạn Đức thì nói: \"Các vị người Việt Nam nên hãnh diện vì có một vị Thầy tài ba Thích Nhất Hanh. Một vị sư thông thái, thông minh, đạo đức, ông chống cộng suốt đời, chống sự bất công của đồng minh Hoa Kỳ đối với nhân dân Việt. Từ sự thống khổ của dân tộc mà từ thời Việt Nam Cộng Hòa đã có những luận điệu tuyên truyền tinh vi của Việt Cộng, để bao nhiêu người quốc gia lọt

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 278VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIvào bẩy của chúng để luôn miệng chửi rủa Thầy thậm tệ, chụp cho Thích Nhất Hạnh một cái mũ Cộng sản.\"Thiền sư Thích Nhất Hạnh thông minh đã nhận ra hành vi đen tối của đồng minh Hoa Kỳ, ông bất mãn về sự phản bội của đồng minh mang danh đem quân vào miền Nam tưởng sẽ ngăn chặn làn sóng cộng sản, nào ngờ để rồi Kissinger sau đó đi đêm với Tàu cộng, bán đứng miền Nam Việt Nam cho Cộng sản Quốc tế, đưa tới Hiệp định Hòa bình Paris 1972, quân Mỹ rút lui. Miền Nam lọt vào tay cộng sản quốc tế, từ đó làn sóng Thuyền Nhân Việt Nam tỵ nạn tại Biển Đông, từ đó cộng đồng người Việt tại hải ngoại bị phân tán, chia rẽ, bởi bên theo, bên chống, bởi sự thù hận cộng sản đã khiến người Việt không còn tin tưởng nhau.Ngày 22.01.2022 Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viên tịch, nhưng sự hận thù vẫn còn tồn tại. Chừng nào đảng cộng sản Việt Nam còn hiện hữu – Chừng nào số người Việt chạy trốn cộng sản sống rải rác lưu vong tại xứ người còn hiện hữu thì sự thù hận đó còn hiện hữu.Vậy, muốn sự thù hận đó chấm dứt chỉ có một biện pháp duy nhất, là: Giải thể đảng Cộng sản Việt Nam, anh em Nam Bắc một nhà.Nhưng người Việt Nam chúng ta đừng quên rằng: cộng sản họ rất sợ sự đoàn kết của toàn dân, đoàn kết gây sức mạnh chống lại chúng, cho nên những ai vui chơi đàn điếm thoải mái thì không sao, miễn đừng đụng tới lãnh đạo của chúng.Cho nên thành phần người Việt quốc gia thù cộng sản lại là nòng súng mà đảng cộng sản dùng để bắn xẻ tiêu trừ người anh em mà đảng không cần tốn một viên đạn.Cộng đồng Người Việt hải ngoại càng phân tán, chia rẽ càng lâu sự thành công của đảng Cộng sản Việt Nam càng lớn.Võ Thị Trúc Giang Lúa 922.01.2022

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 279VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICHUNG MỘT GIẤC MƠGiấc mơ đó là gì? rất giản dị nhưng cũng gian nan vất vả vô cùng, thậm chí phải trả giá bằng máu và nước mắt. Giấc mơ ấy không phải tự nhiên mà có, nó phải trả giá bằng sự hy sinh của bao thế hệ. Giấc mơ ấy không phải chỉ hôm nay mà vốn đã bao đời và sẽ còn mãi mãi về sau. Giấc mơ ấy không chỉ riêng của tiến sỹ Martin Luther King, không chỉ riêng của người mỹ da màu mà còn là giấc mơ của tất cả các dân tộc trên trái đất này. Giấc mơ ấy chính là nhân quyền, bình đẳng, tự do, phẩm giá con người. Những từ ngữ này tuy ngắn gọn, nhỏ bé nhưng đã trải qua một thời gian dài và phải trả giá rất lớn mới có thể đạt đến được. Người Mỹ cũng có câu danh ngôn “Freedom is not free”, tự do không phải là của miễn phí, phải đấu tranh mới có được. Dân quyền, bình đẳng là niềm hạnh phúc lớn nhất của con người. Hạnh phúc phải đấu tranh chứ không ai đem đến biếu, thậm chí phải hy sinh mới có thể có được. Tiến sỹ Martin Luther King đã trả giá cho hạnh phúc của mọi người bằng chính sinh mạng của mình. Ông đã đứng lên kêu gọi mọi người tranh đấu bất bạo động. Ông nối tiếp con đường bất bạo động của ngài Mahatma Gandhi. Nhờ sự dấn thân của ông và phong trào đấu tranh đòi bình đẳng, dân quyền mà chính phủ đã dẹp bỏ những luật kỳ thị, phân biệt chủng tộc như luật Jim Crow. Martin Luther King là thủ lĩnh dân quyền lớn nhất của nước Mỹ, tầm ảnh hưởng không chỉ nước Mỹ mà còn cả thế giới. Phong trào tranh đấu chống lại sự bất công, phân biệt chủng tộc không chỉ đem lại bình dẳng cho người Mỹ gốc Phi mà còn đem lại sự bình đẳng cho cả các sắc dân thiểu số, dân Á châu sống trên đất Mỹ. Martin Luther King làm cuộc cách mạng lớn lao đánh thức lương tri của người Mỹ, làm thay đổi nhận thức của nhiều thành phần dân chúng trong xã hội, thức tỉnh mọi người về giá trị và thân phận của con người. Cái giá trị nhân sinh căn bản mà hiến pháp Mỹ đã từng tuyên bố: “Mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc”. Martin Luther King là một mục sư, một con người có lòng nhân ái bao la, một chiến binh dũng cảm. Công cuộc tranh đấu bất bạo động chống lại sự phân biệt chủng tộc, đòi hỏi quyền bình đẳng, quyền dân sự khởi đầu khi bà Rosa Parks bị bắt vì không chịu nhường ghế trên xe buýt cho người đàn ông da trắng. Cuộc tranh đấu tẩy chay xe buýt kéo dài 385 và cuối cùng chính quyền phải bãi bỏ

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 280VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIviệc phân biệt chủng tộc trên xe buýt. Khi phong trào tẩy chay xe buýt lên cao, một đám đông người da trắng hung dữ cầm vũ khí kéo đến nhà ông. Ông bình tĩnh tuyên bố: “Chúng ta phải yêu thương những người anh em da trắng bất kể là họ đã làm gì đối với chúng ta” thật can đảm và rộng lượng biết bao! Martin Luther King vốn xuất sắc từ nhỏ, mười lăm tuổi đã vào học đại học More House (trường đại học dành riêng cho người da đen). Ông nổi tiếng với tài hùng biện, khi làm lãnh tụ của phong trào phản kháng bất bạo động để dấu tranh cho sự bình đẳng trong quyền dân sự ông gặp phải sự thách thức từ những nhóm SNCC của James Foreman cực đoan muốn tranh đấu bạo động, dùng vũ lực.Cuộc tuần hành vĩ đại ở Washington DC năm 1963 có lẽ là cuộc tụ tập đông đảo nhất từ trước cho đến thời điểm ấy, quy tụ hơn 250.000 người đủ các thanh phần dân chúng và các sắc tộc khác nhau. Tại đây Martin Luther King đã đọc bài diễn văn bất hủ “Tôi Có Một Giấc Mơ”, đây là bài diễn văn rất hay, nổi tiếng và được tìm đọc, trích dẫn nhiều nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Bài diễn văn đi vào lịch sử và khiến cho tên tuổi ông trở nên bất tử. “…Tôi có một giấc mơ, chân lý này trọn vẹn, ấy là mọi người sinh ra đều bìnhđẳng…Tôi có một giấc mơ…sống trong một đất nước mà chúng ta không còn bị đánh giá bằng màu da mà bằng tính cách”Trong những năm tháng chiến tranh Việt Nam, ông bày tỏ quan điểm nghi ngờ về cuộc chiến và ra sức cỗ vũ đấu tranh cho hòa bình. Ông cũng đã gặp và thảo luận với thiền sư Thích Nhất Hạnh về cuộc chiến, về nhân quyền và nhiều vấn đề khác. Martin Luther King không chỉ tranh đấu cho dân quyền, đói nghèo, công ăn việc làm của tầng lớp người nghèo ở Mỹ mà còn tranh đấu và thúc đẩy nhân quyền, chống đói nghèo ở nhiều nước khác. Ông và tổ chúc SCLC thúc đẩy phong trào “chiến dịch cho dân nghèo” đòi hỏi công bằng trong kinh tế cho các thành phần nghèo khổ thuộc lớp dưới của xã hội. Việc dấn thân tranh đấu dù là bất bạo động đã khiến ông bị chính phủ bắt bỏ tù, bị các thành phần cực hữu căm thù, các thế lực thượng đẳng phân biệt chủng tộc muốn triệt hạ ông. Ông hòan toàn ý thức được điều này nhưng không hề lung lay hay lùi bước. Ông cũng tiên đoán được cái kết và dường như đã chuẩn bị sẵn. Trong một lần phát biểu trước đám đông quần chúng, lời ông thấm đượm vẻ tiên tri: “… Người ta đang bàn tán về những lời đe dọa…Tôi cũng như mọi người, tôi

