อะไรก็ระมัดระวัง ไมใหกระทบกระเทือนถึงผูอื่น คิด
แตจะชวยเหลือเจือจานไปทั่วหนา ใชเงินที่ตนเอง
มีมากใหเปนประโยชนแกผูที่นอย อาศัยความรวย
ที่ตนเองไดเปรียบผูอื่นโดยสภาวะธรรม มาเกื้อกูล
ผูอื่นที่มีนอยถึงกับขาดแคลน ตามสภาวะธรรม
ความเมตตากรุณา ที่เกิดจากความรูจริงในสภาวะ
ธรรมนี้ ก็จะหลอหลอมใหชองวาง ระหวางความรวย
ความจนนั้นปดสนิท ไมสามารถเกิดความแตกตาง
ไดเลย สวนเด็กที่เกิดมายากจนอันเปนสภาวะ
ธรรมหนึ่งนั้น ถาไมใหความแตกตางในความรวย
ความจนแลว ก็จะไมมีความรูสึกนอยเนื้อต่ำใจ
รูจักขยันหมั่นเพียร สันโดษในความเปนอยู ซื่อตรง
ในความประพฤติ รูจักใชแรงกายชวยเหลือผูอื่น
แทนแรงเงินที่ตนขาดแคลน ไมคอยคิดที่จะใหผูอื่น
มาชวยตน แตไมรังเกียจที่จะชวยผูอื่น ตั้งหนาทำมา
หากิน หนักเอาเบาสู อดออมถนอมตน ไมนานนัก
คนจนก็จะกลายเปนคนรวย คนรวยก็จะไมจน ถา
ี
ี
่
50 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:47
.indd 50
.indd 50 1/6/2552 20:24:47
มีนิสัยเหมือนเด็กทั้งสองคนนี้ เมื่อถึงวันนั้นความ
แตกตางจักมีไดอยางไร
แมอายุสั้นอายุยาวก็เชนกัน ถาเราไมเชื่อวา
ชะตาชีวิตไดลิขิตใหเรามีอายุสั้น เราก็จะไมพะวง
ถึงความตายตั้งหนาประกอบกรรมดี ไมใชอยูรอ
ความตายไปวันหนึ่ง ๆ ผูที่ไมเชื่อวาชะตาชีวิตได
ลิขิตมาใหอายุยืน ก็จะไมทะนงตนวายังมีชีวิตอยู
อีกยาวนาน เกิดความประทาทเกียจครานที่จะ
ประกอบกรรมดี ผัดวันประกันพรุง ดื่มสุราหานารี
เลนพาชีกีฬาบัตร เผาผลาญชีวิตไปทุกวัน ๆ อายุ
จักยืนนานไปไดอยางไร
ความเกิดความตาย เปนสิ่งสำคัญที่สุดของ
มนุษย ถาเราไมใหความแตกตางกับสิ่งที่กลาวมา
แลวไซร เราจะเกิดในสภาวะธรรมใดก็ตาม ยอมจัก
ดำรงชีวิตอยูได ดวยจิตใจที่ปราศจากความกดดัน
รูจักดำรงชีวิตดวยดี ตายดี และไปเกิดในสภาวะ
ธรรมที่ดีตอไป
่
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 51
ี
1/6/2552 20:24:47
.indd 51
.indd 51 1/6/2552 20:24:47
ทำไมหรือ
เพราะความชั่วราย มิไดอยูที่ความรวย
ความจน มิไดอยูที่ความมีอายุสั้นหรือยาว ความสุข
ความทุกขนั้น ยอมขึ้นอยูที่เราจะสามารถประกอบ
คุณงามความดีไดมากนอยเทาใดตางหากเลา
การฝกฝนตนเองใหรูจักประกอบกรรมทำดี
นั้น ยอมเปนการสั่งสมบุญบารมีโดยแท เราจะตอง
หมั่นสังเกตพฤติกรรมของเราเอง มีสิ่งใดผิดพลาด
ก็พยายามแกไข เหมือนดั่งหมอที่พยายามรักษา
คนไขใหหายจากโรค ฉะนั้นการสั่งสมบุญบารมีตอง
พยายามอยูทุกขณะจิต คอยทำคอยไปไมหวังผล
จนเกินกำลัง ไมหยอนยานจนไมกาวหนา เมื่อจิต
ไดรับการอบรมที่ดี บมใจจนไดที่แลวนั่นคือความ
สำเร็จที่จะไดรับในการประพฤติปฏิบัติธรรม
ทานบอกกับพอวา จิตนั้นเกิดดับอยูทุกขณะ
ขอใหหมั่นบริกรรมอยาไดหยุดยั้ง จะขาดการสืบ
ี
่
ี
52 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:48
.indd 52 1/6/2552 20:24:48
.indd 52
ตอ เมื่อบริกรรมจนเกิดความชำนาญแลว ก็จะ
กลายเปนนิสัยไมวาปากจะบริกรรมหรือไม จิตก็จะ
ทำไปเองโดยอัตโนมัติ เมื่อจิตดิ่งเปนเอกัคตาแลว
ไซร ยอมรวมมนตคาถาที่บริกรรม ตัวคนบริกรรรม
และจิตที่บริกรรมเปนอันหนึ่งอันเดียวกัน ไมแยก
ออกจากกัน เมื่อนั้นการบริกรรมก็จะประสบความ
สำเร็จทันที อธิษฐานไวเชนไรก็จะสมปรารถนาเชน
นั้น
พอนั้น แตกอนมีชื่อวา “เสวียหาย” ในวันนั้น
พอเปลื่ยนชื่อใหมวา เหลี่ยวฝาน เพราะพอรูซึ้ง
แลววา การสรางอนาคตนั้นจะตองเริ่มที่ตนเองมิ
ใช รอคอยโชคชะตามาผลักดันใหเปนไปตามยถา
กรรม พอจะตองหลุดพนจากความเปนปุถุชนใหได
ไมยอมตกอยูในอิทธิพลของคำพยากรณอีกตอไป
นี่คือความหมายในชื่อใหมของพอ ตั้งแตนั้นมาพอ
สำรวมระวังบทบาทของกายวาจาใจอยูตลอดเวลา
ที่ตื่นอยู ทำใหผิดแผกไปกวาแตกอนมาก ความมัก
ี
่
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 53
1/6/2552 20:24:48
.indd 53
.indd 53 1/6/2552 20:24:48
งายตามใจตนเอง ความไมสำรวมอินทรียไดลดนอย
ลง มีแตความระแวดระวังตั้งสติไมประมาท ดุจดั่ง
เตรียมพรอม ตั้งรับภยันตรายที่กำลังคืบคลาน
มาหาพอ ฉะนั้นแมจะอยูในที่มืดหรือในที่รโหฐาน
ก็ยังเกรงวาผีสางเทวดา คอยจองจับตามองพออยู
ตอหนาและลับหลังคน จึงประพฤติตนไมตางกัน
หากมีผูใดแสดงความไมพอใจพออยางไร วิพากษ
วิจารณรุนแรงเพียงใด พอกลับรับฟงไดโดยดุษณีไม
เคยตอลอตอเถียงกับผูใดอีกเลย
เมื่อกาลเวลาผานไปอีกหนึ่งป พอไดโอกาส
เขาทำการสอบไลอีกครั้ง คราวนี้ไดที่หนึ่ง พลิก
ความคาดหมายของทานผูเฒาขง ที่พยากรณไววา
จะสอบไดที่สามทานวาหลังจากสอบครั้งนี้แลว ตอ
ไปจะสอบไมไดอีกแตเมื่อพอไปสอบ ก็สอบไดอีก
เปนอันวาคำพยากรณไมสามารถกุมวิถีชีวิตของพอ
ไดอีกตอไป
ี
่
ี
54 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:48
.indd 54
.indd 54 1/6/2552 20:24:48
แตการทำความดีนั้น มิไดงายอยางที่นึกไว
สำรวจดูแลวก็พบขอบกพรองมากมาย เชน ไมมี
ความอาจหาญพอ ทีจะเสียงชีวิตเขาชวยเหลือผูที่
่
่
ประสบภัย บางทีจิตใจลังเลไมสามารถชวยไดสุด
กำลัง บางทีก็ชวยไปบนวาไป อดติเตียนเสียมิได
ปกติก็ยังมีสติความคุมตนเองดีอยู บางทีดื่มเหลา
เมามาย ความประพฤติดั่งเดิมก็กลับมา มีบทบาท
อีก คะแนนของกรรมดีถูกกรรมชั่วลบไปเสียมาก
ทำใหตองใชเวลาเกือบ 11 ป คือตั้งแต พ.ศ. 2112-
พ.ศ.2122 จึงสามารถรวบรวมการทำความดีได
ครบสามพันครั้ง
บังเอิญขณะนั้น พอไปเที่ยวนอกดานกับเพื่อน
จึงมิไดประกอบพิธีอุทิศบุญกุศล ดังที่ตั้งจิต
อธิษฐานไวจนกระทั่งรุงขึ้นอีกปหนึ่ง พ.ศ. 2123
เมื่อกลับมาทางใตแลว จึงไปนิมนตทานซิ่งคงและ
ทานเฮวยคง ซึ่งลวนเปนพระเถระที่ทรงคุณวิเศษ
มาประกอบพิธีอุทิศกุศลผลบุญ ที่ไดเพียรทำตอ
่
ี
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 55
1/6/2552 20:24:48
.indd 55
.indd 55 1/6/2552 20:24:48
เนื่องมาไดรวมสามพันครั้งตามที่ไดตั้งจิตอธิษฐาน
ไว แลวเริ่มตั้งจิตอธิษฐานใหมครั้งนี้ขอใหไดลูกที่
ดี จะทำความดีอีกสามพันครั้ง พอรุงขึ้นอีกป พ.ศ.
