ถ า้ พ ด ู ก นั ต า ม ป รั ช ญ า จี น ทอง ย อ่ม ห นุ น น้ า เนื้อหา • น ้า ผมไม่เคยแปลว่า ปัญญา • ผมค้านมาตลอดว่า น ้า หรือ ธาตุน ้า หรือค าว่า 智 จากลัทธิหยู • ข ง จ อ ื้ นี่ แปลได้มากสุดคือ ค ว า ม ฉ ล า ด อ ย่า ง ย ง ิ่ แค่นั้น ไม่ใช่ตัว ปัญญา แต่ประการใดเลย
ปั ญ ญ า เ ห นื อ ก ว า่น้ นั เนื้อหา • ผมเคยแปลสั้นๆ ให้คนที่มาฟังบรรยายฟังว่า ปัญญา แปลว่า แก้ปัญหาได้ • สิ่งใดรู้เฉยๆ แต่แก้ปัญหาอะไรให้ชีวิตไม่ได้เลย ไม่เรียกว่า ปัญญา • เพราะมีปัญญา ชีวิตจะมีทางแก้ มีทางเดิน มีเป้าหมาย และไปต่อได้
เ พ ร า ะ มี ปั ญ ญ า ชี ว ต ิ จ ะ มี ท า ง แ ก้ มีทางเดิน มีเป้าหมาย และไปต่อได้ เสริม
ต ่ างกบ ั ความฉลาด เนื้อหา • ที่คนที่ฉลาดหลายคน เอาตัวไม่รอด ยากจน เข้ากับใครไม่ได้ มีปัญหากับการอยู่ร่วมกับคน • ไปจนถึงตัดตัวเองออกจากโลก ด้วยการ ฆ่าตัวตาย มากมาย ครับ • คนฉลาดก่อคดท ี ย ี่ากจะสบ ืได ้ แต่คนมีปัญญาจะไม่สร้างคดี หรือความทุกข์ใจให้คนอื่น
คนฉลาดก่อคดีที่ยากจะสืบได้ แต่คนมีปัญญาจะไม่สร้างคดี หรือความทุกข์ใจให้คนอื่น เสริม
เพราะ ปัญญาจะมีได้ เนื้อหา • ต้องมีศีล มีสมาธิ คอยช าระ คอยเติมเต็มกันไปมา ให้เจริญขึ้น พร้อมๆกัน • ค าสอนขงจอ ื ้ เป็ นความฉลาดอย่างยง ิ่ เพราะเป็ นความร ู ้ ทชี่่วยแก ้ปั ญหาทางโลกได ้
แต ่ในทางโลกต ุ ระ เนื้อหา • ยังแก้ไม่ได้ จึ่งไม่อาจกล่าวเรียกได้ว่าเป็น ปัญญา • บางท่านด้วยความไม่เข้าใจภาษาบาลี ก็ไปเขียนเติมว่า ปัญญาญาณ • ก็ ปัญญา นั้นเองนี้ • ค านี้ ก็มีค าว่า ญาณ อยู่ในนั้นแล้ว แต่เป็นญาณแบบพิเศษจ าพวกนึง แค่นั้นเอง
ท อ ง ห นุ น น้ า เนื้อหา • ฟังดนตรี ฝรั่ง เลยฉลาด โตไว หัวคิดไปไว • เหมือนจะเรียนรู้ไว • มันไปตรงกับส านวนจีนโบราณ ที่สอนลูกหลาน..ว่า ป๋ า เหมียว จู้ จ่าง 拔苗助長 คือชาวนาอยากให้ต้นกล้าโตออกรวงไวๆ แทนที่จะรอตามฤดูกาล ดูแลนาตัวเองตามปกติ
