บทเสภาสามัคคีเสวก

วิชาภาษาไทย ช้นั มัธยมศกึ ษาตอนตน้

สามคั คีเสบวทเสกภา
วรรณคดีวจิ ักษณ์

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้นั พื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผสู้ อน : ครูธีรศักด์ิ (ครูหนึ่ง) จริ ะตราชู

๑. วิศวกรรมา
๒. สามัคคีเสวก

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผสู้ อน : ครูธีรศักดิ์ (ครหู นง่ึ ) จิระตราชู

วรรณคดวี ิจกั ษณ์ วศิ วกรรมาและสามคั คีเสวก

เป็นบทประพันธ์ตอนหน่ึงในบทเสภา
สามคั คีเสวก พระราชนพิ นธ์ในพระบาทสมเด็จ

ร.๖พระมงกฎุ เกล้าเจ้าอยู่หวั

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง ผสู้ อน : ครธู รี ศักด์ิ (ครหู น่ึง) จริ ะตราชู
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

วรรณคดวี ิจกั ษณ์ วศิ วกรรมาและสามคั คีเสวก

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง ผ้สู อน : ครูธรี ศกั ดิ์ (ครูหน่งึ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

วรรณคดวี จิ ักษณ์ วศิ วกรรมาและสามคั คเี สวก

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผสู้ อน : ครูธรี ศักดิ์ (ครูหนึง่ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความเปน็ มา วศิ วกรรมาและสามคั คเี สวก

บทเสภาสามคั คเี สวก (อ่านวา่ เส-วก หมายถึง
ขา้ ราชการในราชสานกั ) เปน็ บทพระราชนพิ นธใ์ น

พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกล้าเจา้ อยหู่ วั ซง่ึ ไดพ้ ระราช

นพิ นธข์ น้ึ เมอ่ื พ.ศ.๒๔๕๗ เพื่อใชส้ าหรบั ขบั อธิบาย

นาเรอ่ื งในการฟอ้ นราตอนตา่ งๆ ซึ่งไดท้ รงอธบิ ายทมี่ าไว้
ดังน้ี

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผสู้ อน : ครูธีรศักด์ิ (ครหู น่งึ ) จิระตราชู

ความเป็นมา วศิ วกรรมาและสามัคคีเสวก

“เมอ่ื ข้าพเจ้าออกไปพกั ผ่อนอิรยิ าบถอยทู่ ่พี ระราชวัง
สนามจันทร์ ไดม้ ีข้าราชการในราชสานกั ผลดั เปลย่ี นกนั
จดั อาหารเลย้ี งดูกนั ทกุ ๆวนั เสาร์ และเมอื่ เลีย้ งแลว้ มกั จะ
มีอะไรดกู ันเลน่ อยา่ ง ๑ โดยมากผู้เล้ยี งไดห้ าภาพยนตร์
ไปฉายดู และไดด้ หู ลายๆวนั เสารต์ ิดๆกนั กพ็ ากนั ออกเบอื่
จึงได้คิดเปล่ยี นเปน็ มีการเล่นอย่างอ่นื ๆบา้ ง

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผู้สอน : ครธู ีรศกั ด์ิ (ครหู น่ึง) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความเปน็ มา วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก

ฉะน้ัน เมื่อจวนจะถึงคราวที่เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิ
บดีจัดเลี้ยง เจ้าพระยาธรรมาฯ ได้ขอให้ข้าพเจ้าคิดหา
การเล่นสักอย่าง๑ ข้าพเจ้าจึงได้ผูกระบา สามัคคีเสวก
ข้ึน ระบาท่ีกล่าวน้ีได้เล่นตามแบบใหม่เป็นคร้ังแรก
กลา่ วคอื ไมม่ ีบทร้องเลย มีแตห่ น้าพาทย์ประกอบกับท่า
ระบาเทา่ น้นั

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผสู้ อน : ครธู ีรศกั ดิ์ (ครหู นงึ่ ) จิระตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความเปน็ มา วิศวกรรมาและสามคั คเี สวก

