การประชุมเชิงปฏิบัติ

esophageal D12.6 Colon, unspecified Polyposis 45.42 Endoscopic polypectomy of large intestine
cancer/tumor) (hereditary) of colon 45.43 Endoscopic destruction of other lesion or tissue of large
intestine
8.ต่ิงเน้ืองอกลาํ ไส้ K62.0 Anal polyp
ใหญ่ K62.1 Rectal polyp
(Colorectal polyp)

K63.5 Polyp of colon

กลุ่มโรค/หัตถการ รหสั โรค (ICD-10 2010) รหสั หตั ถการ (ICD-9-CM 2010)
51.85 Endoscopic sphincterotomy and papillotomy
9.น่ิวในทอ่ น้าํ ดี K80.0 Calculus of gallbladder 51.86 Endoscopic insertion of nasobiliary drainage tube
51.87 Endoscopic insertion of stent (tube) into bile duct
(Bile duct stone) with acute 51.88 Endoscopic removal of stone(s) from biliary tract

cholecystitis 51.85 Endoscopic sphincterotomy and papillotomy
52.93 Endoscopic insertion of stent (tube) into pancreatic duct
K80.1 Calculus of gallbladder 52.94 Endoscopic removal of stone(s) from pancreatic duct
51.85 Endoscopic sphincterotomy and papillotomy
with other 51.86 Endoscopic insertion of nasobiliary drainage tube
51.87 Endoscopic insertion of stent I(tube) into bile duct
cholecystitis

K80.2 Calculus of gallbladder

without

cholecystitis

K80.3 Calculus of bile duct

with cholangitis

K80.4 Calculus of bile duct

with cholecystitis

K80.5 Calculus of bile duct

without

cholangitis or

cholecystitis

10.น่ิวในทอ่ ตบั อ่อน K86.8 Other specified diseases
(Pancreatic duct stone) of pancreas :

Calculus

11.ภาวะท่อน้าํ ดีตบั C22.1 Intrahepatic bile duct
(Bile duct stricture) carcinoma :

Cholangiocarcinoma

C23 Malignant neoplasm of
gallbladder

กลุ่มโรค/หตั ถการ รหัสโรค (ICD-10 2010) รหสั โรค (ICD-10 2010)

C24 Malignant neoplasm of
other and

unspecified parts of
biliary tract
C25 Malignant neoplasm of
pancreas
K82.0 Obstruction of
gallbladder : stricture of
cystic duct or gallbladder

without
calculus
K82.8 Other specified diseases
of gallbladder
:Adhesions of cystic
duct or
gallbladder without
calculus
K83.1 Obstruction of bile duct :
Stricture of
without bile duct
calculus
K83.8 Other specified diseases
of biliary tract
: Adhesions of bile duct
K91.8 Other postprocedural

disorders of
digestive system, not

elsewhere
classified: postoperative

bile duct
(common), (hepatic)

stricture

กลุ่มโรค/หัตถการ รหัสโรค (ICD-10 2010) รหัสหัตถการ (ICD-9-CM 2010)

12.ภาวะทอ่ ตบั ออ่ นตีบ C25 Malignant neoplasm of 52.93 Endoscopic insertion of stent (tube) into pancreatic duct
(Pancreatic duct pancreas 52.97 Endoscopic insertion of nasopancreatic drainage tube
stricture) K86.0 Alcohol-induced chronic 52.98 Endoscopic dilation of pancreatic duct
pancreatitis

K86.1 Other chronic
pancreatitis
K91.8 Other postprocedural
disorders of

digestive system, not
elsewhere

classified:post operative
bile duct

(common),(hepatic)

stricture

13.ส่ิงแปลกปลอมใน T18.1 Foreign body in 98.02 Removal of intraluminal foreign body from esophagus without
ทางเดินอาหารส่วนตน้ esophagus incision
(Foreign body of T18.2 Foreign body in stomach 98.03 Removal of intraluminal foreign body from stomach and small
upper Gastrointestinal intestine
Tract) K60.3 Anal fistula
without incision
17.ฝีคณั ฑสูตร
(Fistula in ano) 49.11 Anal fistulotomy
49.12 Anal fistulotomy

