PENGURUSAN AMALAN LADANG BAIK

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG

4 Bajak putar/ bajak sikat Menjalankan pe

sekunder dengan me

tanah kepada ketula

menggaulkan sisa tana

baja.

5 Pembatas Menggembur dan memb

G BAIK

embajakan
emecahkan
an kecil,
aman dan

buat batas

138

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK 139
Aktiviti Pengurusan jentera melitupi aktiviti berikut
1. Menjalankan penyelengaraan secara berjadual:

Penyelengaraan
harian

Penyelengaraan
mingguan

Penyelengaraan
bulanan

Penyelengaraan
setengah tahun

Jentera mestilah diselenggara
mengikut jadual yang

ditetapkan bagi melancarkan
aktiviti ladang.

139

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

2. Melakukan pemeriksaan dan penyelengaraan asas mengikut

jadual bagi komponen/ item berdasarkan jenis enjin berikut:

Jenis Jentera Jenis Penyelengaraan
Diesel

Paras air radiator, tambah jika perlu

Paras minyak enjin, tambah jika perlu dan tukar mengikut
jadual (4-6 bulan)

Paras minyak gear, tambah jika perlu dan tukar mengikut

jadual (4-6 bulan)

Paras air bateri, tambah jika perlu

 Traktor Paras minyak hidraulik, tambah jika perlu dan tukar
 Lori mengikut jadual
Bersihkan penapis udara/ penapis bahan api (diesel filter)/
penapis minyak enjin/ penapis hidraulik/ penapis pam.
Ganti mengikut jadual (4-6 bulan)
Letakkan gris/ pelincir pada bearing atau komponen
berkaitan untuk mengelakkan karat dan komponen
tersekat (setiap kali sebelum penggunaan)
Periksa dan ketatkan tali sawat/ bolt/ nat yang berkaitan

Bersihkan pembersih injector setiap kali penyelengaraan. 140
Periksa paras minyak stereng, tukar mengikut jadual

Periksa paras minyak brake, tukar mengikut jadual

Periksa brake pad dan tukar mengikut keperluan

Paras bahan api sebelum menghidupkan enjin, tambah
jika perlu

140

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

Jenis Jentera Jenis Penyelengaraan
Petrol

Paras minyak enjin, tambah jika perlu dan tukar mengikut

jadual

 Penebas Periksa spark plug, tukar apabila perlu
sandang
Bersihkan penapis udara/ penapis bahan api/ penapis minyak
 Pam air enjin/ penapis pam. ganti jika perlu
 Pembatas Periksa saluran atau nozel yang berkaitan, bersihkan dan
 Traktor 2 roda pastikan tidak bocor atau tersumbat.
 Traktor 1 roda Periksa dan ketatkan tali sawat/ bolt/ nat yang berkaitan

 Wood chipper Setiap kali pengunaan enjin 2 lejang, perlu tambah 60-100 ml

 Mixer minyak 2T bersamaan 1 liter

 Mist blower Periksa paras minyak pelincir (chain saw)

 Auger
 Gergaji berantai Tukar mata/ mata pisau/ implement atau komponen yang

berkaitan yang telah tumpul atau rosak.

Paras bahan api sebelum menghidupkan enjin, tambah jika

perlu

Pastikan jentera yang 141
menggunakan diesel diletak
berasingan dengan jentera

yang menggunakan petrol

141

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

3. Setiap kali selesai penggunaan, pekerja perlu memastikan
perkara berikut:
 Enjin dimatikan dan kunci yang berkaitan disimpan di tempat
simpanan kunci.
 Untuk enjin diesel, pastikan terdapat minyak di dalam tangki
simpanan minyak jentera.
 Jentera dibersihkan dari kotoran .
 Jentera disimpan di tempat stor jentera.

4. Pastikan enjin dihidupkan dari masa ke semasa
 Enjin jentera hendaklah dihidupkan dari semasa ke semasa
untuk menguji kelancaran enjin berfungsi agar aktiviti ladang
pada masa akan datang berjalan dengan lancar.

