หนา้ 46 จาก 140
350 – 2500 USD ตามประสบการณแ์ ละความเชย่ี วชาญ ซ่ึงแม้กมั พูชาจะมีคา่ จ้างรายวันต่ำกว่า
ไทย 2-3 เท่าตัว แต่แรงงานกัมพูชาส่วนใหญ่มีปัญหาดา้ นผลติ ภาพแรงงานซึ่งต่ำกวา่ ไทย 3 เท่า
เช่นกัน ส่งผลให้ต้นทุนแรงงานโดยรวมไม่ได้ลดลง เนื่องจากการก่อสร้างในกัมพูชาจะใช้เวลา
มากกวา่ ที่ไทยถึง 3 เท่า จึงทำให้ตน้ ทุนการก่อสรา้ งโดยรวมไม่ไดต้ ่ำกว่าการกอ่ สร้างในไทย อีกทั้ง
กัมพูชาเองยังขาดแคลนแรงงานช่างเฉพาะด้าน อาทิ ช่างไม้ ช่างไฟฟ้าและช่างประปาที่มีความ
จำเปน็ ตอ่ การกอ่ สรา้ งอีกมาก
นอกจากนี้ ปัญหาด้านผลิตภาพแรงงานยังส่งผลต่อต้นทนุ ด้านอ่ืนนอกเหนือจากต้นทนุ การผลิต
โดยเฉพาะต้นทุนทางการเงินทเี่ พิ่มสูงขนึ้ เนอ่ื งจากเวลาสง่ มอบงานทลี่ ่าชา้ ลง หากผ้รู ับเหมาไทยมี
การกู้ยมื เงนิ จากธนาคารพาณชิ ยจ์ ะทำให้มีตน้ ทุนดอกเบ้ียที่เกิดจากระยะเวลาการกู้ยืมที่ยาวนาน
ขน้ึ
ปัญหาผลิตภาพแรงงานของกัมพูชาไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว เพราะฉะนั้น
ผู้รับเหมาก่อสร้างจึงควรตระหนักถึงภาระต้นทุนโดยรวมที่อาจสูงขึ้น และอาจไม่ได้รับผลผลิต
แบบที่ต้องการในเวลาอันเหมาะสม อีกทั้ง ผู้ประกอบการจำเป็นต้องหาวิธีในการสื่อสารกับ
แรงงานซง่ึ ใช้ภาษาท้องถน่ิ เพือ่ ลดการผิดพลาดในขนั้ ตอนการทำงานลง
ต้นทนุ แฝงจากปจั จัยแวดล้อม
นอกจากมายาภาพแรงงานแลว้ ยังมีต้นทนุ แฝงด้านอ่ืนที่เปน็ อปุ สรรคต่อการทำงานและอาจสง่ ผล
ตอ่ ต้นทุนรวมของการกอ่ สร้างเพมิ่ เตมิ โดยแบ่งออกเป็น
(1) ต้นทุนแฝงที่กระทบต่อปัจจัยการผลิต ได้แก่ ความไม่พร้อมของสาธารณูปโภค และ
ระบบขนส่งของกัมพูชาส่งผลให้ราคาขายวัสดุก่อสร้างซึ่งโดยส่วนใหญ่นำเข้ามาจาก
ต่างประเทศรวมทั้งไทยมีราคาทีส่ งู เพราะมีต้นทุนค่าขนส่ง อีกทั้งระบบภาษีมูลค่าเพม่ิ
ขาเข้ าก ็ ยั ง ไ ม ่ ไ ด้ แ บ ่ ง แ ยก ป ร ะ เภ ทส ิ นค ้ าโ ด ยว ั ส ดุ ก ่ อ ส ร ้ าง ที ่ น ำ เข ้ าจ ะ ต้ อ ง เ สี ย
ภาษีมูลค่าเพิ่มร้อยละ 10 ในทันทโี ดยไม่สามารถขอชดเชยในภายหลังได้
(2) ต้นทุนแฝงที่กระทบต่อกระบวนการทำงาน ขั้นตอนและกระบวนการที่ยุ่งยาก และ
ซับซ้อนในการขออนมุ ัติขออนุญาตจากหน่วยงานราชการก็เป็นอปุ สรรคสำคัญต่อการ
ดำเนินธุรกิจ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 47 จาก 140
(3) นอกจากความเส่ยี งที่เกดิ ขนึ้ กบั การผลิตแล้ว ปัจจัยดา้ นสังคม วัฒนธรรม และการเมือง
กเ็ ป็นสงิ่ ที่ผปู้ ระกอบการไทยควรคำนงึ ถงึ ในการเขา้ ไปลงทนุ เช่น ทัศนคตทิ ห่ี วาดระแวง
ต่อผู้ประกอบการไทยเน่ืองจากสมั พันธภาพระหว่างประเทศ ปัญหาความปลอดภัยใน
ชีวิต และทรัพย์สนิ ภาษาที่ใช้ในการส่ือสาร กฎหมายลิขสิทธิ์และการบังคับใช้ ระบบ
ภาษีและบัญชีที่เป็นมาตรฐาน รวมถึงวิธีปฏิบัติในด้านการชำระเงินระหว่างประเทศ
เปน็ ตน้
อยา่ งไรก็ตาม ประเทศกัมพูชาถอื ได้วา่ เป็นประเทศที่มศี กั ยภาพในการเติบโตอย่างมาก เน่ืองจาก
การเติบโตทางเศรษฐกิจในรอบ 5 ปีที่ผ่านมาเฉลี่ยอยู่ที่ระดับ 7% มีการดึงดูดเม็ดเงินลงทุน
โดยตรงจากตา่ งประเทศ แนวโนม้ ในเชิงบวกทม่ี ีตอ่ การปฏิรปู เศรษฐกจิ ของรฐั บาลกัมพชู า น่าจะ
เปน็ แรงผลกั ดันให้เกิดการเติบโตอย่างต่อเนื่อง เม่อื มีศกั ยภาพทางด้านตลาดท่ีกำลังเติบโตเช่นน้ี
ผูป้ ระกอบการไทยควรพจิ ารณาโอกาสเข้าไปลงทุนโดยพจิ ารณาบริบทโดยรวมท่ีส่งผลต่อต้นทุนที่
แทจ้ รงิ มากกว่าด้านแรงงานราคาถูก
3.3. พฤตกิ รรมผู้บรโิ ภคในปัจจบุ ัน
การที่เศรษฐกิจของกัมพูชาขยายตวั ตอ่ เนอ่ื งในระยะ 10 ปที ผ่ี า่ นมา ทำใหก้ ำลังซอื้ ของคนกัมพูชา
สงู ขนึ้ มีความต้องการสนิ คา้ อุปโภคบรโิ ภคเพ่ิมมากขึ้น รวมท้งั ชาวกมั พูชามที ัศนคติต่อสินค้าไทย
ว่าเป็นสินค้าคุณภาพดี จึงมีความนยิ มสินค้าไทยมากกว่าสนิ ค้าจากประเทศอื่น ประกอบกับคน
กมั พูชามีความใกล้ชดิ กับคนไทย ท้ังเชื้อชาติ ศาสนา และวัฒนธรรม จึงมีสภาพสังคมไม่แตกต่าง
กันมากนัก ผูป้ ระกอบการไทยจึงมโี อกาสเขา้ ถงึ ตลาดกมั พูชาไดง้ า่ ย
อย่างไรก็ตามความแตกต่างของรายได้ ที่ยังมีอยู่มากทำให้มีพฤติกรรมการบริโภคที่แตกต่างกนั
อย่างสดุ ขว้ั สง่ ผลให้พฤติกรรมการบรโิ ภคของกลุ่มบคุ คลในสงั คมตามกำลังการซื้อออกสามารถ
แบง่ เป็น 3 กลุ่มคือ
1) ผบู้ รโิ ภคทม่ี ีกำลังซื้อสงู ประมาณ 5 % ได้แก่ กลมุ่ นักการเมือง นกั ธรุ กิจ
2) ผู้บรโิ ภคที่มีกำลังซอ้ื ปานกลาง ประมาณ 15% ไดแ้ ก่ กลุ่มนกั ธุรกจิ รนุ่ ใหม่
เจ้าหนา้ ที่ทำงานกบั บริษัทตา่ งชาติ องคก์ รรฐั บาลและองคก์ รนอกรฐั บาล
3) ผู้บริโภคท่มี ีกำลงั ซื้อน้อย ประมาณ 80 % ได้แก่ กลมุ่ เกษตรกร และลกู จ้างท่ี
ทำงานใชแ้ รงงาน
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 48 จาก 140
โดยแตล่ ะกล่มุ จะมพี ฤติกรรมการบริโภคทแ่ี ตกต่างกนั ดังนี้
กลมุ่ รสนยิ ม ความตอ้ งการสินคา้ พฤตกิ รรมผู้บรโิ ภค
ทวั่ ไป
ผมู้ กี ำลงั ซอ้ื สงู สินค้าคุณภาพดี Brand Name ไม่สนใจเร่ืองราคา ชอบ
เดนิ ทางไปซ้อื สนิ คา้ ที่
ตา่ งประเทศ
ผู้มกี ำลงั ซื้อปานกลาง สนิ ค้าคุณภาพดี ใหค้ วามสำคัญเรื่อง ตดั สินใจระหว่าง
Brand Name น้อย คุณภาพและราคา
กวา่ กลุ่มแรก
ผูม้ กี ำลงั ซอ้ื ต่ำ ซ้ือตามความจำเปน็ สนิ ค้าปจั จยั สแี่ ละตาม ดจู ากราคาเคร่ือง
ซอื้ ตามกระแสของส่อื กระแสสังคม ตดั สนิ ใจสว่ นคณุ ภาพ
สินคา้ เป็นเรอ่ื งรอง
สอ่ื สารมวลชนเปน็ เครอื่ งมือโฆษณาประชาสัมพนั ธท์ ่มี อี ิทธพิ ล
การสร้างความนยิ มใหก้ ับสนิ ค้าไทยในกัมพชู าต้องอาศัยการโฆษณา ประชาสัมพนั ธ์ผ่านส่ือต่างๆ
เป็นสำคญั การบอกปากต่อปากทำได้ตอ่ เมอื่ สินค้านั้นเปน็ ที่รู้จกั ดใี นตลาด การขายสนิ คา้ โดยตรง
และการจำหน่ายสนิ ค้าเงินผ่อนในกมั พชู ายังไม่ประสบผลสำเรจ็ มากนัก เน่ืองจากคนกัมพูชาไม่มี
เงินเดือนประจำ หรือเงินรายได้ท่ีแน่นอน นอกจากนี้การเสียเครดิตไม่ได้เป็นเรื่องน่าอับอายใน
สังคมกัมพชู าแต่อย่างใด
ชาวกัมพูชานยิ มซอ้ื สนิ ค้าไทยเน่อื งจากมคี ุณภาพดี
เมื่อเปรียบเทียบกับสินค้าจากจีน และเวียดนามแล้ว จะพบว่า อิทธิพลจากการโฆษณาผ่านทีวี
ของไทย โดยเฉพาะชาวกัมพูชาตามแนวชายแดนสามารถรับสัญญาณได้ ทำให้สินค้าไทยเป็นที่
รู้จกั และยอมรบั ของชาวกัมพูชามากยิง่ ขึ้น การหลง่ั ไหลเข้ามาทำงานในประเทศไทยของแรงงาน
ชาวกัมพชู าก็ทำให้มีความคุน้ เคยสนิ ค้าไทย รวมทง้ั การเขา้ มาลงทุนของผลู้ งทุนชาวไทยในกิจการ
ขนาดใหญ่และหลากหลายสาขา อาทิ ด้านพลังงาน โรงแรม โทรคมนาคม โรงไฟฟ้า ธุรกิจ
บันเทิง ล้วนเป็นธุรกิจที่ชาวกัมพูชาต้องสัมผัสไม่ทางตรงก็ทางอ้อม ทุกวัน จึงส่งผลดีต่อ
ภาพลักษณข์ องสนิ ค้าไทยในสายตาชาวกมั พชู า
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 49 จาก 140
ชาวกัมพูชานิยมแสดงสถานภาพทางสงั คม โดยมกั แสดงฐานะความรำ่ รวยผา่ น 5 สิ่ง
ดังนี้ (1.) เครื่องประดับเพชร (2.) เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย กระเป๋า นาฬิกา โทรศัพท์ Brand
Name (3.) รถยนต์ (4.) บ้าน (5.) ชื่อนำหน้าออกญา
ตลาดอัญมณแี ละเคร่ืองประดับในกมั พชู ามีศักยภาพสูงและเปน็ ค่านิยมของคนกัมพูชา
ในการแสดงฐานะทางสังคม โดยคนกัมพูชานิยมทจ่ี ะซื้อเครอ่ื งประดับเพชร ท้งั หญิงและชายต้อง
ใสแ่ หวนเพชร บางคนถงึ ขนาดต้องใช้สายนาฬิกาและหัวเขม็ ขัดประดบั เพชร ส่วนทองคนกัมพูชา
ใชเ้ ป็นเครอื่ งประดบั บ้างแตซ่ ือ้ เกบ็ และเพื่อการเก็งกำไรมากกวา่ จงึ มธี นาคารซ้ือขายทองต้ังขนึ้ มา
ให้บริการโดยเฉพาะ
เสื้อผ้าเคร่ืองแต่งกาย กลุ่มระดับบนจะใชส้ นิ ค้าแบรนด์เนมจากตา่ งประเทศ กลุ่มผู้มี
รายได้ระดบั รองลงมาจะซ้อื เสื้อผ้าทน่ี ำเขา้ จากประเทศ จีน เกาหลี เวยี ดนาม หรอื เสอ้ื ผ้าที่ไม่ผ่าน
มาตรฐานคณุ ภาพของเจา้ ของแบรนด์ท่ีมาจา้ งผลติ ในกัมพูชาและเวยี ดนาม
รถยนต์ รอ้ ยละ 80 เป็นรถยนตจ์ ากค่ายย้ีห้อ Toyota, lexus, Land Rover และร้อย
ละ 80 ของรถจกั รยานยนตเ์ ปน็ ยีห่ อ้ Honda นอกจากนี้กลุ่มมหาเศรษฐขี องกมั พูชาในปัจจุบันใช้
รถ Rolls Royce ทำใหใ้ นชว่ ง ปี 2559-2561 ยอดขายรถยนต์ Roll Royce ในกมั พูชามีจำนวน
มากกวา่ ยอดขาย Roll Royce ในประเทศไทย
ที่พักอาศัย บ้านคนกัมพูชาจะต้องหลังใหญ่ ดังนั้นจึงปลูกเต็มพื้นที่ มีรั้วสูงมั่นคง
แขง็ แรง สว่ นการตกแตง่ ภายในต้องตามใจเจ้าของบ้านเทา่ น้ัน
คำนำหน้า หากเป็นนาย นาง นางสาว ก็ไม่น่าเกรงขาม รัฐบาลจึงออกนโยบายมอบ
เครื่องราชฯ และคำนำหนา้ นามให้แตกตา่ งจากคนอ่ืนเพอื่ แสดงฐานะทางสงั คมโดยร้ือฟ้ืนศักดินา
สมัยก่อน คือ ออกญา(พระยา) และ เนี๊ยะออกญา (เจ้าพระยา) สำหรับผู้บริจาคเงินเพื่อสงั คม
(ผ่านรัฐบาล) 1 แสนดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 3 ล้านบาท จะได้คำนำหน้า ออกญา และ
หากบริจาค 1 ล้านดอลลาร์สหรฐั ฯ หรอื ประมาณ 30 ล้านบาทจะไดค้ ำนำหน้า เน๊ยี ะออกญา ติด
ตัวไปตลอดชีวิต ประมาณการว่ากัมพูชามี ออกญา ประมาณ 500 กว่าคนและเนี๊ยะออกญา
ประมาณ 10 คน
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 50 จาก 140
ทศั นคตเิ รือ่ งสขุ นยิ มเปน็ ของชาวกมั พูชาทุกคน
ไม่ว่าคนกัมพูชาจะมีฐานะร่ำรวยหรือยากจน จะนยิ มจดั งานเลยี้ งในวาระต่างๆ เช่น งานแต่งงาน
การวัดเกิด วันขึ้นบ้านใหม่หรือกระทั่งงานศพ ต้องมีการเชิญแขกมารับประทานโต๊ะจีนให้ได้
จำนวนมากที่สุดเพื่อแสดงถึงฐานะของครอบครัวและความกว้างขวางในวงสังคม เจ้าภาพจึงไม่
จำกัดค่าใช้จ่ายสำหรับอาหารและการตกแต่งสถานที่ งานแต่งของลูกคนมีฐานะดี ค่าตกแต่ง
ดอกไมส้ ด 1 ลา้ นบาทถือเป็นเร่อื งเลก็ สว่ นเส้อื ผา้ เครื่องแตง่ กายกท็ มุ่ ซือ้ ชดุ ทีห่ รูที่สุดเท่าท่ีกำลัง
ทรัพย์จะอำนวยหรอื ไม่ก็เชา่ จากร้านทีใ่ ห้เช่าชดุ ค่าเช่านับหมื่นบาทก็กลา้ ลงทนุ เพื่อหน้าตาของ
ตนเอง ในงานเลีย้ งต้องมีทง้ั เหล้า เบยี ร์ ดังนน้ั ยอดขายเคร่อื งดืม่ ทมี่ ีแอลกอฮอลใ์ นประเทศน้ีปีละ
นบั พันล้านบาท แมจ้ ะมกี ารต้งั โรงงานเบียรใ์ นประเทศน้ีถงึ 5 แหง่ ผลผลิตเดอื นละนับแสนลัง ก็
ยงั ไม่พอกบั ความตอ้ งการโดยท่ัวไป เบียรน์ ำเข้าจากไทยและเวียดนามรวมถึงจากประเทศอื่นๆ จึง
มใี ห้เหน็ โดยทวั่ ไป
พฤติกรรมการซอื้ สนิ ค้าทเ่ี ปล่ียนไป
ปัจจุบนั คนกมั พูชานิยมซอื้ สินคา้ จากร้านสะดวกซื้อท่ผี ุดขึ้นทกุ หวั ระแหง ทกุ ซอกทกุ ซอย ทุกถนน
และตามสถานบรกิ ารน้ำมนั แทนการซ้อื จากร้านขายของชำหรือในตลาดสดทไ่ี ม่ติดแอร์ ลบความ
ทรงจำของคนรนุ่ เก่าทก่ี ลัวร้านติดแอร์จะขายแพง เปน็ สะดวกและเย็นสบายเท่านั้น โดยปัจจุบัน
มี AEON Mall 2 สาขา ห้าง Makro 2 สาขา Big C 1 สาขา ห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต
ขนาดกลางอีกหลายสิบแห่ง
ร้านกาแฟต้องแอร์เย็น แต่งหรูดูดี และ Free Wifi คนยุคใหม่เข้าร้านกาแฟเพื่อดื่ม
กาแฟทม่ี ี Free Wifi และใช้เปน็ สถานที่นดั หมายพดู คยุ ดังนัน้ หากคดิ จะหาเงินจากคนกัมพูชายุค
ใหม่ท่ีเปน็ คนช้นั กลางท่ขี ยายตัวเพิ่มเพม่ิ ขึ้นเป็นวยั รุ่นและวยั ทำงานที่กล้าใช้ กล้าจา่ ยต้องทำร้าน
ให้สวยไวก้ ่อน แต่ต้องมีการบริการท่ีดเู ปน็ สากลด้วย ไม่ใชร่ ้านท่ีมีผู้สูงอายขุ ายของ คนขายต้องใช้
วยั ร่นุ แตง่ ตวั ด้วยเส้อื ผา้ ทม่ี ีสไตล์เปน็ ทมี และดู active เปน็ ส่วนประกอบด้วย
สอ่ื และสงั คมออนไลนเ์ ริม่ มีบทบาทในชีวติ ประจำวัน
การพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ส่งผลให้ปัจจุบันประชากร
กัมพูชาที่อาศัยอยู่ในเมืองมากกว่าร้อยละ 90 สามารถเข้าถึงอินเตอร์เน็ตได้โดยง่าย ทำให้มี
พฤตกิ รรมการใช้ชีวติ ประจำวัน ผา่ นช่องทางออนไลน์ เช่น การตดิ ต่อส่ือสาร การเลือกซื้อสินค้า
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 51 จาก 140
รวมถึงการเดินทาง ผา่ นแอพพลเิ คช่ันตา่ งๆ การทำธุรกรรมผ่าน Mobile Banking หรือการรับรู้
ขอ้ มูลข่าวสารผ่านทางเว็บไซต์
คนกมั พูชายุคใหมใ่ ส่ใจสุขภาพและความงาม
คนกมั พูชายนิ ดีจ่ายเงินเพอ่ื ดูแลสุขภาพเพอื่ ใหอ้ ายยุ ืนยาว และหน้าตามีความสวยงาม
คลินิกความงามของไทยจึงเข้ามาเปิดบริการหลายแห่ง ทั้งในพนมเปญและต่างจังหวัด รวมถึง
หมอศัลยกรรมไทยก็มบี ินมาให้บรกิ ารผ่าตัด รอ้ ยไหมทอง อย่เู ป็นประจำทกุ เดอื น
3.4. จุดแข็ง จุดออ่ น โอกาส และอปุ สรรค ของการประกอบธรุ กิจในกมั พชู า
จุดแขง็ Strength จุดอ่อน Weakness
1. มที ่ีตั้งทางภูมศิ าสตร์สามารถเช่ือมโยงกบั 1. ไมม่ กี ารปฏบิ ัติตามกฎระเบียบ ทำให้เกิด
นานาประเทศได้สะดวก ความแตกตา่ งกนั ในตน้ ทนุ ธรุ กจิ
2. รัฐบาลมเี สถยี รภาพ 2. สาธารณปู โภคขนั้ พืน้ ฐานมตี น้ ทุนสงู
3. เศรษฐกจิ เติบโตอยา่ งตอ่ เน่ือง 3. ระบบการเงนิ การธนาคารและ
4. มกี ารจัดการท่เี หมาะสมกับวิฤต กระบวนการยุตธิ รรมของศาลไมม่ ี
เศรษฐกจิ ที่ประสบ ประสิทธภิ าพ
5. ความร่วมมือที่เขม้ แขง็ ระหวา่ งรฐั บาล 4. พ่งึ พาการใช้เงินสกุลดอลลารส์ หรฐั ฯใน
และเอกชน ประเทศมากเกินไป
6. มีความสมบรู ณด์ ้านทรัพยากรแรธ่ าตุ 5. พงึ่ พาเงนิ ช่วยเหลือจากตา่ งประเทศ
ทรัพยากร ธรรมชาติ เปน็ ฐานการผลิต 6. ศกั ยภาพของด้านทรพั ยากรมนุษย์ และ