18.ฝีรอบไส้ตรง ทวาร K61.0 Anal abscess 49.01 Incision of perianal abscess
หนกั (Perirectal, K61.1 Rectal abscess 49.02 Other incision of perianal tissue
Perianal abscess) K61.2 Anorectal abscess
K61.3 Ischiorectal abscess รหสั หัตถการ (ICD-9-CM 2010)
กลุ่มโรค/หัตถการ 49.51 Left lateral anal sphincterotomy
24.แผลฉีก หรือแผล K61.4 Intrasphincteric abscess 49.52 Posterior anal sphincterotomy
ปริท่ีขอบทวาร (Anal 49.59 Other anal sphincterotomy
fissure) รหสั โรค (ICD-10 2010)

K60.0 Acute anal fissure
K60.1 Chronic anal fissure
K60.2 Anal fissure, unspecified

31.ภาวะลิน้ ติด Q38.1 Ankyloglossia 25.91 Lingual frenotomy

(Tongue the Release) 25.92 Lingual frenectomy
27.91 Labial frenectomy

รายละเอยี ดกลุ่มโรค รหัสโรค (ICD-10 2010) และรหสั หัตถการ (ICD-9-CM2010)

กรณบี ริการการผ่าตดั แบบวันเดียวกลบั (One Day Surgery : ODS) Eye

กลุ่มโรค/หตั ถการ รหัสโรค (ICD-10 2010) รหสั หัตถการ (ICD-9-CM 2010)
14.การผา่ ตดั ตอ้ เน้ือ H11.0 Pterygium
(Pterygium Excision) 11.31 Transposition of pterygium
11.32 Excision of pterygium with corneal graft
11.39 Other excision of pterygium + 10.44 Other free graft to

conjunctiva

รายละเอยี ดกลุ่มโรค รหสั โรค (ICD-10 2010) และรหสั หัตถการ (ICD-9 –CM 2010)

กรณบี ริการการผ่าตัดแบบวันเดยี วกลบั (One Day Surgery :ODS ) นรีเวช

กลุ่มโรค/หัตถการ รหสั โรค (ICD-10 2010) รหัสหตั ถการ (ICD-9 -CM 2010)
N 93.9
4.ภาวะเลือดออกผิดปกติ 68.16 Close biopsy of uterus

ทางช่องคลอด 68.21 Division of endometrial synechiae
(Vaginal bleeding) 68.22 Incision or excision of congenital seatum of

15.การทาํ หมนั แหง้ ใน Z30.2 Sterilization uterus
ผหู้ ญิง 68.23 Endometrial ablation
68.29 Other excision or destruction of les on of
(Female sterilization)
uterus

66.29 Other bilateral endoscopic destrucation or
occlusion of fallopian tubes

66.31 Otther bilateral ligation and crushing of
fallopian tubes

66.32 Other bilateral ligation and division of
fallopian tubes Pomeroy operation

66.39 Other bilateral destruction or occlusion of
fallopian tubes Female sterilization operation
NOS

กลุ่มโรค/หตั ถการ รหัสโรค (ICD-10 2010) รหสั หัตถการ (ICD-9 -CM 2010)

26.การส่องกลอ้ งโพรง D07.0 Carcinoma in situ of other and 68.12 Hysteroscopy

มดลกู (Hysteroscopy) เพือ่ unspecified
รักษาความผดิ ปกติของ
อวยั วะในองุ้ เชิงกราน genital organs : Endometrium

D25.0 Submucous leiomyoma of uterus

D25.2 Submucous leiomyoma of uterus

D26 Other benign neoplasms of uterus

D26.0 Cervix uteri

D26.1 Corpus uteri

D26.7 Other parts of uterus

กลุ่มโรค/หัตถการ D26.9 Uterus, unspecified รหัสหัตถการ (ICD-9 -CM 2010)
D39.0 Neoplasm of uncertain or
unknow behavior of

female genital organs :Uterus

N71.0 Acute inflammatory disease of
uterus
N80.0 Endometriosis of uterus
N80.1 Endometriosis of ovary
N80.9 Endometriosis , unspeclfied
N84 Polyp of female genital tract
N84.0 Polyp of corpus uteri