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 281VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠImuốn được sống lâu, sống thọ là quý báu, nhưng hiện nay tôi không còn quan tâm…Tôi không lo lắng gì nữa. Tôi không sợ hãi. Mắt tôi đã ngắm xem sự vinh hiển của chúa”. Và điều gì đến đã đến, một tên cực hữu đã nã súng vào ông. Ông nằm xuống để cho tự do bay lên, bình đẳng giữa mọi người, hòa bình cho tất cả. Với các nỗ lực hết mình tranh đấu bất bạo động vì bình đẳng, chống phân biệt chủng tộc… mà ông được vinh dự nhận giải Nobel Hòa Bình năm 1964. Năm 1977, tổng thống Jimmy Carter trân trọng truy tặng ông huân chương Tự Do. Năm 1986, lần đầu tiên cử hành ngày quốc lễ Martin Luther King vào ngày thứ Hai thứ ba trong tháng giêng và đến năm 2000 thì lễ Martin Luther King được thực hiện trên cả 50 tiểu bang. Năm 2004 được tưởng thưởng huy chương vàng quốc hội. Martin Luther King đã hiến dâng đời mình cho cộng đồng người Mỹ gốc Phi, cho các cộng đồng thiểu số ở Mỹ. Ông dấn thân tranh đấu bất bạo động, làm thủ lĩnh phong trào dân quyền đòi bình đẳng cho mọi người, đấu tranh cho tự do, cho hòa bình. Martin Luther King là một nhân vật lẫy lừng trong lịch sử hiện đại của nước Mỹ. Tạp chí Time cũng đã bình chọn ông đứng hàng thứ sáu trong danh sách một trăm người có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ. Đài Discovery và AOL bình chọn Martin Luther King đứng hàng thứ ba trong danh sách những người Mỹ vĩ đại nhất. Tiểu Lục Thần PhongẤt Lăng thành, 0126

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 282VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBƯỚC CHÂN HÒA BÌNH Đi bộ cầu nguyện, hành hương, tam bộ nhất bái, nhất bộ nhất bái…là những phương pháp thực hành vốn có lâu đời trong Phật giáo. Người Tây Tạng hàng ngày vẫn thực hành nhất bộ nhất bái, hàng năm đi bộ nhiễu quanh cung Potala ở Lhasa hoặc đi vòng quanh núi thiêng Kailash. Hòa thượng Hư Vân từng tam bộ nhất bái hơn 3000 km đến Ngũ Đài Sơn. Gần đây sư Minh Tuệ cũng đã đi bộ suốt chiều dài nước Việt đến sáu lần…Truyền thống này thực hành ở Việt Nam hay các nước Phật giáo châu Á thì chuyện bình thường, tuy nhiên hoàn cảnh ở Âu - Mỹ lại là một vấn đề lớn. Người Âu - Mỹ tuyệt đại đa số là tín đồ Thiên Chúa, Tin Lành…ít người biết đến đạo Phật. Đạo Phật ở Âu - Mỹ chỉ giới hạn trong giới Trí thức, học giả mà thôi; bởi vậy việc thực hành các truyền thống Phật giáo ở nơi công cộng trên đất Âu - Mỹ là cả một vấn đề quan trọng. Cách đây mười mấy năm, đã có các nhà sư Việt đi bộ cầu nguyện cho hòa bình. Các nhà sư Việt đã gặp không ít những người Âu – Mỹ dè bỉu, la hét, xua đuổi. Chính quyền các địa phương mà đoàn sư đi qua tuy họ không làm khó nhưng họ cũng không hưởng ứng. Lần này thì khác, các vị sư đi bộ vì hòa bình được sự hưởng ứng nồng nhiệt của dân chúng khắp nơi. Chính quyền các địa phương cũng ủng hộ hết mình. Báo chí -truyền thông chính thống đưa tin, các trang mạng xã hội ngập tràn tin tức tốt lành. Các vị sư Lào, Việt, Cambodia, Sri Lanka đã thực hiện một sứ mệnh lớn, đem lại một luồng sinh khí mới, lan tỏa tinh thần yêu thương, đoàn kết, từ bi… đến với mọi người. Mười chín vị sư dẫn đầu bởi vị tỳ kheo Bhikku Pannakara, xuất phát từ chùa Hương Đạo (Vipassana Bhavana Center) Fort Worth - Texas đi bộ vì hòa bình (Walk For Peace). Các vị sư bắt đầu đi từ 10/26/2025 dự kiến sẽ đến Washington DC vào 02/13/2026. Lịch trình sẽ đi qua 10 tiểu bang: Texas, Louisiana, Misissippi, Alabama, Georgia, South Carolina, North Carolina, Virgina, Maryland …Tổng chiều dài phải đi là 2300 miles (3680 km). Các sư đi bộ trong thời tiết giá rét, có ngày dưới không độ. Các sư đi bộ với chú chó

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 283VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIAloka, chú chó này vốn ở Ấn Độ, một lần thấy các vị sư đi bộ ở Ấn Độ nó quấn quýt không rời, rồi nó bị tai nạn và được cứu chữa, từ đó nó gắn bó với các sư không thể tách ra được nữa, đồng hành cùng các sư. Các sư đi bộ cho hòa bình, vì hòa bình đã tạo nên một luồng cảm xúc hứng khởi mạnh mẽ trong công chúng Mỹ. Lá cờ trắng với hình chim bồ câu và câu Slogan “Walk For Peace” cùng với thông điệp “Peace is not a destination, but a daily practice that within each individual” đang lan tỏa trong mọi tầng lớp dân chúng Mỹ.Nước Mỹ đang trong cơn khủng hoảng niềm tin và đạo đức; đang chia rẽ trầm trọng vì sự kích động thù hận, kỳ thị của những kẻ cực hữu. Dường như sự xuất hiện của các nhà sư Phật giáo trong cuộc đi bộ vì hòa bình đã đem lại cảm xúc tích cực cho mọi người. Theo như đài Fox 5 đã nhận xét về đoàn sư Phật giáo đi bộ cho hòa bình: “…Symbolic mesage of healing, renewal”. Bước chân hòa bình của các nhà sư Phật giáo đi qua đồng hoang – bờ bãi, xóm làng, thị tứ, đô thành… nơi nào cũng nhận được sự đón chào nồng nhiệt và hoan hỷ cung nghinh của dân chúng hai bên đường. Lực lượng cảnh sát các địa phương làm việc hết mình để đón, tiễn và giữ an ninh suốt quá trình các sư đi bộ qua địa phương mình. Các ông thị trưởng, cảnh sát trưởng, dân biểu, viên chức… ra tận địa giới đón chào các sư. Dân chúng đem hoa và thức ăn để biếu các sư. Rất nhiều người Mỹ đã khóc vì hoan hỷ. Hàng ngàn dân chúng hai bên đường hoan hô các sư. Có không ít người chắp hai tay như những Phật tử thuần thành để chào các sư. Các sư Phật giáo đã làm nên một sự kiện lớn vô tiền khoáng hậu ở vùng đất mới này. Ngay từ khi các sư bắt đầu cuộc hành trình đi bộ, trong lòng tôi đã có nỗi lo sợ “không biết các sư có gặp rắc rối?” vì dân chúng ở xứ này khác đức tin vả lại hiện tại đang bị quyền lực tối cao kích động kỳ thị người da màu, chia rẽ giữa các sắc dân… Nhưng thật may thay, nỗi lo ấy không xảy ra mà hoàn toàn ngược lại. Người Mỹ đã tràn ra đường chào đón cung nghinh các sư trong niềm hoan hỷ xưa nay chưa từng thấy. Khi các sư đến Đào bang vào ngày thứ Hai (vốn là ngày làm việc đầu tuần) ấy vậy mà hàng ngàn dân chúng đứng dọc hai bên đường 85, 138, Jonesboro… để chào đón các sư. Tối thứ Hai, tại khu vực South Lake Mall vốn rộng mênh mông mấy trăm ngàn square feet ấy vậy mà cả một biển người ken kín. Hơn mười ngàn người chờ đón các sư trong niềm hoan hỷ và tràn đầy háo hức. Nhiều em tuổi teen mang theo hoa để tặng các sư. Số người càng lúc càng đông, cảnh sát phải phong tỏa mọi lối vào South Lake Mall, không tiếp nhận

