๑๐๐ปี กรมอุทกศาสตร์

โครงการเวลามาตรฐานได้รับอนุมัติให้ด�ำเนินการได้ - เครอื่ งรับวิทยุแบบรับความถ่ปี ระจ�ำ สำ� หรบั รบั
ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๑๓ โดยจัดสรรงบประมาณให้เป็นปี ๆ สัญญาณเวลาจากสถานีวิทยุต่างประเทศท่ีเช่ือถือได้แล้ว
ไป ซ่งึ ไดด้ �ำเนนิ การไปจนถงึ ข้นั เปิดปฏิบตั งิ านได้ ดังนี้ สง่ ไปเปรยี บเทยี บเวลาให้ดไู ดท้ ี่สโคปเวลา
ปีงบประมาณ ๒๕๑๓ ได้จัดซื้ออุปกรณ์เวลา - แบตเตอรี่ ส�ำหรับใช้กับอุปกรณ์ท้ังหมด เมื่อ
มาตรฐานจากประเทศเยอรมนี เป็นเงิน ๑,๓๙๙,๕๐๐ ไฟฟ้าดบั ได้นานถึง ๔๐ ชวั่ โมงโดยอตั โนมัติ
บาท ประกอบไปด้วย อุปกรณ์ดังกล่าวข้างต้นติดต้ังเสร็จเรียบร้อยเม่ือ
- นาฬิกาควอทซ์ความถ่ีสูงขนาดใหญ่ ๓ เรือน ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๔
ซ่ึงมีอัตราผิด ๑/๑๐๐,๐๐๐ วินาทีต่อวัน นาฬิกาน้ี ปงี บประมาณ ๒๕๑๔ จดั ซอ้ื อุปกรณผ์ ลิตความถี่
นอกจากจะรักษาเวลาได้อย่างเท่ียงตรงแล้ว ยังสามารถ มาตรฐานด้วยพลังงานปรมาณู จากธาตุรูบิเดียม ๘๗
ผลิตความถ่มี าตรฐานได้ ๓ ความถี่ คอื ๕ MHz, ๑ MHz พร้อมทง้ั ระบบเวลาเพื่อน�ำไปใช้เดนิ นาฬกิ า ที่มเี ป็นพเิ ศษ
และ ๐.๑ MHz ส�ำหรับบริการตรวจสอบความถี่ของ อยแู่ ลว้ ๑ เรือน เปน็ เงนิ ๔๔๙,๓๐๐ บาท อุปกรณ์นผี้ ลติ
เครอื่ งมอื อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ เชน่ วิทยุ โทรทัศน์ หรือ ความถ่ีมาตรฐานได้ ๖,๘๓๔,๖๘๒,๕๓๙ รอบต่อ ๑ วนิ าที
เครื่องมอื ในห้องปฏิบัติการ มีอัตราผิดเพียง ๑/๑๐๐,๐๐๐,๐๐๐,๐๐๐ รอบต่อเดือน
- เครื่องเทียบความถ่ี เพ่ือใช้เทียบความถ่ีของ เม่ือน�ำไปใช้เดินนาฬิกาแล้วจากผลการตรวจสอบใน
นาฬกิ าควอทซ์กบั ความถม่ี าตรฐานสากล เช่น จากสถานี ระยะเวลา ๓๐ วัน ปรากฏว่านาฬิกามีอัตราผิดเพียง
Rugby ในประเทศอังกฤษ โดยมีเครื่องมือรับความถ่ีอยู่ ๑/๑,๐๐๐,๐๐๐ วินาที นอกจากน้ันยังใช้ควบคุมความถ่ี
ภายใน และสามารถปรับความถ่ีของนาฬิกาควอทซ์ ให้ ของนาฬิกาควอทซท์ ัง้ ๓ เรอื น โดยต่อเข้ากับเคร่ืองเทียบ
ลงรอยกับความถ่ีมาตรฐานสากลได้โดยอัตโนมัติตลอด ความถี่ที่มีอยู่แล้ว ท้ังนี้ไม่จ�ำเป็นต้องใช้เทียบความถ่ี
๒๔ ช่วั โมง มาตรฐานสากล เชน่ จากสถานี Rugby ในอังกฤษอีกต่อไป
- เครือ่ งบนั ทกึ การเปรยี บเทยี บความถข่ี องนาฬกิ า อปุ กรณน์ ต้ี ดิ ตงั้ เสรจ็ เรยี บรอ้ ยเมอ่ื ๒๔ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๑๔
ควอทซ์ กบั ความถีม่ าตรฐานสากลใหเ้ ห็นได้ตลอดเวลาวา่ ปีงบประมาณ ๒๕๑๕ จัดซ้ือเคร่ืองประกอบ
มีการปรับแต่งไปอย่างไรบ้าง และความถี่ของนาฬิกา ส�ำหรับแจ้งสัญญาณเทียบเวลาให้แก่ประชาชนทาง
ควอทซ์ตรงกับความถีม่ าตรฐานสากลหรือไม่ โทรศัพท์โดยอัตโนมัติ เป็นเงิน ๑๔๙,๘๕๐ บาท เครื่อง
- เคร่ืองท�ำโปรแกรมสัญญาณจ�ำนวน ๒ เคร่ือง ประกอบนี้ใช้ต่อกับเครื่องท�ำโปรแกรมสัญญาณ ติดต้ัง
ส�ำหรับสัญญาณเทียบเวลาระบบอเมริกันเพื่อส่งสัญญาณ เสร็จเรยี บรอ้ ย เมอื่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๕ พร้อมกัน
เทียบเวลาทางวทิ ยใุ หก้ บั เรอื ต่าง ๆ ในทะเล คือจะเริม่ สง่ นี้องค์การโทรศัพท์ยังได้กรุณาติดตั้งโทรศัพท์อัตโนมัติให้
สัญญาณเทียบเวลาตั้งแต่นาทีที่ ๕๕ ทุกนาทีจนถึงนาทีท่ี อีก ๙ เลขหมาย เพื่อบริการความสะดวกในการเทียบ
๖๐ ของทุกชั่วโมง อีกเครื่องหน่ึงส�ำหรับท�ำสัญญาณ เวลาของประชาชนยิ่งขึ้น คือหมายเลข ๖๖๑๑๗๐ ถึง
เทียบเวลาระบบอังกฤษเพ่ือส่งสัญญาณเทียบเวลาให้ หมายเลข ๖๖๑๑๗๘ (ในปัจจุบันองค์การโทรศัพท์ได้
ประชาชนทั่วไป คอื จะส่งสญั ญาณเทยี บเวลาทกุ ๑๐ วนิ าที เปลี่ยนหมายเลขโทรศัพท์ทั้ง ๙ หมายเลขดังกล่าวเป็น
ตลอด ๒๔ ช่ัวโมง โทรศัพท์อัตโนมัติหมายเลข ๑๘๑๑) และเป็นท่ีน่ายินดี
- นาฬกิ าควบคมุ เวลาเปน็ นาทแี ละวินาที ส�ำหรับ เปน็ อย่างย่งิ เม่ือ พลเรือเอกสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ
ใช้ควบคุมเวลาที่ส่งไปให้นาฬิกาพ่วงตามสถานท่ีต่าง ๆ สยามมกุฎราชกุมาร ขณะทรงพระยศเป็น เรือโทเจ้าฟ้า
ได้ ๓๐ เรือน มหาวชิราลงกรณ์ ได้เสด็จพระราชด�ำเนินมาทรงเป็นองค์
- สโคปเวลาสำ� หรบั ดูเพอื่ เปรียบเทยี บคลนื่ ความถี่ ประธานในพิธีเปิดเครื่องอุปกรณ์รักษาเวลามาตรฐาน
เวลาระหว่างนาฬิกาของแต่ละเรือนและสามารถเปรียบ ของประเทศไทย เมอื่ วันท่ี ๒๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๕
เทียบคล่ืนความถ่ีเวลาจากสถานีความถ่ีมาตรฐานต่าง
ประเทศกับคลื่นความถี่เวลาของนาฬิกาแต่ละเรือนได้อีก
ด้วย สโคปเวลานี้สามารถอ่านความแตกต่างกันได้ถึง
๑/๑,๐๐๐,๐๐๐ วนิ าที

หนังสือที่ระลึก ๘๑ปี กรมอทุ กศาสตร์

ภาพท่ี ๑–๘๗ พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธิบดศี รีสินทรมหาวชริ าลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจ้าอยู่หัว ขณะด�ำรงพระยศเป็น เรอื โท เจา้ ฟา้ มหาวชริ าลงกรณ์
ไดเ้ สดจ็ พระราชด�ำเนินมาทรงเป็นองค์ประธานในพิธีเปดิ เครือ่ งอปุ กรณร์ ักษาเวลามาตรฐานของประเทศไทย เมอ่ื วันท่ี ๒๒ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๑๕
หลงั จากเสรจ็ โครงการในระยะแรกแลว้ กรมอทุ กศาสตร์ ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๑๙ จัดซอื้ เคร่อื งควบคมุ
ก็ไดจ้ ัดหาอุปกรณ์ประกอบตา่ ง ๆ มาเสริมการท�ำงานของ ความถี่ (Frequency Controller) จ�ำนวน ๒ เครอื่ ง เพ่ือ
ระบบเวลามาตรฐานประเทศไทยให้สามารถคงสมรรถนะ ควบคุมความถ่ีที่ผลิตได้ให้ตรงกับความถ่ีมาตรฐานของ
และสามารถบริการประชาชนได้สมบูรณ์ย่ิงขึ้นตามล�ำดับ ประเทศ เปน็ เงิน ๒๘๙,๘๐๐ บาท
ดงั น้ี ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๒๒ จัดหาอุปกรณ์ผลิต
ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๑๖ จัดซื้อนาฬิกาแบบ ความถ่ีมาตรฐานด้วยพลังงานปรมาณูจากธาตุซิเซ่ียม
Digital Clock ซึ่งเป็นนาฬกิ าท่ีแสดงเวลาด้วยตัวเลข โดย (Cesium Frequency Standard) มาใช้แทนธาตรุ ูบิเดยี ม
ตัวเลขจะเคลื่อนตัวเปล่ียนไปทุก ๆ วินาที และ Digital ๘๗ เป็นเงนิ ๖๔๖,๐๐๐ บาท
Programmer เพอื่ ขยายโปรแกรมสัญญาณบอกเวลา และ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๔ ได้จัดซ้ือเครื่องรับ
เป็นเครือ่ งสำ� รองทมี่ ีใช้อยู่เดมิ แลว้ เปน็ เงิน ๑๔๓,๐๐๐ บาท สญั ญาณเวลามาตรฐานสากลจากสัญญาณดาวเทียม GPS
ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๑๗ จดั ซอ้ื อุปกรณ์ Digi- ( G.P.S. Satellite Timing Receiver แบบ FTS.800)
tal Signal Generator ซึ่งสามารถส่งความถี่ได้ตั้งแต่ จ�ำนวน ๑ เคร่ือง เพ่ือใช้เปรียบเทียบกับสัญญาณเวลา
๓๐๐ Hz ถงึ ๓๒ MHz เพอ่ื ใชใ้ นการปรบั แตง่ ความถี่ของ มาตรฐานประเทศไทย เปน็ เงิน ๘๑๘,๐๐๐ บาท
เคร่ืองมอื ตรวจวดั ต่าง ๆ และเคร่ืองมอื ทตี่ อ้ งการความถูก ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๖ จดั ซือ้ นาฬิกาบอกเวลา
ต้องในด้านความถี่สูงให้ถูกต้องแก่หน่วยราชการต่าง ๆ (Speaking Clock) จ�ำนวน ๑ เครื่อง เพื่อใช้ทดแทน
เปน็ เงิน ๑๕๘,๐๐๐ บาท นาฬกิ าบอกเวลาเดมิ เป็นเงนิ ๖๘๖,๐๐๐ บาท
ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๑๘ จัดซอื้ อปุ กรณ์ Time ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๗ ดำ� เนนิ การยา้ ยอุปกรณ์
Code Generator เปน็ เงนิ ๑๕๑,๗๕๐ บาท เครอื่ ง Remote รักษาเวลามาตรฐานประเทศไทย จากห้องรักษาเวลาเดิม
Display เป็นเงิน ๖๓,๕๐๐ บาท และTime Code ซ่ึงต้ังอยู่บริเวณแผนกดาราศาสตร์ช้ันล่างอาคาร ๒ มาไว้
Reader เป็นเงิน ๔๔,๙๐๐ บาท เพื่อสง่ สญั ญาณเวลาให้ ที่ห้องเวรกรมอุทกศาสตรเ์ ดิม ชั้นลา่ งอาคาร ๑ หนา้ หอ้ ง
หนว่ ยราชการต่าง ๆ เช่น กรมประชาสมั พันธ์ เปน็ ตน้ แผนกเอกสารการเดนิ เรอื เหตทุ ย่ี า้ ยเนอ่ื งจากสภาพอาคาร ๒

หนังสอื ทร่ี ะลกึ ๘๒ปี กรมอุทกศาสตร์

ไมป่ ลอดภยั ในการใชง้ าน โดยทำ� การย้ายเมือ่ วันท่ี ๒ – ๑๔ ชาติตา่ ง ๆ ได้แก่ สหรฐั อเมรกิ า สหภาพโซเวียด องั กฤษ
กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๓๗ ฝรั่งเศส จีน (และล่าสุดคือ อินเดีย กับปากีสถาน) ได้
เดอื นกรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ กรมอทุ กศาสตรไ์ ด้ แข่งขันกันพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์เพื่อเสริมสร้างศักยภาพ
สง่ นายทหาร จำ� นวน ๓ นาย มี นาวาโท ไชยวฒุ ิ นาวกิ าญจนะ ทางทหารของตนโดยอ้างหลักดุลแห่งอ�ำนาจการแข่งขัน
หวั หนา้ แผนกดาราศาสตร์ กองอุปกรณ์การเดนิ เรอื นาวาโท ดังกลา่ วเปน็ ภัยคกุ คามตอ่ สันติภาพของโลกเป็นอยา่ งย่ิง
จักรกฤช มะลิขาว หัวหน้าแผนกยีออฟิสิกส์ กองส�ำรวจ ประเทศต่าง ๆ ท่ัวโลกตระหนักถึง มหันตภัยดัง
แผนที่ และ นาวาตรี ชัยฤทธ์ิ เกิดผล หัวหน้าแผนก กล่าว จึงพยายามที่จะจ�ำกัดการสร้างและทดลองอาวุธ
เอกสารการเดนิ เรือ กองอุปกรณ์การเดนิ เรอื ไปดูงานและ นิวเคลียร์โดยมีการจัดการประชุมระหว่างประเทศต่อ
ฝึกอบรมเกี่ยวกับระบบอุปกรณ์รักษาเวลามาตรฐาน ท่ี เนื่องกันหลายวาระ จนในเดือนมิถุนายน พ.ศ. ๒๕๐๗
โรงงานบริษัท HEWLETT PACKARD และโรงงานบริษัท ประเทศต่าง ๆ ๑๑๖ ประเทศ ได้ลงนามร่วมกันในสนธิ
DATUM มลรัฐ California ประเทศสหรัฐอเมริกา และใน สัญญาจ�ำกัดการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ (Limitted Test
ปเี ดียวกนั เมอ่ื วนั ท่ี ๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๙ ได้จัดซ้ือ Ban Treaty) แต่การมีสนธิสัญญาเพียงอย่างเดียวไม่
เครอ่ื งผลติ ความถม่ี าตรฐาน CESIUM จากบรษิ ทั HEWLETT เป็นการเพียงพอ ทจี่ ะควบคุมการสร้างและการทดลองได้
PACKARD รุ่น HP 5071 A ราคา ๒,๔๘๒,๔๐๐.-บาท ตอ่ จ�ำเป็นต้องมีการตรวจสอบเพ่ือป้องกันการละเมิดด้วย
มาไดจ้ ดั สง่ นายทหารจำ� นวน ๒ นาย คอื นาวาโท ไชยวฒุ ิ นา ส�ำหรับการด�ำเนินงานของสหรัฐอเมริกานั้น ได้กระท�ำ
วกิ าญจนะ เสนาธกิ ารหมวดเรอื อทุ กศาสตร์ และ นาวาโท ล่วงหนา้ ในลักษณะการหาขา่ วไปกอ่ นแล้ว
จักรกฤช มะลิขาว หัวหน้าส�ำรวจแผนที่ทะเล ไปศึกษา กองทัพอากาศสหรัฐฯ โดยหน่วย Air Force
อบรมหลักสูตร Time & Frequency Standard ที่ Technical Application Center (AFTAC) ได้พจิ ารณา
สถาบัน National Laboratory เมือง Teddington เห็นว่าจังหวัดเชียงใหม่เป็นที่ที่เหมาะสมทางด้าน
ประเทศอังกฤษ ธรณีวิทยาและทางด้านท่ีต้ังท่ีจะติดตามตรวจสอบเป้า
ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๐ ได้จัดซื้อเคร่ืองรับ หมาย จงึ ไดข้ ออนญุ าตรฐั บาลไทยสรา้ งสถานวี ัดความสั่น
สัญญาณเวลามาตรฐานสากลจากสัญญาณดาวเทียม สะเทือนจังหวัดเชียงใหม่ เมื่อได้รับอนุญาต แล้วจึง
ระบบ GPS (GPS Satellite Timing Receiver) จาก ท�ำการก่อสร้าง เสร็จเม่ือ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๕
บริษัท DATUM INC. จ�ำนวน ๑ เครื่อง เพื่อใช้เปรียบ จากนั้นจึงได้เร่ิมด�ำเนินการตรวจโดยใช้เจ้าหน้าที่ของ
เทียบกับสัญญาณเวลามาตรฐานประเทศไทย เป็นเงิน สหรัฐฯ ท้ังหมด เรียกช่ือหน่วยว่า Detachment ๔๑๕
๔๙๒,๒๐๐ บาท (DET ๔๑๕)
ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๑ จัดซ้ือระบบรักษา หลังสิ้นสุดสงครามเวียดนามใน พ.ศ. ๒๕๑๘ มี
เวลามาตรฐานเพ่ิมเติม จ�ำนวน ๑ ระบบ เป็นเงิน การเรียกร้องทางการเมืองให้ถอนทหารต่างชาติออกไป
๘,๗๗๑,๘๒๖ บาท เพอ่ื ทดแทนระบบเดิมเกือบทั้งหมดที่ จากประเทศไทยรุนแรงข้ึนเรื่อย ๆ จนในที่สุดรัฐบาลไทยได้
เสอ่ื มสภาพ ออกแถลงการณ์เมื่อ ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ ขอให้
สหรัฐฯ ถอนก�ำลังออกจากประเทศไทยให้แล้วเสร็จ
๑.๒๘ กิจการสถานีวัดความสั่นสะเทือนจังหวัด ภายใน ๒๐ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๑๙ ยกเว้นเจา้ หนา้ ทส่ี หรัฐฯ
เชียงใหม่ ๒๗๐ นาย ใหอ้ อกจากประเทศไทย ภายใน ๔ เดอื น สง่
ผลกระทบตอ่ สถานวี ดั ความสน่ั สะเทอื นจงั หวดั เชยี งใหมด่ ว้ ย
สถานีวัดความสั่นสะเทือนจังหวัดเชียงใหม่ ตั้ง แต่ด้วยเหตุท่สี หรัฐฯ ยังตอ้ งการข้อมูลจากสถานี
อยู่ท่ีเชิงดอยสุเทพ เป็นสถานีตรวจจับคลื่นแผ่นดินไหว น้อี ยู่ จงึ ไดพ้ ยายามขอร้องใหร้ ฐั บาลไทยเปดิ สถานีด�ำเนนิ
(Seismic) ทงั้ ทีเ่ กิดโดยธรรมชาตหิ รอื เกดิ จากการกระท�ำ การต่อไป โดยมอบให้กระทรวงการต่างประเทศไทยเป็น
ของมนุษย์ท่ีทันสมัยท่ีสุดแห่งหนึ่งในโลก สามารถตรวจ ผู้ประสานงานว่าจะมีหน่วยงานใดสามารถด�ำเนินการต่อ
ความสั่นสะเทือนของพิภพได้ตลอดเวลาด้วยก�ำลังขยาย ไปได้ แต่ปรากฏว่าทุกกระทรวง ทบวงกรม ปฏิเสธ
ท่ีสูงมากแต่เดิมด�ำเนินการ โดยกองทัพอากาศสหรัฐฯ กระทรวงการต่างประเทศได้มีหนังสือถึงกองบัญชาการ
ประวัติความเป็นมาของสถานี มดี งั นี้
นับแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งท่ี ๒ เป็นต้นมา