คราวน้รี าพงึ ขึ้นว่า ในเวลาพักระหว่างตอนแหง่ ระบานน้ั
คร้นั จะใหพ้ ณิ พาทยบ์ รรเลง พิณพาทยน์ น้ั ก็ได้ตีเหน็ด
เหนือ่ ยตลอดเวลาทเ่ี ล่นระบา ควรให้พิณพาทยไ์ ดพ้ กั
หายเหนอ่ื ยบา้ ง ขา้ พเจ้าจงึ ตกลงแต่งบทเสภาขนึ้
สาหรบั ขบั ระหว่างตอน”

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง ผสู้ อน : ครูธีรศักดิ์ (ครูหนึง่ ) จิระตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความคดิ รวบยอด วศิ วกรรมาและสามคั คเี สวก

บทเสภาตอนที่ ๑
กจิ การแหง่ พระนนที

กลา่ วสรรเสริญ พระนนทีว่า
เป็นเทพเสวกท่ีดี รบั ใช้พระอศิ วร
อย่างซอื่ สัตยแ์ ปลงร่างเปน็ โคอสุภ

ราช เพอ่ื ใหพ้ ระอศิ วรประทับ

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง ผู้สอน : ครธู รี ศักด์ิ (ครูหนึง่ ) จริ ะตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความคดิ รวบยอด วิศวกรรมาและสามคั คีเสวก

บทเสภาตอนท่ี ๒ ผู้สอน : ครูธีรศักด์ิ (ครหู น่ึง) จิระตราชู
กรีนิรมติ

กล่าวสรรเสรญิ พระคเณศ
เทพเจ้าแหง่ ศลิ ปวิทยา เปน็ ผสู้ ร้าง
ช้าง ตระกูลต่างๆ 8 ตระกูล

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความคิดรวบยอด วศิ วกรรมาและสามคั คีเสวก

เสภาตอนที่ ๓
วิศวกรรมา

กล่าวสรรเสริญ พระวิศวกรรมเทพ

ผูใ้ หก้ าเนดิ การกอ่ สร้างและช่าง นานา

ชนดิ

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผสู้ อน : ครูธีรศักด์ิ (ครหู น่งึ ) จิระตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ความคิดรวบยอด วิศวกรรมาและสามคั คเี สวก

บทเสภาตอนที่ ๔
สามัคคเี สวก

กล่าวถงึ ความสามคั คีในหมรู่ าช
เสวกให้ขา้ ราชการมีความจงรกั ภกั ดี
ซอ่ื สตั ย์ และขยันทางาน

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผู้สอน : ครธู รี ศกั ดิ์ (ครูหนึ่ง) จิระตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ประวัตผิ ูแ้ ต่ง

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหา
วชิราวุธฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็น
พระมหากษัตริยร์ ัชกาลท่ี 6 แห่งราชวงศ์
จักรี ทรงพระราชอัจฉริยภาพและทรง
บาเพ็ญพระราชกรณยี กิจในหลายสาขา

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผสู้ อน : ครูธีรศักด์ิ (ครหู นึ่ง) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ประวัตผิ ูแ้ ต่ง

ท้ังด้านการเมืองการปกค รอง
การทหาร การศึกษา การสาธารณสุข
การต่างประเทศ และท่ีสาคัญท่ีสุดคือ
รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ดา้ นวรรณกรรมและอักษรศาสตร์

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผสู้ อน : ครธู ีรศักดิ์ (ครูหนึง่ ) จิระตราชู

ประวตั ผิ ูแ้ ต่ง

ได้ทรงพระราชนิพนธ์งานประพันธ์
ไวห้ ลายประเภท อาทิ บทละคร บทความ สาร
คดี นิทาน นิยาย เร่ืองส้ัน พระบรมราโชวาท
พระราชหัตถเลขาและทรงใช้พระราชนิพนธ์
เป็นส่ือแสดงแนวพระราชดาริในเรื่องต่างๆ
เป็นจานวนมาก

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผูส้ อน : ครธู ีรศกั ด์ิ (ครหู น่งึ ) จริ ะตราชู

ประวตั ิผแู้ ต่ง

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ไดร้ ับการถวายพระราชสมัญญาว่า

“สมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า”

ซงึ่ หมายถึง

“นกั ปราชญผ์ ยู้ ่ิงใหญ่”