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 284VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIthêm người được nữa. Tôi chứng kiến cả một biển người già – trẻ, lớn – bé, trắng – đen – nâu – vàng… chen vai thích cánh chờ trông thấy và nghe các sư nói chuyện. Ông John Lapm, thị trưởng thành phố Morrow là một người vô cùng tốt và hào phóng, hỗ trợ hết mình cho việc đón các sư cũng như tất cả mọi hoạt động văn hóa của người Việt tại đây.Các sư đi qua các địa phương, chúc phúc cho dân chúng, viếng thăm các tòa nhà chính phủ và các cộng đồng (theo lời mời của chính quyền địa phương). Ngoài ra các sư còn nói chuyện và giải đáp các câu hỏi của dân chúng trong lúc các sư nghỉ chân bên đường. Tôi có một bà bạn làm chung tên là Veronica, bà khoe với tôi về sợi dây đeo tay mà các sư chúc phúc cho bà. Bà hỏi ý nghĩa của việc này. Tôi nói đại khai là lời chúc phúc cho bà thân và tâm an lạc, tam bảo gia hộ, gặp thuận duyên trong đời (người đời gọi là may mắn). Việc bà gặp gỡ các sư, được các sư chúc phúc đấy chính là thuận duyên, là may mắn rồi! Bà Veronica lại hỏi: “Tại sao trời rét cắt da cắt thịt vậy mà có vị sư đi chân đất?” Tôi vận dụng cái biết nghèo nàn ít ỏi để trả lời: “Đi chân đất là biểu trưng cho sự buông bỏ, giảm thiểu sự lệ thuộc vào vật chất…Con người bị đau khổ vì quá lệ thuộc vào vật chất, vì bị dinh mắc, vì bị ràng buộc… Bởi vậy Phật giáo chủ trương con người phải buông bỏ để thoát khổ”.Trả lời bà Veronica mà trong lòng tôi rưng rưng cảm động và khâm phục các sư. Trời rét như thế này, mình ở bên trong nhà có lò sưởi, mặc áo quần mấy lớp, giày, vớ, khăn, mũ… đủ cả mà còn kêu lạnh. Trong khi ấy các sư đi bộ trong giá rét, đầu trần chân đất (có vị mang giày). Những bộ áo cà sa vàng, cam… sáng lên trong tiết Đông ảm đạm. Vóc dáng các sư cũng như mọi người Á Đông khác, khá nhỏ bé so với người Mỹ, ấy vậy mà bên trong là cả hùng tâm đại lực mới có thể làm được việc như thế này. Các sư đi khá nhanh, tinh thần thoải mái, hoan hỷ, luôn mỉm cười và vẫy chào mọi người hai bên đường. Đặc biệt là chú chó Aloka đi theo càng làm cho dân chúng Mỹ căng thêm thích thú và hào hứng. Mỗi ngày các sư đi trung bình 30 miles (46 km), đến Georgia coi như được nửa hành trình, từ đây đi lên Washington DC còn khó khăn hơn vì càng về hướng Bắc thì thời tiết càng lạnh và khắc nghiệt hơn. Thời tiết lạnh giá nhưng may thay lòng người ấm áp, nồng nhiệt và hoan hỷ. Dặm đường phía trước còn nhiều trở ngại nhưng chắc chắn các sư sẽ đến Hoa Thịnh Đốn trong bình an.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 285VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICác sư đi bộ vì hòa bình, cho hòa bình đã thật sự đem lại sự hòa bình trong tâm dân chúng ở các địa phương mà các sư đi qua. Tiểu Lục Thần PhongẤt Lăng thành, 1225CHÚT LÒNG TRINH BẠCH VỀ SAU XIN CHỪA (Kiều – Nguyễn Du)Khi Nguyễn Du viết lên câu thơ này, có lẽ tâm hồn ông đau thống thiết, trái tim rỉ máu, cõi lòng tan nát…Đây không chỉ là tiếng lòng của Nguyễn Du mà là tiếng kêu thống thiết của bao kiếp người, tiếng khóc của bao thế hệ. Tiếng kêu bi thương này không chỉ trong thời đại của ông, không chỉ có ở chế độ phong kiến mà là có trong mọi thời đại và với mọi hình thái nhà nước, mọi thể chế chính trị. Xưa đã thế, nay cũng vậy. Bên Đông vốn dĩ thì bên Tây nào có khác gì. Cái ác luôn luôn mạnh và thắng thế. Cái ác luôn hoành hành và ngự trị. Sức mạnh luôn trong tay kẻ ác. Giấc mơ thái hòa, công bằng, bác ái… vẫn chỉ là ước mơ. Cái ác như cỏ dại, phát triển mạnh mẽ và lan tràn khắp mọi nơi. Còn gì đau đớn và cay đắng hơn khi con người phải thốt lên: “xin chừa trinh bạch, xin không làm người lương thiện, xin bỏ sống hiền lành…”. Khi đồng tiền trở thành tối thượng thì nhân phẩm, trinh bạch, giá trị, danh dự… là những từ ngữ rỗng tuếch, vô giá trị. Vì đồng tiền mà thằng bán tơ “xưng xuất” (khai gian). Vì đồng tiền mà quan lại, sai nha vơ vét và làm tình làm tội dân lành. Vì đồng tiền mà Mã Giám Sinh, Sở Khanh, Tú Bà… đang tâm vùi dập con người trinh bạch, buộc con người trinh bạch phải “lấm đầu thân lươn”. Cả một xã hội vô cảm, độc ác, đày đọa con người ta.Thời cổ đại, trung đại con người bị nô lệ hóa trong chủ thuyết thần quyền. Con người không khác gì con sâu cái kiến, số phận của chính mình mà mình không có quyền, quyền định đoạt nằm trong tay kẻ cường quyền. Xin chừa làm người trinh bạch, tiếng kêu bi thương thảm thiết suốt chiều dài lịch sử. Trong thời kỳ lịch sử cận đại và hiện đại, xã hội phát triển mạnh mẽ, nhân quyền, dân chủ, tự do được thiết lập. Nhà nước pháp quyền bảo vệ nhân phẩm con người… tuy nhiên tiếng kêu bi thương “xin chừa trinh bạch” vẫn vang