Bagi jentera berenjin 142
diesel,jika tiada langsung 142

minyak di dalam tangki
semasa enjin dihidupkan, enjin

akan mengalami kerosakan

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG
5. Menyediakan jadual dan rekod penyelengaraan

Bil Jenis No.Pendaftaran Jenis Peny

Jentera/Model Jentera

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Jadual 4: Rekod penyeleng

G BAIK
n jentera

yelenggaraan Tarikh Tandatangan

Penyelengaraan Juruteknik

garaan jentera

143

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

Walaupun penggunaan jentera dapat memudahkan aktiviti kerja ladang,
namun terdapat beberapa perkara yang perlu dipertimbangkan atau
kekangan yang perlu diatasi iaitu:

Fizikal • Saiz ladang yang kecil dan tiada kemudahan
jalan ladang juga membataskan penggunaan
jentera di ladang.

Kos • Perlu pertimbangan dari kos supaya
ekonomik dengan mengambilkira skala dan
keperluan

Teknikal • Perlu pengetahuan dan kemahiran untuk
mengendali serta perlukan penyelarasan
teknologi

• Perlu melihat pada kesesuaian tanaman

Tanaman

144

Keadaan tanah yang curam,
lembut, bertakung adalah
tidak sesuai untuk kegunaan

jentera berat.

144

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

PENGURUSAN
TENAGA KERJA

DAN
BURUH

145

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

PENGURUSAN TENAGA KERJA/ BURUH
Tenaga kerja atau pekerja merupakan penyumbang utama dalam
pelaksanaan aktiviti ladang. Dalam sektor pertanian, tenaga kerja boleh
dikategorikan kepada 3 kategori utama iaitu tenaga kerja mahir,
tenaga kerja separa mahir dan buruh/ pekerja tidak mahir.
Tenaga kerja juga merupakan salah satu komponen dalam sumber
amalan ladang ladang dan pengurusan buruh perlu dilaksanakan
selaras dengan konsep utama amalan ladang baik iaitu mengutamakan
keselamatan.
Dalam menjamin keselematan pekerja, akta berkaitan dengan
keselamatan pekerja iaitu OSHA (Akta Keselamatan dan Kesihatan
Pekerja) 1994 perlulah dipatuhi oleh petani atau majikan.

Tenaga
Kerja
Mahir

KATEGORI
TENAGA
KERJA

Tenaga Buruh/
Kerja Pekerja
Separa Tidak
Mahir Mahir

146

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerja 1994 (OSHA)

Suatu Akta untuk membuat peruntukan lanjut bagi memastikan
keselamatan, kesihatan dan kebajikan orang-orang yang sedang
bekerja, bagi melindungi orang lain terhadap risiko kepada keselamatan
atau kesihatan berkaitan dengan aktiviti orang-orang yang sedang
bekerja, untuk menubuhkan Majlis Negara bagi Keselamatan dan
Kesihatan Pekerjaan, dan bagi perkara yang berkaitan dengannya.

Perkara yang diberi penekanan dalam akta tersebut adalah:

Menyediakan dasar keselamatan dan kesihatan secara bertulis (SOP
pengendalian/ langkah-langkah keselamatan yang perlu/sistem pemeriksaan
berkala)

• Prosedur jika berlaku kecemasan dan kemalangan perlu disediakan dan
dipamerkan di tempat kerja.

Pengadaan maklumat, latihan dan penyeliaan

• Latihan perlu diberi kepada pekerja ladang mengenai mengendalikan peralatan
dan mesin/jentera ladang, serta mengenai kebersihan dan pengendalian hasil
yang betul. Semua rekod latihan perlu disimpan.

Melindungi pekerja dan selainnya daripada aktiviti yang melibatkan risiko

Mengadakan suasana tempat kerja selamat dan sihat

• Kemudahan asas seperti tandas, bekalan air bersih, tempat membasuh tangan
yang sesuai, sabun, tempat mandi, tempat berehat, first aid box dan alat
pemadam api mesti disediakan kepada pekerja.

• Jika pekerja disediakan tempat tinggal di kawasan ladang, tempat itu
hendaklah berasingan dengan stor simpanan input terutamanya racun makhluk
perosak.

Pengadaan kelengkapan pelindung diri (PPE).

