GuideBook Edition 2020 (s)

หนา้ 96 จาก 140

2. งานกลางคืน ตามกฎหมายแรงงานหมายถงึ ชว่ งเวลาอย่างน้อย 11 ช่ัวโมง ท่ี
ครอบคลุมช่วงเวลา 22.00-05.00 น. ซึ่งจะต้องจ่ายค่าจ้างในช่วงเวลา
22.00-05.00 น. ในอตั รา 1.3 เทา่ ของอัตราคา่ จ้างในชว่ งกลางวัน

3. เงินช่วยเหลอื ค่าเดินทางหรอื ค่าท่ีพักอาศัย อยา่ งใดอยา่ งหนงึ่ ตามท่ีกฎหมาย
กำหนด 10 USD ตอ่ เดอื น ในกรณีทนี่ ายจ้างไม่ไดจ้ ัดให้มีสวัสดิการที่พักและ
รถรับสง่ ใหก้ ับแรงงาน

4. ค่าเข้างานหรือเบ้ียขยนั ตามที่กฎหมายกำหนด หากมาทำงานในแต่ละเดือน
ครบทกุ วันทำการ 10 USD ต่อเดอื น

5. แรงงานที่ปฏบิ ัติงานลว่ งเวลาตามคำส่ังของนายจ้างจะต้องไดร้ บั เงิน 2,000
เรียล สำหรับเป็นค่าอาหารล่วงเวลา 1 มื้อ หรือนายจ้างจะต้องจัดเตรียม
อาหารไวใ้ ห้

6. ประกันอุบัติเหตุ กฎหมายกองทุนประกันสังคม กำหนดให้นายจ้างจ่ายเงิน
เขา้ กองทนุ ประกันอบุ ัติเหตุ ในอัตรารอ้ ยละ 0.8 ของคา่ จา้ ง และชำระสูงสุด
ไมเ่ กิน 2.4 USD ต่อเดอื น

7. ประกันสุขภาพ กฎหมายกองทนุ ประกันสังคม กำหนดให้นายจ้างจ่ายเงินเข้า
กองทุนประกันสุขภาพ ในอัตรา ร้อยละ 2.6 ของค่าจ้าง และชำระสูงสุดไม่
เกนิ 7.8 USD ต่อเดือน

8. กองทุนเงินบำนาญ กฎหมายประกองทุนประกันสังคม กำหนดให้นายจ้าง
และลูกจ้างจ่ายเงินสมทุบเข้ากองทุน ในอัตราร้อยละ 4.0 ของค่าจ้าง ใน
สดั ส่วนที่เทา่ กนั คือร้อยละ 50

9. เงินชดเชยล่วงหน้าตามอายุงาน กฎหมายกำหนดให้นายจ้างและสถาน
ประกอบการทกุ ประเภท ตอ้ งจา่ ยเงินชดเชยลว่ งหนา้ ใหก้ บั พนกั งานประจำท่ี
มีสัญญาระยะยาวเกินกว่า 2 ปี หรือไม่ระบุระยะเวลาสิ้นสุดสัญญา เท่ากับ
อัตราค่าจ้างรวมสวัสดิการ 15 วัน ต่อปี โดยให้แบ่งจ่าย 2 รอบ รอบที่ 1
ภายในเดือนมิถุนายน ในอัตรา 7.5 วัน ของค่าจ้างรวมสวัสดิการเฉลี่ย 6
เดือนแรก และรอบที่ 2 ภายในเดือนธันวาคม ในอัตรา 7.5 วัน ของค่าจ้าง
รวมสวสั ดิการเฉลย่ี 6 เดือนหลงั

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 97 จาก 140

สวสั ดกิ าร ชัว่ โมงการทำงานและวันหยุด

1. ชั่วโมงทำงานของแรงงานของทั้งแรงงานชายและหญิง จะต้องไม่เกิน 8
ชั่วโมงต่อวัน หรือ 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ โดยห้ามมิให้ใช้แรงงานมากกว่า 6
วนั ใน 1 สัปดาห์

2. ตอ้ งใหแ้ รงงานหยดุ พักเป็นเวลาอย่างน้อย 24 ช่ัวโมงติดตอ่ กนั ใน 1 สัปดาห์
โดยทัว่ ไปจะกำหนดเป็นวันอาทิตย์

3. แรงงานมีสิทธิ์ลาหยุดโดยได้รบั ค่าจา้ งได้ 1.5 วันต่อเดือน หรือ 18 วันต่อปี
โดยสทิ ธใิ์ นการลาจะเพมิ่ ข้ึน 1 วนั ตอ่ ปี เมอื่ ทำงานใหก้ บั บรษิ ทั ครบทุกๆ 3 ปี

4. แรงงานมสี ิทธ์ลิ าหยดุ ฉุกเฉินได้ 7 วนั
5. แรงงานสตรีสามารถลาคลอดได้ 90 วัน โดยได้รับเงินเดือนครึ่งหนึ่งของ

เงนิ เดอื นท่ีเคยไดร้ บั และในช่วง 2 เดอื นหลังจากลาคลอดจะไม่ได้รับอนุญาต
ใหท้ ำงานหนัก

8.4. การทำวซี า่ / ใบอนุญาตทำงาน

การทำวีซ่าพำนักในประเทศกมั พชู า

กัมพูชาได้แบ่งประเภทการทำวีซ่าเป็น 2 ประเภทหลัก คือ วีซ่านักท่องเที่ยว (T) และ
วซี า่ ธรุ กจิ (E) สำหรบั วซี ่าทอ่ งเทยี่ วมีคา่ ใช้จ่าย 30 USD เมื่อมาถงึ ทสี่ นามบนิ นานาชาติพนมเปญ
โดยผู้ที่ได้รับวีซ่านักท่องเท่ียวสามารถอยู่ในกัมพูชาได้ 1 เดือน และจะได้รบั การต่ออายุใหอ้ กี 1
คร้ังโดยไมต่ ้องออกนอกประเทศ ปัจจบุ นั กมั พูชาได้พัฒนาการระบบการขอวีซ่านักท่องเที่ยวโดย
ใช้ระบบออนไลน์ผ่าน http://www.mfaic.gov.kh/Evisa/ พร้อมทั้งการชำระเงิน 30 USD
และค่าธรรมเนียมออนไลน์ 5 USD ผ่าน PayPal เพื่อหลีกเลี่ยงคิวยาวในขั้นตอนการตรวจคน
เข้าเมือง อย่างไรก็ตาม E-Visa ใช้ได้เฉพาะ วีซ่านักท่องเที่ยวเท่านั้น ดังนั้น สำหรับผู้ท่ีจะมาทำ
ธุรกิจที่ต้องการพำนักอยู่ในประเทศกัมพูชาเป็นระยะเวลานานหรือต้องการ multiple visa ยัง
ตอ้ งยืน่ ขอวีซา่ ผ่านทางชอ่ งทางเดมิ (เจ้าหน้าท่ี)

สำหรับบุคคลที่ต้องการอยู่ในประเทศนานกว่าสองเดือนหรือหากทำงานจำเป็นต้องมี
วีซ่าธุรกิจ โดยใช้หลักการเดียวกับการขอวีซ่านักท่องเที่ยว คือ ยื่นขอวีซ่าเมื่อมาถึงสนามบิน
นานาชาตพิ นมเปญ โดยมีราคา 35 USD โดยจะต้องระบุรายละเอียดต่างๆ ในแบบฟอร์มขอวีซ่า
และย่นื เอกสารพร้อมกบั พาสปอรต์ (พาสปอรต์ จะต้องมีอายมุ ากกวา่ 6 เดอื น และมีหนา้ ว่างอยา่ ง
น้อย 1 หน้า) โดยใช้รว่ มกับภาพถ่าย และไม่จำเป็นต้องใช้หลกั ฐานการจ้างงานแต่อย่างใด วีซ่า

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 98 จาก 140

ธุรกิจจะมีอายุ 1 เดือน แต่สามารถขยายเป็น 1, 3, 6, และ 12 เดือน ได้โดยไม่ต้องออกนอก
ประเทศ แต่อย่างไรก็ตาม วีซ่าธุรกิจ 1 และ 3 เดือนเป็นเพียง single visa เท่านั้นถ้าออกนอก
ประเทศไปแล้วตอ้ งขอวซี ่าใหม่ แตใ่ นส่วนของวีซา่ ธรุ กิจ 6 และ 12 เดอื น จะเป็น multiple visa
ทส่ี ามารถเขา้ ออกนอกประเทศไดโ้ ดยวซี ่าไมห่ มดอายุ ซ่งึ จะต้องมหี นังสอื รบั รองการทำงาน หรือ
แสดงวัตถุประสงค์ในการอยู่อาศัย ปกติแล้วการยื่นต่อวีซ่าธุรกิจสามารถทำได้ด้วยตนเองที่

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่อยู่ใกล้สนามบินนานาชาติพนมเปญแต่จะมีขั้นตอนที่ยุ่งยากและ
จะตอ้ งมเี งินพเิ ศษเพอื่ อำนวยความสะดวกในการทำวีซ่าธุรกิจ ดงั นัน้ เพ่อื ความสะดวกในการทำ
วซี ่าธรุ กจิ นกั ธรุ กิจสว่ นใหญ่ จะใช้บริษทั ทอ่ งเทยี่ วเปน็ ตัวแทนจัดการเร่อื งวซี ่าให้เน่ืองจากมีความ
สะดวกรวดเร็ว แตก่ จ็ ะมคี า่ ธรรมเนียมในการจัดการตามความเหมาะสม ซึ่งอัตรา ค่าธรรมเนียม
วซี ่า (พ.ศ. 2560) มดี ังนี้

ระยะเวลา ค่าธรรมเนียม+ค่าบริการ
1 เดือน 45 USD
3 เดือน 90 USD
6 เดอื น 160 USD
12 เดือน 300 USD

ใบอนญุ าตทำงานในกัมพูชา

ชาวตา่ งชาตทิ ม่ี าทำงานในกมั พชู าจะตอ้ งมใี บอนุญาตทำงานและบัตรการจ้างงานที่ออก
โดยกระทรวงแรงงาน โดยจะได้รับจากนายจา้ ง ซึ่งจะต้องต่ออายุทุก 1 ปี ซึ่งใบอนุญาตทำงาน
สำหรับชาวต่างชาติในกัมพชู า แบ่งเปน็ 2 ประเภท ดังน้ี

1. ใบอนญุ าตทำงานชัว่ คราวสำหรบั ชาวตา่ งชาติ จะไดร้ ับการใหอ้ อกแก่บคุ คล
ดงั ตอ่ ไปน้ี

• พนักงานและผู้เชย่ี วชาญ

• เจา้ หน้าท่ีเทคนิค

• แรงงานทีม่ ฝี ีมอื

• ผูใ้ หบ้ ริการหรือแรงงานท่วั ไป
2. ใบอนุญาตทำงานถาวรสำหรับชาวตา่ งชาตจิ ะไดร้ บั การออกให้แกบ่ คุ คล
ดังตอ่ ไปนี้

• ผู้อพยพชาวตา่ งชาตทิ ีไ่ ดร้ บั รองโดยรฐั มนตรีวา่ การ
กระทรวงมหาดไทย

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 99 จาก 140

หมายเหตุ : • นักลงทุนต่างประเทศและคูส่ มรสทีไ่ ดร้ บั รองโดยสภาเพื่อการ

พฒั นาของกมั พชู า
ใบอนุญาตทำงานทั้ง 2 ประเภทไมร่ วมเดก็ อายุตำ่ กว่า 18 ปี สำหรับเดก็ อายตุ ำ่
กวา่ 18 ปี จะได้รับการจดทะเบียนภายใต้ใบอนุญาตทำงานของพ่อแมห่ รอื
ผ้ปู กครองเท่านน้ั

ขนั้ ตอนในการยื่นขอใบอนุญาตทำงาน

1. ใบขออนุญาตทำงานชวั่ คราว ออกโดยกระทรวงแรงงาน เอกสารที่ตอ้ งใชม้ ีดังน้ี
• แบบฟอร์มใบสมัครทอี่ อกโดยกระทรวงมหาดไทย จำนวน 3 ชดุ

• พาสปอรต์ หรอื เอกสารแสดงตนอนื่ ๆ

• รูปถา่ ยขนาด 4 x 6 ไม่สวมหมวกหรอื แว่นตา

• ใบรบั รองแพทย์ และสัญญาจ้างงาน

• นโยบายการประกนั การจ้างงานของบรษิ ัทท่อี อกโดยนายจา้ ง หรือ
บริษัทประกนั ภยั

• ค่าธรรมเนยี มใบอนุญาตทำงานชัว่ คราว
2. ใบอนญุ าตทำงานถาวร ออกโดยกระทรวงแรงงาน เอกสารทตี่ ้องใชม้ ดี งั นี้

• สำเนาเอกสารแสดงตวั ผู้อพยพหรอื ผู้ลงทนุ

• พาสปอรต์ หรอื เอกสารแสดงตนอน่ื ๆ

• รูปถ่ายขนาด 4 x 6 ไมส่ วมหมวกหรือแว่นตา
• ใบรับรองการเงินจากธนาคารในกมั พูชา

• คา่ ธรรมเนียมใบอนุญาตทำงานถาวร
เอกสารตา่ ง ๆ จะต้องส่งใหส้ ถานตี ำรวจ เทศบาลและกระทรวงมหาดไทยเพือ่ ตรวจสอบ ก่อนที่
จะส่งใหก้ ระทรวงแรงงานจะให้การอนุมัติ

รายละเอยี ดเพิม่ เติม

1. ใบอนญุ าตทำงานช่วั คราวจะตอ้ งมรี ะยะเวลาเท่ากับทก่ี ำหนดไวใ้ นวีซา่
2. ใบอนญุ าตทำงานถาวรจะได้รบั อนุมัตคิ รง้ั แรก เป็นระยะเวลา 2 ปี
3. ใบอนญุ าตทำงานต้องไดร้ ับการต่ออายุทุกสองปี
4. 3 เดอื นก่อนที่ใบอนุญาตจะหมดอายุ ใหย้ ่ืนแบบฟอรม์ การตอ่ อายไุ ปท่ี

กระทรวงมหาดไทยผา่ นสถานตี ำรวจในเขตเมอื งท่ีพำนัก

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 100 จาก 140

5. ในกรณที ใี่ บอนุญาตทำงานหาย ในฐานะผูค้ รอบครองจะต้องไปแจง้ ทีส่ ถานตี ำรวจหรือ
เทศบาลในเขตทีพ่ ำนัก พรอ้ มให้คำช้ีแจ้ง และต้องยืน่ คำขอใบอนุญาตทำงานอกี ครงั้
หนึ่ง ณ สถานีตำรวจหรือเทศบาล พรอ้ มทง้ั จ่ายคา่ ธรรมเนยี ม โดยสถานีตำรวจหรือ
เทศบาลจะสง่ เอกสารดังกล่าวไปยงั กระทรวงมหาดไทย

6. กรณีใบอนุญาตทำงานหมดอายจุ ะถือว่าเป็นการกระทำผดิ กฎหมาย
7. ในกรณีทมี่ ีการเปล่ียนแปลงรายละเอยี ดในใบอนุญาตทำงาน เชน่ การย้ายทีอ่ ยู่ ผ้ทู ี่ถอื

บัตรจะต้องแจง้ สถานีตำรวจก่อนทจ่ี ะออกเดินทางไปยงั ท่อี ยใู่ หม่ สำหรับใบอนญุ าต
ทำงานใหม่จะได้รับภายใน 48 ชั่วโมงหลังจากมาถึงทีอ่ ยใู่ หม่
8. ใบอนุญาตทำงานสามารถใช้เป็นบัตรประจำตวั ประชาชน
9. ใบอนญุ าตทำงานท้ัง 2 ประเภท สามารถเพิกถอนได้ในกรณีดงั ตอ่ ไปนี้

• ไม่ปฏิบตั ิตามกฎหมายเกย่ี วกบั การตรวจคนเข้าเมือง หรอื
• ไม่ปฏิบัตติ ามกฎหมายของกัมพชู า หรือ
• มกี ารกระทำขัดตอ่ ความสงบเรยี บร้อย
*แมว้ า่ หลายปที ี่ผา่ นมากมั พูชาไม่ได้มกี ารบงั คับใช้กฎหมายเกยี่ วกับใบอนุญาตทำงานอยา่ งจริงจัง
ทำให้การจ้างพนักงานต่างชาติส่วนมาก โดยทำแค่ business visa เท่านั้น เพื่อให้พนักงาน
สามารถพำนักและเดินทางเข้าออกประเทศกัมพูชาได้อย่างสะดวก อย่างไรก็ตามในปี 2557
รัฐบาลกัมพูชาโดยกระทรวงแรงงานฯ ได้ออกประกาศเตือนให้บรษิ ัทต่างๆ ปฏิบัติตามกฎหมาย
เกย่ี วกบั การจ้างแรงงานต่างชาตอิ ย่างเคร่งครดั ดงั นั้นบริษัทไทยทเี่ ขา้ มาดำเนินการในกัมพูชาควร
ปฏบิ ัตใิ หถ้ ูกตอ้ งตามกฎหมาย เพือ่ หลกี เลี่ยงปญั หาทีจ่ ะเกดิ ขน้ึ ในภายหลงั