2124 พอก็ไดเจามา จึงตั้งชื่อใหวา “เทียนชี่” แปล
วาฟาประทาน
เวลาใด ที่พอไดกระทำความดีทางกายกรรม
ก็ดี มโนกรรมก็ดี วจีกรรมก็ดี พอก็จะใชพูกัน
บันทึกไวทันที แตแมเจาเขียนหนังสือไมเปน เมื่อได
ชวยพอกระทำความดีตรงใด ก็ใชกานขนหานจิ้ง
ชาดกวงไวบนปฏิทิน บางวันใหทานคนยากจนหลาย
ครั้ง ปลอยสัตวมีชีวิตมากวันหนึ่งๆ แมเจาวงไวถึง
สิบกวาวงดวยกัน เพียงสิบปกวา ก็ทำไดครบสาม
พันครั้งอีก คราวนี้พอนิมนตพระเถระรูปกอนๆ มา
ทำพิธีอุทิศบุญกุศลที่บานเราเอง และเริ่มตั้งจิต
อธิษฐานขอใหสอบตำแหนงจิ้นสือได จะทำความดี
ใหครบหนึ่งหมื่นครั้ง ตอมาอีกสามป พอก็สอบได
และไดเปนนายอำเภอในปนั้นเอง ประมาณ พ.ศ.
ี
ี
่
56 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:49
.indd 56
.indd 56 1/6/2552 20:24:49
2129 (ประมาณ ค.ศ. 1586)
พอไดทำสมุดขึ้นมาเลมหนึ่ง ใหชื่อวาสมุด
บริหารใจ ตอนเชาอันเปนเวลา ที่พอนั่งชำระความ
พอก็ใหคนนำสุมดนี้มาวางไวบนบัลลังกดวย ในแต
ละวันพอชำระคดีไวอยางไรบาง ก็จะบันทึกไวใน
สมุดเลมนี้อยางละเอียด เพื่อไวตรวจสอบดูวาจะมี
อคติในการชำระความอยางไรบางหรือไม มีความ
ยุติธรรมเพียงพอไหมใหความเมตตาปรานีเพียงพอ
ไหม เพื่อจะไดไวแกไขในวันตอไป พอตกลางคืน พอ
ั
ั
่
่
็
กต้งโตะทีกลางลานบานพอแตงตวเตมยศเพือแสดง
็
ความเคารพตอฟาดิน แลวจุดธูปเทียนบูชาฟาดิน
คุกเขาลงอานบันทึกนั้น แลวเผาถวายฟาดินหนึ่งชุด
เก็บไวหนึ่งชุด ที่พอทำเชนนี้ ก็เพราะพอเห็นตัวอยาง
อันดีงามนี้มาจากขุนนางผูใหญทานหนึ่ง ในสมัย
ราชวงศซอง ที่ไดรับการจารึกไวในประวัติศาสตร
จีนดวยความเคารพอยางสูง วาเปนผูที่มีความซื่อ
สัตยสุจริต มีความรับผิดชอบตอหนาที่ของทาน
ี
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 57
่
1/6/2552 20:24:49
.indd 57 1/6/2552 20:24:49
.indd 57
เทากับชีวิตของทานเอง ไมยอมสยบตอขุนนางกังฉิน
ดูแลความทุกขสุขของราษฎรและขุนนางใหญนอย
อยางไมกลัวตายถาการฉอราษฎรบังหลวง มีการ
่
ั
ั
็
อาศยหนาทีหรืออิทธิพลกอกรรมทำเขญกบชาวบาน
หรือขุนนางผูนอยแลวไซร แมผูนั้นจะเปนขุนนาง
ั
็
ผูใหญ เปนทีโปรดปรานของฮองเตสกเพียงไรกตาม
่
ทานก็ไมเกรงกลัว เปนตองนำหลักฐานทูลเกลาฯ
ถวายฮองเตใหไดรับโทษานุโทษจงได เมื่อทานสิ้น
ั
ั
ู
อายุขัยแลว จึงไดรบพระราชทานเกียรติยศอนสงสง
ไดรับสถาปนาเปนที่ชิงเชี่ยงกง หมายถึงผูที่กราบ
ทูลดวยความสะอาดบริสุทธิ์ใจ พออานชีวประวัติ
อันเกริกเกียรติของทานแลวประทับใจมาก จึงถือ
เปนตัวอยางอันดีงามที่จะตองปฏิบัติตามใหได เพื่อ
ปองกันการชำระความของพอ มิใหดางพรอยเสีย
ความยุติธรรมไปได พอจึงกระทำเชนนี้ทุกคืน
แมของเจาแสดงความวิตกกังวลใหพอฟงวา
แตกอนนี้อยูบานเราเอง ก็ชวยกันทำบุญทำทาน
่
ี
ิ
58 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ี
ี
1/6/2552 20:24:49
.indd 58
.indd 58 1/6/2552 20:24:49
มีโอกาสประกอบกรรมดีมาก ไมกี่ปก็ไดครบสาม
พันครั้ง แตตอนนี้เราอยูในสถานที่ราชการ ไมมี
โอกาสสัมผัสกับคนยากจนเหมือนแตกอน ความดี
หนึ่งหมื่นครั้ง เมื่อใดจะทำสำเร็จไดเลา
พอก็ไดแตรับฟง ในคืนวันนั้น จะวาบังเอิญ
หรือไมหนอ พอฝนเห็นเทวดาองคหนึ่ง พอจึงปรับ
ทุกขกับทานถึงเรื่องที่แมเจาวิตกกังวล ทานบอก
กับพอวา พอนั้นไมรูตัวเลย พอไดทำความดีครบ
หนึ่งหมื่นครั้งแลว เพียงแตลดภาษีขาวใหแกราษฎร
ทั้งหมดที่อยูในความปกครองของพอโดยทั่วหนา
กัน การบรรเทาภาระอันหนักของราษฎรเปนกุศล
กรรมอันยิ่งใหญ เพราะทำใหราษฎรเปนสุขขึ้น
พอตื่นขึ้นมาก็นึกขึ้นไดวา พอไดทำไปเชนนั้นจริงๆ
เพราะสงสารราษฎร ที่ตองเสียภาษีหนักเกินไป
ทำไมเรื่องราวเหลานี้ ซึ่งพอเห็นเปนเรื่องเล็กนอย
แตก็ลวงรูถึงเทวดาฟาดินได และก็ยังสงสัยอยูวา
ทำพียงแคนี้นะหรือ ก็เปนความดีไดถึงหนึ่งหมื่น
ี
่
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 59
1/6/2552 20:24:49
.indd 59
.indd 59 1/6/2552 20:24:49
ครั้ง บังเอิญทานฝานอวี๋ยเถระมาจากภูเขาอูถาย
ซาน พอจึงกราบถามทานเพื่อใหหายสงสัย
ทานตอบวา กุศลกรรมใดก็ตาม ถาทำดวย
ความจริงใจ บริสุทธิ์ใจ ไมหวังตอบแทนเปนสวนตัว
แลวไซรแมกระทำครั้งเดียว ก็เทากับกระทำหมื่น
ครั้งไดทีเดียว การที่พอเห็นความทุกขยากของราษ
ฎร หาทางแกไขผอนหนักเปนเบา ความสุขที่ราษฎร
ทั้งอำเภอไดรับยอมเปนกุศลกรรมอันยิ่งใหญ พอจึง
เอาเงินเดือนของพอเดือนนั้นถวายแกทานฝานอวี๋ย
เถระ เพื่อใหทำอาหารมังสวิรัติถวายพระภิกษุใน
วัดของทาน ซึ่งมีประมาณหนึ่งหมื่นรูป และอุทิศ
กุศลกรรมทั้งมวลไปตามที่อธิษฐานเอาไว
ทานผูเฒาขงเคยพยากรณพอไววา พอจะมี
อายุอยูได 53 ปเทานั้น พอก็มิไดอธิษฐานให
ตนเองมีอายุยืนยาวแตอยางใด แตปนั้นพอก็ไม
เปนไร อยูมาจนบัดนี้พอมีอายุได 69 ป แลว โบราณ
ี
ี
่
60 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:50
.indd 60 1/6/2552 20:24:50
.indd 60
ทานกลาวไววาฟาดินนั้น สุดที่จะหยั่งรูได ชะตา
ชีวิตจึงเอาแนไมได ชีวิตของใคร คนนั้นก็ตองสราง
อนาคตเอาเอง จะใหคนอื่นสรางใหหาไดไม คำพูด
นี้เปนความจริงที่พอพิสูจนไดดวยตนเอง พอจึง
เชื่อมั่นดวยความประจักษแจงแกใจของพอเองวา
ความสุขความทุกข ลวนแตเกิดจาการกระทำของ
ตนเองทั้งสิ้น ทำดีก็ดี ทำชั่วก็ชั่ว เปนคำที่ทานนัก
ปราชญโบราณกลาวกันตอๆ มาจนถึงบัดนี้ ถาใคร
ยังเชื่อวา สุขทุกขเปนสิ่งที่ถูกลิขิตมาแลวอยางแน
นอนแกไขไมไดแลวไซร แมผูนั้นจะแสนฉลาดปราด
เปรื่องอยางไร เขาก็ยังเปนปุถุชนอยูหาความกาว
หนามิไดเลย
สำหรับตัวของลูกนั้น พอก็ยังไมทราบวา
อนาคตจะเปนอยางไร แตขอใหลูกจำไววา แมลูก
จะมีบุญวาสนาชะตาสูงก็อยายึดมั่นวา จะเปนเชน
นั้นเสมอไป อาจจะมีวันที่ตกต่ำลงได ถาลูกไมรูจัก
การระวังตัว ยามใดที่ลูกรูสึกชีวิตมีแตความราบรื่น
่
ี
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 61
1/6/2552 20:24:50
.indd 61 1/6/2552 20:24:50
.indd 61
ปลอดโปรงสะดวกสบายไปทุกสิ่ง ลูกก็อยายึดมั่น