หนงั สือทีร่ ะลกึ ๘๓ปี กรมอุทกศาสตร์

ทหารสูงสดุ เมอ่ื วนั ที่ ๔ มิถนุ ายน พ.ศ. ๒๕๑๙ โดยนาย จะสามารถรับงานนี้หากได้รับการอบรมจากเจ้าหน้าท่ี
อานันท์ ปันยารชุน ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ แจ้ง สหรฐั ฯ ในระยะเวลาหน่งึ
ว่าทางฝา่ ยสหรฐั ฯ จะมอบโอนสถานวี ดั ความส่นั สะเทอื น ๕. โดยที่กรมอุตุนิยมวิทยา มีสถานีวัดความส่ัน
ท่ีจังหวัดเชียงใหม่ ให้แก่รัฐบาลไทย โดยจะขอรับข้อมูล สะเทือนอยู่ในบริเวณใกล้เคยี งกบั สถานแี ห่งนีอ้ ยูแ่ ลว้ จึงนา่
บางส่วนจากการดำ� เนนิ งานดังกล่าวเปน็ สง่ิ ตอบแทน จะมอบให้กรมอตุ ุนยิ มวิทยารับไปด�ำเนินการตอ่ ไป
เสนาธกิ ารทหาร (พลเอก เจรญิ พงษพ์ านชิ ) ได้ ผชู้ ่วยผบู้ ัญชาการทหารสูงสดุ (พลเอก เกรยี งศักด์ิ
เชิญผู้แทนกองทัพเรือเข้าประชุมท่ีห้องประชุมหมายเลข ชมะนันท์) ประธานกรรมการฝ่ายไทยได้เสนอ ผู้บัญชาการ
๑ กรป.กลางสนามเสอื ปา่ เมื่อ ๒๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ ทหารสงู สุด (พลเรอื เอก สงัด ชลออย)ู่ เม่อื ๓๐ มถิ นุ ายน
มีแนวความคิดท่ีจะให้กองทัพเรือเป็นผู้รับมอบสถานีวัด พ.ศ. ๒๕๑๙ ว่าเห็นควรให้กองทัพเรือรับมาด�ำเนินการ
ความส่ันสะเทือน โดยเจ้าหน้าที่จากกรมอุทกศาสตร์เป็น โดยจัดเจ้าหน้าท่ีหลักจากกรมอุทกศาสตร์และเพ่ิมเติม
ผู้ดำ� เนินการ ดว้ ยเจา้ หนา้ ทีจ่ ากสว่ นราชการอน่ื ๆ ของกองทพั เรือตาม
เจ้ากรมอุทกศาสตร์ (พลเรือโท สิทธิ์ สุรักขกะ) ความจ�ำเป็น เพื่อเข้ารับมอบและด�ำเนินการต่อไปโดย
ได้มีหนังสือถึงเสนาธิการกองบัญชาการทหารสูงสุดส่วน ผ้บู ัญชาการทหารสูงสดุ ได้อนมุ ัตใิ หก้ องทพั เรือดำ� เนนิ การ
หน้า เมื่อ ๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๙ ว่า เน่ืองจากเจ้า เม่ือ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๙ และได้มีบันทึกกราบ
หนา้ ทก่ี รมอุทกศาสตร์ ยงั ไม่เคยทราบรายละเอยี ดตา่ ง ๆ เรียน ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี เม่ือ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ.
ของสถานีวัดความส่ันสะเทือนแห่งนี้มาก่อน จึงขอ ๒๕๑๙ ขอให้กรุณาพิจารณาอนุมัติให้ฝ่ายทหารโดย
อนญุ าตใหเ้ จา้ หน้าทีข่ องกรมรวม ๒ นาย ไปดแู ละศึกษา กองทัพเรือเข้ารับมอบและด�ำเนินการ ฯพณฯ นาย
รายละเอียดของสถานีวัดความสั่นสะเทือนดังกล่าวใน รฐั มนตรี อนุมัตเิ มือ่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ โดยมเี งอ่ื นไข
ระหว่างวนั ท่ี ๑๗ และ ๑๘ มถิ ุนายน พ.ศ. ๒๕๑๙ คอื ๑. วา่ สหรัฐฯ จะตอ้ งออกคา่ ใช้จ่ายในการด�ำเนินการทงั้ สนิ้
นาวาเอก บรรจง ทรัพย์แสนดี หัวหน้ากองอุปกรณ์การ กองบัญชาการทหารสูงสุด ได้ออกค�ำส่ังแต่งตั้ง
เดนิ เรือ และ ๒. นาวาโท ละเอยี ด สงั ชญา หวั หน้าสถานี ให้ พลตรี ทวนทอง สุวรรณทัต รองเสนาธิการกอง
พยากรณอ์ ากาศ ฐานทพั เรอื สัตหบี บัญชาการทหารสูงสุดส่วนหนา้ , พลตรี สุรเสฎฐ รามสมภพ
หลังจากการศึกษาแล้วได้เสนอรายงานและ ผู้ช่วยเสนาธิการฯ และ นาวาเอก บรรจง ทรัพย์แสนดี
เสนอแนะไว้ จ�ำนวน ๕ ขอ้ ดังน้ี หัวหน้ากองอุปกรณ์การเดินเรือ กรมอุทกศาสตร์ เป็น
๑. หากจะรับมอบงานนี้จะต้องส่งเจ้าหน้าที่ไป อนุกรรมการในการเจรจาเร่อื ง สถานีวัดความส่ันสะเทือน
รับการอบรมจากเจ้าหน้าทข่ี องสหรัฐฯ ประมาณ ๖-๙ เดอื น จังหวัดเชียงใหม่ โดยให้อนุกรรมการทหารฝ่ายไทยท�ำ
๒. ที่ผ่านมา สหรัฐฯ ใช้ก�ำลังพลส�ำหรับด�ำเนิน หน้าท่ีประสานงานโดยตรงกับเจ้าหน้าท่ีกองทัพอากาศ
งานประมาณ ๔๖ นาย แต่ถ้าหากฝ่ายไทยจะรับงานจะ สหรัฐฯในเรื่องท่ีได้รับมอบหมาย ตั้งแต่ ๒๒ มิถุนายน
ต้องใช้ก�ำลังพลอย่างน้อย ๓๐ นาย และจะต้องเสียค่าใช้ พ.ศ. ๒๕๑๙ เปน็ ต้นไป
จ่ายราวปลี ะ ๑ ล้าน ๓ แสนบาท การปฏิบัติข้ันต้นในการรับมอบสถานีวัดความ
๓. จุดมุ่งหมายหลักของสถานีแห่งนี้ คือการ สั่นสะเทือนน้ัน ฝ่ายสหรัฐแจ้งว่า เนื่องจากฝ่ายสหรัฐฯ
ตรวจสอบการลักลอบทดลองระเบิดปรมาณู นอกจากน้ัน ยังไม่สามารถมอบโอนสถานีวัดความส่ันสะเทือนจังหวัด
เป็นผลพลอยได้ ซ่งึ กรมอทุ กศาสตรเ์ หน็ ว่าไม่ใช่ประโยชน์ เชยี งใหม่ ใหแ้ กฝ่ า่ ยไทยไดจ้ นกวา่ จะมกี ารลงนามในขอ้ ตกลง
โดยตรงของกองทัพเรือและไม่คุ้มกับงบประมาณท่ีจะ ระหว่างกระทรวงการต่างประเทศของไทยและสหรัฐฯ
ตอ้ งจา่ ย ฉะนั้น เพ่ือแก้ปัญหากรณีท่ียังไม่มีการลงนามในข้อตกลง
๔. นาวาโท ละเอียด สังชญา หัวหน้าสถานี ดงั กล่าว ภายใน ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ ฝา่ ยสหรัฐฯ
พยากรณ์อากาศ ฐานทพั สัตหีบ เดิมเปน็ เจ้าหนา้ ทีเ่ ทคนิค จึงเสนอการปฏิบัติการข้ันตน้ ในการรับมอบ ดังน้ี
ดา้ นตรวจความสน่ั สะเทอื นของแผน่ ดนิ ของกรมอตุ นุ ยิ มวทิ ยา ๑. ใน ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ เจ้าหน้าที่

หนังสอื ทรี่ ะลกึ ๘๔ปี กรมอทุ กศาสตร์

ฝ่ายไทยจ�ำนวนหนึ่งควรจะเข้าไปอยู่ ณ สถานีวัดความ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ โดยเจา้ หน้าทข่ี องกรมอทุ กศาสตร์
สั่นสะเทือนเพื่อเป็นการแสดงว่าฝ่ายไทยได้เข้าไปอยู่ ณ หลังจากนั้น กองบัญชาการทหารสูงสุดได้อนุมัติให้จัดต้ัง
ที่น้นั กอ่ น ๒๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ (เป็นวนั สดุ ท้ายท่ี แผนกยอี อฟสิ กิ สข์ น้ึ ใหมใ่ นกองสำ� รวจแผนที่ กรมอทุ กศาสตร์
รัฐบาลไทยก�ำหนดให้เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ออกจาก มีจ�ำนวน ๒๑ อตั รา เมือ่ กรมอุทกศาสตร์ ด�ำเนนิ การไปได้
ประเทศไทย) และเจ้าหน้าท่ีดังกล่าวควรเป็นเจ้าหน้าที่ ๓ ปี กรมยุทธการทหารเรือ ได้พิจารณาขอยกเลิกข้อ
สารวตั รทหารอากาศจากฐานบินเชียงใหม่ ตกลงด้วยเหตุผลวา่ ไม่คมุ้ ค่า แต่กองบัญชาการทหารสงู สุด
๒. ใน ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ ฝา่ ยสหรัฐฯ มีนโยบายให้กองทัพเรือด�ำเนินการต่อไปโดยพิจารณาว่า
จะคงเหลือเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ไว้ ณ สถานีวัดความสั่น คุ้มค่า ถึงแม้จะได้ประโยชน์จากข้อมูลน้อย แต่พิจารณา
สะเทือนจังหวัดเชียงใหม่ ๓ นาย (จากยอด ๑๐ นาย) จากสถานการณ์ในขณะนั้น ความต้องการจัดหาอาวุธ
ท้ังน้ีนอกจากเพื่อดูแลรับผิดชอบอุปกรณ์ประจ�ำสถานีที่ ยทุ โธปกรณจ์ ากสหรฐั ฯ มมี าก
ต้ังแล้ว ยังจะเป็นผู้ฝึกสอนเจ้าหน้าที่กรมอุทกศาสตร์ ซ่ึง ขณะเดียวกันสหรัฐฯ ก็ได้แสดงท่าทีปกป้อง
จะเร่ิมโครงการ ฝึกในประมาณ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ. อธิปไตยของประเทศไทยในความขัดแย้งด้านลัทธิ
๒๕๑๙ และใน ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ เจ้าหน้าท่ีผู้ การเมืองกับประเทศแถบอินโดจีน รวมทั้งสหรัฐฯ ยังได้
ฝึกสอนของสหรัฐฯ อีก ๓ นาย จะเดินทางมาประจ�ำที่ เพมิ่ ยอด FMS ให้กับประเทศไทย โดยที่เรามิไดร้ ้องขออีก
สถานีฯ ท้ังนี้ เพื่อพร้อมท่ีจะเริ่มโครงการฝึกได้ใน ๑๕ ด้วย กองบัญชาการทหารสูงสุดจึงเห็นว่า เมื่อเปรียบ
สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ เทียบกับการท่ีฝ่ายไทยจัดเจ้าหน้าที่ไปด�ำเนินการ สถานี
๓. ในระหว่าง ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ วดั ความส่นั สะเทอื นจังหวดั เชยี งใหมน่ น้ั นับว่าไดผ้ ลคมุ้ คา่
จนถึงวันเริ่มฝึก เจ้าหน้าที่สารวัตรทหารอากาศจะรับผิด จึงเห็นควรให้กรมอุทกศาสตร์รับผิดชอบด�ำเนินการต่อไป
ชอบการรักษาความปลอดภัยสถานีท่ีตั้งและอุปกรณ์ร่วม ตามข้อตกลงที่ได้ท�ำไว้กับฝ่ายสหรัฐฯ ต่อมาสถานีวัด
กับเจ้าหน้าที่รกั ษาการณ์ท่ีฝา่ ยสหรัฐฯ จ้างไว้ ความส่ันสะเทือนจังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการรับรอง ให้
๔. กองทัพเรือ จะต้องก�ำหนดตัวเจ้าหน้าที่ท่ีจะ เป็นสถานีเฝ้าตรวจระเบิดนิวเคลียร์ตามสนธิสัญญาว่า
เขา้ การฝกึ รุ่นแรก จ�ำนวน ๔ นาย โดยด่วน ทัง้ นเี้ พอื่ ท่จี ะ ด้วยการห้ามทดลองระเบิดนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ (Com-
เรม่ิ การฝกึ ได้ใน ๑๕ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ การฝึกน้ีคาด prehensive nuclear-Test-Ban Treaty : CTBT) ตง้ั แต่
ว่าจะแบง่ ออกเปน็ ๓ รนุ่ ๆ ละ ๔ นาย แต่ละรนุ่ ใชเ้ วลา ๒๑ มิถนุ ายน พ.ศ. ๒๕๕๐ ในช่ือ PS 41
ฝึกประมาณ ๑๔ สัปดาห์ และหลังจากนั้น จะเป็นการ เร่ิมแรกที่กรมอุทกศาสตร์เข้ารับด�ำเนินการนั้น
ฝึกงานอีกประมาณ ๖ – ๑๒ เดือนผู้บัญชาการทหาร ได้มีเครื่องตรวจจับคล่ืนแผ่นดินไหวติดต้ังอยู่บริเวณดอย
สูงสุดได้มีบัญชาเม่ือ ๑๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ ให้ สุเทพ จ�ำนวน ๗ จุด ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๓ ผู้
ด�ำเนินการตามท่ีสหรัฐฯ แจ้งมา การรับมอบสถานีวัด บัญชาการทหารสูงสุด ได้อนุมัติตามข้อเสนอของฝ่าย
ความส่ันสะเทือนจังหวัดเชียงใหม่ กระท�ำกันเมื่อ ๒๙ สหรัฐฯ ที่ขอขยายขีดความสามารถสถานีวัดสั่นสะ
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ มกี ารลงนามรว่ มกนั ในเอกสาร ๒ เทือนฯ ซึ่งเป็นส่วนหน่ึงของรายงานวัดความสั่นสะเทือน
ฉบบั คอื บันทึกความเขา้ ใจ (Memorandum of Under- ทั่วโลกของสหรัฐฯ ในเดือน กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๙
standing) และ บันทึกข้อตกลง (Memorandum of สถานีได้เปลี่ยนระบบเคร่ืองมือตรวจจับคล่ืนแผ่นดินไหว
Agreement) โดยมี Colonel CHARLES K. ROSE , จากแบบเกา่ ท่ีมเี พียง ๗ จุด บริเวณดอยสุเทพมาเป็นแบบ
USAF เป็นผู้ลงนามในนามของรัฐบาลสหรัฐฯ (For the ARRAY ดว้ ยการฝังเคร่ืองวดั ความถี่สูง จำ� นวน ๖ เคร่ือง
government of the United States of America) และเคร่ืองวัดความถ่ีต�ำ่ จ�ำนวน ๑๘ เครื่อง รวม ๒๔ จุด
และ นาวาเอก บรรจง ทรัพย์แสนดี เปน็ ผ้รู ับมอบในนาม ทั้งในท้องที่ จังหวดั เชยี งใหม่ และ จังหวัดลำ� พนู
ของรัฐบาลไทย (For the Royal Thai Government) เคร่ืองวัดท่ีติดตั้งใหม่น้ันจะส่งข้อมูลผ่าน
สถานีได้เริ่มเปิดด�ำเนินการใหม่อีกครั้งหน่ึงเมื่อวันท่ี ๑๐ ดาวเทียมไปยังสหรัฐต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ ได้เปล่ียน