147

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

Selain itu, perkara lain yang perlu dijaga oleh petani selaku majikan
dalam aspek kebajikan adalah perkara berikut:

 Pekerja yang diupah mestilah berumur lebih daripada 16 tahun.
 Bayaran gaji samada secara harian, bulanan atau berdasarkan

skop kerja/ produktiviti
 Potongan Pertubuhan Keselamatan Sosial (SOCSO)
 Potongan Kumpulan Simpanan Wang Pekerja (KWSP)
 Bagi buruh asing keperluan passport, bayaran Levi dan

pendaftaran dengan Agensi Pemantauan Pemeriksaan Pekerja
Asing (FOMEMA) perlu dilaksanakan
 Menyediakan rekod setiap pekerja

Levi adalah cukai yang
dikenakan kepada majikan
untuk mengambil pekerja asing
di dalam sektor masing-

masing

148

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

SARANAN PERALATAN KECEMASAN YANG PERLU DISEDIAKAN
OLEH MAJIKAN

Emergency shower system and eyewasher

Peti pertolongan cemas Alat pemadam api
149

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

PENGURUSAN
FASILITI
DAN

INFRASTRUKTUR
LADANG

150

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

PENGURUSAN FASILITI DAN INFRASTRUKTUR LADANG

Fasiliti dan infrastruktur ladang merujuk kepada kemudahan atau
keperluan diperlukan dalam perlaksanaan aktiviti ladang. Tujuan
infrastruktur dan fasiliti adalah untuk mewujudkan persekitaran yang
mendorong kepada keselesaan proses pengeluaran dan
memudahkan pelaksanaan sesuatu proses kerja.

Berikut merupakan fasiliti dan infrastruktur yang diperlukan dalam
sesebuah ladang:

Jalan ladang/ Sistem pengairan Teres
perhubungan

Ruang pejabat Jaringan Sumber elektrik
telekomunikasi

Struktur lindungan Pagar Rumah
hujan/ rumah kalis pembungkusan/
serangga/ Tapak pemprosesan hasil

semaian tuai

Rumah pekerja Pemadam api dan stor
peti pertolongan

cemas

151

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK
1. Jalan ladang/ perhubungan
Jalan ladang atau perhubungan merupakan jaringan laluan yang
dibina secara sistematik pada kawasan ladang bertujuan bagi
memudahkan perhubungan dan pergerakan di dalam ladang.
Terdapat dua rangkaian utama bagi jalan ladang iaitu jalan utama
dan jalan ladang. Fungsi jalan ladang adalah untuk memudahkan
kerja-kerja pengangkutan bahan input dan hasil pertanian keluar
masuk ke kawasan ladang.

Gambar 70: Jalan ladang mestilah boleh diakses bagi memudahkan aktiviti
ladang dijalankan

(sumber gambar Google)

152

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

2. Sistem pengairan

Infrastruktur yang perlu diwujudkan untuk pengairan yang baik adalah
sistem pengairan automatik/ separa automatik, parit, kolam
takungan dan rumah pam. Struktur rumah pam perlulah
berbumbung dan mampu menempatkan peralatan yang diperlukan
seperti pam dan tangki simpanan atau tangki baja. Selain itu, rumah
pam yang lengkap dengan sistem kawalan sangat digalakkan bagi
pengurusan pengairan yang lebih efektif.

Gambar 71: Contoh susun atur sistem pengairan titis
(sumber gambar Google)

Gambar 71: Contoh susun atur sistem pengairan renjis
(sumber gambar Google)

153

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

3. Teres

Teres merupakan struktur yang dibina pada kawasan ladang
terutamanya pada kawasan yang mempunyai topografi yang
bercerun bertujuan untuk mengawal hakisan dan pemuliharaan
tanah.

4. Ruang pejabat

Ruang pejabat merupakan ruang di mana aktiviti berkaitan
pentadbiran dijalankan. Keperluan ruang pejabat adalah untuk
menjalankan urusan tadbir ladang, urusan kewangan dan simpanan
rekod berkaitan.

5. Jaringan telekomunikasi

Jaringan telekomunikasi merupakan antara fasiliti yang perlu bagi
sesuatu kawasan ladang bertujuan untuk memudahkan urusan urus
tadbir dan urusan berkaitan seperti aktiviti pemasaran.

6. Sumber elektrik

Sumber elektrik adalah penting sebagai sumber tenaga untuk
peralatan atau jentera seperti pam air, komputer dan peti penyejukan
pada ruang penyimpanan hasil tanaman.

7. Struktur lindungan hujan/ rumah kalis serangga/ Tapak
semaian

Struktur seperti struktur lindungan hujan dan tapak semaian perlu
dibina berdasarkan keperluan sesuatu ladang. Kebiasaannya struktur
ruang semaian dan ruang teduhan akan dibina bagi keperluan aktiviti
pembiakan dan pembesaran anak pokok sebelum ianya dipindahkan
ke ladang. Manakala struktur lindungan hujan dipraktikkan untuk
penanaman secara sistem fertigasi.