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 286VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIvọng đó đây. Thử xem Trà Hoa Nữ với nàng Marie Duplessis của Alexandre Dumas (con), Jane Eyre với chính tác giả và các nhân vật nữ…thì biết. Số phận các nhân vật nữ trong tiểu thuyết ấy cũng khổ đau vật vã. Những vùng đất bị cai trị bởi thần quyền Hồi giáo thì tình hình nhân quyền còn khủng khiếp hơn. Khái niệm nhân quyền, nữ quyền, dân chủ, tự do… đều không có. Số phận người phụ nữ rất thê thảm. Họ không được học hành, không được tham gia các hoạt động xã hội, không được tự do yêu thương… Họ phải trùm kín cả người và ở trong nhà. Sự sống, sinh hoạt, sinh mạng của họ bị định đoạt bởi nhà nước thần quyền, bởi chính những người đàn ông trong gia đình. Họ chỉ như máy đẻ và có thể bị giết thảm bởi chính người thân hay bởi xã hội. Tiếng kêu thảm thiết xin chừa trinh bạch từ xưa đến giờ chưa từng lắng xuống dù chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi. Trong xã hội tư bản, văn minh vật chất rất hưng thịnh, sang giàu rất mực. Quyền con người, nữ quyền cũng khá hơn các xã hội khác, tuy vậy vẫn thống thiết tiếng kêu thương bi thương của bao thân phận người bất hạnh. Cái guồng máy xã hội tư bản rất nghiệt ngã và tàn bạo, nó nghiền nát những phận người bất hạnh, kém may mắn. Những con người sinh ra và lớn lên ở những khu ổ chuột, những người thuộc tầng lớp đáy xã hội. Có không ít những nàng kiều hiện đại mà cuộc đời đầy tủi nhục, nước mắt. Có không ít người trong bọn họ là nạn nhân của côn đồ, bạo lực từ giang hồ xã hội đen cho đến chính quyền ( những nạn nhân trong đường dây mua bán dâm của tỷ phú Jeffrey Epstein là một điển hình). Họ sống tủi nhục, khổ đau cả thân xác lẫn tinh thần. Họ sống trong khốn cùng thậm chí bị sát hại bởi cả xã hội đen và chính quyền. Xã hội vô sản còn tệ hơn, tất cả mọi người đều buộc phải quên thân phận mình đi, bị tẩy não, bị nhồi sọ, bị chà đạp mà không được than khóc hay phản kháng. Xã hội vô sản – đại đồng vốn là cái chủ thuyết hoang tưởng thì làm sao có thể áp dụng vào hiện thực? Vì sai ngay từ đầu, sai từ căn bản nên không thể biến hoang tưởng thành sự thật. Con người là một thực thể và có tính tư hữu, tư hữu là bản chất của con người. Không thể xóa bỏ tư hữu để thiết lập đại đồng. Tiếng kêu thống thiết trong xã hội vô sản bị bóp cổ cho tắt nghẹn, nạn nhân của nó chỉ có thể âm thầm nén chặt trong lòng, tự mình may miệng mình lại để mà duy trì kiếp sống mòn mỏi xin chừa trinh bạch. Trong xã hội vô sản, tiếng kêu đau thương “chút lòng trinh bạch về sau xin chừa” cũng là một cái tội, không được kêu khóc như thế!

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 287VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThời đại 5.0, thời đại khoa học công nghệ phát triển cao độ. Thời đại của mạng xã hội (social Media net work), trí thông minh nhân tạo (AI) và ngay trên xứ sở Cờ Hoa này , một vùng đất mệnh danh là tự do – dân chủ - nhân quyền giờ tiếng khóc “chút lòng trinh bạch về sau xin chừa” lại vang lên. Điều này thật không thể tin nổi, không ai có thể ngờ nhưng nó đang là hiện thực. Ở xứ sở Cờ Hoa này, ngày nay được cai trị bởi kẻ côn đồ, gian trá, tham lam, độc ác… Bất cứ ai nói lên sự thật, bày tỏ cảm xúc thật, ủng hộ điều hay lẽ phải…đều bị theo dõi, bị đe dọa, bị khủng bố, bị chụp mũ, bị đuổi việc, thậm chí bị truy tố. Ở một xã hội mà nghị sĩ, dân biểu có thành tích cống hiến phục vụ cho quốc gia mấy chục năm bị ám sát mà không ai tiếc thương (vì không thuộc phe cầm quyền) trong khi một kẻ cực hữu gieo rắc thù hận, gây chia rẽ, kỳ thị người nhập cư, chống lại nhân quyền và y cũng chẳng phải là lãnh đạo cao cấp, chẳng làm được gì cho quốc gia…ấy vậy mà được chính phủ tưởng niệm, treo cờ rũ, thật mỉa mai thay! Thế này thì người lương thiện nào còn dám làm người lương thiện? Cái ác, cái xấu lên ngôi. Kẻ thủ ác được đặc quyền đặc lợi, được hợp pháp, được đề cao như thế này thì người lương thiện chỉ còn nước khóc “chút lòng trinh bạch về sau xin chừa” chứ còn làm được gì! Xứ sở Cờ Hoa xưa nay vốn là ngọn cờ đầu của tự do – dân chủ - pháp quyền ấy vậy mà hôm nay sự thể như thế này, không một ai có thể ngờ được! Kẻ lãnh đạo quốc gia đi cổ xúy kết thân với những tay cường bạo độc tài của thế giới. Lãnh đạo một cường quốc lại xun xoe thần tượng một tên sát nhân khát máu độc tài. Y ngang nhiên phá bỏ mọi giá trị cao quý mấy trăm năm gầy dựng. Y ngồi xổm trên hiến pháp và pháp luật. Y hành xử không khác một tay độc tài. Với y thì mọi thứ đều quy ra tiền, tiền là mục đích tối thượng, chẳng có tự do –dân chủ - nhân quyền gì hết! Tiền là trên hết mà trước nhất phải là tiền vào túi y, gia đình y, băng đảng y. Lãnh đạo một cường quốc như xứ sở Cờ Hoa lại là một tay nói láo chuyên nghiệp, phun thuyết âm mưu, chụp mũ người khác. Cả đời chẳng nói được một lời tử tế, chẳng làm được một việc thiện dù nhỏ nhặt nhất. Lãnh đạo một quốc gia mà lại gây chia rẽ trầm trọng giữa các thành phần dân chúng, thù ghét người da màu, chống người nhập cư, thù địch với y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học…trớ trêu thay, không ít kẻ nhập cư da màu lại đi phò kẻ kỳ thị mình. Có hơn một nửa dân chúng ủng hộ việc kỳ thị, thù hận, bạo lực. Có hơn một nửa dân chúng chấp nhận việc nói láo, gian trá như thế này nên y mới ngồi được

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 288VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠItrên ngai vàng. Sự thể như thế này thì người lương thiện biết nói năng gì nữa, ngậm ngùi mà khóc “chút lòng trinh bạch về sau xin chừa”. Lãng ThanhẤt Lăng thành, 1025LOVE IS TIMELESSSunlight hides in leaves Sunshine and wind was immensive How vast of heaven and earth Hey honey, go to the country side with me Wandering on the hills Lest our soul fly onto leaves Laying on yellow carpet Listening leaves’ breathes My love since came to the world Why still sinkdeep in lonelyOctober bustling in Fall festivals Multiple people enjoying the present moment Forest and mountains wearing the new coastWhite clouds fly above sky Your innocent eyeIt’s my passion Your beauty laying in my mind Love is timeless

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 289VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIA part of the world is gorgeous in OctoberAesthetic fadesLeaves fallingNext season Will be brilliant in the new sunshine Steven NGeorgia, 1025LÃO THI SỸ VÀ MỤ VỢ THẦN THÁNH Thơ vừa đăng chưa ráo mựcMụ vợ già lập tức xỉa xói, chì chiết:Rõ vớ vẩn thơ thẩn dở hơiCám lợn còn không có húpKhổ thân gái già này vớ phải lão chồng suốt ngày tự sướngLũ thương gia, nghiệp chủ, con buôn:Thơ mày không đáng một xuNhuận bút cả năm chẳng bằng một lần tao bao gáiThời đại trí tuệ nhân tạoBấm một phát thơ tuôn ra ào àoBọn bò đỏ rần rần trên mạng ảoChụp mũ, chửi bới, mạ lỵ… bằng ngôn từ mất dạy:Phản động, bêu xấu quan quyền, phá hoại quốc gia…Gã nhà thơ giật mình chột dạ:Ta ư?