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 101 จาก 140

9. เสน้ ทางคมนาคมและขนสง่ ในประเทศกัมพูชา

9.1. เสน้ ทางคมนาคมทางอากาศในประเทศกมั พูชา

ปจั จุบัน กมั พชู ามสี นามบนิ ทั้งหมด 11 แหง่ เปดิ ใหบ้ ริการสำหรับเท่ยี วบนิ ปกติ 3 แห่ง
ได้แก่ สนามบินนานาชาติพนมเปญ (Phnom Penh International Airport: PPIA), สนามบิน
นานาชาติเสียมเรยี บ (Siem Reap international Airport: SRIA) และ สนามบนิ นานาชาติสีหนุ
(Sihanouk International Airport)

“Société Concessionnaire des l’Aéroports (SCA)” เป็น กิจการร่วมทุน ระหว่าง
Vinci (ฝรั่งเศส) และ Muhibbah Masteron (มาเลเซีย-กัมพูชา) ที่ได้รับสัมปทาน PPIA, SRIA
และสนามบินนานาชาติสีหนุ ช่วงแรกเป็นเวลา 25 ปี ในรูปแบบ BOT (Build-Operate-
Transfer) ตัง้ แตป่ ี พ.ศ.2538, พ.ศ.2544 และ พ.ศ.2549 ตามลำดับ โดยมี Cambodia Airport
Management Services Ltd. (CAMS) ซ่ึงควบคมุ โดย SCA เป็นผู้ดำเนนิ กิจการทงั้ 3 สนามบิน

ในปี พ.ศ. 2562 มีเที่ยวบินระหว่างประเทศ เปิดให้บริการที่สนามบินนานาชาติ
พนมเปญมากกว่า 20 เส้นทาง ใน 11 ประเทศ ขณะที่สนามบินนานาชาติเสียมเรียบ มีเที่ยวบิน
ระหว่างประเทศมากกวา่ 30 เส้นทาง ใน 11 ประเทศ ส่วนสนามบินนานาชาติสีหนุ มีการเปิด
ให้บริการเท่ยี วบินระหวา่ งประเทศ 9 เสน้ ทาง ใน 4 ประเทศ คอื จนี (7เส้นทาง) มาเลเซีย (KUL)
เวียดนาม (SGN) ไทย (DMK) และมีเพียงสนามบินนานาชาติพนมเปญเท่านั้นที่มีคลังสินค้า
สำหรับอำนวยความสะดวกในการขนส่งทางอากาศ

เทยี่ วบนิ ในประเทศ ให้บริการโดย บริษทั Cambodia Angkor Air Ltd. (CAA) ซึ่งเป็น
บริษัทรว่ มทนุ ระหว่าง Vietnam Airlines (49%) , Cambodia Investment Company (26%)
และรัฐบาลกัมพูชา (25%) ปัจจุบันมีการให้บริการเทีย่ วบินระหวา่ ง พนมเปญ-เสียมเรียบ 6-9
เที่ยวบิน/วัน เสียบเรียบ-พระสีหนุ 1 เที่ยวบิน/วัน นอกจากนี้ยังมีสายการบิน BassakaAir,
Bayon Airline, Cambodia Airways และ JC Airline ซึ่งเป็นสายการบินโลว์คอส ให้บริการ
เทย่ี วบินระหว่างพนมเปญเสียมเรยี บ อกี วันละ 1-2 เทีย่ วบิน

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 102 จาก 140

เสน้ ทางการบินระหวา่ งประเทศ สนามบินนานาชาติพนมเปญ (ปี 2562)

ประเทศปลายทาง สนามบินปลายทาง จำนวนเทีย่ วบิน
ไทย กรุงเทพ (สุวรรณภมู )ิ 8-10 เท่ยี วบิน/วนั (ทกุ วนั 14 สายการบนิ ) (55 นาท)ี
จนี กรุงเทพ (ดอนเมือง) 3-4 เท่ยี วบิน/วัน (ทุกวนั 2-3 สายการบนิ ) (55 นาท)ี
3 เที่ยวบิน/วัน (ทกุ วนั 2 สายการบิน)
เวยี ดนาม กวางโจว ไมแ่ น่นอนขน้ึ อย่กู ับชว่ งเวลา
ฮอ่ งกง คุนหมิง ไมแ่ น่นอนขนึ้ อยู่กับช่วงเวลา
มาเลเซยี หนานหนิง 1 เทย่ี วบนิ /วนั (ทุกวัน 1 สายการบนิ )
เกาหลใี ต้ เซ่ยี งไฮ้ ไม่แนน่ อนขน้ึ อยู่กับชว่ งเวลา
สิงคโปร์ ฉงชงิ ไมแ่ นน่ อนขน้ึ อยกู่ ับชว่ งเวลา
ไตห้ วนั ฟโู จว ไม่แนน่ อนขน้ึ อยู่กบั ช่วงเวลา
ลาว จหี นาน ไมแ่ น่นอนขนึ้ อยู่กบั ชว่ งเวลา
พมา่ มาเกา๊ ไมแ่ นน่ อนขน้ึ อยกู่ ับชว่ งเวลา
กาตาร์ ปักกิ่ง ไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับช่วงเวลา
หางโจว ไม่แนน่ อนขึ้นอยกู่ ับช่วงเวลา
หนานจงิ ไมแ่ นน่ อนขึ้นอย่กู บั ชว่ งเวลา
หนิงปอ ไม่แนน่ อนขน้ึ อยู่กับช่วงเวลา
เทียนจิน 1 เที่ยวบิน/วนั (ทกุ วนั 2 สายการบนิ )
ฮานอย 4 เทย่ี วบนิ /วัน (ทุกวัน 2 สายการบนิ )
โฮจมิ ินห์ 3 เทีย่ วบนิ /วนั (ทกุ วัน 2 สายการบิน)
ฮ่องกง 4 เท่ยี วบนิ /วนั (ทกุ วนั 2 สายการบนิ )
กวั ลาลมั เปอร์ ไม่แน่นอนขน้ึ อยกู่ ับชว่ งเวลา
ปีนงั 2 เที่ยวบนิ /วนั (ทุกวัน 4 สายการบนิ )
อนิ ชอน 4 เที่ยวบิน/วัน (ทกุ วนั 7 สายการบนิ )
สงิ คโปร์ 2 เทย่ี วบนิ /วนั (ทกุ วัน 2 สายการบนิ )
ไตห้ วนั ไม่แน่นอนขึ้นอยู่กบั ชว่ งเวลา
เวียงจนั ทน์ ไม่แนน่ อนขึ้นอยูก่ บั ช่วงเวลา
ยา่ งกงุ้ 1 เท่ียวบิน/วนั (ทกุ วนั 4 สายการบนิ )
โดฮา

ท่ีมา: http://www.cambodia-airports.com

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 103 จาก 140

เส้นทางการบินระหวา่ งประเทศ สนามบินนานาชาตเิ สยี มเรยี บ (ปี 2562)

ประเทศปลายทาง สนามบินปลายทาง จำนวนเที่ยวบนิ
ไทย กรุงเทพ (สวุ รรณภมู )ิ 8 เท่ยี วบนิ /วนั (ทุกวัน 12 สายการบิน) (55 นาท)ี
กรงุ เทพ (ดอนเมือง) 3 เทย่ี วบนิ /วัน (ทกุ วนั 1 สายการบนิ ) (55 นาท)ี
จนี 1 เที่ยวบนิ /วัน (ทุกวัน 7 สายการบิน)
เชยี งใหม่ 1 เทีย่ วบนิ /วัน (ทกุ วนั 7 สายการบนิ )
เวยี ดนาม เกาะสมุย 2 เท่ียวบิน/วัน (ทุกวัน 7 สายการบิน)
ฮ่องกง ภูเก็ต 4 เที่ยวบิน/วัน (ทุกวนั 3 สายการบนิ )
มาเลเซยี กวางโจว 1 เที่ยวบิน/วนั (ทุกวนั 1 สายการบนิ )
เกาหลีใต้ กุ้ยหยาง 1 เที่ยวบนิ /วัน (ทุกวัน 1 สายการบิน)
สงิ คโปร์ หนานหนิง ไมแ่ นน่ อนขึ้นอยู่กบั ชว่ งเวลา
ไตห้ วัน เซยี่ งไฮ้ ไม่แนน่ อนขน้ึ อยกู่ ับชว่ งเวลา
ลาว 2 เที่ยวบิน/วัน (ทุกวัน 1 สายการบนิ )
พมา่ ฉงชงิ ไมแ่ น่นอนขึ้นอยกู่ ับชว่ งเวลา
กาตาร์ คุนหมิง ไมแ่ น่นอนขน้ึ อย่กู บั ชว่ งเวลา
จีหนาน 1 เที่ยวบิน/วัน (ทุกวนั 1 สายการบิน)
มาเก๊า 1 เทย่ี วบนิ /วัน (ทุกวนั 1 สายการบิน)
ปกั กิ่ง ไมแ่ นน่ อนขน้ึ อยู่กับชว่ งเวลา
หางโจว ไมแ่ น่นอนขึน้ อยกู่ ับชว่ งเวลา
หนานจิง 1 เท่ยี วบิน/วนั (ทุกวัน 1 สายการบิน)
หนิงปอ 1 เทยี่ วบิน/วัน (ทกุ วนั 1 สายการบิน)
เหอเฟย์ ไม่แนน่ อนขึ้นอยู่กบั ช่วงเวลา
เฉงิ ตู ไมแ่ น่นอนข้ึนอยกู่ บั ช่วงเวลา
ฮานอย 1 เที่ยวบิน/วนั (ทกุ วัน 1 สายการบนิ )
โฮจมิ นิ ห์ 1 เทย่ี วบนิ /วนั (ทุกวัน 1 สายการบิน)
ดานัง 3 เที่ยวบิน/วนั (ทกุ วนั 2 สายการบิน)
ฮ่องกง ไมแ่ นน่ อนขึ้นอย่กู บั ชว่ งเวลา
กัวลาลัมเปอร์ 9 เท่ยี วบิน/วัน (ทกุ วัน 7 สายการบิน)
ปีนัง 1 เทย่ี วบนิ /วนั (ทุกวนั 2 สายการบิน)
อินชอน 3 เทีย่ วบนิ /วัน (ทกุ วนั 7 สายการบนิ )
บซู าน ไมแ่ น่นอนขน้ึ อยกู่ บั ช่วงเวลา
สงิ คโปร์ ไมแ่ น่นอนขึ้นอยู่กบั ชว่ งเวลา
ไต้หวัน ไมแ่ นน่ อนขึน้ อยู่กบั ชว่ งเวลา
เวยี งจนั ทน์ ไม่แน่นอนข้นึ อยู่กบั ชว่ งเวลา
ย่างกุง้
โดฮา

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 104 จาก 140

9.2. เสน้ ทางคมนาคมทางถนนในประเทศกมั พูชา

1) ถนนในประเทศกมั พชู า

เครอื ขา่ ยถนนในประเทศกมั พชู า มีความยาวรวมทัง้ สิ้น 52,500 กม. ประกอบดว้ ย ทาง
หลวงแผ่นดิน (National Road) 5,600 กม. ทางหลวงชนบท 6,600 กม.ซึ่งอยู่ภายใต้ความ
รับผิดชอบของกระทรวงโยธาธกิ ารและคมนาคม (MPWT) และถนนสายรองอกี ประมาณ 40,300
กม. ทอี่ ยภู่ ายใต้ความรับผิดชอบของกระทรวงพัฒนาชนบท (MRD) และแมว้ ่าถนนหลายสายจะ
ได้รับความเสียหายจากระหว่างสงครามกลางเมือง แต่ปัจจุบันก็ได้รับการพัฒนาปรับปรุงให้มี
สภาพดีขึน้ โดยไดร้ บั เงนิ ทุนชว่ ยเหลอื จากต่างประเทศ

ประเภทถนน ความยาว (%) จำนวนสะพาน หน่วยงาน
(ความยาว ม.) รับผดิ ชอบ
ทางหลวงแผน่ ดนิ หมายเลข 1 หลัก 2,258 กม. (4.3%)
ทางหลวงแผน่ ดิน หมายเลข 2 หลัก 3,342 กม. (6.3%) 589 (17,643)
ทางหลวงชนบท 6,607 กม. (12.6%) 698 (15,710) MPWT
ถนนสายรอง 40,379 กม. (76.8%) 904 (16,309)
รวม 52,586 กม. (100%)
ท่มี า:MPWT 1,869 (25,559) MRD
4,060 (76,211) MPWT/MRD

ถนนสายหลกั ท่มี คี วามสำคัญในกัมพูชา ไดแ้ ก่ ทางหลวงแผ่นดนิ หมายเลข 1 หลกั ซ่ึง
มีท้ังหมด 8 สาย เพ่ือใช้เป็นเสน้ ทางคมนาคมขนสง่ ระหวา่ งพนมเปญและจงั หวัดสำคัญ ในจำนวน
นั้น มี 4 สายที่เชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ หมายเลข 1 และ 2 เชื่อมต่อกับประเทศ
เวียดนาม, หมายเลข 5 เช่ือมตอ่ กับประเทศไทย ที่ ปอยเปต/อรญั ประเทศ , หมายเลข 7 เชือ่ มตอ่
กับประเทศลาว

นอกจากนั้นยงั มี ทางหลวงแผน่ ดนิ หมายเลข 2 หลัก ท่ีมคี วามสำคัญ และเช่ือมต่อกับ
ประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ หมายเลข 48 เชื่อมต่อกับประเทศไทย ที่ เกาะกง/บ้านหาดเล็ก,
หมายเลข 33 และ 78 เชอ่ื มตอ่ กบั ประเทศเวยี ดนาม

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 105 จาก 140

ตารางแสดงทางหลวงแผนดิน หมายเลข 1 หลกั และ 2 หลกั ที่สำคัญ

เลข เสน้ ทางและจงั หวัดท่ีผ่าน ระยทาง
1 พนมเปญ – ไปรเวง – สวายเรยี ง – ชายแดนเวียดนาม 167 กม.
2 พนมเปญ – ตาแกว – ชายแดนเวยี ดนาม (ทินบิน) 125 กม.
3 พนมเปญ –กัมปงสปอื - ตาแกว – กมั ปอต – พระสีหนุ 200 กม.
4 พนมเปญ –กัมปงสปอื – เกาะกง – พระสหี นุ 225 กม.
5 ชายแดนไทย – บยั เตียเมียนเจย – พระตะบอง – โพธ์ิสตั ว์ - กัมปงชนาง– พนมเปญ 410 กม.
6 บยั เตียเมียนเจย – เสยี มเรยี บ –กัมปงธม – กมั ปงจาม – พนมเปญ 418 กม.
7 กัมปงจาม – กระแจะ – สตึงเตรง็ – ชายแดนลาว 454 กม.
8 กนั ดาล-กมั ปงจาม 126 กม.
33 กมั ปอต– ชายแดนเวยี ดนาม (ฮาเตียน) 40 กม.
48 เกาะกง – ชายแดนไทย (บา้ นหาดเล็ก) 160 กม.
78 สตึงเตรง็ – รตั นคีรี– ชายแดนเวียดนาม 194 กม.