เ ป ล่า เ ล ย เขามีความคิดแปลกๆ เนื้อหา คือ ไปดึงเอาต้นกล้านั้นขึ้น ทีละนิด • แบบไม่ได้ดึงพรวดทีเดียวให้พ้นจากดินนะครับ • ดึงนิดเดียว ให้เหมือนดูว่า ต้นโตสูงขึ้นมานิดๆละ • ท าแบบนี้ทุกวัน ทุกวัน • สุดท้าย เมื่อรากไม่สามารถท างานได้ ต้นข้าวก็ตาย • คือ ก า รไ ป เ ร่ง โ ต เ ก น ิ วัย อัน ค ว ร นั้น เ อ ง
เสริม
เนื้อหา • เร่งให้ทันกับวิทยาการ และความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี • ลืมไปว่า คนเรามีชีวิตอย่างเดียวก็หาไม่ เรามีจิตใจที่ต้องหล่อเลี้ยงด้วย
ดนตร ีฝั ่ งเอเช ี ยส ่ วนมาก เนื้อหา เช่น จีน อินเดีย ไทย พม่า ลาว เขมร ชวา เปอร์เซีย • เหล่านี้ ล้วนออกมาทาง ธรรมชาติ • ธาตุไม้ • เสียงดนตรี ไม่กระชากสูงต ่ารุนแรงฉับพลันมาก ฟังแล้วเนิบๆ เย็นๆ
จ ะ โ ศ ก ห รื อ เ ก ร้ี ย ว เนื้อหา • ก็เกรี้ยวแบบ เกลียวคลื่นในทะเลคลั่ง • ยังไม่รุนแรงเท่า เกรี้ยวแบบไฟไหม้โลก อุกาบาต ภูเขาไฟระเบิด บึ้ม บั้ม • ส่งผลคือ การเจริญสติ เจริญปัญญาได้ง่าย • คลื่นความสงบ เกือบเท่าเสียงสวดสาธยายมนต์
ป ร ะ เ ด น ็ น้ี เ ช่น ก นั เนื้อหา • เสียงเมื่อหลากหลายกว่าภาพ ก็เพี้ยนง่ายกว่าภาพ • การเขียนอักขระภาษา โดยใช้เสียง หรืออ่านออกเสียง ก็เพราะทุกภาษา ย่อมต้องอ่านออกเสียง เพื่อสื่อสาร
เพราะมนุษย์ พูดคุยกน ั ดว ้ ยอ ่ านดว ้ ยเข ี ยนดว ้ ย ฟั งดว ้ ย เนื้อหา • ก็ย่อมจะอ่านได้ผิดแผกไปจากกัน หลายส าเนียง ทั้งๆที่อาจเขียนเหมือนกัน • และบางค า หรือบางเสียงที่คุณใช้สื่อสารกัน ก็ไม่สามารถเขียนเป็นตัวหนังสือได้
ตระกูลภาษาไต กะได เสริม
น้ี เ ป็ น จุ ด เ ด่น ข อ ง... • การจดบันทึกด้วยอักษรเสียง แบบภาษามคธ หรือ พระบาลี • หรือไทยเราก็รับอิทธิพลนี้มา คือ การผสมพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ มา เพื่ออ่านออกเสียง เนื้อหา
เ ร า ไ ม่ไ ด เ้ ป็ น อ กั ษ รภาพ แบบอียิปต์หรือจีน เนื้อหา • พิสูจน์ง่ายๆ คือ บทสวดมนต์ ทางพระพุทธศาสนา ทางเถรวาท จะสามารถสวดเสียงได้ใกล้เคียงกัน ทั้ง พม่า ไทย อินเดีย ศรีลังกา • ต่างกันแต่บ้างก็ ท่วงท านองและส าเนียง
https://www.youtube.com/watch?v=BOsNu4QzN68 เนื้อหา