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง ผู้สอน : ครูธีรศกั ด์ิ (ครหู น่งึ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ประวัติผู้แต่ง

และยังทรงได้รับยกย่องจากองค์การ
ศึ ก ษ า วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม แ ห่ ง

สหประชาชาติ (UNESCO) ให้ทรง
เป็น ๑ ใน ๕ ของนักปราชญ์ไทย
ใน พ.ศ. ๒๕๑๕

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผู้สอน : ครูธีรศักด์ิ (ครหู นึ่ง) จิระตราชู

ลกั ษณะคาประพนั ธ์

บทเสภาสามคั คเี สวก เป็นบทประพันธ์
ประเภท “กลอนเสภา” ซึ่งเป็นกลอนท่ีแต่ง
ขึ้นเพื่อให้เล่านิทานเป็นทานอง โดยใช้
“กรับ” เป็นเครอ่ื งประกอบจังหวะ

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผูส้ อน : ครูธีรศักดิ์ (ครหู นง่ึ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ลกั ษณะคาประพนั ธ์

๑. เนื้อความตอนหน่ึง ยาวกค่ี ากลอนกไ็ ด้

๒. จานวนคาในแต่ละวรรคอาจไม่เท่ากัน มี
ตง้ั แต่ ๖-๙ คา

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง ๓. การส่งและการรับสัมผัส คือ คาสุดท้ายของวรรคหน้า
นิยมสัมผัสกับคาที่ ๑-๕ ของวรรคหลัง และคาสุดท้ายของ
วรรคสง่ ของกลอนบทแรก สง่ สมั ผัสไปยังคาสุดทา้ ยของวรรค
รบั ในกลอนบทตอ่ ไป

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผ้สู อน : ครธู รี ศกั ด์ิ (ครูหน่ึง) จริ ะตราชู

ลักษณะคาประพันธ์

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง ผู้สอน : ครูธรี ศกั ดิ์ (ครูหน่งึ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

ลกั ษณะคาประพันธ์
ประการหน่ึงพึงคดิ ในจิตม่ัน วา่ ทรงธรรม์เหมือนบดิ าบงั เกิดหวั

ควรเคารพยาเยงและเกรงกลวั ประโยชน์ตวั นกึ น้อยหน่อยจะดี
ควรนกึ วา่ บรรดาขา้ พระบาท ลว้ นเปน็ ราชบริพารพระทรงศรี

เหมอื นลกู เรอื อยู่ในกลางหว่างวารี จาต้องมีมิตรจิตรสนทิ กัน

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผู้สอน : ครธู รี ศักดิ์ (ครหู นงึ่ ) จริ ะตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผ้สู อน : ครูธีรศกั ด์ิ (ครหู น่งึ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

คาศัพทน์ า่ รู้ ชา่ งเงิน
ชา่ งทอง
ช่างประดษิ ฐ์รัชดา ชา่ งกอ่ สรา้ ง
ช่างรปู พรรณสวุ รรณกจิ ตา่ งชาติ
ช่างสถาปนา คน
ชาตไิ พรัช
นรชน

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผูส้ อน : ครูธรี ศกั ด์ิ (ครหู นึ่ง) จริ ะตราชู

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

คาศพั ทน์ า่ รู้

วิเลขา งามยง่ิ
ศรวี ไิ ล เจริญ มีอารยธรรม มวี ัฒนธรรม
ศานติ ความสงบ
รัตนประกร (ประดิษฐ)์ ทาเพชรนิลจินดา
บรรโลม ทาใหพ้ งึ ใจ

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผู้สอน : ครูธรี ศักดิ์ (ครหู นึง่ ) จิระตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

เน้อื หา

อันชาติใดไร้ศานตสิ ุขสงบ ต้องมวั รบราญรอนหาผ่อนไม่
ณ ชาติน้นั นรชนไม่สนใจ ในศลิ ปะวไิ ลละวาดงาม
แตช่ าติใดรุง่ เรอื งเมอื งสงบ ว่างการรบอริพลอนั ลน้ หลาม
ย่อมจานงศิลปาสงา่ งาม เพ่อื อร่ามเรืองระยับประดบั ประดา