2) ระยะทางภายในประเทศ ระหวา่ งพนมเปญ-จงั หวัดสำคัญ

ท่ี เสน้ ทาง ระยะทาง กม. หมายเลขถนน
1 พนมเปญ – นครวัด 321 6
2 พนมเปญ – โบโก 189 3
3 พนมเปญ – กมั ปอต 148 3
4 พนมเปญ – สหี นุ 230 4
5 พนมเปญ – เสยี มเรยี บ 314 6

6 พนมเปญ – เกาะกง 271 4 และ 48
7 พนมเปญ –บันเตียเมยี นเจย 359 5
8 พนมเปญ – พระวิหาร 294 6 และ 64

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 106 จาก 140

3) อนุภมู ิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Greater Mekong Sub region: GMS)
สำหรบั การพัฒนาด้านการคมนาคม ตามแผนของ ประเทศใน อนภุ มู ิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

(Greater Mekong Sub region: GMS) ซง่ึ ประกอบดว้ ย ไทย ลาว เวยี ดนาม พม่า กมั พูชา และ
จนี ตอนใต้ จำนวน 10 เสน้ ทาง มี 3 เสน้ ทางในกมั พูชาท่ีมคี วามสำคญั กบั ประเทศไทย ได้แก่

เส้นทาง Central Sub-corridor หรอื เสน้ ทาง R 1
เสน้ ทาง กรุงเทพ – พนมเปญ – โฮจมิ นิ ห์ เปน็ เส้นทางเชอื่ มโยงเมืองสำคัญทางการค้า
ของทั้ง 3 ประเทศ ซึ่งมีประชากรหนาแน่น รวมทั้งเป็นเส้นทางเชื่อมโยง แหล่งทรัพยากรทาง
เศรษฐกิจของอนภุ ูมภิ าค โดยจากฝั่งประเทศไทย เรม่ิ ทก่ี รุงเทพ มุง่ หน้าสูอ่ รญั ประเทศ ระยะทาง
ประมาณ 300 กม. ฝ่งั กัมพูชาจากปอยเปต ม่งุ หน้าด่านบาเวต โดยผ่านจงั หวดั บนั เตยเมียนเจย
พระตะบอง โพธิ์สัตว์ พนมเปญ ไปรเวง สวายเรียง ตามทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 5 และ
หมายเลข 1 ผ่าน ระยะทางรวมประมาณ 570 กม. ฝัง่ เวยี ดนามจากบาเวต มงุ่ หน้า โฮจมิ ินห์ และ
วงั เตา ระยะทาง 170 กม. รวมระยะทางท้ังหมด 1,040 กม.
เสน้ ทาง Southern Coastal Sub- corridor หรอื เส้นทาง R 10
เส้นทาง กรุงเทพ- เกาะกง- Nam Can เป็นเส้นทางเลียบชายฝั่งด้านใต้ ระยะทาง
ประมาณ 970 กิโลเมตร เชื่อมโยงพื้นที่ชายฝั่งตะวันออกของไทยและ ทางใต้ของกัมพูชา ซึ่งมี
ศักยภาพด้านการค้า อุตสาหกรรม และการท่องเที่ยว ชายฝั่งของ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่
เกีย่ วขอ้ งกับการประมง ทรัพยากรพลงั งาน และอตุ สาหกรรมเบา ตลอดจนเช่อื มโยงไปจนถึงพ้นื ท่ี

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 107 จาก 140

บรเิ วณ สามเหล่ียมปากแมน่ ำ้ โขง ในเวียดนาม ซึ่งมีอุตสาหกรรมอาหารแปรรูป และอตุ สาหกรรม
เบา โดยเรม่ิ ตน้ จาก กรุงเทพ- ตราด ในฝงั่ ประเทศไทย ตอ่ ดว้ ย เกาะกง-กมั ปอต ประเทศกัมพูชา
โดยใช้ทางหลวงหมายเลข 48 – 4 - 33 จนไปถึงฮาเตียน - Ca Mua – Nam Can ประเทศ
เวยี ดนาม

เส้นทาง Northern Sub-corridor หรือเสน้ ทาง R 9

เส้นทาง กรุงเทพ – เสียมเรียบ- Qui Nhon เป็นเส้นทางเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวที่
สำคัญ จากกรุงเทพ สู่นครวัด และเขาพระวิหารในกัมพูชา ผ่านพื้นทีราบสูงตอนกลางของ
ประเทศเวยี ดนาม สู่ชายฝง่ั ทะเลซง่ึ เปน็ แหลง่ ทอ่ งเทีย่ วเชิงนิเวศน์ โดยเร่มิ ตน้ จากกรงุ เทพ –อรัญ
ประเทศ ในฝั่งไทย ปอยเปต เสียมเรียบ สตึงเตร็ง และรัตนคีรี ในฝั่งกัมพูชา โดยใช้ทางหลวง
หมายเลข 5 – 6 – 66 – 7 – 18 จนไปถึงชายแดนเวียดนาม ที่จังหวัด Pleiku ต่อไปจนถึง
ชายฝง่ั ทจี่ ังหวัด Qui Nhon

4) เสน้ ทางหลกั ในการขนสง่ ระหวา่ งไทย-กมั พูชา

ประเทศไทยและกัมพูชา มีจุดผ่านแดนถาวรจำนวน 7 แห่ง ที่ใช้สำหรับขนส่งสินค้า
ระหวา่ งประเทศ รวมถึงการเดินทางสญั จรไปมาของประชาชนและนกั ทอ่ งเทยี่ ว ประกอบด้วย

1. ชอ่ งสะงำ (ศรสี ะเกษ) – ช่องจอม (อดุ รเมยี นเจย)
2. ช่องจอม (สรุ ินทร์) – โอร์เสม็ด (อดุ รเมยี นเจย)
3. บ้านคลองลึก (สระแกว้ )- ปอยเปต (บันเตียเมียนเจย)
4. บา้ นเขาดนิ (สระแก้ว) – พนมได (บันเตียเมียนเจย)
5. บา้ นแหลม (จนั ทบรุ ี) – บ้านกรอมเรยี ง (พระตะบอง)
6. บ้านผกั กาด (จันทบุรี) – บ้านคลองจะกรอ็ ม (ไพลนิ )
7. บา้ นหาดเลก็ (ตราด) – จามเยยี ม (เกาะกง)

จุดผา่ นแดนถาวรทง้ั 7 จดุ มีการขยายเวลาทำการ จาก 7.00 – 20.00 น. เป็น 6.00 -
22.00 น. เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้าและการท่องเที่ยว นอกจากนี้ยังมแี ผนในการเปดิ
จดุ ผา่ นแดนเพ่มิ อกี 4 แห่ง ได้แก่

1. บ้านหนองเอี่ยน (สระแก้ว) – สตึงบท (บันเตียเมียนเจย -ปอยเปต) เป็นการ
ก่อสร้างจุดผ่านแดนแห่งใหม่ เพื่อแยกการขนส่งสินค้าและการสัญจรของ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 108 จาก 140

ประชาชน ระหว่างจังหวดั สระแก้วและบันเตียเมียนเจยออกจากกัน เนือ่ งจากใน
ปัจจุบัน ด่านบ้านคลอง-ปอยเปต เป็นด่านที่ใช้สำหรับการขนส่งสินค้า และการ
สัญจรของประชาชนเกอื บรอ้ ยละ 80 และไมส่ ามารถขยายพน้ื ท่ีได้
2. ชอ่ งอานมา้ (อบุ ลราชธาน)ี – อานแซะ (พระวิหาร) เป็นการยกระดบั จากจุดผ่อน
ปรน เพอื่ ส่งเสรมิ การค้าและการทอ่ งเทย่ี ว
3. สายตะกู (บุรีรัมย์) – จุ๊บโกกี (อุดรเมียนเจย) เป็นการยกระดับจากจุดผ่อนปรน
เพอื่ ส่งเสรมิ การค้าและการทอ่ งเท่ยี ว
4. ท่าเส้น (ตราด) – ทมอร์ดา (โพธิ์สัต) เป็นการยกระดับจากจุดผ่อนปรน เพื่อ
ส่งเสริมการคา้ และการท่องเทีย่ ว

9.3. เสน้ ทางคมนาคมทางรถไฟ

ระบบรางรถไฟในประเทศกัมพูชา ประกอบด้วย เสน้ ทาง 2 สาย คอื 1. สายใต้มีความ
ยาว 264 กม. เร่ิมต้นที่กรงุ พนมเปญ ผ่านสถานีตาแกว กมั ปอต และไปสิ้นสุดท่ี สหี นุวิลล์ 2. สาย
เหนือมีความยาว 336 กม.เริ่มต้นที่พนมเปญ ผ่านสถานีกัมปงชนาง โพธิ์สัตว์ พระตะบอง ศรี
โสภน และไปสิ้นสุดที่ปอยเปต ติดกับชายแดนประเทศไทย ในส่วนของรางรถไฟระยะทาง 48
กม. จากศรีโสภนไปจนถึงปอยเปตทห่ี ายไปและยังหาไม่พบ ปจั จุบันไดม้ กี ารกอ่ สรา้ งรางรถไฟใหม่
เพอ่ื ทดแทนและเช่อื มโยงระหวา่ งรางรถไฟไทยและกมั พูชา คาดวา่ จะเปิดใชไ้ ด้ในกลางปี 2561

โครงสร้างพื้นฐานของเส้นทางรถไฟทั้งสองสายนั้นมีสภาพทรุดโทรมมาก เนื่องจาก
ได้รับความเสียหายจากสงคราม โดยปัจจุบันรถไฟสามารถทำความเร็วได้เพียง 15-20 กม. ต่อ
ช่วั โมง รัฐบาลกมั พชู าจึงได้ให้สัญญาสมั ปทานกบั Toll Holding จากออสเตรเลีย เป็นระยะเวลา
30 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 เพื่อดำเนินการฟื้นฟูเครือข่ายทางรถไฟทั้งระบบและปรับปรุงการ
ดำเนินงาน นอกจากนั้น ADB และ AusAID ยังตกลงที่จะให้การสนับสนุนเงินทุนจำนวน 140
ลา้ นดอลลา่ รส์ หรฐั เพ่อื ใชใ้ นการพฒั นาและฟื้นฟูตามท่ีกล่าวมา โดยมีเป้าหมายให้รถไฟสามารถ
รบั นำ้ หนักกดเพลาได้สูงสุด 20 ตนั และทำความเรว็ สูงสดุ ไดอ้ ย่างน้อย 50 กม.ตอ่ ช่ัวโมง อย่างไร
ก็ตาม Toll Holding ไดข้ ายหุน้ ท้ังหมดให้กบั Royal Group ของกมั พูชาเพอ่ื ดำเนินกจิ การต่อ

หลงั จากทไี่ ด้รบั การฟื้นฟจู นถึงในปจั จบุ ัน ไดม้ กี ารเปิดใช้เส้นทางสายใต้ จากพนมเปญ
ถึง สถานี Touk Meas ซึ่งห่างจากพนมเปญ 118 กม. และอยู่ใกล้กับจังหวัดกมั ปอต โดยมีการ
ขนสง่ ปนู ซเี มนตจ์ ากกัมปอต มายังพนมเปญ สัปดาห์ละ 1-2 คร้ัง ตง้ั แต่ปี พ.ศ. 2553 และมีการ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 109 จาก 140

เปิดใช้เส้นทางสายใต้ทั้งเส้นทาง ไปถึง จังหวัดพระสีหนุ เมื่อปลายปี พ.ศ.2555 ที่ผ่านมา โดยมี
การให้บริการ 3 เที่ยวต่อ สัปดาห์ เพื่อขนส่งสินค้าและผู้โดยสาร โดยทำความเร็วได้ 60 กม.ต่อ
ชว่ั โมง สำหรบั ทางรถไฟสายเหนอื จากกรงุ พนมเปญ ถงึ ปอยเปต (ชายแดนไทย-กัมพชู า) นน้ั เร่ิมมี
การเปิดใช้งานตลอดทั้งเส้นทาง เมื่อ พ.ศ.2561 โดยสามารถรับน้ำหนักได้ 15 ตันต่อเพลา และ
ทำความเรว็ ได้ 30 กม. ต่อชวั่ โมง

ต่อมาในปี 2562 รัฐบาลกัมพูชา ตัดสินใจยกเลิกสัญญาบริหารกจิ การรถไฟกับบรษิ ัท
Royal Railway และมอบหมายให้กระทรวงคมนาคม เข้ามาบริหารจัดการเป็นการชั่วคราว
ก่อนที่จะเปิดประมูลและคัดเลือกบริษัทรายใหม่ที่มีประสบการณ์และสามารถทำงานร่วมการ
รัฐบาลไดใ้ นการปรับปรงุ และยกระดับการให้บรกิ ารขนสง่ ทางรถไฟให้เปน็ ไปตามมาตรฐานสากล
มีความแน่นอน ปลอดภัย และคา่ บริการเหมาะสม เพ่ือเป็นทางเลือกในการขนสง่ แก่ภาคธุรกิจใน
กมั พชู า นอกจากนีย้ ังมอบหมายให้กระทรวงคมนาคมยกระดับการขนสง่ ทางรถไฟจากสถานีปอย
เปตถึงสถานีสีหนุวิลล์ โดยไม่ต้องมีการถ่ายสินค้าที่พนมเปญ และให้ประสานกับหน่วยงานที่
เกี่ยวข้องเพือ่ ส่งเสรมิ ใหม้ กี ารลงทนุ คลังจัดเก็บข้าวสารเพ่ือการส่งออก ในพื้นที่สำคัญของแต่ละ
จงั หวัดทส่ี ามารถเข้าถงึ การขนส่งทางรถไฟได้

และลา่ สดุ เม่อื วนั ท่ี 22 เมษายน 2562 รฐั บาลไทยและกัมพชู า ได้ทำพธิ ีเปดิ สถานีรถไฟ
ด่านพรมแดนบ้านคลองลึก พร้อมทั้งลงนามความตกลงว่าด้วยการเดินรถไฟร่วมกันระหว่าง
รัฐบาลแหง่ ราชอาณาจักรไทยและรัฐบาลแหง่ ราชอาณาจักรกมั พูชา นอกจากนี้รฐั บาลไทยยงั ได้
มอบขบวนรถไฟดีเซลรางจำนวน 4 ตู้ แกก่ มั พูชา อกี ด้วย

9.4. เสน้ ทางคมนาคมทางนำ้

1) ทา่ เรอื นานาชาติ

ในกัมพูชา มีทา่ เรอื นำ้ ลึกแห่งเดียว คอื ท่าเรอื สหี นวุ ลิ ล์ ซึ่งได้มีการปรบั ปรงุ โดยการวาง
คอนเทนเนอร์รอบท่าเรือน้ำลึก ความยาว 240 เมตร และขยายพื้นที่ที่จอดเรือความยาว 160
เมตร สำหรับรองรับเรอื ทก่ี ินน้ำลกึ 9 เมตร ปจั จุบนั ทา่ เรือแห่งนี้มีทา่ เทยี บเรอื 12 ทา่ มเี ครือ่ งมือ
อำนวยความสะดวกที่ทันสมัย มีทางเข้า 2 สาย คือ สายใต้ มีความยาว 5.5 กม. ลึก 8.4 เมตร
และกว้าง 80-100 เมตร และสายเหนือ มีความยาว 1 กม. ลึก 10 ม. และกว้าง 150-200 เมตร
รองรับน้ำหนักได้ 10,000 ตัน

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 110 จาก 140

เส้นทางเดินเรือทต่ี ิดต่อกับสีหนุวิลล์ ไดแ้ ก่ อเมรกิ า ยโุ รป จนี ฮอ่ งกง อินโดนเี ซีย ญ่ีปุ่น
มาเลเซีย ฟลิ ิปปนิ ส์ สงิ คโปร์ เกาหลใี ต้ ไทย และเวยี ดนาม ส่วนใหญ่จะขนผ่านสงิ คโปร์

นอกจากนัน้ ยงั มีท่าเรือ เอกชนทสี่ ำคญั อีก 2 แหง่ ได้แก่ ท่าเรอื นานาชาติพนมเปญ ซึ่ง
อยลู่ ึกเขา้ มาประมาณ 330 กิโลเมตร จากปากแมน่ ำ้ โขงที่ชายฝั่งทะเลจีนใต้ของประเทศเวยี ดนาม
และจากการท่ีเป็นท่าเรือที่อยู่ในลำน้ำ ทำให้ความสามารถในการรองรับเรือในฤดูแล้งกับฤดูนำ้
หลากจะตา่ งกนั มากทง้ั จากอุปสรรคของการเดนิ เรอื และระดบั ความลกึ หนา้ ทา่ คือ สามารถรองรบั
เรอื ระวาง 2,000 ตนั กบั 5,000 ตนั ในแตล่ ะฤดตู ามลำดับ

ท่าเรือเอกชนชื่อ ท่าเรือออกญามง หรือ Oknha Mong Port: OMP ซึ่งตั้งอยู่ติดอ่าว
ไทยในเขตจังหวัดพระสีหนุ เหนือขึ้นมาจากท่าเรือสีหนุวิลล์ทางรถยนต์ประมาณ 40 กิโลเมตร
หรือประมาณ 180 กิโลเมตรจากกรุงพนมเปญ เป็นท่าเรือที่เปิดดำเนินการควบคู่กับการขยาย
ขนาดหน้าท่า ปัจจบุ นั สามารถรองรับเรอื น้ำหนักสงู สุดได้ 5,000 ตัน

ปจั จบุ นั กำลงั มกี ารก่อสรา้ งและพัฒนาทา่ เรือทางทะเลของเอกชน อีกจำนวน 2 แหง่ ใน
จงั หวดั กมั ปอต เพือ่ รองรบั ความตอ้ งการนำเขา้ และสง่ ออกสนิ ค้าท่เี พ่มิ ขึน้

การขนส่งสินค้าหนักระหว่างไทยกับกัมพูชาจึงนิยมขนส่งทางเรือมากกว่า โดยสินค้า
อุปโภคบริโภค เครืองดื่ม น้ำตาล วัสดุก่อสร้าง จะนิยมใช้ท่าเรือเอกชนในจังหวัดตราด ได้แก่
ท่าเรือ ส.กฤตวัน ท่าเรือชลาลัย และท่าเรือกัลปังหา ขนส่งสินค้าไปยังท่าเรือออกญามงและ
ท่าเรอื เอกชน ขนาดเล็กอน่ื ๆ ในจังหวดั เกาะกง และพระสีหนุ

ขณะที่สินค้าที่ขนส่งโดยตู้คอนเทนเนอร์จะถูกส่งมาจากท่าเรือแหลมฉบัง หรือท่าเรอื
กรุงเทพ ขนส่งมายงั ท่าเรือสีหนุวิลล์ รวมถึงน้ำมันสำเรจ็ รูป

2) ทา่ เรอื ขนสง่ ภายในประเทศ

การขนสง่ ทางนำ้ ภายในประเทศ ส่วนใหญ่ใช้แม่น้ำแมโ่ ขง แม่นำ้ โตนเลสาบ และแม่น้ำ
บาสัก ซึ่งมีความยาวโดยรวม 1,750 กิโลเมตร ในฤดูฝน และอาจลดเหลือ 580 กิโลเมตร ในฤดู
แลง้ ทา่ เรือขนสง่ ในประเทศทีส่ ำคัญ มดี งั ต่อไปนี้

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 111 จาก 140

(1) ทา่ เรอื สตึงเตร็ง (จงั หวดั สตึงเตรง็ ) ตงั้ อยบู่ นแมน่ ำ้ โขง หา่ งจากทา่ เรือกระแจะ
128 กม.

(2) ท่าเรือกระแจะ (จังหวัดกระแจะ) ตั้งอยู่บนแม่น้ำโขง ห่างจากท่าเรือกัมปง
จาม 121 กม.

(3) ท่าเรือโตนเลเบต (จังหวัดกัมปงจาม) ตั้งอยู่บนแม่น้ำโขง ห่างจากพนมเปญ
106 กม.