N84.1 Polyp of cervix uteri

รหสั โรค (ICD-10 2010)

N84.2 Polyp of vagina

N84.3 Polyp of vulva
N84.8 Polyp of other parts of female
genital tract
N84.9 Polyp of female genital tract,
unspecified
N85 Other noninflammatory disorders
of uterus,except

cervix
N85.0 Endometrial glandular

hyperplasia
N85.1 Endometrial adenomatous
hyperplasia
N85.2 Hypertrophy of uterus
N85.3 Subinvolution of uterus
N85.4 Malposition of uterus
N85.5 Inversion of uterus
N85.6 Intrauterine synechiae

N85.7 Haematometra.

N85.8 Other specified
noninflammatory disorders of

uterus
N85.9 Noninflammatory disorder of

uterus,unspecifled

กลุ่มโรค/หตั ถการ รหสั โรค (ICD-10 2010) รหสั หตั ถการ (ICD-9 -CM 2010)

N.91 Absent, scanty and rare
menstruation
N92 Excessive, frequent and irregular
menstruation
N93 Other abnormal uterine and
vaginal bleeding

N94 Pain and Other conditions
assoclated with female

genital organs and menstrual cycle
N95 Menopausal and other
perimenopausal disorders
N96 Habitual aborter
N97 Female aborter
N98 Noninflammatory disorders of
female genital tract

รายละเอยี ดกลุ่มโรค รหัสโรค (ICD-10 2010) และรหสั หัตถการ (ICD-9 –CM 2010)

กรณีบริการการผ่าตัดแบบวนั เดยี วกลบั (One Day Surgery :ODS ) URO

กลุ่มโรค/หตั ถการ รหสั โรค (ICD-10 2010) รหัสหตั ถการ (ICD-9 -CM 2010)

2.โรคถุงน้าํ อณั ฑะ N433 61.2 Excision of hydrocele (of tunica
(Hydrocele) vagiralis)
20.น่ิวในกระเพาะปัสสาวะ N21.0 Calculus in bladder 57.0 Transurethral clearance of bladder
(Vesical Stone)
21.น่ิวในทอ่ ไต (Ureteric N20.1 Calculus in bladder 56.0 Transurethral clearance of bladder
stone)
22.น่ิวในท่อปัสสาวะ N21.1 Calculus in urethra 58.0 Urethrotomy
(Urethral stricture) 58.1 Urethral meatotomy
23.ท่อปัสสาวะตีบ (Urethral N35.0 Post – traumatic urethral stricture 58.5 Release of urethral stricture
stricture) N35.1 Postinfective urethral structural, not
62.3 Unilateral orchiectomy
25. ความผิดปกติของอณั ฑะ elsewhere classified 62.41 Removal of both testes at same
ที่ไดร้ ับการตดั ลกู อณั ฑะ C61 Malignant neoplasm of prostate operative episode Bilateral orchiectomy
(Orchidectomy) D29.2 Benign neoplasm of Testis NOS
N40 Hyperplasia of prostate 62.42 Removal of remaining testis
กลุ่มโรค/หัตถการ N44 Torsion of testis Removal of solitary testis
N45.0 Orchitis, epididymitis and epididymo-orchitis
รหัสหตั ถการ (ICD-9 -CM 2010)
with abscess
N45.9 Orchitis, epididymitis and epididymo- orchitis

with abscess
N50.0 Other disorders of Atrophy of testis

รหสั โรค (ICD-10 2010)
N50.1 Other disorders of Vascular disorders of male

genital organs
N50.8 Other specified disorders of male genital

organs
N50.9 Disorder of male genital organs, unspecified
Q53.1 Undescended testicle, unilateral
Q53.2 Undescended testicle, bilateral

Q55.2 Other congenital malformations of testis and
scrotum

ตวั ชว้ี ัดการผ่าตัดวันเดยี วกลับ (One Day Surgery: ODS)