154

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

Gambar 71: Struktur lindungan hujan merupakan keperluan bagi penanaman
untuk sistem persekitaran terkawal
(sumber gambar Google)

Gambar 72: Contoh struktur ruang pembiakan untuk sesebuah ladang

155

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK
8. Pagar
Pembinaan pagar di ladang bertujuan mewujudkan halangan atau
mengelakkan pencerobohan oleh haiwan liar dan manusia yang
boleh mendatangkan kemudaratan kepada hasil tanaman.

Gambar 73: Contoh pagar di ladang kelapa sawit
(sumber gambar Google)

9. Rumah pembungkusan/ pemprosesan hasil tuai
Rumah pembungkusan adalah ruang teduhan di mana aktiviti
pengendalian lepas tuai akan dijalankan. Antara aktiviti pengendalian
lepas tuai yang dijalankan di rumah pembungkusan adalah
pembersihan hasil tanaman, pemilihan dan pengredan hasil tanaman,
rawatan serta penyimpanan hasil tanaman. Justeru, fasiliti yang
berkaitan seperti ruang pembasuhan dan ruang penyimpanan perlu
disediakan.

156

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

Gambar 74: Aktiviti pengendalian lepas tuai dilaksanakan di rumah pembungkusan
ladang

(sumber gambar Google)

10. Rumah pekerja

157

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

11. Pemadam api dan peti pertolongan cemas

Pemadam api dan peti pertolongan cemas merupakan kemudahan
yang wajib disediakan oleh petani selaku majikan pada premis atau
kawasan ladang mereka. Ia merupakan antara keperluan yang perlu
dipatuhi dalam pelaksanaan amalan ladang baik dan akta OSHA.

12. Stor

Stor dari istilah merujuk kepada tempat melaksanakan penerimaan,
perekodan, penyimpanan, penyelengaraan, pengendalian dan
pengeluaran bahan input atau peralatan. Untuk sesebuah ladang, stor
yang diperlukan dan spesifikasi tersebut adalah seperti berikut:

 Stor bahan kimia
 Pintu stor bahan kimia hendaklah sentiasa berkunci
 Mempunyai pengudaraan (exhaust fan) dan pencahayaan
yang baik
 Berbumbung, kering dan jauh daripada punca air bagi
mengelakkan risiko pencemaran kepada punca air jika
berlaku tumpahan.
 Mempunyai para/ almari bertingkat bagi penyusunan bahan
kimia supaya ia tidak mudah terbalik/ tertumpah
 Jarak stor penyimpanan racun hendaklah berada sejauh 30
meter (100 kaki) daripada rumah pekerja berdasarkan Garis
Panduan Akta Racun Perosak.
 Dipamerkan tanda bahaya dan tanda stor racun makhluk
perosak di tempat yang mudah dilihat.
 Mempunyai baldi berisi bahan penyerap yang digunakan
untuk mengawal tumpahan racun makhluk perosak seperti

158

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK
habuk kayu atau pasir dan sentiasa diletakkan dalam atau
luar stor.

 Mempunyai punca bekalan air bersih untuk kerja
pembersihan bila perlu.

 Mempunyai rekod yang sentiasa dikemaskini.
 Menampal Prosedur Keselamatan berdekatan dengan stor.

Prosedur tersebut mestilah mengandungi maklumat penting
sekiranya berlaku kecemasan atau kemalangan.

Gambar 75: Lakaran pelan susun atur stor bahan kimia
(sumber gambar Google)

159

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK
 Stor baja
 Mempunyai pengudaraan dan pencahayaan yang baik
 Tempat penyimpanan baja mestilah berbumbung, bersih,
kering dan tidak mendatangkan risiko kepada punca air
 Pallet perlu digunakan bagi penyusunan baja untuk
mengelakkan baja menjadi berketul dan keras. Baja perlu
dilabel dan disusun mengikut jenis.
 Mempunyai rekod yang sentiasa dikemaskini.