(4) ท่าเรือเนียกเลือง (จังหวัดไปรเวง) ) ตั้งอยู่บนแม่น้ำโขง ห่างจากท่าเรือก
พนมเปญ 60 กม.

(5) ท่าเรือ ชองเนียส (จังหวัดเสียมเรียบ) ตั้งอยู่บนแม่น้ำโตนเลสาป ห่างจาก
ท่าเรือ พซากรอม 190 กม.

(6) ท่าเรือ พซากรอม (กัมปงชนาง) ตั้งอยู่บนแม่น้ำโตนเลสาป ห่างจากท่าเรอื
พนมเปญ 100 กม.

การขนส่งสินค้าทางน้ำภายในประเทศกัมพูชามีข้อจำกัด เนื่องจากระดับน้ำในฤดูฝน
และฤดูแลง้ มีความแตกต่างประมาณ 10 เมตร

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 112 จาก 140

10. การเงนิ และการธนาคาร

10.1.สถาบนั การเงิน

ธนาคาร

กฎหมายว่าด้วยธนาคารและสถาบันทางการเงิน ได้รับการบัญญัตขิ ึ้นในปี พ.ศ. 2542
โดยมีวตั ถุประสงค์เพ่ือปรงั ปรงุ และพฒั นาเคร่ืองมือในการอำนวยความสะดวกทางการเงิน สร้าง
รากฐานให้กับสถาบันทางการเงิน และเพื่อให้นักลงทุนสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนสำหรับการ
ประกอบธรุ กิจได้ง่ายย่ิงข้ึน มาตรา 16.3 ของกฎหมายฉบับนี้ ได้กำหนด เงินทนุ จดทะเบียนขั้นต่ำ
ของธนาคารไว้เท่ากับ 12.5 ล้านเหรียญสหรัฐ โดย 5% ของเงินทุนจดทะเบียนจะต้องคงไว้ที่
ธนาคารแห่งชาติ กัมพชู า เพือ่ เปน็ เงินประกัน อยา่ งไรก็ตาม ประกาศหมายเลข B7-016-117 ว่า
ด้วย ข้อกำหนดและกฎเกณฑ์ใหม่ เกี่ยวกับเงินทุนจดทะเบียน และ การอนุมัติใบอนุญาต
ประกอบกิจการธนาคาร ลงวนั ที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2559 มกี ารเปล่ยี นแปลงการกำหนดเงินทุนข้ัน
ตำ่ ของธนาคาร ดงั ต่อไปน้ี

1. ธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนเป็นบริษัทในประเทศ ซึ่งมีผู้ถือหุ้นรายใหญ่
เปน็ ธนาคารหรือสถาบันการเงิน อย่างนอ้ ย 1 ราย และได้รบั การจัดให้อยู่ใน
ระดับ Investment Grade โดยหนว่ ยงานจดั อันดับความน่าเชอื่ ถือ จะตอ้ งมี
เงินทุนจดทะเบยี นข้ันต่ำ 200,000,000,000 เรียล (50 ล้านเหรียญสหรฐั ฯ)

2. ธนาคารพาณชิ ยท์ ม่ี ผี ู้ถือหุ้นเปน็ บุคคลธรรมดา หรือบรษิ ัท จะต้องมเี งินทนุ จด
ทะเบยี นขัน้ ตำ่ อย่างน้อย 300,000,000,000 เรียล (75 ลา้ นเหรียญสหรัฐฯ)

3. ธนาคารเฉพาะดา้ น ทีจ่ ดทะเบียนเปน็ บริษัทในประเทศ ซงึ่ มผี ถู้ อื หุ้นรายใหญ่
เปน็ ธนาคารหรอื สถาบันการเงิน อยา่ งน้อย 1 ราย และไดร้ ับการจัดให้อยู่ใน
ระดบั Investment Grade โดยหน่วยงานจดั อนั ดับความน่าเชื่อถือ จะตอ้ งมี
เงินทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ เท่ากับ 10,000,000,000 เรียล (2.5 ล้านดอลลาร์
สหรัฐ)

4. ธนาคารเฉพาะดา้ นทีม่ ีผู้ถอื ห้นุ เปน็ บุคคลธรรมดา หรอื บรษิ ทั จะต้องมเี งนิ ทุน
จดทะเบยี นขัน้ ต่ำอยา่ งน้อย 60,000,000,000 เรยี ล (15 ลา้ นเหรยี ญสหรัฐฯ)

ท้ังน้ีธนาคารทีไ่ ดร้ ับใบอนุญาต หรือ หนังสอื สำคัญ ก่อน การประกาศใชป้ ระกาศฉบับน้ี
ถูกกำหนดใหต้ ้องเพม่ิ เงินทนุ จดทะเบยี นใหเ้ ทา่ กบั ทีร่ ะบไุ วด้ า้ นบน ภายในสิ้นปี พ.ศ. 2560

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 113 จาก 140

ธนาคารจะต้องรักษา อัตราส่วนของ ยอดค้างชำระ การให้กู้ หรือข้อผูกพัก ระหว่าง
ผู้รับผลประโยชน์หนึ่งรายต่อสินทรัพย์ของธนาคารทั้งหมด ที่อัตราไม่เกิน 20% (ประกาศ
หมายเลข 7.06-226 NBC ว่าด้วยการควบคุมความเสี่ยงของธนาคารและสถาบันทางการเงิน
ขนาดใหญ่)

ในปี พ.ศ. 2562 ธนาคารพาณิชย์ (Commercial Bank) รวมกับสำนักงานสาขา
(Branch Office) ของธนาคารพาณิชย์ในต่างประเทศ มีจำนวนทั้งหมด 46 ธนาคาร ธนาคาร
เฉพาะด้าน (Specialized Bank) จำนวน 15 ธนาคาร สถาบันไมโครไฟแนนซ์ (Microfinance
Institution) จำนวน 75 สถาบัน สถาบนั ไมโครไฟแนนซร์ ับฝากเงิน 7 สถาบัน สำนักงานตัวแทน
(Representative Office) ของธนาคารพาณชิ ยต์ ่างประเทศอีก 13 ธนาคาร และบริษัทลีสซง่ิ 15
แหง่

ธนาคารพาณชิ ย์ ท้งั 46 ธนาคาร มรี ายชื่อดังต่อไปนี้
1. ACLEDA BANK Plc.
2. ADVANCED BANK OF ASIA LIMITED.
3. ANZ Royal Bank (Cambodia) LIMITED.
4. B.I.C (CAMBODIA) BANK PLC.
5. BANGKOK BANK PLC., CAMBODIA BRANCH
6. BANK FOR INVESMENT&DEVELOPMENT OF CAMBODIA
7. BANK OF CHINA LIMITED PHNOM PENH BRANCH
8. BANK of INDIA Phnom Penh Branch
9. BOOYOUNG KHMER BANK
10. BRANCH OF INDUSTRIAL BANK OF KOREA “PHNOM PENH”
11. BRANCH OF MIZUHO BANK, LTD.
12. BRED BANK (CAMBODIA) PLC.
13. CAMBODIA ASIA BANK LTD.
14. CAMBODIA MEKONG BANK PUBLIC LIMITED.
15. CAMBODIAN COMMERCIAL BANK LTD.
16. CAMBODIAN POST BANK Plc.
17. CAMBODIAN PUBLIC BANK Plc.
18. CANADIA BANK PLC
19. CATHAY UNITED BANK (CAMBODIA) Corp.,Ltd.

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 114 จาก 140

20. CHIEF (CAMBODIA) COMMERCIAL BANK PLC
21. Chip Mong Commercial Bank Plc.
22. CIMB BANK PLC.
23. FIRST COMMERCIAL BANK PHNOM PENH BRANCH
24. FOREIGN TRADE BANK OF CAMBODIA
25. Hong Leong Bank (Cambodia) PLC
26. ICBC Bank Limited Phnom Penh Branch
27. Kasikorn Bank PLC. Phnom Penh Brach
28. KOOKMIN BANK CAMBODIA.
29. KRUNG THAI BANK PUBLIC CO., LTD PHNOM PENH BRANCH
30. MAY BANK PHNOM PENH BRANCH.
31. MB Bank Plc. Phnom Penh Branch Cambodia
32. Mega International Commercial Bank Co.Ltd. Phnom Penh Branch
33. PHILLIP BANK PLC.
34. PHNOM PENH COMMERCIAL BANK
35. PRINCE BANK PLC.
36. RHB INDOCHINA BANK
37. M.G.N Emperor Bank Plc.
38. SATHAPANA BANK PLC (MARUHAN JAPAN BANK Plc.)
39. Saigon-Hanoi Cambodia Bank (SHB) Plc.
40. SHINHAN KHMER BANK Limited
41. Taiwan Cooperative Bank, Phnom Penh Branch
42. UNION COMMERCIAL BANK PLC.
43. VATTANAC BANK
44. Asia-Pacific Development Bank Plc.
45. Saigon Thuong Tin Cambodia Bank Plc.
46. Vietnam Bank for Agriculture & Rural.

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 115 จาก 140

ธนาคารเฉพาะดา้ น (Specialized Banks)

ตามกฎหมายธนาคารและสถาบันการเงนิ น้ัน ธนาคารเฉพาะดา้ นได้รับคำนิยามวา่ คอื
ธนาคารทด่ี ำเนินกจิ กรรมเพียงอยา่ งเดียวของสามกจิ กรรมหลักของธนาคารพาณิชย์ ทีร่ ะบขุ า้ งต้น
โดยการจัดตั้งธนาคารเฉพาะด้านถูกมองว่าเป็นเสมือนสถาบันการเงินเพิ่มเติมในระบบธนาคาร
พาณิชย์ หรือเป็นเสมอื นสถาบนั การเงินพิเศษในภาคเฉพาะด้านทีร่ ฐั บาลกัมพูชาให้ความสำคญั
โดยนักลงทุนหลายรายไดจ้ ดั ตั้งธนาคารเฉพาะดา้ นขึ้นเป็นก้าวแรก กอ่ นทีจ่ ะขยายกิจการไปสู่การ
เป็นธนาคารพาณชิ ย์ กัมพชู าได้ริเรม่ิ ธนาคารเฉพาะดา้ นสนิ เชอื่ ชนบทด้วย

สถาบันการเงินขนาดเลก็ (Micro financial Institutions: MFI)

ภายใต้กฎระเบียบของกัมพูชา สถาบันการเงินขนาดเล็กได้รับคำนิยามว่าเป็น “การ
จัดส่งบริการทางการเงิน อาทิ เงินกู้ และเงินฝาก ให้แก่ครัวเรือนที่ยากจนและมีรายได้น้อย
รวมถึงวิสาหกจิ ขนาดเล็ก”

สถาบันการเงินขนาดเล็กที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการมีขอบเขตการให้บริการท่ี
จำกดั โดยสถาบันสามารถดำเนนิ กจิ กรรมทางการธนาคารไดเ้ ฉพาะตามทร่ี ะบไุ วใ้ นคำนยิ าม ทั้งน้ี
การให้บรกิ ารสนิ เช่ือถอื ว่าไดร้ ับอนญุ าตให้ดำเนินการได้ เว้นแตจ่ ะมีการจำกัดไว้ด้วยกฎระเบียบ
หนง่ึ ใดหรอื ด้วยข้อกำหนดของใบอนญุ าตนน้ั ๆ

สถาบันการเงินขนาดเล็กจะต้องได้รับใบอนุ ญาตอีกฉบับหนึ่งในฐานะที่เป็นส ถา บัน
การเงนิ ขนาดเล็กทรี่ ับฝากเงิน เพอ่ื ทีจ่ ะสามารถให้บรกิ ารบญั ชีออมทรพั ยไ์ ด้

สาขาธนาคารต่างประเทศ (Branch Office) และสำนกั งานตวั แทน
(Representative Office)

กฎหมายธนาคารและสถาบันการเงินระบวุ ่า “กิจการที่อยู่ภายใต้กฎหมายนีอ้ าจได้รับ
การจดทะเบียนบรษิ ทั ในประเทศกมั พูชาหรือเปน็ สาขาของธนาคารต่างประเทศ” ด้วยเหตนุ ี้ นัก
ลงทุนชาวต่างชาติสามารถจัดต้งั ธนาคารท้องถ่นิ หรอื สาขาธนาคารตา่ งประเทศในกัมพชู าได้

สำนักงานบริการข้อมูล สำนักงานประสานงาน หรือสำนักงานตัวแทนนั้น ไม่สามารถ
ดำเนินธรุ กิจการธนาคาร การเป็นส่อื กลางทางการเงิน หรอื การหาลกู คา้ ได้ (ตามมาตรา 13 ของ
กฎหมายธนาคารและสถาบันการเงิน) การเปิดสำนกั งานท่ีกล่าวถึงขา้ งตน้ นี้ จำเปน็ ที่จะต้องได้รับ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 116 จาก 140

การอนุมัติจากธนาคารแห่งชาติก่อน โดยสถานประกอบการเหล่านี้อาจจัดตัง้ เป็นบรษิ ัทท้องถิ่น
หรือสร้างขึ้นเป็นองค์กรแบบงา่ ยๆหรือสำนักงานก็ได้ และจะต้องได้รับการจดทะเบียนพาณิชย์
ดว้ ย

สำนกั งานเหลา่ นอ้ี าจใชช้ อื่ ทางธุรกิจของธนาคารตา่ งประเทศท่เี ป็นตัวแทนได้ อย่างไรก็
ตาม การอนุญาตจะใหเ้ ป็นเวลา 2 ปี ซ่ึงสามารถต่ออายุได้อีกเพียงคร้งั เดียว

10.2. ระบบการเงนิ

นโยบายด้านอัตราแลกเปล่ยี น

กมั พชู าใช้ ระบบอตั ราแลกเปลีย่ นแบบลอยตัวภายใต้การจัดการ (Managed Floating
Exchange Rate) โดยธนาคารกลางกัมพูชา (National Bank of Cambodia: NBC) จะเป็นผู้
กำหนดอัตราทางการ (Official Exchange Rate) ให้สอดคล้องกับความเคลื่อนไหวของราคา
ตลาด และมีส่วนต่างระหว่างอัตราตลาดและอัตราทางการไม่เกินร้อยละ 1 ส่วนใหญ่ อัตรา
ทางการใช้กับธุรกรรม การค้าระหว่างประเทศของภาครัฐและวิสาหกิจของรัฐ เป็นสำคัญใน
ขณะทอ่ี ัตราตลาด (Market Rate) จะถกู กำหนดโดยผคู้ ้าเงนิ ตราต่างประเทศในภาคเอกชน

ตลาดซื้อขายเงินตราต่างประเทศในกัมพูชา ยังเป็นตลาดเล็กและมีการดำเนินงาน
อยา่ งไม่เป็นทางการ จงึ ไม่มกี ารกำหนดเวลาซอื้ ขายทแี่ น่นอน โดยท่วั ไปตลาดเงินตราตา่ งประเทศ
ไม่มีปัญหาสภาพคล่อง แต่หากธนาคารหรอื ผู้ค้าเงนิ ขาดสภาพคล่อง สามารถกู้ยืมเงินดอลลาร์
สรอ.และเงินเรียลจาก NBC ได้ โดยมีหลักประกนั

กฎหมายอัตราแลกเปลีย่ นกำหนดใหธ้ นาคารตงั้ ข้ึนในกัมพูชาเท่าน้นั มสี ิทธไิ ดร้ บั อนุญาต
ให้ดำเนินธุรกิจแลกเปลี่ยนเงินตราได้อย่างเสรี แต่ต้องรายงานต่อธนาคารกลางเมื่อมีการ
แลกเปลีย่ นเงินตงั้ แต่ 10,000 ดอลลาร์ สรอ. ข้นึ ไป แตอ่ ย่างไรก็ตามถ้าเกดิ สถานการณท์ ่กี มั พูชา
มคี วามไมส่ งบภายในประเทศหรือเกิดวกิ ฤตการณ์ทางการเงนิ ธนาคารกลางมอี ำนาจสงวนสิทธ์ใิ น
การแลกเปลยี่ นเงนิ ตราต่างประเทศ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 117 จาก 140

นโยบายด้านระบบการชำระเงิน

ถงึ แม้วา่ สว่ นใหญ่ เศรษฐกจิ กัมพชู ามีการใช้เงนิ สดสูง แตก่ ม็ ี การใช้ เช็คเป็นเครื่องมือ
หลักในการชำระเงิน โดยมี NBC ดำเนินการด้านสำนักหักบัญชี ( Clearing House) ทั้งสกลุ เงนิ
ดอลลาร์ สรอ. และสกลุ เงินเรยี ล

การใช้เงนิ เรยี ล และเงนิ ตราต่างประเทศในกัมพชู า

1. กัมพูชาใช้เงินดอลลาร์ สรอ. ในระบบเศรษฐกิจในสัดส่วนที่สูงมากกว่าร้อยละ 80
และเปน็ เศรษฐกจิ แบบดอลลาร์ (Dollarized Economy) เงนิ ดอลลาร์ สรอ. ในกมั พูชามีบทบาท
หน้าที่ 3 อย่างคือ เป็นสื่อกลางการแลกเปล่ียน เป็นหน่วยในการวัดมลู ค่า และเป็นเครือ่ งรักษา
มูลค่า