หนังสือทรี่ ะลกึ ๘๕ปี กรมอทุ กศาสตร์

ระบบการส่งข้อมูลจากไมโครเวฟ มาเป็นระบบวิทยุ frequency Hopping Space Spectrum (FHSS) ความถ่ี
๒.๔GHz. (๒.๔๐๐๐ – ๒.๔๘๓๕ GHz.) ซ่งึ เป็นความถี่ Public Band ในลกั ษณะ Pseudo Random table 80 ช่อง
แบง่ เป็น 3 Network คอื Network ๑๐๐๐ Network ๒๐๐๐ และ Network ๓๐๐๐ เพื่อส่งข้อมลู จากหลมุ ตรวจจับไป
ยังสถานีกลาง และจากสถานกี ลางจะส่งข้อมูลผ่านดาวเทียม V SAT ไปยังสหรฐั ฯ และ CTBTO ท่ีกรุงเวียนนา

๑.๒๙ ปิดฉากงานอุทกศาสตร์เมอ่ื วันวาน

งานอุทกศาสตร์เม่ือวันวานต้ังแต่ก่อนการสถาปนาเป็นกรมอุทกศาสตร์อยู่ภายใต้การด�ำเนินการของชาวต่าง
ชาตทิ ่ีรัฐบาลว่าจ้างเขา้ มาด�ำเนินงาน ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๑๔ เป็นต้นมาจนกระทัง่ เรมิ่ มีโครงสรา้ งการจัดองค์กรท่ีชัดมาก
ขึ้นจนกระท่ังหน่วยงานอุทกศาสตร์ได้รับการสถาปนาเป็นหน่วยงานระดับกรมข้ึนตรงต่อกองทัพเรือในปี พ.ศ. ๒๔๖๔
กรมอุทกศาสตร์ได้ผ่านกาลเวลามายาวนานจนกระทั่งพื้นท่ีในเขตพระราชวังเดิมมีความจ�ำกัด คับแคบ ไม่สามารถ
รองรับการขยายงานอทุ กศาสตร์ด้านตา่ ง ๆ ไดอ้ ย่างมีประสทิ ธิภาพ
ในทสี่ ุดในปี พ.ศ. ๒๕๔๔ กรมอุทกศาสตร์ จงึ ไดอ้ ำ� ลาบ้านหลงั เดิมทีไ่ ด้ท�ำงานอย่อู าศัยมาถึง ๘๐ ปี มาอยู่ใน
บ้านหลังใหม่ในพ้ืนที่บางนา ติดกับกรมสรรพาวุธเดิมและเร่ิมงานอุทกศาสตร์ต่อยอดจากงานเมื่อวันวานเมื่อ วันท่ี ๓๐
ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๔๔ โดยเจ้ากรมอทุ กศาสตร์ (พลเรือโท วชิ ยั จนั ทร์แทน) ได้ประกอบพธิ ีบวงสรวงสง่ิ ศกั ดิ์สิทธิใ์ นพ้ืนที่
พระราชวังเดิม ก่อนย้ายออกจากอาคารท่ีท�ำการอุทกศาสตร์ในเขตพระราชวังเดิม เป็นอันปิดฉากงานอุทกศาสตร์ใน
วนั วาน คงเหลือไว้เพยี งความผกู พนั และความภาคภมู ใิ จในสง่ิ ท่บี รรพบรุ ษุ ของชาวกรมอุทกศาสตรไ์ ด้ชว่ ยกนั สรา้ งสรรค์
ผลงานเม่ือวนั วาน สง่ มอบไวใ้ หก้ ับคนรุ่นใหมไ่ ด้ภมู ิใจและชว่ ยกนั สานตอ่ ให้งานอุทกศาสตร์ได้ก้าวหน้าและยัง่ ยืนต่อไป

ระลึกถงึ งานอุทกศาสตรแ์ ละความภาคภูมิใจกับสง่ิ ทผี่ า่ นมาในวนั วาน

ส่ิงที่ชาวอุทกศาสตร์ภูมิใจได้ปรากฏให้เห็นถึงการพัฒนางานในระยะต่อมาดังจะเห็นได้จากการจัดต้ัง หอประวัติ
อุทกศาสตร์ไทยและพิพิธภัณฑ์อุทกศาสตร์ ณ ท่ีต้ังแห่งใหม่ในพื้นที่บางนา ในเวลาต่อมา ส่ิงเหล่านี้ยังเป็นเคร่ืองเตือน
ใจให้ระลึกถึงความวิริยะ อุตสาหะ ของชาวอุทกศาสตร์ในวันเก่า ๆ ท่ีผ่านกาลเวลามีเรื่องราวและส่ิงที่ยังคงหลงเหลือ
ให้ภูมิใจ ได้แก่ ประภาคารแห่งแรกท่ีต้ังอยู่ท่ีหินสัมปะยื้อ รวมท้ังบรรดาประภาคารและกระโจมไฟท่ีสร้างขึ้นร่วมสมัย
ในเวลาถัดมา ในส่วนท่ีเป็นเรือส�ำรวจล�ำแรกที่เป็นทั้งเรือส�ำรวจและเรือพระที่นั่งของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
(สมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร) ได้แก่ เรือหลวงจันทร ก็ยังใช้ราชการอยู่
จนกระทั่งในปัจจุบัน สิ่งแรกในกรมอุทกศาสตร์ท่ีเป็นเอกสารเช่น หนังสือมาตราน้�ำเล่มแรก แผนที่ส�ำรวจระวางแรก
แผนที่เดนิ เรอื แผน่ แรกท่ีคนไทยสำ� รวจได้เอง
ประกาศชาวเรอื ฉบบั แรก คอมพิวเตอร์เครื่องแรก เครือ่ งมอื ชุดแรก ๆ ทมี่ ีใช้งาน วิธีการทำ� งานในยุคแรก ๆ ที่
ต้องใช้ความพยายามทั้งการส�ำรวจอุทกศาสตร์ที่ยาวนานตรากตร�ำ การซ่อมบ�ำรุงกระโจมไฟโดยการแบกท่อแก๊สข้ึน
บนยอดเกาะ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ เป็นส่ิงท่ีเตือนใจให้ระลึกถึงความยากล�ำบากของบรรพชนชาวอุทกศาสตร์ในวันวาน
ท่ผี า่ นมาและส่งมอบผลงาน จนกลายเป็นกรมอุทกศาสตร์ในปัจจุบันท่ีจะกล่าวตอ่ ไป

..........................................................................................

หนงั สือที่ระลึก ๘๖ปี กรมอุทกศาสตร์

งานอุทกศาสตร์....ในปัจจุบัน

ณ ท่ีตง้ั แห่งใหมท่ บ่ี างนา

หนงั สอื ท่รี ะลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์

บทท่ี ๒
งานอุทกศาสตรใ์ นปัจจุบนั

งานอุทกศาสตร์ในอดีตได้ปิดฉากลงแล้วเมื่อ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ เมื่อ พลเรือโท วิชัย จันทร์แทน
เจ้ากรมอุทกศาสตร์ ได้ท�ำพิธีบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธ์ิในเขตพระราชวังเดิม เพ่ือขออนุญาตท�ำการขนย้ายเคร่ืองมือ
และอุปกรณ์ทางอุทกศาสตร์ออกจากทีต่ ง้ั หนว่ ยเดิมในเขตพระราชวงั เดิมมาอยู่ ณ ทีต่ งั้ หนว่ ยใหม่ ซ่งึ ตงั้ อยู่ เลขที่ ๒๒๒
ถนนรมิ ทางรถไฟเก่า แขวงบางนาใต้ เขตบางนา กรงุ เทพมหานคร มพี ้นื ทีป่ ระมาณ ๖๑ ไร่ ซึง่ ทที่ ำ� การแหง่ ใหม่นอี้ ยู่
ตดิ กบั พน้ื ทข่ี องกรมสรรพาวธุ และอาคารพกั อาศยั สว่ นกลาง ขา้ ราชการกองทพั เรอื บางนา จงึ นบั ไดว้ า่ งานอทุ กศาสตร์
ได้กา้ วผ่านจากยุคอดตี เขา้ สู่ยคุ ปัจจบุ ัน ในเดอื น ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ณ ที่ท�ำการแหง่ ใหมเ่ ป็นตน้ มาจวบจนถึงปัจจบุ นั
( พ.ศ. ๒๕๖๔ ) นับเป็นเวลาถึง ๒๐ ปีมาแล้ว โดยในห้วงเวลาที่ผา่ นมาในทที่ ำ� การแหง่ ใหม่มเี ร่อื งราวทเี่ ป็นเหตกุ ารณ์
สำ� คัญที่ควรระลึกและจดจ�ำ ดงั ทีจ่ ะไดก้ ล่าวต่อไป

ภาพท่ี ๒ - ๑ พลเรอื โท วิชยั จนั ทร์แทน เจ้ากรมอุทกศาสตร์ และขา้ ราชการกองต่าง ๆ
ได้ย้ายเข้าทท่ี ำ� การแห่งใหม่ พน้ื ทบ่ี างนาใน ๓๑ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๔๔

หนังสือทรี่ ะลึก ๘๗ ปี กรมอุทกศาสตร์

ภาพที่ ๒-๒ ภาพมุมสงู แสดงพื้นที่ต้งั ของกรมอทุ กศาสตร์แห่งใหมใ่ นพ้ืนท่บี างนา ถา่ ยจากอากาศยานไร้คนขบั (Drone)

๒.๑ ความเป็นมาการก่อสร้างอาคารท่ีท�ำการ ซง่ึ ผบู้ ญั ชาการทหารเรอื ไดพ้ จิ ารณาเหน็ วา่ กรมอทุ กศาสตร์
กรมอุทกศาสตร์แห่งใหม่ ณ พื้นที่เขตบางนา เป็นหน่วยงานท่ีใหญ่ แต่ที่ต้ังปัจจุบันคับแคบมากและ
หน่วยข้ึนตรงหลายหน่วย ต้องกระจัดกระจายไปหลาย
ท่ีต้ังของเดิม กรมอุทกศาสตร์ ที่อยู่ในเขต แห่ง ท�ำให้ยากแก่การปกครองบังคับบัญชาและประสาน
พระราชวงั เดมิ มพี น้ื ทจ่ี ำ� กดั ประกอบกบั อาคารทที่ ำ� การบาง งานให้ได้ประสิทธิภาพ จึงให้ กรมอุทกศาสตร์ พิจารณา
ส่วนมีสภาพช�ำรุดและรอการร้ืนถอน หน่วยงานบางส่วน จัดท�ำแผนและล�ำดับความส�ำคัญในการย้ายหน่วย ไปเขา้
ต้องย้ายออกไปอยู่ในที่ตั้งชั่วคราวในพื้นท่ีกรมสารวัตร ที่ต้ังตามผังหลักที่ กองทัพเรือ อนุมัติ และประสานกับ
ทหารเรือ ส่วนท่ีต้ังอยู่ ณ ที่ต้ังเดิมในเขตพระราชวงั เดมิ ส�ำนักงานปลัดบัญชีทหารเรือ ในการจัดสรรงบประมาณ
ก็ไม่สามารถท่จี ะพัฒนาหรือขยายงานได้ เนื่องจากมพี ้นื ท่ี เทา่ ทจ่ี ะอำ� นวย สนบั สนนุ การยา้ ยหนว่ ยของ กรมอทุ กศาสตร์
จ�ำกัด โดยให้เริ่มด�ำเนินการตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๓
ในปี พ.ศ. ๒๕๔๑ คณะกรรมการนโยบาย กองทพั เรอื เปน็ ต้นไป
ได้มีมติจากการประชุมครั้งที่ ๔๐ เม่ือ ๗ เมษายน การพิจารณาออกแบบ
พ.ศ. ๒๕๔๑ เหน็ ชอบในหลกั การใหย้ า้ ยหนว่ ย กรมอทุ กศาสตร์ ตามผังหลกั หมายเลข ๔๑ – ๑ – ๑๐๒ ท่ไี ดร้ บั
ไปอยู่ในพื้นที่บางส่วนของ กรมสรรพาวุธ ทหารเรือ อนุมัตจิ ากกองทพั เรอื แลว้ กรมอทุ กศาสตร์ได้ประสาน กบั
บางนา โดย กรมชา่ งโยธาทหารเรือ ได้จดั ท�ำผงั หลกั กรมช่างโยธาทหารเรือเม่ือ ๒๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๒
ของกรมอุทกศาสตร์บริเวณพ้ืนที่ด้านใต้ของพื้นท่ี เพอื่ ขอรบั การสนบั สนนุ การออกแบบสง่ิ กอ่ สรา้ งตา่ ง ๆ ใน
กรมสรรพาวุธทหารเรือ บางนา ตามแบบ ที่ออกโดย ผังหลักกรมอุทกศาสตร์และการประมาณการค่าก่อสร้าง
กรมชา่ งโยธาทหารเรอื หมายเลข ๔๑ – ๑ – ๑๐๒ ตาม เบื้องต้น ซ่งึ กรมชา่ งโยธาทหารเรือ ได้ประมาณการไว้ ใน
ผงั หลกั ดงั กลา่ วจะเปน็ ทตี่ ง้ั ของหนว่ ยงานกรมอทุ กศาสตร์ วงเงินรวมท้ังส้ิน ๓๘๖,๘๔๕,๐๐๐ บาท โดยมีราย
ประมาณ ๖๕ ไร่เศษประกอบด้วย อาคารกองบังคับการ ละเอยี ดสิง่ ก่อสร้างต่าง ๆ ดงั นี้
อาคารตา่ ง ๆ ใน กรมอทุ กศาสตร์ โรงจอดรถ โรงเลย้ี ง โรงครวั - อาคารกองบังคับการ
ระบบสาธารณปู โภค และส่ิงอ�ำนวยความสะดวกตา่ ง ๆ - อาคารกองอุปกรณก์ ารเดินเรือ
ในการขออนุมัติผังหลักของ กรมอุทกศาสตร์ - อาคารกองส�ำรวจและกองสรา้ งแผนท่ี
บริเวณพ้ืนท่ี กรมสรรพาวุธทหารเรือ ในขณะน้ัน ได้รับ - โรงพิมพก์ องสร้างแผนท่ี
การอนุมัตจิ าก กองทัพเรือ เมื่อ ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๒