Gambar 76: Baja disusun di atas pellet kayu mengikut jenis
(sumber gambar Google)

160

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK
 Stor jentera
 Berbumbung, bersih dan kering
 Mempunyai ruang akses masuk yang lebar untuk laluan
jentera

Gambar 76: Contoh stor jentera
(sumber gambar Google)

Bahan yang disimpan didalam
stor mestilah diuruskan
dengan kaedah FIFO
(First in Fisrt out)

161

BAB 2 SUMBER-SUMBER DALAM PELAKSANAAN AMALAN LADANG BAIK

 Stor peralatan berbumbung,
 Stor peralatan mestilah sentiasa berkunci
 Tempat penyimpanan peralatan mestilah

bersih, kering dan tidak mendatangkan risiko kepada punca

air
 Mempunyai ruang penyimpanan peralatan seperti rak

bertingkat. Peralatan haruslah disusun dengan kemas dan

tidak menghalang serta peralatan yang lebih besar disusun

dibahagian bawah
 Peralatan yang rosak hendaklah di asingkan ataupun

dilupuskan

Gambar 77: Contoh susunan yang baik di dalam stor peralatan
(sumber gambar Google)

162



BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

KANDUNGAN

1. AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA 164
2. SKIM AMALAN LADANG BAIK MALAYSIA 167
3. SKIM MYORGANIC 170
4. SKIM PERAKUAN PENSIJILAN FITOSANITASI 173
5. SKIM PERAKUAN PENSIJILAN PEWASAPAN MALAYSIA 175
6. SKIM PERAKUAN PENSIJILAN RAWATAN HABA MALAYSIA 177
7. SKIM PENGESAHAN BAHAN TANAMAN 177
8. SIJIL FITOSANITASI 178
9. SKIM PENGESAHAN BENIH PADI 178

163
163

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA
Pelaksanaan amalan ladang baik memerlukan petani mematuhi akta-akta
yang telah ditetapkan serta mendapat pensijilan yang digariskan oleh
Jabatan Pertanian atau institusi lain yang berkaitan. Dari segi definisi,
akta merujuk kepada undang-undang/ peraturan yang dikeluarkan oleh
kerajaan atau badan yang bertangungjawab.
Manakala pensijilan pula merujuk kepada pengiktirafan yang diberi
kepada sesuatu pihak yang telah mencapai piawaian serta memenuhi
syarat yang ditetapkan oleh agensi berkenaan. Bagi pelaksanaan amalan
ladang baik, agensi yang bertangungjawab dalam mengeluarkan garis
panduan, pemantauan, pengauditan dan tindakan kawalan adalah
Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani, Malaysia.
Kepentingan pelaksanaan amalan ladang baik akta dan pensijilan
adalah seperti berikut:

Mengiktiraf petani dan pengusaha ladang

Menghasilkan produk-produk pertanian yang berkualiti dan selamat dimakan.

Menjamin kelestarian dan mengurangkan pencemaran alam sekitar.

Mengutamakan kaedah kawalan perosak bersepadu dengan mengurangkan
penggunaan racun makhluk perosak.

Menjamin keselamatan serta kebajikan pekerja ladang.

Meningkatkan hasil pengeluaran yang lebih berkualiti.

Hasil pertanian mudah dikenali dan dapat bersaing di pasaran domestik dan
antarabangsa.

164
164

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

Berikut merupakan akta-akta berkaitan amalan ladang baik di bawah
Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani, Malaysia iaitu:

Akta Racun Mahluk Perosak 1974
Akta Racun Makhluk Perosak Amat Berbahaya 1996
Akta Kuarantin Tumbuhan 1976
Akta Perindustrian Nanas 1957 (Disemak 1990)
Akta Kawalan Padi dan Beras 1994
Akta Perlindungan Varieti Baru Tumbuhan 2004

Akta lain yang BUKAN dibawah Kementerian Pertanian dan Industri
Asas Tani, Malaysia tetapi berkaitan dengan amalan ladang baik yang
perlu juga dipatuhi adalah:

Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerja
Akta Kualiti Alam Sekitar 1974
Akta Makanan 1983

165
165

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

Bagi pensijilan, pensijilan yang boleh dimohon oleh petani bagi
mendapatkan pengiktirafan dari segi amalan ladang baik adalah seperti
berikut:

Skim Amalan Ladang Baik Malaysia (MyGAP)
Skim myOrganic (SOM)
Skim Perakuan Pensijilan Fitosanitasi (MPCA)
Skim Perakuan Pensijilan Pewasapan Malaysia (MAFAS)
Skim Perakuan Pensijilan Rawatan Haba Malaysia (MAHTAS)
Skim Pengesahan Bahan Tanaman
Sijil fitosanitasi
Skim Pengesahan Benih Padi

Pensijilan dapat membantu
petani mengeluarkan hasil

yang berkualiti.

