INDAH DAN MUDAHNYA ASAS JAHITAN - JPPKK

LANGKAH MENJAHIT BUTANG DAN LUBANG BUTANG BERSIRAT
1. Gunakan 4 lembar benang
untuk memulakan jahitan

2. Letakkan jari sebagai ukuran
untuk saiz lubang butang

3. Setelah dapat saiz lubang
butang, matikan jahitan
disebelah dalam fabrik.

142

4. Mulakan jahitan dengan
menggunakan teknik insang
pari.

5. Gambar langkah menjahit

6. Gambar langkah menjahit

143

7. Gambar langkah menjahit
8. Ulang langkah 4 hingga 7
untuk seterusnya hingga ke
hujung

9. Gambar pertengahan lubang
butang

10. Setelah siap, kemaskan
jahitan disebelah dalam
fabrik.

144

3. BUTANG KATUP

Butang katup ada dua bahagian
• kep atau soket butang katup
• conet atau tombol butang katup
Apabila memasang butang katup ingatlah bahawa:

Ia hendaklah dijahit berdekatan untuk mengurangkan ketegangan.
Bahagian yang tajam atau tombol adalah dijahit di sebelah dalam (sebelah
bawah) bahagian tindih atas.
Bahagian kep atau soket adalah dijahit di sebelah luar (atau sebelah atas)
lapis tindih bawah.
Tombol butang katup hendaklah dijahit dahulu supaya ia boleh digunakan
untuk menanda kedudukan bahagian soket.
la mesti dijahit 3mm dari tepi atau di tengah GTH atau lapik. (rujuk Rajah 5.18)
Berikut adalah langkah-langkah menjahit butang katup dengan mata jahitan
lubang butang. Perhatikan langkah 1, 2 dan 3 seperti yang ditunjukkan dalam
Rajah 5.19 di bawah.

a) Jahit butang dengan menggunakan jahitan lubang butang
b) Pastikan jarum berada pada kedudukan yang betul
c) Butang katup yang telah siap dijahit dengan kemas

145

LANGKAH MENJAHIT BUTANG KATUP

1. Potong pola asas bodice kiri
dan kanan berseta seterika
interfacing kertas (non-woven)
dibahagian belah kelepet
sama lebar.

1. Jahit butang dengan
menggunakan jahitan lubang
butang

2. Pastikan jarum berada pada
kedudukan yang betul

3. Butang katup yang telah siap
dijahit dengan kemas

146

4. CANGKUK DAN MATA

Cangkuk dan Mata adalah sejenis kancing yang kukuh dan sesuai
digunakan dihujung pinggang, pergelangan lengan dan pada hujung
belah hadapan atau belakang. Ianya juga bergantung pada jenis fabrik,
selalunya disesuaikan dengan fabrik ringan dan halus untuk mencegah
berat kancing daripada mengoyakkan kain.

LANGKAH MENJAHIT CANGKUK DAN MATA

1. Cangkuk dan Mata adalah
sejenis kancing yang perlu
dijahit menggunakan jahitan
tangan. Sediakan jarum
tangan dengan memasukkan
benang 2 lembar.

2. Letakkan cangkuk pada
kedudukan cangkuk pada
sebelah dalam pakaian dan
jahit pada keseluruhan lubang
cankuk pada hujung belahan
pakaian.

147

3. Jahit mata pada kedudukan
yang sama seperti cangkuk
iaitu pada sebelah dalam
pakaian dan jahit pada
keseluruhan lubang juga
kepala mata.

4. Jahit mata pada kedudukan
yang sama seperti cangkuk
iaitu pada sebelah dalam
pakaian dan jahit pada
keseluruhan lubang juga
kepala mata.

5. Kedudukan Hasil jahitan siap
cangkuk dan mata pada
hujung sebelah kiri dan kanan
belahan pakaian. Ia berada
pada sebelah dalam pakaian.

148

LANGKAH MENJAHIT CANGKUK DAN PALANG

a. Cagkuk
b. Palang

a. Gunakan 4 lembar benang.
b. Mulakan dengan jahitan kia.
c. Jahit teknik jahitan insang pari, ulang

3kali seperti di gambarajah.

a. Ulang teknik jahitan sehingga selesai
semua lubang yang ada.