แต ่ ถา ้ เปล ี ่ ยนไปทางจ ี น มหายาน ไปเลย • จะแตกต่างกันไป ด้วยการใช้อักษร ในการทับศัพท์ออกเสียงก็ดี • หรือไม่ก็ แปลพระสูตรจากพระบาลี ทับลงไปด้วยภาษาจีนเลยก็ดี เนื้อหา
ข อ้ เ ด่น ข อ ง อ กั ษ ร รู ป ภ า พ เนื้อหา • ตามปรัชญาจีน ถือว่า ออกมาทางธาตุไฟ คือ สัมผัสทางใจได้ไว เห็นภาพละจ าได้ไว และก็ลืมไว เหมือนเราไปเที่ยว สักพักก็ลืม • ภาพในอดีต ตอนแม่ป้อนข้าวเรา ป้อนนมเรา เราก็ลางๆเลือนๆ
แต ่ ส ิ ่ งท ี ่ เราจา ไดค ้ื อ เนื้อหา • ค าพูดแม่ เพลงกล่อมของแม่ ของย่า มากกว่า • เพราะเราจ าเสียงได้ ตราตรึง ติดแน่นกว่า • เพราะเสียง ปรัชญาจน ีให ้ ค ุ ณค่าออกมาทาง ธาต ุ นา ้
ด น ต รี ฝ รั่ง เลย เ ป็ น ธ า ตุ น้ า ผ ส ม ท อ ง เนื้อหา • เกิดเหตุแบบที่ได้ชี้แจงมาข้างต้น • ส่วนดนตรีฝั่งเอเชีย เป็น ธาตุน ้าผสมไม้ สอดผสานกันกลมเกลียวดี • และที่ส าคัญ ธ า ตุ ท ผ ี่ม ก า ลัง พู ด ใ น บ ร ร ทัด นี้ ไม่ใช่ ธ า ตุ ท ส ี่า ม า ร ถ จับ ไ ด้ ถ อ ื เ อ า ไ ด้ เ ส ย ี เ ม อ ื่ไ ห ร่ • อาจารย์บางท่าน เลยเรียกว่า ธาตุเทียม เพราะเหมือนจะจับต้องไม่ได้ มอง ไ ม่ค อ่ย เ ห น็ แ ต ก่ร็ บั รู ไ้ ด้
ค าแนะน าของผม คือ แบ ่ งเวลาใหล ้ ู กและตว ั ค ุ ณเองคร ั บ เนื้อหา • เมื่อต้องการกล่อมเกลาใจ หรือเค้ายังเด็ก ให้เค้าได้รับสิ่งที่เป็น ธาตุไม้ ธาตุไฟ เยอะหน่อย เช่น เสียงดนตรีไทย ดนตรีเอเชีย ที่ยกตัวอย่างไป ดนตรีจีนก็ด้วย ศิลปะวาดเขียนก็ด้วย • โตมาหน่อย อาจให้ฟัง หรือรับรู้ทางธาตุทองได้บ้าง เช่น ดนตรีสากล กีฬา หรือเทคโนโลยีตามแต่ถนัด
เสริม
เสริม
เสริม
ถา ้ ยง ัไม ่ ถ ึ งหา ้ หกขวบ เนื้อหา • อย่าเลยครับ อย่าเลยที่จะไปเอา คอมพิวเตอร์ มือถือ แสงรังสี • ย ้า ไม่ใช่แสงสีนะ แสงรังสี จริงๆ • แสงก็เป็นรังสีแบบนึงหละ • แต่เราไปพูดแสงสี ฟังดูสวย • ผมพูดว่า แสงรังสี จะได้สะอึก มีสติเห็นโทษมันบ้าง ว่า จอประสาทตา ที่ก าลัง ไม่แข็งแรงมาก โดนรังสีพวกนี้สาด ก็เสื่อมไว
เนื้อหา
สมย ั ก ่ อนจา กน ัไดไ้ หม เนื้อหา • ไปนั่งใกล้โทรทัศน์ ห่างแค่ศอก หรือ สองศอก จะโดนพ่อแม่เอ็ดว่า อย่าไปดูโทรทัศน์ใกล้ สายตาจะเสีย • ของพวกนี้ถ้ามีแสง ก็มี ฟลักแม่เหล็กไฟฟ้าตามมาด้วยครับ • มันบั่นทอนอวัยวะเราทั้งหมด แน่ๆหละ