สินคา้ เกษตร และ แรงงานมรี าคาถูก มาตรฐานดา้ นการสาธารณสุข
7. มีนโยบายใหก้ ารส่งเสริมการลงทุน 7. ไม่มีความหลากหลายทางเศรษฐกจิ
8. มีแหล่งดงึ ดูดดา้ นการท่องเทีย่ ว 8. การเพมิ่ ข้ึนของรายไดท้ ี่ไม่เท่าเทยี มกัน
9. มรี ะบบเศรษฐกจิ แบบตลาดเสรี เส่ียงต่อภาวะแตกแยกทางสงั คม
10. ได้รบั เงินชว่ ยเหลือจากนานาประเทศ 9. การนำเข้าสินค้าเป็นหลัก ทำให้การ
เพ่อื พัฒนาโครงสรา้ งพ้ืนฐาน ถ่ายโอนเทคโนโลยกี ารผลิตเป็นไปอย่าง
11. เปน็ สมาชกิ ของอาเซยี น (AFTA) และ ลา่ ช้า
องค์การการคา้ โลก (WTO) 10. ขาดระบบการจดั เกบ็ และวิเคราะห์ขอ้ มูล
12. การเพมิ่ ขึ้นของประชากรในวัยทำงาน สถิติ ท่มี ปี ระสทิ ธภิ าพ
และกลุ่มคนชน้ั กลาง 11. กฎระเบียบทางการค้ามีการปรบั ปรุง
13. นโยบายและกรอบกฎหมายทใ่ี ห้การ และเปล่ียนแปลงบอ่ ย
ส่งเสริมบทบาทของสตรที ง้ั ในด้าน 12. มีการคอร์รัปชนั่ สงู และกระจายอย่ทู กุ
การเมอื งและสงั คม ภาคส่วน
13. มีปญั หาเรอื่ งการครอบครองท่ดี นิ ที่
กระจุกตวั รวมถงึ การบรหิ ารจัดการ
ทรพั ยากรธรรมชาติที่ไม่เปน็ ธรรม
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 52 จาก 140
โอกาส Opportunity 14. อตุ สาหกรรมภายในประเทศ มตี น้ ทนุ สงู
1. ได้รบั การเกือ้ หนุนจาก ASEAN ใน กวา่ สนิ ค้านำเขา้ จากต่างประเทศ
สถานะประเทศ CLMV
2. มีแนวทางการพฒั นาประเทศอยา่ งยั่งยืน 15. มกี ารขนสินคา้ เฉพาะขาเข้า การขนกลบั
จากการเป็นส่วนหนงึ่ ของ GMS และ มีน้อย
ASEAN
3. สทิ ธปิ ระโยชนท์ ีไ่ ดร้ ับจากนานาประเทศ 16. การเขา้ ถึงแหลง่ เงนิ ทุนเป็นไปไดย้ าก และ
เช่น MFN GSP มอี ตั ราดอกเบีย้ สูง
4. สิทธปิ ระโยชนภ์ ายใตก้ รอบความรว่ มมือ
WTO APEC ASEAN GMS ACMECS อปุ สรรค Threat
5. การลงทนุ และการพัฒนาโครงสร้าง 1. การชะลอตัวทางเศรษฐกจิ ของประเทศ
พนื้ ฐานจำนวนมากจากประเทศจีน ญ่ปี ุ่น เปา้ หมายหลักในการสง่ ออกของกมั พชู า
เกาหลใี ต้ และเวยี ดนาม เช่น สหรัฐฯ และกลมุ่ สภาพยุโรป
6. ตลาดขนาดใหญใ่ นภมู ิภาคและทวั่ โลก 2. การชะลอตัวทางเศรษฐกิจของประเทศ
จากความตกลงทางเศรษฐกิจ ASEAN จนี ซงึ่ เป็นผูล้ งทุนรายใหญ่ในกมั พูชา
+3 +6 3. ความขดั แยง้ ทีเ่ กิดจากการแสวงหา
7. การพฒั นาการทอ่ งเที่ยวรว่ มกนั ระหว่าง ประโยชน์จากแหล่งนำ้ มันในประเทศ
ประเทศเพอ่ื นบ้าน 4. เงินชว่ ยเหลอื ทม่ี ปี ริมาณลดลง
8. แหลง่ ทรพั ยากรแร่ธาตุ และทรัพยากร 5. การแขง่ ขนั ทส่ี ูงขนึ้ ในธุรกิจสง่ ออกเสอื้ ผ้า
ธรรมชาติ รวมถงึ การแสวงหาประโยชน์ สำเร็จรปู
จากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ 6. การเปล่ยี นแปลงทางสภาวะอากาศ และ
9. ฐานการผลิตสินค้าเกษตร สิง่ แวดล้อม ซึง่ ทำใหเ้ กิดภยั ธรรมชาติ
10. เป็นแหลง่ ผลติ พลงั งานทดแทน บ่อยขึน้
11. สนิ คา้ ไทยเป็นทนี่ ิยมของคนกมั พชู า 7. ขาดบุคลากรท่มี คี วามร้คู วามเขา้ ใจในการ
ทำธรุ กจิ ระหวา่ งประเทศ
8. การเขา้ ส่ตู ลาดแรงงานของประชากรเดก็
และเยาวชน
9. การปฏิรปู กฎหมายและกฎระเบียบ
เปน็ ไปอย่างลา่ ชา้
10. ขาดแคลนเงนิ รายไดเ้ พอื่ การพัฒนา
ประเทศ ต้องอาศยั ความชว่ ยเหลอื จาก
ต่างประเทศ
11. การปฏิบตั ิตามข้อตกลงระหว่างประเทศ
ไม่มีประสทิ ธภิ าพ เช่น การลดภาษีการ
นำเข้าตามกรอบความตกลงของ อาเซยี น
(AFTA)เปน็ ต้น
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 53 จาก 140
4. ตน้ ทนุ การทำธุรกจิ
4.1. ต้นทุนเก่ียวกบั ที่ดิน สิ่งกอ่ สรา้ ง และอสังหาริมทรพั ย์
4.1.1. ราคา/คา่ เชา่ ท่ีดนิ
ประเภททด่ี นิ ราคา (USD/ตร.ม.) ค่าเชา่ (USD/ตร.ม./เดือน)
First Commercial พนมเปญ เสยี มเรยี บ พระสหี นุ ที่ตั้ง ค่าเชา่
Second Commercial
Third Commercial 4,000-6,000 1,500-2,500 800-1,200 ถนนหลกั 8-10
2,500-3,000 800-1,000 400-600
First Residential 1,000-1,500 300-500 200-300 ถนนรอง 3-5
Second Residential 1,800-2,500 300-500 300-500
Third Residential แหลง่ ชมุ ชน 3-4
800-1,200 150-200 150-200
Land 50-300 50-100 50-100 นอกเมอื ง 0.2-1
Development Land 15-50 5-20 5-20
4.1.2. ค่าเชา่ สำนกั งาน
บริเวณท่ีต้งั สำนักงาน ค่าเช่าเฉล่ียตอ่ เดอื น (USD/ ตร.ม.)
Prime Areas 15-25
Secondary Area 8-13
4.1.3. ราคา/คา่ ก่อสร้าง ค่าเชา่ โรงงาน
ประเภท ทตี่ ั้ง คา่ เชา่ รายเดือน (USD/ตร.ม)
โรงงานสร้างเสรจ็ Prime Areas 1.35-1.80
Other Areas
1.15-1.35
คา่ เชา่ รายเดอื น ราคา/คา่ ก่อสรา้ ง
(USD/ ตร.ม.) (USD/ ตร.ม.)
ถนนหมายเลข 2 1.35-1.80 250-350
Boeung Tompun ถนน 371
สรา้ งโรงงานใหม่ ถนน Veng Sreng, ถนนหมายเลย 3, 4 1.15-1.35 150-300
1.0-1.5 70-150
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 54 จาก 140
4.1.4. ค่าเชา่ คลังสินคา้ คา่ เชา่ เฉลี่ย (USD/ตร.ม.)
ทต่ี ัง้ 1.00
1.00-1.50
เขตอตุ สาหกรรม (ถนน Veng Sreng) 1.00-1.35
Boeung Tom Pun area 1.00-1.50
Chamkadong area 1.00-1.80
Chom Chao
Steng Meanchey 4
4,000-4,500
4.1.5. ราคา/คา่ เชา่ ท่ีอยอู่ าศัย 2,800-3,000
ระดับ 1 ราคา (USD/ตร.ม.)
1,400-1,600 จำนวนห้องนอน
Class A 23
Class B 700-1,200 2,000-2,800 3,000-3,500
1,000-1,500 1,800-2,500
ทีต่ ั้ง ประเภท พน้ื ท่ี ราคาเชา่ เฉล่ยี ตอ่ เดือน
(USD)
Prime Area แบบสตดู ิโอ 45 ตร.ม. 500-800
(Fully Furnished) 1 หอ้ งนอน / 1 ห้องนำ้ 70 ตร.ม.
2 หอ้ งนอน / 1 ห้องน้ำ 110 ตร.ม. 600-1,000
2 หอ้ งนอน / 2 ห้องน้ำ 120-130 ตร.ม 1,000-1,500
1,000-2,000
4.2. ตน้ ทนุ ดา้ นสาธารณปู โภค ( 1 USD = 4,000 เรียล)
4.2.1. ค่าน้ำประปา
ประเภท อัตราคา่ นำ้ /ลบ.ม. หน่วยงานรบั ผิดชอบ
เมืองพนมเปญ ตง้ั แต่ 0 – 7 ลบ.ม. 550 เรียล/ลบ.ม. Phnom Penh Water
ที่พกั อาศัย ต้ังแต่ 8 – 15 ลบ.ม. 770 เรยี ล/ลบ.ม. Supply Authority
ตั้งแต่ 16 – 50 ลบ.ม. 1,010 เรยี ล/ลบ.ม.
สถาบันหรอื ชมุ ชน มากกวา่ 51 ลบ.ม. 1,270 เรียล/ลบ.ม. (PPWSA)
1,030 เรยี ล/ลบ.ม.
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 55 จาก 140
ประเภท อัตราค่านำ้ /ลบ.ม. หน่วยงานรับผิดชอบ
ตั้งแต่ 0 – 100 ลบ.ม. 950 เรียล/ลบ.ม.
หน่วยงานธรุ กจิ ต้ังแต่ 101 – 200 ลบ.ม.
หรืออุตสาหกรรม ตัง้ แต่ 201 – 500 ลบ.ม. 1,150 เรียล/ลบ.ม.
มากกวา่ 501 ลบ.ม. 1,350 เรียล/ลบ.ม.
1,450 เรยี ล/ลบ.ม.
4.2.2. ตน้ ทนุ คา่ ไฟฟ้า
ประเภท ปริมาณการใช้ อตั ราค่าไฟฟ้า
พนมเปญ กันดาล กัมปงสปอื
ทพ่ี ักอาศัญในเขตจังหวัดพนมเปญ ปริมาณการใชต้ อ่ เดอื นนอ้ ยกว่า 610เรียล/kWh
และตาขเมา(กันดาล) หรอื เท่ากับ 50kWh
720 เรียล/kWh
ทีพ่ กั อาศัยในเขตจังหวดั กมั ปงสปอื ปรมิ าณการใช้ตอ่ เดือนมากกวา่
หนว่ ยงานราชการ สถานทูต และที่ 50kWh 720 เรยี ล/kWh
พกั ของขา้ ราชการตา่ งประเทศ 820 เรยี ล/kWh
หนว่ ยงานภาคธุรกจิ และโรงงาน ไมก่ ำหนด
อุตสาหกรรม ไมก่ ำหนด 600 เรยี ล/kWh
550 เรยี ล/kWh
ผูใ้ ช้ชนาดรายเล็ก 500 เรียล/kWh
ผู้ใชข้ นาดกลาง 480 เรยี ล/kWh
ผู้ใชข้ นาดใหญ่
ผู้ใช้แรงดันไฟฟา้ ระดบั กลาง (MV)
4.3. ตน้ ทนุ ดา้ นโลจสิ ติกส์ อัตราค่าขนส่ง
4.3.1. ตน้ ทนุ การขนสง่ ในการส่งออกสินคา้
สถานทส่ี ง่ ออก เส้นทาง รายละเอียด ค่าใช้จ่าย
ท่าเรอื สีหนุวิลล์
พนมเปญ-สีหนุวลิ ล์ 1. ตคู้ อนเทนเนอร์ 1. คา่ ขนส่งประมาณ 400 USD
(รวม คา่ รถบรรทุก, คา่ จัดทำ
(ทางถนน) ขนาด 20 ฟุต เอกสาร, ค่าดำเนินการส่งออก
สินคา้ , ใบรบั รองแหลง่ กำเนดิ ,
2. ระยะเวลา 7-8 ค่าผา่ นทาง, เบ็ดเตล็ด และ
ภาษมี ูลค่าเพิม่ )
ช่ัวโมง
2. คา่ ใชจ้ า่ ยท่ที ่าเรือ สีหนวุ ิลล์
350 USD
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 56 จาก 140
สถานที่ส่งออก เสน้ ทาง รายละเอยี ด ค่าใชจ้ ่าย
โฮจิมินห์ พนมเปญ-โฮจมิ นิ ห์ 1. ตู้คอนเทนเนอร์
(เวยี ดนาม) 1) คา่ ขนสง่ ประมาณ 820-880
(ทางถนน) ขนาด 20-40 ฟุต USD (รวมค่าดำเนนิ การสง่ ออก
ทา่ เรือ ไคเมป 2. ระยะเวลา 15 ชว่ั โมง ไม่รวมค่าใชจ้ า่ ยทีท่ า่ เรือ โฮ
ท่าเรือพนมเปญ- จมิ นิ ต์)
ไคเมป 1. ตู้คอนเทนเนอร์
ขนาด 20-40 ฟุต 1. คา่ ขนสง่ ประมาณ 800-850
(ทางแม่นำ้ ) USD (รวมคา่ ดำเนนิ การ
2. เวลา 36 ช่ัวโมง ศุลกากรทัง้ ฝ่ังกมั พูชาและ
เวียดนาม)
4.3.2. ตน้ ทุนการขนส่งในการนำเขา้ สนิ คา้
สถานทีน่ ำเขา้ เส้นทาง รายละเอยี ด คา่ ใชจ้ า่ ย
ทา่ เรือ ไคเมป ท่าเรือไคเมป- 1. ต้คู อนเทนเนอร์ขนาด 1. คา่ ขนสง่ ประมาณ 1,300 USD
พนมเปญ 20-40 ฟตุ (รวมคา่ ดำเนนิ การศุลกากรทง้ั
(ทางแมน่ ้ำ) 2. ระยะเวลา 36 ชวั่ โมง ฝ่งั กมั พูชาและเวยี ดนาม)
กรงุ เทพ กรุงเทพ- พนมเปญ 1. ตูค้ อนเทนเนอร์ขนาด 2) คา่ ขนสง่ ประมาณ 1,600 USD
(ทางถนน) 40 ฟตุ (รวมค่าดำเนินการศุลกากรฝ่ัง
2. ระยะเวลา 20 ชัว่ โมง ไทย แต่ไมร่ วมในฝง่ั กัมพูชา)
4.3.3. ตน้ ทนุ การขนสง่ โดยเฉลี่ยในกมั พชู า ไทย และเวียดนาม
ไทย เวียดนาม กมั พชู า
ต้นทุนเฉลีย่ 6 7 20
(USD /ตนั /100 กม.)
4.4. ต้นทุนด้านบุคลากร/แรงงาน
ตำแหน่ง อตั ราค่าจ้าง (USD/เดอื น)
2,000 – 3,000 USD
ผจู้ ดั การ (ต่างชาติ) 1,500 – 2,000 USD
ผจู้ ดั การ (กัมพชู า) 500 USD
หัวหน้างาน 300 - 500 USD
300 USD
วิศวกร หรอื ชา่ งเทคนิค 200-250 USD
บัญชี 120 - 150 USD
พนักงานท่ัวไป (วฒุ ิปรญิ ญาตรี)
190 USD + สวสั ดิการ 20-50 USD
พนกั งานทั่วไป (ต่ำกวา่ ปรญิ ญาตร)ี
พนกั งานทำความสะอาด
แรงงานในโรงงานภาคอตุ สาหกรรมเครื่องนุ่งห่มและ
รองเทา้ ตามที่กฎหมายกำหนด
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 57 จาก 140
ขอ้ มลู เพมิ่ เตมิ
1. อตั ราค่าแรงของประเทศกัมพูชาในตำแหน่งผ้จู ัดการ (ตา่ งชาติ) จะมอี ัตราจา้ งเร่มิ ต้ังแต่
2,000 – 3,000 USD/เดือน เนือ่ งจาก ประเทศกัมพชู ามีปัญหาในการขาดผู้จัดการและ
หวั หน้างานที่มคี วามรู้และประสบการณ์ จงึ ต้องมีการจ้างผ้จู ดั การจากต่างประเทศเข้า
มาบริหารงาน บริษัททัว่ ไปเมื่อเร่ิมต้นกิจการจะนำผู้จดั การมาจากตา่ งประเทศและจะ
จ้างผู้จัดการชาวกัมพูชามาเรียนรู้วิธีการบริหารงาน เป็นวิธีการสร้างผู้จัดการชาว
กัมพูชาและเป็นการลดงบประมาณในการจา้ งผจู้ ัดการชาวต่างประเทศได้
2. ประเทศกัมพูชามีปัญหาขาดแคลนแรงงานในตำแหน่งช่าง วิศวกร และบัญชี จึงส่งผล
ให้มอี ตั ราคา่ แรงที่สงู
3. สำหรับพนกั งานทั่วไปวุฒิปริญญาตรีค่าแรงจะเรม่ิ ตัง้ แต่ 200 USD/เดอื น
4. สำหรับพนักงานทั่วไป (ต่ำกว่าปริญญาตรี) พนักงานทำความสะอาด จะอ้างอิงตาม
อัตราค่าจ้างขั้นต่ำของแรงงานในอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มและรองเท้า ซึ่งกฎหมาย
กำหนดไว้เท่ากับ 190 USD/เดือน (พ.ศ.2563) และเมื่อรวมกับค่าที่พัก ค่าอาหาร
โบนัส ค่าเดินทาง ค่าล่วงเวลา ฯลฯ จะเป็นต้นทุนค่าจ้างพนักงานดังกล่าวประมาณ
210 - 240 USD/เดือน
4.5. ตน้ ทุนทางภาษี
ประเภทภาษี รายละเอยี ด/อัตรา
ภาษีกำไร นติ บิ ุคคล
(Tax on Profit) Resident คำนวณจากรายได้ในกัมพูชาและต่างประเทศ
Non- Resident คำนวณจากรายได้ในกัมพชู าเทา่ นั้น
ภาษีกำไรลว่ งหนา้ - ร้อยละ 20 สำหรับธรุ กจิ ทวั่ ไป
(Pre-Payment Tax) - รอ้ ยละ 30 สำหรับธุรกิจน้ำมันปโิ ตรเลยี ม กา๊ ซธรรมชาติ การใช้ประโยชน์
ภาษีหัก ณ ที่จา่ ย
(Withholding Taxes: จาก ทรัพยากรธรรมชาติ
WHT) - ร้อยละ 0 สำหรับโครงการทไี่ ด้รบั การสง่ เสรมิ การลงทนุ QIP จาก CDC
- ร้อยละ 0-20 สำหรบั ธุรกจิ ท่ีครอบครองโดยบคุ คลธรรมดาเพียงคนเดียว
- คำนวณจากรายรบั รวมของธรุ กิจรวมกับภาษที กุ ประเภท ยกเวน้ VAT
อตั รารอ้ ยละ 1 สำหรับธุรกจิ ทุกประเภท
- ร้อยละ 15 สำหรับค่าบรกิ าร การบรหิ ารจัดการ การให้คำปรึกษา คา่ สทิ ธิ
รวมถงึ ดอกเบี้ย ที่จา่ ยใหบ้ คุ คลธรรมดา (ไม่รวมดอกเบีย้ ท่ีจา่ ยโดยธนาคาร
หรอื สถาบันการเงนิ )
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 58 จาก 140
ประเภทภาษี รายละเอยี ด/อัตรา
ภาษเี งนิ เดือน - รอ้ ยละ 10 สำหรบั การจ่ายค่าเชา่ ทรพั ย์สิน ทงั้ ท่เี คลือ่ นย้ายได้และไม่ได้
(Salary Tax) - ร้อยละ 4 สำหรับการจา่ ยดอกเบีย้ โดยธนาคารหรือสถาบนั การเงนิ แก่บุคคล
ภาษีมลู คา่ เพิ่ม (VAT) ธรรมดาท่ีมบี ัญชีเงินฝากไมป่ ระจำ
- รอ้ ยละ 6 สำหรับการจ่ายดอกเบ้ียโดยธนาคารหรือสถาบันการเงนิ แก่บคุ คล
ภาษที พี่ กั (Tax on
Accommodation: ธรรมดาทม่ี บี ัญชเี งนิ ฝากประจำ
TOA) - ร้อยละ 14 สำหรับการชำระคา่ บริการหรือค่าใช้จ่าย แก่บุคคลและนติ ิบุคคล
ภาษเี ฉพาะสำหรับสนิ ค้า
และบรกิ ารบางชนดิ ทม่ี ิได้มภี ูมิลำเนาอย่ใู นประเทศ
(Specific Tax on
Certain - คำนวณจากเงนิ เดอื น โดยใช้อัตราก้าวหนา้ ร้อยละ 0-20
Merchandises and ร้อยละ 0 , 0 – 1.2 ล้านเรียล ( 0 – 300 USD)
Services: STCMS) ร้อยละ 5, > 1.2 ล้านเรียล -2 ล้านเรียล ( 300.1 – 500 USD)
รอ้ ยละ 10, > 2 ล้านเรียล – 8.5 ลา้ นเรยี ล (500.1 – 2,125 USD)
รอ้ ยละ 15, > 8.5 ลา้ นเรยี ล –12.5 ล้านเรยี ล (2,125.1 – 3,125 USD)
รอ้ ยละ 20, มากกว่า 12.5 ล้านเรยี ล (มากกว่า 3,125 USD)