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผู้สอน : ครูธีรศกั ด์ิ (ครหู น่งึ ) จิระตราชู

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

เนื้อหา

อันชาตใิ ดไรช้ ่างชานาญศิลป์ เหมือนนารนิ ไรโ้ ฉมบรรโลมสงา่
ใครใครเห็นไมเ่ ป็นท่จี าเรญิ ตา เขาจะพากันเยย้ ให้อับอาย
ศิลปกรรมนาใจให้สร่างโศก ชว่ ยบรรเทาทุกขใ์ นโลกใหเ้ หือดหาย
จาเริญตาพาใจใหส้ บาย อีกรา่ งกายก็จะพลอยสขุ สราญ

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผู้สอน : ครูธีรศกั ดิ์ (ครูหนึ่ง) จริ ะตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

เน้ือหา
แมผ้ ู้ใดไมน่ ยิ มชมส่งิ งาม

เมอื่ ถึงยามเศรา้ อรุ านา่ สงสาร
เพราะขาดเคร่อื งระงับดับราคาญ
โอสถใดจะสมานซึง่ ดวงใจ
เพราะการช่างนีส้ าคญั อนั วิเศษ
ทกุ ประเทศนานาท้งั นอ้ ยใหญ่
จึงยกยอ่ งศลิ ปะกรรม์นั้นทวั่ ไป
ศรวี ไิ ลวิลาศดีเป็นศรีเมอื ง

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผูส้ อน : ครูธีรศักด์ิ (ครูหนึ่ง) จริ ะตราชู

เนื้อหา
ใครดูถกู ผู้ชานาญในการช่าง

ความคิดขวางเฉไฉไม่เข้าเรอื่ ง
เหมือนคนบา้ คนไพรไม่รุ่งเรือง
จะพดู ด้วยนน้ั ก็เปลืองซ่ึงวาจา
แต่กรุงไทยศรีวไิ ลทันเพอ่ื นบา้ น
จึง่ มชี ่างชานาญวเิ ลขา
ทง้ั ช่างป้นั ช่างเขยี นเพียรวชิ า
อีกชา่ งสถาปนาถกู ทานอง

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผสู้ อน : ครูธรี ศกั ดิ์ (ครหู นึ่ง) จริ ะตราชู

เนอื้ หา
ทงั้ ชา่ งรปู พรรณสุวรรณกจิ

ช่างประดิษฐ์รัชดาสงา่ ผ่อง
อีกช่างถมลายลักษณะจาลอง
อีกช่าชองเชงิ รัตนะประกร
ควรไทยเราชว่ ยบารงุ วชิ าช่าง
เครอ่ื งสาอางแบบไทยสโมสร
ชว่ ยบารุงชา่ งไทยให้ถาวร
อยา่ ให้หย่อนกวา่ เขาเราจะอาย

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผู้สอน : ครูธรี ศักดิ์ (ครูหนง่ึ ) จริ ะตราชู

เน้ือหา
อนั ผองชาตไิ พรชั ช่างจดั สรร

เป็นหลายอย่างต่างพรรณเข้ามาขาย
เราต้องซอื้ หลากหลากและมากมาย
ต้องใช้ทรัพยส์ ุรุย่ สรุ า่ ยเป็นกา่ ยกอง
แม้พวกเราชาวไทยตั้งใจช่วย
เอออานวยชา่ งไทยให้ทาของ
ช่างคงใฝใ่ จผกู ถูกทานอง
และทาของงามงามขน้ึ ตามกาล

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ ผสู้ อน : ครูธรี ศักด์ิ (ครหู น่งึ ) จิระตราชู

เน้อื หา

เราชว่ ยช่างเหมือนอยา่ งชว่ ยบา้ นเมือง
ไดป้ ระเทอื งเทศไทยอนั ไพศาล
สมเป็นเมืองใหญ่โตมโหฬาร
พอไม่อายเพ่อื นบ้านจ่งึ จะดี

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผสู้ อน : ครูธรี ศกั ด์ิ (ครูหน่งึ ) จิระตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