วาจะเปนเชนนั้นตลอดไป อาจจะมีวันที่ตองประสบ
ความยุงยากเดือดรอน ถาลูกไมตั้งตนอยูในศึล
ในธรรมอยูเสมอ ยามใดที่ลูกมีความเหลือเฟอเงิน
ทองไหลมาเทมา มีความสมบูรณพูนสุขทุกประการ
ก็อยายึดมั่นวาจะเปนเชนนั้นเสมอไป อาจจะมีสัก
วันหนึ่งที่ลูกจะตองตกระกำลำบาก ระหกระเหิน
แมจะหาที่คางกายสักคืนก็ยังยาก หากลูกไมรูจักใช
เงินใหเปนประโยชนในทางที่ถูกที่ควร ทั้งแกตน
เองและแกผูอื่นยามใดที่มีคนยิ้มชมชอบ เคารพ
นบนอบตอลูก ลูกก็จะตองยิ่งทำตนใหเปนที่นา
เคารพยิ่งๆ ขึ้น ถอมเนื้อถอมตัวดวยความจริงใจ
มิใชเสแสรงแกลงทำ ปากอยางใจอยาง อวดดีวาง
อำนาจ ยามใดที่ลูกไดรับยศถาบรรดาศักดิ์อันสูงสง
ลูกก็อยายึดมั่นในโลกธรรมนั้นวา จะแนนอนเสมอ
ไป ตองเตือนสติตนเองอยูเสมอวา สักวันหนึ่งยศ
ศักดิ์ ชื่อเสียง เงินทอง และความสุขทั้งมวลอาจ
ี
่
ี
62 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:50
.indd 62
.indd 62 1/6/2552 20:24:50
จะพังพินาศไปในพริบตาเดียวก็ได ถาลูกไมหมั่น
ประกอบความดีใหยิ่ง ๆ ขึ้น ไป แมลูกจะมีความ
รูความสามารถเพียงใด ก็จงอยาทะนงตนวา ใคร
ก็สูไมได ลูกจะตองหมั่นฝกฝน เพื่อใหความรูนั้น
แตกฉานยิ่งขึ้น ถาลูกทำไดเชนนี้ ลูกก็จะเปนผูที่มี
คุณธรรมอันสูงสง แสดงความสูงสงนั้นไวได ไมมี
วันที่จะตกต่ำ นอกจากวิบากแหงกรรมเกา ซึ่งไมมี
ใครรูวาในชาติปางกอน ๆ นั้น ลูกไดเคยทำอกุศล
กรรมอะไรไวบาง วิบากแหงอกุศลกรรมนั้น ยอม
ใหผลเมื่อถึงเวลาเสมอ แตถาลูกมีความดีมาก
จริง ๆ แลว อกุศลกรรมบางอยางก็จะกลายเปน
อโหสิกรรมไปคือ กรรมตามไมทัน
ลูกตองเคารพบูชาบรรพชน สรรเสริญคุณงาม
ความดีของบรรพชนใหแผไพศาล ลูกจะตองปกปด
ความผิดพลาดของพอแมไว อยาใหเปนที่เสื่อมเสีย
แกวงศตระกูลได ชาติบานเมืองเปนสิ่งที่จะตองเทิด
ทูนรักษาไวดวยชีวิต ตองมีความซื่อสัตยสุจริตจงรัก
่
ี
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 63
1/6/2552 20:24:50
.indd 63 1/6/2552 20:24:50
.indd 63
ภักดีตอองคฮองเตไมเสื่อมคลาย ลูกจะตองสราง
ครอบครัวใหมีความสุขความอบอุนใจตลอดจนคน
รับใช ลูกจะตองชวยเหลือเกื้อกูลผูที่ยากไรใหได
ทันทวงที ลูกจะตองมีจิตสำรวมระวังอินทรียอยู
ตลอดเวลา เพื่อปองกันความผิดพลาดที่จะเกิดขึ้น
ทั้งกางกายวาจาและใจ
ลูกจะตองสำรวจตรวจขอบกพรองในตัวของ
ลูกเองทุก ๆ วันอยาไดขาด และจะตองแกไขความ
ผิดพลาดใหทันทวงทีทุก ๆ วันเชนกัน วันใดที่ลูก
มองไมเห็นความผิดพลาดของลูก ก็แสดงวาการ
ปฏิบัติธรรมของลูกไมไดกาวหนาไปเลย และกำลัง
ถอยหลังแลว เพราะฉะนั้นลูกจะตองหาความผิด
พลาดของตนเองใหพบ และแกไขใหไดทันทวงที
มิฉะนั้นแลว ลูกจะกาวหนาตอไปไมไดเปนการเสีย
ชาติเกิด
ี
ี
่
64 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:51
.indd 64
.indd 64 1/6/2552 20:24:51
คำสั่งสอนของทานอวิ๋นกุเถระนั้น ชางลึกล้ำ
ตรงตามสภาวะธรรมและเปนความจริงทุกประการ
ซึ่งลูกจะตองนำมาครุนคิดวิเคราะหวิจัยหาเหตุผล
เพื่อใหประจักษแจงแกใจของลูกเอง และยึดถือนำ
มาปฏิบัติตามคำสั่งสอนของทานอยางเครงครัด ให
เกิดเปนจริงเปนจังขึ้นมาใหได จึงจะไมเสียแรงที่เกิด
มาแลวชาติหนึ่ง มิไดปลอยเวลาอันมีคาใหผานไป
โดยไรประโยชนเลย
ี
่
โอวาทขอท 1 การสรางอนาคต 65
1/6/2552 20:24:51
.indd 65
.indd 65 1/6/2552 20:24:51
โอวาทขอทีสอง
่
วิธีแกไขความผิดพลาด
ี
่
ี
ิ
66 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ี
1/6/2552 20:24:51
.indd 66
.indd 66 1/6/2552 20:24:51
ในยุคชุนซิว (กอนพุทธศักราช 227 ป) กอน
พ.ศ. 227-พ.ศ.67 เปนระยะเวลาที่อำนาจของราช
วงศจิว (กอนศตวรรษที่ 11 กอน พ.ศ.228) เสื่อม
ถอยหัวเมืองใหญนอยตางแข็งขอ ตั้งตนเปนใหญ
จิตใจคนจีนในยุคนี้ เสื่อมทรามโหดเหี้ยมมาก
ลูกฆาพอ ขุนนางฆาฮองเต ทานนักปราชญขงจื่อ
ก็เกิดในยุคนี้ทานเห็นวา เหตุการณจะรุนแรงยิ่งขึ้น
ไมเปนผลดีตอประเทศชาติ จึงนำหนังสือเลมหนึ่ง
มีชื่อวาชุนชิว ซึ่งเปนของแควนหลู มาแกไขปรับปรุง
เสียใหมสวนที่ดีคงไวสวนที่ขาดเพิ่มเติม บันทึก
ความชั่วรายในยุคนั้นไวในหนังสือ ชุนชิว
นี้อยางละเอียดลออ เพื่อไวเตือนใจคนไมใหนำมา
เปนเยี่ยงอยาง ขุนนางในสมัยนั้น ชางดูคนโดย
สังเกตจากกิริยาวาจา ก็สามารถคาดคะเนอนาคต
ของคนๆ นั้นได สังคมขุนนางในสมัยนั้น จึงมักนำ
บุคคลิกของใครตอใคร มาเปนหัวขอในการสนทนา
พอจึงอยากใหลูกคนหาสวนดีสวนเสียของหนังสือ
ิ
ี
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 67
่
1/6/2552 20:24:52
.indd 67
.indd 67 1/6/2552 20:24:52
เลมนี้ แมจะเปนของโบร่ำโบราณ หางจากยุคเรา
เกือบสองพันปก็ตาม แตลูกก็จะไดประโยชนจาก
หนังสือนี้อยางเหลือลน นอกจากเลมนี้แลวก็ยัง
มีอีกหลายเลม ที่บันทึกประวัติศาสตรในระยะสอง
พันปนี้ ลูกอานแลวจะไดเขาใจชีวิตดีขึ้น รูจักนำสวน
ดีของอดีต มาเสริมสรางชีวิตอนาคตของลูกเอง ให
เพียบพรอมดวยความเปนคนที่มีศีลมีธรรมหลุดพน
จากความเปนปุถุชนไดในที่สุด
ธรรมดานิมิตหรือลางสังหรณนั้น มักจะเกิด
ทางใจแลวปรากฏใหเห็นทางอิริยาบถ บุคคลิก
ลักษณะจึงเปรียบประดุจกระจกเงา ฉายใหเห็น
บุญวาสนาหรือเคราะหกรรมที่บุคคลนั้นๆ จะตอง
ไดรับในอนาคต ปุถุชนมักมองไมเห็นบุคคลิก
ลักษณะอันนาศึกษานี้ กลับเห็นวาเปนการคาดคะ
เนที่ไมแนนอน
ธรรมชาตินั้นมีความซื่อตรงยิ่งนัก หากเราเอา
อยางธรรมชาติได จิตใจของเรานี้ก็จะผสมผสาน
ี
่
ี
68 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:52
.indd 68
.indd 68 1/6/2552 20:24:52
เปนอันหนึ่งอันเดียวกับธรรมชาติ ซึ่งก็คือฟาดิน
นั่นเอง ฉะนั้นลูกจงสังเกตพฤติกรรมของบุคคล
ตาง ๆ วาเขาชอบทำกรรมดีหรือกรรมชั่ว ถาเขาชอบ
ทำแตกรรมดี ทำไดครบตามมาตรการ และสูงถึง
มาตรฐานแลวไซร ก็จงแนใจเถิดเขาจะตองไดรับ
ผลดีแน แตถาเขาชอบทำแตกรรมชั่ว ลูกก็จงแนใจ
เถิดวาเขาจะตองไดรับผลเลวรายตอบแทนหากลูก
ตองการความสุขและหางไกลจากความทุกขลูกจะ
ู
ตองรจกวิธีแกไขความผิดพลาดของตนเองเสียกอน