รอ้ ยละ 20, เงินพเิ ศษ (fringe benefit)
- ภาษีทีผ่ ู้จำหน่ายสนิ ค้าหรือใหบ้ รกิ าร ตอ้ งเก็บจากลูกคา้ ในอตั รา ร้อยละ 10
สำหรบั การจำหนา่ ยหรอื ให้บรกิ ารในประเทศ และร้อยละ 0 สำหรบั การ
สง่ ออก
- จดั เกบ็ จากการพกั อาศัยในโรงแรม เกสทเ์ ฮาส์ อพารท์ เม้นต์ คอนโด หรือที่
พักประเภทอื่นๆ
- อตั รา ร้อยละ 2 ของคา่ ห้องรวมกบั ภาษีทุกประเภท ยกเวน้ VAT
- ภาษีทจี่ ดั เกบ็ สำหรับ สนิ ค้าและบริการบางชนิด ท้งั ในประเทศ และที่นำเข้า
จากต่างประเทศ โดยจะคำนวณก่อนภาษีมลู คา่ เพ่มิ
- รถยนต์ รอ้ ยละ 65, ไวน์ รอ้ ยละ 35, อะไหลร่ ถยนต์ เบียร์ ร้อยละ 30, รถ
มอเตอรไ์ ซค์ นำ้ มนั ปโิ ตรเลียม เครอ่ื งด่ืมแอลกอฮอล์ บหุ ร่ี ร้อยละ 20,
อะไหล่รถมอเตอร์ไซค์ น้ำอดั ลม การให้บรกิ ารทางด้านบนั เทงิ การขนสง่
ผู้โดยสารทางอากาศ ร้อยละ 10, การให้บรกิ ารโทรศัพท์ ร้อยละ 3
ภาษีเคร่ืองด่มื - จดั เกบ็ จากผ้ทู จ่ี ำหน่ายเครอื่ งดืม่ แอลกอฮอล์ และบุหร่ที กุ ประเภท โดยจะ
แอลกอฮอล์ และบหุ ร่ี ทำการคำนวณกอ่ นภาษเี ฉพาะ (STCMS) และภาษมี ลู ค่าเพิ่ม (VAT)
(Tax on Public
Lighting: PLT) - อตั รา รอ้ ยละ 3
ภาษปี ระกอบการธรุ กิจ - ภาษีประจำปที ธ่ี รุ กจิ ตอ้ งชำระภายในเดือนมนี าคมของทุกปี ตามประเภท
เฉพาะ (Patent Tax) ของธรุ กจิ และตามขอบเขตจงั หวดั ท่ีธรุ กจิ ตัง้ อยู่
(ต้องต่ออายทุ กุ ปี)
- อตั รา 4 แสนเรียล (100 USD) สำหรับธรุ กจิ ขนาดเลก็ รายรับรวมต่อปี
ต้งั แต่ 250 ล้านเรยี ล ($62,500) ถงึ 700 ล้านเรียล ($175,000)
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 59 จาก 140
ประเภทภาษี รายละเอยี ด/อัตรา
ภาษีการจดทะเบียน - อตั รา 1.2 ลา้ นเรยี ลตอ่ ปี (300 USD) สำหรบั ธรุ กจิ ขนาดกลาง รายรับรวม
(Registration Tax or ต่อปตี ั้งแต่ 700 ล้านเรยี ล ($175,000) ถงึ 2,000 ลา้ นเรยี ล ($500,000)
Transfer Tax)
ภาษีอสงั หาริมทรพั ย์ - อตั รา 3 ล้าน เรียลตอ่ ปี (750 USD) สำหรบั ธรุ กิจขนาดใหญ่ รายรับตอ่ ปี
(Tax on Immovable ตั้งแต่ 2,000 ลา้ นเรยี ล ($500,000) ถงึ 10,000 ล้านเรียล (2.5 ลา้ น USD)
Properties)
ภาษีจดทะเบียนโอน - อัตรา 5 ลา้ น เรียลตอ่ ปี (1,250 USD) สำหรับธุรกจิ ขนาดใหญ่ รายรับตอ่ ปี
กรรมสทิ ธิ์ มากกว่า 10,000 ลา้ นเรียล (2.5 ล้าน USD)
(Registration Tax)
ภาษีนำเข้า - จดั เกบ็ จากการจัดทำเอกสารทางกฎหมาย ก่อตัง้ ควบรวม ยกเลกิ กจิ การ
- จดั เกบ็ จากการโอนสินทรัพย์
การยกเวน้ ภาษีซ้อนกับ - 1 ลา้ นเรียล/ 1กิจกรรม
ประเทศท่มี ขี อ้ ตกลง** - รอ้ ยละ 4 ของมูลคา่ สินทรพั ย์ (ท่ีดิน บ้าน รถ)
- อสงั หารมิ ทรัพย์ ที่มีมูลค่ามากกว่า 100 ล้านเรยี ล (25,000 USD)
- รอ้ ยละ 0.1 ของมูลคา่ ท่ปี ระเมนิ โดยคณะกรรมการประเมินมูลค่าทรัพย์สนิ
- ผู้เสียภาษตี ้องชำระภาษีภายในวนั ที่ 30 กันยายน ของทุกปี
- จดั เก็บจากผ้ซู ้อื หรือผ้ไู ดร้ บั โอนกรรมสิทธใ์ิ นสงั หาริมทรัพยแ์ ละ
อสังหาริมทรัพย์ อตั รารอ้ ยละ 4 ของมลู ค่าสงั หารมิ ทรพั ยห์ รือ
อสังหารมิ ทรัพย์นัน้
- รอ้ ยละ 0 – สินค้าที่ไดร้ ับการยกเว้น เชน่ ยารกั ษาโรค อปุ กรณก์ ารศกึ ษา
ปัจจัยการผลติ สนิ ค้าเกษตร สินคา้ ท่ไี ด้สิทธิน์ ำเขา้ ภายใตโ้ ครงการท่ีไดร้ บั
การสง่ เสรมิ การลงทุน
- รอ้ ยละ 7 – สนิ คา้ ขัน้ ต้นหรือวัตถดุ บิ
- ร้อยละ 15 – สินคา้ ทจี่ ดั เปน็ ทุน, เครื่องจักรและอปุ กรณก์ ารผลิต, วตั ถุดิบที่
มใี นประเทศ
- ร้อยละ 35 – สินคา้ สำเรจ็ รูป, เคร่ืองด่ืมแอลกอฮอล์, ยานพาหนะ,อัญมณี
และหินมคี ่า
- สามารถคน้ หา และเปรยี บเทยี บอัตราภาษีในการนำเขา้ สินค้าของประเทศ
กัมพูชา (ทง้ั อตั ราแบบทั่วไป MFN และอตั ราพิเศษ AFTA) ตามพิกัดของ
สนิ คา้ ได้ท่ี www.customs.gov.kh
- ยกเวน้ ภาษีรายไดบ้ ุคคล และนิตบิ คุ คล ท่ไี ด้มกี ารชำระแล้วในประเทศใด
ประเทศหนึ่ง โดยการลดหยอ่ นหรือเครดติ ภาษี ผ่านวิธีการคำนวนทร่ี ะบุไว้
ในขอ้ ตกลง
- ลดอัตราภาษหี ัก ณ ที่จ่าย จากร้อยละ 14 เหลอื รอ้ ยละ 10 สำหรับ
ค่าบรกิ ารทางเทคนคิ เงนิ ปนั ผล ดอกเบ้ียทจี่ ่ายโดยสถาบนั การเงิน และค่า
สทิ ธติ า่ งๆ ทจี่ า่ ยให้กบั บคุ คลหรอื นติ ิบุคคลทม่ี ภี ูมิลำเนาอยใู่ นอีกประเทศ
หนึ่ง
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 60 จาก 140
ประเภทภาษี รายละเอียด/อตั รา
ขอ้ ตกลงการยกเวน้ ภาษี
ซ้ำซอ้ นระหว่างไทยและ - ในปัจุบันยงั ไม่มบี ริษทั ในกมั พชู า ทข่ี ยายสาขาไปยงั ประเทศไทย การขอใช้
กมั พูชา(DTA) สทิ ธิประโยชน์ ตามข้อตกลงเพ่อื การเกบ็ ภาษซี อ้ น สว่ นใหญ่เปน็ การขอใช้
สทิ ธปิ ระโยชน์ในการลดอตั ราภาษีหัก ณ ทจี่ ่าย (จาก 14%เหลือ 10%)
(มผี ลบังคับใชต้ ัง้ แต่ 1 ใหก้ ับบริษัท หรอื บคุ คลธรรมดา ท่ีมีถนิ่ ทีอ่ ยูใ่ นประเทศไทย จากเงนิ ปนั ผล
ดอกเบี้ย คา่ สทิ ธิ หรือ ค่าธรรมเนียมสำหรบั การบรกิ ารทางเทคนิค ท่ีจา่ ย
มกราคม 2561) โดยบรษิ ทั ที่มีถิน่ ที่อยใู่ นประเทศกัมพชู า
- ข้ันตอนการขอใช้สิทธิประโยชน์ ตามขอ้ ตกลง DTA(1) ย่ืนหนังสอื ขอใช้สิทธิ
ประโยชน์ โดยทำเป็นจดหมาย ระบุชอื่ บรษิ ัททมี่ ีถนิ่ ทอ่ี ยู่ในประเทศกัมพูชา
และบริษัทหรอื บุคคลธรรมดาท่ีมถี ิ่นทีอ่ ยู่ในประเทศไทย ประเภทของเงินได้
และสทิ ธปิ ระโบชน์ท่ตี อ้ งขออนมุ ัติ
- ใบรบั รองการจดทะเบยี นบรษิ ัทเปน็ ภาษาองั กฤษ(Certificate of
Incorporation) หรือ หนังสอื เดินทางสำหรับบุคคลธรรมดาท่ีมถี ่นิ ท่ีอยใู่ น
ประเทศไทย * รับรองสำเนา
- ใบรับรองสำเนาการมถี ่ินที่อยู่และชำระภาษีในประเทศไทยเปน็
ภาษาองั กฤษ (Certificate of Residence) * ต้นฉบบั ซง่ึ มีการรับรอง
- ระเบียบบริษทั เปน็ ภาษาองั กฤษ (Company Statute)
** มกี ารรบั รองการแปล
- สัญญาหรือเอกสารทเ่ี ก่ยี วขอ้ งกบั การชำระเงนิ รายได้ เปน็ ภาษาอังกฤษ
*** สำเนามกี ารรับรอง
- หนงั สือมอบอำนาจ ( Authorization Letter)
- ใบทะเบียน( Patent) ของบรษิ ัทท่ีมีถิ่นท่ีอยใู่ นกัมพชู า
*รับรองโดยกรมการกงสลุ กระทรวงการตา่ งประเทศของไทย และสถาน
เอกอัครราชทูตกมั พูชาประจำประเทศไทย หรอื สถานเอกอัครราชทตู ไทย
ประจำประเทศกัมพูชา
** รับรองโดยทนายความหรอื บรษิ ทั แปลเอกสาร ที่มใี บอนุญาตถกู ตอ้ งใน
ประเทศไทย
*** รับรองโดยบรษิ ัทคสู่ ญั ญาทั้งสองฝา่ ย
*4,000 เรยี ล = 1 USD, **กัมพูชามีการทำอนุสัญญาปอ้ งกันการเกบ็ ภาษีซอ้ นกบั ประเทศสงิ คโปร์และไทย ทมี่ ีผล
บงั คับใช้ต้ังแต่ 1 มกราคม 2561
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 61 จาก 140
5. การจัดตั้งบริษัทและการดำเนนิ ธุรกิจในกัมพูชา
5.1. รูปแบบบริษัทในประเทศกมั พูชา
ประเภท ลักษณะ/ ความรับผิดชอบ/ขอ้ จำกัด
บริษัทจำกัด
Private Limited ลกั ษณะสำคัญ บริหารโดยคณะกรรมการท่ีไดร้ ับการแต่งตงั้ มีผูถ้ ือหนุ้ ต้งั แต่ 1 – 30
Company คน ในกรณีที่มผี ูถ้ ือห้นุ 1 คน จะเรียกว่า Single Member Private Limited
Company
สำนกั งานสาขา ความรับผดิ ชอบ ความรับผดิ ชอบตามจำนวนและมูลคา่ หนุ้ ท่ีผถู้ ือห้นุ แต่ละคนถือ
Branch Office ครองอยู่
ขอ้ จำกัด สามารถประกอบธุรกจิ ได้ทกุ ประเภท และสามารถขยายสาขาได้
สำนกั งานตวั แทน
Representative ลกั ษณะสำคญั ถือหนุ้ โดยนติ ิบคุ คลบรษิ ัทแม่ โดยอำนาจการบรหิ ารและการ
ตัดสินใจอยู่ทบี่ ริษทั แม่ อยภู่ ายใต้กฎข้อบงั คบั ของบรษิ ทั แม่ และต้องใช้ชอ่ื เดยี วกนั
Office กบั บรษิ ัทแม่ โดยมคี ำวา่ Branch Office แสดงไวก้ อ่ นหน้าหรอื ตามหลงั
ความรบั ผดิ ชอบ บรษิ ทั แมม่ ีขอ้ ผูกพนั ในการรบั ผดิ ชอบตามจำนวนและมูลค่าหนุ้ ทผ่ี ู้
บรษิ ัทลกู ถือหนุ้ แตล่ ะคนถอื ครองอยู่ในบรษิ ัทแม่
Subsidiary ข้อจำกัด สามารถประกอบธุรกจิ ไดท้ ุกประเภท ตามที่บรษิ ทั แมส่ ามารถทำได้ แต่ไม่
สามารถขยายสาขาเองได้ และไม่สามารถขอส่งเสรมิ การลงทุน
ลกั ษณะสำคญั ถอื หนุ้ โดยนิติบุคคลบริษัทแม่ โดยอำนาจการบรหิ ารการตัดสนิ ใจอยู่
ท่ีบรษิ ทั แม่ และตอ้ งใช้ชือ่ เดียวกันกบั บริษัทแม่ โดยมีคำว่าRepresentative Office
Agent แสดงไว้กอ่ นหนา้ หรือตามหลัง
ความรับผิดชอบ บริษัทแมม่ ขี อ้ ผกู พันในการรับผดิ ชอบตามจำนวนและมลู คา่ ห้นุ ทผ่ี ู้
ถอื หุ้นแตล่ ะคนถือครองอย่ใู นบริษทั แม่
ข้อจำกัด ไมส่ ามารถประกอบธุรกจิ ที่กอ่ ใหเ้ กิดรายได้ เช่น การขายสินค้าและบริการ
ลักษณะสำคัญ ถอื หุน้ โดยนิติบุคคลบรษิ ัทแม่ โดยอำนาจการบรหิ ารการตัดสินใจอยู่
ที่คณะกรรมการบรหิ ารทต่ี ้งั ขน้ึ ใหม่ มกี ฎขอ้ บงั คบั เป็นของตัวเอง สามารถใช้ชอื่ ต่าง
กับบรษิ ทั แม่ ได้
ความรบั ผดิ ชอบ บริษทั แม่มีข้อผกู พนั ในการรับผดิ ชอบตามจำนวนและมูลคา่ หนุ้ ที่ผู้
ถือหุ้นแต่ละคนถือครองอยู่ในบรษิ ทั แม่
ขอ้ จำกดั สามารถประกอบธรุ กิจไดท้ ุกประเภท อาจเหมอื นหรือแตกต่างกับบรษิ ทั
แม่ และสามารถขยายสาขาเองได้
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 62 จาก 140
5.2. ตารางคา่ ใชจ้ า่ ยข้นั ตน้ และข้ันตอนในการจัดต้ังบริษัท
ที่ ขั้นตอน วนั ค่าใชจ้ ่าย
1 10-100 USD
1 จัดหาสถานท่แี ละรับรองสถานที่ (ประมาณการ)
ก่อนทจ่ี ะดำเนินการยืน่ ขอจดทะเบยี นนติ ิบุคคล ผู้ประกอบการตอ้ ง 1
ดำเนินการจัดหาสถานทเ่ี พื่อใช้เปน็ ท่ตี ้ังของสำนักงาน และแนบสำเนา 10 USD ต่อ 1 ช่ือ
ทะเบยี นบา้ นหรอื สัญญาเชา่ สถานท่ีพรอ้ มรปู ถา่ ยอาคารท่จี ะใชเ้ ป็น 5
สำนกั งาน จำนวน 2 ใบ ซึง่ ได้มีการรับรองสำเนาถกู ต้องจากศาลากรุง 1 253 USD
พนมเปญหรืออำเภอทสี่ ำนักงานต้ังอยู่ 1 ไม่มี
2 การจดทะเบยี นช่อื บรษิ ทั กบั กรมจดทะเบียน 15 USD
- จัดเตรยี มชอ่ื บริษัทไว้ จำนวน 3 ชื่อ เขา้ ไปที่
www.businessregistration.moc.gov.kh ไปทีเ่ มนู Register
New User เพ่ือดำเนินการกรอกขอ้ มูล และทำตามขัน้ ตอนที่ระบุไว้
- กลับไปท่ี www.businessregistration.moc.gov.kh ใชบ้ ัญชที ี่
สร้างขึ้น Log on เข้าระบบ และเขา้ ไปทเี่ มนู Reserve a
Company Name เลอื กประเภทนติ ิบคุ คล และใส่ช่ือบรษิ ทั ที่
ต้องการ หลังจากนั้นชำระเงนิ คา่ ธรรมเนยี ม ตามรายละเอยี ดท่รี ะบุ
ไว้ และรอการอนมุ ัตชิ อ่ื บริษทั
3 ยื่นคำขอจดทะเบยี นพรอ้ มเอกสารประกอบ
- เขา้ ไปที่ เมนู Incorporated a Private Limited Company จากนนั้
ดำเนินการกรอกหรือเลือกข้อมูล พร้อมอัพโหลด เอกสารต่างๆ ให้
ครบถว้ น ตรวจสอบขอ้ มูลและยืนยนั Submit หลงั จากนัน้ ชำระเงิน
ค่าธรรมเนียม ตามรายละเอียดที่ระบุไว้ พร้อมแนบเอกสารท่ี
เกย่ี วขอ้ งกบั การจดทะเบียน
4 การเปดิ บญั ชีธนาคาร
หลังจาก ยน่ื จดทะเบียนกบั กระทรวงพาณชิ ย์ ผา่ นระบบออนไลน์ ให้
ดำเนนิ การฝากเงินกับธนาคารพาณชิ ยใ์ นกัมพชู าจำนวน 4,000,000 เรียล
หรอื 1,000 USD และขอรับหนังสือรับรองจากธนาคาร เพื่อนำไปใชเ้ ป็น
เอกสารประกอบการจดทะเบยี น โดย upload ผา่ นระบบออนไลน์
5 พิมพใ์ บรบั รอง และรบั ตราประทบั
เมอ่ื การจดทะเบยี นเสรจ็ สน้ิ กระทรวงพาณชิ ยจ์ ะแจ้งเตือนไปที่ email
หลงั จากน้ัน ใหพ้ ิมพ์ใบรับรองการจดทะเบยี นโดย Log on เข้าไปท่หี นา้
แรก และคลิกทบ่ี รษิ ทั ในเมนู My Items จากนั้นคลกิ ท่ี Request
Extract or Certificate เลอื กรปู แบบไฟล์ และส่งั พมิ พ์ จากนนั้ ใหไ้ ปรับ
ตรายางบริษัททก่ี ระทรวงพาณิชย์ หรือสำนกั งานพาณชิ ย์จงั หวดั
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 63 จาก 140
ที่ ขั้นตอน วัน ค่าใช้จ่าย
3 250 USD
6 นำใบรบั รองการจดทะเบียน และเอกสารที่เกีย่ วขอ้ ง ไปย่นื ขออนุมตั ิ
และประทบั ตราจากกรมภาษี (พร้อมกับขั้นที่ 7-8)
7 จดทะเบยี นภาษธี ุรกิจเฉพาะ (Patent Tax) ทีฝ่ ่ายภาษี สำนกั งานเขต 30 100 – 1,250 USD
8 จดทะเบยี นเป็นผูเ้ สยี ภาษมี ลู ค่าเพิ่ม (VAT) ทฝ่ี า่ ยภาษี สำนกั งานเขต 14 100 USD
9 แจง้ กระทรวงแรงงานให้ดำเนนิ การตรวจสอบ ระเบยี บการจ้างงานภายใน 30 250 USD
คมู่ ือพนักงาน ใบอนญุ าตทำงาน(สำหรบั ชาวต่างชาต)ิ และการดำเนนิ การ
ชำระประกันสังคม (สำหรับบริษทั ทีม่ กี ารจา้ งงาน 8 คนขนึ้ ไป)
หมายเหตุ : ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนรวมกับค่าดำเนินการของเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณชิ ย์ ซ่ึง
เปน็ ผูใ้ ห้บรกิ ารจดทะเบยี น ประมาณ 2,000 – 2,500 ดอลลาร์สหรฐั ฯ
เอกสารท่ใี ช้สำหรับจดทะเบียน (เป็นภาษาอังกฤษหรอื กมั พชู า)
1. เอกสารแสดงกรรมสิทธใ์ิ นสถานทท่ี ีใ่ ช้เปน็ สำนักงาน
2. สำเนาบตั รประชาชน หรอื หนงั สือเดินทาง ของผู้ถือห้นุ หรอื สำเนาหนงั สอื รบั รองการ
จดทะเบียนนิติบุคคล ภาษาอังกฤษหรอื กมั พูชา รับรองโดยหนว่ ยงานราชการหรือ
ทนายความ (กรณที ีบ่ ริษัทถอื ครองโดยนติ ิบคุ คลอนื่ )
3. แบบแสดงรายละเอียดผู้ถอื หุน้ ทมี่ ีการลงนาม และยืนยนั ว่าผู้ถือห้นุ แตล่ ะคนไมม่ ี
ประวัติอาชญากรรม
4. แบบแสดงรายละเอียด การจ้างพนกั งาน ในบริษัท แบง่ ตามตำแหน่ง เพศ และสัญชาติ
5. แบบ บรคิ ณห์สนธิ/กฎข้อบังคับ ของบรษิ ทั “Memorandum and Articles of
Association” ภาษาอังกฤษและกมั พูชา