149

a. Selesai jahitan pada cangkuk dan
palang.

b. Palang dijahit pada getah yang ade
lebihan (bahagian belakang skirt)

a. Selesai jahitan pada cangkuk dan
palang.

b. Cara pemakaian cangkuk dan palang

150

LANGKAH MENJAHIT ZIP BIASA

1. Potong pola asas skirt
hadapan dan belakang.
Pastikan anda meletakkan
basi jahitan pada Garis Tubuh
Belakang kerana zip biasa
akan dijahit di bahagian
tersebut

2. Tandakan 8 inchi dari garisan
pinggang ke bawah untuk
perletakan zip biasa dan mula
menjahit ke bawah

3. Sematkan pin atau jahit jelujur
zip pada basi jahitan di Garis
Tubuh Belakang (GTB)

151

4. Jahit mengikut gambarajah.
152

LANGKAH MENJAHIT ZIP TERSEMBUNYI

1. Guntingkan 2 keping fabrik
bersaiz 4x10 inci

2. Jahit tepi di sekeliling fabrik
tersebut

3. Buat tanda basi 1inci dari tepi
fabrik

4. Tandakan 8 inci dari garisan
pinggang ke bawah untuk
perletakan zip sembunyi.

5. Jahitkan 2 inci ke bawah

6. Sematkan dengan peniti zip
pada basi jahitan di Garis
Tubuh Belakang (GTB)

7. Pastikan kedudukan zip
sembunyi adalah betul
sebelum mula menjahit.

153

8. Jahit jelujur kasar dengan
menggunakan mesin jahit dan
menggunakan tapak biasa

9. Setelah siap jelujur kasar

10. Tukar kepada tapak zip

sembunyi

11. Mulakan jahitan dari

permulaan zip

12. Ulang jahitan di sebelah lagi

zip sembunyi.

154

13. Gambar setelah siap zip
sembunyi dijahit.

14. Tolak zip keluar dan Tarik ke
atas.

15. Gambaran zip yang sudah
siap dijahit. Pandangan luar.

155

Kocek

KOCEK
TAMPAL

KOCEK

"kocek adalah satu beg
atau sampul seperti bekas
sama ada ditampal atau
dimasukkan dalam pakaian
untuk menyimpan barang-

barang kecil.

KOCEK SISI KOCEK
BERBIBIR
TUNGGAL

FUNGSI KOCEK:

 Untuk mengisi barang kecil dan ringan
 Sebagai hiasan

156

PEMILIHAN KOCEK

Pemilihan kocek haruslah Pemilihan kocek haruslah
bersesuaian dengan jenis sesuai dengan kedudukan
pakaian yang dihasilkan
pada pakaian

CIRI-CIRI KOCEK:

• Jahitan yang kukuh

1

• Dapat berfungsi untuk menyimpan barang

2

• Kocek mestilah dijahit dengan baik dan sempurna

3

• la mestilah dikukuhkan pada bahagian mulutnya

4

• la mestilah cukup dalam supaya benda-benda di dalamnya
tidak terjatuh.

5

157

KEDUDUKAN KOCEK:

Kedudukannya terletak di merata tempa pada bahagian pakaian misalnya skirt,
kemeja, blaus, pakaian gaun, seluar.

158

1. KOCEK TAMPAL

Kocek tampal dilekatkan pada sebelah luar pakaian seperti skirt, blaus,
kemeja,vest dan seluar. Kocek ini dijahit pada bahagian tepi dan tidak
dijahit pada bahagian atas kocek.

159

Langkah-langkah menjahit:
KOCEK TAMPAL

1. Sediakan 1 keping fabrik
yang mewakili bahagian
badan dan tandakan garisan
lipatan tengah fabrik untuk
perletakan kocek dan buat
garisan ukuran kedudukan
kocek yang dikehendaki.

2. Sediakan 1 keping fabrik lain
bagi menghasilkan kantung
kocek dan buat lipatan tengah
fabrik serta garisan ukuran
kedudukan kocek.

3. Tekap mould Kocek Tampal
yang dihasilkan menggunakan
kertas keras mengikut ukuran
dikehendaki pada kedudukan
garisan yang ditanda pada
fabrik tadi. Garisan tengah
kocek bertemu garisan tengah
fabrik.

160

4. Sediakan basi yang sesuai
setelah menekap kocek iaitu 1
inci pada keliling bentuk
kantung kocek dan ½ inci
pada lipatan atas mulut kocek.

5. Keluarkan kepingan bentuk
kocek yang telah ditambah
basi dengan memotong
mengikut bentuk kocek.

6. Gosok lipatan basi mulut
kocek yang ditandakan
dengan ½ inci dan 1 inci ke
bahagian sebelah dalam
kocek.

161

7. Jahit Kelepet Lurus Bermesin
pada basi mulut kocek dengan
melipat bahagian basi ½ inci
dan 1 inci tadi kebahagian
sebelah dalam kocek. Jahit
tindih pada hujung garisan
kelepet lurus.