166
166

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

1. Skim Amalan Ladang Baik Malaysia (MyGAP)

Skim Amalan Ladang Baik (MyGAP) merupakan skim pensijilan untuk
memberi pengiktirafan kepada pengusaha ladang yang mengamalkan
amalan ladang baik iaitu pelaksanaan aktiviti ladang yang berkonsepkan
mesra alam sekitar, menjaga kebajikan dan keselamatan pekerja bagi
menghasilkan produk yang berkualiti, selamat dan sesuai dimakan. Skim
ini telah dirangka pada tahun 2002 dan ia merupakan penjenamaan
semula bagi menggantikan Skim Amalan Ladang Baik Malaysia (SALM).
Skim ini dibangun berpandukan Malaysian Standard MS 1784:2005 Crop
Commodities – Good Agricultural Practice (GAP).

Objektif MyGAP

 Sebagai satu alat bantuan dalam Sistem Pengembangan Tekno
Pertanian (SPTP) Jabatan Pertanian.

 Menjadi amalan pengusaha di dalam menjalankan aktiviti di
ladang supaya menghasilkan keluaran segar yang lebih
berkualiti dan selamat untuk dimakan.

Kelebihan MyGAP

 Menghasilkan produk-produk pertanian yang berkualiti dan
selamat dimakan.

 Produktiviti pengeluaran meningkat.
 Keselamatan serta kebajikan pekerja ladang terjamin.
 Hasil pertanian mudah dikenali dan dapat bersaing di pasaran

domestik dan antarabangsa.
 Memelihara alam sekitar
 Penggunaan racun makhluk perosak yang kurang.

167
167

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

CARTA ALIR PROSES PENSIJILAN MyGAP

168
168

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

Rekod MyGAP
Berikut merupakan rekod-rekod yang perlu disediakan oleh pengusaha
ladang dalam pelaksanaan MyGAP.

Rekod Pemuliharaan dan Rawatan Tanah/ substrat
Rekod Pembelian dan Pengunaan Bahan Tanaman
Rekod Rawatan Benih
Rekod Pembelian dan Penggunaan Baja, Substrat* dan Bahan
Berkaitan*
Rekod Pengawasan Perosak
Rekod Kawalan Perosak Tanpa Bahan Kimia
Rekod Pembelian Racun Perosak/ Bahan Kimia
Rekod Penggunaan Racun Makhluk Perosak/ Bahan Kimia
Rekod Pembelian dan Penyelengaraan Peralatan/ Jentera Ladang
Rekod Pengairan
Rekod Hasil & Rawatan Pasca Tuai
Rekod Pelupusan Sisa Ladang
Rekod Pekerja

169
169

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

2. Sijil myOrganic
Sijil myOrganic merupakan pensijilan yang memberi pengiktirafan
kepada ladang yang mengamalkan perladangan organik berpandukan
Malaysian Standard MS 1529:2015 Plant-based organically produced
foods-requirements for production, processing, handling, labelling and
marketing (First Revision).

Objektif myOrganic
 Sebagai alat atau teras kepada Sistem Pengembangan Tekno
Pertanian (SPTP) Jabatan Pertanian.
 Menjadi amalan pengusaha di dalam menjalankan aktiviti di
ladang supaya menghasilkan keluaran organik yang lebih
berkualiti dan selamat untuk dimakan

Kelebihan myOrganic
 Menghasilkan produk-produk pertanian yang dijamin berkualiti
dan selamat dimakan (bebas daripada racun makhluk perosak
dan logam berat).
 Memelihara alam sekitar.
 Keselamatan serta kebajikan pekerja ladang terjamin.
 Meningkatkan produktiviti pengeluaran.
 Hasil pertanian mudah dikenali dan dapat bersaing di pasaran
domestik dan antarabangsa.