สอบถามขอ้ มูลเพ่ิมเติม โทร: 023 866 050 Email: [email protected] หรือ
ตดิ ต่อโดยตรงท่ี Business Registration Department of Ministry of Commerce ท่ีตง้ั Lot
19-61, MOC Road (113B Road), Russian Blvd, Phum Teuk Thla, Sangkat Teuk Thla,
Khan Sen Sok, Phnom Penh, Kingdom of Cambodia
เจ้าหน้าท่ีสำหรบั ตดิ ต่อจดทะเบยี นบรษิ ทั : Mr.Khoun Samnang , Deputy Director
Business Registration Department, Ministry of Commerce, Kingdom of Cambodia
Tel : (855-11) 836 228 / (855-16) 836 228 E-mail : [email protected]
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 64 จาก 140
ตน้ ทนุ ค่าพนักงานที่บริษัท A ต้องจ่ายตอ่ เดอื น (กรณมี ีพนกั งาน 5 คน) มีดังน้ี
คนที่ ตำแหน่ง อัตราเงินเดิน (USD)/เดือน
1 ผจู้ ดั การ 2,000 USD
500 USD
2 หัวหน้างาน (Supervisor) 350 USD
3 บัญชี 250 USD
4 พนักงานท่วั ไป (ธรุ การ) 150 USD
5 พนักงานทำความสะอาด
รวม 3,250 USD
กฎหมายกำหนดให้บริษัทสามารถจ้างพนักงานตา่ งชาติได้ 10% ของจำนวนพนักงานงานท้ังหมด
โดยหากมคี วามจำเป็นสามารถย่นื เร่ืองไปยงั กระทรวงแรงงานของประเทศกมั พูชาให้พิจารณา
อนมุ ตั ิเป็นกรณีไป สำหรับค่าใชจ้ ่ายในการจ้างพนกั งานงานต่างชาติ 1 คน นอกจากเงนิ เดอื นและ
สวัสดิการท่ัวไปแล้ว มดี ังนี้
1. Business Visa 1 ปี 300 - 350 USD มเี อกสารประกอบดงั น้ี
- สำเนาหนงั สอื เดินทาง
- รปู ถา่ ย 2 x 2 น้ิว
2. Work Permit 1 ปีค่าธรรมเนยี ม 100 USD คา่ ดำเนนิ การ 100 USD มเี อกสาร
ประกอบดงั นี้
- หนงั สือรับรองการจดทะเบยี นบรษิ ัทของบรษิ ทั ผู้วา่ จ้าง
- สญั ญาจ้างงานในกมั พูชา
- Business Visa
5.3. กฎหมายและกฎระเบียบอ่ืนๆ ทเ่ี กี่ยวข้อง
การถือครองหุ้นในบริษัท กฎหมายกัมพูชาเปิดโอกาสให้ ชาวต่างชาติสามารถเป็น
เจ้าของบรษิ ัทได้ 100% โดยไม่จำเปน็ ตอ้ งถือหนุ้ ร่วมกับคนท้องถิ่น และมสี ิทธิเทา่ เทยี มกับบริษัท
ท้องถ่นิ ทุกประการ ยกเว้นสิทธิในการซ้ือและถือครองกรรมสิทธท์ิ ีด่ นิ อยา่ งไรก็ตามบรษิ ัทต่างชาติ
สามารถเช่าท่ีดินระยะยาวไดถ้ ึง 50 ปี และต่ออายุได้ไม่จำกดั ครง้ั
แม้ว่ากฎหมายจะไม่ได้กำหนดไว้ แต่การมีหุ้นสว่ นทีมี่ศักยภาพในประเทศก็อาจมีส่วน
ช่วยส่งเสริมให้ธุรกิจเติบโตได้อย่างรวดเร็ว ในกรณีนี้ผู้ประกอบการไทย สามารถขอให้ทาง
สำนักงานส่งเสรมิ การค้าระหวา่ งประเทศ และศนู ย์ AEC Business Support Center ประเทศกมั พูชา
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 65 จาก 140
แนะนำหรอื ตรวจสอบประวัติเบอื้ งต้นของหุ้นส่วนให้ได้ จากนน้ั เมอื่ เรมิ่ ดำเนินการก็ควรจะมีการ
ตรวจสอบตดิ ตามหุ้นสว่ นอยเู่ ป็นระยะเพอ่ื ความมัน่ ใจ
ใบอนญุ าตท่เี กี่ยวข้องกบั การประกอบธรุ กจิ ในกมั พชู า นอกเหนือจากการจดทะเบียน
นิติบุคคลกับกระทรวงพาณิชย์ จดทะเบียนภาษีกับกรมสรรพากร และรับการตรวจสอบการจ้าง
งานจากกระทรวงแรงงานแล้ว กฎหมายได้กำหนดให้การประกอบธุรกิจบางประเภทต้องของ
อนุญาต จากกระทรวงหรอื หน่วยงานทีเ่ ก่ียวข้องก่อนทจี่ ะเรมิ่ ดำเนนิ การ โดยมีรายละเอียดดงั นี้
1) กิจการท่ตี ้องขอใบอนญุ าตหรอื เอกสารรับรองจาก กระทรวงอตุ สาหกรรมฯ ได้แก่
โรงงานผลิตและแปรรูปสินค้าเพื่ออุปโภคและบริโภค ผู้ผลิตและจำหน่าย
นำ้ ประปาและไฟฟ้า
2) กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองจาก ธนาคารแห่งชาติกัมพูชา
ได้แก่ สถาบันการเงินทุกประเภท กิจการรับแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
กิจการซอื้ ขายเพชร อัญมณีและหนิ มคี ่า
3) กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองจาก สภาเพื่อการพัฒนาแห่ง
กัมพูชา/คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน ได้แก่ กิจการทุกประเภทที่ขอรับการ
สง่ เสริมการลงทุน
4) กจิ การทีต่ ้องขอใบอนุญาตหรอื เอกสารรับรองจาก กระทรวงการจดั การท่ีดิน ผัง
เมือง และการก่อสร้าง ได้แก่ บริษัทหรือบุคคลท่ีต้องการดำเนนิ กิจการกอ่ สร้าง
วิศวกรรมโยธา และอตุ สาหกรรม
5) กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตหรอื เอกสารรับรองจาก กระทรวงการท่องเท่ยี ว ได้แก่
กิจการมัคคุเทศก์ บริษัททัวร์ โรงแรมหรือที่พัก กิจการรถโดยสาร คาราโอเกะ
ไนต์คลับ นวดและสปา ร้านอาหาร สปอร์ตคลบั และเอนเตอรเ์ ทนเมนท์
6) กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองจาก กระทรวงสาธารณสุข ได้แก่
รา้ นอาหารหรือร้านกาแฟ คลนิ ิกทำฟันและรักษาสขุ ภาพ ผนู้ ำเขา้ หรือจำหน่ายยา
แผนปัจจุบนั /โบราณและเครอื่ งสำอาง
7) กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองจาก กระทรวงคมนาคมฯ ได้แก่
กิจการขนส่งทางถนน ทางแม่นำ้ และทางทะเล
8) กิจการที่ต้องขอใบอนุญาตหรือเอกสารรับรองจาก กระทรวงเกษตร ป่าไม้และ
ประมง ได้แก่ กิจการเลี้ยงสัตว์ ผลิตอาหารสัตว์ แปรรูปผลิตภัณฑ์จากสัตว์และ
นำเข้าสินค้าดังกล่าว ผู้นำเข้าผลิตภัณฑ์ยาสำหรับสัตว์ กิจการตัดไม้ นำเข้า-
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 66 จาก 140
สง่ ออกและขนส่งผลผลติ จากป่าไม้ นกั ลงทุนทีต่ อ้ งการสรา้ งรสี อรท์ ในเขตป่าสงวน
นักลงทุนที่ต้องการสร้างสวนสัตว์ กิจการที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้า-ส่งออก
จำหน่ายปุ๋ยและปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กิจการประมง กิจการที่ผลิตและ
ส่งออกสนิ คา้ อุตสาหกรรมการเกษตร
สินค้าท่ีต้องมีการตรวจสอบก่อนนำเข้า กัมพูชามีการกำหนดให้สินค้าบางชนิด ต้อง
ได้รับการอนุญาต หรือได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน จึงจะสามารถนำเข้า
หรอื สง่ ออก ได้ เช่น
1) สัตว์มีชีวิตทนี่ ำเข้ามาเพ่ือใช้เป็นอาหาร ผู้นำเข้าจะตอ้ งได้รับใบอนุญาตนำเข้าจาก
กระทรวงเกษตรฯ และตอ้ งมีใบรับรองสขุ อนามยั จากประเทศต้นทาง
2) ปุ๋ยอินทรยี ์ และเคมี ผ้นู ำเขา้ ต้องไดร้ ับใบอนญุ าตนำเข้าจากกระทรวงเกษตร โดย
สินค้าแต่ละชนิดที่นำเข้าต้องผ่านการขึ้นทะเบียนและได้รับการตรวจสอบจาก
กระทรวงเกษตรฯ ด้วย
3) เครื่องสำอาง และยารักษาโรค อาหารเสริม และอาหารบางชนิด ผู้นำเข้าต้อง
ได้รับใบอนุญาตจากกระทรวงสาธารณสุข และสินค้าแต่ละชนิดต้องผ่านการขึ้น
ทะเบยี นและได้รับการตรวจสอบจากกระทรวงสาธารณสขุ เช่นเดยี วกัน
4) สารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรม ผู้นำเข้าต้องได้รับในอนุญาตนำเข้าจากกระทรวง
อตุ สาหกรรม
รายละเอยี ดเพม่ิ เติมสามารถดูได้ทเ่ี ว็บไซต์กรมศลุ กากรกมั พชู าwww.customs.gov.kh
สินคา้ ที่ห้ามนำเข้า สินคา้ ทมี่ ผี ลกระทบตอ่ ความม่นั คง ความปลอดภยั สขุ อนามยั
ส่งิ แวดลอ้ ม และอุตสาหกรรมภายในประเทศ ไดแ้ ก่ อาวุธ วัตถุระเบดิ รถยนต์และเคร่ืองจักรที่
ใช้ในการทหาร ยาและยาพษิ
5.4. ระบบบัญชี
กฎหมายว่าด้วยการบัญชีของผู้ประกอบกิจการด้านบัญชี การตรวจสอบบัญชี และ
วิชาชพี บัญชี พ.ศ. 2545 กำหนดการจัดองคก์ าร การบริหารและหนา้ ท่ีของระบบการบัญชีโดยอยู่
ภายใต้การบัญชีมาตรฐานสากลว่าผูป้ ระกอบธุรกิจท้ังบุคคลธรรมดาและนิติบคุ คลจะต้องจัดทำ
บัญชีและพร้อมที่จะถูกตรวจสอบบัญชีภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดไว้ นอกจากนี้ในงบ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 67 จาก 140
การเงินจะต้องระบุรายละเอียดงบดุล งบกำไรขาดทุน กระแสเงินสด การจัดทำบัญชีจะต้องทำ
เป็นภาษาเขมรและใช้สกุลเงินเรียล สำหรับธุรกิจที่ดำเนินกิจการให้แก่ผู้ประกอบการที่อยู่
ต่างประเทศหรือบริษัทในเครือดำเนินกิจการให้บริษัทแม่ที่อยู่ในต่างประเทศนั้น อาจได้รับ
อนญุ าตให้จดั ทำบัญชีเป็นภาษาองั กฤษหรือใหใ้ ช้เงนิ สกลุ อื่นนอกจากเงินเรียลอีกฉบับหนึ่งควบคู่
กันได้ระยะเวลาการจัดทำบัญชีได้แก่ รอบ 12 เดือน โดยเริ่มต้นในวันท่ี 1 มกราคมและสิ้นสุด
วันท่ี 31 ธันวาคมของทุกปี สำหรับกิจการที่เริ่มต้นทำการในวันอื่น ให้เริ่มรอบปีบัญชีในวันที่
ก่อตั้งประกอบกิจการ นิติบุคคลจะต้องส่งงบการเงินภายใน 3 เดือนนับแต่สิ้นรอบปีบัญชี
นอกจากน้จี ะต้องเกบ็ หลักฐานทางบญั ชแี ละเอกสารท่ีเกีย่ วข้องไวอ้ ยา่ งน้อย 10 ปี
การจดั ทำบญั ชีภาษี
กัมพูชาเป็นสมาชิกสหพนั ธ์นักบัญชีอาเซียน (ASEAN Federation of Accountants:
AFA) เมื่อ พ.ศ. 2546 โดยรัฐบาลกมั พชู าไดเ้ ริ่มดำเนินการตามมาตรฐานการบัญชีขัน้ สูง (High-
Quality Accounting Standards) สำหรับการเงินทั้งในและระหว่างประเทศ กฎหมายว่าด้วย
การบัญชขี องผปู้ ระกอบกจิ การด้านบัญชี การตรวจสอบบัญชี และวชิ าชีพบัญชี พ.ศ. 2545 (Law
on Corporate Accounting, Audit and Accounting Profession) เป็นกฎหมายหลักที่ใช้ใน
เร่อื งของการบัญชีในประเทศกัมพูชา โดยมสี ององคก์ รหลักเป็นผู้ทีไ่ ดร้ บั มอบหมายให้ดำเนินการ
ตามกฎหมายดังกล่าว คือ National Accounting Council หรือ NAC ซึ่งเป็นองค์กรที่อยู่ใน
สังกัดกระทรวงเศรษฐกิจและการเงิน (Ministry of Economy and Finance) มีหน้าที่ในการ
ตรวจสอบและแก้ไขมาตรฐานการบัญชีกัมพูชา (Cambodian Accounting Standards: CASs)
และออกข้อบังคับการบัญชี อีกองค์กรหนึ่ง คือ Kampuchea Institute of Certified Public
Accountants and Auditors หรือ KICPAA เป็นองค์กรวิชาชีพทางบัญชีมีหน้าที่กำกับดูแลการ
จัดองค์การและการประกันคุณภาพของวิชาชีพบัญชีเอกชนทั้งนักบัญชี และผู้สอบบัญชี โดย
ผปู้ ระกอบการต้องเตรยี มเอกสารการเงนิ และเอกสารเสียภาษีประจำปี ตามแบบฟอร์มที่กำหนด
โดยกรมสรรพากร ส่งให้กรมสรรพากรก่อนวันที่ 31 มีนาคมของทุกปี ในรูปของสกุลเงินเรียล
กมั พูชา
รปู แบบและขอ้ กำหนดทางบัญชขี องกัมพูชาใช้รูปแบบเดียวกบั ของฝรัง่ เศส บรษิ ทั ท่ีตอ้ ง
เสียภาษีเกนิ เพดานภาษีท่ีกำหนดจะตอ้ งยน่ื เอกสารทางบญั ชีให้กับผตู้ รวจสอบบัญชที ่ขี ้นึ ทะเบียน
ในบัญชีผูต้ รวจสอบบญั ชีอิสระของรฐั เพือ่ ตรวจสอบความถูกต้องกอ่ นย่ืนตอ่ กรมสรรพากร โดย
กรมสรรพากรกำหนดให้บรษิ ทั ทเี่ ขา้ ขา่ ย 2 ขอ้ ดังต่อไปนี้ จะต้องไดร้ ับการตรวจสอบจากผู้
ตรวจสอบบญั ชอี สิ ระ
- มีรายไดใ้ นปีบญั ชีน้นั ตั้งแต่ 3 พนั ลา้ นเรียลขึ้นไป (750,000 USD)
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 68 จาก 140
- มีมูลคา่ ของทรัพย์สินซ่งึ คำนวณจากมลู ค่าเฉลยี่ ในปีบัญชนี ้ัน ตัง้ แต่ 2 พันล้าน
เรียลขึ้นไป (500,000 USD)
- มจี ำนวนลกู จา้ งเฉล่ยี ในปบี ญั ชนี ้ัน ต้ังแต่ 100 คน ขึ้นไป
สำหรับบรษิ ทั ทไ่ี มเ่ ข้าเกณฑน์ ้ัน แม้วา่ กฎหมายไม่ไดก้ ำหนดให้ย่ืนเอกสารทางบัญชีกับ
ผูต้ รวจบัญชี แต่กรมสรรพากรจะมเี จา้ หน้าทม่ี าตรวจสอบบัญชแี ละการเสยี ภาษี เป็นรายเดือน
รายไตรมาส และรายปี ดงั นั้นผปู้ ระกอบการควรมกี ารจ้างผู้ตรวจบัญชเี พื่อใหม้ ่ันใจวา่ บริษัทจดั ทำ
บญั ชีและมกี ารชำระภาษอี ย่างถกู ตอ้ งตามที่กฎหมายกัมพชู ากำหนด
5.5. การชำระเงนิ คา่ สินค้าและบรกิ าร
การชำระเงนิ คา่ สินค้าระหวา่ งผู้ส่งออกไทย กับผู้นำเข้าของกมั พชู ามีดังน้ี
(1.) การชำระค่าสนิ ค้าดว้ ยเงนิ สดสกลุ เงินท่ีนิยมนำมาใช้มากทส่ี ดุ คอื ดอลลาร์สหรัฐฯ
และเงินบาท
(2.) การชำระด้วยระบบ L/C (Letter of Credit) เป็นการชำระเงินค่าสินค้าที่มี
มูลค่าสูง โดยผู้ซ้อื ในกมั พูชาจะตดิ ตอ่ กับธนาคารของตนเอง เพือ่ ให้ธนาคารของ
ตน เปิด L/C ให้กับผู้ส่งออกไทยโดยผ่านธนาคารของไทย หลังจากนั้นธนาคาร
ของไทย จะสง่ L/C ใหผ้ ูส้ ่งออกเพอ่ื ดำเนินการส่งมอบสินคา้ ใหก้ บั ผูซ้ ้อื ต่อไป
(3.) การ ช ำร ะเง ินร ะบ บ D/ P (Documents Against Payment) แล ะ D/ A
(Documents Against Acceptance) ผู้ส่งออกของไทยจะทำการตรวจสอบ
ฐานะและประวตั ขิ องผซู้ อ้ื กัมพชู าก่อนจะเปน็ ท่พี อใจแลว้ จงึ ส่งเอกสารและสินค้า
ไปให้กับธนาคารของผูน้ ำเข้า โดยผู้นำเข้าจะต้องชำระเงินค่าสินค้าก่อน จึงจะ
สามารถนำเอกสารไปออกสินค้าได้
(4.) การชำระเงินด้วยระบบ T/T (Telegraphic Transfer) ผู้ส่งออกของไทยจะส่ง
สินค้าไปให้กับผู้นำเข้ากัมพูชาโดยให้เครดิตระยะหนึ่ง เมื่อครบกำหนดเครดิต
ผนู้ ำเขา้ กมั พูชา จะโอนเงินโดยทางโทรเลขกลบั มาใหผ้ ูส้ ่งออกของไทย
(5.) การชำระค่าสินค้าตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชานิยมชำระด้วยเงินสดเป็นสกลุ
เงินบาท หากการซื้อขายมีปริมาณมาก จะชำระด้วยการโอนเงินทางโทรเลข
Telegraphic Transfer (T/T) การชำระสนิ ค้าอีกวธิ หี นงึ่ คอื ผู้ส่งออกไทยจะสง่
สินค้าไปใหผ้ ู้นำเข้าของกัมพูชาก่อนโดยใหเ้ ครดิตระยะหน่ึงเม่ือครบกำหนดจ่าย
จะมีคนกัมพูชา เข้ามาชำระเงินให้กับผู้ส่งออกไทยแทนผู้นำเข้ากัมพูชาเรียก
ระบบนวี้ า่ "โพยก๊วน
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 69 จาก 140
6. การลงทุน
6.1. ระเบียบการขอรับสง่ เสริมการลงทุน และมาตราการสง่ เสรมิ การลงทนุ
หน่วยงานที่รับผิดชอบด้านการลงทุนของ
เอกชนในประเทศกัมพูชา คือ Council for
the Development of Cambodia
(CDC) เปน็ หน่วยงานภาครัฐ กอ่ ตงั้ ในปี พ.ศ.