ถ้าพูดตามปรัชญาจีน คือ ท อ ง ย อ่ม บ า ด ไ ม้ เนื้อหา • ท าให้ไม้บาดเจ็บ เผอิญว่า เป็น ทองเทียม เลยเลือดไม่ไหล เลยค่อยๆเสื่อม ไม่เสื่อมแบบ บอดทันที • แล้วสมัย นี้ คุณใ ห้ลู ก เ ล่น ม อ ื ถ อ ื แ ท บ เ ล ต ส ง ิ่พวก นี้ ห่างจากดวงตาน้อยๆของเขา ถึงศอกไหมครับ • มีเด็กคนไหนยื่นมือไปสุดแขน แล้วกดมือถือ
ห รื อ แ ค่น้ี กท านายได้เลย ็ เนื้อหา • อนาคต คนป่ วยโรคปอดจะเยอะ เพราะอากาศเสีย • คนป่ วยโรคมะเร็งหัวใจจะเยอะ เพราะสารพิษเยอะ และพักผ่อนน้อย • คนป่ วยโรคตา จะเยอะ เพราะตาไม่แข็งแรง มา ตัง้ แ ต่เ ด ก ็
ปร ั ชญาจ ี นเราถ ื อวา ่ วย ั เยาว ์... เนื้อหา • เป็นวัยที่เสริมสร้างพื้นฐานความแข็งแรง ของคนเราไปชั่วชีวิต • ย ้าว่า ชั่วชีวิต • คือถ้าไม่ดูแลช่วงนี้ให้ดี ต่อให้คุณท างานมีเงินเดือนละ จะกลับมายัดอาหารเสริม สารพัดสารวิเศษใส่ร่างกาย • ไม่ทันแล้วครับ รถด่วนขบวนสุดท้าย จากคุณไปตอนก่อนอายุ 16 ปีโดยประมาณ เป็นอย่างช้าสุดแล้ว ไวสุดที่รถขบวนส าคัญจากไปคือ 10ขวบ
เสริม
ใจเย็นๆครับ คุณผู้ปกครอง เนื้อหา • ไม่ต้องไปเร่งให้ลูกสอบได้ที่หนึ่ง เก่งภาษาพูดปร๋อ หรือเก่งคอมพ์ เก่งมือถือ แต่เด็กๆเล็กๆหรอกครับ • เสริมธรรมะ ศีลธรรม ศิลปะ ให้ชีวิตเค้าช่วงวัยเด็กเยอะๆ • คุณพูดเสมอไม่ใช่หรือ ว่าต้องการคนดี ลูกดี มากกว่าลูกเก่ง คือขอให้ลูกเรามีชีวิตที่ดีนะ • ก็แปลว่า ขอให้ลูกเราเป็นคนดีก่อนนั้นหละ
แล้วคุณ ล อ ง ห นั ก ล บั ม า ม อ ง ว า่ เนื้อหา • เวลาแต่ละวัน ที่คุณใช้ เพื่อเติมแบตเตอรี่แห่งความดีให้เขา มันน้อยหรือมาก กว่า แบตเตอรี่แห่งความรู้ เรียนพิเศษ และเทคโนโลยี
เสริม
ถา ้ อ ี กฝั ่ งมน ั มาก จะต้องมาประทว ้ งทา ไมวา ่ อ ี กฝั ่ งทา ไมเส ื ่ อม เนื้อหา • ก็เพราะคนเรา มีเวลาวันนึงเท่ากัน 12 ชั่วยาม • คุณไปยัดอันนึงใส่มาก ก็ไปกินเวลาที่จะไปเสริมอีกฝั่งนึง เป็นธรรมดา • และยิ่งวัยเด็ก ไม่มีความจ าเป็นเลยที่จะต้องไปก้าวทันเทคโนโลยี ใช้แค่ติดต่อสื่อสารแบบพอควร เช่น ติดต่อนัดหมายการนัดกลับบ้าน รับลูกจากโรงเรียนมาบ้าน หรือกลัวพลัดหลงกัน • ใช้เป็ นคร ั ้ งคราว พอแล ้ วคร ั บ