หมวด ยทุ ธศาสตร์ดา้ นบรกิ ารเปน� เลศิ (Survice Excellence)
แผนท่ี
โครงการที่ 6. การพัฒนาระบบการบรกิ ารสุขภาพ (Service Plan)
ระดบั การแสดงผล
ชื่อตัวชี้วัด 26. โครงการพัฒนาระบบบริการ One Day Sugery
คำนิยาม
เขตสุขภาพ และประเทศ
เกณฑ์เป้าหมาย
44. รอ้ ยละของผปู้ ว่ ยท่ีเขา้ รับการผ่าตัด แบบ One Day Surgery

การผา่ ตัดวันเดียวกลบั (One Day Surgery, ODS) หมายถึงการรบั ผ้ปู ว่ ยเขา้ มาเพอื่ รับการรักษาทำหตั ถการ หรือผ่าตัดท่ีได้มกี าร

เตรียมการไว้ลว่ งหน้ากอ่ นแลว้ และสามารถใหก้ ลับบา้ นในวันเดียวกันกบั วนั ทรี่ บั ไว้ทำหัตถการ หรอื ผา่ ตดั อยใู่ นโรงพยาบาล ตั้งแต่ 2

ชั่วโมง ถงึ เวลาจำหนา่ ยออกไมเ่ กนิ 24 ช่ัวโมง ตามรายการหตั ถการแนบทา้ ยรายการรกั ษา การผ่าตดั วนั เดยี วกลบั (One Day

Surgery,ODS) (ICD-9-CM Procedures) ของสำนักงานหลกั ประกันสขุ ภาพแหง่ ชาติ (สปสช)

ป�งบประมาณ 64 ป�งบประมาณ 65 ป�งบประมาณ 66

รอ้ ยละ 20 ของจำนวนผปู้ ่วยท้ังหมด รอ้ ยละ 30 ของจำนวนผปู้ ่วยทง้ั หมด รอ้ ยละ 40 ของจำนวนผปู้ ่วยทงั้ หมดตอ่ ป� ในกลมุ่

ต่อป� ในกลุ่มโรคทีใ่ หบ้ รกิ าร ODS ตอ่ ป� ในกลุ่มโรคทใ่ี ห้บริการ ODS โรคทใ่ี หบ้ ริการ ODS

สูตรคาํ นวณร้อยละ ของผู้ป่ วยท่เี ข้ารับการผ่าตดั แบบวันเดียวกลับ (One Day Surgery)

A=จาํ นวนผ้ปู ่ วยในโรคท่ีให้บริการ และได้รับบริการผ่าตดั One Day surgery สงู สดุ x 100
B= จาํ นวนผ้ปู ่วยในโรคนนั้ ทไี่ ด้รับบริการผา่ ตดั ทงั้ หมด

การประเมนิ ตวั ชวี ้ ดั เป็นรายไตรมาส

หมวด ยุทธศาสตรด์ ้านบริการเป�นเลิศ (Service Exellence)

ระยะเวลาประเมินผล ไตรมาส 2 และไตรมาส 4

เกณฑก์ ารประเมิน ป� 2564 รอบ 3 เดอื น รอบ 6 เดอื น รอบ 9 เดอื น รอบ 12 เดือน

รอ้ ยละ 10 ร้อยละ 15 ร้อยละ 20

ป� 2565 รอบ 3 เดือน รอบ 6 เดือน รอบ 9 เดือน รอบ 12 เดือน

รอ้ ยละ 20 รอ้ ยละ 25 รอ้ ยละ 30

ป� 2566 รอบ 3 เดือน รอบ 6 เดือน รอบ 9 เดอื น รอบ 12 เดือน

รอ้ ยละ 30 รอ้ ยละ 35 รอ้ ยละ 40

วธิ กี ารประเมินผล วเิ คราะหข์ ้อมูลจากการรายงานผลการดำเนนิ งานโครงการพฒั นาระบบบรกิ าร One Day Surgery(ODS)