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 290VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIYêu còn không hết lòng dạ đâu đem phản?Quốc gia nào?Sao lẫn lộn với chuồng bò, lồng son, xích đỏ…Mẹ kiếp tay cán bộLương ba cọc ba đồng đánh bạc bảy triệu đôBiệt phủ, biệt thự, ngai rồng, sập gụ…Của cải bao la, tài khoản nước ngoài Quân an ninh mạng ngày đêm rình mò theo dõiTừng chữ, từng câu kiểm duyệt ngôn lờiĐe nẹt gô cổ, đầu gấu đánh trong trại giam cầm Mụ vợ già rền rỉ ca cẩm:Cắn cơm cắn cỏ lạy đức ông chồng Đừng viết nữa kẻo mang tai họa Chúng sẽ đập vỡ cái máng lợn nhà tôiLão thi sĩ đầu bù tóc rối:Ơ hay nhỉ, bà mở mắt xem sẽ biếtXưa nay tôi nào có viết bậy, viết saiBáo chí đăng ông cán bộ danh giá giết người phân xácMới hôm qua còn khen thưởng tuyên dươngÔng nọ bà kia toàn những tấm gươngHuy hiệu, huy chương đỏ khéCạp như hạm làm như mèo mửa Đăng đàn ba hoa, khoác lác, nói xàmƠ bọn bò đỏ!Quốc gia nào?Quốc gia của ai đây?Mấy mươi năm bầy hầy, lẹt đẹtMụ vợ già cong cớn lên khóc thét

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 291VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIÔng làm phúc tha cho mẹ con tôiTuyên giáo đã đe, đã dọa nhiều rồi:Đường một chiều cấm người đi ngượcLơ ngớ ấm ớ, chúng đánh không trượt phát nàoÔng muốn viết cứ việc khen vàoThổi ống đu đủ đưa chúng lên mây xanhTâng bốc, phong chúng thành thần thành thánhDù hai nhăm rõ mười đỹ điếm lưu manhÔng có thấy những ông kẹ bà chằngCứ đôn lên anh minh lãnh tụMặc trứng ấp một lò cái ngữ ấy thậm nguÔng hãy phóng bút ca bọn ấy thiên tài vĩ đạiĐặng tôi còn húp cám ngày mai Con đường dàiCứ viết theo ngón tay chỉ lối tiến lên thiên đườngLão thi sỹ rụt cổ so vaiMặt nhàu nhĩ thân hình rúm róPhút sảng thần nhìn vợ

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 292VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICó ai ngờ, bất chợt hấp háy mắt long lanh:Trời, mụ vợ như thiên thần khai sángMụ quả thật xứng đáng là lãnh tụ vinh quang Ta có mắt như đui bấy lâu nay chẳng thấy.Lão thi sỹ vỗ đùi cười sảng khoáiMụ vợ tấm mẳn tào khang thần thánh với cái máng lợn ăn Có khí chất lãnh đạo thiên tài thượng đẳng.Tiểu Lục Thần Phong Ất Lăng thành, 1225PHỎNG VẤN NGU TỬ Theo lịch hẹn, Chủ Nhật này phóng viên nhật báo Daily Mirror sẽ gặp nhà văn Ngu Tử tại quán cà phê Enchanted. Có lẽ đây là cuộc phỏng vấn vô tiền khoáng hậu vì xưa nay chưa có cuộc phỏng vấn nào lại thoải mái, vui vẻ và rất hiện thực như thế. Thật tình mà nói thì giống như trà dư tửu hậu, tùng tam tụ tứ hơn là phỏng vấn. Phóng viên Annonymous và Ngu Tử dí dỏm đối đáp nhưng cũng không kém phần tinh tế và sâu sát. Cả người hỏi và người đáp chẳng ngại vấn đề gì, nào chỉ phải mỗi chuyện văn chương chữ nghĩa mà là chuyện đời có liên quan đến sách vở báo chí hôm nay. Cuộc phỏng vấn được đăng toàn bộ trên tờ Daily Mirror cuối tuần, trân trọng kính mời. Anonymous: Xin chào nhà văn Ngu Tử, anh có thể cho độc giả tờ Daily Miror biết chút ít về thân phận? Ngu Tử: Xin chào phóng viên Anonymous và độc giả của tờ Daily Mirror, thân phận tôi ư? cũng giống như mọi người vậy thôi. Tôi được sinh ra vào một đêm

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 293VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIgần tàn sau lễ cúng giao thừa. Ấy là cái thời khắc chuyển giao cũ và mới, sinh ra ở thể chế Cộng Hòa nhưng đã đến bước sắp chung cuộc và lớn lên trong thể chế Cộng Sản. Không biết có phải vì vậy hay không mà tôi trở nên dở dở ương ương, dở đời dở đạo, dở tỉnh dở mê, dở dại dở khôn, đi về không lối, tiến lui không đường, chẳng hoàn toàn Đông mà cũng không thật sự Tây, trong ngoài đều chẳng thuộc…Đại khái thân phận tôi là thế.Annonymous: Thưa nhà văn Ngu Tử, xin anh cho biết sơ qua quá trình học vấn.Ngu Tử: À, Như thế này nhé! Tôi vốn ngu dốt bởi vậy mới có hiệu là Ngu Tử. Tuy ngu dốt nhưng cũng rị mọ bò lên được bậc cử nhân. Lúc nhỏ học dốt thấy bà luôn, chữ xấu như gà bới. Ba tôi và sư phụ đều viết chữ đẹp như rồng bay phượng múa. Họ đã tốn công sức kèm cặp dữ lắm nhưng xôi hỏng bỏng không. Tôi vẫn dốt và chữ xấu không có ai xấu hơn được. Tôi học ở một ngôi trường mà trước kia có cái tên đẹp và ý nghĩa lắm, cái tên trường mà bao thế hệ từng hãnh diện: Văn Khoa Đại Học Đường. Thời tôi học thì tên trường cũng như tên của cả miền Nam đã bị xóa rồi. Tôi nhớ một lần có ông giáo sư thời cựu trào còn sót lại, ông ấy nói với tụi tôi ở ngoài hành lang giảng đường: “Trường đại học chứ có phải cửa hàng hay chợ búa gì mà kêu tổng hợp?”. Thuở tôi học ở đấy và ngay cả bây giờ cũng vậy, người ta liên tục tổ chức những trại sáng tác, kinh phí từ triều đình rót xuống để các nhà văn, nhà thơ tập trung du lịch và sáng tác. Quý vị thử nghĩ xem, đời đâu có ai cho không ai cái gì, đã ăn cơm chúa thì phải múa tối ngày. Triều đình rót tiền xuống thì phải ca tụng triều đình, viết cho triều đình. Nhân việc này mà ông giáo sư cựu trào ấy cũng nói: “Sáng tác là cảm xúc và tư duy cá nhân, là việc rất cô đơn, độc lập. Sáng tác thơ, văn chứ có phải nuôi heo đâu mà lập trại!” dĩ nhiên là ông ấy chỉ nói ngoài hành lang chứ không thể nói trong lớp học!Thú thật chứ lúc ấy tôi có học được gì đâu, người ta nhồi nhét, tẩy não dạy toàn những môn thổ tả (trừ những môn chuyên ngành không tính đến) càng học càng ngu. Đào tạo như thể chỉ cho ra những tay giỏi ba hoa khoác lác, nói xàm, tán tụng và nói những gì chính quyền muốn. Cái sự học ngán như thế nên tôi và nhiều người bạn suốt ngày ngồi đồng ở quán cà phê chứ ít khi vào lớp. Suốt cả bốn năm đại học trôi qua như thế, vất vưởng lê lết hết quán này tới quán khác, nhất là mấy quán cà phê gần trường và gần ký túc xá. Thuở ấy họ bắt buộc học tiếng Nga, trong khi ở phổ thông mình học tiếng Anh. Hầu hết bọn sinh viên chẳng ai muốn học. Đến ngày thi tốt nghiệp lũ bạn tôi chạy mua bằng B tiếng