โลกเราอนาคต จะม ี ห ุ ่ นยนต ์ มาแทนแรงงานคนมากพอแลว ้ เนื้อหา • จะฉลาดกว่าคนด้วยซ ้า • คุณคิดค านวนทันหุ่นยนต์หรือไง
อยา ่ ผล ิ ต ห ุ ่ นยนตท ์ ี ่ ม ี หว ัใจเล ้ ี ยงดว ้ ยเล ื อดเน ้ ื อ เพ ิ ่ มอีกเลย เนื้อหา • ผลิตชีวิตที่มีคุณค่า มีประโยชน์ต่อตนเองและสังคมเถิด
ล่า สุ ด เมื่อเย็นวาน ผมตกใจมาก เนื้อหา • ปัญญาชนระดับอาจารย์มหาวิทยาลัย เป็นระดับ ดร. และท่านปฏิบัติธรรมบ้างด้วย • ท่านกล่าวว่า ก็ออกไปสังคมภายนอกมันวุ่นวาย ฉันขออยู่คนเดียวกับแฟนในคอนโด ดีกว่า นี่หละ สันโดษ
ผ ม ต อ บ ว า่ผ ด ิ แ ล ว้ ธรรมะ ไ ม่ใ ช่ส นั โ ด ษ แ บ บ น้ี เนื้อหา • แบบนี้เรียก สันโดดโดด สันอยู่คนเดียว • สันโดษจริงๆ คือ พอใจในสิ่งที่ตนมีไม่ไปท าอะไรตามกิเลส อยากๆตามกิเลส • ไม่ได้แปลว่า เลิกยุ่งกับใคร • พระพุทธศาสนาเรา ไม่ได้สอนให้คนเลิกช่วยเหลือกัน
ถ า้ แ บ บ น้ี • การเจริญ เมตตา กรุณา มุฑิตา ก็ย่อมไม่เกิด ไม่มีทั้งนั้น เพราะอยู่แบบโดดๆ แบบเดี่ยวๆ • ชั้นไม่พึ่งใคร ใครก็ไม่ต้องมายุ่งกับชั้น • “แต่ก็คุยกันและสนทนาธรรมกันบ้าง ท าบุญทางออนไลน์ตลอดนะค่ะ ” เนื้อหา
บุญ กุศล ธรรม อันแห้งแล้ง คือไม ่ไดเ ้ ก ิ ดความซาบซ ้ึ งใจมากมายหรอก เนื้อหา • และคนเดือดร้อนทุกข์ยากอีกมาก ที่แม้แต่จะเข้าอินเตอร์เนตไม่ได้ เพราะเค้าไม่มีเงินซื้อมือถือ • ที่ขอทานอยู่ไม่ไกลจากบ้านคุณ เกินรัศมีห้ากิโลนี้เล่า จะไม่ช่วยเขาเลยรึ • แม่บ้าน ยาม คนกวาดถนน เค้าสบายดีมีงานท า เราไม่ต้องช่วยอะไรแล้วรึ • นี้คือ บุญแห้งแล้ง คือ คิดแบบแห้งๆว่า ขอข้าพเจ้าอยู่ได้ สบาย ครอบครัวดี พอละ
ด ี กวา ่ น ้ น ั หน ่ อย กช ็่ วยคนบา ้ งตามโอกาส • แต่หัวใจที่นอบน้อม สละ มันหายไป • มันไม่ได้รับการ ส่อง มอง ขัด ฝึก ให้เป็นคนนอบน้อม จิตใจอยากช่วยคนทุกข์ยาก เมตตา กรุณาคนเดือดร้อน • เมื่อเป็นแบบนี้ ความถือตัวถือตนก็ยังมีอยู่ • ต่อให ้ มค ี วามส ุ ข ด ้ วยกา ล ั งสตปิั ญญา กา ล ั งทร ั พยท ์ ม ี่ี ก็ยังคงต้องทุกข์ใจ • เพราะไม่เคยเห็นความว่าง หรือ ความสงบทางใจ เนื่องจาก ยงัมค ี า วา่ตวัก ู ของก ู เนื้อหา