ผา่ นระบบ One Day Surgery Registry

เอกสารสนบั สนุน 1. คู่มอื แนวทางการดำเนนิ งาน One Day Surgery (ODS)

2. ค่มู ือมาตรฐานความปลอดภยั ของผปู้ ว่ ย (Patient Safety)

รายละเอยี ดขอ้ มูลพ้นื ฐาน ป� 2561 2562 2563

ผลการดำเนนิ งาน 92.46 89.87 93.25

ตัวชวี้ ัดการผ่าตดั แผลเล็ก (Minimally Invasive Surgery , MIS)

หมวด ยุทธศาสตร์ด้านบริการเปน� เลศิ (Survice Excellence)

แผนท่ี 6. การพัฒนาระบบการบรกิ ารสุขภาพ (Service Plan)

โครงการท่ี 26. โครงการพฒั นาระบบบรกิ าร One Day Surgery

ระดบั การแสดงผล เขตสขุ ภาพ และประเทศ

ชอ่ื ตัวชีว้ ัด 44. ร้อยละของการเกดิ ภาวะแทรกซ้อนจากการผา่ ตัดน่วิ ในถงุ นำ้ ดี หรอื ถงุ นำ้ ดีอกั เสบผา่ ตัดการผา่ ตดั แผลเล็ก

(Minimally Invasive Surgery , MIS)

คำนยิ าม การผา่ ตดั แผลเล็ก (Minimally Invasive Surgery , MIS) หมายถึงการผ่าตดั เพอื่ ทำการรักษาโรคและอาการเจ็บปว่ ย

โดยบาดแผลทเ่ี กดิ จากการผา่ ตัดนั้นมขี นาดเล็ก (อาจมีมากกวา่ 1 แผล) แพทยผ์ ทู้ ำการผา่ ตัดจะใชอ้ ปุ กรณท์ ม่ี ลี ักษณะ

เป�นทอ่ สอดเขา้ ไปในร่างกาย เพ่ือทำการผา่ ตัดโดยใขภ้ าพมุมมองจากกลอ้ งวดี ที ศั น์ทต่ี ิดไวก้ ับอปุ กรณ์ผา่ นจอภาพ เมอ่ื

ทำการผา่ ตดั เสรจ็ แลว้ จึงทำการเยบ็ ป�ดรอยแผลที่เกิดขึ้น ตามรายการหัตถการแนบทา้ ยการรกั ษาการผา่ ตัดแผลเลก็

(Minimally Invasive Surgery , MIS) ICD-9-CM Procedures) ของสำนักงานหลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติ (สปสช)

คำนิยาม อบุ ัติการณ์การเกดิ ภาวะแทรกซอ้ นหมายถึง

กรณีที่ 1 เกดิ การบาดเจ็บ CBD injury หรือเกิด Massive bleeding ชึง่ ต้องให้เลอื ด 2 ยนู ิตขนึ้ ไประหวา่ งการผา่ ตัด

หรือ Hollow viscous organ injury < ร้อยละ 1

กรณที ี่ 2 Re-admit ภายใน 1 เดอื น (ทเี่ กี่ยวกบั การผา่ ตัด เชน่ Delay detect CBD หรอื delay detect hollow

viscous organ injury หรือ surgical site infection: SSI) <รอ้ ยละ 5

เกณฑ์เปา้ หมาย อบุ ัตกิ ารณก์ ารเกิด ปง� บประมาณ 64 ปง� บประมาณ 65 ปง� บประมาณ 66

ภาวะแทรกซอ้ น

กรณีท่ี 1 < ร้อยละ 1 < ร้อยละ 1 < ร้อยละ 1

กรณที ี่ 2 < ร้อยละ 5 < ร้อยละ 5 < ร้อยละ 5

สูตรคำนวณรอ้ ยละ ของผูป้ ว่ ยท่เี ขา้ รบั การผ่าตัดแบบแผลเลก็ (Minimally Invasive Surgery , MIS)