หนังสือทรี่ ะลกึ ๘๘ ปี กรมอุทกศาสตร์

- อาคารกองสมทุ รศาสตร์และอุตุนยิ มวทิ ยา โดยผูกพันงบประมาณข้ามปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๔-
- หอประชมุ และพพิ ิธภัณฑ์ ๒๕๔๕
- อาคารหมวดเรอื อทุ กศาสตร์ และกราบพกั ทหาร ซ่ึงการก่อสร้างในระยะที่ ๑ และ ๒ ยังไม่
- สระจ�ำลองการวิจัยทางสมทุ รศาสตร์ ครอบคลุมอาคารทั้งหมด ตามท่ีได้รับอนุมัติไว้ในผังหลัก
- อาคารกองเคร่อื งหมายทางเรอื ซงึ่ จำ� เปน็ ตอ้ งไดร้ บั การจดั สรรงบประมาณกอ่ สรา้ ง ในระยะ
- ถงั บรรจนุ �ำ้ ขนาด ๘๐ ตนั ตอ่ ไป
- ป้อมยามทางเขา้ , เสาธง และรวั้ คอนกรตี
การออกแบบอาคารต่าง ๆ ข้างต้น ด�ำเนินการ การวางศิลาฤกษ์
โดยเจ้าหน้าท่ีออกแบบของ กรมช่างโยธาทหารเรือ การดำ� เนนิ การกอ่ สรา้ งอาคารทท่ี ำ� การกรมอทุ กศาสตร์
ประกอบด้วย นาวาเอก พีระพล ธีรกุล, นาวาโทหญิง บางนา ได้เรม่ิ ดำ� เนินการโดย กองทัพเรอื ไดเ้ ห็นชอบ และ
ศริ ลิ กั ษณ์ ชธู งชยั , เรอื เอก สรุ นิ ทร์ เกษงาม และ เรอื โทหญงิ อนุมัติให้ กรมช่างโยธาทหารเรือ จ้างบริษัท โคสตอล
อรอสุ าห์ ทองไทย เอ็นจิเนียริ่ง จ�ำกัด ท�ำการก่อสร้างอาคารท่ีท�ำการ
กรมอทุ กศาสตร์ บางนา เปน็ เงนิ ทง้ั สนิ ๖๙,๓๓๖,๐๐๐ บาท
ค่าใช้จา่ ยในการกอ่ สร้าง และไดจ้ ดั ใหพ้ ธิ วี างศลิ าฤกษก์ อ่ สรา้ งอาคารเมอื่ ๘ กนั ยายน
- การก่อสร้างท่ที ำ� การ กรมอทุ กศาสตร์ ณ ทตี่ งั้ พ.ศ. ๒๕๔๓ โดยมี ผู้บัญชาการทหารเรือ (พลเรือเอก ธีระ
แหง่ ใหมน่ ้ี ได้ด�ำเนินการไปแล้ว ๒ ระยะดว้ ยกนั ดงั นี้ ห้าวเจริญ) เปน็ ประธานในพิธฯี และเพอื่ ให้การก่อสรา้ ง
ระยะแรก กอ่ สรา้ งอาคาร กองบงั คบั การ อาคาร เป็นไปด้วยความเรียบร้อย เป็นไปตามสัญญาจ้างเหมา
กองอปุ กรณก์ ารเดนิ เรอื และถนนทางเขา้ กรมอทุ กศาสตร์ กรมอุทกศาสตร์จึงได้ลงค�ำสั่ง กรมอุทกศาสตร์(เฉพาะ)
ในวงเงิน ๑๑๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท ซงึ่ เปน็ การดำ� เนนิ การใน ท่ี ๑๘๕/๒๕๔๓ เร่ืองแต่งต้ังคณะกรรมการตรวจจ้าง
ลกั ษณะการผกู พนั ขา้ มปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๓ – ๒๕๔๔ ก่อสร้างพิเศษ กรมอุทกศาสตร์ โดยมีคณะกรรมการ
ระยะท่ีสอง ก่อสร้าง อาคารกองส�ำรวจแผนที่ ประกอบด้วย นาวาเอก ธนพล วิชัยลักขณา นาวาเอก
กองสรา้ งแผนท่ี โรงพมิ พ์กองสรา้ งแผนท่ี กองสมุทรศาสตร์ จกั รกฤช มะลขิ าว เรอื โท ยศศกั ดิ์ ยรุ ศกั ดิ์ และ เรอื โท สมมาตร
กองอุตุนิยมวิทยา สระจ�ำลองการวิจัยสมุทรศาสตร์ บตุ รนำ�้ เพชร เปน็ ผตู้ รวจสอบและควบคมุ ดแู ลตลอดระยะ
ครัวโรงเล้ียงทหาร เสาธงราชนาวี รั้วคอนกรีต และการ เวลาทกี่ อ่ สรา้ ง
ปรบั ถมท่ี ในวงเงนิ ๑๓๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท เปน็ การดำ� เนนิ การ

ภาพท่ี ๒ - ๓ พลเรอื เอก ธีระ หา้ วเจรญิ ผู้บัญชาการทหารเรอื เป็นประธานในพธิ วี างศิลาฤกษอ์ าคารท่ที ำ� การ
กรมอุทกศาสตรแ์ หง่ ใหม่ พ้นื ท่บี างนา เมอื่ วันท่ี ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๓

หนังสือที่ระลกึ ๘๙ ปี กรมอุทกศาสตร์

๒.๒ การยา้ ยเขา้ ทท่ี ำ� การ กรมอทุ กศาสตร์ แหง่ ใหม่ จนกระท่ังในปี พ.ศ. ๒๕๔๑ คณะกรรมการ
นโยบายกองทัพเรือ มีมติให้ย้ายกรมอุทกศาสตร์ไปอยใู่ น
การก่อสร้างอาคารท่ีท�ำการในระยะแรกได้ พน้ื ทบ่ี างสว่ นของกรมสรรพาวธุ ทหารเรอื บางนา บนเนอื้ ที่
ด�ำเนินการแล้วเสร็จ คณะกรรมการได้ตรวจรับอาคาร ประมาณ ๖๕ ไร่ โดยกองทพั เรอื อนั มี พลเรอื เอก ธรี ะ หา้ วเจรญิ
ซง่ึ ประกอบดว้ ยเจา้ หนา้ ทจี่ าก กรมชา่ งโยธาทหารเรอื และ ผู้บัญชาการทหารเรือในขณะนั้น เป็นประธานในพิธี
กรมอุทกศาสตร์ ได้ตรวจรับอาคารเมื่อการก่อสร้างเสร็จ วางศิลาฤกษ์อาคารกองบังคับการ เม่ือวันที่ ๘ กันยายน
ตามสัญญา การย้ายที่ท�ำการกรมอุทกศาสตร์ จากท่ีตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๓ ทงั้ นกี้ ารกอ่ สรา้ งระยะแรกประกอบดว้ ยอาคาร
พระราชวังเดิมไปยังท่ีตั้งแห่งใหม่ได้ด�ำเนินการ เม่ือ ๓๑ กองบงั คบั การ อาคารกองอปุ กรณก์ ารเดนิ เรอื (กองบรกิ าร
ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๔๔ โดยมหี นว่ ยงานบางสว่ นยงั ปฏบิ ตั งิ าน การเดินเรือ) และถนนทางเข้าอาคาร ค่าก่อสร้างเป็นเงิน
ณ ที่ต้ังเดิม คือ กองสร้างแผนที่ กองสมุทรศาสตร์ ๖๙,๓๓๖,๐๐๐ บาท โดยขา้ ราชการกรมอทุ กศาสตรบ์ าง
กองสำ� รวจแผนท่ีกองเครอื่ งหมายทางเรอื และกองอตุ นุ ยิ มวทิ ยา สว่ นยา้ ยเขา้ ทที่ ำ� งานใหมเ่ มอื่ วนั ท่ี ๓๑ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๔๔
ซึ่งกองต่าง ๆ ดังกล่าว จะได้ย้ายเข้าที่ท�ำการใหม่ เม่ือ ส่วนการกอ่ สร้างระยะที่ ๒ ประกอบดว้ ยอาคาร
ก่อสร้างในระยะที่ ๒ เสรจ็ กองสำ� รวจแผนท่ี กองสรา้ งแผนท่ี โรงพมิ พก์ องสรา้ งแผนที่
แนวความคดิ ในการยา้ ยทที่ ำ� การกรมอทุ กศาสตร์ กองสมุทรศาสตร์ สระจ�ำลองการวิจัยสมุทรศาสตร์
มมี าตง้ั แตก่ อ่ นปี พ.ศ. ๒๕๒๗ เนอ่ื งจากรฐั บาลมนี โยบายที่ ครวั โรงเลย้ี ง เสาธงราชนาวี รวั้ คอนกรตี และปรบั ถมพน้ื ที่
จะอนุรกั ษ์พื้นทพี่ ระราชวงั เดิม กองทัพเรือจึงมีแผนที่จะ คา่ ก่อสรา้ งเปน็ เงิน ๑๑๖,๖๓๐,๐๐๐ บาท สร้างเสร็จเม่อื
ให้หน่วยในพระราชวังเดิมที่ไม่ใช่ในส่วนบัญชาการย้าย วันท่ี ๒๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๕ และหน่วยข้ึนตรง
ออกไปจากพื้นที่ โดยกรมอุทกศาสตร์ถูกก�ำหนดให้ยา้ ย กรมอทุ กศาสตร์ ในพน้ื ทเ่ี ดมิ คอื กองสรา้ งแผนทไ่ี ดข้ นยา้ ย
ไปอยใู่ นพนื้ ทตี่ ่าง ๆ หลายพ้ืนที่ เช่น ในปี พ.ศ. ๒๕๒๗ ระบบการสร้างแผนทีอ่ ัตโนมตั ิ และ แท่นพิมพ์ขนาดใหญ่
ใหย้ า้ ยไปอยพู่ น้ื ทก่ี รมสรรพาวธุ ทหารเรอื บางนา พ.ศ. ๒๕๓๑ พร้อมอุปกรณ์ทั้งหมดเข้าสู่ท่ีตั้งใหม่เม่ือวันท่ี ๔ มกราคม
ตอ้ งการใหย้ า้ ยไปอยใู่ นพนื้ ทปี่ อ้ มนาคราชและปอ้ มทบั สมทุ ร พ.ศ. ๒๕๔๖
จงั หวดั สมทุ รปราการ และในปี พ.ศ. ๒๕๓๖ ตอ้ งการใหย้ า้ ย
ไปอยทู่ ี่ อำ� เภอสตั หบี จงั หวดั ชลบรุ ี บรเิ วณกโิ ลเมตรท่ี ๑๐
ใกล้สนามบินอตู่ ะเภา เป็นต้น

ภาพ กรมอุทกศาสตร์ปัจจบุ ัน

หนังสอื ทรี่ ะลึก ๙๐ ปี กรมอุทกศาสตร์

๒.๓ พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธบิ ดศี รสี นิ ทรมหาวชริ าลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ขณะดำ� รงพระยศเปน็
สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าช สยามมกฎุ ราชกมุ าร เสดจ็ พระราชดำ� เนนิ กรมอทุ กศาสตร์

ภาพท่ี ๒ -๔ พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธบิ ดศี รสี นิ ทรมหาวชริ าลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ขณะดำ� รงพระยศเปน็ สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าช
สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชด�ำเนินมายงั กรมอทุ กศาสตรแ์ ห่งใหม่ พื้นท่ีบางนา เพอื่ ทรงรบั การถวายรายงานเก่ียวกับวชิ าอทุ กศาสตร์ เมือ่ วนั
ท่ี ๑๒ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๔๔ โดยมี นาวาเอก วิฑูรย์ ตัณฑกิ ลุ (ยศในขณะน้ัน) เป็นหนึ่งในผ้ถู วายรายงาน

หนังสอื ท่รี ะลึก ๙๑ ปี กรมอุทกศาสตร์

๒.๔ การจดั ตงั้ หอประวตั อิ ทุ กศาสตรไ์ ทย - เพ่ืออนุรักษ์ซึ่งสิ่งของที่มีค่าทางประวัติศาสตร์ของ
กรมอทุ กศาสตร์ โดยไดร้ วบรวมเอกสาร เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใช้
กรมอุทกศาสตร์ ตง้ั แตอ่ ดตี ถงึ ปจั จบุ นั ไดม้ กี ารพฒั นา ภาพถา่ ย และเหตุการณส์ ำ� คัญ ซึ่งอยกู่ ระจดั กระจายตาม
อปุ กรณ์ เครอื่ งมอื และเทคโนโลยไี ปตามยคุ สมยั พลเรอื โท ท่ีต่าง ๆ มาจัดแสดงให้คนรุ่นหลังได้ทราบและเข้าใจรวม
เสน่ห์ สนุ ทรมงคล เจ้ากรมอทุ กศาสตร์ (ยศและตำ� แหน่ง ทง้ั เกดิ ความภาคภมู ใิ จทไี่ ดส้ บื ทอดตอ่ กนั มาจนถงึ ปัจจบุ ัน
ในขณะน้ัน) มีด�ำริท่ีจะสร้างศูนย์รวมองค์ความรู้ในงาน และตอ่ ไปในอนาคต
อทุ กศาสตร์ ตลอดจนเปน็ ทเี่ กบ็ รวบรวมสงิ่ ของมคี า่ ในงาน
อุทกศาสตร์ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันเพ่ือใช้เป็นแหล่งศึกษา - กรมอุทกศาสตร์ เปน็ หนว่ ยงานหน่ึงของกองทัพเรือ ท่ี
หาความรู้เกี่ยวกับงานอุทกศาสตร์ จึงได้ดำ� เนินการจัด ได้มีโอกาสถวายงานให้แก่ราชวงศ์ในกิจการงานเกี่ยวกับ
สร้างหอประวัติอุทกศาสตร์ไทยข้ึนท่ีช้ัน ๓ ของอาคาร อุทกศาสตร์ ตลอดจนได้มีโอกาสสนองงานในโครงการ
กองบังคบั การ กรมอุทกศาสตร์ บางนา และได้มีพิธีเปิด พระราชด�ำริหลาย ๆ โครงการ ที่ทรงคุณประโยชน์ต่อ
เม่ือวันที่ ๑๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๐ โดย พลเรือเอก พสกนกิ รและประเทศชาติ และพระราชกรณยี กิจ ตา่ ง ๆ
วชิ ยั ยวุ นางกรู รองผบู้ ญั ชาการทหารเรอื เปน็ ประธานในพธิ ี ซ่ึงสมควรต่อการเผยแพร่ให้ประชาชน บุคคลท่ัวไปได้รับ
วัตถปุ ระสงคข์ องการจัดต้ัง ทราบและภมู ใิ จ

- เพ่ือเป็นศูนย์รวมองค์ความรู้และแหล่งข้อมูลด้าน - เพ่ือธ�ำรงไว้ซึ่งเกียรติประวัติ และเกียรติภูมิของ
อุทกศาสตร์ ด้านวิศวกรรมชายฝั่ง เวลามาตรฐานของ ชาวอุทกศาสตร์ในอดีตถึงปัจจุบัน ท่ีได้มีส่วนจรรโลง
ประเทศไทยตามมาตรฐานสากล ความปลอดภัยในการ สร้างสรรค์งานด้านอุทกศาสตร์ให้เป็นท่ียอมรับใน
เดินเรือ และงานดา้ นสมทุ รศาสตร์ของประเทศไทย สงั คมโลก ทัง้ ในประเทศและต่างประเทศ

- เพอ่ื แสดงผลงานทางอทุ กศาสตร์ ตลอดจนววิ ฒั นาการ
และการพัฒนาของกรมอุทกศาสตร์ ทั้งทางด้านองค์วัตถุ
องค์บคุ คล ตงั้ แตอ่ ดีตตอ่ เนื่องมาจนกระท่งั ปจั จบุ ัน

ภาพท่ี ๒ - ๖ ส่วนนิทรรศการเทิดพระเกียรติ
ในส่วนนี้เป็นการเทิดพระเกียรตพิ ระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ฯ
(พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช
บรมนาถบพติ ร) เนอื่ งในโอกาสฉลองสริ ริ าชสมบตั ิ ครบ ๖๐ ปี และ

เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา
๕ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

ภาพท่ี ๒ - ๕ ภายในหอประวตั อิ ทุ กศาสตรไ์ ทย อุปกรณ์ เคร่ืองมอื ทาง
อุทกศาสตรแ์ ละเครือ่ งจกั รทำ� นายนำ�้ ซ่ึงใชท้ ำ� นายนำ�้ ล่วงหนา้ เพ่ือจัดท�ำ
ข้อมูลระดับน�้ำส�ำหรับท�ำหนังสือมาตราน้�ำผลิตจากประเทศอังกฤษ
โดย กรมอุทกศาสตร์ รบั ไวใ้ ช้ในราชการเม่ือ ๒๐ มนี าคม พ.ศ. ๒๔๙๕