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 294VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIAnh nộp vào để khỏi phải thi môn tiếng Nga. Tôi chấp nhận thi tiếng Nga và bị rớt lần đầu, phải đến lần thứ hai mới đủ điểm ra trường, ra trường xong toàn bộ vốn liếng tiếng Nga trả lại cho Liên Xô, chẳng còn nhớ nổi một chữ. Đời cũng kỳ cục lắm, bạn bè tôi hồi đó mua bằng B tiếng Anh nhưng giờ ai cũng là thạc sỹ, tiến sỹ và toàn tai to mặt lớn, ông nọ bà kia…Cu Thẹo ngồi ghế chủ tiệm nước, vì cạp miếng to quá và khác vây cánh nên bị đuổi về nhà đuổi gà cho vợ. Thằng CM làm giám đài đốc truyền hình thành đô. Thằng TD làm bí thư tỉnh đoàn tỉnh Q. Thằng BB làm xếp an ninh Tân Bình…Thật tình mà nói tôi cũng đã có cơ hội làm ông nọ bà kia nếu tôi ngoan ngoãn vâng lời, chịu nằm im thì giờ cũng nở mặt nở mày với làng nước. Ngặt nỗi tánh tôi gàn nên giờ xấc bấc xang bang như thế này! Annonymous: Cảm ơn nhà văn Ngu Tử đã chia sẻ tâm sự. Xin hỏi anh vì cơ duyên gì mà anh đến với nghề văn? Ngu Tử: Xin lỗi cô phóng viên xinh đẹp, câu hỏi này sai rồi, nhiều người cũng có cái nhìn sai. Văn không phải là nghề. Văn là nghiệp. Giáo viên, bác sỹ, kỹ sư, chính khách… mới là nghề, vì những thành phần ấy học mà nên còn văn do bẩm sinh, cái có thể học chỉ là phương pháp, ngữ pháp mà thôi, còn cái cảm xúc, tư duy và thẩm mỹ… là tự thân như thế chứ không thể học. Viết văn là cái nghiệp, muốn không được không muốn cũng không xong. Đã vướng vào nghiệp thì khó bỏ lắm. Ngay cả những người bị tù đày, bị giam cầm cấm viết nhưng sao cấm được! tư tưởng trong đầu họ, văn trong hồn họ vẫn ngày đêm nung nấu, khi có cơ hội là lập tức viết ra. Tôi say mê viết từ nhỏ, đã từng viết 18 tập nhật ký bụi đời, mỗi tập 200 trang giấy học trò, trong ấy hầm bà lằng thơ, văn, truyện tình ái, khiêu dâm…đến ngày sắp xuất cảnh tôi đã đốt hết vì mỗi khi đọc lại cứ cảm thấy mình như bị lột trần ra trước đám đông. Ở hải ngoại lo cày kiếm cơm nhưng ngọn lửa đam mê văn chương vẫn không tắt. Lại rị mọ viết nhưng chẳng biết gởi đi đâu, thế rồi một ngày kia tinh cờ gặp báo Chánh Pháp. Tôi thử gởi bài và nhà văn Vĩnh Hảo đã đăng, thế là từ ấy tôi viết thường xuyên luôn. Ban đầu cũng chỉ viết về Phật pháp, sau đó thì chơi hết mọi đề tài của cuộc sống. Tôi vẫn bị bó buộc trong cái giới hạn Phật tử nên không dám thẳng tay phóng bút viết hết những gì trong đầu. đôi lúc tôi sợ những tư tưởng trong đầu vì nó đầy ắp những câu chuyện bạo liệt, cuồng loạn, dâm dật…Vì sợ nghiệp báo nên không viết ra. Có lần tôi viết về chuyện đạo văn của ông kẹ Cộng Sản, không hiểu vì sao mà tờ

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 295VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIViettime ở địa phương lại để địa chỉ email của tôi dưới bài viết, bởi vậy tôi đã gặp rắc rối từ an ninh mạng. Có một người từ an ninh PA đã nhắn tin tôi nên tránh viết những đề tài nhạy cảm kẻo không sẽ liên lụy tới người thân còn ở cố quận. Đây không phải là lời nói chơi mà là một dấu hiệu nghiêm trọng…Anonymous: Xin nhà văn cho quý đọc giả biết sơ về quá trình viết văn của anh và trong thời gian ấy có những khó khăn hay thuận lợi gì?Ngu Tử: Trước hết nói về cái khó khăn hay trở ngại lớn nhất ấy chính là bản thân mình, năng lực có hạn, khả năng thấp. Cái khó khăn thứ hai là không có cơ hội, không đúng thời điểm, cái thời hoàng kim của văn chương chữ nghĩa đã qua lâu rồi, bây giờ đìu hiu cảnh chợ chiều chẳng còn mấy ai quan tâm. Có những trở ngại khác như khi bị chủ báo Vb chê: “Viết bằng thiên kiến chủ quan”. Nếu nói viết dở thì tôi chấp nhận vì văn tôi dở thật nhưng nếu nói viết bằng thiên kiến chủ quan thì sai rồi. Ở xứ sở tự do, mình viết bằng quan điểm của mình, chỉ những xứ độc tài toàn trị hay thần quyền mới viết bằng quan điểm của tòa soạn hay quan điểm nhà cầm quyền. Gần đây tôi cũng bị các tờ báo TT, TVHS, GN từ chối đăng bài mà tôi không hiểu vì sao, thôi kệ, tùy duyên vậy! Còn một cái khó khăn khác là độc giả hải ngoại gần như là con số không, dân số trong nước đông nên vẫn còn một tỷ lệ nhất định, khổ nỗi văn mình không được và không có cách phổ biến ở trong nước. Nói về mặt thuận lợi thì tôi vốn có sự đam mê, trong đầu lúc nào cũng đầy ắp đề tài, thậm chí nhiều lúc ngủ mà các nhân vật trong truyện chưa viết ra cứ diễn trong mơ…Nhân tiện đây tôi cũng lan man một tí: Báo chí trong nước rất nhiều nhưng chỉ có một tổng biên tập. Báo chí hải ngoại tuy ít nhưng mỗi tờ có tổng biên tập riêng. Tác giả từ trong nước gởi bài ra thì đăng giànf trời, còn tác giả bên ngoài gởi về thì chỉ có vứt sọt rác. Cũng có vài tác giả hải ngoại được đăng bài ở trong nước nhưng phải là “con ngoan trò giỏi” và bài vở vô thưởng vô phạt. Annonymous: Cảm ơn anh, xin anh Ngu Tử cho biết cảm nhận của anh về tình hình văn chương chữ nghĩa ở hải ngoại:Ngu Tử: Trời! cô hỏi khó quá! Đây là cả một vấn đề lớn. Phải là những cây bút phê bình văn học chuyên nghiệp hoặc những nhà biên khảo mới kham nổi. Tuy nhiên cô đã hỏi thì tôi cũng nói sơ một tí cảm nhận cá nhân của tôi. Văn học Việt Nam hải ngoại là sự nối dài của văn học miền Nam trước kia. Dòng văn học này như một dòng sông chảy riêng, nó phát triển mạnh trong giai đoạn 1978 – 1999. Đề tài từ chuyện dĩ vãng vàng son, chống Cộng, nhớ quê, vượt