กรณีที่ 1 เกิดการบาดเจ็บ CBD injury หรอื เกิด Massive bleeding ชึ่งต้องให้เลือด 2 ยูนติ ขึน้ ไประหวา่ งการผา่ ตัดหรือ Hollow viscous organ

injury < รอ้ ยละ 1

A1=จำนวนผปู้ ่วยทเี่ ข้ารับการผา่ ตัดนว่ิ ในถงุ น้ำดีหรอื ถุงนำ้ ดีอกั เสบผา่ นการผา่ ตดั แผลเล็ก (Minimally Invasive Surgery , MIS) และการเกิดภาวะแทรกซ้อน x 100
B1= จำนวนผ้ปู ว่ ยท่เี ข้ารบั การผ่าตดั นิว่ ในถงุ นำ้ ดหี รอื ถุงนำ้ ดีอกั เสบผ่านผ่าตัดแผลเลก็ ทั้งหมด (Minimally Invasive Surgery , MIS)

กรณที ่ี 2 Re-admit ภายใน 1 เดือน (ทเ่ี ก่ยี วกบั การผา่ ตดั เช่น Delay detect CBD หรือdelay detect hollow viscous organ injury หรอื
surgical site infection: SSI) <ร้อยละ 5

A2=จำนวนผู้ปว่ ยทเี่ ขา้ รบั การผ่าตัดน่ิวในถงุ นำ้ ดหี รอื ถุงนำ้ ดีอกั เสบผ่านการผา่ ตัดแผลเลก็ (Minimally Invasive Surgery,MIS) และ re-admitภายใน 1 เดอื น x 100
B2= จำนวนผปู้ ่วยที่เข้ารับการผา่ ตัดน่วิ ในถงุ นำ้ ดหี รอื ถุงนำ้ ดอี กั เสบผ่านผ่าตัดแผลเลก็ ทัง้ หมด (Minimally Invasive Surgery , MIS)





การขดู มดลกู
การขดู มดลกู เป็นการสอดเครื่องมือเพอื่ ขดู เยื่อบโุ พรงมดลกู หรือชนิ ้ เนือ้ จากการแท้งบตุ ร ภายในโพรงมดลกู ไป

ตรวจทางพยาธวิ ทิ ยา ซง่ึ มขี ้อบ่งชีด้ ้งนี ้
1. มีเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ โดยเฉพาะในผ้หู ญิงท่ีมีอายมุ ากกวา่ 35 ปีขึน้ ไป
2. มีภาวะแท้งบตุ รโดยทแ่ี ท้งไม่ครบ แท้งค้าง หรือแท้งอยา่ งหลีกเลีย่ งไม่ได้

การเตรียมตัวก่อนขดู มดลกู
1. แจ้ง แพทย์ พยาบาล ให้ทราบหากมโี รคประจําตวั ประวตั กิ ารแพ้ยา หรือยาที่รับประทานเป็นประจาํ โดยเฉพาะ
ยาทม่ี ผี ลตอ่ การแขง็ ตวั ของเลือด ยาต้านเกร็ดเลอื ด โดยปกติควรงดยาดงั กลา่ วกอ่ นทําหตั ถการ 7 วนั หรือให้
ปฏิบตั ติ ามคาํ แนะนาํ ของแพทย์
2. ในโรงพยาบาลราชวถิ ีจะทาํ การขดู มดลกู ภายใต้การดมยาสลบ เพือ่ ชว่ ยระงบั อาการเจบ็ ปวด ดงั นนั้ ผ้ปู ่วยต้องงด
นํา้ และอาหารมาอยา่ งน้อยเป็นเวลา 8 ชว่ั โมงก่อนการผ่าตดั
3. ให้นําญาตมิ าด้วย 1 คนเพ่ือความปลอดภยั ในการกลบั บ้าน และฝากของมีคา่ ไว้ท่ีญาติ

ภาวะแทรกซ้อนของการขดู มดลูก
ระยะสนั้

1. มดลกู ทะลุ ซง่ึ โดยทวั่ ไปสามารถรักษาได้ด้วยการสงั กตอาการ แตใ่ นบางรายมีความจําเป็นต้องผา่ ตดั ผ่านหน้า
ท้องฉกุ เฉิน