2542 มีวัตถุประสงค์เพื่อบริหารจัดการ
นโยบายภาครัฐที่เกี่ยวกับการลงทุนของ
เอกชนเพื่อเป็นการสร้างความมน่ั ใจและดึงดูด
การลงทุนทั้งจากในและต่างประเทศมีหน้าท่ี
รับผิดชอบในการบริหารจัดการ ดังนี้ (1) เขตเศรษฐกิจพิเศษ (Special Economic Zone :
SEZ) บริษัทเอกชน (Developer) ที่ประสงค์จะจดั ตั้ง SEZ รวมทั้งภาคเอกชนที่ประสงค์จะ
เข้ามาลงทุนตั้งโรงงานใน SEZ ต้องได้รับการอนุมัติโครงการจากคณะกรรมการกำกับดูแล
เขตเศรษฐกิจฯของกมั พชู า (CSEZB) (ซึ่งเทยี บเท่ากับหน่วยงาน BOI ของประเทศไทย) (2)
การลงทุนนอก SEZ ซึ่งกำกบั ดแู ลโดยคณะกรรมการการลงทุน (CIB) และ (3) เงนิ ชว่ ยเหลือ
จากต่างชาติ (ODA)
ขอ้ มลู เกย่ี วกบั CDC
ชอื่ หนว่ ยงาน Council for the Development of Cambodia : CDC
ทีอ่ ยู่ (Address) Government Palace, Sisowath Quey, Wat Phnom, Phnom Penh, Cambodia
โทรศพั ท์ (Tel) (855) 23 981 154
โทรสาร (Fax) (855) 23 427 597
Email [email protected]
Website www.cambodiainvestment.gov.kh
มาตรการสง่ เสรมิ การลงทุน
(1) ยกเว้นภาษีกำไร (Profit Tax) เป็นเวลา 3-9 ปี
(2) การคิดค่าเส่ือมราคาในอตั ราพิเศษ 40% (กรณไี มเ่ ลือกรับการยกเว้นภาษีกำไร)
(3) ยกเว้นภาษีนำเข้า วัสดุกอ่ สร้าง เคร่ืองมือเครอื่ งจักรในการผลติ
(4) ยกเวน้ ภาษีนำเขา้ วัตถุดิบท่ใี ชใ้ นการผลิต สำหรับการผลติ เพื่อสง่ ออก
(5) ยกเวน้ ภาษีมลู ค่าเพ่ิม (VAT) สำหรับสนิ ค้าทนี่ ำมาเป็นสว่ นประกอบของสินค้า
ส่งออก
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 70 จาก 140
เง่ือนไขการรบั การสง่ เสรมิ การลงทุน (Qualified Investment Project : QIP)
เพื่อเป็นการสร้างงานและก่อให้เกิดรายได้แก่ประชาชนกัมพูชา รวมถึงเป็นการ
พฒั นาเศรษฐกจิ ของประเทศ รฐั บาลกมั พูชาจงึ มีนโยบายเพ่อื ส่งเสริมการลงทนุ ด้วยการให้สิทธิ
พเิ ศษในการลงทุนหลายดา้ น แก่ นักลงทนุ ท่ีเขา้ มาประกอบกจิ การในประเทศกมั พชู า ในรปู แบบ
ของ“กิจการท่ีได้รบั การส่งเสริมการลงทนุ ” ซึ่งมีหลายประเภท อาทิ เกษตรกรรม อุตสาหกรรม
การเกษตร อตุ สาหกรรมการท่องเท่ียว การพัฒนาทรพั ยากรบคุ คล อุตสาหกรรมที่ใชแ้ รงงานเปน็
หลัก และอุตสาหกรรมเพือ่ การส่งออก โดกฎหมายมีการกำหนดกิจการที่หา้ มลงทุน กิจการทีม่ ี
และไมม่ ีสิทธ์ขอรับการสง่ เสรมิ การลงทุน วงเงนิ ขนั้ ต่ำในการลงทุน และเงอื่ นไขในการพิจารณา
เพ่ือใหก้ ารส่งเสริมการลงทนุ ดงั นี้
กิจการที่ห้ามลงทนุ (ท้ังชาวตา่ งชาตแิ ละนกั ลงทุนในประเทศ)
การผลิตและแปรรปู สารออกฤทธติ์ ่อจิตและประสาท และสารเสพติด
การผลติ สารเคมีทีม่ พี ิษ ยาฆ่าแมลง และสนิ ค้าทตี่ อ้ งใช้สารเคมีภณั ฑ์ในการผลิต
ซึ่งกฎหมายระหว่างประเทศหรือองค์การการค้าโลกไม่อนุญาตเนื่องจากมี
ผลกระทบต่อสขุ ภาพและส่ิงแวดล้อม
การแปรรูปและการผลิตพลังงานไฟฟ้าโดยการใช้สิ่งปฏิกูลที่นำเข้าจาก
ตา่ งประเทศ
ธรุ กิจทเ่ี กีย่ วกบั ป่าไม้ซงึ่ ไมอ่ นุญาตโดยกฎหมายปา่ ไม้
กิจการท่ไี มม่ ีสทิ ธิขอรับการสง่ เสรมิ การลงทุน (แตส่ ามารถลงทุนได้)
กิจกรรมในเชิงพาณิชย์ การนำเข้า ส่งออก ขายส่ง ขายปลีก รวมถึงการ
จำหนา่ ยสนิ ค้าปลอดภาษี
การใหบ้ ริการการขนส่ง ท้งั ทางนำ้ ทางบก และทางอากาศ ยกเวน้ การลงทุน
ในภาคการขนสง่ ทางรถไฟ
รา้ นอาหาร คาราโอเกะ กิจการนวด ฟติ เนส สถานบนั เทงิ ไนท์คลบั หรือบาร์
ที่มิได้อยู่ภายในโรงแรมมาตรฐานสากล หรืออยู่ภายในโรงแรม แต่เป็นการให้
เช่าแกน่ ักลงทนุ ทไี่ มไ่ ดร้ ับ QIP เป็นผู้ประกอบการ
การใหบ้ รกิ าร การทอ่ งเที่ยว ใหบ้ ริการข้อมูล เป็นตัวแทน หรอื โฆษณา
ธุรกจิ คาสโิ น หรอื การพนัน และการให้บริการทีเ่ กีย่ วขอ้ ง
การใหบ้ ริการทางการเงิน รวมทัง้ ธนาคาร สถาบนั ทางการเงิน บรษิ ทั ประกัน
และธุรกิจทุกประเภททีม่ ลี ักษณะเปน็ ตวั กลางทางการเงนิ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 71 จาก 140
กิจการ หนังสือพิมพ์และสื่อ รวมทั้งวิทยุ โทรทัศน์ นิตยสาร ภาพยนตร์
โรงหนัง สตูดโิ อ และธรุ กจิ ท่ีเก่ยี วขอ้ ง
การใหบ้ รกิ ารทางวิชาชพี
การดดั แปลงทางพันธกุ รรม ที่ก่อให้เกิดอนั ตรายทางชวี ภาพ สขุ ภาพมนษุ ย์
และสิ่งแวดล้อม
การผลิตและแปรรูปผลติ ภณั ฑจ์ ากไม้ทใี่ ช้ไมจ้ ากป่าไมธ้ รรมชาตใิ นประเทศเป็น
วตั ถุดิบ
การผลิตผลติ ภัณฑย์ าสบู
กิจการที่มีสิทธิในการขอรับการสง่ เสรมิ การลงทนุ เงนิ ลงทนุ ข้ันตำ่ และเงอ่ื นไขการพจิ ารณา
ประเภทกิจการ เงนิ ลงทนุ / เง่ือนไขการพจิ ารณา
เงินลงทนุ ไม่นอ้ ยกวา่ 100,000 USD
การผลติ เพอื่ การสนับสนนุ อุตสาหกรรมเพอ่ื การ เงนิ ลงทนุ ไมน่ ้อยกว่า 200,000 USD
สง่ ออก เงนิ ลงทุนไมน่ ้อยกวา่ 300,000 USD
การผลติ อาหารสตั ว์ เงนิ ลงทนุ ไม่น้อยกวา่ 500,000 USD
การผลิตเครือ่ งหนัง ผลติ ภัณฑท์ ท่ี ำจากโลหะทุก เงินลงทนุ ไมน่ อ้ ยกวา่ 1,000,000 USD
ชนิด เครื่องใช้ไฟฟ้า อเิ ลก็ ทรอนิกส์ วสั ดุ เงินลงทุนไม่นอ้ ยกวา่ 4,000,000 USD
สำนักงาน ของเลน่ ผลติ ภัณฑท์ างการกฬี า ยาน เงินลงทุนไม่นอ้ ยกว่า 8,000,000 USD
ยนต์ ชนิ้ สว่ น และอปุ กรณผ์ ลิตภณั ฑ์จากเซรามคิ เงนิ ลงทุนไมน่ อ้ ยกว่า 2,000,000 USD
มีขนาดพืน้ ท่ไี มน่ ้อยกวา่ 10,000 ตร.ม.
การผลิตอาหารและเครือ่ งด่มื ผลติ ภณั ฑเ์ พอื่ มีที่จอดรถเพยี งพอ
อตุ สาหกรรมสง่ิ ทอ เฟอรน์ เิ จอร์และอุปกรณ์(ที่
ไม่ไดท้ ำจากไม)้ ผลติ ภัณฑจ์ ากกระดาษ ผลติ ภณั ฑ์
จากยางและพลาสติก ผ้จู ำหน่ายน้ำประปา ผลติ
ยาแผนโบราณ แช่แขง็ และแปรรปู สัตวน์ ำ้ เพอ่ื การ
สง่ ออก การแปรรปู ธญั พืชและผลิตภณั ฑ์จากพืช
ผลติ ภัณฑส์ ารเคมี ซีเมนต์ ปุย๋ และปโิ ตรเคมี
การผลิตยาแผนปัจจบุ ัน
สถาบันการศกึ ษาและฝกึ อบรม ดา้ นการพัฒนา
ทกั ษะ เทคโนโลยี หรือวิชาชีพ
ศูนย์จดั นิทรรศการ และศนู ยก์ ารประชมุ ระดับ
นานาชาติ
การสร้างศูนย์การคา้ สมัยใหม่
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 72 จาก 140
ประเภทกจิ การ เงนิ ลงทุน / เง่ือนไขการพิจารณา
การท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ และการสร้างสถานที่ เงนิ ลงทุนไม่นอ้ ยกวา่ 1,000,000 USD
ทอ่ งเที่ยวเชงิ ธรรมชาติ ขนาดพ้ืนทไี่ ม่น้อยกวา่ 1,000 เฮคตาร์
ศูนย์การท่องเทยี่ วครบวงจร (Tourist complex) ห้องพกั ไมต่ ่ำกว่า 100 หอ้ ง (โรงแรม) หรือบา้ นพกั ไม่ตำ่
กวา่ 30 หลงั ขนาดพืน้ ทไี่ ม่ต่ำกวา่ 10 เฮคตาร์
รีสอร์ททใี่ ห้บรกิ ารแบบครบวงจร รวมทงั้ โรงแรม ขนาดพน้ื ที่ไม่ตำ่ กวา่ 50 เฮคตาร์
สวนสนุก ศนู ยก์ ฬี า หรือสวนสตั ว์
โรงแรม ตั้งแต่ 3 ดาวข้นึ ไป
สถานรกั ษาพยาบาล เงนิ ลงทุนไมน่ อ้ ยกว่า 1,000,000 USD
จำนวนไม่น้อยกว่า 50 เตยี ง
การปลูกข้าว,การปลกู พืชทางการค้าทกุ ชนิด,การ มีอปุ กรณท์ ันสมยั , ห้องทดลอง, หอ้ งผา่ ตัด, หอ้ งเอกซเรย์,
ปลกู ผกั ห้องฉกุ เฉิน, ห้องยา, หอ้ งเกบ็ ศพ, รถพยาบาล มลี ฟิ ต์
การเล้ียงวัว,การทำฟาร์มโคนม (อาคารต้ังแต่ 3 ชนั้ ขน้ึ ไป)
การทำฟารม์ สัตว์ปีก (เปด็ ,ไก,่ ...) ขนาดพ้นื ทไี่ มต่ ำ่ กว่า 1,000 เฮคตาร์, 500 เฮคตาร์, 50
การเพาะเลย้ี งสตั ว์น้ำจดื , น้ำเคม็ เฮคตาร์
การทำสวนยางพารา, ปลกู ต้นไม้ จำนวนไม่ตำ่ กว่า 1,000 ตวั , 100 ตวั
การเลย้ี งสตั ว์ป่า,นก,สตั วเ์ ลื้อยคลาน จำนวนไมต่ ำ่ กว่า 10,000 ตวั
ขนาดพน้ื ท่ีไม่ต่ำกวา่ 5 เฮคตาร์, 10 เฮคตาร์
ขนาดพ้นื ทีไ่ ม่ตำ่ กวา่ 1,000 เฮคตาร์, 200 เฮคตาร์
จำนวนไม่ตำ่ กว่า 100 ตัว, 500 ตัว, 1,000 ตัว
ขนั้ ตอนการขออนุมัติรบั การส่งเสรมิ การลงทนุ
(1) กรอกใบสมัครแจ้งความประสงค์ พรอ้ มแนบเอกสารประกอบหลกั ฐาน
ประกอบการลงทุนท่เี กี่ยวข้อง
(2) CDC จะออกหนงั สอื ลงทะเบยี นให้แก่ผู้สมคั รภายใน 3 วนั ทำการ
(3) เจ้าหน้าท่ี CDC จะดำเนนิ การ ตามข้นั ตอนการตรวจสอบเอกสารกบั หนว่ ยงาน
ของกัมพชู าทีเ่ กย่ี วขอ้ ง เช่น
- การจดทะเบยี นบริษัท (กระทรวงพาณชิ ย)์
- ใบอนุญาตท่เี กยี่ วข้อง (กระทรวงอตุ สาหกรรมและพลงั งาน)
- การรักษาผลกระทบตอ่ ส่งิ แวดลอ้ ม (กระทรวงส่งิ แวดล้อม)
- การวางผงั โครงสรา้ ง (หน่วยงานทอ้ งถนิ่ กระทรวงที่ดิน ผงั เมือง และการ
ก่อสรา้ ง)
- การขน้ึ ทะเบยี นผเู้ สียภาษี (กระทรวงเศรษฐกิจและการเงนิ )
โดยการดำเนนิ การดังกลา่ วท้ังหมดไมเ่ กิน 28 วนั ทำการ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 73 จาก 140
หนว่ ยงานผู้มีอำนาจในการอนุมัติโครงการลงทนุ ขึ้นอยู่กับขนาดของโครงการ ดังน้ี
ลักษณะโครงการ หนว่ ยงานผ้มู ีอำนาจอนุมัตโิ ครงการลงทุน
หนว่ ยงานทอ้ งถ่ิน
โครงการที่มีมูลคา่ เงนิ ลงทุนไม่เกิน 2 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั CDC
โครงการที่มีมูลค่าเงินลงทุนไม่เกิน 50 ล้านดอลลาร์ คณะรฐั มนตรี
สหรัฐ
โครงการท่มี ีมลู คา่ เงนิ ลงทนุ มากกว่า 50 ล้านดอลลาร์
สหรฐั หรือ โครงการระยะยาว โครงการทีม่ ีความ
ออ่ นไหว รวมทัง้ โครงการท่ีส่งผลกระทบตอ่ สิง่ แวดลอ้ ม
และส้นิ เปลืองทรัพยากรธรรมชาติ
6.2. ท่ดี นิ และการก่อสร้าง
ทด่ี นิ และการก่อสร้าง
ประเทศกมั พูชามพี ื้นท่ี 18.1 ล้านเฮกตาร์เป็นสงั คมเกษตรกรรม ไดแ้ ก่ การทำนา
การประมงและการทำป่าไม้รวมพื้นที่กว่าร้อยละ 80 ของพื้นที่รวมของประเทศ แต่ในช่วง
หลายทศวรรษของการต่อสู้ทางการเมืองได้นำไปสู่ความสับสนและความขัดแย้งเกี่ยวกับ
กรรมสิทธิ์และการครอบครองที่ดิน ในช่วงยุคสงครามกลางเมือง (พ.ศ.2518-2522) ไม่มี
กรรมสิทธิ์ที่ดนิ ของเอกชนในกัมพชู า บันทึกและและการจดทะเบียนโฉนดทดี่ ินได้ถูกทำลาย
ไปหมด ที่ดินทั้งหมดตกเป็นกรรมสิทธิ์ของหน่วยงานของรัฐ ปัจจุบันนี้ ความชอบธรรมทาง
กฎหมายและทางสังคมของการถือครองได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก กฎหมายที่ดิน พ.ศ.
2544 ได้สะท้อนให้เห็นถึงจุดเน้นใหมข่ องกัมพูชาในส่วนเกี่ยวกับประเด็นเรื่องทีด่ ิน ที่ได้มี
การพจิ ารณาถงึ ประเด็นตา่ งๆ ดังน้ี
➢ กรรมสิทธิ์ของเอกชน สำหรับการถือครองเพื่อการอยู่อาศัยและการ
เกษตรกรรม
➢ กรรมสทิ ธ์ขิ องเอกชน สำหรับผนื ดินท่ีไมม่ ขี อ้ พิพาทในการครอบครองมาแล้ว
เป็นเวลาอยา่ งน้อย 5 ปี
➢ การสร้างระบบและการจดทะเบียนที่ดิน สำหรับการจดทะเบียนโฉนดที่ดิน
และสว่ นควบตา่ งๆ
➢ กลไกตา่ งๆ สำหรบั การระบขุ อบเขตทด่ี ินของรฐั
➢ กลไกต่างๆ สำหรับการแจกจา่ ยท่ดี นิ ของรฐั (“การให้สมั ปทานทางสงั คม”)
➢ การครอบครองรว่ มสำหรบั ชมุ ชนคนพื้นเมอื งและศาสนาสถานต่างๆ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 74 จาก 140
➢ เพดานในการให้สัมปทานที่ดินเพื่อการเกษตรเชิงอุตสาหกรรม (10,000
เฮกตาร)์
กฎหมายที่ดิน ปี 2544 เปน็ กฎหมายที่ปรับปรุงเน้ือหาให้เหมาะสมกับการลงทุน
มากขึ้น โดยมีรายละเอียดด้านสิทธิในการถือครองที่ดิน การใช้ประโยชน์ที่ดิน การเช่า/
สมั ปทานท่ีดนิ ของรัฐ และการเชา่ ซอื้ เป็นตน้ กฎหมายฉบับน้ีบงั คับใชร้ ว่ มกบั กฎหมายทดี่ ิน
ปี 2535 โดยมคี ณะกรรมการท่ดี นิ ระดับท้องถ่ินและคณะกรรมการที่ดินระดบั ประเทศ เป็น
ผู้รับผดิ ชอบภายใต้กฎหมายน้ี อย่างไรก็ตาม กฎระเบียบ ข้อบังคับ ตลอดจนรายละเอยี ด
การแกไ้ ขปรบั ปรุงเพ่ิมเติมอยรู่ ะหวา่ งการ ดำเนนิ การของกระทรวงการพัฒนาที่ดิน การผัง
เมือง และการก่อสร้าง ซึ่งนักลงทุนจะต้องติดตามความคืบหน้าอยู่ตลอดเวลาเพื่อสิทธิ
ประโยชนต์ ่างๆทคี่ วรได้
การถอื กรรมสทิ ธทิ์ ด่ี นิ อย่างถูกตอ้ งตามกฎหมายในกัมพูชา
(Legal Ownership of Land in Cambodia)
การปฏิรปู กฎหมายกรรมสทิ ธ์ทิ ี่ดนิ
ก่อนปี 2518 ปี 2522 ปี 2532 ปี 2544
ภายใตก้ ารปกครองของ หลงั การล่มสลายของ เรมิ่ อนญุ าตให้มีการ มกี ารปรับปรงุ
เขมรแดง ทีด่ ินอยู่ เขมรแดง ทีด่ ินเป็นของ ออกกรรมสิทธ์ิถอื ครอง โครงสร้างกฎหมาย
ภายใต้การถือครองของ รฐั แต่อนุญาตใหม้ ีการ สำหรับการลงทนุ ที่
รฐั ท้งั หมด ถอื ครองเพ่อื ประกอบ ที่ดนิ ส่วนบคุ คล เก่ียวขอ้ งกับที่ดินและมี
อาชพี เกษตรกรรมและ การอธบิ ายเกี่ยวกบั การ
ก่อสรา้ งท่ีพักอาศยั ได้ ถอื ครองทีด่ นิ
โดยรัฐบาลออกบตั ร
กรรมสิทธิ์ถือครองทีด่ ิน
ให้ ผูอ้ ยอู่ าศยั ในทดี่ นิ
นนั้ ๆ
โครงสรา้ งการลงทุนในท่ดี ิน
ผู้ที่มีสิทธิในการถือครองที่ดินในกัมพูชา ได้แก่ ผู้ที่มีสัญชาติกัมพูชาและนิติบุคคลทีม่ ี
สิทธิเสมือนเป็นชาวกัมพูชา ซึ่งได้แก่นิติบุคคลที่มชี าวกัมพูชาถือหุ้นและมีสทิ ธิในการออกเสยี ง
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 75 จาก 140
ร้อยละ 51 ขึ้นไป นักลงทุนต่างชาตสิ ่วนใหญ่นิยมเช่าที่ดนิ เพื่อการลงทนุ ในระยะยาว (15 ปีข้ึน
ไป) ขอสัมปทานจากภาครัฐ หรือการเป็นผู้ครองสิทธิรายย่อย (ร้อยละ 49) ในบริษัทที่มีชาว
กัมพูชาเปน็ เจ้าของ ชาวต่างชาตไิ ม่มสี ิทธิถือครองท่ีดนิ ตามกฎหมายของกมั พชู า แต่สามารถทำ
สัญญาเช่าที่ดินเพื่อการลงทุนระยะยาว ซึ่งอนุญาตให้มีการซื้อขายหรือเช่าต่อสัญญาเช่า นั้นๆ
หรือใชค้ ้ำประกนั การกู้ยืมเพ่อื การลงทนุ สัญญาเช่าระยะยาว ต้องมอี ายุของสัญญาอย่างน้อย 15
ปี ผเู้ ชา่ สามารถสรา้ งส่ิงก่อสร้างในที่ดินน้ันๆได้ แต่เงื่อนไขสิทธิในสง่ิ ก่อสร้างดังกล่าวยังไม่มีการ
กำหนดในกฎหมาย รัฐไม่มีสิทธิยึดคืนที่ดินที่เช่าเพื่อการลงทุนดังกล่าว ยกเว้นในกรณีที่ต้องใช้
ท่ีดนิ ผนื นัน้ เพื่อประโยชนส์ าธารณะ แตต่ อ้ งมกี ารจา่ ยค่าเวนคนื ที่เหมาะสมและยตุ ิธรรม
การถือครองที่ดิน
กัมพูชาประกาศใช้กฎหมายการถือครองที่ดิน ดังนั้น นักลงทุนต่างชาติต้องศึกษาและ
ทำความเขา้ ใจใหถ้ ีถ่ ้วนเกย่ี วกบั การถอื ครองหรือความเปน็ เจา้ ของทด่ี ินก่อนการเช่าทำธุรกจิ ที่ดิน
บางที่อาจเปดิ โอกาสให้มีการถือครองไดร้ อ้ ยเปอร์เซ็นต์ ในขณะที่บางผืนอาจใหค้ รอบครองเพอื่
ทำกนิ หรอื ใช้ประโยชนช์ ั่วคราว ซ่ึงรฐั อาจยึดคนื เม่ือใดกไ็ ด้ ดังนน้ั การทำความเข้าใจในเรื่องสิทธิ
การถอื ครองท่ดี ินแปลงนน้ั ๆ จึงเปน็ สิง่ ทีค่ วรทำ เพือ่ รกั ษาผลประโยชนใ์ นการลงทุน
การเป็นเจา้ ของกรรมสิทธท์ิ ีด่ นิ
รัฐบาลกัมพูชารับรองสิทธิของแต่ละบุคคลในการใชท้ ี่ดินโดยการออก Certificate of
Land Use and Procession เพอ่ื แสดงความเปน็ เจา้ ของทด่ี นิ และทรพั ย์สินที่อยูบ่ นทดี่ นิ ดังกล่าว
แตม่ เี จ้าของที่ดนิ น้อยรายท่ีได้รับใบรบั รองดังกลา่ ว ดงั น้ัน นักลงทนุ ควรตรวจสอบเอกสารสิทธิกบั
กระทรวงพัฒนาที่ดนิ ผงั เมอื ง และกอ่ สร้าง กอ่ นตกลงเชา่ ที่ดนิ แปลงนั้นๆ สิทธปิ ระโยชน์ของนัก