2. เงนิ เรยี ล ใชใ้ นภาครัฐและธนาคารกลางใน การจา่ ยเงนิ เดอื นคา่ จ้าง และยงั นยิ ม ใช้
ในธรุ กรรมเล็ก ๆ ทวั่ ไป NBC ทำหน้าท่ี อัดฉดี เงนิ เรยี ลเขา้ ในระบบ อย่างไรกต็ าม ธนาคารกลาง
ของกมั พูชามนี โยบายผลักดันให้ใชเ้ งนิ เรียลมากขน้ึ ในธุรกรรมต่างๆ ในประเทศ เช่น การบงั คบั ให้
ใช้เงินเรียลชำระคา่ ธรรมเนยี มและภาษี เป็นต้น

3. มกี ารใชเ้ งนิ สกลุ ด่องของเวยี ดนามตามจงั หวัดที่ตดิ กับประเทศเวียดนาม และใช้เงิน
บาทของไทยตามจังหวดั ที่ตดิ กับประเทศไทย

4. ในระบบสถาบันการเงินของกัมพูชา นอกจากทุนจดทะเบียนที่ เป็นดอลลาร์ สรอ.
แล้ว เงินฝากและสินเชื่อสวนใหญ่ยังเป็นเงินสกุลดอลลาร์ สรอ. นอกจากนี้การรับฝากเงินและ
อตั ราดอกเบย้ี กำหนดไว้สำหรับเงินสามสกลุ คอื ดอลลาร์ สรอ. เรยี ล และบาท

กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน และการสนับสนุนทาง
การเงนิ แก่การกอ่ การรา้ ย (Law on Anti-Money Laundering and Combating
the Financing Terrorism)

กฎหมายวา่ ด้วยการปอ้ งกันและปราบปรามการฟอกเงนิ และการสนบั สนนุ ทางการเงนิ
แก่การก่อการร้าย (Law on Anti-Money Laundering and Combating the Financing
Terrorism) ได้รับการบญั ญัติข้ึน เมือ่ วนั ที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2550 โดยภายใต้กฎหมายฉบับนี้
ได้กำหนดว่า หน่วยงานท่ีมีหน้าที่รักษาความลับของธนาคาร หรือธุรกิจใดๆ จะต้องไม่ขัดขวาง
การดำเนนิ การตามกฎหมายฉบับนี้ และไมส่ ามารถอ้างเหตใุ นการปฏิเสธ ที่จะให้ข้อมลู แก่ หน่วย
ข่าวกรองทางการเงิน (Financial Intelligence Unit : FIU,ซึ่งเป็นศูนย์กลางในการรับเรื่อง
วเิ คราะห์ และเผยแพรร่ ายงาน เกย่ี วกบั การทำธรุ กรรมทีต่ อ้ งสงสยั ธรุ กรรมทางเงนิ สด และข้อมูล

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 118 จาก 140

อื่นๆทเ่ี กย่ี วข้องกับการฟอกเงนิ และการสนับสนุนทางการเงินแก่การกอ่ การร้าย) นอกจากนั้นยัง
ต้องให้ความร่วมมือกับหน่วยงานที่มีอำนาจ ไม่ว่าจะเพื่อประโยชน์ภายในประเทศ หรือ เพ่ือ
ความรว่ มมือระหว่างประเทศ หรอื เพอื่ ความจำเปน็ ในการเชอื่ มโยงกับการสืบสวนที่เก่ียวข้องกับ
การฟอกเงิน หรือการสนับสนุนทางการเงินแกการก่อการร้าย ตามคำสั่งหรือการดำเนินการ
ภายใตก้ ารควบคมุ ของผู้มีอำนาจในการพิจารณาคดี (มาตรา 6)

กฎหมายหา้ มมิให้หน่วยงานที่มหี นา้ ทีร่ ายงาน เช่น ธนาคาร สถาบันการเงิน นายหน้า
หลักทรัพย์ บริษัทประกนั สถาบันไมโครไฟแนนซ์ สหกรณ์เครดิต บริษัท ลีซซิ่ง กองทุนเพ่อื การ
ลงทุนและเงินบำนาญ บรษิ ัทบริหารกองทุน ฯลฯ เปดิ หรือจัดทำบัญชี ท่ไี มร่ ะบชุ อื่ หรือหมายเลข
บญั ชี หรอื บัญชีทม่ี ีการใชช้ อ่ื ปลอม และให้การยอมรับผลติ ภณั ฑ์ทางการเงินใดๆแกบ่ ญั ชีเหล่าน้ัน
เว้นแต่ จะมีการใช้มาตรการพิสูจน์ทราบลูกค้า (the customer due diligence measures)
(มาตรา 7)

หน่วยงานทม่ี ีหนา้ ทีร่ ายงาน จะต้องใช้ มาตรการพิสจู น์ทราบลูกคา้ รวมถึงการระบุตัว
ตัว และตรวจสอบยืนยนั ความถูกต้องในการระบุตวั ตนของลกู ค้า (มาตรา 8) และอาจได้รับการ
ร้องขอให้ใชม้ าตรการตรวจสอบพเิ ศษสำหรบั การทำธรุ กรรมบางอยา่ ง

กฎหมายกำหนดว่า หน่วยงานที่มีหน้าที่รายงาน จะต้องรายงานต่อ FIU เกี่ยวกับการ
ทำธุรกรรมทางการเงิน ที่มีมูลค่าเกินกว่าที่กำหนดโดยหน่วยงานที่มีอำนาจกำกับดูแล
เช่นเดียวกับ ธุรกรรมทางการเงินที่มีการเชือ่ มโยงหลายรายการซึ่งมีมูลค่าสดุ ท้ายเกนิ กว่ามลู ค่า
เดิม (มาตรา 12.1) หาก FIU มีเหตุผลอันสมควรที่สงสัยไดว้ ่าการทำธุรกรรม หรือ การเสนอทำ
ธุรกรรมน้ัน อาจมีสว่ นในการทำผิดกฎหมายการฟอกเงนิ หรือ การสนับสนุนทางการเงินแกก่ าร
ก่อการร้าย FIU จะทำหนังสือแจ้งหรือโทรศัพท์โดยตรงไปยังหน่วยงานนั้น เพื่อห้ามมิให้
ดำเนนิ การทำธุรกรรม ขอ้ เสนอทางธรุ กรรม หรือธรุ กรรมใดๆ ท่ีอาจสง่ ผลกระทบต่อธุรกรรมน้ัน
ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งไม่เกนิ 48 ชั่วโมง เพื่อให้ FIU ทำการสอบถามข้อมลู ที่จำเป็นเกี่ยวกับ
การทำธุรกรรมนั้น เพื่อแจ้ง และทำการปรึกษากับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย หากพิจารณา
เหน็ สมควร (มาตรา 12.5)

ในกรณีที่มีการดำเนินการที่เกี่ยวกับการละเมิด กฎหมายการฟอกเงิน และการ
สนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายตามที่ กำหนดไว้ใน ประมวลกฎหมายอาญา ทรัพย์สิน
ตอ้ งสงสัยและทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องทง้ั หมด จะถกู ระงบั และห้ามมใิ หท้ ำการโอนย้าย จนกว่า จะมี
การตดั สนิ จากศาลอยา่ งแน่ชดั (มาตรา 30)

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 119 จาก 140

10.3.การโอนเงนิ ตราออกนอกประเทศ
นโยบายด้านการควบคุมเงนิ ตราต่างประเทศ
ผู้ประกอบการหรือนักลงทุนต่างชาติที่เข้าไปประกอบธุรกิจหรือลงทุนในกัมพูชา

สามารถโอนเงนิ ออกนอกประเทศไดอ้ ย่างเสรี โดยกฎหมาย Foreign Exchange Law, August
22, 1997 ไม่จำกัดในการโอนเงินลงทุนหรือผลกำไรที่ได้จากการลงทุนออกนอกประเทศ
กฎหมายเกี่ยวกับการแลกเปล่ียนเงินตรา ให้อำนาจธนาคารกลางในการควบคุมดูแลการส่งเงนิ
ออกนอกประเทศ ในกรณีท่ี นกั ทอ่ งเท่ยี วนำเงนิ เข้าหรือออกนอกประเทศมมี ลู ค่าตง้ั แต่ 10,000
ดอลลาร์ สรอ.ขึ้นไป จะต้องสำแดงต่อเจ้าหน้าที่ศุลกากร ธนาคารที่เป็นผู้ทำธุรกรรมจะต้อง
รายงานตอ่ ธนาคารชาตเิ ม่อื มีการนำเงินสดทมี่ ีเงนิ ตราต่างประเทศออกจากกมั พชู า

มาตรา 11 ของกฎหมายแก้ไขเพิม่ เติมว่าด้วย การลงทุน พ.ศ.2546 ให้การรับประกนั
ว่า โครงการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน (QIP) สามารถโอนเงินสกุลต่างประเทศ ระหว่าง
ประเทศ ได้อย่างเสรี โดยซื้อผ่านธนาคารที่ได้รับอนุญาต สำหรับการดำเนินการทางการเงินที่
เกยี่ วข้องกับการลงทนุ ประกอบดว้ ย การดำเนนิ การตอ่ ไปน้ี

• การชำระเงนิ สำหรับการนำเขา้ และการชำระคืนเงินต้นและดอกเบ้ยี เงินกู้ยืม
จากต่างประเทศ

• การชำระเงนิ ค่าสิทธิ และคา่ ธรรมเนยี มการจัดการ
• การโอนเงนิ ผลกำไร
• การโอนเงินลงทนุ กลบั ประเทศในกรณที ่ยี กเลิกกจิ การ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 120 จาก 140

11. การปกปอ้ งทรัพย์สินทางปญั ญาและการจดทะเบยี นเครอ่ื งหมายการค้า

กัมพชู าเข้าเป็นภาคอี งค์การการคา้ โลกในปี พ.ศ. 2547 ซึ่งสง่ ผลให้มีการผ่านกฎหมาย
ต่างๆ เพื่อจัดระเบียบเกี่ยวกับสิทธิต่างๆ ในทรัพย์สินทางปัญญา แม้ว่าในทางปฏิบัติยังต้องใช้
เวลาอีกหลายปีกว่าที่กัมพชู าจะสามารถปฏิบัติตามระเบียบกฎเกณฑ์ต่างๆ ขององค์การการคา้
โลกได้อย่างเต็มรูปแบบ อย่างไรก็ตามนักลงทุนก็สามารถที่จะใช้ประโยชน์จากกรอบระเบียบ
กฎเกณฑ์ที่กำลังได้รับการพัฒนาเหล่านี้และแสวงลู่ทางการปกป้องคุ้มครองสิ่งประดิษฐ์
เครอื่ งหมายการคา้ การออกแบบทางอุตสาหกรรม และผลติ ภณั ฑ์งานสร้างสรรคอ์ ่นื ๆ ของตนได้

ในปี พ.ศ. 2558 กัมพูชาได้เข้าเป็นภาคีพิธีสารมาดริด (Madrid Protocol) ซึ่งเปิด
โอกาสให้เจ้าของสินค้าในประเทศที่เป็นภาคีสามารถยื่นจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ณ
หน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ (กรมทรัพย์สนิ ทางปัญญา กระทรวงพาณชิ ย์) ให้มีผลครอบคลุมทกุ
ประเทศอื่นๆ ที่เป็นภาคีได้ ปัจจุบันมี 99 ประเทศ รวมประเทศไทย (เข้าเป็นภาคีเมื่อเดือน
พฤศจกิ ายน 2560) ซงึ่ เปน็ การช่วยอำนวยความสะดวกใหก้ ับเจ้าของสินคา้ ไม่จำเปน็ ต้องเดินทาง
ไปจดทะเบยี นเคร่ืองหมายการค้าที่ประเทศอ่ืนๆ ดังนนั้ เจา้ ของสินคา้ ในประเทศไทย สามารถขอ
จดทะเบียนเครื่องหมายการคา้ ในประเทศไทย ใหม้ ีผลครอบคลุมในประเทศกัมพชู า ผา่ นข้อตกลง
ดังกลา่ ว

แม้ว่ากฎหมายฉบับต่างๆ จะยังอยู่ในระยะเริ่มต้นของการพัฒนา แต่ขั้นตอนต่างๆ
สำหรับการจดทะเบยี นและบังคบั ใช้สิทธิในทรัพย์สินทางปญั ญาที่สำคัญๆ ก็ได้ถูกนำมาบงั คับใช้
แลว้ อย่างค่อนข้างมปี ระสทิ ธิภาพ ดังน้นั การละเวน้ หรอื การชะลอการจดทะเบียนทรัพย์สินทาง
ปัญญาอาจสรา้ งความเสียหายให้อยา่ งมากในระยะยาวได้

11.1.สทิ ธบิ ตั ร แบบอรรถประโยชน์ (อนสุ ทิ ธบิ ตั ร) และการออกแบบทางอุตสาหกรรม

กฎหมายวา่ ด้วยเร่ืองสทิ ธิบตั ร แบบอรรถประโยชน์ และการออกแบบทางอตุ สาหกรรม
ของกัมพูชาได้บัญญัติให้สิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวแก่นักประดิษฐ์ผู้คิดค้นหรือผู้ที่รับมอบสิ ทธิ์นั้นใน
ระยะเวลาหนงึ่ ท่กี ำหนด เพอื่ แลกกบั การเปดิ เผยส่งิ ประดษิ ฐ์ แบบผลติ ภัณฑ์อรรถประโยชน์ หรือ
การออกแบบทางอุตสาหกรรม โดยกฎหมายนไี้ ด้บัญญัติขึ้นในปี พ.ศ.2546 เพื่อปฏิบัติให้เป็นไป
ตามพนั ธกรณีในองคก์ ารการค้าโลกของกมั พูชา และกฎหมายไดร้ บั การบัญญัติเพ่ิมเติมในปี พ.ศ.
2549 ด้วยกฤษฎีกาฉบบั หนึ่งซึ่งใหร้ ายละเอียดเกีย่ วกับขัน้ ตอนการปฏิบัติตา่ งๆ แม้ว่ากฎหมาย
ฉบับนี้จะยังค่อนข้างใหม่และยังไม่ได้รับการทดสอบ แต่กฎหมายก็ได้บัญญัติอย่างเจาะจงว่า

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 121 จาก 140

สนธิสัญญาทรัพย์สินทางปัญญาระหวา่ งประเทศใดๆ ซึ่งกัมพชู าเป็นภาคี จักได้รับการถอื ปฏิบัติ
เหนือกฎหมายระดับชาติในกรณีที่ขัดแย้งกัน และแม้ว่ากมั พูชาจะยงั มไิ ด้เปน็ ภาคีในสนธสิ ัญญา
ความร่วมมือด้านสิทธิบัตร แต่กฎหมายก็ได้บัญญัติให้มีกระบวนการสำหรับจดทะเบียนคำขอ
ต่างประเทศในกมั พูชาได้

11.1.1. การจดทะเบียนสิทธิบัตร แบบอรรถประโยชน์ และการออกแบบทาง
อุตสาหกรรม

หน่วยงานที่รับผิดชอบ : กรมทรัพย์สินทางอุตสาหกรรม กระทรวง
อุตสาหกรรมและหัตถกรรม โทร.012-812444, 012-770 735, 012-982382 อีเมล์
[email protected] , [email protected] , [email protected]

ค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียน : 350 – 400 USD

ระยะเวลาดำเนินการ : 6 เดือน – 1 ปี

ความครอบคลมุ ความหมาย และคำนยิ าม

(1) สิทธิบัตร หมายถึง “แนวคิดหนึ่งใดของนักประดิษฐ์คนหนึ่งซ่ึง
ในทางปฏิบัติได้ก่อให้เกิดทางออกของปัญหาเฉพาะทางในด้าน
เทคโนโลยี” แนวคิดดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์หรือ
กรรมวิธีหนึ่งใดก็ได้ สิ่งประดิษฐ์ที่สามารถจดสิทธิบัตรได้ จะต้อง
เป็นสง่ิ ใหม่ มขี ั้นการประดิษฐท์ ่สี ูงขึ้น และสามารถประยุกต์ในทาง
อตุ สาหกรรมได้

(2) แบบอรรถประโยชน์ หมายถงึ “แนวคิดหน่งึ ใดของนกั ประดิษฐ์คน
หนึ่งซึ่งในทางปฏิบัติได้ก่อให้เกิดทางออกของปัญหาเฉพาะทางใน
ด้านเทคโนโลยี” แนวคิดดังกลา่ วอาจเก่ียวข้องกับผลิตภัณฑห์ รือ
กรรมวิธีหนึ่งใดก็ได้ สิ่งประดิษฐ์ที่สามารถจดทะเบียน แบบ
อรรถประโยชน์ได้ จะต้องเป็นสง่ิ ใหม่ และสามารถประยุกต์ในทาง
อุตสาหกรรมได้ (แต่ไม่ต้อง มีขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้น ต่างจาก
สทิ ธิบัตร)

(3) การออกแบบทางอุตสาหกรรม หมายถึง องค์ประกอบของเส้น
หรือสี หรือรูปทรงสามมิติ หรือวัสดุใดๆ ตราบเท่าที่องค์ประกอบ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 122 จาก 140

นั้นก่อให้เกิดสภาพปรากฏพิเศษแก่ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือ
หัตถกรรม โดยการออกแบบทางอุตสาหกรรมที่จะได้รับการจด
ทะเบียนจะตอ้ งเปน็ ของใหม่