ั
ขอที่ 1. ลูกจะตองมีความละอายตอการทำ
ชั่ว ไมวาจะอยูตอหนาหรือลับหลังผูคน ลูกลองคิด
ดูสินักปราชญแตครั้งโบราณมา ทานก็เปนชายอก
สามศอกเชนลูกนี้ แตไฉนทานเหลานั้นจึงไดรับ
ความเคารพบูชาเปนปูชนียบุคคล แมกาลเวลาจัก
ไดผานไปแลวเปนรอยชั่วคนก็ตาม สวนลูกนั้นเลา
ยังคงเปนกระเบื้องที่แตกอยูเปนเสี่ยงๆ ในชีวิต
ยังไมไดสรางอะไร เปนชิ้นเปนอันเปนแกนเปนสาร
ิ
่
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 69
ี
1/6/2552 20:24:52
.indd 69
.indd 69 1/6/2552 20:24:52
ใหปรากฎเลย ทั้งนี้ก็เพราะลูกมัวหลงละเลิงอยู
กับความสุขทางโลก เหมือนผาขาวที่ถูกสีตางๆ
แปดเปอนเสียแลว ยอมหมดความบริสุทธิ์ผุดผอง
มักจะทำอะไรที่ไมสมควรทำ แตคิดวาผูอื่นไมลวงรู
ตอไปก็ยิ่งเหิมเกริมทำผิดมากขึ้นทุกที โดยไมมี
ความละอายตอบาป ลงทายก็จะเหมือนกับสัตว
เดรัจฉาน ที่ไมสามารถรูวาตนเองกำลังทำอะไร
อยูในโลกนี้ จะมีสิ่งไรอีกเลาที่จะนาละอายไปกวา
ที่ตนเองไมรูดีรูชั่ว ทานนักปราชญเมิ่งจื่อจึงได
กลาวไววา ความละอายและความเกรงกลัวตอบาป
นั้น เปนความยิ่งใหญของมนุษยในโลกนี้ ผูใดมีไว
ยอมไดชื่อวาเปนปราชญ ผูใดมิไดมีไวยอมเหมือน
สัตวเดรัจฉาน ลูกจึงตองเริ่มตนแกไขความผิด
พลาดของตนเองดวยกุศลธรรมขอนี้กอน
ขอ 2. ลูกจะตองมีความเกรงกลัวตอการทำ
ชั่วเทพยดาอยูเบื้องบน ผีสางวิญญาณลวนมีราง
โปรงแสงมีอยูเกลื่อนกลาด ทุกหนทุกแหง ซึ่งนัยน
ี
่
ี
70 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:52
.indd 70 1/6/2552 20:24:52
.indd 70
ตาของมนุษยธรรมดา ยอมมองไมเห็นไมวาลูกจะ
ทำผิดอะไรที่คนไมรูผีสางเทวดาก็รูหมด ถาลูกทำ
ความผิดรายแรง ลูกก็จะตองไดรับเคราะหกรรม
ไมเบาทีเดียวละ ถาลูกทำผิดเพียงนิดหนอย ก็จะทำ
ใหลูกไดรับความสุขที่กำลังใหผลอยูในปจจุบันลด
นอยลงทันที ลูกจะไมกลัวไดหรือ
ไมเพียงเทานั้น แมเราจะอยูในบานของ
เราเอง ในที่รโหฐานก็ตาม ก็หนีไมพนสายตาของผี
สางเทวดาไปได แมลูกจะปกปดความผิดไวดีเพียง
ไรแตจะปกปดผีสางเทวดาหาไดไม เพราะแมแตใน
ตัวลูกมีไสกี่ขด ทานเหลานั้นก็มองเห็นทะลุปรุโปรง
อยูแลว หากวันใดบังเอิญมีคนแอบรูเห็นเขาลูกก็จะ
กลายเปนคนไรคาไปทีเดียว อยางนี้แลวลูกยัง จะ
ไมกลัวอีกหรือ
ไมเพียงเทานั้น หากลูกยังมีลมหายใจอยู
แมจะทำความผิดลนฟา ก็ยังมีโอกาสแกตัวไดถา
ลูกสำนึกในความผิดนั้นไดทันทวงที ในกาลกอน มี
ี
ิ
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 71
่
1/6/2552 20:24:53
.indd 71
.indd 71 1/6/2552 20:24:53
ชายคนหนึ่งตลอดชีวิตของเขาชอบทำแตกรรมชั่ว
ครั้นพอใกลจะตาย ไดสำนึกผิดเพียงขณะจิตเดียว
และจิตสุดทายที่รูจักผิดชอบชั่วดี ก็ยังสามารถทำ
ใหจิตที่เกิดตอจากจิตสุดทาย (จุติจิต) ไดปฏิสนธิใน
สุคติภพทันทวงที รอดจากการไปสูทุคติภพอยาง
หวุดหวิด และเมื่อเขาไดไปสูสุคติภพเสียกอนเชนนี้
ู
ั
ั
่
่
ุ
จิตทีเรารจกผิดชอบชวดีแลว ในวินาทีสดทายนี้ก ็
ยอมเปนปจจัยใหเขาประกอบแตกรรมดี หากเขา
สามารถสั่งสมความดีไดมากกวากรรมชั่ว ที่เคยกระ
ทำมาเปนหมื่นเทาพันทวีแลวไซร วิบากแหงกรรม
ชั่วที่มิใชกรรมหนักจักติดตามมาใหผลไมทันเสีย
แลว ดุจในถ้ำที่มืดมิดมานานนับพันปเพียงแตจุด
ไฟใหสวางเพียงดวงเดียว ก็สามารถขับไลความมืด
ที่มีมานานนับพันปใหหมดสิ้นไป ในพริบตาเดียว
ฉะนั้นลูกจงจำไววา ความผิดที่ลูกกระทำไวนาน
แลวหรือเพิ่งกระทำ ขอใหรูสำนึกและแกไขเสียทันที
จึงจะเอาตัวรอดได ไมตองไปสูทุกคติภพที่เต็มไป
่
ี
ี
ิ
72 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ี
1/6/2552 20:24:53
.indd 72 1/6/2552 20:24:53
.indd 72
ดวยความทุกขทรมาน
แตลูกจะตองจำไวใหดีวา แมความผิดนั้นเปน
สิ่งที่แกไขได ก็อยานอนใจที่จะทำผิดบอยๆ อยานึก
วาวันนี้เราทำผิดแคนี้ไมเปนไร พรุงนี้เราจะแกไขไม
ทำอีกก็แลวกัน ถาคิดเชนนี้ ก็ผิดจากวัตถุประสงค
ที่พอพร่ำสอนลูกมา อันความผิดที่เกิดจากรูวาผิด
แลวยังจงใจทำ เปนมโนกรรมที่มีโทษหนัก แมลูก
ตั้งใจจะแกไขนั้นพรุงก็อาจจะสายไปเสียแลว เพราะ
ในโลกแหงความวุนวายนี้ ใครจะรับประกันไดวา
เราจะมีชีวิตอยูจนถึงวันพรุงนี้ มนุษยมีชีวิตอยูได
ดวยลมหายใจ ถาลูกขาดหายใจเพียงครั้งเดียวชีวิต
นี้ก็ไมใชของลูกเสียแลว ทุกสิ่งลูกก็นำติดตัวไปดวย
ไมได เพราะทุกสิ่งเปนรูปธรรม มีใครเปนเจาของรูป
ธรรมไดชั่วนิรันดร สิ่งที่ติดตามลูกไปไดมีเพียง
กรรมดีและกรรมชั่วเทานั้น อันเปนนามธรรมที่
มนุษย มองไมเห็น จะสัมผัสไดดวยใจเทานั้น หากบุญ
ยังมีเหลือพอไดกลับมาเกิดเปนมนุษยอีก ก็จะเปน
ิ
่
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 73
ี
1/6/2552 20:24:53
.indd 73
.indd 73 1/6/2552 20:24:53
คนที่ชื่อเสียงไมดีเปนรอยปพันป แมจะมีลูกหลานที่
ดีก็ไมสามารถชวยลูกได หากกรรมหนักไมสามารถ
มาเกิดเปนมนุษยอีก ก็จะตองตกนรกหมกไหม
ทนทุกขทรมานไปชั่วกับชัวกัลป แมพระพุทธองคก็
ทรงโปรดไมได เพราะผูใดทำกรรมไวผูนั้นเองเปนผู
ไดรับผลแหงกรรมนั้น ลูกยังจะไมกลัวไดหรือ
ขอ 3. ลูกจะตองมีความกลาที่จะแกไขตน
เอง มีกำลังใจที่จะแกไขอยางจริงจังไมทอถอย
มีความเพียรอยางสม่ำเสมอ ไมใชทำบางหยุดบาง
ความผิดเล็ก ๆ นอย ๆ นั้น เปรียบประดุจหนาม
ตำอยูในเนื้อ ถารีบบงหนามออกเสีย ก็จะหายเจ็บ
ทันที หากเปนความผิดใหญหลวงก็เปรียบประดุจ
ถูก งูพิษที่รายแรงขบกัดเอาที่นิ้ว ถาลูกไมกลาตัดนิ้ว
ทิ้ง พิษก็จะลุกลามไปถึงหัวใจ และตายไดงายๆ ลูก
จึงตองมีจิตใจที่เด็ดเดี่ยวกลาเผชิญ ความจริงรูตัว
วาผิดตรงไหน ตองแกตรงนั้นทันที อยารีรอลังเล
จะเสียการในภายหลัง ลูกจงศึกษาวิชาโปยกวย
ี
ี
่
74 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:53
.indd 74
.indd 74 1/6/2552 20:24:53
ที่วาดวยความแข็งแกรงของฟา ความออนโยนของ
ดิน ความมีพลังของไฟ ความเย็นของน้ำ ความกึก
กองของเสียงฟารอง ความแรงกลาของลม ความ
มั่นคงของขุนเขา และความเปนกระแสของสายธาร
แลวลูกจะเขาใจถึงธรรมชาติแปดประการนี้ ซึ่งตาง