หนังสือท่รี ะลกึ ๙๒ ปี กรมอุทกศาสตร์

๒.๕ การจดั ตง้ั ศนู ยส์ นบั สนนุ ขอ้ มลู การแจง้ เตอื นภยั ต่อมาได้ขยายเครือข่ายสถานีวัดระดับน้�ำ
ศนู ยบ์ รรเทาสาธารณภยั กองทพั เรอื (ศบภ.ทร) ระบบดิจิทัลให้ครอบคลุมทั่วบริเวณฝั่งทะเลอันดามัน
ตามโครงการฟื้นฟูสถานีวัดระดับน้�ำฝั่งทะเลอันดามัน
กรมอทุ กศาสตร์ โดยหนา้ ทีแ่ ละภารกจิ ทผี่ า่ นมาไมม่ ี (แผนการฟื้นฟูและพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่ง
การก�ำหนดหน้าที่และภารกิจในการเตือนภัยหรือการ แวดล้อมจากธรณีพิบัติภัยสึนามิ ใน ๖ จังหวัดภาคใต้
ด�ำเนนิ การในดา้ นภัยพิบัตติ ่าง ๆ แตภ่ ายหลังที่เกิดความ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม) เพื่อเพิ่ม
เสียหายของชีวิต และทรัพย์สินท่ีเกิดขึ้นจากภัยสึนามิ ประสทิ ธภิ าพในการตรวจวดั ระดบั นำ�้ และทำ� นายนำ้� และ
เมื่อวนั ท่ี ๒๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ โดยที่สถานีวดั ระดบั เปน็ สว่ นหนง่ึ ของระบบแจง้ เตอื นภยั พบิ ตั ใิ นทะเล อนั ไดแ้ ก่
นำ้� ระบบแอนะลอ็ กของกรมอทุ กศาสตรท์ เ่ี กาะตะเภานอ้ ย สนึ ามแิ ละคลน่ื พายซุ ดั ฝง่ั (Storm Surge) โดยตดิ ตง้ั สถานี
และเกาะตะรุเตา สามารถตรวจวัดการเปลี่ยนแปลง วัดระดบั นำ้� ระบบดจิ ิทัลพรอ้ มอุปกรณ์รับสง่ ข้อมลู ในเวลา
ระดับน้�ำที่ผิดปกติได้ รัฐบาลจึงมีนโยบายท่ีจะติดตั้ง เดยี วกบั การตรวจวดั (Real Time) จำ� นวน ๙ สถานี ไดแ้ ก่
ระบบเตือนภัยข้ึน แต่ในระหว่างที่ระบบเตือนภัยถาวร บริเวณปากน�้ำระนอง จังหวัดระนอง หมู่เกาะสุรินทร์
ของรฐั บาลยังไม่แลว้ เสร็จ กรมอทุ กศาสตร์ จงึ ได้รับมอบ จงั หวดั พงั งา ครุ ะบรุ ี จงั หวดั พงั งา อา่ วทบั ละมุ จงั หวดั พงั งา
หมายให้ติดต้ังสถานีวัดระดับน้�ำชั่วคราวท่ีเกาะเมียง เกาะสิมิลัน จังหวัดพังงา เกาะตะเภาน้อย จังหวัดภูเก็ต
หมู่เกาะสิมิลัน จังหวัดพังงา เพื่อตรวจวัดการเคล่ือนตัว เกาะราชานอ้ ย จงั หวัดภูเกต็ ปากนำ้� กันตงั (บา้ นเจ้าไหม)
ของคลื่นสึนามิตั้งแต่นอกชายฝั่งทะเลในเดือนมกราคม จังหวัดตรัง และ เกาะตะรุเตา จังหวัดสตูล ระหว่างปี
พ.ศ. ๒๕๔๘ สถานวี ดั ระดบั นำ้� ชว่ั คราวนใ้ี ชเ้ ครอ่ื งวดั ระดบั นำ้� พ.ศ. ๒๕๔๘ - ๒๕๕๐ และยงั คงดำ� เนนิ การตรวจวดั ระดบั นำ้�
ระบบดจิ ทิ ลั แบบวดั ความกดดนั นำ�้ (Pressure Tide Gauge) อย่างตอ่ เนือ่ งมาจนถงึ ปัจจบุ ัน
ตงั้ อยบู่ รเิ วณชายฝง่ั ดา้ นตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ของเกาะเมยี ง
ทลี่ ะตจิ ูด ๘ องศา ๓๔ ลิปดา ๑๘ พิลิปดาเหนอื ลองจจิ ดู
๙๗ องศา ๓๘ ลปิ ดา ๑๙ พิลปิ ดาตะวันออก และส่งข้อมูล
ระดับน�้ำผ่านอุปกรณ์รับ-ส่งข้อมูลผ่านสัญญาณวิทยุ
(Radio Modem) ไปแสดงผลในลักษณะ เวลาเดยี วกนั
กับการตรวจวัด (Real Time) ท่ีส�ำนักงานชั่วคราวบน
เกาะเมียง

ภาพท่ี ๒ - ๗ การเปล่ยี นแปลงระดบั น�้ำที่ผดิ ปกตกิ ่อนการเกิดสึนามิ ภาพที่ ๒ - ๘ แผนทแี่ สดงตำ� บลท่ีของสถานีวัดระดบั น้�ำ
ทสี่ ถานีวัดระดบั น้�ำเกาะตะเภานอ้ ย (บน) และเกาะตะรุเตา (ล่าง) ระบบดจิ ิทลั ฝง่ั ทะเลอนั ดามันท้งั ๙ สถานี

หนงั สือที่ระลกึ ๙๓ ปี กรมอุทกศาสตร์

ซึ่งการด�ำเนินโครงการฟื้นฟูสถานีวัดระดับน�้ำ เม่ือตั้งอยู่บริเวณใกล้ฝั่ง หรือเครื่องรับ-ส่งข้อมูลผ่าน
ฝั่งทะเลอันดามันน้ี ส่งผลให้งานด้านสถานีวัดระดับ สัญญาณดาวเทียม (Satellite Modem) เมื่อต้ังอยู่บน
น้�ำระบบดิจิทัลของกรมอุทกศาสตร์สามารถพัฒนาไปได้ เกาะท่ีห่างจากฝั่ง รวมทั้งการจัดเก็บและบริหารจัดการ
อย่างรวดเร็ว ทั้งการตรวจวัดระดับน�้ำด้วยเครื่องวัด ข้อมูลระดับน�้ำระบบดิจิทัล โดยข้อมูลระดับน�้ำดิจิทัล
ระดับน�้ำระบบดิจิทัลแบบต่าง ๆ ท้ัง แบบท�ำงานด้วย ท่ีตรวจวัดได้ในเวลาเดียวกับการตรวจวัดน้ีจะสามารถ
ความกดดันน้�ำ แบบท�ำงานด้วยคลื่นเสียง (Acoustic ส่งมายังกรมอุทกศาสตร์และหน่วยงานอื่นท่ีเกี่ยวข้องได้
Tide Gauge) และ แบบท�ำงานด้วยคล่ืนเรดาร์ (Radar โดยตรง ซ่งึ จะเป็นขอ้ มลู พนื้ ฐานที่ส�ำคัญในการตรวจสอบ
Tide Gauge) และการรบั -สง่ ข้อมลู ระดบั นำ้� ในเวลาเดยี ว และแจง้ เตอื นภยั การเคลอื่ นตวั ของคลน่ื สนึ ามจิ ากในทะเล
กับการตรวจวัด (Real Time) ด้วยเครอื่ งรบั ส่งขอ้ มลู ผ่าน เขา้ มาสบู่ ริเวณชายฝงั่ โดยมรี ายละเอียดตามภาพท่ี ๒ - ๙
สญั ญาณโทรศัพท์ (GSM/GPRS Modem)

ภาพที่ ๒ - ๙ แสดงโครงขา่ ยการเชื่อมโยงขอ้ มลู ระดับนำ้� ดิจทิ ลั เพ่อื การแจง้ เตอื นภัยสนึ ามิ

หนังสอื ทร่ี ะลึก ๙๔ ปี กรมอทุ กศาสตร์

ภาพที่ ๒ - ๑๐ สถานีวัดระดับน�ำ้ ระบบดจิ ทิ ลั ทีต่ ดิ ตั้งเครอ่ื งวดั ระดบั น�้ำแบบคลนื่ เรดาร์

กรมอุทกศาสตร์ได้เข้าไปเก่ียวข้องในเร่ืองภัยพิบัติตาม (๔) ประชาสมั พนั ธแ์ จง้ เตอื นใหห้ นว่ ยตา่ ง ๆ ตลอด
ระเบียบ และคำ� สง่ั ทีเ่ กย่ี วขอ้ งไดแ้ ก่ จนประชาชนในพน้ื ทร่ี บั ผดิ ชอบของกองทพั เรอื ไดร้ บั ทราบ
๑) ระเบียบส�ำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการ เพื่อเป็นข้อมูลในการเตรียมป้องกันแก้ไขและบรรเทาภัย
บริหารระบบการเตอื นภัยพบิ ัติแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๘ ใน พิบตั ิทจ่ี ะเกดิ ขนึ้ ได้อยา่ งทนั ท่วงที
หมวด ๔ หนา้ ทแี่ ละความรบั ผดิ ชอบของหนว่ ยงานขอ้ ๒๓ ตอ่ มาในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ ศนู ยแ์ จง้ เตอื นภยั ศบภ.ทร.
ก�ำหนดให้กรมอุทกศาสตร์ มีหน้าที่จัดส่งเอกสาร ไดม้ กี ารปรบั เปลย่ี นเปน็ ศนู ยป์ ระสานและสนบั สนนุ ขอ้ มลู
ข้อมูลท่ีเกยี่ วขอ้ งและ เจา้ หนา้ ทที่ างเทคนคิ มารว่ มปฏบิ ตั ิ การแจ้งเตอื นภัย ศบภ.ทร. ตามคำ� สง่ั กองทพั เรือ (เฉพาะ)
งานเป็นประจ�ำที่ ศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ (ศภช.) ท่ี ๗๐๘/๒๕๕๔ เร่อื ง ศนู ย์บรรเทาสาธารณภัย กองทพั เรอื
ตามที่คณะกรรมการอํานวยการเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ โดยมเี จ้ากรมอทุ กศาสตร์ทำ� หน้าที่เป็น ผู้อ�ำนวยการศูนย์
(กอช.) ก�ำหนดในกรณีท่ีเกิดแผ่นดินไหว สึนามิ ดินถล่ม ประสานและสนับสนุนข้อมูลการแจ้งเตือนภัย ศบภ.ทร.
และกรณีทเ่ี กิดพายุคลื่นลมแรง และมีหนา้ ท่ีดงั น้ี
๒) คำ� สงั่ กองทพั เรอื (เฉพาะ) ที่ ๒๒/๒๕๔๘ เรอื่ ง (๑) ตดิ ตามขอ้ มลู การพยากรณอ์ ากาศ อทุ กศาสตร์
การจัดตั้งศูนย์บรรเทาสาธารณภัย กองทัพเรือ (ศูนย์ ความสน่ั สะเทอื นของแผน่ ดนิ สนึ ามิ และขอ้ มลู อนื่ ๆ ทเี่ กย่ี วขอ้ ง
บรรเทาสาธารณภยั กองทพั เรอื ) กำ� หนดใหก้ รมอทุ กศาสตร์ (๒) เฝา้ ระวงั และตรวจสอบสงิ่ บอกเหตุ สนบั สนนุ
เป็นส่วนหนึ่งของหน่วยปฏิบัติโดยท�ำหน้าที่เป็นศูนย์แจ้ง และแลกเปลี่ยนข้อมูลสมุทรศาสตร์กับศูนย์เตือนภัยพิบัติ
เตอื นภยั ใหก้ บั ศนู ยบ์ รรเทาสาธารณภยั กองทพั เรอื (ศบภ.ทร.) แหง่ ชาติ และหนว่ ยงานอนื่ ๆ ทเี่ กยี่ วขอ้ งตามความเหมาะสม
โดยมีเจา้ กรมอุทกศาสตร์หรือผู้แทน ปฏบิ ตั ิหนา้ ที่หัวหน้า (๓) ประเมินสถานการณ์ภัยธรรมชาติที่เกิด
ศนู ย์ มีหนา้ ทห่ี ลกั ๔ ประการ คือ ขึ้น หรืออาจเกิดขึ้น และแจ้งให้ศูนย์บรรเทาสาธารณภัย
(๑) ติดตามข้อมูล การพยากรณ์อากาศ และ กองทัพเรือและศูนย์บรรเทาสาธารณภัยพื้นท่ีต่าง ๆ
ขอ้ มูลอทุ กศาสตร์ ของกองทัพเรือ เพื่อเป็นข้อมูลในการเตรียมการบรรเทา
(๒) เฝ้าระวงั และตรวจสอบสงิ่ บอกเหตุ สาธารณภยั ทีอ่ าจเกิดขน้ึ ได้อย่างทันท่วงที
(๓) ประเมินสถานการณภ์ ยั ธรรมชาตทิ ี่เกดิ ขนึ้
หรอื อาจเกดิ ขึ้นตามขีดความสามารถของหนว่ ย
หนังสอื ท่ีระลึก ปี กรมอุทกศาสตร์
๙๕

ภาพท่ี ๒ - ๑๑ แสดงข้อมูลเครือข่ายสถานีวดั ระดบั น�้ำเพ่อื การแจง้ เตือนภยั พบิ ตั ิทางทะเล (บน)
และขอ้ มลู คลนื่ จากแบบจ�ำลองทางคณิตศาสตร์ (ลา่ ง)

ภาพท่ี ๒ – ๑๒ โปรแกรมจ�ำลองการเกดิ สึนามิ (Win ITDB) เมอื่ ทราบจุดก�ำเนดิ แผน่ ดินไหว
ท�ำใหท้ ราบเวลาในการเดินทางมาถงึ ของคล่ืนสึนามใิ นแตล่ ะพนื้ ที่นบั จากเวลาท่ีเรม่ิ ตดิ ตาม

หนงั สือทรี่ ะลึก ๙๖ ปี กรมอทุ กศาสตร์

๒.๖ การจดั ตงั้ พพิ ธิ ภณั ฑก์ รมอทุ กศาสตร์ - ประสานวิทยากร จากสำ� นกั พิพธิ ภัณฑ์สถานแห่งชาติ
กรมศิลปากร มาบรรยายให้ความรู้ด้านการด�ำเนินงาน
ในปี พ.ศ. ๒๕๕๒ พลเรือโท ศาสตราจารย์ เกีย่ วกบั การจัดตง้ั พิพิธภัณฑ์
เกยี รติคุณ นคร ทนวุ งศ์ (เจ้ากรมอทุ กศาสตร์ในขณะน้ัน)
ได้มีด�ำริท่ีจะจัดท�ำพิพิธภัณฑ์อุทกศาสตร์ข้ึนในพ้ืนที่ ภาพท่ี ๒ - ๑๔ อุปกรณแ์ ละเครื่องมอื ต่าง ๆ ท่ีเคยใชใ้ นงานของ
กรมอทุ กศาสตร์ และตอ่ มาเมอื่ วนั ที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ กรมอทุ กศาสตรใ์ นอดีต ถูกจัดแสดงอยู่ในพพิ ิธภณั ฑอ์ ุทกศาสตร์
ไดม้ คี ำ� สง่ั กรมอทุ กศาสตร์ (เฉพาะ) ที่ ๓๙/๒๕๕๒ แตง่ ตงั้
ให้ พลเรอื ตรี สมาน อ่วมจันทร์ รองเจ้ากรมอุทกศาสตร์ - จัดท�ำแผนผัง พร้อมรายละเอียดบริเวณภายในและ
เป็นหัวหน้าคณะท�ำงานจัดท�ำพิพิธภัณฑ์อุทกศาสตร์ ภายนอกของอาคาร ๖ รวมทั้งก�ำหนดพ้ืนที่ การจัดวาง
นาวาเอก ธนพล วิชัยลักขณา นายทหารฝ่ายเทคนิค ในส่วนของกองต่าง ๆ ท่เี กีย่ วขอ้ ง
กรมอทุ กศาสตร์ เปน็ รองหวั หนา้ คณะทำ� งานฯ และ นาวาเอก
บงกช สโมสร รองผอู้ ำ� นวยการกองวทิ ยาการ กรมอทุ กศาสตร์ - ก�ำหนดให้หน่วยขึ้นตรงกรมอุทกศาสตร์ส่งบัญชี
เปน็ เลขานกุ ารฯ รวมทงั้ กรรมการในคณะทำ� งานจากหนว่ ย รายการอุปกรณ์ เครื่องมือ เคร่ืองใช้ ทั้งที่มีน�ำหนักเบา
ขน้ึ ตรงกรมอทุ กศาสตรอ์ ีก ๑๓ นาย เพื่อจัดทำ� พพิ ิธภณั ฑ์ และนำ�้ หนกั มาก พรอ้ มอปุ กรณป์ ระกอบใหฝ้ า่ ยเลขานกุ าร
โดยรวบรวมอปุ กรณ์ เครอื่ งมอื เครอ่ื งใชท้ มี่ ขี นาดใหญ่ และ คณะทำ� งาน
มีน้�ำหนักมากรวมไว้ด้วยกัน โดยก�ำหนดให้ใช้อาคาร ๖
(อาคารกีฬาและนันทนาการ) เป็นอาคารพิพิธภัณฑ์ โดย - หน่วยขึ้นตรงกรมอุทกศาสตร์ออกแบบการจัดวาง
มวี ัตถปุ ระสงค์ดังนี้ ในพ้นื ที่ทีไ่ ดร้ ับมอบหมายใหด้ �ำเนนิ การ

- เป็นแหล่งรวบรวม และเผยแพร่ความรู้ในงานด้าน
อุทกศาสตร์ สมุทรศาสตร์ การสร้างแผนท่ีเดินเรือและ
การบรกิ ารเดนิ เรือของประเทศ

- เปน็ การธำ� รงและสบื ทอดเอกลกั ษณง์ านอทุ กศาสตรไ์ ทย
- เปน็ แหลง่ ศกึ ษา และคน้ ควา้ ในสาขางานดา้ นอทุ กศาสตร์
สมทุ รศาสตร์ การสรา้ งแผนทเ่ี ดนิ เรอื และการบรกิ ารเดนิ เรอื
ของประเทศ
- เปน็ แหลง่ สรา้ งจติ สำ� นกึ สาธารณะใหก้ บั ประชาชน และ
สังคม ให้มีส่วนร่วมในการเรียนรู้ ในการด�ำเนินการคณะ
ทำ� งานไดม้ กี ารประชมุ ในการจดั ทำ� พพิ ธิ ภณั ฑอ์ ทุ กศาสตร์
รวม ๔ ครงั้ โดยไดม้ กี ารแบง่ ขนั้ ตอนการทำ� งานสรปุ ไดด้ งั นี้

ภาพท่ี ๒ - ๑๓ พลเรอื เอก กำ� ธร พมุ่ หิรญั ผู้บญั ชาการทหารเรือ เปน็
ประธานในพธิ เี ปดิ พพิ ธิ ภณั ฑอ์ ทุ กศาสตรเ์ มอื่ ๑๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๒