บทเสภาสามคั คีเสวก ตอน วิศวกรรมมา

ชาติใดท่ีมีศึกสงครามไม่มีความสงบสุขในแผ่นดิน ประชาชน
ย่อมไม่มีจิตใจสนใจความงดงามของศิลปะ แต่หากประเทศใด(ชาติใด)
บ้านเมืองสงบสุขปราศจากสงคราม ประชาชนก็จะ ทานุบารุงการ
ศิลปกรรมทั้งปวงให้เจริญรุ่งเรือง ชาติใดท่ีปราศจากช่างศิลป์ก็
เปรียบเสมือนหญิงสาว ที่ไม่มีความงามไม่เป็นท่ีต้องตาต้องใจของ
ใคร มแี ต่จะถกู เยาะเย้ยใหไ้ ด้อาย

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมมา

อันศิลปกรรมนั้นช่วยทาให้จิตใจคลายเศร้าช่วยทาให้
ความทุกข์หมด ทาให้จิตใจของเรามีความสุขซึ่งจะ
ส่งผลให้ร่างกายแข็งแรงไปด้วย(ทาให้สุขภาพใจและ
กายดี) ตรงกันข้ามหากใครไม่เห็นคุณค่าความงาม
ของศิลปะ

บทเสภาสามคั คเี สวก ตอน วิศวกรรมมา

เม่ือเผชิญความทุกข์ก็ไม่มีสิ่งใดมาเป็นยาช่วยสมาน
บาดแผลของจิตใจ เขาเหล่าน้ันจึงเป็นคนที่น่าสงสารย่ิง
นัก เพราะความรู้ทางช่างศิลป์สาคัญเช่นนี้ นานาประเทศ
จึงนิยมยกย่องคุณค่าของศิลปะและความสามารถเชิงช่าง
ของชา่ งศิลป์ วา่ เปน็ เกยี รตยิ ศความรุ่งเรืองของแผ่นดนิ

บทเสภาสามคั คเี สวก ตอน วศิ วกรรมมา

คนที่ไม่เห็นคุณค่าของศิลปะก็เหมือนคนป่าคนดง ป่วยการ
อธิบาย พูดด้วยก็เปลืองน้าลายเปล่า แต่ประเทศไทยของ
เรานั้นเห็นคุณค่าของงานช่างศิลป์ เช่น ช่างป้ัน ช่าง
เขียน ช่างสถาปัตย์ ช่างทองรูปพรรณ ช่างเงิน ช่างถม
และช่างอัญมณี ซึ่งเราควรสนับสนุนงานช่างศิลป์ไทยให้
ก้าวหนา้ รงุ่ เรอื ง อย่าให้ด้อยน้อยหน้ากว่านานาประเทศ

บทเสภาสามคั คีเสวก ตอน วิศวกรรมมา

ชาวต่างชาติเม่ือมาเยือนเมืองไทยจะได้ซื้อหางานศิลปะ
เหล่าน้ีกลับไปเพราะเห็นในคุณค่า การช่วยสนับสนุนงาน
ศิลปกรรม และส่งเสริมช่างศิลป์ไทยให้สร้างสรรค์งาน
ศิลปะข้ึนจึงเท่ากับได้ช่วยพัฒนาชาติให้เจริญพัฒนาอย่า
ถาวร

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผ้สู อน : ครูธีรศกั ด์ิ (ครหู น่งึ ) จริ ะตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

คาศัพท์น่ารู้

กะลาสี ลูกเรือ
เฉโก ฉลาดแกมโกง
เสวก อ่านว่า เส-วก หมายถงึ
ทรงธรรม ข้าราชการในราชสานัก
พระเจ้าแผน่ ดิน

รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง ผ้สู อน : ครธู รี ศักด์ิ (ครหู น่งึ ) จิระตราชู

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

คาศพั ทน์ ่ารู้

นาวา เรอื
ทิฐิ ความดอ้ื รนั้ ความดื้อดึงใน

ความเห็นของตน
กปั ปติ นั (กัปตนั ) พระมหากษตั ริย์
โยเส มาจากคาวา่ โยโส หมายถงึ อวดดี

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง ผ้สู อน : ครูธรี ศกั ดิ์ (ครหู น่งึ ) จิระตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