8. Letakkan semula mould kocek
tampal pada kepingan kocek
yang telah dijahit nkelepet
lurus tadi pada kedudukan
tanda garisan yang betul.

9. Sabun pada keliling bahagian
basi bagi menghasilkan
lipatan yang kemas dan
memudahkan kerja
menggosok basi.

162

10. Lipat basi kocek
mengikut bentuk mould dan
gosok kesebelah dalam
kocek.

11. Keluarkan semula mould
dan gosok pada bahagian
dalam dan bahagian luar
kocek menghasilkan kepingan
kantung kocek yang siap.

12. Letak dan pinkan
kepingan kantung kocek yang
telah siap pada fabrik pakaian
di kedudukan tengah garis
fabrik pakaian dengan tengah
garis kocek pada perletakan
garisan ukuran kocek yang
dikehendaki.

163

13. Jahit penjuru kocek
dan

seterusnya jahit tindih pada
seluruh bahagian kocek pada
keliling bentuk kocek tampal.
Jahitan tindih adalah pada
sebelah luar kocek dan
kedudukan kocek adalah pada
sebelah luar pakaian.

14. Potong lebihan basi
pada bahagian dalam kocek
sebagai kemasan akhir kocek
Tampal dan gosok tekan
dengan kemas.

15. Kocek Tampal yang
telah siap dijahit pada
kedudukan yang betul. Gosok
dan tekan pada keseluruhan
bahagian kocek dan pakaian.

164

2. KOCEK SISI

Kocek Sisi biasanya dijahit pada seluar slek dan skirt. Ianya di buat pada sisi
garis punggung seluar dan mulut koceknya tidak kelihatan (tersembunyi).

12

4
3

165

Langkah-langkah menjahit:
KOCEK SISI

Seluar hadapan Seluar belakang

1. Poket sisi dijahit pada sisi
kiri seluar. (kebiasaan dijahit
pada sisi kiri dan kanan)

2. 2 keping kain dipotong
b l b 6”
j 10” t m s b s

jahitan.

3. Kedudukan kocek sisi pada
panel sisi kiri seluar,
hadapan dan belakang.

166

4. Cantumkan kedua-dua

keping kain kocek di sisi

panel seluar hadapan dan
b l . B s j h t ½”

@ 1”.

Jahit 1 5. J h t 1 ½” mt
½ ”, dan jahitan.

matikan
jahitan

6. T l 7” t b j h t

7. Peniti dan jahit lurus
kebawah pada bahagian
kain kocek.

167

8. Jahit lurus pada bahagian
panel poket seperti
gambarajah.

Jahit tindih 9. Jahit lurus pada bahagian
pada bahagian panel seluar sahaja seperti
dalam kocek. gambarajah.

Jahit di
kain
seluar

sahaja.

10. Jahit keliling kantung kocek
sisi tersebut

168

11. Jahit lurus pada panel
seluar sahaja.

12. Jahit bentuk segiempat bagi
membentuk garisan kotak pada
bibir kocek sisi sahaja

13. Gambaran kocek sisi kiri
yang telah siap pada seluar
bersaiz M.

169

3. KOCEK BERBIBIR TUNGGAL

Kocek Tunggal turut dikenali sebagai Kocek Tebuk Satu Bibir. Ianya juga
adalah salah satu daripada variasi kocek berkun. Kocek ini begitu kemas serta
ringkas dan ianya tampak seolah-olah satu baris garisan sahaja pada pakaian
yang diaplikasikan. Kocek Berbibir Tunggal bermaksud :-
- Hanya mempunyai 1 bukaan (opening)
- Bibirnya hanya satu sahaja
- Kelihatan seperti satu garisan sahaja dan di situlah mulut kocek.

12

4
3

170

Langkah-langkah menjahit:
KOCEK BERBIBIR TUNGGAL

a. Lapik kocek yang digosok
lapik bergam.

b. Lapik kocek tanpa lapik
bergam.

c. Lapik Kocek berbibir tunggal
d. Seluar belakang (kanan)

a. Lapik kocek yang
digososk lapik
b m.3” x 6”

b. Lapik kocek tanpa lapik
b m. 3” x 6”

c. Lapik Kocek berbibir
t l 6” x 10”.