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 296VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIbiên, hội nhập…Nay thì dòng văn học này đã chết lâm sàng, những cây bút vang bóng một thời giờ đã và đang rơi rụng theo tháng năm trong khi ấy không có lớp kế thừa. Người Việt hải ngoại thờ ơ chẳng quan tâm, ngay cả người trong giới cũng thế! Chỉ còn lác đác vài cá nhân còn đam mê cố đấm ăn xôi dù xôi hỏng bỏng không. Tôi cũng là một kẻ “vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa”. Văn chương và văn hóa đọc của người Việt hải ngoại không có tia sáng cuối đường hầm. Giới trí thức nhập dòng chính thì chỉ đọc tài liệu tiếng Anh có liên quan đến chuyên môn của nghề nghiệp. Giới trẻ sinh ra và lớn lên ở hải ngoại thì không đọc được tiếng Việt. Giới lao động tay chân thì cả đời chẳng đọc sách báo dù là tiếng Anh hay tiếng Việt. Nói chung là văn chương chữ nghĩa hải ngoại bó tay đót cơm!Annonymous: Không lẽ bi quan đến thế sao? Chẳng có phương cách cứu vãn?Ngu Tử: Đây là sự thật, dù có bi quan hay lạc quan cũng phải nhìn nhận nó như vậy. Người Việt không đọc sách là một lẽ. Nguyên nhân khác nữa là công nghệ thông tin bùng nổ, các mạng xã hội cuốn hút mọi người. Bây giờ ai cũng dính chặt vào các mạng xã hội, suốt ngày quẹt quẹt màn hình khóc cười với những dòng trạng thái ngắn vài câu, những tin mươi ký tự, những emoji vài mươi giây…Mạng xã hội góp phần giết chết văn hóa đọc. Bởi vậy mà có người nói đùa thời đại hôm nay là thời đại văn minh quẹt quẹt. Dù muốn hay không cũng phải chấp nhận sự thật này. Annonymous: Xin lỗi anh Ngu Tử, tôi buộc lòng ngắt lời anh ở đây một tí. Theo như anh nói thì văn học hải ngoại đã chết lâm sàng, một phần do thời cuộc, một phần do người Việt hải ngoại thờ ơ và các mạng xã hội cuốn hút… Tuy nhiên mặt khác nhờ công nghệ kỹ thuật cao và trí thông minh nhân tạo mà nhiều người dùng đó để viết văn, làm thơ, soạn nhạc, vẽ tranh mà chẳng tốn công sức. Anh thấy vấn đề này thế nào?Ngu Tử: Cô đã thấy đấy, vấn đề này là chuyện thời sự trên toàn thế giới. Trí tuệ nhân tạo lợi hại vô cùng, áp dụng vào mọi mặt của đời sống, đem lại những lợi ích to lớn. Nhưng cô hãy nhớ cho rằng, trí tuệ nhân tạo là máy móc, nó không có cảm xúc, cảm giác, linh hồn, tình cảm…Bởi vậy trong vấn đề nghệ thuật và văn chương không thể lạm dụng trí tuệ nhân tạo. Tác phẩm của trí tuệ nhân tạo làm ra chỉ là đồ giả, hàng nhái…Nó chỉ lọc, lựa từ nguồn tư liệu khổng lồ trên mạng rồi chắt lọc, cắt ghép, dán ép… lại thành tác phẩm phù hợp với yêu cầu đề ra của con người. Ở các ngành nghề khác thì sản phẩm của trí tuệ nhân tạo

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 297VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIrất hữu dụng nhưng trong việc sáng tác văn học nói riêng nghệ thuật nói chung thì sản phẩm của nó chỉ để vui thôi, không thể xem đó là một tác phẩm văn chương hay nghệ thuật được! Tôi kể cho cô nghe một câu chuyện vui này: Có anh kỹ sư chế được con robot với trí tuệ nhân tạo cực xuất sắc. Con robot này nó có thể làm được tất cả mọi việc từ sáng tác nghệ thuật đến làm việc nhà, làm vườn, thậm chí nó còn ngồi thiền và tụng kinh thay anh kỹ sư. Anh ta đem con robot lên chùa khoe với hòa thượng. Hòa thượng cười cười, đoạn nói: “Đồ ngu, lo chơi robot mà không biết vợ đang ngoại tình, con đang trộm cắp, hút chích nghiện ngập”. Anh kỹ sư lập tức nổi giận đỏ mặt tía tai, quát: “Tại sao ông nói láo như thế? Đặt điều bôi xấu vợ con tôi, xúc phạm danh dự nhân phẩm gia đình tôi”. Hòa thượng vẫn cười cười: “Anh thấy đấy! robot với trí tuệ nhân tạo có thể tụng kinh ngồi thiền thay anh nhưng tâm anh không thể thanh tịnh được! chỉ mới một câu thử thách mà đã giận dữ cực độ, thử hỏi ngoài đời va chạm bao nhiêu việc khác thì làm sao mà robot với trí tuệ nhân tạo có thể làm cho anh hết tham sân si?” Anh kỹ sư chợt hiểu tất cả bèn sụp lạy: “Sư phụ, con xin lỗi”. Anonymous: Oh, hay quá anh! Cảm ơn nhà văn Ngu Tử. Thời gian có hạn, xin hỏi anh câu nữa nhé! Hôm nay trên mạng xã hội văn thơ tràn ngập. Anh có cho đấy là dấu hiệu đáng mừng?Ngu Tử: Đúng là quá chừng nhiều luôn, thượng vàng hạ cám nhưng cái chính thì cám chứ ít thấy vàng. Hầu hết đều vớ vẩn vân vơ, thương vay khóc mướn, ghẹo nguyệt trêu hoa, tình tay ba tay tư, gái đẹp trai xinh, lộng ngôn nói xàm…Giá trị nghệ thuật đã thấp, cái thẩm mỹ cũng chẳng có, mà vấn đề hiện thực của dân tình – quốc sự cũng né tránh nốt. Văn thơ trên mạng phân lớn ngôn từ sáo rỗng, đề tài cạn cợt kiểu như thơ lòng lợn mắm nêm, thơ hậu hiện đại, văn chiêm nghiệm, dạy đời, dạy làm giàu, nói đạo lý…Nói vậy không phải vơ cả nắm mà là nhìn chung nó như vậy. Nếu chịu khó đãi cát thì cũng nhặt được những hạt vàng nho nhỏ…Annonymous: Ok anh, đề tài thì nhiều nhưng một lần nữa xin chốt câu cuối cùng ha? Có nhiều ý kiến thắc mắc tại sao giới cầm bút của người Việt chưa có ai được giải Nobel? Ngu Tử: Cô đã hỏi thì tôi cũng nói toạc ra luôn, thứ nhất chúng ta chưa đủ năng lực và trình độ. Chúng ta chưa thể vươn tới tầm cao ấy. Quốc nội thì bị bó buộc trong sự tán tụng hoặc viết theo chỉ đạo, đại khái như xe chạy một chiều, vậy thì làm sao vươn đến được tầm cao quốc tế! Giới cầm bút hải ngoại tuy được tự