ลงทนุ ตา่ งชาติ แยกได้ดงั น้ี
❖ สัญญาเชา่ ท่ดี ินระยะยาวมกี ำหนดระยะเวลาในการเช่า 15-50 ปี สามารถต่ออายุ
ไดค้ รัง้ ละ 50 ปี โดยไมจ่ ำกัดจำนวนครั้ง
❖ สัญญาเช่าที่ดนิ ระยะส้นั ทีม่ กี ำหนดเวลาการเช่าไมเ่ กิน 15 ปี สามารถต่ออายไุ ด้
นกั ลงทนุ สามารถนำท่ีดินทม่ี โี ฉนดตามกฎหมายเป็นหลักประกันในการจดจำนอง รวมทงั้ โอนสิทธิ
ในอสังหาริมทรพั ย์ และทรัพยส์ ินส่วนบุคคลที่ปลูกสร้างบนที่ดินแปลงดงั กลา่ วได้ด้วย แต่ต้องไม่
เกินกำหนดเวลาในสัญญาเช่าท่ดี ิน
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 76 จาก 140
การใหเ้ ช่าทีด่ ินสาธารณประโยชน์ของรัฐ
ต้องเป็นที่ดินที่อยู่ในรายการทรัพย์สินให้เช่าของรัฐ ซึ่งได้รับความเห็นชอบจาก
หนว่ ยงานบริหารจดั การทรัพยส์ นิ ของรฐั และไดร้ ับอนุมัติจากรัฐบาลก่อนการให้เชา่ ทุกครัง้ โดยมี
เงอื่ นไขในการเช่า ดังน้ี
❖ ผเู้ ชา่ ตอ้ งไมเ่ ปลย่ี นแปลงหรอื ทำลายทรพั ย์สนิ ทีใ่ ห้เช่าน้นั
❖ ผู้เช่าต้องไม่แก้ไขหรือปรับปรุงรายการใดที่เปน็ อุปสรรคต่อการใช้ประโยชน์ของ
สาธารณชน
การให้สัมปทานเพื่อโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ได้แก่โครงการพัฒนา
โครงสรา้ งพ้นื ฐานทมี่ ีสทิ ธไิ ด้รับสมั ปทานตามกฎหมายนี้ ไดแ้ ก่ โครงการ
❖ พฒั นา จำหน่ายและกระจายพลังงานไฟฟา้
❖ คมนาคมขนส่ง เช่น ถนน สะพาน สนามบนิ ท่าเรอื รางรถไฟ และคลอง
❖ นำ้ ประปาและการกำจดั น้ำเสยี
❖ โครงขา่ ยโทรคมนาคมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
❖ ส่งิ อำนวยความสะดวกและแหลง่ ท่องเทีย่ ว
❖ โครงข่ายขนส่งก๊าซธรรมชาตแิ ละนำ้ มัน
❖ การระบายและกำจัดขยะมูลฝอย
❖ ระบบบำบดั น้ำเสยี
❖ โครงสรา้ งพืน้ ฐานทางสาธารณสุข การศึกษา และการกีฬา
❖ โครงการกอ่ สร้างเขตเศรษฐกจิ พเิ ศษและการเคหะ
❖ การชลประทานและโครงสร้างพน้ื ฐานทางเกษตรกรรม
❖ โครงการต่างๆ ทกี่ ฎหมายฉบับอืน่ ๆ กำหนดใหไ้ ด้รบั สมั ปทานจากรัฐ
รูปแบบของสัญญาสัมปทานจะใช้รูปแบบใดรปู แบบหนึง่ ดังนี้
❖ BOT (Build, Operate and Transfer)
❖ BLT (Build, Lease and Transfer)
❖ BTO (Build, Transfer and Operate)
❖ BOO (Build, Own and Operate)
❖ BOOT (Build, Own, Operate and Transfer)
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 77 จาก 140
❖ BCT (Build, Co-operate and Transfer)
❖ EOT (Expand, Operate and Transfer)
❖ MOT (Modernize, Operate and Transfer)
❖ MOO (Modernize, Own and Operate)
❖ รปู แบบผสมอ่ืนๆ
การไดม้ าซงึ่ ทรพั ยส์ นิ ในกัมพชู า (Acquisition of Property in Cambodia)
ในกมั พูชาแม้ว่าชาวต่างชาตจิ ะไม่ได้รับอนุญาตให้เป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้อย่าง
เปิดเผย แต่ยังคงมีหลากหลายวิธีที่ในการสร้างรากฐานการพาณิชย์ในประเทศกัมพูชา โดยนัก
ลงทนุ ต่างชาตสิ ามารถจัดตั้งบรษิ ัทท้องถ่ิน (ชาวกมั พชู าเป็นเจา้ ของร้อยละ 51) จัดตั้งธุรกิจร่วม
ทุนกับหุ้นส่วนชาวกัมพูชา หรือทำสัญญาเช่าระยะยาว นอกจากนี้ ยังมีความเป็นไปได้ที่จะซื้อ
ที่ดิน โดยการขอมีสัญชาติกัมพูชาอันเป็นแนวทางที่รัฐบาลกัมพูชาสนับสนุนแต่ยังไม่เหมาะสม
ในทางปฏิบัติสำหรับนักลงทุนจำนวนมาก นอกจากนี้ นักลงทุนยังสามารถใช้โครงสร้างแบบ
ตวั แทน (Nominee) การไดม้ าซึ่งที่ดินในนามของหนุ้ ส่วนชาวกัมพชู า
ชาวต่างชาตสิ ามารถเป็นเจ้าของอาคารหรอื สิ่งปลูกสร้างที่ไดพ้ ัฒนาขนึ้ บนที่ดินเช่าหรือ
บนที่ดินที่บรษิ ัทได้จดทะเบียนเป็นเจ้าของ อีกทั้งนักลงทุนต่างชาตยิ ังสามารถใช้ประโยชน์จาก
มาตรการจูงใจที่มีนัยสำคัญต่างๆ และการพักชำระภาษีที่รัฐบาลกัมพูชามอบให้แก่โครงการที่
ได้รับการส่งเสริมการลงทุนตา่ งๆ ตราบเท่าที่กรรมสิทธิ์ในที่ดินสว่ นใหญ่ยังคงเป็นของนติ ิบุคคล
สญั ชาตกิ มั พูชา
ความเส่ียงท่พี ึงตระหนัก (Potential Risks)
ขอ้ พิพาทเกย่ี วกับทด่ี นิ เกิดขน้ึ เป็นประจำในกมั พูชา ระบบการจดทะเบียนโฉนดท่ดี ินเพงิ่ ไดร้ ับการ
พฒั นาขน้ึ เมอื่ ไมน่ าน และการทำธุรกรรมท่ดี นิ จำนวนมากไม่ไดจ้ ดทะเบยี นอย่างถกู ต้อง อยา่ งไรก็
ตาม ผลู้ งทุนสามารถท่จี ะดำเนินการหลายๆ อย่างเพือ่ หลีกเลี่ยงปัญหาเหลา่ นัน้
ตรวจสอบโฉนด (Title Search)
ก่อนจะทำให้ได้มาซึ่งการใช้ประโยชน์ในอสังหาริมทรัพย์ นักลงทุนจะต้องทำการ
ตรวจสอบความชัดเจนและการปราศจากภาระติดพันของกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นๆ โดยการ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 78 จาก 140
ตรวจสอบโฉนดที่ดินอย่างละเอียดเป็นสิ่งสำคัญจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงการ
จัดการท่ีดนิ การวางผังเมอื ง และการก่อสร้าง (MLMUPC) ทั้งนี้รายงานการตรวจสอบจะแสดง
ให้เห็นว่าโฉนดที่ดินนั้นมีข้อผูกมัดหรือภาระจำยอมใดๆ หรือไม่อย่างไร นอกจากนี้ การ
ตรวจสอบโฉนดยงั เปน็ ยืนยันว่านักลงทุนชาวต่างชาตกิ ำลงั จะจา่ ยเงินให้กบั บุคคลเจ้าของทรัพย์ที่
ถูกตอ้ ง
การตรวจสอบประวัติ (Background Check)
นกั ลงทุนทจ่ี ะเขา้ ไปรว่ มลงทุนควรดำเนินการตรวจสอบประวัติของบคุ คลหรอื นิติบุคคล
กมั พูชาท่จี ะเป็นหุ้นสว่ นด้วยอย่างละเอียดกอ่ น
การรังวัดสอบเขตทด่ี ิน (Boundary Demarcation)
เพื่อหลีกเลี่ยงข้อพิพาทที่ดิน นักลงทุนควรระมัดระวังในการระบุและจดทะเบียนเขต
ทดี่ ินของทรพั ยส์ ินกบั กระทรวงท่ีดิน รวมทงั้ แต่ควรกำหนดแนวและแสดงขอบเขตของท่ีดินด้วย
การสร้างรั้วท่แี ข็งแรงถาวร
การจดั ทำเอกสาร (Documentation)
กฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2544 บัญญัติให้มีการออกเอกสารพิสูจน์สิทธิ์สำหรับที่ดิน
การเกษตรและการพกั อาศัยซ่ึงไม่สามารถยกเลกิ ได้ ดังนั้น ในแต่ละข้ันตอนของการทำธุรกรรม
ทางท่ีดนิ นกั ลงทนุ จะต้องได้เอกสารสทิ ธ์ิในทรัพยส์ ินที่ถูกต้องแน่นหนา ท้ังน้ี เพื่อหลีกเล่ียงการ
เรยี กร้องแย่งท่ีดินและฉอ้ ฉลของบุคคลอื่นในอนาคต ทงั้ นี้ สญั ญาเช่าระยะยาวจะมผี ลบังคับใช้ก็
ตอ่ เม่ือได้กระทำอย่างเป็นลายลกั ษณอ์ กั ษรเทา่ นัน้
การบังคับใช้กฎหมายในส่วนที่เกี่ยวกับสิทธิในทรัพย์สิน (Enforcement of
Property Rights)
ในกรณีท่ีเกิดข้อพิพาทเร่ืองทดี่ ิน คู่กรณีสามารถแสวงหาข้อยุติได้จากคณะกรรมาธิการ
ทดี่ นิ คณะใหม่ โดยกฎหมายทีด่ นิ พ.ศ.2544 ไดจ้ ัดตง้ั คณะกรรมาธกิ ารหลายคณะขึน้ ทั้งในระดบั
ท้องถิ่นและระดับชาติ คณะกรรมาธิการเหล่านี้จะทำการหาข้อยุติเกี่ยวกับข้อพิพาทเกี่ยวกับ
อสังหารมิ ทรพั ย์ที่ไม่ได้รับการจดทะเบียน โดยคณะกรรมาธิการจะรับการร้องเรยี น สำรวจท่ดี ิน
ออกคำวินิจฉัยตัดสินเกี่ยวกับสิทธิครอบครองและกรรมสิทธิ์ และทำการรังวัดที่ดิน
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 79 จาก 140
คณะกรรมาธกิ ารมีหนา้ ท่ที จ่ี ะตอ้ งเปดิ เผยบันทึกคำตดั สินต่อสาธารณชน รวมทั้งแผนทีร่ ะวางท่ดี ิน
และบัญชีรายชื่อผู้เป็นเจ้าของที่ดิน เพื่อที่คู่กรณีจักได้มีโอกาสโต้แย้ง และเมื่อคำตัดสินเป็นที่
สน้ิ สุดแลว้ คณะกรรมาธกิ ารจะตอ้ งยื่นจดทะเบียนคำตัดสนิ ดงั กล่าวกับกระทรวงการจัดการที่ดิน
การวางผงั เมือง และการก่อสร้าง (MLMUPC) ซึ่งจะทำการออกหนังสือรบั รองกรรมสิทธิ์ และ/
หรือสทิ ธค์ิ รอบครองต่อไป
ข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาซื้อขายหรือการเช่าที่ดินสามารถยื่นใหศ้ าลแพ่งได้ อย่างไรก็
ตาม ในทางปฏบิ ตั ิ การตัดสินของศาลเหล่าน้ีมักเกยี่ วพันกบั การทจุ รติ ทงั้ น้ี การเจรจา การไกล่
เกลีย่ และเทคนคิ อนื่ ๆของการระงบั ขอ้ พพิ าททางเลือกมกั จะนำไปสผู่ ลทีม่ ากกวา่ คำตดั สิน
การสรา้ งอำนาจควบคุมเหนอื ทด่ี ิน (Establishing Control over Land)
➢ บริษทั ถือครองท่ดี ินทีจ่ ดั ต้ังข้นึ ในทอ้ งถิ่น (Locally Incorporated Land-Holding
Company: LHC) สำหรบั นักลงทนุ ที่ตอ้ งการถือครองทดี่ นิ และดำเนินธรุ กจิ ในกัมพูชา
ทางเลอื กนเ้ี ป็นวิธที น่ี ่าสนใจทีส่ ุด ท้งั น้ี การก่อตั้ง LHC เปน็ วิธีท่ีไดร้ บั การยอมรับอย่าง
กว้างขวางและเหมาะสมสำหรับนักลงทนุ ตา่ งชาติท้งั ทเี่ ป็นบคุ คลธรรมดาและนิติบุคคล
นอกจากนั้น LHC ยังสามารถถือครองที่ดินได้หลายแปลงในเวลาเดียวกัน แต่ในทาง
กลับกัน ทางเลือกนี้ก็มีข้อเสียหลายประการ เนื่องจากชาวต่างชาติไม่สามารถเป็น
เจ้าของที่ดินได้ท้ังหมด 100% ดังนัน้ นักลงทุนจำต้องหาและรว่ มหนุ้ กบั ผถู้ ือกรรมสิทธ์ิ
ร่วมชาวกัมพูชา โดยข้อจำกดั นี้ส่งผลให้ผู้ถอื หุน้ รายย่อยอยู่ในภาวะเสี่ยง ยิ่งไปกวา่ นน้ั
ทางเลือกน้ียงั มีค่าใช้จา่ ยในการทำธุรกรรมและค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสูง อัตรา
ภาษีสงู และมภี าระหลายเร่ืองในด้านการบริหารจดั การและการจดั ทำรายงานดว้ ย
➢ บริษัทร่วมทุน (Joint-Venture Companies or JVCs) JVCs ประกอบด้วย LHC
กับบริษัทผู้ประกอบการ (Operating Company) โดยบริษัทผู้ประกอบการสามารถ
เป็นบริษัทที่ชาวต่างชาติเป็นเจ้าของทั้งหมด 100% ทั้งนี้ บริษัทผู้ประกอบการจะมี
สภาพเป็นผู้ถือหุ้นข้างน้อย (ร้อยละ 49) ใน LHC ที่ผู้ถือกรรมสิทธิ์รายใหญ่เป็นชาว
กมั พชู า มหี ลายวิธกี ารที่จะสรา้ งหลักประกันความม่นั คงในบริษัทร่วมทุน แม้ว่าจะถือ
หุ้นในบรษิ ัทน้อยกวา่ คร่ึง แต่นักลงทนุ ตา่ งชาตกิ ส็ ามารถท่ีจะทรงสทิ ธิ์ในระดับที่สูงกว่า
หนุ้ สว่ นทอ้ งถิน่ ได้ โดยผู้ถอื หุน้ ชาวกมั พชู าสามารถลงนามในสัญญาเพื่อมอบสิทธ์ิพิเศษ
ใหแ้ ก่ชาวต่างชาติ อาทิ การมีเสยี งข้างมากอย่างถาวร ในคณะกรรมการบริหาร เปน็ ต้น
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 80 จาก 140
นอกจากนั้น การรับจำนองที่ดินหรือสัญญาเช่าก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ทำได้ โดย
บริษัทผู้ประกอบการให้เงินกู้แก่ LHC และเป็นผู้รับจำนองที่ดิน ด้วยการวิธีการรับ
จำนองท่ดี นิ นี้ บริษัทผปู้ ระกอบการจะมีส่วนได้เสียเม่ือมกี ารจดทะเบียนอย่างถูกต้องใน
หลักประกันที่ดินซึ่ง LHC ได้ซื้อไว้ ในส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาเช่าที่ดินนั้น บริษัท
ผู้ประกอบการไดล้ งนามในสัญญาเช่าท่ีดินกับ LHC ซ่ึงเปน็ การมอบอำนาจและสิทธิ์ใน
การใช้ที่ดินแก่บริษัทผู้ประกอบการ ด้วยวิธีการทั้งสองนี้ การรับจำนองและการเชา่
ทด่ี ินได้ก่อใหเ้ กดิ ชุดของเอกสารทีม่ ีความเกี่ยวพนั ระหว่างกนั ท่ีไดร้ บั การสร้างข้ึนมาเพื่อ
ปกป้องผลประโยชนส์ งู สุดของผู้ถือหุน้ ข้างนอ้ ยในทด่ี ิน
➢ สญั ญาเชา่ ระยะยาว (Long-Term Leases) อีกทางเลือกหน่งึ ทม่ี ีการใช้อยู่สำหรับนัก
ลงทนุ ต่างชาติคือสัญญาเช่าระยะยาว สัญญาเชา่ นใี้ ห้สิทธทิ ั้งปวงที่จำเป็นแก่ผู้เช่าในอัน
ท่ีจะพัฒนาในทด่ี ินเช่า ท้งั น้ี การเชา่ ยงั สามารถทจี่ ะมอบ ขายหรือโอนผ่านการสืบสิทธิ
ได้ด้วย ระยะเวลาสูงสุดสำหรับการเช่าที่ดินจากเอกชนผู้ถือกรรมสิทธิ์ มีการกำหนด
ระยะเวลาเช่าสูงสุดไว้ท่ี 50 ปี ซึ่งเปดิ โอกาสให้มีการขยายระยะเวลาสัญญาเช่าออกไป
ไดอ้ กี ข้อเสยี บางประการของสัญญาเชา่ ระยะยาว ซึ่งรวมถงึ การท่ีผู้เชา่ ไมส่ ามารถพงึ่ พา
ศาลกมั พูชาได้ในการแกไ้ ขข้อพิพาท ความไมแ่ น่นอนเกยี่ วกับกรรมสทิ ธิ์ในส่ิงปลูกสร้าง
ทั้งหลายภายหลังจากการสิ้นสุดสัญญาเช่า และตามกฎหมายการลงทุน ผู้ให้เช่า
สามารถเรียกรอ้ งกรรมสทิ ธิ์ในสงิ่ ปลกู สร้างได้ภายหลังสญั ญาเชา่ ส้ินสุดลง หากนักลงทนุ
รายใดเลือกที่จะใช้วิธีการเช่าที่ดนิ ระยะยาว ก็มีมาตรการป้องกันในเรื่องสัญญาหลาย
ข้อที่น่าพิจารณาระบุไว้ในสัญญาเช่าระยะยาว อาทิ มีข้อบทในสัญญาที่อนุญาตให้
ค่กู รณสี ามารถแก้ไขข้อพพิ าทในสัญญานอกประเทศกัมพูชาได้ นักลงทุนสามารถระบุ
ขอ้ จำกัดเกี่ยวกับการขายท่ีดินดว้ ยการกำหนดให้เจ้าของที่ดนิ จำต้องได้รบั อนุญาตจากผู้
เชา่ ท่ดี นิ ก่อนการขายทดี่ ินหรอื การห้ามมใิ ห้เจ้าของท่ีดินทำการขายท่ีดนิ เว้นแตเ่ จ้าของ
ที่ดินรายใหม่จะให้การยอมรับสัญญาเช่านั้นต่อไป อีกทั้ง ผู้เช่ายังสามารถขอให้มี
ข้อตกลงคุม้ ครองในทางการบรหิ ารจดั การด้วยการจดทะเบยี นขอ้ ความ “คำเตือนห้าม
ขาย” (Block Sale Notice) ไว้กับสำนักงานที่ดินเพื่อขอให้สำนักงานที่ดินไม่จด
ทะเบียนขายทดี่ นิ นั้นโดยปราศจากคำอนุญาตจากผู้เช่า
➢ ตัวแทนอำพราง (Nominee Structure) แม้ว่ารัฐธรรมนูญจะไม่อนุญาตให้
ชาวต่างชาติ หรือนิติบุคคลต่างชาติถือครองที่ดินในกัมพูชาได้ แต่นักลงทุนสามารถ
อาศัยช่องว่างทางกฎหมายใช้ตัวแทนอำพรางหรือ Nominee Structure ในการ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 81 จาก 140
ครอบครองท่ดี นิ โดยใช้ชอื่ ของหุ้นสว่ นสญั ชาตกิ มั พชู า โดยการทำสัญญาเป็นลายลักษณ์
อักษร อย่างไรก็ตาม นักลงทุนควรปรึกษาทนายหรือที่ปรึกษาทางกฎหมายที่มีความ
เชย่ี วชาญ เพ่ือให้เปน็ ไปตามกฎหมายและป้องกนั ความเสีย่ งท่ีอาจเกิดขนึ้
➢ การโอนโฉนด (Transfer of Title) วิธีนี้คือการเปิดโอกาสให้นักลงทุนต่างชาติซื้อ
ที่ดินหรือทรัพย์สินและจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ในนามของคนชาติกัมพูชา จากน้ัน
ชาวต่างชาติและคนชาติกัมพูชาจะเข้าสู่การทำสัญญาเช่า (ระยะเวลา 50 ปี) โดยคน
ชาติกัมพูชาคืนให้ชาวต่างชาติโดยการให้เช่าที่ดินหรือทรัพย์สิน ในข้อตกลงนี้
ชาวต่างชาตอิ าจขายทดี่ ินหรือทรพั ยส์ ินและไดร้ บั รายได้ท้งั 100 % จากการขาย ท้ังนี้
เพื่อความมัน่ คงปลอดภัย ภายหลังการโอนท่ีดินเปน็ ช่อื ของคนชาตกิ ัมพูชา ชาวต่างชาติ
จะตอ้ งเก็บโฉนดท่ีดินต้นฉบับฉบับใหม่น้ันไว้ เนือ่ งจากการขายท่ีดนิ จะกระทำมิได้หาก
ปราศจากโฉนดที่ดนิ ตน้ ฉบับ ข้อตกลงการขายจะตอ้ งทำเป็นลายลักษณอ์ กั ษรและได้รับ
การรับรองโดยหนว่ ยงานทอ้ งถ่ินและมีการจดทะเบียนไว้กบั หนว่ ยงานจดทะเบียนที่ดิน
หลังจากการตรวจสอบข้อมลู โดยละเอยี ดต่างๆ ได้รบั ความเหน็ ชอบแล้ว ผูซ้ ้อื และผขู้ าย
สามารถดำเนินการต่อไปด้วยการลงนามในข้อตกลงซื้อขายและสัญญานายหน้าได้
ทั้งนี้ สำนักงานท่ดี นิ จะไม่ทำการโอนอยา่ งสมบรู ณ์จนกว่าจะมกี ารจา่ ยภาษกี ารโอนและ
คา่ ธรรมเนียมสำนักงานที่ดินเรยี บร้อยแลว้
สัมปทานที่ดนิ (Land Concessions)
กฎหมายสัมปทาน(The Law on Concessions)ได้ผ่านสภาแห่งชาติ เมื่อวันที่ 10
กันยายน พ.ศ. 2550 และผา่ นการอนุมัติอยา่ งเป็นเอกฉันทโ์ ดยวุฒสิ ภาเมอื่ วันท่ี 4 ตุลาคม พ.ศ.