1. Jahit lisu pada seluar belakang
kanan dan kiri.

171

2. Lapik kocek yang digosok
lapik bergam diukur seperti
gambarajah.

3. Lapik kocek A dijahit diatas
seluar belakang ditengah garis
dart.

4. Seperti gambarajah, dijahit kotak
mengikut garisan kapur.

5. Lapik kocek yang telah siap
dijahit mengikut ukuran kapur
seperti gambarajah.

6. Ditebuk pada garisan tengah.
7. Kemudian terbalikkan ke

bahagian dalam.

172

8. Gambaran setelah diterbalikkan
ke bahagian dalam.

Setelah diterbalikkan 9. Kocek berbibir tunggal digosok
dan digosok. dengan rata dan kemas.

10. Gambaran bahagian dalam
setelah digosok kemas.

11. Jahit dibahagian kanan dan
kiri untuk tetapkan kedudukan
lipatan yang digosok.

173

12. Jahit kantung kocek bersama
lapik kocek A.

13. Jahit lapik B diatas kantung
kocek seperti gambarajah.

14. Jahit untuk tetapkan
kedudukan atas kocek berbibir
tunggal.

15. Jahit untuk tetapkan
kedudukan atas kocek berbibir
tunggal.

174

16. Jahit keliling kantung kocek
untuk kemasan akhir kantung.

17. Jahit untuk tetapkan kocek
berbibir tunggal untuk kemasan
akhir.

18. Setelah siap, kocek perlu
digosok untuk lebih kemas dan
rata

175

Lengan

LENGAN

"SALAH SATU STAIL YANG
ADA PADA SESUATU PAKAIAN

ADALAH PERCANTUMAN
LENGAN PADA PAKAIAN.

LENGAN JUGA TURUT
MEMPENGARUHI FAKTOR
TARIKAN SESUATU PAKAIAN
SERTA KESELESAAN KEPADA

SI PEMAKAI."

LENGAN
PADANAN RATA

FUNGSI LENGAN:

 Untuk memberi perlindungan pada bahagian lengan.
 Untuk menutup kecacatan pada lengan seperti kesan parut

luka atau bentuk lengan tidak seimbang.
 Sebagai stail pada pakaian.

176

PEMILIHAN LENGAN

Perlu bersesuaian Sesuai dengan jenis Sesuai dengan stail
dengan jenis fabrik. Sekiranya pakaian
anda merancang
pakaian. Misalnya untuk membuat
lengan bishop tidak lengan magyar, ia
sesuai untuk dibuat memerlukan fabrik
pada baju kurung yang lembut dan

tradisional. berat supaya lengan
Sebaliknya ianya itu jatuh dengan elok.
sesuai untuk blaus

atau dress.

CIRI-CIRI LENGAN:

1 • Kelim lengan mestilah bertemu dengan kelim rusuk.

• Bagi Lengan Gelembung dan Kaki Kambing,Kedut yang
2 dihasilkan sebaiknya sekata.

• Mata jahitan haruslah dalam keadaan kemas dan teguh.
3

• Lengan tergantung dengan elok, seimbang serta tidak
4 senget.

• Basi kelim lubang lengan hendaklah dikemaskan dengan
5 kaedah atau prosedur yang betul dan tepat.

177

KEDUDUKAN LENGAN:

Kedudukan lengan terletak di bahagian keruk lengan badan/pakaian.

178

LANGKAH-LANGKAH MENJAHIT LENGAN PADANAN RATA

1. Potong bahagian pola
asas lengan

2. Potong bahagian pola
asas bodice hadapan
dan belakang

3. Cantumkan bahagian
sisi dan bahu pola asas
bodice hadapan dan
belakang mengikut basi
jahitan yang diberikan.

179

4. Cantumkan bahagian
bawah lengan dengan
mengikut basi yang
diberikan

5. Sematkan pin
dibahagian basi jahitan
lengan bertemu
dengan keliling lubang
lengan. Jahit mengikut
basi yang diberikan.

6. Sematkan pin
dibahagian basi jahitan
lengan bertemu
dengan keliling lubang
lengan. Jahit mengikut
basi yang diberikan.

180

RUJUKAN
1. Zaliha Ariffin, (2015). A-Z Menjahit Baju Melayu. Utusan Publication & Distributors
sdn. Bhd. Kuala Lumpur.
2. Mariam Abu Bakar. (2000). Panduan Membuat Pakaian, Dewan Bahasa dan Pustaka.
Kuala Lumpur.
3. Susan, B. Kaiser, B. (1990). The Social Psychology of clothing. New York: Macmillan
Publishing Company.
4. https:// WWW. Slideshare.net>ideal90
5. https:// WWW. Slideshare.net >hawanaqiah.
6. Jahitanmudah .blogsport.com>2016/02

181