ระยะเวลาทีใ่ ห้ความคุ้มครอง
(1) สิทธิบัตร การจดทะเบียนสิทธิบัตรจะมีอายุความคุ้มครอง 20 ปี
นับจากวันที่ยื่นคำขอ โดยจะต้องชำระค่าธรรมเนียมรักษา
สถานภาพรายปี ตง้ั แตป่ ีที่ 5 เป็นตน้ ไป
(2) แบบอรรถประโยชน์ การจดทะเบียนแบบอรรถประโยชน์ จะมอี ายุ
ความคุ้มครอง 7 ปี นับจากวันที่ยื่นคำขอ โดยจะต้องชำระ
คา่ ธรรมเนยี มรกั ษาสถานภาพรายปี ต้ังแต่ปีท่ี 2 เปน็ ตน้ ไป
(3) การออกแบบทางอุตสาหกรรม การจดทะเบียนการออกแบบทาง
อุตสาหกรรม จะมีอายุความคุ้มครอง 5 ปี นับจากวันที่ยื่นคำขอ
เรือ่ ง และสามารถทำการตอ่ อายุไดต้ ดิ ต่อกันอกี 2 ครง้ั ครั้งละ 5 ปี
รวมเปน็ ระยะเวลาทงั้ หมด 15 ปี

การตอบโต้การละเมดิ สทิ ธิ สามารถทำได้ 2 วธิ ี
(1) ฟ้องเรียกค่าเสียหายเป็นเงินและ/หรือการช่วยเหลืออย่าง
เฉพาะเจาะจงต่อศาลแพง่
(2) ขอให้มีการดำเนินคดีอาญา โดยมีโทษปรับตั้งแต่ 1,250 – 5,000
USD หรอื จำคกุ ต้งั แต่ 1 ถงึ 5 ปี หรอื ทั้งจำทัง้ ปรบั
ผูท้ ำการละเมิดซ้ำจะไดร้ ับโทษสูงสุดเป็นสองเทา่

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 123 จาก 140

11.2.เครอ่ื งหมายการคา้

เครื่องหมายทางการค้าให้สิทธิ์กับเจา้ ของในการป้องกันไม่ให้คู่แข่งใช้เคร่ืองหมายและ
ชอ่ื การค้าเดียวกันหรือมคี วามคลา้ ยคลงึ กันจนก่อให้เกิดความสับสันได้ในสินค้าและบริการต่างๆ
การใหข้ อ้ มูลเกยี่ วกบั เรอื่ งนีเ้ พ่ือเป็นแนวทางทจ่ี ะนำไปสู่การจดทะเบียนและบงั คับใช้เคร่ืองหมาย
การค้าในราชอาณาจักรกัมพูชา โดยจะมุ่งเน้นไปที่ตัวบทกฎหมาย ร่วมทั้งข้อแนะนำและการ
ตคี วามจากประสบการณ์ทางวิชาชพี ในเรอ่ื งนี้

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2545 สภาแห่งชาติได้ผ่านกฎหมายว่าด้วยเครื่องหมาย ช่ือ
ทางการค้า และการกระทำที่ถือได้ว่าเป็นการแข่งขันอันไม่เป็นธรรม ซึ่งตามมาด้วย การ
ประกาศใช้อนุกฤษฎีกาว่าด้วยการดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมายข้างต้น ใน พ.ศ.2549 ด้วย
เหตทุ ่ี การบญั ญตั กิ ฎหมายและระบบกฎหมายส่วนใหญ่ในกัมพชู ายังอยู่ในระยะเรมิ่ ต้น กฎหมาย
เครอื่ งหมายการคา้ จึงยงั ไม่ได้รับการพฒั นาหรอื มคี วามซบั ซอ้ นเหมอื นหลายๆ ประเทศ ดงั นนั้ จึง
คงมชี ่องว่างและขอ้ สงสยั ทย่ี งั ไมม่ คี วามกระจ่างในตัวกฎหมายเช่นเดยี วกบั ที่หลายๆ บทบัญญัติท่ี
มกี ารนำมาใช้อย่างไม่เป็นแบบแผนเดยี วกนั ในทางปฏบิ ตั ิ

11.2.1. การจดทะเบยี นเครอื่ งหมายการค้า

หนว่ ยงานท่รี ับผดิ ชอบ กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณชิ ย์ โทร.
(+855) 12 830639 อเี มล์ [email protected] , [email protected] และ
เวบ็ ไซต์ http://www.cambodiaip.gov.kh/Default.aspx

สำหรบั การจดทะเบียนใหค้ รอบคลมุ ประเทศอืน่ ๆ ในภาคพี ิธสี ารมาดรดิ นน้ั
จะมีขั้นตอนการปฏิบัติ และค่าธรรมเนียมแตกต่างกันออกไปตามแต่ละประเทศ สามารถศึกษา
เพม่ิ เติมได้ที่ http://www.wipo.int/madrid/en/

ท้ังนป้ี ระเทศไทยได้เข้าเป็นสมาชกิ พิธีสารมาดรดิ (Madrid Protocol) ใน
ลำดับที่ 99 ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันที่ 7 พฤศจิกายน 2560 ที่ผ่านมา ซึ่งจะช่วยอำนวยความ
สะดวกในการยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าระหว่างประเทศ ผู้ประกอบการไทยจะ
ได้รับประโยชน์โดยสามารถยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่กรมทรพั ย์สินทางปัญญา
ของไทย และขอรับการคุ้มครองในประเทศสมาชกิ อื่นอีก 98 ประเทศ ครอบคลุม 114 ดินแดน
ประเทศ รวมทงั้ ประเทศกมั พูชา ไดใ้ นคราวเดยี วกนั

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 124 จาก 140

ค่าธรรมเนยี มในการจดทะเบียน : 350 – 400 USD

ระยะเวลาดำเนินการ : 6 เดือน – 1 ปี

ความครอบคลมุ ความหมาย และคำนยิ าม

กฎหมายเครือ่ งหมายการค้าของกัมพูชาให้การคุ้มครองเครื่องหมายการคา้
(Trademarks) เครื่องหมายการบรกิ าร (Service Marks) เครื่องหมายร่วม(Collective Marks)
และชอ่ื ทางการคา้ (Trade Names) โดยนยิ ามของคำเหลา่ น้เี ป็นไปในทางเดยี วกนั กับของประเทศ
อนื่ ๆ และข้อตกลงสนธิสัญญาทัง้ หลาย

(1) เครอื่ งหมายทางการค้า (Trademarks) และเคร่อื งหมายการ
บรกิ าร (Service Marks) หมายถงึ สญั ลกั ษณ์ใดๆ ทส่ี ามารถมองเห็นไดซ้ ่งึ ใชใ้ นการจำแนกสนิ ค้า
(เครื่องหมายการค้า) หรือบริการ (เครื่องหมายการบริการ) ของวิสาหกิจหนึ่งใด โดยนิยามนี้ไม่
รวมถึงสัญลักษณ์ที่มองไม่เห็น อาทิ กลิ่น เสียง หรือรสชาติ เป็นต้น แม้ว่าจะไม่ได้กล่าวถึงไว้
อย่างเฉพาะเจาะจงในกฎหมาย แต่เครือ่ งหมายการคา้ แบบสามมติ กิ ส็ ามารถทำการจดทะเบยี นได้
หากเครื่องหมายเหล่านั้นมีลักษณะสอดคล้องกับข้อกำหนดของ “ลักษณะบ่งเฉพาะ” ทั้งนี้ ใน
บางสถานการณ์ การจดทะเบียนผลิตภัณฑ์ในลักษณะเครื่องหมายการค้าแบบสามมิติ อาจง่าย
กวา่ การจดทะเบยี นการออกแบบทางอุตสาหกรรมก็เป็นไปได้

(2) เครื่องหมายรว่ ม(Collective Marks) ตอ้ งเป็นสญั ลักษณ์ที่
มองเห็นได้ซึ่งสามารถแยกแยะจุดกำเนิดหรือคุณลักษณะทั่วไปร่วมอื่นๆ รวมถึงคุณภาพของ
สินค้าหรือบริการของวิสาหกิจที่แตกต่างกันทีใ่ ช้สญั ลกั ษณ์นัน้ ๆ ภายใต้การควบคุมของเจ้าของ
เคร่ืองหมายร่วมท่ีได้มีการจดทะเบยี นไวแ้ ล้ว

(3) ช่อื ทางการค้า(Trade Names) หมายถึงชอื่ และ/หรอื ชอ่ื เรียกท่ี
ใช้ระบุและจำแนกความแตกต่างของวิสาหกิจหนึ่งใด ทั้งนี้ ตามมาตราที่ 21 ของกฎหมาย
เครื่องหมายการค้า ชื่อทางการค้าที่ไม่ได้จดทะเบียนได้รับการคุ้มครองจาก “การกระทำที่ผิด
กฎหมาย” แต่กระนั้นก็ตาม จะเป็นการดีที่จะจดทะเบียนชื่อธุรกิจในฐานะที่เป็นเครื่องหมาย
การค้า เน่ืองจากจะเป็นการสร้างความแข็งแกรง่ ให้แก่สิทธิของวิสาหกิจและง่ายต่อการบังคับใช้
กฎหมายท่ีเกี่ยวข้อง

ระยะเวลาทคี่ ุ้มครอง : การจดทะเบียนครั้งแรกจะมอี ายุ 10 ปี นบั จากวนั ที่
ยื่นเรื่อง และสามารถต่ออายุได้ครั้งละ 10 ปี โดยในปีที่ 6 ของการจดทะเบียนครั้งแรก และใน
การขยายระยะเวลาแต่ละครั้ง เจ้าของเครื่องหมายจะต้องยื่นคำให้การที่จะใช้หรือไม่ใช้

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 125 จาก 140

เครื่องหมาย (Affidavit of Use or Non-Use) และชำระค่าธรรมเนียมแก่ทางราชการสำหรับ
เรื่องนี้ด้วย

การตอบโตก้ ารละเมิดสิทธิ สามารถทำได้ 3 วธิ ี

(1) ฟ้องเรียกค่าเสียหายเป็นเงินและ/หรือการช่วยเหลืออย่าง
เฉพาะเจาะจงตอ่ ศาลแพ่ง

(2) ร้องขอให้หน่วยงานด้านศุลกากรระงับการดำเนินพิธีการทาง
ศุลกากรของสินคา้ นำเขา้ ทีล่ ะเมดิ สทิ ธิ และ

(3) ขอให้มีการดำเนินคดีอาญาโดยมีโทษปรับตั้งแต่ 250 – 5,000
USD หรอื จำคุกตง้ั แต่ 1 ถงึ 5 ปี หรือทั้งจำทั้งปรบั

สำหรบั ผ้ทู ่ีกระทำผิดซ้ำจะได้รบั โทษสูงสุดเป็นสองเท่า

11.3. ลิขสทิ ธ์ิ

กฎหมายว่าด้วยลิขสิทธิ์และสิทธิข้างเคียงของกัมพูชาให้ความคุ้มครองสำหรับผลงาน
ต้นฉบับของผูส้ ร้างสรรค์ โดยได้ออกกฎหมายในปี พ.ศ.2543 เพื่อให้เป็นไปตามพันธกรณีของ
กัมพูชาต่อกับองค์การการค้าโลก ซึ่งกฎหมายได้ถูกวางรูปแบบตามหลักการลิขสิทธิ์ทั่วไป
เชน่ เดยี วกบั ทใี่ ช้กันอยู่ในระบบยตุ ิธรรมของประเทศอื่นๆ อยา่ งไรก็ตาม แมว้ า่ กฎหมายฉบับนี้
จะมผี ลบังคับใช้มาเป็นเวลาหลายปีแลว้ แต่กฎหมายกย็ งั คงไม่ไดร้ ับการทดสอบอย่างจรงิ จังและ
การละเมิดลิขสทิ ธ์ิกย็ งั คงมอี ยู่ทั่วไป

11.3.1. สิ่งทไ่ี ดร้ บั ความคุ้มครองจากลิขสิทธิ์

กฎหมายลิขสิทธ์ิให้ความคุ้มครองกับสงิ่ ต่างๆเหลา่ น้ี
• หนังสือหรือวรรณกรรม บทความทางวิทยาศาสตร์และการศึกษา ทุก

ประเภท
• การบรรยาย สนุ ทรพจน์ เทศนา คำกลา่ วดว้ ยวาจาหรือเปน็ ลายลกั ษณ์อักษร

และงานอื่นท่ีคลา้ ยกนั
• งานละคร และละครเพลง
• การออกแบบท่าเต้น ไม่ว่าจะเป็นแบบสมยั ใหม่ หรือแบบประยุกต์ดัดแปลง

มาจากโบราณหรอื ท่าเต้นพื้นบา้ น

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 126 จาก 140

• การแสดงละครสตั ว์ และละครใบ้
• การประพันธ์ดนตรี ท้งั ทมี่ ีและไม่มคี ำร้อง
• งานโสตทัศนวสั ดุ
• งานจิตรกรรม แกะสลัก ประติมากรรม หรืองานตัดปะอื่นๆ หรือ

ศลิ ปะประยกุ ต์
• งานถา่ ยภาพ หรอื งานทเ่ี กดิ ขึน้ โดยอาศยั เทคนคิ ท่เี หมอื นกับการถา่ ยภาพ
• ผลงานสถาปัตยกรรม
• แผนที่ โครงสร้าง ภาพร่าง หรืองานอื่นๆ ที่เกี่ยวกับภูมิศาสตร์ ภูมิประเทศ

หรือวิทยาศาสตรอ์ ืน่ ๆ
• โปรแกรมคอมพิวเตอร์และการออกแบบ สารนุกรม และเอกสารใดๆ ที่

เกยี่ วข้องกับโปรแกรมเหล่านน้ั
• ผลิตภัณฑ์งานปะติดทางหตั ถกรรม ผลติ ภณั ฑ์สง่ิ ทอดว้ ยมอื หรือแฟช่นั เส้ือผ้า

กฎหมายยกเว้นการให้ความคุ้มครองเป็นการเฉพาะแก่ กฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคับ หนังสือเวียนทางราชการ คำตัดสินของศาล และคำแปลของสิ่งเหล่าน้ัน
รวมทั้ง ความคิด แบบพิธี วิธีดำเนินการ แนวคิด หลักการ การค้นพบ หรือข้อมูล
เบื้องต้น แม้ว่าจะได้รับการนำเสนอ อธิบาย หรือปรากฏอยู่ในผลงาน ทั้งนี้ งานจะ
ได้รับการคุ้มครองไม่ว่าจะมีการเปิดเผยต่อสาธารณะหรือไม่ก็ตาม โดยงานชิ้นหนึ่งๆ
นั้น จักถือว่าได้รับการสร้างสรรค์ขึ้นแล้วด้วยข้อเท็จจริงที่ประจักษ์ชัดถึงการทำให้
ความคดิ ของผ้สู ร้างสรรค์ไดเ้ ป็นจรงิ ขน้ึ มาแล้ว แม้วา่ จะยังไมส่ มบรู ณ์ก็ตาม

11.3.2. การข้นึ บัญชแี ละจดทะเบยี น (Deposit & Registration)

แม้ว่างานทุกรายการจะได้รับการคุ้มครองโดยอัตโนมัติแล้วก็ตาม แต่ผู้
สร้างสรรคห์ รอื ผู้ถอื สิทธิอ์ าจข้นึ บัญชีงานของตนกบั กระทรวงวัฒนธรรมและศลิ ปากรได้
โดยการจดทะเบียนจำต้องมี บันทึกช่อื จริงของผ้สู รา้ งสรรค์ วนั ของการโฆษณางานครั้ง
แรก วันที่ได้สร้างสรรค์งาน ตลอดจนบันทึกเกี่ยวกับสิทธิของผู้สร้างสรรค์ ทั้งน้ี
นบั ต้ังแต่เดอื นกมุ ภาพันธ์ พ.ศ. 2553 ค่าธรรมเนยี มราชการสำหรบั การข้ึนบญั ชีและจด
ทะเบยี นคอื 2.50 USD โดยกระทรวงฯ จะออกหนังสือสำคัญการจดทะเบียนให้เมื่อมี
การจดทะเบยี นถกู ต้องแล้ว ทงั้ น้ี กฎหมายมิได้ระบุถงึ สิทธิประโยชนเ์ ฉพาะประการใดที่
ไดร้ บั จากการจดทะเบียน ดงั น้นั การจดทะเบียนจึงเปน็ ความสมัครใจโดยแท้

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 127 จาก 140

12. มารยาททางธุรกจิ และวัฒนธรรม

ในแต่ละประเทศจะมีสภาพแวดล้อม ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมที่
แตกต่างกนั ดงั นั้นในการทำธรุ กจิ ในแตล่ ะประเทศจะต้องคำนงึ ถงึ สภาพแวดล้อม ขนบธรรมเนยี ม
ประเพณแี ละวฒั นธรรมของประเทศน้ันๆ ดว้ ย สำหรับในกรณีของประเทศกัมพูชาจากการศึกษา
ข้อมูลพบวา่ วฒั นธรรมตา่ งๆคอ่ นข้างเหมอื นกบั ไทย ซง่ึ สรุปได้ดังนี้

สงิ่ ท่ีควรปฏบิ ตั ิและไมค่ วรปฏิบัติในกมั พชู า

10 DO’s

(1.) ควร ทำตามกฎหมายอย่างเครง่ ครดั
แม้ว่ากฎหมายและระเบยี บบางอย่างในกัมพชู า จะไม่ได้มีการบังคบั ใช้อย่างเคร่งครดั

ในขณะที่ดำเนินการ อย่างไรก็ตามผู้ประกอบการก็ควรศึกษาให้รอบครอบและปฏิบัติตาม เพื่อ
ป้องกันความผิดจากการถูกตรวจสอบย้อนหลัง ซงึ่ อาจนำไปสู่คา่ ปรับและบทลงโทษที่รุนแรง จน
ไมส่ ามารถดำเนินธุรกิจตอ่ ไปได้