2550 โดยกฎหมายมีวตั ถปุ ระสงคเ์ พ่อื จะส่งเสรมิ และอำนวยความสะดวกในการดำเนินโครงการ
ด้านโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ที่ลงทุนโดยภาคเอกชนในกัมพูชาเพื่อก่อให้เกิดประโยชน์ต่อ
สาธารณชนและเศรษฐกจิ ของประเทศ และเพื่อตอบสนองต่อความตอ้ งการของสังคม
สัมปทานที่ดินเป็นสิทธิทางกฎหมายประการหนึ่งที่ได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติ
กฎหมายโดยเรื่องนี้อยู่ภายใต้ดุลพินิจของหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ (ซึ่งได้รับมอบจากรัฐบาล
กัมพูชา) ที่มอบให้แก่ บุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือกลุ่มบคุ คล เพื่อเข้าครอบครองและใช้สิทธิ
ต่างๆ บนผืนดินนั้นตามกฎหมายที่ดนิ ทั้งนี้ ที่ดินสัมปทานแต่ละเจ้าจะต้องไม่เกิน 10,000 เฮค
ตาร์ และมีระยะเวลาสูงสุดจำกัดที่ 99 ปี อยา่ งไรกต็ ามปัจจุบันมกี ารระงบั การให้สัมปทานท่ีดิน
สำหรบั การลงทุนบางประเภท และมกี ารลดระยะเวลาลงเหลอื ไมเ่ กิน 70 ปี หนว่ ยงานราชการทกุ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 82 จาก 140
แหง่ หรือสถาบันท่มี ีอำนาจหน้าที่ต่างๆ ที่ เกี่ยวข้องในการดำเนินโครงการด้านโครงสร้างพื้นฐาน
(กระทรวง สถาบนั ของรัฐ นิติบุคคลท่รี ัฐเปน็ เจ้าของ รัฐบาลท้องถ่ิน) มอี ำนาจในการเขา้ ทำสญั ญา
สัมปทานสำหรับโครงการด้านโครงสรา้ งพ้ืนฐานท่ีอยู่ในขอบเขตอำนาจหน้าที่ของหนว่ ยงาน และ
ข้อตกลงทเ่ี กี่ยวข้อง
การกอ่ สรา้ ง (Construction)
ปัจเจกชนหรือนิติบคุ คลทั้งภาครัฐและเอกชนมสี ิทธิในการกอ่ สร้างอาคารบนผืนดินท่ี
ตนเป็นเจ้าของ อย่างไรก็ตาม ลำดับแรกต้องได้รับใบอนุญาตการก่อสร้าง ก่อนที่จะมีหนังสือ
รับรองกรรมสิทธิ์ในที่ดินและก่อนแผนแม่บทจะได้รับการอนุมัติจากรัฐบาล ทั้งนี้ การยื่นขอ
ใบอนุญาตก่อสร้างต้องดำเนินการและยื่นต่อสำนักงานจังหวัดหรือเทศบาลหรือรัฐบาลกมั พูชา
ตามแต่กรณี โดยกระทรวงโยธาธิการและการขนส่งจะทำการพิจารณาทบทวนแผนงานดังกล่าว
ก่อนทีจ่ ะเปิดให้ดำเนนิ การก่อสรา้ ง
ตามระเบียบปฏิบัติ เมื่อเอกสารทั้งหมดถูกยื่นต่อสำนักงานการก่อสร้าง จะใช้เวลา
ประมาณ 45 วันในการพิจารณาเอกสาร ทั้งนี้ กรอบระยะเวลานี้อาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่
จำเปน็ ตอ้ งแจง้ ให้ทราบล่วงหน้าโดยหน่วยงานเจา้ ของเรอื่ งน้ัน ๆ
6.3. นโยบายดา้ นส่งิ แวดล้อม และกฎหมายทเี่ ก่ียวขอ้ ง
นโยบายพื้นฐานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม ตามมาตรา 59 รัฐธรรมนูญ รัฐจะต้องปกป้อง
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยจะต้องกำหนดแผนกาจัดการดิน น้ำ อากาศ ลม
ธรณวี ิทยา ระบบนิเวศวิทยา เหมืองแร่ พลงั งาน น้ำมันและแก๊ส ก้อนหนิ และทราย อญั มณี ป่าไม้
และผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากป่าไม้ สัตว์ รวมถึงปลาและทรัพยากรน้ำ ซึ่งกฎหมายสิ่งแวดล้อม พ.ศ.
2539 ได้มีกฎหมายลกู ออกมา ในหลายเรื่องได้แก่ การจัดการของเสีย การควบคุมมลภาวะทาง
น้ำ การควบคุมมลพิษทางอากาศ การรักษามาตรฐานคณุ ภาพอากาศ การป้องกนั การรบกวนจาก
เสียง และทางรัฐบาลไดก้ ำหนดมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมให้เทียบเคียงกับประเทศเพอ่ื นบ้าน ซึ่ง
มาตราที่สำคัญของกฎหมายสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2539 นั้นที่สำคัญได้แก่ มาตรา 6 จะต้องมีการ
ประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับทุกผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของโครงการและ
กิจกรรมเอกชนและสาธารณะต่างๆ ที่มีโอกาสที่จะ “ทำลายสิ่งแวดล้อม” รวมทั้ง ที่เกี่ยวกับ
ระบบนเิ วศน์ สขุ ภาพ และสวสั ดิภาพของประชาชน โดยการประเมินนี้จะต้องไดร้ ับการตรวจสอบ
และอนมุ ัติโดยกระทรวงส่งิ แวดล้อม
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 83 จาก 140
7. เขตเศรษฐกจิ และการเลือกทำเลท่ีตั้งในการลงทุน
7.1. เขตเศรษฐกจิ พิเศษในกัมพชู า
เขตเศรษฐกิจพิเศษ (Special Economic
Zone : SEZ) คือพ้นื ทีพ่ เิ ศษท่ีจดั ตั้งขนึ้ เพ่อื พัฒนา
เศรษฐกิจและส่งเสริมการลงทุน ซึ่งเป็นหนึ่งใน
นโยบายที่สำคัญของรัฐบาลกัมพูชา ภายในพื้นที่
จะมีการรวมกิจกรรมทางอุตสาหกร ร มท่ี
หลากหลายมาไว้ด้วยกัน อาจแบง่ พื้นทภี่ ายในเป็น
โซนต่างๆ เช่น โซนพื้นที่อุตสาหกรรมทั่วไป โซน
พื้นที่สำหรับดำเนินการส่งออก โซนพื้นที่สำหรับให้บริการ โซนพื้นที่สำหรับพักอาศัยและ
ท่องเที่ยว เปน็ ต้น
เขตเศรษฐกิจพิเศษ ประกอบด้วยพื้นที่อย่างน้อย 50 เฮคตาร์ ที่สามารถระบุตำแหน่งและ
ขอบเขตได้ มีรวั้ ลอ้ มรอบ และมีการแบ่งสดั ส่วนพ้นื ทภี่ ายในเขตเศรษฐกจิ ของแตล่ ะโซน แต่
ละโรงงานอยา่ งชัดเจน มที ีต่ ้ังของอาคารสำนักงานสำหรับบริหารจัดการและให้บริการแบบ
จดุ เดยี วครบวงจร (One-Stop-Service) นอกจากน้ันยังตอ้ งมรี ะบบจัดการและบำบดั น้ำเสีย
สถานที่จัดเก็บและกำจัดของเสีย มีมาตรการสำหรับปกป้องสิ่งแวดล้อม รวมถึงโครงสรา้ ง
พืน้ ฐานและสิง่ อำนวยความสะดวกอ่นื ๆทเ่ี ก่ยี วขอ้ งและมคี วามจำเป็น
ผู้ลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ มีสิทธิ์ไดร้ ับประโยชนเ์ ช่นเดียวกบั โครงการท่ไี ด้รบั
การสง่ เสรมิ การลงทุน เช่น การงดเวน้ ภาษีกำไรเป็นเวลา 3-9 ปี การงดเว้นภาษีนำเขา้ วัสดุ
ก่อสร้าง เครื่องมือเครื่องจักรและอุปกรณ์ทีใ่ ช้ในกระบวนการผลติ วัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต
(เฉพาะการผลิตเพ่ือสง่ ออก) ภาษีมลู คา่ เพิ่ม ภาษสี ่งออก รวมถงึ การอำนวยความสะดวกใน
การขนส่งสินค้าขา้ มเขตแดน เปน็ ตน้
ข้อมูลอย่างเป็นทางการถึงปี 2560 ประเทศกัมพูชามีเขตเศรษฐกิจ ที่ได้รับการ
อนุมตั จิ าก สภาเพ่อื การพัฒนากมั พชู า (CDC) และคณะกรรมการเขตเศรษฐกจิ พเิ ศษกัมพูชา
(CSEZB) จำนวน 34 แห่ง ใน 11 จังหวดั มีการต้งั โรงงานในเขตอตุ สาหกรรมแลว้ จำนวน 14
แหง่ สว่ นอกี 20 แห่งยังอยู่ระหว่างการพฒั นา หรือยงั ไม่มีการดำเนินการ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 84 จาก 140
รายช่ือเขตเศรษฐกจิ พิเศษทม่ี ีการเปิดดำเนินกจิ การแล้ว 14 แห่ง
ชอื่ SEZ ทีต่ ้ัง (จังหวดั ) ปที ีก่ อ่ ตั้ง พืน้ ที่ จำนวน
(เฮคตาร์) โครงการ QIP
1 Phnom Penh พนมเปญ 2549
2 Sihanoukville #2 พระสหี นุ 2551 360 83
3 Manhattan สวายเรยี ง 2549 1,113 74
4 Tai Seng Bavet สวายเรยี ง 2550 157 32
5 Poi Pet O’Neang บันเตยเมยี นเจย 2549 99 26
6 Neang Kok Koh Kong เกาะกง 2550
7 Dragon King สวายเรียง 2555 467 5
8 Sihanoukville Port พระสีหนุ 2552 335 5
9 Sihanoukville #1 พระสีหนุ 2549 106 4
10 Sanco บันเตียเมียนเจย 2556
11 Shangdong Shunshell สวายเรยี ง 2556 70 3
12 H.K.T. พระสหี นุ 2555 178 2
13 Kampot กมั ปอต 2550 66.5 2
14 Kerry Worldbridge กนั ดาล 2558
96 2
345 1
145 1
63 1
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 85 จาก 140
7.2. ขอ้ มูลพืน้ ฐานเปรยี บเทียบจังหวดั สำคญั ทเี่ หมาะกับการลงทุน
จังหวัด พนมเปญ พระสหี นุ เกาะกง บนั เตีย สวายเรยี ง
678.46 เมียนเจย 2,848.85
พื้นที่ ที่ราบลมุ่ 2,536.68 100,450 พ้นื ท่รี าบ
ตร.กม. 6,679
1,307,713 ทรี่ าบภูเขาและ ภเู ขา ทะเล ลำ 579,015
ลักษณะพนื้ ที่ 1,927 ชายทะเล ห้วย แม่น้ำ ท่ีราบสูงและ 203
มี 1 แหง่ พน้ื ทรี่ าบ -
จำนวน มี 1 แห่ง เกาะ -
ประชากร มี 1 แหง่
- 196,851 107,481 697,069 มี 2 แห่ง
(คน) มี 1 แหง่
ความหนาแนน่ 230 12 104
(คน/ตร.ม.) มี 1 แหง่ กำลังปรบั ปรงุ -
มี 1 แหง่ -
สนามบนิ มี 3 แห่ง มี 1 แห่ง มี 2 แห่ง
นานาชาติ มี 1 แหง่ มี 1 แห่ง
ทา่ เรือ - มี 1 แหง่
นานาชาติ
เขตเศรษฐกิจ
พเิ ศษ SEZ
จุดผา่ นแดน
ถาวร
7.3. จดุ เดน่ ของเขตเศรษฐกิจพเิ ศษแต่ละจังหวัด
จงั หวดั จุดเดน่
พนมเปญ
(1) มีความพร้อมด้านสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน และอยู่ในเมืองหลวงซึ่งมี
ความเจริญ
(2) การคมนาคมขนส่งสามารถทำได้ทั้ง 3 ช่องทาง คือ 1. ทางอากาศผ่าน
สนามบนิ นานาชาตพิ นมเปญ (สะดวกต่อการขนส่งระหว่างกัมพชู า – ทั่ว
โลก) 2. ทางเรือผ่านท่าเรือพนมเปญออกไปยังท่าเรือน้ำลึกที่ประเทศ
เวียดนาม (สะดวกต่อการขนส่งระหว่างกัมพชู า – เวยี ดนาม, จนี , ฮอ่ งกง,
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 86 จาก 140
จงั หวดั จดุ เด่น
พระสหี นุ ญี่ปุ่น, เกาหลี, สหรัฐฯ) 3. ทางถนนไปยังประเทศไทยและเวียดนาม
เกาะกง (สะดวกตอ่ การขนสง่ ระหว่างกัมพูชา – ไทย, เวยี ดนาม)
สวายเรียง (3) เหมาะสำหรับโรงงานที่จำเป็นต้องนำเข้าวัตถุดิบและส่งออกสินค้าไปยัง
บนั เตยี เมียนเจย หลายประเทศทั่วโลก
(1) สะดวกและใกล้ต่อการขนส่งสินค้าระหว่างไทย-กัมพชู า ผ่านทางท่าเรอื
ได้แก่ 1. ท่าเรือแหลมฉบัง – ท่าเรือสีหนุวิลล์ 2. ท่าเรือจังหวัดตราด –
ทา่ เรือออกญามง ซงึ่ มีตน้ ทุนตำ่
(2) สะดวกต่อการส่งออกสินค้าไปยังประเทศที่สาม เช่น สิงคโปร์ และกลุ่ม
ประเทศสหภาพยโุ รป ผา่ นทางท่าเร่ือน้ำลึกสหี นุวิลล์
(3) เหมาะสำหรับโรงงานที่ตอ้ งนำเข้าวัตถุดิบจากประเทศไทย หรือต้องการ
ส่งออกสินค้าไปยังประเทศสิงคโปร์และกลุ่มสหภาพยุโรปผ่านท่าเรอื นำ้
ลึกสหี นุวิลล์
(1) สะดวกและใกล้ต่อการขนส่งสินค้าระหว่างไทย-กมั พูชา ทางรถผ่านทาง
ชายแดนจงั หวัดตราด-เกาะกง
(2) สะดวกและใกล้ต่อการขนส่งสินค้าระหว่างไทย-กัมพูชา ผ่านทางท่าเรอื
ได้แก่ 1. ท่าเรอื จังหวดั ตราด – ท่าเรือออกญามง
(3) เหมาะสำหรับโรงงานที่ต้องนำเข้าวัตถุดิบจากประเทศไทย หรือส่งกลับ
ผลติ ภัณฑไ์ ปยังประเทศไทยเพอ่ื จำหน่าย ผลิตตอ่ หรอื สง่ ออกจากประเทศ
ไทยไปยังประเทศสิงคโปร์และกลมุ่ สหภาพยุโรปผา่ นทา่ เรือแหลมฉบัง
(1) สะดวกและใกล้ต่อการขนสง่ สินคา้ ระหว่างเวียดนาม-กัมพูชา ทางรถผ่าน
ชายแดนจังหวัดสวายเรียง-บาเวต
(2) เหมาะสำหรับโรงงานที่ต้องนำเข้าวัตถุดิบจากประเทศเวียดนาม หรือ
ส่งกลับผลิตภัณฑ์ไปยังประเทศเวียดนาม เพื่อจำหน่าย ผลิตต่อหรือ
สง่ ออกจากประเทศเวยี ดนามไปยังประเทศจนี ฮอ่ งกง เกาหลี ญี่ปนุ่ และ
สหรฐั ฯ
(1) สะดวกและใกล้ตอ่ การขนสง่ สินค้าระหว่างไทย-กัมพูชา ทางรถผ่านทาง
ชายแดนอารัญประเทศ-ปอยเปต
(2) เหมาะสำหรับโรงงานที่ต้องนำเข้าวัตถุดิบจากประเทศไทย หรือส่งกลับ
ผลิตภณั ฑ์ไปยงั ประเทศไทยเพอ่ื จำหนา่ ย ผลติ ตอ่ หรือส่งออกจากประเทศ
ไทยไปยงั ประเทศสงิ คโปรแ์ ละกลมุ่ สหภาพยุโรปผา่ นทา่ เรอื แหลมฉบงั
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 87 จาก 140
8. แรงงานและการจ้างงาน
8.1. กฎหมายแรงงาน
กฎหมายแรงงานและการจา้ งงานในกัมพูชา
ระเบยี บและกฎหมายท่ีเกี่ยวกับแรงงานและการจา้ งงาน
แรงงานสัมพันธ์ การจ้างงาน และเงื่อนไขเกี่ยวกับทำงานในกัมพูชา รวมถึง
เรอื่ งอ่ืนๆท่เี ก่ียวข้องจะถกู ควบคุมโดยบทบญั ญัติในรัฐธรรมนูญ และกฎหมายแรงงานปี
2540 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ให้เสรภี าพและปกป้องสิทธิมนุษยชนของแรงงานและสหภาพ
แรงงาน
บทบญั ญตั ใิ นรฐั ธรรมนญู ท่เี ก่ียวขอ้ งกับการจ้างงานในกัมพูชา มดี ังน้ี
• ประชาชนกัมพูชาทุกเพศต้องได้รับสทิ ธใิ นการเลือกการจ้างงาน ตามความสามารถ
และความต้องการทางสงั คม อย่างเท่าเทยี ม (มาตรา 36)
• ประชาชนชาวกัมพูชาเพศจะต้องได้รับค่าตอบแทนที่เท่ากันจากการทำงานท่ี
เหมอื นกนั (มาตรา 36)
• ประชาชนชาวกัมพูชาทุกเพศต้องได้รับสิทธิในการจัดตั้งหรอื เป็นสมาชิกสหภาพ
แรงงาน (มาตรา 36)
• รูปแบบขององค์กรและการดำเนินการของสหภาพแรงงานจะต้องเป็นไปตามท่ี
กฎหมายกำหนด (มาตรา 36)
• สิทธิในการหยุดงานหรือการประท้วงที่ไม่ใช้ความรุนแรงสามารถกระทำได้ตาม
กรอบทกี่ ฎหมายกำหนด (มาตรา 37)
• จะตอ้ งไม่มีการเลอื กปฏิบตั ิต่อเพศหญิงทุกรูปแบบ และการแสวงหาผลประโยชน์
จากการจา้ งงานเพศหญิงเป็นสิ่งต้องห้าม (มาตรา 45)
• ผู้หญิงจะต้องไม่ถกู ให้ออกจากงานเมื่อตั้งครรภ์ รวมถึงมีสิทธิในการลาคลอดโดย
ได้รับเงินเดือนและต้องไม่ถูกลดตำแหน่งหรอื สญู เสยี ผลประโยชน์ทางสังคมอ่ืนๆ
(มาตรา 46)
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 88 จาก 140
• รัฐและสังคมตอ้ งใหโ้ อกาสกบั ผหู้ ญิง โดยเฉพาะผ้ทู ีอ่ าศัยอยู่ในชนบทและไม่ได้รับ
การสนบั สนนุ ทางสงั คมอยา่ งเพยี งพอ เพ่ือให้พวกเขาได้รับการจ้างงาน ได้รับการ
ดแู ลสุขภาพ สามารถส่งลูกไปเรยี นหนงั สอื และมีคุณภาพชีวติ ทด่ี ี (มาตรา 46)
บทบัญญตั ิท่ีสำคญั ภายใต้กฎหมายแรงงาน
กฎหมายแรงงานปี 2540 ใหค้ วามคุ้มครองสิทธิของแรงงานอยา่ งครอบคลุม
และส่งเสริมให้มสี ภาพการทำงานทด่ี ี โดยกฎระเบยี บที่สำคัญของกฎหมายฉบบั นีค้ ือ
• การบงั คบั ใช้แรงงาน
- การบงั คับใช้แรงงานเป็นสง่ิ ตอ้ งหา้ มอย่างเด็ดขาด (มาตรา 15)
• การประกาศแจ้งเปิดและปิด สถานประกอบการ
- นายจ้างทุกคนที่อยู่ภายใต้กฎหมายฉบับนี้ จะต้องแจ้งให้กระทรวงที่ดู
และรับผิดชอบเรื่องแรงงานทราบเมื่อมีการเปิดหรือจัดตั้งสถาน
ประกอบการ โดยจะต้องมีการประกาศเป็นลายลักษณ์อักษร (มาตรา
17)
• การแจ้งการเปล่ียนแปลงบุคลากร
- นายจ้างทุกคนต้องแจ้งต่อกระทรวงแรงงานฯ ทุกครั้งที่มีการจ้างหรือ
เลกิ จา้ งพนักงาน โดยจะต้องแจง้ เปน็ ลายลกั ษณ์อักษรภายใน 15 วันนับ
จากวนั ทีม่ กี ารจ้างหรือเลกิ จา้ ง (มาตรา 21)
• กฎระเบียบภายใน
- นายจ้างที่มีการจ้างงานตั้งแต่ 8 คน จะต้องจัดทำกฎระเบียบพนักงาน
ภายในสถานประกอบการ (มาตรา 22)
• แรงงานเด็ก
- อายุขั้นต่ำของแรงงานเท่ากับ 15 ปี แต่สำหรับงานที่มีอันตรายต่อ
สุขภาพ ความปลอดภัย หรือศีลธรรมของเยาวชน จะถูกกำหนดไว้
เท่ากบั 18 ปี (มาตรา 177)
• การจา้ งงาน
- นายจ้างสามารถคัดเลอื กลูกจ้างเข้าทำงานไดโ้ ดยตรง แต่จะต้องปฏิบัติ
ตามขอ้ กำหนดตามมาตรา 21 ของกฎหมายฉบับน้ี (มาตรา 285)
• สัญญาจ้าง
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 89 จาก 140
- สัญญาจ้างแรงงานอยู่ภายใต้กฎหมายทั่วไป สามารถกระทำได้โดยการ