หนังสือทีร่ ะลกึ ๙๗ ปี กรมอุทกศาสตร์

- การปรับปรุงพื้นที่ภายใน และภายนอกอาคาร เช่น ๒.๗ การเขา้ ส่โู ครงสรา้ งใหมใ่ นปี พ.ศ. ๒๕๕๓
การเปลี่ยนกระจกบริเวณช่องลม, การซ่อมท�ำอาคารท่ี
ชำ� รดุ การทาสอี าคารภายนอก และภายใน การทาสพี น้ื อาคาร ในปี พ.ศ. ๒๕๕๓ กรมอทุ กศาสตรไ์ ดร้ บั การอนมุ ตั ิ
และปรบั ปรงุ หอ้ งตา่ ง ๆ รวมทงั้ การปรบั ปรงุ พน้ื ทโี่ ดยรอบ ใหป้ รบั โครงสรา้ งใหมเ่ พอื่ ขยายขดี ความสามารถในการสง่
อาคาร ก�ำลังบ�ำรงุ สายงานตา่ ง ๆ และงานในส่วนอำ� นวยการ โดย
มีโครงสรา้ งใหม่ท่ีได้รบั การอนมุ ตั ิ ไดแ้ ก่
- การรวบรวมตู้ไม้เก่าน�ำมาซ่อมท�ำเพื่อใช้เป็นที่จัดวาง ๑. การจดั ตง้ั ศนู ย์สนบั สนุนการเดนิ เรือ เพือ่ ขยาย
สง่ิ ของในพพิ ธิ ภัณฑ์ ขีดความสามารถในการส่งก�ำลงั บำ� รุงสายงานอทุ กศาสตร์
ใหก้ บั ฐานทพั เรอื ตา่ ง ๆ ประกอบดว้ ยหนว่ ยขนึ้ ตรง ๖ หนว่ ย
- หนว่ ยขน้ึ ตรงกรมอทุ กศาสตรน์ ำ� สงิ่ ของเขา้ จดั วาง และ ได้แก่ กองบริการการเดินเรือ กองเครื่องหมายทางเรือ
ตกแตง่ ตามรปู แบบทไี่ ด้ก�ำหนดไว้ สถานีอุทกศาสตรส์ ตั หบี สถานอี ทุ กศาสตรส์ งขลา สถานี
อทุ กศาสตรพ์ งั งา และสถานอี ุทกศาสตรห์ วั หนิ
- การจัดเตรียมงาน และซักซ้อมในการจัดพิธีเปิด ๒. การจัดต้ังส่วนงานอ�ำนวยการ เพื่อเพิ่มขีด
พพิ ิธภัณฑ์อทุ กศาสตร์ ความสามารของงานส่วนอ�ำนวยการของหน่วย โดยมีการ
พิพิธภัณฑ์อุทกศาสตร์ได้มีพิธีเปิดเมื่อวันที่ ๑๕ จัดต้ัง แผนกก�ำลังพล แผนกโครงการและงบประมาณ
มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ โดย พลเรือเอก ก�ำธร พุ่มหิรัญ และแผนกส่งก�ำลังบ�ำรุง โดยเป็นหน่วยขึ้นตรงของกอง
ผบู้ ญั ชาการทหารเรอื เปน็ ประธานเปดิ พพิ ธิ ภณั ฑ์ ณ อาคาร บังคับการกรมอทุ กศาสตร์
พิพิธภัณฑก์ รมอทุ กศาสตร์

ภาพที่ ๒ - ๑๕ ผงั โครงสรา้ งของกรมอุทกศาสตรต์ ั้งแต่
พ.ศ. ๒๕๒๐ - ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๓

ภาพท่ี ๒ - ๑๖ ผงั โครงสรา้ งใหม่ของกรมอทุ กศาสตรต์ ้ังแต่
๑ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๓

หนังสือทรี่ ะลกึ ๙๘ ปี กรมอุทกศาสตร์

๒.๘ บทบาทของกรมอุทกศาสตร์ในมหาอุทกภัย สูงกว่าค่าเฉล่ีย ๓๐ ปี ๓๙๒ มิลลิเมตร อย่างไรก็ตาม
พ.ศ. ๒๕๕๔ ในวันที่ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ ปริมาณน�้ำในเขื่อน
ในปี ๒๕๕๔ มีฝนตกหนักเร็วกว่าปกติ และมี ภมู พิ ล มปี รมิ าณ ๗๒ % ของความจุ และปรมิ าณนำ้� ในเขอ่ื น
พายเุ ขตร้อนเข้ามาถึงหา้ ลูกในชว่ งเวลาใกลเ้ คยี งกัน ท�ำให้ สิริกติ ิ์ มปี รมิ าณ ๘๘ % ของความจุ ซ่ึงยังสามารถบรหิ าร
ต้องมีการระบายน้�ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยา จังหวัดชัยนาท จดั การได้
และเขอื่ นพระราม ๖ สงู สดุ ถงึ ๔,๙๔๕ ลกู บาศกเ์ มตร/วนิ าที ในวนั ท่ี ๘ - ๑๒ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๔ มรี อ่ งความ
เม่ือประกอบกับระดับน้�ำทะเลหนุนสูงและการสูบน้�ำจาก กดอากาศตำ่� กำ� ลงั แรงพาดผา่ นภาคเหนอื มฝี นตกหนกั ในเขต
พื้นที่ท่วมขังลงสู่แม่น�้ำเจ้าพระยา เป็นเหตุให้ระดับน้�ำใน ๕ อ�ำเภอ ของจังหวัดก�ำแพงเพชร นครสวรรค์ อ�ำเภอ
แม่น�้ำเจ้าพระยาบริเวณหน้ากองบัญชาการกองทัพเรือ ตากฟา้ และอำ� เภอตาคลี ตอ้ งมกี ารปดิ คลอง ชยั นาท - ปา่ สกั
สงู กวา่ ระดบั ทะเลปานกลาง ๒.๕๒ เมตร ในวนั ที่ ๓๐ ตลุ าคม ในช่วงน้ีเขื่อนภูมิพลจ�ำเป็นต้องชะลอการปล่อยน้�ำเหลือ
พ.ศ. ๒๕๕๔ ซึ่งเป็นระดับที่สูงท่ีสุดต้ังแต่มีการบันทึกไว้ วันละ ๑๐ ล้านลูกบาศก์เมตร จากเดิมวันละ ๔๐
โดยระดับน้�ำสูงกว่า พ.ศ. ๒๔๘๕ ถึง ๑๐ เซนตเิ มตร ล้านลูกบาศก์เมตร ในระยะน้ีน้�ำในแม่น้�ำปิงมีปริมาณ
จากปริมาณน้�ำท่ีมาก เป็นเหตุให้นำ�้ ท่วมในปีน้ีมี เพิ่มขึ้น จากประมาณ ๗๐๐ ลูกบาศก์เมตร/วินาที
ความรุนแรง สร้างความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สิน เปน็ มากกวา่ ๒,๐๐๐ ลกู บาศกเ์ มตร/วนิ าที เมื่อถึงวนั ที่
มากกว่าคร้ังใดที่ผ่านมา เค้าลางของมหาอุทกภัยครั้งนี้ ๑๕ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เขอ่ื นภมู พิ ลรบั นำ�้ ไว้ ๘๖ % ของความจุ
เรม่ิ จากตงั้ แตเ่ ดอื นพฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ ทปี่ รมิ าณฝนตก และเขอื่ นสริ กิ ติ ริ์ บั นำ้� ไว้ ๙๕ % ของความจุ ดงั นน้ั เขอ่ื นทงั้ สอง
โดยทั่วไปสูงกว่าเกณฑ์เฉล่ีย อย่างไรก็ตามธรรมชาติและ จึงเร่ิมขาดความยืดหยุ่นในการช่วยการบริหารจัดการน�้ำ
โครงสรา้ งพน้ื ฐานของเรายงั สามารถรบั มอื ได้ โดยเฉพาะอย่าง เป็นสาเหตุให้เม่ือมีปริมาณน�้ำฝนจ�ำนวนมากหลังจากน้ี
ยง่ิ ปรมิ าณน�ำ้ ในเข่ือนตา่ ง ๆ อยูใ่ นเกณฑ์น้อยกว่าค่าเฉล่ยี ปริมาณน�้ำในแม่น้�ำต้ังแต่กลางเดือนกันยายนเป็นต้นไปมี
ทงั้ เข่ือนภูมิพลและเขื่อนสิรกิ ิติ์ ระดบั สงู โดยตลอด

อย่างไรก็ตาม ระหว่างวันท่ี ๒๔ - ๒๖ มถิ ุนายน
พ.ศ. ๒๕๕๔ พายุไหหม่า เคล่ือนตัวเข้าสู่แหลมอินโดจีน
เป็นเหตุให้พ้ืนท่ีภาคเหนือได้รับปริมาณน้�ำฝนเป็นจ�ำนวน
มาก โดยเฉพาะอย่างย่งิ ลมุ่ นำ้� ทไ่ี หลลง เขือ่ นสริ กิ ติ ท์ิ มี่ ีน�ำ้
ไหลลงเขื่อนอย่างต่อเน่ือง หลังจากนั้นไม่นาน ระหว่าง
วนั ท่ี ๓๐ กรกฎาคม – ๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ อทิ ธิพล
ของพายนุ กเตน ทำ� ใหภ้ าคเหนอื ตอนบน รวมทงั้ พนื้ ทข่ี อง
จงั หวดั แพร่ นา่ น สโุ ขทัย และลมุ่ แม่น้�ำยม เกดิ อทุ กภยั ขึน้
แมว้ า่ จะวา่ งเวน้ จากพายเุ กอื บหนงึ่ เดอื น แตร่ ะหวา่ ง
ต้นเดือนสิงหาคม – กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๔ ยังคงมีร่อง ภาพท่ี ๒ - ๑๗ การประชุมทางไกลผา่ นระบบวดี ิทัศน์ (VTC)
ความกดอากาศต่�ำก�ำลังแรงพาดผ่านภาคเหนือ ระหว่าง กบั ศูนย์ปฏบิ ตั กิ ารกองทพั เรือ และศนู ยบ์ รรเทาสาธารณภัยกองทัพเรอื
วนั ที่ ๑๐ - ๑๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ และวนั ที่ ๑๕ - ๑๙ กรมอุทกศาสตร์ได้ด�ำเนินการในส่วนที่เก่ียวข้อง
สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เปน็ เหตใุ หม้ ฝี นตกหนกั อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง มาตงั้ แตเ่ ดอื นกนั ยายนจนถงึ เดอื นธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
ในพื้นท่ีภาคเหนือตอนบนถึงตอนล่าง โดยเฉพาะอย่างย่ิง ซ่ึงกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ มีส่วนสนับสนุนข้อมูล
ท้ายเข่ือนภูมิพลและเข่ือนสิริกิติ์ โดยในเดือนกรกฎาคม ระดบั นำ�้ และปรมิ าณนำ้� ในแมน่ ำ้� ตา่ ง ๆ ทงั้ แมน่ ำ้� เจา้ พระยา
พ.ศ. ๒๕๕๔ มปี รมิ าณนำ�้ ฝนสะสม ๙๖๐ มลิ ลเิ มตร สงู กวา่ แม่น�้ำท่าจีน และแม่น�้ำบางปะกง ทั้งที่เกิดจากอิทธิพล
ค่าเฉล่ีย ๓๐ ปี ๓๔๒ มิลลิเมตร และในเดือนสิงหาคม ของน�้ำข้ึน – น้�ำลง หรือน้�ำทะเลหนุน และน�้ำท่ีระบาย
พ.ศ. ๒๕๕๔ มีปริมาณน้�ำฝนสะสม ๑,๒๓๕ มิลลิเมตร จากเขอ่ื นตา่ ง ๆ รวมทงั้ นำ�้ ทสี่ บู จากพน้ื ทที่ ว่ มขงั ลงสแู่ มน่ ำ�้
หนงั สือทร่ี ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๙๙

ใหก้ ับศูนยบ์ รรเทาสาธารณภัยกองทัพเรอื และหนว่ ยงาน อำ� เภอบางไทร จงั หวดั พระนครศรอี ยธุ ยา ในปรมิ าณตา่ ง ๆ
ท่ีเกีย่ วข้องกบั การบรหิ ารจัดการน�ำ้ ไดแ้ ก่ ศนู ย์สนับสนนุ เชน่ ๓,๐๐๐ ๓,๕๐๐ ๔,๐๐๐ และ ๔,๕๐๐ ลกู บาศกเ์ มตร
การอ�ำนวยการและบริหารสถานการณ์อุทกภัย วาตภัย ตอ่ วนิ าที ทำ� ใหท้ ราบวา่ ปรมิ าณนำ้� ตา่ ง ๆ จะมผี ลใหร้ ะดบั นำ้�
และดนิ โคลนถลม่ และศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบภยั ในแม่น�้ำเจ้าพระยาท่ีหน้ากองบัญชาการกองทัพเรือ
เพื่อเป็นข้อมูลในการประมาณสถานการณ์น้�ำ และการ มคี วามสูงเทา่ ไร
บริหารจัดการน้ำ� ใหก้ ลับสู่สภาวะปกติโดยเร็ว รวมถงึ การ
เผยแพรข่ อ้ มลู ระดบั นำ�้ ในแมน่ ำ�้ ตา่ ง ๆ ใหป้ ระชาชนรบั ทราบ ภาพท่ี ๒ – ๑๙ ผลการจำ� ลองระดบั นำ้� ในแม่นำ�้ เจ้าพระยาบริเวณหนา้
เพือ่ เตรยี มการรบั มือกบั สถานการณ์น�ำ้ ท่เี กิดขึ้น กองบัญชาการกองทัพเรือ เมอื่ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เมอ่ื มนี �ำ้ ไหลผ่าน

การสนับสนนุ ขอ้ มลู ระดับนำ้� และกระแสน�ำ้ อำ� เภอบางไทร จังหวัดพระนครศรอี ยุธยา ในปรมิ าณต่าง ๆ
๑. ท�ำการติดตั้งและปรับปรุงสถานีวัดระดับน้�ำ
ทสี่ ถานวี ดั ระดบั นำ้� บรเิ วณหนา้ กองบญั ชาการกองทพั เรอื ๓. คาดหมายระดับน�้ำ โดยใช้ระดับน้�ำท�ำนาย
กรมอุทกศาสตร์ บางนา กรงุ เทพมหานคร และ ปอ้ มพระ จากอิทธิพลของระดับน�้ำทะเลหนุนเป็นฐานร่วมกับแบบ
จุลจอมเกล้า จังหวัดสมุทรปราการ โดยทั้ง ๓ พื้นท่ีได้ จำ� ลอง RMA2 และปัจจยั ต่าง ๆ ทที่ ำ� ให้ระดบั น�้ำในแม่น้ำ�
ตดิ ตงั้ เครอ่ื งวดั ระดบั นำ�้ ระบบดจิ ทิ ลั และระบบรบั – สง่ ขอ้ มลู เจ้าพระยาสูงกว่าระดับน้�ำทะเลหนุน มาปรับแก้เป็น
ระดบั นำ�้ ผา่ นทางสายโทรศพั ท์ (Line Telephone Modem) ระดับน้�ำคาดหมายระยะส้ัน แล้วแจ้งกรมประชาสัมพันธ์
ซงึ่ สามารถรบั - สง่ ขอ้ มลู ระดบั นำ�้ ไดต้ ามเวลาจรงิ (Real Time) กรมอุตนุ ิยมวิทยา สำ� นักการระบายนำ้� กรงุ เทพมหานคร
โดยส่งข้อมูลดังกล่าวมาแสดงผลที่ กรมอุทกศาสตร์ ศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารกองทพั เรอื กรมกจิ การพลเรอื นทหารเรอื
บางนา ท�ำให้ทราบถึงการเปลี่ยนแปลงระดับน้�ำได้ทันต่อ กองเรือทุ่นระเบิด กองเรือยุทธการ ฐานทัพเรือกรุงเทพ
เหตกุ ารณ์ เปน็ ประโยชนใ์ นการคาดหมายระดบั นำ�้ ลว่ งหนา้ โรงเรียนนายเรือ อู่ทหารเรือป้อมพระจุลจอมเกล้า และ
ในชว่ งเวลาสนั้ ๆ ๑ - ๓ วนั และสามารถตรวจสอบตดิ ตาม หน่วยงานอื่น ๆ ท้ังภาครัฐบาล เอกชน และสื่อมวลชน
สภาวะระดับน�้ำได้อย่างต่อเน่ืองตลอดเวลาท่ีต้องการ ในช่วงเดือนตลุ าคม – ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
รวมท้ังแจ้งข้อมูลระดับน้�ำให้หน่วยงานที่เก่ียวข้องกับการ
บรหิ ารจดั การนำ�้ และประชาสมั พนั ธใ์ ห้ประชาชนได้รบั ทราบ

ภาพที่ ๒ - ๑๘ สถานีวัดระดับน�้ำระบบดิจิทัลบริเวณริมฝั่งแม่น�้ำ ภาพที่ ๒ - ๒๐ การคาดหมายระดับน้�ำในแม่น�้ำเจา้ พระยา
เจา้ พระยา หนา้ กองบัญชาการกองทพั เรือ พ้ืนท่พี ระราชวังเดมิ จากอิทธิพลของน้ำ� ทะเลหนุนรวมกับปจั จยั อื่น ๆ

๒. ท�ำการประเมินระดับน้�ำในแม่น�้ำเจ้าพระยา
เน่ืองจากปริมาณน�้ำท่ีระบายจากเขื่อนลงสู่แม่น้�ำ
เจ้าพระยามีผลต่อระดับน�้ำในแม่น้�ำเจ้าพระยามาก
กรมอุทกศาสตร์จึงช่วยประเมินระดับน้�ำให้กับหน่วยท่ี
เก่ียวข้องในการบริหารจัดการน�้ำ โดยใช้น�้ำท�ำนายจาก
อทิ ธพิ ลของนำ้� ทะเลหนนุ เปน็ ฐาน และใชแ้ บบจำ� ลอง RMA2
(แบบจำ� ลองการไหลเวยี นของกระแสนำ้� และระดบั นำ้� แบบ
สองมิต)ิ จ�ำลองปริมาณนำ�้ ในแมน่ ำ�้ เจา้ พระยาทผ่ี ่าน