2. ติดเชือ้ ในโพรงมดลกู
ระยะยาว (พบได้น้อย)

1. การเกดิ พงั พดื ภายในโพรงมดลกู ซง่ึ อาจทาํ ให้ไม่มปี ระจาํ เดือน ไม่สามารถตงั ้ ครรภ์ได้
2. หากมกี ารตงั ้ ครรภ์ อาจมีการฝังตวั ของรกท่ลี กึ เข้าไปในผนงั มดลกู หรืออาจจะทะลอุ อกนอกมดลกู ได้

การปฏิบตั ติ ัวหลงั จากขดู มดลกู

1. นอนพกั สงั เกตอาการหลงั จากขดู มดลกู ประมาณ 1-2 ชวั่ โมง ถ้าไม่พบอาการผดิ ปกติ เช่น ปวดท้องน้อยมาก
เลือดออกทางช่องคลอดปริมาณมากกวา่ ที่ควรจะเป็น (เชน่ เป็นลม่ิ เลือด) สามารถกลบั บ้านได้

2. หลงั จากพ้นชว่ งสงั เกตอาการ สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ
3. งดมเี พศสมั พนั ธ์ งดลงวา่ ยนาํ ้ งดสวนล้างช่องคลอด หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าอนามยั แบบสอดในชว่ ง 2-4 สปั ดาห์

แรก
4. รับประทานยาปฏชิ วี นะและยาแก้ปวด ตามท่แี พทย์สงั่ จนครบ
5. นดั ตรวจติดตามอาการ และฟังผลชิน้ เนือ้ ประมาณ 2 สปั ดาห์
6. ถ้ามอี าการผดิ ปกติ เช่น มีเลือดออกทางชอ่ งคลอด ปวดหนว่ งท้องน้อย มีไข้ ตกขาวเป็นหนอง หรือมีกลิน่ เหมน็

ให้มาพบแพทย์กอ่ นนดั

การกรีดและเย็บผนังถุงนํา้ (Marsupialization) เพ่ือการรักษาโรคของต่อมบาร์โธลนิ

Marsupialization เหมาะกบั ใคร
1. ผ้ปู ่วยที่มีถงุ นํา้ ตอ่ มบาร์โธลินทีม่ อี าการปวดหรือมีขนาดโตขนึ ้ เร่ือยๆ
2. ผ้ปู ่วยเป็นฝีของต่อมบาร์โธลนิ

ต่อมบาร์โธลนิ คอื อะไร
ตอ่ มบาร์โธลนิ (Bartholin’s gland) เป็นต่อมทีผ่ ลิตมกู ในเพศหญงิ เพอื่ ชว่ ยในการหลอ่ ลขื่ ณะมเี พศสมั พนั ธ์ อยใู่ ต้

ผิวหนงั บริเวณด้านลา่ งของแคมใหญ่ทงั้ 2 ข้างทตี่ ําแหน่งประมาณ 4 และ 8 ตามเขม็ นาฬกิ า ในภาวะปกตจิ ะคลําไม่ได้ แต่
หากทอ่ ของตอ่ มบาร์โธลินอดุ ตนั จะทาํ ให้ต่อมมขี นาดใหญจ่ นทําให้เกดิ อาการผดิ ปกติ เชน่ คลําได้ก้อนโตขึน้ เรื่อยๆ ปวด
รู้สกึ ว่ามีไข้ โดยทโี่ รคของต่อมบาร์โธลินที่พบบ่อยได้แกถ่ งุ นาํ ้ ตอ่ มบาร์โธลิน (Bartholin’s gland cyst) และฝีของต่อม
บาร์โธลิน (Bartholin’s gland abscess)

สาเหตุของการเกิดโรคของต่ อมบาร์ โธลนิ
เกิดจากมีการอดุ ตนั ของท่อของตอ่ มบาร์โธลนิ ไมว่ ่าจะเป็นจากการติดเชือ้ โรคตา่ งๆ เช่น Escherichai coli หรือ