ก็เปนปจจัยใหกันและกัน ในยามที่พายุมา เสียง
ฟารอง ลมก็จะเปนปจจัยชวยใหฟารองดังยิ่งขึ้น
ฟาก็จะชวยลมใหมีกำลังพัดรุนแรงขึ้น ตัวอยาง
เหลานี้ ถาลูกกศึกษาใหเขาใจแลว ก็จะสามารถ
นำวิชาโปยกวยนี้ มาประยุกตในชีวิตประจำวันให
เกิดประโยชนสุขแกลูกเอง ความผิดถูกความดีชั่ว
ลวนเปนปจจัยแกกันและกัน เมื่อรูวาผิดรีบแกไข
เสีย ความถูกก็จะกลับคืนมา เมื่อทำความดีอยู
ความชั่วไหนเลยจะกล้ำกราย ทั้งหมดนี้ขึ้นอยูกับ
ความเด็ดเดี่ยวกลาหาญของลูกเอง เทานั้นจงจำไว
เมื่อลูกมีความละอาย มีความเกรงกลัว
และมีความกลาหาญเด็ดเดี่ยว ที่จะแกไขความผิด
ิ
ี
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 75
่
1/6/2552 20:24:54
.indd 75
.indd 75 1/6/2552 20:24:54
พลาดของตนเองแลวไซร ความผิดนั้นก็ยอมจะ
ลดนอยถอยลงจนหมดไปในที่สุด เปรียบประดุจสาย
น้ำที่รวมตัวกลายเปนน้ำแข็งในฤดูใบไมผลิ เมื่อถูก
แสงอาทิตยก็ยอมละลายกลายเปนดังเดิม แตความ
ผิดพลาดของมนุษยนั้นไมงายดังวา เปนเสียทั้งหมด
บางสิ่งตองแกที่เหตุการณ บางสิ่งตองแกที่เหตุผล
บางสิ่งตองแกที่ใจ วิธีการแกไขยอมแตกตางกัน
ออกไป ผลที่ไดก็ไมเหมือนกัน ลูกจงฟงใหดี
เชนเมื่อวานนี้เราฆาสัตว วันนี้เราตั้งใจไมฆา
อีกตอไปหรือเมื่อวานเราโกรธ ผรุสวาทไปมากมาย
วันนี้เราตั้งใจไมโกรธอีกตอไป นี่คือ การแกไขที่
เหตุการณ วันนี้เราตั้งใจไมโกรธอีกตอไป นี่คือ
การแกไขที่เหตุการณ ทำผิดแลวจึงไดคิด ซึ่งไม
คอยจะไดผล เพียงระงับไดชั่วคราว เผลอเมื่อใด
เราก็จะทำผิดไดอีก
การแกไข จึงตองแกกอนที่จะมีการกระทำ
ผิดเกิดขึ้น คือ ตองรูเหตุที่กอใหเกิดความผิดได
ี
่
ี
76 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:54
.indd 76
.indd 76 1/6/2552 20:24:54
เสียกอน เชนการฆาสัตว ถาเราเขาใจเสียกอนวา
ชีวิตใคร ๆ ก็รักไฉนจึงฆาสัตวอื่นเพื่อเลี้ยงชีวิต
เราใหยืนยาวเลา ถามีใครทำกับเราบางอยางนี้
ลูกจะยอมหรือ อนึ่งการฆาสัตวนั้น ทำใหเกิดความ
ทรมานเจ็บปวดแสนสาหัส นำสัตวตมในกะทะรอนๆ
กวาจะตายก็แสบรอนไปทุกขุมขน บริโภคอาหาร
สัตวเอร็ดอรอยเพียงไร เมื่อเขาไปอยูในทองเราแลว
ก็จะเปลี่ยนเปนปฏิกูลตอไป ถาเราบริโภคแตพืชผัก
ผลไม เราก็อยูไดอยางเปนสุขเชนกันไมเดือดรอน
อะไร ไฉนจึงตองไปทำลายชีวิตผูอื่นเพื่อความอิ่ม
เพียงชั่วยาม แตตองทำลายบุญที่มีอยูแลวใหนอย
ลง และเพิ่มบาปใหมากขึ้นดวยเลา
ชีวิตที่ประกอบขึ้นดวยเลือดเนื้อนั้น ยอมมี
วิญญาณคือความรูสึกนึกคิดเชนเดียวกับเรา ถา
เราไมสามารถทำใหสัตวเหลานั้น มารักนับถือเรา
ไววางใจเรา และอยากอยูใกลเราแลว เราก็อยา
สรางความเคียดแคนชิงชัง จนถึงจองเวรจองกรรม
ิ
่
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 77
ี
1/6/2552 20:24:54
.indd 77
.indd 77 1/6/2552 20:24:54
กันขึ้นเลย ถาลูกคิดไดเชนนี้แลว ลูกก็จะกลืนเนื้อ
สัตวเหลานั้นไมลงคอ เมื่อสมัยโบราณกาลในยุค
หินใหม เรามีผูนำที่ทรงเปยมดวยพระเมตตากรุณา
และทรงปรีชาสามารถยิ่งพระองคหนึ่ง ซึ่งมีพระ
นามวา ตี้ซุน กอนเสวยราชยโดยราษฎรพรอมใจ
กันเลือกทาน ทานเปนชาวนาระหวางที่ทำนาอยู
นั้นจะมีชางมาชวยทานไถนา มีนกมาชวยทานถอน
หญา ซึ่งปจจุบันนี้ ภาพเชนนี้หาดูไมไดอีกแลว ก็
เพราะมนุษยขาดความเมตตาการุณยอยางจริงใจ
นั่นเอง
เรื่องความโกรธก็เชนกัน ถาเรารูจักคิดสักนิด
วาคนนั้นแตกตางกันทั้งนิสัย สติปญญา กรรมใน
อดีตและปจจุบัน ภูมิหนาภูมิหลังของแตละคนจึง
ไมเหมือนกัน บางอยางเขาสูเราไมได บางอยาง
เราสูเขาไมได เมื่อเขาพลาดพลั้งไป ก็ดวยความรู
เทาไมถึงการณ เปนความโงเขลาเบาปญญา นา
สงสารมากกวา นาใหอภัยมากกวาถึงแมเขาจะ
ี
ี
่
78 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:54
.indd 78
.indd 78 1/6/2552 20:24:54
ใหรายเรา ก็เปนเรื่องที่เขาทำผิดเอง เราไมเดือด
รอนนัก ก็จะไมเกิดความโกรธขึ้นมาไดเลย
ลูกจะตองคิดใหไดวา ในโลกนี้ไมมีใครเลยที่
ไมเคยทำความผิด คนที่อวดดีอวดวิเศษนั้น หาใช
ปราชญที่แทจริงไม คนที่มีความรูสมเปนนักปราชญ
นั้น ทานมักถอมตน คอยจับผิดตนเอง ไมกลาโกรธ
เคืองผูอื่น ไมจับผิดผูอื่น คอยสำรวจตนเองวา
ไดลวง เกินใครอยางไรบางหรือเปลา ยามที่มีคนลวง
เกินตน ก็จะถามตนเองเสียกอนวา ไดเคยลวง
เกินเขาไวกอนหรือไม ยามที่มีคนไมจริงใจตอตน
ก็จะถามตนเองเสียกอนวา ไดเคยแสดงความไม
จริงใจตอเขากอนหรือไม เรามัวคิดเสียเชนนี้ เราก็
จะไมทันไดโกรธผูอื่น ยิ่งถามตนเองแลวปราฏวา
ไมเคยลวงเกิน ไมเคยไมจริงใจตอเขามากอน
เราก็ยิ่งสบายใจ รับเอาความผิดพลาดของผูอื่น
มาเปนบทเรียนฝกฝนตนเองตอไป เราก็จะกลาย
เปนคนดียิ่งๆ ขึ้น เมื่อคิดไดเชนนี้ ใครทำไมดีกับเรา
ิ
่
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 79
ี
1/6/2552 20:24:55
.indd 79
.indd 79 1/6/2552 20:24:55
เราก็รับบทเรียนไวดวยความยินดี จิตใจไมขุนมัว
จักมีความโกรธมาแตไหน
ถามีคนนินทาวารายลูก ลูกก็จะตองคิด
ใหไดวาเหมือนคนจุดกองไฟเผาฟา แมกองไฟ
จะใหญมหึมาเพียงใด แตฟานั้นวางเปลาไมมีเชื้อ
ที่จะติดไฟได กองไฟจะลุกโชติชวงสักเพียงใด ก็
จะไหมและมอดไปขางเดียวในที่สุด คนที่วาราย
ลูก เห็นลูกอยูในความสงบไมโกรธ ไมตอบเขาก็
จะหยุดไปเองเชนกัน เพราะการนินทาวารายนั้น
เหมือนนำสีมาปายที่ผาขาวนั้น ยอมยากที่จะขาว
ไดดังเดิม แมลูกจะมีเหตุผลดีอยางไร ก็ไมสามารถ
จะโตแยงใหขาวกระจางได เปรียบประดุจตัวไหม
ในฤดูใบไมผลิหลงกินใบหมอนไปดิ้นไป ยิ่งกระดุก
กระดิกมากเทาไร ใยไหมก็ยิ่งผูกมัดตัวเองมาก
เทานั้น ความโกรธก็เชนกัน มีแตโทษหามีคุณไมถา
ลูกสามารถใชเหตุผลใครครวญดูแลว ทุกสิ่งก็จะ
ไมนาโกรธ ความโกรธก็จะไมเกิดขึ้นกับลูกอีกเลย
ี
ี
่
80 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:55
.indd 80
.indd 80 1/6/2552 20:24:55
วิธีแกไขความผิดพลาดที่พูดไปแลว มีแกไข
เมื่อเกิดความผิดขึ้นแลว และแกไขเมื่อยังมิไดทำ
ความผิดวิธีที่ดีที่สุดก็คือ การแกที่ใจนั่นเอง โบราณ