ลึ ก ๆ ภ า ย ใ น ใ จ ใ จ ไ ม่ไ ด ส้ ล ะออกไป ที่ ช่ว ย ใ ค ร เ ล ย • ใจมันอยู่กับหน้าจอ โอนเงินท าบุญเสียก็ได้บุญละ ก็สาธุ ก็กดไลค์ ก็จบไป จบไปเป็นวันๆ ไม่ได้เจริญจิตอันเป็นกุศลที่จะเมตตา • เมื่อ ย งั มี ค ว า ม ถื อ ต วั ถื อ ต น ศี ล ไ ม ม่ ี ท า ง จ ะ บ ร ส ิ ท ุ ธิ์ ได้ เพราะเราจะไม่มีปัญญาพอที่จะส่องเห็นข้อบกพร่อง เนื่องจากก าลังสติ ของเรามันจะน้อย • หรือต่อให้ลึกกว่าคนอื่นก็ ลึกในระดับผิวๆ ไม่ได้มองเห็นความจริงว่า โ อ้ห น อ จ ต ิ ใ จ เ ร า นี้ เ ป็ น บุ ญ ห ย า บ บุญ อ อ น ไ ล น์ ไ ม่ไ ด ท้ า ค ว า ม น อ บ น อ้ ม อ ะ ไ ร เ ล ย สละเสียแต่แรงทรัพย์อย่างเดียว เนื้อหา
ขอฝากพุทธพจน์สุดท้ายไว้ให้เป็ นสติปัญญา เต ื อนใจวา ่ จเช ธน องฺควรสฺส เหตุ องฺค จเช ชีวิต รกฺขมาโน องฺค ธน ชีวิตญฺจาปิสพฺพ จเช นโร ธมฺมมนุสฺสรนฺโต. พึงสละทรัพย์เพื่อรักษาอวัยวะ, เมื่อรักษาชีวิตพึงสละอวัยวะ, เมื่อค านึงถึงธรรม พึงสละอวัยวะ ทรัพย์ และแม้ชีวิต ทุกอย่าง. เนื้อหา
• คือ ให้สละทรัพย์ เพื่อแลกกับการไม่ต้องเสีย อวัยวะ เงินทองเท่าไหร่อย่าไปเสียดาย แบบที่เราๆท่านๆท ากันไง • ป่ วยที ผ่าตัดที ทุ่มกันสุดตัว เป็นหนี้ก็ยอม • อะละต่อมา พึงสละอวัยวะเพื่อรักษาชีวิต ก็ยอมตัด ยอมปาด ไส้บ้าง ตับบ้าง ไตบ้าง ตัดขาบ้าง แขนบ้าง เพื่อให้มีชีวิตรอด เนื้อหา
พ ึ งสละแมน ้ ท ุ กอยา ่ ง เพ ื ่ อธรรมะ คือสละยง ิ ่ กวา ่ สละช ี พ • ยิ่งกว่ายอมตาย คือ อย่าไปยอมตายแบบเปล่าประโยชน์ แต่ให้มุ่งมั่นใฝ่ดี ท าความดี • แม้นว่าทุกอย่างจะต้องสละลงไปหมด • เพราะแน่นอน ธรรมะ คือ การสละ สิ้นเสียซึ่ง ตัณหา ก็ต้องฝึกสละ เนื้อหา
ค ุ ณสละแค ่ ทร ั พย ์ เฉยๆ • เป็นการสละสิ่งที่คุณไม่ได้เดือดร้อน อาทรร้อนใจ มากมายนัก • แต่บางคนก็ท าด้วยความไม่ฉลาด สละทรัพย์ท าบุญจนเดือดร้อน หรือสละมาหน่อยก็เดือดร้อนจะต้องหาเงินหาก าไรมาท าบุญ ก็ท าไมต้องไปท าบุญต่อที่สองครับ เนื้อหา