การติดเชือ้ ทางเพศสมั พนั ธ์เชน่ Neisseria gonorrhoeae (โรคหนองใน) หรือ Chlamydia trachomatis (โรคหนองใน
เทยี ม)
การเตรียมตวั ก่อนทาํ Marsupialization

1. ทางโรงพยาบาลราชวถิ ีจะทาํ หตั ถการนใี ้ นห้องผา่ ตดั เล็ก โดยให้การระงบั ความรู้สกึ ด้วยการฉีดยาชาเฉพาะที่
ดงั นนั้ ผ้ปู ่วยไมม่ คี วามจาํ เป็นต้องงดนาํ ้ และอาหาร ให้รับประทานยาโรคประจาํ ตวั ที่ใช้เป็นประจาํ ได้

2. เมอื่ เข้ามาในห้องผา่ ตดั พยาบาลจะช่วยทา่ นจดั ทา่ อยใู่ นทา่ ขบนวิ่ ในลกั ษณะเดียวกบั การตรวจภายใน
3. ใช้เวลาในการทาํ หตั ถการประมาณ 30 นาที
ขัน้ ตอนการทาํ Marsupialization

การทาํ Marsupialization คอื การกรีดผนงั ถงุ นาํ ้ และเยบ็ ผนงั ถงุ นาํ ้ ยึดติดกบั ผวิ หนงั เพ่อื เปิดปากแผลให้เมอื ก
ไหลออกได้และทําให้โอกาสการกลบั เป็นซาํ ้ ของโรคช้าลง โดยมขี นั้ ตอนดงั นี ้

1. หลงั จากทผ่ี ้ปู ่วยอยใู่ นทา่ ขบนว่ิ แล้ว แพทย์จะใช้นํา้ ยาฆา่ เชอื ้ ทาํ ความสะอาดบริเวณทจ่ี ะทาํ การผา่ ตดั และผ้ผู ้า
สะอาดปราศจากเชอื ้

2. แพทย์จะเริ่มฉีดยาชาบริเวณทจ่ี ะทาํ การผา่ ตดั
3. ใช้มดี กรีดบริเวณถงุ นาํ ้ ให้ยาวประมาณ 2 เซนตเิ มตร แล้วปลิน้ ผนงั ด้านในของถงุ นาํ ้ มาเย็บกบั เย่ือบขุ องชอ่ ง

คลอด ซง่ึ ผ้ปู ่วยสามารถคลาํ พบไหมที่ใช้เยบ็ ได้ ไหมจะละลายได้เอง ระยะเวลาขึน้ กบั ชนดิ ของไหมทแ่ี พทย์
เลือกใช้

4. ล้างทําความสะอาดภายในถงุ ด้วยนาํ ้ ยาฆา่ เชอื ้ ในกรณีทีต่ รวจพบก้อนหรือรอยโรคภายในถงุ แพทย์จะตดั ชิน้
เนือ้ ทส่ี งสยั ไปตรวจทางพยาธวทิ ยาด้วย

การดูแลหลงั ผ่าตดั
1. นง่ั แชน่ าํ ้ อ่นุ ภายหลงั ทาํ หตั ถการประมาณ 5 วนั
2. สามารถปัสสาวะและอจุ จาระได้ตามปกติ
3. แพทย์จะนดั ผ้ปู ่วยเพือ่ ตรวจดแู ผลหลงั จากทาํ หตั ถการประมาณ 7 วนั ให้งดมเี พศสมั พนั ธ์จนกวา่ แพทย์ประเมนิ
วา่ แผลหายดแี ล้ว
4. รับประทานยาปฏชิ วี นะ และยาแก้ปวดตามท่ีแพทย์สง่ั
5. หากมเี ลือดออกจากแผลเป็นเลือดสดปริมาณมาก ปวด มตี กขาวมกี ลิ่นเหม็น มีไข้ ให้มาพบแพทย์ก่อนนดั

การพยากรณ์โรค
หลงั การทาํ Marsupialization อาการจะดขี นึ ้ แตม่ กั ไมค่ ่อยหายขาด ส่วนระยะเวลาทกี่ ลบั เป็นซาํ ้ มกั ไมแ่ นน่ อน