ทานวาไวกิเลสพันหาตัณหารอยแปด ก็ลวนเกิด
ที่ใจทั้งสิ้น ถาเราหามใจมิใหเกิดกิเลสตัณหาได
ความผิดใด ๆ ก็เกิดขึ้นไมได ดุจดั่งดวงตะวันสาด
แสงสองมาคราใด ความมืดก็หมดไป ปศาจก็ยัง
ตองหลบ ๆ ซอน ๆ ไมกลาออกมาเพนพาน เปรียบ
ไดกับการโคนลมตนไมที่มีพิษ ลูกจะตองขุดราก
ถอนโคนใหหมดสิ้น ไมใชคอย ๆ ลิดกิ่งปลิดใบ ซึ่ง
ไมทันการ
สรุปแลว การแกที่ใจ จึงจะเขาถึงความ บริสุทธิ์
ผุดผองไดอยางแทจริง เพียงเกิดความรูสึกวา
จะทำผิด ก็รูสึกตัวเสียกอนแลวดวยสติสัมปชัญญะ
ความผิดจึงเกิดขึ้นไมได นี่คือการยับยั้งชั่งใจที่ตอง
อบรมบมเพาะ ใหสติประคองใจเราไวตลอดเวลา
ทั้งหมดนี้ ลูกจะตองใชวิจารณญาณใหถูกตองวา
ิ
่
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 81
ี
1/6/2552 20:24:55
.indd 81
.indd 81 1/6/2552 20:24:55
คราใดที่ควรจะใชวิธีใดจึงจะเหมาะจะควร ถาลูก
นำวิธีมาใชไมเหมาะไมควรก็จะไมทันการ แลวลูกก็
จะตองตกอยูในความโงตอไปไมมีทางไดดี
การตั้งปณิธานอันแนวแน ที่จะแกไขความ
ผิดพลาดของตนเองก็ดี การอธิษฐานจิตอยูบอยๆ
ตลอดวันตลอดคืนก็ดี ลวนแตจะชวยกระชับ
ความหนักแนนใหแกลูก นอกจากนี้ยังตองมี
กัลยาณมิตร คอยชวยเหลือตักเตือนมีผีสางเทวดา
คอยชวยดลใจจิตใจของลูก ตองเด็ดเดี่ยวแนวแน
ทั้งกลางวันกลางคืน ทุกขณะจิต ทุกลมหายใจเขา
ออก เพียงสักหนึ่งหรือสองสัปดาห อยางชาก็ไม
เกินสามเดือน ยอมปรากฎผลอยางแนนอน
ลูกจงคอยสังเกตถึงจิตใจที่จะสงบขึ้น สติ
ปญญาแจมใสสมองโปรงไมปวดศีรษะ ทำอะไรก็ดู
จะงายขึ้นเร็วขึ้น ไมมีผิดพลาด ไมเครียด จนหงุดหงิด
ถาลูกพบคนที่ไมถูกโรคกันมากอน กลับรูสึกเฉยๆ
แทนที่จะเกิดความอิดหนาระอาใจ อยางที่เคยเปน
ี
ี
่
82 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:55
.indd 82 1/6/2552 20:24:55
.indd 82
มา กลางคืนอาจจะฝนวาตนเองไดอาเจียนของดำๆ
ออกมา บางทีก็จะฝนเห็นนักปราชญโบราณมาสั่ง
สอนแนะนำ บางทีก็จะฝนวาไดบินไปเที่ยวบนทอง
ฟา บางทีก็จะเห็นเครื่องบูชาพระพุทธเจาลวนเปน
นิมิตดี เพื่อใหลูกรูวา บาปกรรมนั้นไดลดนอยถอยลง
แลว แตลูกอยาไดลำพองใจเปนอันขาด มิฉะนั้น
ความเพียรของลูกจะหยุดกาวหนาไดทันที
แตกอนนี้สมัยชุนชิว มีขุนนางในแควนเอวย
ทานหนึ่งเมื่ออายุไดยี่สิบป ทานก็รูสึกตัววาตนเอง
ไดทำผิดอะไรมาบาง และสามารถแกไขไดหมดสิ้น
ครั้นเมื่อทานอายุได 21 ป ทานก็รูอีกวาที่คิดวา
แกไขหมดแลวนั้น ที่แทยังไมหมดจนดี ครั้นเมื่อทาน
อายุได 22 ป ทานก็ยังเห็นอีกวายังเหลือความผิด
อะไรอยูบางเชนนี้ทุกปมา จนเมื่อทานอายุ 50 ป
ก็ยังรูวาเมื่อทานอายุ 49 ปนั้น มีความผิดที่ยังไม
ไดแกไขอะไรบาง ลูกจงดูไวเปนตัวอยางวาคน
โบราณนั้น ทานมีความจริงใจตอการแกไขเพื่อพัฒ
ิ
่
ี
ิ
โอวาทขอท 2 วธแกไขความผดพลาด 83
ี
1/6/2552 20:24:56
.indd 83
.indd 83 1/6/2552 20:24:56
นาตนเองเพียงไร
พวกเราสมัยนี้ลวนแตเปนคนหยาบ มีความ
ผิดติดตัวกันมากมาย ราวกับตัวเหลือบที่เกาะ
เต็มไปหมด แตเราก็ไมเห็นไมรูสึกวาอดีตนั้น เราได
ทำอะไรผิดพลาดมาบาง นี่ก็เพราะความหยาบของ
จิตมีดวงตาก็หามีแววไมนั่นเอง
ลูกจงสังเกตคนที่บาปหนา มักจะปรากฎ
บุคคลิกภาพที่อาภัพใหเห็นไดงาย ๆ เชนเปนคนขี้
หลงขี้ลืม ปวดหัวมึนงง งวงเหงาหาวนอน แมจะ
ไมมีเรื่องรายแรงอะไรเกิดขึ้น ก็มีจิตใจที่หงุดหงิด
เศราซึมเลื่อนลอย ขึ้หวาดกลัวหาความสุขความรา
เริงไมได เห็นคนก็ไมกลาสบตาดวยไมชอบฟงเทศน
ฟงธรรม บางทีทำดีกับใครก็กลับไดผลในทางตรง
กันขาม กลางคืนนอนก็ฝนราย พูดจาเลอะเลือน
จิตใจทอแท เหลานี้ลวนเปนนิมิตของคนบาปหนา
ทั้งสิ้นถาลูกรูสึกตัววาเปนเชนนี้ ก็จงรีบหาทางแก
ไขโดยดวนอยาไดรั้งรออยูเลย
ี
ี
่
84 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:56
.indd 84 1/6/2552 20:24:56
.indd 84
โอวาทขอทีสาม
่
วิธีสรางความดี
ิ
ี
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 85
่
ี
1/6/2552 20:24:56
.indd 85 1/6/2552 20:24:56
.indd 85
โอวาทขอที่สองนั้น ทานเหลี่ยวฝานไดสอน
วิธีแกไขความผิดในชีวิตปจจุบัน แตการที่ไมทำผิด
ในชาตินี้ ยังไมสามารถที่จะทำใหชีวิตเสวยผลดี
มีสขไดตลอดไป เพราะเหตุวาแมชาตินี้จะมิไดกอ
ุ
กรรมทำเข็ญเพิ่มขึ้น แตเราจะรูไดอยางไรวาชาติ
กอน ๆ นั้นเราทำความไมดีอะไรไวบาง ซึ่งจะตอง
มีแน ๆ เพียงแตมากหรือนอยเทานั้น ที่เราไมอาจ
จะทราบได ซึ่งก็จะตองไดรับวิบากแหงกรรมใน
ชาตินี้ตอไป ฉะนั้นไมเพียงแตเราจะตองละการทำ
ชั่วแลว เรายังตองสรางกรรมดีใหเพิ่มพูนยิ่งๆ ขึ้น
โอวาทขอที่สามนี้ ทานเหลี่ยวฝานจึงสอนใหลูกทาน
รูจักวิธีสรางความดี
ลูกจะตองอานคัมภีรเอกเก็งใหเขาใจอยาง
ทะลุปรุโปรง เพราะเปนคัมภีรที่ดีมากเลมหนึ่งเพียง
หนาแรกก็ใหกำลังใจแกผูอานอยางมหาศาล โดย
กลาวไววาครอบครัวที่สั่งสมแตความดี ไมเพียงแต
หัวหนาครอบครัวจะไดรับผลดีเทานั้น แมลูกหลาน
ี
่
ี
86 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:57
.indd 86 1/6/2552 20:24:57
.indd 86
เหลนโหลนก็พลอยไดเสวยผลแหงความดีนั้นดวย
เพราะเหตุนี้ทานตาของทานขงจื่อ นักปราชญผู
เลื่องชื่อของจีน ทานจึงยกสูกสาวของทานใหกับ
ทานพอของทานขงจื่อ เพราะทานไดพิจารณาอยาง
ถื่ถวนแลววา ชายที่จะมาเปนบุตรเขยทานนั้น ไม
เพียงแตจะเปนผูประพฤติดีปฏิบัติชอบเทานั้น ยัง
ตองมีบรรพชนที่ประพฤติปฏิบัติชอบมาหลายชั่ว
อายุคนดวย และก็เปนความจริงตระกูลนี้ไดใหกำ
เนิดนักปราชญ ที่ชาวจีนทั้งประเทศตองสักการบูชา
เปนปูชนียบุคคลที่หายากในโลกผูหนึ่งคือทานขงจื่อ
ไงละลูก ตอมาทานขงจื่อไดสรรเสริญทาน ตี้ซุน ที่
พอไดกลาวใหลูกฟงไวทีหนึ่งแลว วาทานตี้ซุนเปน
ผูที่มีความกตัญูอยางยอดเยี่ยม หาใครเปรียบได
ยากบรรพชนของทานตี้ซุน จะตองยินดีปรีดาที่มีลูก
หลานที่ดีเซนไหวบูชา สวนลูกหลานที่กระทำตนไมดี
นั้น แมจะเซนไหวบูชาบรรพชน บรรพชนก็ไมยินดี
ดวย และไมยอมรับการเซนไหวบูชาดวย ลูกศึกษา
ิ
่
ี
ี
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 87