คาศัพท์นา่ รู้

วารี น้า
สมัครสโมสร เต็มใจรว่ มด้วย
อบั ปาง ลม่ จม
ยาเยง เกรงกลัว

รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง ผู้สอน : ครูธีรศกั ดิ์ (ครหู นง่ึ ) จิระตราชู

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑

เนอื้ หา

ประการหนง่ึ พงึ คดิ ในจิตม่ัน
ว่าทรงธรรม์เหมอื นบิดาบังเกิดหวั
ควรเคารพยาเยงและเกรงกลวั
ประโยชน์ตัวนึกน้อยหน่อยจะดี

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พืน้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หนึ่ง

ผูส้ อน : ครธู ีรศกั ดิ์ (ครูหน่งึ ) จริ ะตราชู

เน้อื หา

ควรนกึ ว่าบรรดาข้าพระบาท
ล้วนเป็นราชบรพิ ารพระทรงศรี
เหมือนลกู เรอื อย่ใู นกลางหวา่ งวารี
จาต้องมีมติ รจติ รสนทิ กนั

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ผ้สู อน : ครธู รี ศกั ด์ิ (ครหู นึ่ง) จริ ะตราชู

เน้อื หา

แม้ลูกเรอื เช่อื ถอื ผ้เู ปน็ นาย
ตอ้ งมงุ่ หมายชว่ ยแรงโดยแข็งขัน
คอยต้งั ใจฟังบงั คบั กปั ปติ นั
นาวานน้ั จึงจะรอดตลอดทะเล

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ผสู้ อน : ครูธรี ศกั ดิ์ (ครูหนึ่ง) จิระตราชู

เนอ้ื หา

แม้ลูกเรืออวดดมี ที ิฐิ
และเรม่ิ รเิ ฉโกยุ่งโยเส
เมอ่ื คล่ืนลมแรงจัดซดั โซเซ
เรือจะเหล่ระยาควา่ ไป

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พ้นื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ผ้สู อน : ครธู รี ศกั ด์ิ (ครหู น่ึง) จริ ะตราชู

เนอื้ หา

แม้ต่างคนตา่ งเถยี งเก่ียงแกง่ แย่ง
นายเรือจะเอาแรงมาแตไ่ หน
แม้ไม่ถือเคร่งคงตรงวนิ ยั
เมอ่ื ถงึ คราวพายใุ หญ่จะครวญคราง

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง

ผสู้ อน : ครูธีรศักดิ์ (ครหู นง่ึ ) จริ ะตราชู

เนือ้ หา

นายจะส่งั สงิ่ ใดไม่เขา้ จิต
จะต้องติดตันใจใหข้ ดั ขวาง
จะยงุ่ แล้วยุ่งเลา่ ไม่เข้าทาง
เรอื กค็ งอบั ปางกลางสาคร

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ี่หน่ึง

ผูส้ อน : ครูธรี ศักด์ิ (ครูหน่งึ ) จิระตราชู

เนอ้ื หา

ถงึ เสวที เี่ ป็นขา้ ฝา่ พระบาท
ไม่ควรขาดความสมคั รสโมสร
ในพระราชสานักพระภธู ร
เหมอื นเรือแลน่ สาครสมุทรไทย

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พื้นฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ผสู้ อน : ครธู ีรศกั ดิ์ (ครูหนง่ึ ) จริ ะตราชู

เน้อื หา

เหล่าเสวกตกที่กะลาสี
ควรคดิ ถึงหน้าท่นี น้ั เปน็ ใหญ่
รกั ษาตนเครง่ คงตรงวินัย
สมานใจจงรักพระจกั รี

ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษภ์ าษาไทยกบั ครพู ่ีหนึ่ง

ผสู้ อน : ครูธรี ศกั ดิ์ (ครหู นง่ึ ) จริ ะตราชู

เนื้อหา

ไม่ควรเลือกท่รี ักมกั ทชี่ ัง
สามคั คีเป็นกาลงั พลังศรี
ควรปรองดองในหม่รู าชเสวี
ใหส้ มทีร่ ว่ มพระเจ้าเราองค์เดียว

ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พ.ศ.๒๕๕๑ รกั ษ์ภาษาไทยกบั ครพู ่ีหน่ึง

ผสู้ อน : ครธู รี ศกั ดิ์ (ครหู นึ่ง) จริ ะตราชู