(2) . ควร แต่งกายดว้ ยสูทเสมอในการนดั พบอย่างเปน็ ทางการ
เมื่อเดินทางติดต่อธุรกิจในกัมพูชา ควรแต่งสูทไม่ว่าอากาศจะร้อนมากเพียงใด ชาย

กมั พชู านิยมสวมสูทในทุกพธิ ีการและโอกาส เพราะแสดงถงึ ความมีอารยธรรม หากเปน็ หญงิ ควร
แต่งชดุ สุภาพจะเปน็ กางเกงหรอื กระโปรงทไ่ี มส่ ั้นนัก

(3). ควร ทกั ทายอยา่ งถูกวิธี
คนกัมพชู าเหมอื นคนไทยคอื ทักทายด้วยการไหว้แสดงความเคารพ แตผ่ ู้ชายหลงั จาก

ไหว้แลว้ จะเพมิ่ การจบั มือ เมอ่ื รบั การจบั มือจากผทู้ ีอ่ าวุโสกว่าแล้ว ผู้ท่อี ่อนอาวุโสกวา่ ควรยกมอื
ไหวอ้ กี คร้งั หนึ่งเพื่อแสดงความขอบคุณสำหรบั ไมตรีทไ่ี ด้รบั จากผู้ทอ่ี าวุโสกวา่ สำหรับผ้หู ญิงกบั
ผ้ชู ายไมม่ กี ารจบั มอื ใช้การไหว้อย่างเดียว

การยม้ิ ใหก้ ันและการยม้ิ ตอบเปน็ การแสดงไมตรีต่อกันอย่างดี ก่อนการพูดจาหรือ
ทักทาย

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 128 จาก 140

(4). ควร หัดพูดทกั ทายดว้ ยภาษาขะแมร์
ขณะทีท่ กั ทายโดยการไหว้หรือจับมือหาก ควรหัดพดู คำทักทาย โดยคำทักทายก่อน

เชิงคำถามวา่
- ชาย พดู ว่า จุมเรยี บซวั บาด (สวัสดีดคี รบั ) สขุ สบายเต๋ (สบายดไี หม)
- หญงิ พดู ว่า จมุ เรยี บซวั จะ๊ (สวัสดดี ีคะ่ ) สขุ สบายเต๋ (สบายดีไหม)

คำตอบ สำหรบั คำทกั ทาย
- ชาย พดู ว่า จุมเรยี บซัว บาด (สวัสดดี คี รับ) สุขสบาย บาด(สบายดคี รับ)
- หญงิ พูดวา่ จมุ เรยี บซวั จ๊ะ(สวัสดีดีค่ะ) สุขสบาย จ๊ะ (สบายดีค่ะ)

(5.) ควร กล่าวคำนำหนา้ นามอยา่ งถูกตอ้ ง
คนกัมพูชาซึ่งเป็นข้าราชการ ระดับสูง จะมีคำนำหน้านามที่เป็นนามพระราชทาน คือ

คำว่า "เอกอดุ ม" หรือ "His Excellency" ในภาษาองั กฤษ ซึง่ ตรงกับคำวา่ "ฯพณฯ" ในภาษาไทย
ต้องเรียกนามพระราชทานนก้ี อ่ นเรียกนามทุกครง้ั แทนคำว่าคุณหรอื นาย

คนกัมพชู าซ่ึงเปน็ นักธรุ กจิ จะมีคำนำหน้านามทีเ่ ปน็ นามพระราชทาน คือคำวา่ " อกญา"
เทียบเท่ากับ "พระยา" และคำว่า"เนี๊ยะอกญา" เทียบเท่ากับ "เจ้าพระยา" ต้องเรียกนาม
พระราชทานนท้ี กุ คร้งั กอ่ นเรยี กนาม หรอื อาจเรยี กรวมกบั คำวา่ "โลก" ซึง่ แปลวา่ ทา่ น โดยกล่าว
เรียกชอื่ บคุ คลน้นั สนั้ ๆ วา่ "โลกอกญา" หรือ " โลกเนีย๊ ะ อกญา"

ผู้หญิง จะมีคำนำหน้านามว่า "โลกจุมเตียว" ซึ่งแปลว่า " คุณหญิง" ซึ่งมีคุณหญิงที่มี
ตราตัง้ หรอื คณุ หญงิ ท่ีเรยี กเพือ่ เป็นการให้เกียรติเพราะสามเี ปน็ ใหญ่ หากไม่ทราบว่าจะเรียกคำ
นำหน้าที่ถูกต้องอย่างไร ก็เรียก "โลกจุมเตียว" ไว้ก่อน ดีกว่าเรียกชื่อ เพราะถือว่าเป็นการให้
เกยี รติ ซงึ่ หากเจ้าตวั ปฏิเสธวา่ ไมใ่ ช่ "โลกจมุ เตียว" ให้เรียกว่าอยา่ งไร กเ็ รียกตามน้ัน

คนกัมพชู า บางคนมีคำนำหน้านามยาวมากเพราะเปน็ ทั้งคณุ หญงิ อกญา และอาจไดร้ บั
ปรญิ ญาเอกกิตติมศักดิ์ (ดร. ในภาษาไทย ซ่งึ ในภาษากัมพชู า เรยี กวา่ บัณฑติ ) อาจต้องเรียกว่า
"โลกจมุ เตียว อกญา บัณฑิต.....ต่อดว้ ยชอื่ สกุล และ ชอ่ื ตวั ....)

(6.) ควร ใชล้ ่ามของตนเองในการเจรจาธุรกจิ
แม้ว่าคคู่ า้ หรือบุคคลท่ีคุณกำลงั เจรจาด้วยจะใช้ภาษาองั กฤษหรือภาษาไทยไดอ้ ยา่ งดี

แตส่ ิ่งทีพ่ ดู กันอาจเข้าใจแตกตา่ งกนั ได้ การใชล้ า่ มท่ีมคี ณุ ภาพจะช่วยให้งานน้ันราบรื่น ไมเ่ กดิ การ
เขา้ ใจผดิ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 129 จาก 140

(7.) ควร เข้ารว่ มงานพธิ ที ่ไี ด้รบั เชญิ
การเชญิ แขกเขา้ ร่วมพิธีงานมงคล ถอื ว่าเป็นการใหเ้ กยี รติอย่างสงู และแสดงถงึ มติ ร

ไมตรี ท่ีผถู้ กู เชญิ ตอ้ งไปร่วม แม้ว่าจะไมส่ ามารถอยไู่ ดต้ ลอดงาน ก็ยงั ดกี วา่ การไม่เขา้ รว่ มเลย

(8.) ควร นดั รับประทานอาหาร
การรับประทานอาหารร่วมกันจะสร้างความเปน็ กันเอง การผลดั เปลย่ี นกันยกแกว้ อวย

พรถอื ว่าเป็นมารยาททีค่ ณุ ตอ้ งทำ ระหว่างการรับประทานอาหาร
การนดั รับประทานอาหารควรนัดทานมอื้ คำ่ ซ่ึงถอื วา่ เป็นอาหารมื้อสำคัญ และมี

บรรยากาศของการผ่อนคลายมากกว่ามอ้ื อน่ื ๆ

(9.) ควร มขี องฝากเมอ่ื พบกัน
การใหข้ องฝากหรอื ของขวัญ เป็นการแสดงน้ำใจและมติ รภาพ ไม่จำเป็นต้องเปน็ ของมี

ราคาแพง แตค่ วรหอ่ อยา่ งสวยงามเพือ่ แสดงความตัง้ ใจ

(10). ควร ทำใจยอมรับคา่ อำนวยความสะดวก
การทำธุรกจิ ในกมั พชู าจะมีค่าวงิ่ งาน (รดกา) ค่าประสานงานต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม

แนวโนม้ คา่ ธรรมเนยี มประเภทนจ้ี ะนอ้ ยลงตามนโยบายการต่อต้านคอรัปชัน่ และสร้างความ
โปร่งใสใหม้ ากข้ึนของรฐั บาล และมาตรฐานนานาชาตทิ ่มี ักจะเผยแพรด่ ชั นีชี้วดั ทางดา้ นตน้ ทุน
การประกอบธรุ กิจ และดชั นีชว้ี ดั ความโปร่งใสหรือคอรปั ช่นั

10 DONT ’s

(1.) ไม่ควร คยุ เร่ืองหรอื ประเดน็ ท่เี ป็นข้อพพิ าท
เนอ่ื งจากปัญหาขอ้ พิพาทเร่ืองดินแดนระหวา่ งไทยและกัมพูชา ควรหลกี เลย่ี งคยุ ถงึ เรอื่ ง

ขอ้ พิพาทเรอื่ งดินแดน เรื่องการเมือง การทหาร เรอ่ื งทางวัฒนธรรมหรอื ประเพณี และวจิ ารณ์
รฐั บาลกมั พูชา ตอ้ งยืนยนั เสมอว่าตอ้ งการทำการค้าเพยี งอย่างเดยี ว แต่การยกย่องผ้นู ำรัฐบาล
คือ สมเดจ็ ฯฮนุ เซน เป็นสงิ่ จำเป็นท่ีตอ้ งกลา่ วถึงโดยเฉพาะเวลาเข้าพบหน่วยงานราชการ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 130 จาก 140

(2.)ไมค่ วร ผิดเวลานดั หมาย
การนัดหมายธุรกิจเปน็ เรอ่ื งสำคัญและเปน็ การใหเ้ กียรติ คุณตอ้ งเครง่ ครดั ตรงต่อเวลา

เพ่อื แสดงถึงความต้งั ใจทำงาน ด้วยปัจจุบันการจราจรในกรงุ พนมเปญคอ่ นข้างหนาแน่น จงึ ควร
วางแผนการเดินทางอย่างรอบครอบ เผ่อื เวลา และไมค่ วรนัดหมายเกินกว่า 2 นดั ในชว่ งเวลาครึ่ง
วนั เช้าหรือบ่าย

การนดั หมายเพ่อื สงั สรรค์อาจไมต่ รงเวลาได้ แต่ต้องแจ้งใหฝ้ ่ายตรงขา้ มทราบถึงปัญหา
ความลา่ ช้า

(3.)ไมค่ วร คิดว่าส่งิ ท่ีเปน็ ไปไมไ่ ดจ้ ะไม่เกดิ ข้ึน
กฎหมาย กฎระเบียบทีใ่ ชบ้ งั คบั ในปัจจุบันอาจมกี ารเปล่ียนแปลงหรือเกดิ ขน้ึ ใหม่

ในทนั ทีโดยคำพูดของนายกรัฐมนตรฯี ซงึ่ ถือเป็นกฎหมายและสง่ิ ทีต่ ้องปฏิบตั ิอยา่ งย่ิง

การเปลยี่ นแปลงอน่ื ๆ อาจมบี า้ งแตไ่ มม่ าก ต้องเตรยี มใจยอมรับกบั สงิ่ ทจี่ ะเกิดข้นึ

(4.)ไมค่ วร คาดหวงั วา่ ธุรกจิ คณุ จะผูกขาด
เมอื่ ได้รบั อนุญาตประกอบธุรกิจแบบผูกขาด สิง่ เดยี วกันจะเกิดตามมาอีกหลายราย

เพ่อื ใหเ้ กดิ การแขง่ ขันในธุรกิจทผ่ี กู ขาด ดงั น้ันผ้ทู ่เี รมิ่ ทำธุรกจิ ก่อนจะต้องจ่ายสงู กว่าผู้ทีต่ ามมา

(5.) ไมค่ วร ตกลงธรุ กิจโดยเช่อื ตามคำบอก
การตกลงธรุ กจิ โดยเฉพาะอย่างยง่ิ หากมกี ารชำระเงินตา่ งๆ ลว่ งหนา้ ไม่ควรเชือ่ ตามคำ

บอก คำเชิญชวน หรือรูปภาพ ควรพิจารณารายละเอียด จากเอกสารซึ่งมีการรับรองจาก
หน่วยงานราชการ หรอื ทนายความวา่ เป็นของจริง

(6.) ไม่ควร คิดว่ารถว่งิ ทางเดียว
ขณะทค่ี ณุ นั่งรถหรอื ขับรถ จะมีรถมาจากทุกทศิ แมใ้ นชอ่ งทางทคี่ ดิ ว่าเปน็ ของคุณ จง

ขับช้าๆ และยม้ิ รบั สภาพจราจร อยา่ หงดุ หงดิ และหัวเสียในเร่ืองนีเ้ ปน็ อันขาด เพราะเปน็ สภาพ
ปกตปิ ระเทศกมั พชู า โดยเฉพาะในกรงุ พนมเปญ

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 131 จาก 140

ขณะทคี่ ุณรอสญั ญาณไฟเขียว อาจมหี ลายคนั ที่ขับฝ่าไฟแดงไปโดยทตี่ ำรวจไมจ่ บั แต่
หากคุณขับรถหรือนัง่ ดา้ นหน้าคู่กบั คนขบั แลว้ ไม่คาดเข็มขัดนริ ภยั คุณจะถกู เรียกใหห้ ยดุ ทันทีเพื่อ
ปรับ อยา่ งไร้ข้อแกต้ วั

ไม่ควรขบั รถยนต์หรือจักรยานยนต์เอง เพราะหากเกดิ อุบัตเิ หตุจะตอ้ งชำระคา่ เสยี หาย
มากกว่าคนท้องถิน่

(7.) ไมค่ วร คดิ วา่ การยอมรับ "บาน" คอื คำตอบสุดทา้ ย
คนกัมพชู ามักจะตอบรับในทกุ เรอ่ื ง ดว้ ยการใชค้ ำว่า “บาน” แม้ในเรอื่ งท่ีไม่เห็นด้วย

หรือไมอ่ าจทำได้

การตอบรับอาจเพือ่ มารยาทในการประชุม หรอื เพอื่ ให้เกยี รติคู่เจรจาแตใ่ นทางปฏิบตั ิ
จรงิ ตอ้ งเจรจาเพือ่ ตกลงกันอีกครั้งเสมอ

(8.) ไม่ควร ถกู ศรี ษะผอู้ ่ืน
ศรี ษะเปน็ ส่วนทีค่ นกมั พูชาถอื ว่าเป็นของสงู ห้ามแตะต้อง การแตะศรี ษะผอู้ นื่ ถอื ว่าเป็น

การดูถกู ไมใ่ ห้ความเคารพตอ่ กัน แต่การจบั ศีรษะเด็กเพ่อื แสดงความเอน็ ดู เปน็ สง่ิ ทย่ี อมรับได้

การใช้เทา้ ชส้ี ิ่งของ แทนมอื ถือวา่ เปน็ เรื่องปกติของคนกัมพชู า

(9.) ไม่ควร คดิ ว่ารปู แบบธรุ กจิ ในไทยจะประสบความสำเร็จในกมั พชู าเสมอไป
แม้ประเทศกัมพูชาจะมีหลายสิ่งคล้ายกับประเทศไทย แต่ก็มีความแตกต่างใน

รายละเอียดอยู่หลายประการ ดังนั้นจึงไม่ควรมั่นใจว่าการนำรูปแบบธุรกิจในที่ประสบ
ความสำเร็จในประเทศไทยเข้ามาทำในกัมพูชาจะสามารถประสบความสำเรจ็ ได้ในแบบเดียวกนั
ควรมีการศึกษาและปรับใหเ้ หมาะสม กับสภาพเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และพฤติกรรมของ
คนกัมพูชา

(10.) ไมค่ วร แลกเงินสกลุ อ่ืนนอกจากดอลลาร์สหรัฐฯ
คนกัมพชู าทุกคนยอมรบั และใช้เงนิ สกลุ ดอลลารส์ หรฐั ฯ เท่ากับเงินสกุลท้องถน่ิ เม่อื คณุ

จ่ายเงนิ ดอลลารฯ์ จะไดท้ อนเป็นเงนิ ดอลลารฯ์ และเศษเงินเป็นเงนิ สกลุ เงนิ "เรียล"

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 132 จาก 140

13. สภาพแวดลอ้ มในการดำรงชีวติ

จากการที่เศรษฐกิจมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว และการเข้ามาลงทุนของต่างชาติ

ส่งผลให้สภาพแวดล้อมและการดำรงชีวิตในกัมพูชา มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในด้านที่พัก
อาศยั สถานพยาบาล ร้านอาหาร และสง่ิ อำนวยความสะดวกพื้นฐานตา่ งๆ

13.1. ทพ่ี กั อาศยั

กรุงพนมเปญมโี รงแรมระดับ 5 ดาว 5 แห่ง และระดบั รองลงไปอกี ประมาณ 200 แห่ง
อพาร์ทเม้นทป์ ระมาณ 200 แห่ง คอนโดมเิ นยี มประมาณ 30 แหง่ และหมบู่ ้านจัดสรรประมาณ
100 โครงการ

ตัวอย่างราคาโรงแรมบางแห่งในกรงุ พนมเปญแบ่งตามมาตรฐาน

ชอ่ื /ท่ตี งั้ ราคาต่อคนื (USD)
200 USD ++
5 Stars Hotel 120 USD ++

1. Sofitel Phnom Penh Phokeethra 50 USD++
2. Raffle Hotel Le Royal Phnom Penh
3. The Great Duke Hotels and Resorts Phnom Penh
4. Sokha Phnom Penh Hotel & Residence
5. S. Rosewood Hotel

4 Stars Hotel

1. Hotel Cambodiana Phnom Penh
2. Sunway Hotel
3. Phnom Penh Hotel
4. Himawari Hotel
5. Courtyard by Marriott Phnom Penh

3 Stars Hotel and Boutique Hotel

1. Juliana Hotel
2. The Regent Park
3. Almond Hotels & Residences
4. Anik Boutique Hotel
5. Toyoko Inn Phnom Penh
6. Frangipani

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 133 จาก 140

คอนโดมเิ นียมและอพารท์ เม้นท์

ระดบั ราคา (เหรียญสหรฐั ฯ/ตร.ม.)