170
170

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

CARTA ALIR PROSES PENSIJILAN MyORGANIC

171
171

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

Rekod myOrganic
Berikut merupakan rekod-rekod yang perlu disediakan oleh pengusaha
ladang dalam pelaksanaan myOrganic

Rekod pembelian input
Rekod pembuatan input
Rekod penanaman
Rekod penggunaan input
Rekod penggunaan input kawalan perosak
Rekod penggunaan jentera dan peralatan ladang
Rekod pengeluaran hasil
Rekod penjualan hasil
Rekod rawatan lepas tuai
Rekod pelupusan sisa ladang
Rekod senarai pekerja
Rekod latihan pekerja dan pengusaha
Rekod pemeriksaan kesihatan pekerja

172
172

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

3. Skim Perakuan Pensijilan Fitosanitasi Malaysia (Skim MPCA)
Skim Perakuan Pensijilan Fitosanitasi Malaysia (Skim MPCA) diwujudkan
oleh Jabatan Pertanian untuk membolehkan Pemilik Ladang/Tapak
Semaian, Pusat Pembungkusan dan Kilang pemproses hasil pertanian
yang telah diperakui dalam Skim MPCA ini boleh mendapatkan/memohon
Sijil Fitosanitasi (SF) tanpa perlu pemeriksaan kuarantin & penyeliaan
rawatan oleh pegawai pemeriksa kuarantin di premis pengeksport atau di
pejabat pengeluar SF.

Objektif Skim MPCA

 Untuk memudahkan dan mempercepatkan perdagangan hasil
tani berhubung dengan keperluan Fitosanitasi

 Untuk mengalakkan penglibatan industri dan pihak
berkepentingan dalam pengawalseliaan dan pematuhan langkah
Fitosanitasi

 Untuk memastikan pengiktirafan terhadap sistem Fitosanitasi
yang boleh dipercayai

Faedah Skim MPCA

 Pendekatan yang lebih teratur dan berkoordinasi dalam
mencapai produk berkualiti terutama berkenaan serangga
perosak, integriti dan kebolehkesanan konsainan

 Memastikan kepuasan pelanggan dengan produk berkualiti yang
konsisten dan jaminan kualiti

 Lebih fleksibiliti dari segi pemeriksaan oleh Pegawai Pemeriksa
Kuarantin sebelum persijilan. Peserta mempunyai lebih fleksibiliti

173
173

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

dalam mengatur masa penghantaran, pengendalian yang
minima, mengurangkan birokrasi dan laluan yang cepat
 Akses yang mudah dan cepat terhadap barangan untuk pasaran
eksport terutama barangan yang mudah rosak dan lain-lain
produk kerana pengeluaran SF dibuat dengan pemeriksaan yang
minimum
 Penjimatan kos dari segi sumber kewangan dan sumber
manusia, pembaziran dan penolakan bahan yang minimum
melalui Amalan Pertanian yang Baik (APB).

174
174

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

4. Skim Perakuan Pensijilan Pewasapan Malaysia (MAFAS)

Skim Perakuan Pensijilan Pewasapan Malaysia (MAFAS) merupakan sijil
perakuan yang dikeluarkan oleh syarikat pewasapan atau badan pelulus
sesebuah negara. Sijil perakuan ini mengandungi maklumat lengkap
mengenai rawatan pewasapan untuk menghapuskan perosak dan
penyakit yang dijalankan terhadap sesuatu komoditi tanaman
menggunakan gas methyl bromide (CH3Br). Perakuan ini penting untuk
menangani isu pewasapan yang tidak efektif yang akan mendatangkan
kesan negative terhadap alam sekitar. Selain itu, perakuan pensijilan ini
juga mampu memberi impak yang positif dan keyakinan terhadap mutu
hasil tanaman dari Malaysia di peringkat antarabangsa.

Pengusaha atau syarikat yang berdaftar di bawah skim ini perlu mematuhi
syarat-syarat kuarantin dan bertangungjawab terhadap perkara-perkara
berikut:

 Memastikan pewasapan mengikut peraturan, kod keselamatan,
syarat pelesenan serta undang-undang yang berkaitan

 Memastikan pewasapan mengikut standard
 Memastikan hanya fumigator yang diakreditasi sahaja yang dibenar

melakukan pewasapan
 Memastikan barang yang difumigasi dengan gas methyl bromide

adalah sesuai dan dibenarkan
 Memastikan pewasapan dijalankan di dalam kontena atau ruang

kedap udara yang tertutup;
 Memastikan fumigator berlesen memiliki pengetahuan yang

diperlukan

175
175

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

 Membantu dan bekerjasama dengan Jabatan Pertanian jika
terdapat sebarang pertanyaan mengenai prosidur atau dagangan
tertakluk kepada Skim ini.
PROSES AKREDITASI SYARIKAT PEWASAPAN MAFAS

176
176

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

5. Skim Perakuan Pensijilan Rawatan Haba Malaysia (MAHTAS)
Merupakan skim pensijilan yang memberi akreditasi kepada syarikat
‘Heat Treatment Provider’ yang berjaya mematuhi segala peraturan dan
prosedur yang digariskan dalam skim’ MAHTAS. Skim ini khusus untuk
syarikat yang menjalankan rawatan haba bahan pembungkusan kayu
(WPM), dimana WPM perlu dirawat dengan kaedah haba dengan suhu
teras dalam kayu tersebut mencapai 56oC selama 30 minit.