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 298VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIdo sáng tác nhưng phần lớn cũng tầm tầm thôi chứ cũng chẳng vượt thoát nổi. Có một vài tác giả cũng đạt đến trình độ cao như Ocean Vương, anh ấy được giải T.S.Eliot cũng ngang ngửa với giải Nobel, ngoài ra còn được giải Puscart Prize. Nguyễn Thanh Việt được giải Pulitzer. Lại Thanh Hà được giải National Book Award và John Newbery Medal… cũng rất danh giá. Đây là niềm vinh dự lớn cho văn chương Việt NamĐã nói đến giải Nobel ta cũng nên biết thêm chút là giải này không có tự ứng cử mà chỉ có đề cử bởi các viện sỹ viện hàn lâm Thụy Điển, hoặc bởi những người đã từng được giải…Tác phẩm phải viết bằng tiếng Anh hoặc được dịch ra tiếng Anh…Những tác giả người Việt rất ít người viết trực tiếp bằng tiếng Anh và số tác phẩm Việt dịch ra tiếng Anh cũng không bao nhiêu. Điều này có nghĩa là tác phẩm Việt khó đến được tay những người có quyền đề cử. Một điểm nữa cũng cần phải nói là cái gu thẩm mỹ, quan điểm sáng tác, phương pháp nghệ thuật của các tác giả Việt rất khác với các tiêu chuẩn của viện hàn lâm Thụy Điển…Nếu ta nói về lý do vì sao tác giả Việt chưa được giải Nobel thì có rất nhiều nhưng nhìn chung là chúng ta chưa đủ khả năng, chí ít là trong hiện tại và tương lai gần. Annonymous: Một lần nữa xin cảm ơn nhà văn Ngu Tử đã dành thời gian chia sẻ với độc giả về thực trạng của văn học Việt Nam. Chúc nhà văn khỏe và có thêm nhiều tác phẩm mới dù chỉ để đăng trên mạng cho vui. Ngu Tử: Cảm ơn cô phóng viên xinh đẹp, cảm ơn nhật báo Daily Mirror và quý độc giả.Tiểu Lục Thần PhongẤt Lăng thành, 1225QUÁN BAR LUST Khu phố vô cùng ồn ào náo nhiệt, dân chơi và khách du lịch dập dìu lả lướt nhìn ngó bốn bên, bọn cò mồi chèo kéo gọi mời thô bạo… Những dàn đèn led đủ sắc màu nhấp nháy, sự kích động cực độ của dàn âm thanh chơi toàn nhạc rock metal, rọk & roll… Ấy vậy mà quán bar Lust nơi góc phố lại yên lặng đến lạ lùng, không khí trong quán nhẹ nhàng thư thả, khách chơi ngồi rải rác quanh quầy rượu và những cái ghế cao gần đấy để nghe những bản tình ca thuộcc

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 299VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIdòng nhạc Pop của thập niên tám mươi. Mấy chao đèn tạo thành những vòng tròn ánh sáng vàng nhạt đủ để thấy mặt người ngồi bên cạnh. Đèn vàng dường như thích hợp với bàn ghế và quầy bar bằng thứ gỗ màu nâu gụ, dàn đèn màu cũng nhấp nháy nhưng không át được cái không khí ấm cúng dễ chịu của quán bar. Duy chỉ có giá rượu bằng Inox là sáng nhất, những chai rượu Tây còn nguyên hay dở chừng bày đầy trên giá.Finn ngồi đấy nhấm nháp ly cocktail Blue moonlight mà anh ưa thích. Chất nồng ấm của Martini pha với chút bạc hà thơm thơm cay cay kích thích các giác quan khiến cho Finn hưng phấn, mắt long lanh. Mấy anh chàng pha chế sau quầy rượu thỉnh thoảng cười xã giao và hỏi vu vơ vài câu, mấy em ca ve nơi góc tối mé phải quầy rượu dõi mắt tăm tia săn mồi. Con Beatrice hích cằm về hướng Finn rồi đưa mắt với nhỏ bạn Eleanor:- Trông hắn ta cũng sạch sẽ ngon lành đấy chứ!Nhỏ Eleanor, liếc mắt nhìn sơ với vẻ khinh khỉnh:- Hình như hắn là dân gay?- Tao không nghĩ vậy- Bởi vì tao thấy hắn không hề nhìn đến tụi mình dù chỉ thoáng qua, có thằng đàn ông nào vào bar này mà không nhìn tụi mình?- Mầy nói cũng có lý, tuy nhiên đời cũng có những gã đàn ông lạnh lùng như vậy nhưng khi quầm thì như cọp đói. Tao vẫn có cảm giác hắn ta thuộc loại đó.Nói xong Beatrice cầm ly cocktail bước đến gần Finn chủ động làm quen:- Chào anh chàng đẹp trai, anh mới đến chơi bar này?- Chào em xinh đẹp, một vài lần rồi. - Anh thấy sao?- Thích, cổ điển, dịu êm… đào đẹp- Anh đi một mình? Bạn đâu?- Bọn họ bận, vả lại cũng thích ngồi một mìnhNghe thế, Beatrice hiểu là mình không xơ múi được gì bèn chào Finn rồi quay lại góc tối nơi mấy cô bạn đang ngồi đợi khách. Cô ta đi rồi, trả lại cho Finn cái khoảnh không gian riêng trong quán bar. Không biết tự bao giờ Finn luôn thích ngồi lặng lẽ một mình gặm nhấm nỗi cô đơn dù rằng mọi người vẫn nói Finn là biểu tượng của mọi sự trọn vẹn hạnh phúc và thanh đạt. Cái nỗi cô đơn như thể thuốc phiện vừa ngọt ngào lại cay đắng, sung sướng lâng lâng nhưng cũng dày vò vật vã. Nỗi cô đơn sâu thẳm trong tâm hồn, lúc thì đưa cảm giác thăng hoa nhưng lúc thì đày đọa đến tận cùng. Ngồi một mình suy tưởng tưởng chừng

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ I - NĂM 2026 300VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInhư tâm tư là một dòng chảy vô cùng tận. Mặt khác Finn lại là một tay cực kỳ sôi động đến độ như tăng động. Những đêm quẩy ở vũ trường quậy bung nóc luôn. Finn xuất hiện nơi nào là nơi đó tưng bừng khói lửa, truyền hưng phấn cho mọi người. Finn không thích xuất hiện trong những đám đông vì khi ở trong đám đông Finn càng cô đơn cùng cực. Finn thấy mình không sao hòa mình được vào với những người chung quanh, mặc dù Finn vẫn bình thản như không có gì. Mỗi khi tình thế buộc phải ở trong đám đông thì Finn như một con người hoàn toàn khác, cứ như thể một diễn viên phải diễn xuất chứ không phải Finn đang sống. Finn luôn thấy mình đi giữa những người như một cái xác không hồn và Finn ước gì có cái áo tàng hình như trong truyện viễn tưởng để khoác lên mình. Duy cái đám đông mà Finn có thể cảm thấy an toàn nhất cho chính mình là đám người lạ quay cuồng trong những quán bar. Những khi ấy Finn mới thấy mình là mình. Finn nhảy không cần bạn tình, nếu có nhảy với ai thì cũng chỉ là gá tạm chứ thật sự thì Finn nhảy với chính bản thân mình. Finn như con đại bàng thích đậu trên vách đá cheo leo hay soải canh bay giữa hư không cô tịch, núi cao trời rộng làm cho đại bàng ngợp vì hạnh phúc. Đại bàng không chịu được sự bắng nhắng của chim sâu chim sẻ nơi bờ rào. Đại bàng thích tung cánh lao vào cõi chết chứ không bao giờ chịu chui vào chuồng trại. Không phải Finn tự cao tự đại nhưng cái tâm ý nó thế thì không làm sao khác được. Cũng có lúc Finn lại thấy mình như con sâu cái kiến oằn oại vật vã trong thân phận mặc dù thân phận của Finn sáng rỡ khiến bao nhiêu người ngưỡng mộ và mơ ước. Finn dồn tất cả những uẩn uất vào các cuộc làm tình. Finn không yêu bạn tình cũng chẳng yêu thân mình. Finn vừa cho rằng thân thể mình đẹp lại vừa ghê tởm nó, muốn rũ bỏ nó. Xung lực nội tâm đẩy cuộc làm tình lên cao trào tột đỉnh khiến cho bạn tình ngỡ Finn là một Don Juan tái sanh, nhưng cũng có người lại sợ Finn như sợ một Dracular hoang dâm bạo liệt. Ban ngày, ở nhà Finn là một trai ngoan thư sinh rất mực. Ở công sở là một chuyên viên giỏi, hòa đồng và có phần lãng tử hào hoa. Nhưng đêm về thì Finn lại là tay chơi máu lửa, có khi vào vai một khách thanh lịch điệu đàng, lúc thì là một lữ khách độc