Class A Min Max Ave
Class B+ $2,300
Class B $1,718 $5,791 $4,045
Class C $1,000
$789 $3,725 $2,721

$3,000 $2,000

$1,700 $1,244

ที่ต้งั ประเภท พื้นที่ ราคาเชา่ เฉลี่ยต่อเดอื น
Prime Area 45 ตร.ม. (USD)
(Fully Furnished) แบบสตูดโิ อ 70 ตร.ม. 500-800
1 หอ้ งนอน / 1 ห้องนำ้ 110 ตร.ม. 600-1,000
Commercial Area 2 หอ้ งนอน / 1 ห้องน้ำ 120-130 ตร.ม 1,000-1,500
2 หอ้ งนอน / 2 ห้องนำ้ 1,000-2,000
Around Market มาตรฐาน 700-1,200
ชัน้ ลา่ ง 4 x 16 m2
Market Area ช้นั ลา่ ง + ช้นั 1 หรือ 64 ตร.ม. 900-1,500
Residential – 1 ชั้นล่าง + ช้นั 3 1,200-2,500
ชัน้ 1 + ชั้น2
200-350
ชั้นล่าง 800-1,500
ชั้นล่าง + ชั้น 1
ช้ันล่าง + ชน้ั 3 1,000-1,700
ชัน้ 1 + ช้ัน2 1,300-2,600

ช้นั ล่าง 200-350
ชัน้ ลา่ ง + ชั้น 1 800-1,000
ชน้ั ล่าง + ชั้น 3
ช้ัน 1 + ช้ัน2 850-1,100
950-1,500
ชน้ั ล่าง
ช้นั ลา่ ง + ชัน้ 1 300-400
400-500

450-550

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 134 จาก 140

ทต่ี งั้ ประเภท พ้ืนที่ ราคาเชา่ เฉลย่ี ต่อเดือน
Residential – 2 ชั้นลา่ ง + ชนั้ 3 (USD)
ชั้น 1 + ชน้ั 2
650-850
ชัน้ ล่าง
ชน้ั ลา่ ง + ชนั้ 1 350-450
ช้ันลา่ ง + ชั้น 3
ชน้ั 1 + ชน้ั 2 300-400

350-450

400-550

150-250

13.2. การบริการรักษาพยาบาล

โรงพยาบาล และสถานพยาบาลทไี่ ด้มาตรฐานซึง่ ชาวต่างชาติสามารถใชบ้ ริการได้มีดงั น้ี

International SOS Clinic Phnom Peh

เวลาเปิด Monday to Friday : 8:00-5:30pm Saturday : 8:00-Noon

หมายเลขติดตอ่ Tel : 012-816-911/23 216 911, 012-838-283 (Japanese)

Fax : 023-215-811

เวบ็ ไซต์ http://www.internationalsos.com/en/index.htm

ทีอ่ ยู่ House 161, Street 51 Phnom Penh, Cambodia

Phnom Penh Health Care Center (Somary Raffles Medical Center)

เวลาเปิด Monday to Saturday : 8:00-21:00

หมายเลขติดต่อ Tel : 023-991-166/23 223 322, 012-908-088 (Japanese), 012-810-088

(Khmer & English)

Fax : 023-991-166 Tel : 012-908-188

เว็บไซต์ http://www.phnompenhhealthcare.com/index.php

ที่อยู่ No.131, PreahSisowathQuay, Himawari Hotel Apartments, 12207

Phnom Penh.

Royal Phnom Penh Hospital

เวลาเปดิ Monday to Sunday : 8:00-17:00

หมายเลขติดต่อ Tel : 023 991 000 Fax : 023 986 992

เว็บไซต์ http://www.royalphnompenhhospital.com/

ที่อยู่ No. 888, Russian Confederation Blvd. Khan Sen Sok, Phnom Penh

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หนา้ 135 จาก 140

RoomChang Dental Clinic

เวลาเปดิ Monday to Saturday : 8:00-17:00

หมายเลขตดิ ต่อ Tel : 023-211-338 (Information), 011-811-338 (24H Emergency)

เวบ็ ไซต์ www.roomchang.com

ท่อี ยู่ No.4, Street 184, Sangkat Phar Thmey 3, Khan Daun Penh, 12210,

Phnom Penh

Chenda Poly Clinic

เวลาเปิด 24 hours

หมายเลขติดต่อ Tel : 023-555-3156

Emergencies : 011-710-999 or 012-555-898

Fax : 023-356-565

เว็บไซต์ www.chendapolyclinic.com

ที่อยู่ No. 8, St. 39, Sangkat Srass Chak, Khan Daun Penh, Phnom Penh

Sunrise Japan Hospital Phnom Penh

เวลาเปดิ 24 hours

หมายเลขตดิ ต่อ Information/Reservation: 076-222-6949, 023-432-022

Emergency: 023-432-011

เว็บไซต์ http://www.sunrise-hs.com/

ที่อยู่ Phum2, Sangkat Chrouy Changvar, Khan, Chroy Changvar, Phnom

Penh

13.3. ความปลอดภัย

การลักขโมยและการลว้ งกระเป๋า ยงั คงเกดิ ขน้ึ บอ่ ยคร้งั ในกรงุ พนมเปญ ไมค่ วรเก็บของ
มีค่าไว้กับตัวมากเกิดไป และแนะนำให้เก็บหนังสือเดินทางไว้ในที่พักหรือโรงแรม โดยอาจพก
สำเนาติดตัวไวแ้ ทน

กรณีที่ถูกกระชากกระเป๋า และหนังสือเดนิ ทางถูกขโมยไปพรอ้ มกัน แนะนำให้ปฏิบัติ
ตามข้ันตอนต่อไปน้ี

(1) แจ้งสถานเอกอัครราชทูตไทย โทร. 023 726306-8 (จันทร์-ศุกร์ 8.30 -
17.00 น.) หรือ โทรแจ้งสายฉกุ เฉนิ 097 5749682 (นอกเวลาทำการ)

(2) แจ้งความกับตำรวจกัมพูชาในพื้นที่เกิดเหตุ หรือ สามารถโทรประสาน
Hotline ตำรวจท่องเที่ยวกมั พูชาได้ท่ี 031 601 2345 / 031 2012345

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 136 จาก 140

(3) นำใบแจ้งความ พร้อมสำเนาหนังสือเดินทางที่หาย บัตรประชาชน และรูป
ถ่าย 2 ใบ (ถ้ามี) มาทส่ี ถานเอกอัครราชทตู

(4) หากจำเป็นต้องเดินทางกลับไทยภายใน 3 สัปดาห์ สถานเอกอัครราชทูตจะ
ออกหนงั สอื สำคัญประจำตัว (Certificate of Identity : CI ) สำหรับเดินทาง
กลับไทยให้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย แต่หากไม่รีบเดินทาง สามารถทำหนังสือ

เดินทางเลม่ ใหมไ่ ด้ โดยมคี ่าใช้จา่ ย 35 USD ซึง่ ใช้เวลาในการจดั ทำและจัดส่ง
อย่างน้อย 2 - 3 สัปดาห์
(5) นำหนังสือสำคัญประจำตัว หรือ หนังสือเดินทางใหม่ ไปทำ Exit Visa ที่
สำนักงานตรวจคนเข้าเมอื งกัมพูชา (ตรงข้ามสนามบินพนมเปญ) โทร. 097
3140 999 โดยมีค่าใช้จ่าย 30 USD ใช้เวลา 3 วันทำการ จากนั้นจึงจะ
สามารถเดินทางกลับประเทศไทยได้

13.4. อาหารและเครอ่ื งอปุ โภค บริโภค

กมั พูชามรี า้ นอาหาร จากทกุ ชาติ มีตลาดทอ้ งถน่ิ ซุปเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่ และ
ห้างสรรพสนิ ค้าอยหู่ ลายที่ เพื่ออำนวยความสะดวกแกป่ ระชาชนภายในกรงุ พนมเปญ

ตลาดท้องถ่นิ สำหรับเลอื กซ้ืออาหารสด และของอปุ โภคบรโิ ภค ไดแ้ ก่

ชอ่ื สถานที่ ความโดดเด่น

1.ตลาดบึงเกงกอง Street 380 Boeung Keng สนิ ค้าอาหารสด
(Boeung Keng Kang Kang 1 Commune , Daun เคร่อื งใช้ในครวั เรอื น
Market) Penh District ,Phnom Penh เสื้อผ้าสำเร็จรปู

2.ตลาดตวลตมุ ปุง หรอื Street 155 Toul Tum Poung สนิ คา้ อาหารสด
ตลาดรสั เซยี (Toul Tom 1 Commune Chamkar Mon เคร่อื งใช้ในครัวเรือน
Poung or Russia District เสือ้ ผ้าสำเรจ็ รปู ของฝาก
Market)
Intersection of Kampuchea สินคา้ อาหารสด
3.ตลาดพซาทะเมย เคร่ืองใชใ้ นครวั เรือน
(Phsar Thmey) Krom Street and 63 Street, เสื้อผา้ สำเร็จรปู ของฝาก
SangkatPhsarThmey 1,
Daun Penh District

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 137 จาก 140

นอกจากตลาดสด ในราชธานีพนมเปญยงั มีหา้ งสรรพสนิ คา้ ซุปเปอรม์ ารเ์ ก็ตประมาณ

10 แห่ง และรา้ นสะดวกซ้ือขนาดเลก็ ประมาณ 100 แห่ง
ซเู ปอร์มาร์เก็ตขนาดกลางในกรุงพนมเปญ
1. Lucky Supermarket 12 สาขา
2. Thai Huot Supermarket 4 สาขา

3. Super Duper 4 สาขา
4. Max Value 4 สาขา
5. Chip Mong Retail 3 สาขา
6. Bayon Supermarket 2 สาขา
7. Circle K 4 สาขา
หา้ งสรรพสนิ ค้าขนาดกลางและใหญ่ในกรุงพนมเปญ
1. AEON Mall 2 สาขา
2. Makro 1 สาขา ( อีก 1 สาขาท่ีเสียมเรยี บ)
3. Global House
4. Sorya Mall

5. Sovanna Mall
6. City Mall
7. Rattana Plaza
8. Chip Mong Noromall

13.5. การดูแลสขุ ภาพ

ราชธานีพนมเปญ มีสวนสาธารณะหลายแหง่ ทเี่ ปิดใหป้ ระชาชนไดอ้ อกกำลงั กายใน
พ้ืนที่ หรือการออกกำลังกายในรูปแบบของฟิตเนส ตวั อย่างอตั ราคา่ บริการฟิตเนสในราชธานี
พนมเปญ มีดังน้ี

ชือ่ สถานท่ี ค่าสมาชิกรายเดือน/รายปี ค่าบรกิ ารรายครั้ง
Fitness One 80 USD / 780 USD 7-8 USD
Good Time Health Fitness 60 USD / 500 USD 6 USD
The Place Gym 180 USD / 880 USD 15 USD
Intercontinental Fitness - / 740 USD 15 USD
Cambodiana Club Gym 56USD / 600 USD 10 USD
Parkway Health Club 70 USD / 600 USD 8 USD

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 138 จาก 140

13.6. รายชือ่ และท่อี ย่ตู ดิ ต่อหน่วยงานท่สี ำคัญของไทยในกมั พชู า

ชื่อหน่วยงาน ท่ีอยู่ตดิ ตอ่ โทรศัพท์/อเี มล์
สถานเอกอคั รราชทตู ไทย ณ 196 Norodom Blvd. +855 23 726 306-8
กรุงพนมเปญ +855 97 5749682 (กรณฉี ุกเฉนิ )
สำนักงานส่งเสริมเสรมิ การค้า Tonle Bassac. [email protected]
ในตา่ งประเทศ Chamkarmon, Phnom +855 23 726 304
สำนักงานผู้ชว่ ยทูตฝา่ ยทหาร [email protected]
สมาคมธุรกจิ ไทยในกัมพูชา Penh +855 23 726 306-8 ext 206
ธนาคารกรุงไทย +855 16 958065 / 89 976844
No. 149, Jawaharlal [email protected]
ธนาคาร CCB (ไทยพาณชิ ย)์ Nehru (St. 215), 12153 +855 23 882 959 (พนมเปญ)
[email protected]
ธนาคารกรงุ เทพ สาขากัมพูชา Phnom Penh +855 (63) 964-758 (เสยี มเรียบ)
[email protected]
ธนาคารกสิกรไทย #26, Monivong Blvd, +855 23 426145 (พนมเปญ)
Sangkat Phsar Thmei II, [email protected]
รพ. รอยลั พนมเปญ +855 53 953-315 (พระตะบอง)
(เครือ รพ.กรงุ เทพ) Khan Daun Penh, [email protected]
Phnom Penh +855 63 964-392 (เสียมเรยี บ)
[email protected]
344 (1st & 2nd), Mao +855-34 934-777 (สหี นวุ ิลล)์
Tse Toung Boulevard, [email protected]
+855 23 224 404-9
Phnom Penh [email protected]
45, Sihanouk Boulevard,
+855 23 214998 / 23 214999
Daun Penh District, [email protected]
Phnom Penh, Cambodia
+855 23 991 000
No. 888, Russian [email protected]
Confederation Blvd.
Phnom Penh, Cambodia

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 139 จาก 140

บรรณานุกรม

กรมทรพั ยส์ ินทางปญั ญา กระทรวงพาณชิ ยก์ มั พูชา (Department of Intellectual
Property, Ministry of Commerce of Cambodia) Online Available :
http://www.cambodiaip.gov.kh/

กรมภาษี กระทรวงเศรษฐกิจและการคลังกัมพูชา (The General Department of Taxation,
Ministry of Economic and Finance of Cambodia) Online Available :
http://tax.gov.kh/

กรมศลุ กากรและสรรพสามติ กระทรวงเศรษฐกจิ และการคลงั กมั พชู า (The General
Department of Customs and Excise of Cambodia) Online Available :
http://www.customs.gov.kh/

กระทรวงการท่องเที่ยวกัมพูชา (Ministry of Tourism of Cambodia) Online Available :
http://www.tourismcambodia.org/

กระทรวงเกษตร ประมง และป่าไมก้ มั พชู า (Ministry of Agriculture, Forestry and
Fisheries of Cambodia: MAFF) Online Available : http://www.maff.gov.kh/

กระทรวงพาณิชยก์ ัมพูชา (Ministry of Commerce of Cambodia) Online Available:
http://www.moc.gov.kh/en-us/

กระทรวงโยธาธกิ ารและคมนาคมกัมพชู า Ministry of Public Works and Transport of
Cambodia , Online Available : http://www.mpwt.gov.kh/?lang=en

กระทรวงแรงงานและฝึกอบรมวิชาชีพกัมพชู า (Ministry of Labour and Vocational
Training : MOLVT)

กองทุนการเงนิ ระหว่างประเทศ ( International Monetary Fund : IMF ) Online Available
: http://www.imf.org/

การไฟฟ้ากมั พูชา (Electricite Du Cambodge : EDC) Online Available :
http://www.edc.com.kh/

ธนาคารเพื่อการพฒั นาแห่งเอเชีย (Asian Development Bank) Online Available :
http://www.adb.org/

ธนาคารแหง่ ชาตกิ ัมพชู า (National Bank of Cambodia) Online Available :
http://www.nbc.org.kh/english/

สถาบันเพื่อการพฒั นาทรพั ยากรแห่งกัมพูชา (Cambodia Development Resource
Institute : CDRI) Online Available : http://www.cdri.org.kh/

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 140 จาก 140

สภาเพื่อการพฒั นาแห่งกมั พชู าและคณะกรรมการการลงทุน ( The Council for the
Development of Cambodia / Cambodia Investment Board) Online Available :
http://www.cambodiainvestment.gov.kh/

สมาคมอตุ สาหกรรมผลิตเสอื้ ผา้ สำเรจ็ รูปแหง่ กัมพูชา (Garment Manufacturers
Association in Cambodia : GMAC) Online Available : http://www.gmac-
cambodia.org/

สหพันธข์ ้าวกมั พูชา (Cambodia Rice Federation : CRF) Online Available :
http://www.crf.org.kh/

สำนักงานส่งเสรมิ การค้าในต่างประเทศ ณ กรุงพนมเปญ, กรมส่งเสริมการคา้ ระหวา่ งประเทศ
กระทรวงพาณิชย์

หนงั สอื พมิ พพ์ นมเปญโพส (The Phnom Penh Post Newspaper) Online Available
http://www.phnompenhpost.com/ )

BNG Legal, Online Available : http://bnglegal.com/
Cambodian Business Review, Online Available : http://www.cambisreview.com/
DFDL Cambodia, Online Available : http://www.dfdl.com/locations/cambodia
International Trade Center, Online Available : http://www.trademap.org/
KPMG Cambodia, Online Available : http://www.kpmg.com/kh/en
The World Factbook Cambodia โดย Central Intelligence Agency , Online

Available : https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/
World Bank , Online Available : https://www.worldbank.org

---------------------------------------

CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh

หน้า 141 จาก 140
CAMBODIA : Trade & Investment Guidebook- AEC Business Support Center, Phnom Penh