6. Skim Pengesahan Bahan Tanaman

Skim Pengesahan Bahan Tanaman merupakan skim yang diwujudkan
bagi memberi perakuan kepada bahan tanaman atau anak benih klon
yang dikeluarkan oleh sesebuah nurseri adalah tulen dan berkualiti. Skim
ini adalah terbuka kepada pengusaha nurseri tanaman di seluruh
Malaysia tanpa sebarang bayaran. Faedah yang diperolehi oleh
pengusaha nursery apabila menyertai skim ini adalah seperti berikut:

 Berpeluang menjadi pembekal bahan tanaman untuk projek
pertanian dibawah Jabatan/Agensi Kerajaan;

 Bahan tanaman yang diperakukan oleh Jabatan Pertanian dapat
meningkatkan keyakinan pembeli terhadap ketulenan varieti
tanaman;

 Jabatan Pertanian membantu mempromosikan nurseri tanaman
yang menyertai SPBT melalui pameran dan Portal Rasmi Jabatan
Pertanian;

 Menerima khidmat nasihat dan bimbingan daripada pegawai
Jabatan Pertanian.

177
177

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

7. Sijil Fitosanitasi
Sijil fitosanitasi merupakan sijil kesihatan tumbuhan yang dikeluarkan
oleh negara pengeksport sebagai perakuan atau pengesahan bahawa
rawatan atau keperluan-keperluan yang dinyatakan di dalam permit
import dipatuhi. Sijil ini penting untuk menghalang kemerebakan
perosak dan penyakit tumbuhan melalui perdagangan/ pergerakan
tumbuhan, hasil tumbuhan dan artikel kawalan di peringkat antarabangsa.

8. Skim Pengesahan Benih Padi
Skim pengesahan benih padi adalah skim yang memberikan perakuan
ketulenan genetik dan identiti varieti benih padi yang dikeluarkan. Label
perakuan akan diberi pada benih padi yang menetapi piawaian
berdasarkan klasifikasi kategori benih iaitu biji benih daftar dan biji benih
sah.

178
178

BAB 3 AKTA DAN PENSIJILAN AMALAN LADANG DI MALAYSIA

Gambar 78: Logo myOrganic
(sumber gambar Jabatan Pertanian)

Gambar 79: Maklumat mengenai keperluan sijil fitosanitasi bagi produk pertanian tertentu
(sumber gambar Jabatan Pertanian)

179
179

LAMPIRAN

My

REKOD PEMULIHARAA
SU

No. MyGAP………………………………….

TARIKH MASALAH KAEDAH NAMA BAHAN
[1] TANAH / PEMULIHARAAN PERALATAN [
SUBSTRA
/ RAWATAN
T [2] [3]

yGAP 4-1

AN DAN RAWATAN TANAH /
UBSTRAT

N/ KUANTITI TEMPOH BLOK / NAMA
[4] BAHAN / DILARANG LOKASI PEKERJ
PERALATA MENANAM
[7] A [8]
N [5] [6]

LAMPIRAN

MyG

REKOD PEMBELIAN
BAHAN

No. MyGAP………………………………….

TARIKH JENIS BERDAFTAR PEMBELIAN
[1] VARIETI / DENGAN [4]
POKOK
AKTA PVBT KUANTITI HARGA/
INDUK/ [3] UNIT
BAHAN
TANAMAN YA TIDAK

[2]

GAP 4-2

N DAN PENGGUNAAN
TANAMAN

PENGGUNAAN NAMA
[5] PEMBEKAL
BENIH/PEKERJA
/ KUANTITI BLOK / KAEDAH
LUAS [6]

(HEKTAR)

LAMPIRAN

MyG
REKOD RAW

No. MyGAP………………………………….

TARIKH SEBA KAEDAH
(1) B (2) (3)