ตกลงกันของบุคคลที่ทำสัญญา ทั้งการตกลงทางวาจา หรือเป็นลาย
ลักษณ์อกั ษร (มาตรา 65)
- สัญญาจ้างแรงงงาน สำหรับช่วงระยะเวลาที่เฉพาะเจาะจง จะต้องระบุ
ระยะเวลาที่สิ้นสุดให้ชัดเจนและขยายระยะเวลาได้ไม่เกิน 2 ปี โดย
สามารถต่ออายุกี่ครั้งก็ได้ ตราบใดที่การต่ออายุนั้นไม่เกินระยะเวลา
สูงสุด 2 ปี ที่กฎหมายกำหนด การละเมิดกฎข้อนี้จะทำให้สัญญานั้น
กลายเป็นสัญญาจ้างแรงงานทไ่ี ม่ระบรุ ะยะเวลา (มาตรา 67)
• การยกเลิกสัญญาจา้ งแรงงาน
- สญั ญาจ้างแรงงานทีร่ ะบุระยะเวลา ตามปกตแิ ลว้ จะสน้ิ สุดตามวันที่ระบุ
ไว้ อย่างไรก็ตามสามารถยกเลิกสัญญาก่อนกำหนดได้ หากทั้งสองฝ่าย
ทำการตกลงกนั อยา่ งเป็นลายลักษณอ์ ักษรตอ่ หน้าผตู้ รวจแรงงาน และมี
การลงนามของทั้งสองฝ่าย ในกรณีที่ทั้งสองฝ่ายไม่ตกลง สัญญานั้นจะ
ถูกยกเลิกก่อนกำหนดได้ก็ต่อเมื่อ มีการกระทำผิดที่ร้ายแรง หรือมี
เหตุการณ์ภัยธรรมชาติที่ไม่สามารถควบคุมได้ หากเป็นการยกเลิก
สัญญาโดยนายจ้างเพยี งฝ่ายเดียว ด้วยเหตุผลนอกเหนือจากที่กล่าวมา
ลกู จ้างมสิ ิทธิ์ไดร้ บั คา่ ตอบแทนอย่างน้อยเทา่ กบั คา่ ตอบแทนทีเ่ ขาควรจะ
ได้รบั เม่ือส้นิ สุดสัญญาตามกำหนด (มาตรา 73)
- สัญญาจ้างแรงงานที่ไม่ระบุระยะเวลาสามารถยกเลิกได้โดยฝ่ายเดียว
(ภายใต้ข้อยกเว้นบางประการ) โดยฝ่ายที่มีความประสงค์จะยกเลิก
สัญญาจะต้องแจ้งต่อคู่สญั ญาล่วงหนา้ เป็นลายลักษณอ์ กั ษร (มาตรา 74)
- การยกเลิกสัญญาโดยนายจ้างเพียงฝ่ายเดียว โดยไม่ได้แจ้งให้คู่สัญญา
ทราบล่วงหน้าก่อนนั้น มีข้อผูกพันที่จะต้องชดเชยค่าจ้างและ
ผลประโยชนท์ ุกอยา่ งแกล่ ูกจ้าง เท่ากบั ทีเ่ ขาควรจะได้รบั หากมีการบอก
เลกิ สญั ญาอย่างเปน็ ทางการ (มาตรา 77)
• ค่าจ้างขัน้ ต่ำ
- ต้องมีการกำหนดคา่ จ้างอย่างนอ้ ยเท่ากับค่าจ้างข้ันต่ำ เพือ่ รับประกันว่า
ลูกจ้างทุกคนจะต้องมีมาตรฐานความเป็นอยู่ที่ดี และมีความเท่าเทียม
กนั (มาตรา 104)
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 90 จาก 140
- ค่าจ้างขั้นต่ำจะถูกกำหนดโดยคำสั่งของกระทรวงที่รับผิดชอบเรื่อง
แรงงาน โดยไม่แบ่งแยกระหว่างอาชีพหรือประเภทของงาน (มาตรา
107)
อย่างไรก็ตามในปัจจุบันกัมพชู ายงั ไม่มกี ารกำหนดค่าจ้างขึ้นต่ำของแรงงาน
ยกเว้นในภาคอุตสาหกรรมสิง่ ทอ เสื้อผา้ และรองเท้า โดยประกาศลา่ สุดของกระทรวง
แรงงานและการฝึกอบรมวิชาชีพ เมอื่ เดือนตลุ าคม 2561 ไดก้ ำหนดอตั ราค่าจ้างข้ันต่ำ
ในปี 2563 ของแรงงาน ภาคอุตสาหกรรมสิ่งทอ เสื้อผ้าและรองเท้า ไว้เท่ากับ 190
USD/เดอื น สำหรบั ลูกจา้ งประจำ
• การจา่ ย/ชำระ ค่าจ้าง
- แรงงานจะต้องได้รบั การจ่ายค่าจ้างโดยตรง นอกจากจะมีการตกลงใหใ้ ช้วิธี
อื่น โดยค่าจ้างสามารถจ่ายเป็นเหรียญหรือธนบตั รก็ได้ (มาตรา 113)
- จะตอ้ งจ่ายค่าจา้ งแรงงานอย่างน้อยเดือนละ 2 คร้ัง โดยหา่ งกนั ไม่เกิน 16 วนั
(มาตรา 116)
8.2. กฎหมายประกนั สงั คม
ระเบียบและกฎหมายท่เี กย่ี วกับแผนการประกนั สงั คม
กฎหมายประกนั สังคมสำหรับบุคคล จัดทำขนึ้ ภายใต้กฎหมายแรงงาน ประกาศใช้เม่ือ
วันที่ 25 กนั ยายน พ.ศ. 2545 เพ่ือกำหนดแผนการประกนั สังคม รวมถงึ แผนเงินบำนาญ ทถี่ กู จัด
ไว้ในรูปแบบผลประโยชน์เมื่อเกษียณอายุ ผลประโยชน์จากการทุพพลภาพ และผลประโยชน์
สำหรับทายาทผู้ประกันตน การประกันความเส่ียงอันเกิดจากการประกอบอาชีพ ซึ่งรวมถึงการ
บาดเจบ็ จากการทำงาน และผลประโยชน์จากการเจ็บปว่ ยจากโรคอันเกิดจากการทำงาน
บทบญั ญัตหิ ลกั ของแผนประกนั สังคม
กองทนุ ประกันสงั คมแหง่ ชาติ
แผนประกันสังคมอยู่ภายใต้การจัดการของกองทุนประกันสังคมแห่งชาติ (National
Social Security Fund:NSSF) ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐวิสาหากิจ ตามกฤฎีกาว่าด้วยก่อการตั้ง
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 91 จาก 140
หนว่ ยงานรฐั วสิ าหกิจ ประกาศใชเ้ ม่ือวนั ที่ 15 มิถนุ ายน 2539 และพระราชกฤษฎกี าท่ี 1297/91
ระเบียบการกอ่ ตั้งหนว่ ยงานรัฐวสิ าหกิจ ลงวันท่ี 31 ธันวาคม 2540 (มาตรา 3)
บุคคลผ้อู ยภู่ ายใต้แผนประกันสงั คม
บุคคลทุกคนอยู่ภายใต้แผนประกันสังคม ตามกฎหมาย โดยไม่จำกัด เชอ้ื ชาติ เผ่าพันธุ์
เพศ ความเชื่อทางศาสนา ความเห็นทางการเมือง ถิ่นกำเนิดทางสังคม การเป็นสมาชิกหรือมี
บทบาทในสหภาพ หากมคี ณุ สมบตั ิดงั ตอ่ ไปน้ี (มาตรา 4)
• แรงงานตามคำนิยามของกฎหมายแรงงาน ถ้าบุคคลใดทำงานในราชอาณาจักร
กมั พูชาเพอ่ื ผลประโยชน์ของนายจ้าง หรอื นายจ้าง โดยไมค่ ำนึงถงึ ลักษะ รูปแบบ
สัญญาบงั คบั ใช้ หรือจำนวนค่าจา้ ง คา่ ตอบแทนทีบ่ ุคคลได้รับ
• ลูกจ้างของรัฐ ลูกจ้างรัฐวิสาหกิจ และบุคคลที่ไม่ได้อยู่ภายใต้สถานะของ
ข้าราชการ หรือกฎหมายทางการทูต ตลอดจนเจ้าหน้าที่ที่ได้รับแต่งตั้งเป็นการ
ชว่ั คราว
• พนกั งานฝกึ หดั ในศนู ย์พัฒนาฝมี ีแรงงาน และผูท้ ีไ่ มม่ ีประสบการณ์การทำงาน ถูก
จัดใหเ้ ป็นแรงงานตามวรรคหน่ึงในมาตรานี้
• บคุ คลทำงานในวิชาชพี เฉพาะ
• บุคคลทำงานที่เปน็ งานตามฤดูกาลและงานชั่วคราว
ผู้ถูกจ้างงานและคนงานที่ได้รับการคุ้มครองโดยกฎหมายดังกล่าว จะต้องจ่ายเงิน
อุดหนุนภาคบังคับแก่กองทุน NSSF ข้อตกลงและเงื่อนไขในการจ่ายเงินอุดหนุนและการมีสิทธิ
ตามกองทนุ NSSF (มาตรา 6)
แผนเงินบำนาญ
ผลประโยชน์ของแผนเงินบำนาญ รวมถึงเงินบำนาญผู้สูงอายุ และเงินบำเหน็จ เงิน
สงเคราะหค์ นพิการ เบ้ียยงั ชีพ (มาตรา 7)
สมาชกิ กองทุน NSSF ผู้มีอายถุ ึง 55 ปี มสี ิทธไิ ด้รบั เงนิ บำนาญผ้สู ูงอายุ หากได้ทำตาม
เง่ือนไขดังกลา่ วต่อไปน้อี ย่างสมบรู ณ์ คอื
(A) ลงทะเบียนในกองทุน NSSF ในชว่ งเวลาทก่ี ำหนดอย่างนอ้ ย 20 ปี
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 92 จาก 140
(B) จ่ายเงินสมทบกองทุนอย่างน้อย 60 เดือน สำหรับแผนการประกันสังคมระหว่าง
ชว่ งเวลา 10 ปีขน้ึ ไปจนถึงวนั ที่คุณสมบัติในการรบั เงนิ บำนาญครบถว้ น
กรณที ส่ี มาชิกกองทุน NSSF ได้ทำตามเงือ่ นไขอย่างสมบูรณ์ แตห่ ากออกจากราชการ
ก่อนกำหนด ไมว่ ่าจะเปน็ ปญั หาดา้ นร่างกายหรือจติ ใจกอ่ นอายุ 55 ปี ซ่ึงอาจเปน็ สาเหตุใหส้ ูญเสยี
ผลประโยชน์ทีจ่ ะไดร้ บั อาจย่นื คำร้องขอเงนิ บำนาญที่จ่ายสมทบไปกอ่ นหน้านั้นได้ กรณีท่ีสมาชิก
กองทุน NSSF ผู้ที่มีอายุครบกำหนด 55 ปี แต่จ่ายเงินสมทบกองทุนน้อยกว่าที่กำหนดไว้อย่าง
นอ้ ย 60 เดือนสำหรับแผนประกันสังคม และไดร้ ับคา่ จา้ งท่เี กย่ี วข้องกับงานทั้งหมดแล้ว แต่ยังไม่
สามารถรับเงินบำนาญสูงอายุได้ มีสิทธิที่จะได้รับเงินช่วยเหลือผู้สูงอายุที่จะจ่ายเป็นเงินก้อน
(มาตรา 8 )
สมาชกิ กองทุน หากเปน็ ผูพ้ กิ ารกอ่ นอายุ 55 ปี จะมสี ิทธใิ นการได้รับผลประโยชน์ โดย
มีเงือ่ นไขวา่ บุคคลต้องมคี วามเกยี่ วข้องกบั เงอ่ื นไขตอ่ ไปน้ี (มาตรา 9)
(a) ลงทะเบียนเปน็ สมาชกิ กองทุน NSSF อย่างนอ้ ย 5 ปี
(b) คุณสมบัติครบถ้วน 6 เดือน สำหรับแผนประกันสังคม และภายใน 12 เดือน
สำหรับการเรมิ่ ตน้ ความพกิ าร
ในกรณที ่มี ีการเสยี ชีวติ ของผ้รู ับสิทธิเงินบำนาญผู้สูงอายุ หรือสิทธเิ งินผ้พู ิการ หรอื สิทธิ
เงินบำนาญผเู้ กษียณอายกุ ่อนกำหนด เช่นในกรณีการเสียชีวติ ของสมาชกิ กองทนุ NSSF ซง่ึ ในวนั ที่
เสียชีวิตนั้น สมาชิกกองทุนได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขโดยสมบูรณ์ในการได้รับเงินบำนาญผู้สูงอายุ
หรือเงินผู้พกิ าร หรือได้รับการตรวจสอบวา่ มคี ุณสมบัตคิ รบ 180 เดือนของแผนประกันสังคม ผู้
ได้รบั ผลประโยชน์จะสามารถได้รับสทิ ธิในเงินบำนาญต่อไปได้ (มาตรา 10)
ถ้าสมาชิกกองทุน NSSF ผู้ซึ่งอาจจะไม่ได้รับสิทธิ เช่น อาจจะยังมีคุณสมบัติไม่ครบ
180 เดือนของแผนประกันสังคม ถึงแก่ความตาย สามีหรือภรรยา ไม่ว่าจะพิการหรือไม่ และ
บุคคลท่กี ำพรา้ ทีเ่ ก่ียวขอ้ งให้ได้รับสิทธิในการได้รับเงินดำรงชพี ช่วยเหลือ ซึ่งอาจเป็นเงินก้อนใน
ปรมิ าณทไ่ี ม่น้อยกวา่ เงนิ บำนาญรายเดอื นท่ีสมาชกิ กองทนุ NSSF ไดร้ ับ (มาตรา 11)
ความเสีย่ งเก่ยี วกบั การทำงาน
อุบัติเหตุถูกพิจารณาให้เป็นสาเหตุของการบาดเจ็บจากการทำงาน โดยไม่คำนึงว่าจะ
เกิดขึ้นด้วยสาเหตุใด หากเป็นอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นในขณะทำงานหรือในชั่วโมงทำงาน ไม่ว่าจะ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 93 จาก 140
เกดิ ขึ้นด้วยความผิดพลาดของผูป้ ฏบิ ตั ิงานหรอื ไม่ และส่งผลใหเ้ กิดการบาดเจ็บทางรา่ งกายของผู้
ปฏิบัติ ทง้ั ทไ่ี ด้รับค่าจ้างและไม่ได้รับค่าจ้าง ท่ีทำงานอย่ใู นสถานประกอบการ รวมถึงอุบัติเหตุท่ี
เกิดขึ้นกับผู้ปฏิบัติงาน ระหว่างการเดินทางจากที่พักหรือจากบ้านมายังที่ทำงาน โดยไม่ได้ออก
นอกเส้นทางเพือ่ กิจส่วนตัว (มาตรา 12)
การเจ็บป่วยอันเกิดจากการทำงานถูกพิจารณาเป็นความเสี่ยงในการทำงาน โดย
รฐั มนตรีกระทรวงท่ีดูแลแผนงานประกันสังคม และรฐั มนตรีสาธารณสุข ได้ออกประกาศร่วม ท่ีมี
การะบุถึงรายการโรคที่เกิดจากการทำงานเปรยี บเทียบกับรายการการจ้างงานที่ใช้แรงงาน ซึ่ง
เปิดเผยถึงการใช้สารเคมี วัตถมุ พี ษิ และการจา้ งงานทอี่ ยใู่ นสถานที่ไม่ถกู อนามัย หรือพ้ืนที่ที่อาจ
เกิดโรคทห่ี ลากหลายได้ (มาตรา 13)
ผลประโยชน์สำหรับความเส่ียงอันเกดิ จากการทำงาน มดี ังต่อไปน้ี (มาตรา 15)
(A) ค่าบริการทางการแพทย์ สำหรับความเสี่ยงจากการทำงาน ที่มีสาเหตุให้เกิดการ
บาดเจ็บจากการทำงาน เกิดอุบัติเหตุ หรือการเจ็บป่วยอันเกิดจากการทำงาน การ
เจบ็ ปว่ ยจากการทำงาน ไมว่ ่าจะกระทบตอ่ การทำงานหรือไมก่ ต็ าม
(B) เงินชดเชยรายวันสำหรับการบาดเจ็บจากการทำงาน หรืออุบัติเหตุต่อเนื่อง หรือ
การเจ็บป่วยอันเกิดจากการทำงาน ที่เป็นสาเหตุให้ไร้ความสามารถในการทำงาน
ช่วั คราว
(C) เงินชดเชยสำหรับผู้พิการ หรือค่าชดเชยสำหรับการบาดเจ็บจากการทำงาน หรือ
อุบัติเหตุต่อเนื่อง หรือโรคอันเกิดจากการทำงานที่เป็นเหตุให้ไร้ความสามารถอย่าง
ถาวร
(D) การจัดหาคา่ ทำศพ และเงนิ ชดเชยแก่ทายาท
ในกรณีที่ทุพพลภาพเป็นการชัว่ คราว จากการยืนยันของแพทย์ หรือได้รับการยอมรบั
โดยกองทุนประกนั สงั คม ผู้ประสบเหตุจะไดร้ บั เงนิ ชดเชยเป็นรายวัน เงนิ ชดเชยรายวนั จะให้กับผู้
ประสบเหตจุ นกระทัง่ การบาดเจ็บถูกรักษาจนหาย หรอื ผู้ประสบเหตุเสียชีวิต หลังจากการรักษา
อาการบาดเจ็บชวั่ เวลาหนึ่ง ค่าแรงรายวันในการทำงานสำหรบั การขาดงานในวนั แรก จะถูกจ่าย
โดยนายจ้าง (มาตรา 17)
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หน้า 94 จาก 140
ความทุพพลภาพ ที่ได้รับการยนื ยันจากแพทย์ หรอื การยอมรบั โดยกองทนุ ประกนั สงั คม
วา่ เป็นความทพุ พลภาพอยา่ งถาวร ผ้ปู ระสบเหตุ จะได้รับสิทธดิ ังตอ่ ไปน้ี
A) เงนิ สำหรับผพู้ กิ ารถาวร เม่ือระดบั ความพิการแทรกซ้อนมคี า่ อยา่ งน้อยรอ้ ยละ 20
B) เงนิ สำหรับผูพ้ ิการ จะถกู จัดให้เปน็ เงินกอ้ น ถา้ ระดับความพกิ ารแทรกซอ้ นนอ้ ยกว่า
รอ้ ยละ 20
ระดับของความพิการถาวร จะปรากฏในประกาศกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับกองทุน
ประกนั สังคม
เมื่อได้รับความเสี่ยงในการทำงาน และเป็นสาเหตุถึงแก่ชีวิตของลูกจ้าง กองทุน
ประกันสังคมจะจัดหาค่าทำศพ และเงินสำหรับทายาทให้แกล่ ูกจ้างผู้ประสบเหตุต่อไป (มาตรา
19)
การกำหนดกองทุนประกันสงั คมแห่งชาติ
กองทุนประกนั สังคม กอ่ ตง้ั ขน้ึ วนั ที่ 2 มีนาคม 2550 กองทนุ ประกนั สงั คมเป็นกองทุน
ที่มีกฎหมายสาธารณะ การควบคุมทางเทคนิคโดยกระทรวงแรงงานและการฝึกงานสายอาชีพ
และการจัดการทางด้านการเงินภายใตก้ ระทรวงเศรษฐกิจและการคลงั ซ่ึงกองทนุ ประกันสังคมมี
ทต่ี ง้ั อยู่ ณ กรงุ พนมเปญ
กองทุนประกนั สงั คม มีหน้าทด่ี ังตอ่ ไปนี้
1) จัดการกฎเกณฑ์การประกันสังคมในการปฏิบัติตามกฎหมายของแนวทาง
ปฏบิ ตั ิการประกนั สังคมสำหรบั บุคคลทีอ่ ยภู่ ายใตก้ ฎหมายแรงงานช่ัวคราว
2) รับประกันการจัดหาผลประโยชนท์ ่ีจัดสรรไว้เพือ่ สมาชกิ กองทนุ ประกันสังคมโดยมี
วัตถุประสงค์เพื่อในกรณีผู้สูงอายุ คนพิการ เสียชีวิต และความเสี่ยงของการ
ทำงาน หรือถ้าตอ้ งเผชญิ กบั ความเจบ็ ป่วย หรอื การมบี ตุ ร
3) เพ่อื สะสมการจ่ายเงินสะสมจากสมาชิกของกองทนุ ประกันสงั คม และนายจ้าง
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
หนา้ 95 จาก 140
กองทุนประกนั สงั คม มแี หล่งเงนิ ทนุ ดังต่อไปนี้
1) แหล่งเงินทุนเริ่มต้นมาจากการสนับสนุนของภาครัฐในการก่อตั้งกองทุน
ประกันสงั คม
2) ส่งมอบกองทุนที่จัดตั้งโดยงบประมาณของภาครัฐ เช่น ค่าธรรมเนียมในการ
จดั การและทุน
3) สะสมการจา่ ยเงินสะสมของสมาชิกกองทุนประกันสังคม และนายจา้ งที่ถูกจัดเก็บ
เพอ่ื การจดั การด้านการเงนิ ตามระเบียบกองทุนประกนั สังคม
การลงทะเบียนในขัน้ ต้น กำหนดให้ทุกบรษิ ทั ท่ีมีจ้างลูกจ้างตัง้ แต่ 8 คนขึ้นไป จะต้อง
ลงทะเบยี นกบั กองทนุ ประกันสงั คม ภายใน 45 วัน หลังจากวนั ท่กี จิ การเร่ิมต้น
8.3. การปฏิบัติดา้ นแรงงาน / ขอ้ ควรร้เู กยี่ วกบั ขอ้ บงั คบั การทำงาน
เงนิ โบนสั
1. เงนิ โบนัสอาวุโส ตามทก่ี ฎหมายกำหนด อยู่ระหว่าง 2- 11 USD ตอ่ เดือน
คำนวณจากระยะเวลาท่ีทำงานใหก้ บั โรงงานตามตาราง ดังนี้
อายุงาน (ป)ี 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11...
โบนัส(USD/เดือน) 0 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11...
2. กัมพูชามธี รรมเนยี มปฏิบตั ิในการจา่ ยเงินเดอื น 13 เดอื น หรือจ่ายโบนัสใน
อัตราเท่ากบั เงินเดือน 1 เดือน ในเดือนธันวาคมของทกุ ปี
คา่ ล่วงเวลา และเงนิ สวสั ดิการอืน่ ๆ
1. กรณีทแ่ี รงงานต้องทำงานล่วงเวลา จะต้องไดร้ บั คา่ จ้างในช่วงเวลาน้ันเท่ากับ
1.5 เทา่ ของค่าจ้างในชั่วโมงทำงานปกติ และหากเปน็ การทำงานล่วงเวลาใน
เวลากลางคืนตั้งแต่ 22.00-05.00 น. หรือในช่วงวันหยุดประจำสัปดาห์
จะต้องได้รบั คา่ จ้างเท่ากบั 2 เท่าของอัตราปกติ
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
GuideBook Edition 2020 (s)
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search