1/6/2552 20:24:57
.indd 87
.indd 87 1/6/2552 20:24:57
ประวัติศาสตรสมัยชุนชิวแลว ลูกก็จะเขาใจดีวาลูก
หลานของทานหลายชั่วอายุคนทีเดียว อดีตจึงเปน
ตัวอยางอันดี ที่ลูกจะไดศึกษาทำความเขาใจใหรู
แจงเห็นจริงและจดจำมาแตสิ่งที่ดีงามเพื่อประยุกต
ใชในชีวิตประจำวันของลูกเอง
มีขุนนางตำแหนงพระอาจารยทานหนึ่ง มีหนา
ที่ถวายพระอักษรฮองเต เมื่อยังทรงพระเยาวทานผู
ที่มีบรรพชนที่ยึดอาชีพแจวเรือจางมาหลายชั่วคน
มีอยูครั้งหนึ่ง ตั้งแตพระอาจารยยังไมเกิดฝนตก
นานจนทวมตลิ่งกระแสน้ำไดพัดพาชีวิตผูคน และ
ทรัพยสินลอยตามน้ำมามากมาย ชาวเรือจางตาง
ก็สาละวนเก็บทรัพยสิ้นขึ้นเรือเปนของตน มีแตทาน
ทวดและทานปูของพระอาจารยทานนี้เทานั้น ที่ไม
ยอมแตะตองสิ่งของใด ๆ เลย ตั้งหนาตั้งตาชวยชีวิต
คนที่ลอยตามกระแสน้ำอันเชี่ยวกรากมา ใครๆก็พา
กันหัวเราะเยาะวาทานทั้งสองโง ไมรูจักฉวยโอกาส
หาความร่ำรวยใสตน แตการณหาเปนเชนนั้นไม
ี
ี
่
88 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:57
.indd 88
.indd 88 1/6/2552 20:24:57
เมื่อทานปูไดลูกชายคือทานบิดาของพระอาจารย
นี้ ความเปนอยูของทานกลับไมลำบากดังแตกอน
ครอบครัวมีความสุขสบายขึ้น ทานทวดสิ้นบุญไป
แลว ตอมาทานปูก็ถึงแกกรรมลง มีเตาหยินทาน
หนึ่ง ซึ่งเชื่อกันมาวาเปนเทวดาแปลงรางมาปรากฏ
ไดแนะนำใหทานพอของพระอาจารย นำศพของ
ทานทวดและทานปูไปฝงรวมกันในที่แหงหนึ่งใกล
บานซึ่งมีชัยภูมิดีมาก เปนมงคลแกลูกหลานตอไป
ทุกวันนี้ฮวงซุย กระตายขาวนี้เปนที่เลื่องลือกลาว
ขวัญกันทั่วทุกทิศ สดุดีในเกียรติคุณของคนแจวเรือ
จางที่เปนทานทวดและทานปูของอาจารย เมื่อ
พระอาจารยถือกำเนิดมาพออายุได 20 ป ก็
สอบไลไดตามขั้นตอนทั้งหมด ไดรับราชการเปน
ขุนนาง จนไดเปนพระอาจารยถวายอักษรแกฮอง
เต เมื่อฮองเตทรงทราบถึงคุณงามความดีของทาน
ทวด และทานปูของพระอาจารย ก็ไดโปรดเกลาฯ
พระราชทานยศขุนนางใหกับทานทวด ทานปู และ
ิ
่
ี
ี
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 89
1/6/2552 20:24:58
.indd 89
.indd 89 1/6/2552 20:24:58
ทานพอของพระอาจารยอีกดวย เพื่อเปนการแสดง
ใหปรากฏวาการทำความดีงามนั้น ยอมไดรับสิ่ง
ที่ดีงาม สมควรเปนแบบอยางแกบุคคลทั่วไป แม
ลูกหลานของพระอาจารยก็ไดรับราชการเปนใหญ
เปนโตตราบจนทุกวันนี้มากมาย
มีเสมียนอำเภอทานหนึ่ง แมจะมีตำแหนง
เล็ก ๆ แตจิตใจนั้นเปยมดวยเมตตาธรรมเปนคน
รักษาระเบียบวินัยของราชการอยางเครงครัด มี
ความยุติธรรมเปนที่ตั้ง ไมทำสิ่งไรที่ผิดศีลธรรม
สวนนายอำเภอนั้น เปนคนดุรายอยูมาวันหนึ่ง
นายอำเภอสั่งเฆี่ยนผูตองหา ที่ไมยอมรับสารภาพ
ตีจนเนื้อแตกเลือดไหลนองพื้น ก็ยังไมหายโกรธ
เสมียนอำเภอทนเห็นความทารุณไมไหว จึงคุกเขา
ตอหนานายอำเภอ ขอใหปรานีนักโทษ หยุดตี
เสียที นายอำเภอตอบวาปรานีนะได แตผูตอง
หาคนนี้ไมรักษากฎหมาย ไมมีศีลธรรม จะไม
ใหโกรธกระไรได เสมียนอำเภอจึงโขกศีรษะลง
ี
ี
่
90 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:58
.indd 90
.indd 90 1/6/2552 20:24:58
กับพื้น พลางพูดวา ผูที่เปนขุนนางถาไมชำระ
ความตามเหตุผลขอเท็จจริง เอาแตอารมณตน
เปนใหญ ราษฎรยอมไมมีตัวอยางอันดีงามให
ประพฤติปฏิบัติตาม จิตใจของราษฎรหาที่ยึดเหนี่ยว
เปนสรณะไมได การชำระความนั้น แมจะสอบสวน
ไดความจริงออกมาแลว ก็ไมควรดีใจจะทำใหเกิด
ความประมาทเลินเลอ ไมไดความจริงที่อยูลึก
กวาความจริงธรรมดา ทำใหการชำระความผิด
พลาดไดงาย แมจะไดความจริงทั้งหมดออกมา
แลว ก็ยังไมควรดีใจ ควรจะเสียใจและสงสาร
ที่เขาทำผิดไปโดยความจงใจก็ดี เพราะรูเทาไมถึง
การณก็ดี ยังตองนำเมตตาธรรมมารวมกับการ
วินิจฉัยคดีความดวย ทางใดที่ผอนหนักเปนเบา
ได ก็ควรใหโอกาสเขาไดกลับตัวกลับใจเปนคน
ดีตอไป ถาแสดงความโกรธมากมายเชนนี้ผูตอง
หาเกรงอาญา ก็จะรีบยอมรับเสียกอน ทั้งๆ ที่ตน
มิไดทำผิดดังที่ถูกกลาวหา จะมิเปนการปรักปรำ
ิ
่
ี
ี
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 91
1/6/2552 20:24:58
.indd 91
.indd 91 1/6/2552 20:24:58
ราษฎรไปหรือ ดีใจยังเปนการไมบังควร จักโกรธ
ไดที่ไหน นายอำเภอสำนึกในคำพูดของเสมียนอำ
เภอ แตนั้นมาก็ไมกลาแสดงความโกรธความดีใจ
ในขณะที่ชำระความอีกเลย
ทีนี้พอจะพูดถึงความดีขอที่สอง คือ ทำความ
ดีโดยบริสุทธิ์ใจหรือแฝงดวยเจตนาใด ๆ สมัยนี้คน
สวนมากชอบคนที่มีนิสัยไมดื้อรั้นวาเปนคนดี แต
นักปราชญทานมักจะชอบคนที่เปนตัวของตัวเอง
เพราะคนชนิดนี้มักจะสอนงาย แตหาไดยากมาก
คนที่วานอนสอนงาย ชักจูกอยางไรก็ไปอยางนั้น
ถึง แมใครตอใครพากันชมเชยวา เปนคนดีนักหนา
ก็ตามที แตทานนักปราชญกลับเห็นวาคนชนิดนี้
เปนผูรายในคุณธรรม สอนใหดีไดยาก หาความ
กาวหนาไมได เพราะฉะนั้นความดีความไมดี ชาว
โลกมักเห็นตรงขามกับ นักปราชญเสมอสวนเทวดา
ฟาดินนั้น มีความเห็นตรงกับนักปราชญเสมอ ดังนั้น
การทำความดีจึงมิไดอาศัยที่ตาดู หูฟง แตตองเริ่ม
ี
่
ี
92 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:58
.indd 92
.indd 92 1/6/2552 20:24:58
ที่ใจของตนเองเริ่มไตรตรอง สำรวจตนเองอยาง
ระแวดระวัง อาศัยกำลังใจของเราเองซักฟอกจิตใจ
ใหใสสะอาด ไมวาจะทำอะไร ก็ใหคิดถึงประโยชน
สุขของผูอื่นกอน แลวทำดวยความบริสุทธิ์ใจไมแฝง
ไวดวยเจตานาที่จะตองการการตอบแทนจากใคร
จึงจะเปนความดีโดยบริสุทธิ์ หากเราทำความดีเพื่อ
เอาใจผูอื่นก็ดี หวังการตอบแทนก็ดี ก็ไมใชความดี
ที่เกิดจากความบริสุทธิ์ใจแลว เปนการเสแสรง
เพทุบายเพื่อหวังประโยชนตนเปนที่ตั้ง เปนเจตนา
ที่ไมบริสุทธิ์ใจถือเปนความดีแทไมได
สวนความดีขอที่สาม คือการทำดีที่มีผูรูเห็น
และไมมีผูรูเห็น ถาเราทำความดี มีคนรูเห็นมาก
ก็กลายเปนความดีทางโลกไป แตทำแลวไมมีผูรู
เห็น เหมือนการปดทองหลังพระ นี่เปนความดีทาง
ธรรม ความดีทางธรรมฟาดินยอมประทานผลดีให
สวนความดีทางโลกจะไดรับแตชื่อเสียง เกียรติยศ
ความมั่งคั่งเปนผลตอบแทน การมีชื่อเสียงโดงดัง
ิ
่
ี
ี
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 93
1/6/2552 20:24:59
.indd 93
.indd 93 1/6/2552 20:24:59
นั้น ชาวโลกมักจะเห็นวาเปนผูมีบุญวาสนา แตทาง
ธรรมแลวเห็นวา ผูนั้นมิไดทำความดีมาก พอกับ
การมีชื่อเสียง จึงมักจะไดรับผลไมดีในบั้นปลาย
แตคนดีที่ไดรับการปรักปรำจนเสียชื่อเสียงนั้น ลูก
หลานกลับรุงเรืองไดดีมีสุข เพราะผูที่ไดรับการ
ปรักปรำสามารถอดทนตอการถูกประณามเหยียด
หยาม หวานอมขมกลืน กมหนารับ ความขมขื่นดวย
ความสงบเปนการสั่งสมกุศลกรรมอยางใหญหลวง
ลูกกหลานจึงมีโอกาสไดดี เพราะฉะนั้นลูกจะตอง
เห็นความสลับซับซอนอันล้ำลึก ของการทำความ
ดีที่ดีแท และดีปลอมจึงจะทำความดีไดถูกตอง
ความดีขอที่สี่ คือความดีที่ทำผิดหรือทำถูก
ในแควนหลูสมัยชุนชิวนั้น มีกฎหมายอยูขอหนึ่ง
กำหนดวาหากราษฎรในแควนหลู ถูกจับไปเปน
เชลยในแควนอื่น หากมีคนไถออกมาได สงคืน
แควนหลูไป จะไดรับเงินจำนวนหนึ่งเปนการตอบ
แทนเพราะสมัยชุนชิวนั้น ตางคนตางก็ตั้งตัวเปน
ี
่
ี
94 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:59
.indd 94
.indd 94 1/6/2552 20:24:59
อองกัน รบราฆาฟนเพื่อชิงเขตแดนกันจับเชลยศึก
ไดก็นำไปเปนขาทาสทั้งหญิงชาย แควนหลูเปน
แควนเล็ก ๆ ไมคอยจะมีกำลังไปสูรบกับใครนัก
จึงมักถูกแควนอื่นบุกเขามาจับราษฎรไปเปนทาส
เสมอ ใครใจบุญอยากทำความดี ก็นำเงินไปไถมา
คืนเจาผูครองแควนหลู ก็จะไดรับเงินรางวัลทันที
ตอมาทานจื่อกง ซึ่งเปนศิษยเอกของทานขงจื่อ
ทานก็ไปไถเชลยศึกคืนมาใหแควนหลู โดยไมยอม
รับเงินรางวัล เพราะทานมีฐานะดีอยูแลว ทำไป
โดยมิหวังผลตอบแทนใด ๆ แตเมื่อทานขงจื่อ
ทราบเรื่องเขา ทานก็โกรธลูกศิษยของทานมาก
ทานบอกวาแควนหลูนั้นคนจนมาก คนรวยมีนอย
ตอนี้ไป คงจะไมมีใครกลาไปไถเชลยศึกอีกแลว
เพราะทานจื่อกงไปทำตัวอยางเอาไวเชนนี้ ก็มีแต
คนที่มีฐานะดี จึงจะกลาเอาอยางทานจื่อกงได
สวนคนที่โลภเงินรางวัลก็ดี คนที่ไมคอยจะมีเงินนัก
ก็ดีตางก็ไมทำความดีอีกตอไป เพราะไมไดเงินก็ดี
ิ
่
ี
ี
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 95
1/6/2552 20:24:59
.indd 95
.indd 95 1/6/2552 20:24:59
ตางก็ไมทำความดีอีกตอไป เพราะไมไดเงินรางวัล
จะทำไปทำไม ดังนี้จึงเห็นไดวานักปราชญนั้นไมวา
จะทำอะไร ก็จะเปนเยี่ยงอยางแกผูอื่น จึงตองระมัด
ระวังจะทำอะไรผิดไมได คนก็จะพากันทำตาม
อยางผิด ๆ ไปดวย ความดีก็เลยเปนความดีปลอม
ไป
ตอมาวันหนึ่งทานจือลู ซึ่งเปนศิษยเอกของ
ทานขงจื่อเชนกัน ไดชวยคนตกน้ำไวได ชายคนนั้น
ใหวัวตัวหนึ่งเปนการตอบแทนที่ไดชวยชีวิตไว ทาน
จื่อลูก็รับเอาวัวนั้นมา ทานขงจื่อเมื่อทราบเรื่องก็
ดีใจมาก ทานพูดวา ตอนี้ไปในแควนหลูของเรานี้
จะมีคนชอบชวยเหลือผูอื่นเพิ่มขึ้นอีก เพราะเมื่อ
ทำความดีแลว มีคนเห็นความดีและไดรับการตอบ
แทนทันที ใครๆ ก็อยากจะทำความดีเชนนี้กันมาก
ขึ้น แตในสายตาชาวโลกแลวจะตองมองในทัศนะ
กลับกันกับทานขงจื่อเปนแน ชาวโลกจะตองเห็นวา
ทานจื่อกงดีชวยคนแลวไมหวังสิ่งตอบแทน สวน
ี
่
ี
96 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:24:59
.indd 96
.indd 96 1/6/2552 20:24:59
ทานจื่อลูนั้นไมดีชวยแลวก็ไมปฏิเสธการตอบแทน
แตนักปราชญทานมองไกล การทำความดีที่มีคน
นำไปเปนเยี่ยงอยางใหเกิดประโยชน ตอสวนรวม
ไดจึงจะเปนความดีแท สวนการทำความดีที่กลับ
ทำใหสถานการณเลวรายลงไป เปนผลรายตอ
สวนรวมแลวไซร ก็หาชื่อวาเปนความดีแทไม
สมมติวามีคนไมดีคนหนึ่งเที่ยวเกะกะระรานผูคน
ถาไมมีคนถือสา เห็นวาการใหอภัยเปนคุณธรรม
ที่ดีนี่เปนการทำความดีที่ผิด เพราะคนพาลนั้น
ก็ยิ่งไดใจ กลาทำความผิดหนักยิ่งขึ้น ผูคนก็จะถูก
ทำรายหนักขึ้น คนพาลนี้ก็จะตองถูกกฎหมาย
ลงโทษอยางหนัก แตถาไมปลอยใหคนพาลเหิม
เกริม หาทางกำราบเสียกอนที่จะสายเกินแก ก็จะ
เปนผลดีแกทุกฝาย เพราะฉะนั้น บางครั้งการไมให
อภัยคนพาลชวยกันกำราบใหกลับตัวได กลับจะ
เปนความดีแท
ิ
ี
ี
่
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 97
1/6/2552 20:25:00
.indd 97
.indd 97 1/6/2552 20:25:00
ความดีขอที่หา คือการทำความดีแลวผลทำ
ใหผูอื่นเปนอยางไร แตกอนนี้ มีขุนนางไจเสี่ยงทาน
หนึ่งรับราชการ ในรัชกาลของพระเจาอิงจงฮอง
เต (พ.ศ. 1979-1992) ทานรับราชการดวยความ
ซื่อสัตยสุจริตไมมีดางพรอย เปนที่เคารพนับถือ
ของคนทั่วไป ตอมาทานปลดเกษียณตนเองกลับไป
อยูภูมิลำเนาเดิมของทานที่ชนบทประชาชนก็พากัน
มาเคารพทานตางก็เปรียบทานดุจขุนเขาอันสูงสุด
ในแผนดินจีน คือทานซาน และเปรียบดุจดาวเหนือที่
สุกใสกวาดาวใดๆ ในพิภพ แตมีชายขี้เมาคนหนึ่งมา
ดาทานซึ่งๆ หนา ทานเห็นเปนคนเมาก็ไมถือโกรธ
กลับบอกคนรับใชวาอยาไปเอาเรื่องกับคนเมาเลย
ปดประตูเสียเถิดตอมา ชายขี้เมาคนนี้ไดรับโทษ
ประหารชีวิต เมื่อทานไจเสียงรูเขาก็เสียใจมาก
รำพึงวาถาเราเอาเรื่องเสียแตแรกที่ดาเรา จับไป
ทำโทษสถานเบาเสียที่อำเภอ เขาก็จะไมตองรับ
โทษประหารในวันนี้ เพราะเราแท ๆ กรุณาเขาผิด
ี
ี
่
98 วธสรางความด (โอวาท 4 ทานเหลยวฝาน)
ิ
ี
1/6/2552 20:25:00
.indd 98
.indd 98 1/6/2552 20:25:00
กาละไป ทำใหเขาเหิมเกริม ทำชั่วจนตัวตาย นี่คือ
ตัวอยางของความใจดี แตกลับทำใหผูอื่นไดรับผล
ชั่วตอบแทน
สวนการกระทำที่เห็นวาราย แตกลับเปน
ผลดีนั้น ก็มีตัวอยางเชนกัน มีอยูครั้งหนึ่งบาน
เมืองเกิดทุพภิกขภัยราษฎรตางแยงชิงกันกินใน
กลางวันแสก ๆ เศรษฐีทานหนึ่ง จึงไปรองตอนาย
อำเภอใหระงับเหตุกอนที่จะเกิดจลาจล แตนาย
อำเภอไมเอาเรื่อง คนยากจนก็เลยไดใจพากันยื้อ
แยงกันยิ่งขึ้น เศรษฐีเห็นไมเปนการ จึงระดมผูคน
ของตนออกปราบเอง เรื่องจึงสงบการกระทำของ
เศรษฐีทานนี้ แมจะรุนแรงแตก็ทำดวยความสุจริต
ใจ หวังมิใหเกิดจลาจล จึงเปนการทำความดีแทอีก
วิธีหนึ่ง
ความดีขอที่หก คือความดีที่กระทำครึ่งๆ
กลางๆ และทำอยางสมบูรณ ในคัมภีรเองเก็ง
ิ
ี
ี
่
โอวาทขอท 3 วธสรางความด ี 99
1/6/2552 20:25:00
.indd 99
.indd 99 1/6/2552 20:25:00