หนังสอื ทีร่ ะลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๐๐

ภาพท่ี ๒ - ๒๑ การปฏิบตั ิงานของเจา้ หนา้ ทต่ี ดิ ตามสภาวะระดบั น�้ำ
กองสมุทรศาสตร์ กรมอทุ กศาสตร์ ตลอด ๒๔ ชวั่ โมง

๔. เข้าการร่วมประชุมกับคณะอนุกรรมการ ภาพที่ ๒ - ๒๓ การตรวจกระแสน้�ำบริเวณคลองลดั โพธิ์
ติดตามและวิเคราะห์แนวโน้มสถานการณ์น้�ำ ณ อ�ำเภอพระประแดง จงั หวดั สมทุ รปราการ
กรมชลประทาน คณะอนุกรรมการติดตามและแก้ไข
ปัญหาเรอื่ งน�ำ้ ณ กรมทรพั ยากรน้ำ� และเป็นคณะทำ� งาน ๗. ส�ำรวจพ้ืนท่ีและเดินระดับเพื่อตรวจ
ในศูนย์สนับสนุนการอ�ำนวยการและบริหารสถานการณ์ ความสูงของระดับสันเข่ือนบริเวณโรงพยาบาลศิริราช
อุทกภัย วาตภัย และดินโคลนถล่ม ตลอดช่วงเวลาท่ีมี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กองบัญชาการกองทัพเรือ
สถานการณ์อทุ กภยั ท่าเทียบเรือกรมสรรพาวุธทหารเรือ กองเรือยกพลข้ึนบก
๕. ท�ำการติดต้ังบรรทัดน�้ำบริเวณมหาวิทยาลัย และยุทธบริการ กองเรือยุทธการ และอู่ทหารเรือป้อม
ธรรมศาสตร์ บริเวณราชนาวิกสภา บริเวณราชนาวีสโมสร พระจุลจอมเกล้า เพ่ือเปน็ ข้อมูลในการพจิ ารณาวางแผน
และบริเวณหน้ากองบัญชาการกองทัพเรือ เพ่ืออ�ำนวย ป้องกันน้�ำจากแมน่ ำ�้ เจ้าพระยาล้นตล่ิง
ความสะดวกใหป้ ระชาชนในการตดิ ตามความสงู ของระดบั
น้ำ� ในแมน่ �ำ้ เจา้ พระยา

ภาพท่ี ๒ - ๒๒ การติดตงั้ บรรทดั น้�ำเพือ่ ใหป้ ระชาชน
ไดก้ ารตดิ ตามความสูงของระดบั น�้ำในแม่น�้ำเจ้าพระยา

๖. ดำ� เนนิ การตรวจกระแสนำ้� บรเิ วณคลองลดั โพธ์ิ ภาพที่ ๒ - ๒๔ การสำ� รวจพ้ืนท่แี ละเดนิ ระดับ
อ�ำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ บริเวณคลอง บริเวณรมิ ฝ่ังแม่นำ้� เจ้าพระยา
สรรพสามติ อำ� เภอพระประแดง จงั หวดั สมทุ รปราการ บรเิ วณ
ปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ และคลองมหาสวัสดิ์ ๘. กองส�ำรวจแผนที่ ส�ำรวจ ตรวจวัดความเร็ว
เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นข้อมูลเบ้ืองต้น กระแสน้�ำ สภาพความลึกน�้ำ ในแนวตัดขวางล�ำน้�ำ โดย
ในการพิจารณาใช้เรือผลักดันน้�ำในการเร่งระบายน้�ำ ใชเ้ รือส�ำรวจหยั่งน้�ำ โลมา ๑ โลมา ๒ และ โลมา ๓ เพื่อ
ในแมน่ ำ้� เจา้ พระยาออกสทู่ ะเล โดยดำ� เนนิ การระหวา่ งวนั ที่ คำ� นวณอตั ราการไหลของนำ้� ออกสทู่ ะเล ดว้ ยเครอ่ื งตรวจวัด
๑๒ – ๑๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๔

หนังสือทีร่ ะลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๐๑

กระแสน�้ำด้วยคล่ืนเสียง Acoustic Doppler Current
Profiler: ADCP บรเิ วณอทู่ หารเรอื ปอ้ มพระจลุ จอมเกลา้
อำ� เภอพระสมทุ รเจดยี ์ จงั หวดั สมทุ รปราการ บรเิ วณแมน่ ำ้�
ท่าจีน จังหวัดสมุทรสาคร และ บริเวณแม่น้�ำบางปะกง
จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา เพอื่ นำ� มาประมวลผลอตั ราการไหลของ
กระแสน้�ำในบริเวณดังกล่าว ในช่วงเดือนพฤศจิกายน
ถึง ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๕๔

ภาพที่ ๒ – ๒๕ แผนทีแ่ สดงจดุ ตรวจวดั ปริมาณ
การไหลของน้�ำบริเวณปากแม่น�้ำตา่ ง ๆ

๙. พิจารณาจัดท�ำแผนท่ีแสดงระดับความสูง
ภูมิประเทศในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลให้
ประชาชนทว่ั ไปดูได้เข้าใจง่ายย่ิงข้ึน โดยการแสดงเป็น
เสน้ ชนั้ ความสงู เทา่ ประกอบกบั จดุ ความสงู และมกี ารแสดง
ทศิ ทางทคี่ าดวา่ นำ้� จะไหลผา่ น ดำ� เนนิ การจดั ทำ� และพมิ พ์
แผนท่ีแสดงความสงู ภมู ปิ ระเทศและทศิ ทางนำ�้ โดยแบง่
ออกเปน็ ๔ พน้ื ท่ี คอื ๑) กรงุ เทพมหานครฝง่ั ตะวนั ตกตอนบน
๒) กรงุ เทพมหานครฝง่ั ตะวนั ตกตอนลา่ ง ๓) กรงุ เทพมหานคร
ฝ่ังตะวันออกตอนบน และ ๔) กรุงเทพมหานครฝั่งตะวนั
ออกตอนลา่ ง ดังแสดงในภาพ

ภาพที่ ๒ – ๒๖ แผนที่แสดงความสูงภมู ิประเทศ
และทิศทางการไหลของน�ำ้ บริเวณกรุงเทพมหานคร

หนังสือทีร่ ะลึก ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๐๒

๒.๙ บทบาทกรมอุทกศาสตร์ ในคณะกรรมาธิการ ที่เมืองยอคยาการ์ต้า (Yogyakarta) อินโดนีเซีย ระหว่าง
อุทกศาสตร์ภูมิภาคเอเชียตะวันออก (East Asia ๒๗ – ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ และครง้ั ท่ี ๖ ทเ่ี มอื งโยโกฮามา่
HydrographicCommission:EAHC)ในปจั จบุ นั และ (Yokohama) ญป่ี นุ่ ระหวา่ ง ๑๘ – ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๕
การรบั หนา้ ทเี่ ปน็ ประธานคณะกรรมาธกิ ารอทุ กศาสตร์ กรมอุทกศาสตร์ ได้ท�ำหน้าที่ประธานการประชุมฯ
ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออก (พ.ศ. ๒๕๕๒ - ๒๕๕๕) โดย พลเรือโท ประยุทธ เนตรประภา และ พลเรือโท
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นิรุทธ์ หงส์ประสิทธ์ิ ตามลำ� ดบั
๑. บทบาท กรมอทุ กศาสตร์ ในคณะกรรมาธกิ าร หลงั การประชมุ EAHC Coordinating Meeting คร้งั ที่ ๗
อทุ กศาสตรภ์ ูมิภาคเอเชียตะวนั ออกในปจั จุบัน เมอ่ื พ.ศ. ๒๕๕๖ การประชมุ ฯ ไดเ้ ปลย่ี นชอ่ื เปน็ Steering
ระหว่างกันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙ จนถึงตุลาคม Committee Meeting
พ.ศ. ๒๕๕๒ กรมอุทกศาสตร์ ด�ำรงต�ำแหน่งรองประธานฯ จากการการเพิ่มข้ึนของจ�ำนวน ENC ประกอบ
โดยมี กรมอุทกศาสตร์สิงคโปร์ เป็นประธานฯ และเม่ือ กับท่ีจะมีการบังคับใช้ ECDIS ในปี พ.ศ. ๒๕๕๕ จึงมี
การประชุมคณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาคเอเชีย ความจำ� เป็นสำ� หรับสมาชิก EAHC ทีต่ อ้ งประชมุ หารอื ใน
ตะวันออก คร้ังท่ี ๑๐ (10th EAHC Conference) ทีจ่ ดั ท่ี ประเด็นขอ้ มูล ENC ในพื้นท่ที บั ซอ้ น พนื้ ท่ที ่ียังไม่มขี ้อมูล
สงิ คโปร์ ระหวา่ ง ๑๕ – ๑๗ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๒ พลเรอื โท รวมทง้ั ความกลมกลนื และสอดคลอ้ งกนั ของ ENC ในระดบั
ศาสตราจารยเ์ กยี รตคิ ณุ นคร ทนวุ งษ์ เจา้ กรมอทุ กศาสตร์ ภูมิภาค ซึ่ง กรมอุทกศาสตร์ ได้เป็นเจ้าภาพจัดการ
พร้อมคณะไดเ้ ดนิ ทางไปรว่ มประชุมฯ ดังกล่าว และได้รับ ประชุม EAHC-ENC Meeting ครั้งที่ ๑ ที่กรุงเทพฯ
ต�ำแหนง่ ประธาน EAHC ตอ่ จาก กรมอุทกศาสตรส์ ิงคโปร์ ระหวา่ ง ๒๓ – ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ การประชมุ
และมี กรมอุทกศาสตรฟ์ ิลปิ ปนิ ส์ เป็นรองประธานฯ โดย ENC Harmonization Meeting คร้ังท่ี ๑ ที่กรุงเทพฯ
กรมอุทกศาสตร์ ได้ท�ำหน้าที่ประธานฯ ต่อมาจนถึง ระหวา่ ง ๒๘ – ๒๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๘ การประชมุ
ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ และในการประชุมคณะกรรมาธกิ าร South China Sea (SCS) Working Group Meeting
อุทกศาสตร์ภูมิภาคเอเชียตะวันออก คร้ังท่ี ๑๑ คร้งั ที่ ๒ ทเ่ี ชียงใหม่ เมื่อ ๒๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ และ
(11th EAHC Conference) ทจี่ ดั ขนึ้ ทเ่ี ชยี งใหม่ ระหวา่ ง การประชุม EAHC ENC Task Group Meeting ครั้งที่ ๓
๔ – ๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๕ พลเรือโทศาสตราจารย์ ที่กรุงเทพฯ เม่ือ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ และครั้งที่ ๕
เกียรติคุณ นิรุทธ์ หงส์ประสิทธ์ิ เจ้ากรมอุทกศาสตร์ได้ ท่ีพัทยา ระหว่าง ๑๙ – ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๓
สง่ มอบหนา้ ท่ีประธานฯ ตอ่ ใหก้ รมอุทกศาสตรฟ์ ิลปิ ปนิ ส์ นอกจากน้ันยังมีการประชุมในระดับทวิภาคี ระหว่าง
ทกุ ปี EAHC จะจดั ประชมุ EAHC Coordinating ไทย-อินโดนีเซีย ๒ ครั้ง โดยครั้งท่ี ๑ ท่ีกรุงจาการ์ตา
Meeting ขึ้นเพื่อให้ผู้บริหารของหน่วยงานอุทกศาสตร์ อินโดนีเซีย ระหว่าง ๒๐ – ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓
ในภูมิภาคมาร่วมหารือก�ำหนดทิศทาง และติดตาม และคร้งั ที่ ๒ ทก่ี รงุ เทพฯ ระหว่าง ๑๓ – ๑๔ ธันวาคม
ความก้าวหน้าการด�ำเนินการต่าง ๆ ของ EAHC และ พ.ศ. ๒๕๕๓
เป็นโอกาสให้ประเทศสมาชิกท่ีได้ไปเข้าร่วมการประชุม นอกจากการประสานความร่วมมือระหว่าง
หรือเป็นคณะท�ำงานในระดับ IHO ได้รายงานประเด็นท่ี ประเทศสมาชกิ ในภมู ภิ าคและระหวา่ งภมู ภิ าคแลว้ EAHC
ส�ำคัญที่อาจมีผลเกี่ยวข้องกับภูมิภาคให้ประเทศสมาชิก ยังได้ไปเยือนประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกที่ยังไม่
EAHC อนื่ ๆ รบั ทราบ โดย กรมอทุ กศาสตร์ ไดเ้ ปน็ เจา้ ภาพ ได้เป็นสมาชิก IHO เพื่อกระชับความความสัมพันธ์และ
จดั การประชมุ EAHC Coordinating Meeting ครง้ั ที่ ๒ ที่ ส่งเสริมการพัฒนางานด้านอุทกศาสตร์ในภูมิภาคตลอด
เชียงใหม่ ระหว่าง ๒๔ – ๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ จนสนับสนุนให้เข้าร่วมเป็นสมาชิก IHO โดยในช่วงท�ำ
ในช่วงที่เป็นรองประธาน EAHC และครง้ั ท่ี ๔ ที่กรงุ เทพฯ หน้าท่ีรองประธาน EAHC กรมอุทกศาสตร์ ได้ร่วมคณะ
ระหวา่ ง ๒๑ – ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ ในชว่ งท่ีเป็น กับ กรมอุทกศาสตร์สิงคโปร์ กรมอุทกศาสตร์จีน และ
ประธาน EAHC นอกจากน้ันในการประชุมฯ คร้ังท่ี ๕ กรมอทุ กศาสตรเ์ กาหลใี ต้ ไปเยอื นเวยี ดนาม ระหวา่ ง ๒๒ – ๒๔
หนังสอื ที่ระลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๐๓

มถิ นุ ายนพ.ศ.๒๕๕๒และรว่ มคณะกบั กรมอทุ กศาสตรส์ งิ คโปร์ นกั สำ� รวจอทุ กศาสตรช์ น้ั ประทวน ทจ่ี ดั ไปเมอื่ ๒๐ มถิ นุ ายน
ไปเยือนบรูไน ระหว่าง ๒๘ – ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ พ.ศ. ๒๕๕๙ หลักสูตรการสร้างแผนท่ีเดินเรือส�ำหรับเจ้า
และในช่วงท�ำหน้าท่ีประธาน EAHC ได้ร่วมคณะกับ หนา้ ทสี่ รา้ งแผนท่ี ทไี่ ดจ้ ดั ไปแลว้ ๒ ครงั้ เมอื่ ๑ – ๒๙ กรกฎาคม
กรมอุทกศาสตร์ฟิลิปปินส์ กรมอุทกศาสตร์จีน พ.ศ. ๒๕๕๙ และเมอื่ ๓๐ เมษายน – ๑ มถิ นุ ายน พ.ศ. ๒๕๖๑
กรมอุทกศาสตร์เกาหลีใต้ กรมอุทกศาสตร์สิงคโปร์ และ หลักสูตรการสร้างแผนที่ด้วยระบบบริหารข้อมูลแผนที่
กรมอทุ กศาสตรส์ หราชอาณาจกั ร ไปเยอื นเวยี ดนาม ระหวา่ ง ทะเลแบบเบ็ดเสรจ็ ที่ไดจ้ ัดไปเม่ือ ๑๑ กรกฎาคม – ๒๒
๒๕ – ๒๖ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๕๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ และหลกั สูตรการจดั การฐานข้อมูล
ในส่วนการพัฒนาขีดความสามารถของภูมิภาค อุทกศาสตร์เพื่อการปฏิบัติการทางทหาร ที่ได้จัดไปเมื่อ
กรมอุทกศาสตร์ ได้เข้าร่วมการประชุมระดับ IHO ใน ๑๔ – ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๘
ฐานะผู้แทน EAHC ในการประชุม 8th IHO Capacity ณ ปัจจุบนั EAHC มปี ระเทศสมาชิกทง้ั ส้นิ ๑๑
Building Sub-Committee (CBSC) และ 2nd Inter ประเทศ ไดแ้ ก่ บรไู น จีน เกาหลีเหนือ อนิ โดนีเซยี ญปี่ ุ่น
Regional Coordination Committee (IRCC) ที่เมือง เกาหลใี ต้ มาเลเซยี ฟลิ ปิ ปนิ ส์ เกาหลใี ต้ สงิ คโปร์ และ ไทย
นิวออร์ลีนส์ (New Orleans) สหรัฐอเมริกา ระหว่าง ตารางท่ี ๒-๑ คณะกรรมาธกิ ารอทุ กศาสตรภ์ มู ภิ าค
๑๒ – ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๓ การประชุม 9th (Regional Hydrographic Commission : RHC) และปที ่ี
Capacity Building Sub-Committee (CBSC) และ 3rd กอ่ ตง้ั ตามลำ� ดบั
Inter-Regional Coordination Committee (IRCC)
ณ เมือง Niteroi บราซิล ระหว่าง ๒๑ – ๒๙ พฤษภาคม ลำ� ดบั ช่ือเต็ม ช่ือยอ่ื ปที ี่ก่อตง้ั
พ.ศ. ๒๕๕๔ และการประชมุ 10th Capacity Building NHC 1929
Sub-Committee (CBSC) Meeting และ 4th Inter-Regional 1 Nordic Hydrographic Commission NSHC 1963
Coordination Committee (IRCC) Meeting ทีส่ งิ คโปร์ 2 North Sea Hydrographic Commission EAHC 1971
ระหวา่ ง ๓ – ๙ มถิ นุ ายน.พ.ศ. ๒๕๕๕ นอกจากนนั้ ไดเ้ ปน็ 3 East Asia Hydrographic Commission USCHC 1977
เจา้ ภาพจัดการฝึกอบรม ตามโครงการเสริมสร้างขีดความ 4 US/Canada Hydrographic Commission
สามารถของ EAHC ได้แก่ Workshop on Quality MBSHC 1978
Assurance of ENC Production ท่พี ทั ยา ระหว่าง ๔ – ๖ 5 Mediterranean and Black Seas
Hydrographic Commission BSHC 1983
6
Baltic Sea Hydrographic Commission EATHC 1984
7 Eastern Atlantic Hydrographic
Commission

พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ Workshop on Database 8 South-East Pacific Regional Hydrographic SEPTHC 1991
Design and Management ทกี่ รงุ เทพฯ ระหวา่ ง ๒๐ – ๒๔ Commission 1993
มิถนุ ายน พ.ศ. ๒๕๕๔ และ Workshop on Tides and 1994
Water Level for Hydrographic Survey ทกี่ รงุ เทพฯ 9 South-West Pacific Hydrographic SWPHC
Commission

10 MESO American-Caribbean Sea MACHC
Hydrographic Commission

ระหวา่ ง ๑๘ – ๒๒ มถิ นุ ายน พ.ศ. ๒๕๕๕ 11 Southern African and Islands SAIHC 1996
ซงึ่ จากการไดเ้ ขา้ รว่ มประชมุ และฝกึ อบรมเกยี่ วกบั Hydrographic Commission
การเสริมสร้างขีดความสามารถในงานอุทกศาสตร์ตามที่
กลา่ วมา กรมอทุ กศาสตร์ จงึ ไดต้ อ่ ยอดโดยจดั ทำ� หลกั สตู ร 12 ROPME Sea Area Hydrographic RSAHC 2000
Commission

13 North Indian Ocean Hydrographic NIOHC 2002
Commission
ทไ่ี ดร้ บั อนมุ ตั บิ รรจไุ วเ้ ปน็ หลกั สตู รของกรมยทุ ธศกึ ษาทหารเรอื
ประกอบด้วย หลักสูตรมาตรฐานนักส�ำรวจอุทกศาสตร์ 14 South West Atlantic Hydrographic SWATHC 2006
ช้ันสัญญาบัตร ท่ีได้จัดไปแล้ว ๓ คร้ัง โดยครั้งท่ี ๑ เม่ือ 15 Commission ARHC 2010

Arctic Regional Hydrographic
Commission

๒ มิถุนายน – ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๘ คร้ังท่ี ๒ เมื่อ
๒๒ มถิ นุ ายน – ๒๙ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๖๐ และครงั้ ที่ ๓ เมอ่ื
๒๒ มถิ นุ ายน – ๗ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๖๓ หลักสูตรมาตรฐาน
หนังสือท่รี ะลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๐๔

ตารางที่ ๒-๒ สมาชกิ EAHC ทร่ี บั ตำ� แหนง่ ประธาน
และรองประธาน EAHC และชว่ งเวลาที่รับตำ� แหนง่ ตง้ั แต่
กอ่ ตง้ั จนถงึ ปจั จบุ นั

ชว่ งเวลา ประธาน รองประธาน ภาพท่ี ๒ - ๒๗ พลเรอื โทศาสตราจารยเ์ กยี รตคิ ณุ นคร ทนวุ งษ์
เม.ย.๒๕๑๔ - พ.ย.๒๕๑๙ ญ่ปี ่นุ ไทย เจา้ กรมอทุ กศาสตร์ รบั มอบตำ� แหนง่ ประธาน EAHC
พ.ย.๒๕๑๙ - มี.ค.๒๕๒๐ ไทย -
ม.ี ค.๒๕๒๐ - เม.ย.๒๕๒๕ เกาหลใี ต้ - จากเจา้ กรมอทุ กศาสตรส์ งิ คโปร์
เม.ย.๒๕๒๕ - ก.ย.๒๕๒๙ ฟลิ ปิ ปนิ ส์ - พลเรือโท ศาสตราจารย์เกียรติคณุ นคร ทนุวงษ์
ก.ย.๒๕๒๙ - ต.ค.๒๕๓๓ ญีป่ นุ่ - (เจา้ กรมอุทกศาสตรใ์ นขณะนนั้ ) พร้อมคณะได้เดินทางไป
ต.ค.๒๕๓๓ - ม.ี ค.๒๕๓๘ ญป่ี นุ่ ร่วมการประชุมฯดังกล่าว และรับมอบต�ำแหน่งประธาน
ม.ี ค.๒๕๓๘ - ก.ค.๒๕๔๓ มาเลเซีย มาเลเซยี EAHC ต่อจาก Dr.Parry Oei เจ้ากรมอุทกศาสตร์สงิ คโปร์
ก.ค.๒๕๔๓ - พ.ย.๒๕๔๖ อนิ โดนีเซีย อินโดนีเซยี และมี กรมอุทกศาสตร์ฟิลิปปินส์ เป็นรองประธาน โดย
พ.ย.๒๕๔๖ - ก.พ.๒๕๔๘ จนี กรมอุทกศาสตร์ไทยจะต้องท�ำหน้าท่ีประธานต่อไปจนถึง
ก.พ.๒๕๔๘ - ก.ย.๒๕๔๙ เกาหลีใต้ จนี ประมาณตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๕ กรอบการท�ำงานของ EAHC
ก.ย.๒๕๔๙ - ต.ค.๒๕๕๒ สงิ คโปร์ เกาหลใี ต้ จะเปน็ ไปตามแผนงานของ IHO ทไี่ ดก้ ำ� หนดไวท้ งั้ ระยะ ๕ ปี
ต.ค.๒๕๕๒ - ก.ย.๒๕๕๕ ไทย สิงคโปร์ และ ๑ ปี และมีกรอบการปฏิบัติของประเทศสมาชิก
ต.ค.๒๕๕๕ - ก.ย.๒๕๕๘ ฟิลปิ ปนิ ส์ ตามข้อบังคับ (EAHC Statue) ท่ีได้ร่างข้ึนเมื่อวันท่ี ๑๔
ต.ค.๒๕๕๘ - ก.ย.๒๕๖๑ มาเลเซยี ไทย เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๔ ซ่ึงต่อมาได้มีการแกไ้ ขปรับปรงุ อกี
ต.ค.๒๕๖๑ - ก.ย.๒๕๖๔ ญี่ปนุ่ ฟลิ ิปปินส์ ๒ ครั้ง ณ ปัจจุบันโครงสร้างของ EAHC ประกอบด้วย ๕
ต.ค.๒๕๖๔ - ก.ย.๒๕๖๗ อินโดนเี ซยี มาเลเซยี สว่ นหลกั ไดแ้ ก่
ญ่ปี ่นุ
อนิ โดนีเซีย

-

๒. การรบั หนา้ ท่ีเปน็ รองประธานและประธาน ภาพท่ี ๒ – ๒๘ พธิ กี ารรบั มอบตำ� แหนง่ ประธาน EAHC
คณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาคเอเชียตะวันออก จากเจา้ กรมอทุ กศาสตรส์ งิ คโปร์
(พ.ศ. ๒๕๔๙ - ๒๕๕๕)
ระหวา่ งปี พ.ศ. ๒๕๔๙ จนถงึ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๒ ที่ ๑. ส่วนบริหาร ซึ่งประกอบด้วยส�ำนักงาน
ผ่านมากรมอุทกศาสตร์ไทย ด�ำรงต�ำแหน่งรองประธาน โดยมี ประธานปัจจุบัน พลเรือโท ประยุทธ เนตรประภา
กรมอทุ กศาสตรส์ งิ คโปรเ์ ปน็ ประธาน และเมอื่ การประชมุ เจ้ากรมอุทกศาสตร์ เป็นประธานฯ และส�ำนักงานรอง
คณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาคเอเชียตะวันออก ประธานฯ ปัจจุบัน Commodore Romeo I. HO
(East Asia Hydrographic Commission/EAHC) ครง้ั ท่ี ๑๐ เจา้ กรมอุทกศาสตร์ฟิลิปปินส์ เป็นรองประธานฯ โดย
(10th EAHC Conference) ทจ่ี ดั ขน้ึ เมอ่ื ตลุ าคมปที แี่ ลว้ ณ
ประเทศสงิ คโปร์

หนงั สอื ทร่ี ะลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๐๕

ส่วนบรหิ ารมหี นา้ ทห่ี ลกั ในการควบคมุ การดำ� เนนิ งานของ ๔. EAHC ENC Task Group/ENC TG มี Dr.Parry
ภูมิภาคให้เป็นไปตามแผนรวมทั้งประสานความร่วมมือ Oei เจ้ากรมอุทกศาสตร์สิงคโปร์ เป็นประธานฯและมี
ระหว่างประเทศสมาชิก และประสานความร่วมมือกับ Mr.KC ng เจา้ กรมอทุ กศาสตรฮ์ ่องกง เป็น Coordinator
คณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาคใกล้เคียง เพื่อส่งเสริม มหี นา้ ทพี่ ฒั นาและจดั ทำ� คมู่ อื การสรา้ ง ENC สำ� หรบั ภมู ภิ าค,
การเพ่ิมขีดความสามารถของประเทศสมาชิกท้ังในงาน ดูแลข้อมูล Update ของ ENC และ พัฒนาและดูแล
ส�ำรวจอุทกศาสตรแ์ ละสร้างแผนที่เดนิ เรือ รายการ ENC ของภูมิภาค โดย กรมอุทกศาสตร์ฮ่องกง
นอกจากนั้นจะต้องรับผิดชอบในการจัด EAHC ได้จัดท�ำและดูแลเว็บไซต์ของข้อมูล Update (http://
Conference ทจี่ ะมีขนึ้ ทกุ ประมาณ ๓ ปี และ ชว่ ยเหลือ admin.scsenc.org.hk) และ รายการ ENC (http://
ประสานงานในการจดั การประชมุ ตา่ ง ๆ ของ EAHC ใน www.scsenc.org.hk:8888)
ช่วงเวลาที่ผ่านมากรมอุทกศาสตร์รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพ ๕. Technical Advisory Group (TAG) มี
จัดการประชมุ ท่สี �ำคญั หลายคร้ัง เช่นการจัดประชมุ 2nd ประธาน EAHC เป็นประธานโดยต�ำแหน่ง เป็นกลุ่มของ
EAHC Coordinating Meeting ณ จงั หวดั เชียงใหม่ เมื่อ ผู้ช�ำนาญการจากประเทศสมาชิกที่ท�ำหน้าท่ีให้ค�ำแนะน�ำ
มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ จดั การประชมุ 3rd EAHC ENC Task เกย่ี วกบั การใช้คู่มือตา่ ง ๆ ทจ่ี ัดทำ� โดย EAHC ในการสร้าง
Group Meeting ในวนั ท่ี ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ และ และการประกนั คณุ ภาพของ ENC เพอื่ ใหเ้ กดิ ความสอดคลอ้ ง
4th EAHC Coordinating Meeting ระหวา่ งวนั ท่ี ๒๑-๒๒ กลมกลนื กนั ของ ENC ประเภทต่าง ๆ และของ ENC ใน
มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ ณ โรงแรม ดอิ มิ พเี รยี ล ควนี ส์ พารค์ พน้ื ทท่ี ับซ้อน
กรงุ เทพฯ และเปน็ เจา้ ภาพจดั การประชมุ 5th EAHC ENC ในช่วง ๓ ปีท่ีผ่านมา EAHC ได้จัดท�ำโครงการ
Task Group Meeting ระหวา่ งวันท่ี ๑๙-๒๑ กรกฎาคม สรา้ ง South China Sea (SCS) ENC เพ่ือส่งเสรมิ ความ
พ.ศ. ๒๕๕๓ ณ โรงแรม Centara Grand Mirage Beach ปลอดภัยในการเดินเรือในภมู ภิ าค โดย 2nd Edition ของ
Resort, Pattaya SCS ENC ได้ออกสู่สาธารณะเมอื่ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๑ ซ่ึง
๒. ส�ำนักงานเลขานุการถาวร มีหน่วยงาน ทีผ่ า่ นมามผี ้นู �ำไปใช้แลว้ ประมาณ ๒,๐๐๐ คน และมแี นว
Hydrographic and Oceanographic Department โน้มท่ีจะเพิ่มมากข้ึนเนื่องจากจะมีการบังคับใช้ ECDIS
ของประเทศญี่ปุ่นเป็นผู้รับผิดชอบ ซ่ึงดูแลเว็บไซต์ บนเรือเดินทะเลแบบตา่ ง ๆ ตัง้ แต่ปี พ.ศ. ๒๕๕๕ เป็นตน้ ไป
http://www.kaiho.mlit.go.jp/EAHC/ ที่เปน็ ที่รวบรวม นอกจากนน้ั ENC Task Group จะยงั คงดำ� เนนิ การตอ่ ในเรอ่ื ง
ข้อมูลท่ีส�ำคัญของ EAHC ได้แก่ กิจกรรมการประชุม ความกลมกลนื กนั ของ ENC ประเภทตา่ ง ๆ
สัมมนา และฝึกอบรมที่ผ่านมา Newsletters และ
Circular Letters
๓. EAHC Capacity Building Committee/
EAHC CBC มีประธาน EAHC เป็นประธานฯ และมีรอง
ประธาน EAHC เป็นรองประธานฯ โดยต�ำแหน่ง มหี นา้ ที่
วิเคราะห์ ติดตาม ส่งเสริมและช่วยเหลือประเทศสมาชิก
ในการพฒั นางานอทุ กศาสตร์ รวมทงั้ รวบรวมความตอ้ งการ
จากประเทศสมาชกิ และจดั ทำ� โครงการเสรมิ สรา้ งขดี ความ
สามารถประจ�ำปีเพ่ือเสนอของบประมาณสนับสนุนจาก
IHO Capacity Building Sub Committee/CBSC

หนงั สือทร่ี ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๐๖

ภาพท่ี ๒ – ๒๙ การประชมุ ประสานงานในภมู ิภาคของ EAHC

หนงั สอื ทีร่ ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๐๗

๒.๑๐ บทบาทกรมอุทกศาสตร์ในคณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาคมหาสมุทรอินเดียตอนเหนือ
(North Indian Ocean Hydrographic Commission : NIOHC)

ภาพท่ี ๒ - ๓๐ กรมอทุ กศาสตรเ์ ขา้ รว่ มประชมุ กอ่ ตงั้ คณะกรรมาธกิ ารอทุ กศาสตรภ์ าคมหาสมทุ รอนิ เดยี ตอนเหนอื
เมอ่ื ๒๙ มกราคม - ๑ กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๔๕ ณ ประเทศอนิ เดยี

คณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาคมหาสมุทร รบั ผดิ ชอบในโครงการการเสรมิ สรา้ งขดี ความสามารถของ
อนิ เดยี ตอนเหนอื (North Indian Ocean Hydrographic ประเทศสมาชิกในภมู ภิ าค
Commission : NIOHC) ได้ก่อต้ังข้ึนที่อินเดีย เม่ือปี เมื่อ ๒๗ กุมภาพันธ์ – ๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๐
พ.ศ. ๒๕๔๕ โดยไทยได้เขา้ ร่วมเป็นสมาชิกกอ่ ตัง้ ซึ่งเปน็ กรมอุทกศาสตร์ ไดร้ ับเปน็ เจา้ ภาพจัดการประชุม NIOHC
คณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาค (Regional ครง้ั ท่ี ๗ ทพี่ ัทยา และจากการประชุม NIOHC คร้ังที่ ๑๒
Hydrographic Commission : RHC) ลำ� ดบั ที่ ๑๓ ของ ทกี่ รงุ โคลมั โบ ศรลี งั กา ระหวา่ ง ๒๐ – ๒๓ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๕๕
องคก์ ารอทุ กศาสตรส์ ากล (International Hydrographic ท่ีประชุมได้เห็นชอบให้ไทยเป็นรองประธาน NIOHC ซ่ึง
Organization : IHO) ที่ก่อต้ังข้ึน (ตารางท่ี ๒-๑) โดย จากข้อก�ำหนดตามธรรมนูญ NIOHC ส่งผลให้ไทยเป็น
เป็นภูมิภาคที่มีขอบเขตครอบคลุมพื้นท่ีมหาสมุทรอินเดีย ประธาน NIOHC ระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๕๖ – ๒๕๕๗ และ
ตอนเหนือตาม International (INT) charting scheme เมอื่ ๒๖ - ๒๘ กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๕๗ กรมอทุ กศาสตร์
Area ‘J’ มปี ระธาน และ รองประธาน เปน็ ผบู้ รหิ ารจดั การ ไดเ้ ปน็ เจา้ ภาพจดั ประชมุ NIOHC ครงั้ ที่ ๑๔ โดยไดร้ บั เกยี รตจิ าก
องค์กร โดยยึดตามธรรมนูญของ NIOHC และทุก ๆ ปี พลเรือเอก ณรงค์ พิพัฒนาศัย ผู้บัญชาการทหารเรือ
จะจัดให้มีการประชุม NIOHC Conference ขึน้ เพ่ือเป็น เปน็ ประธานในพธิ เี ปดิ การประชมุ ฯ และในการประชมุ ดงั กลา่ ว
เวทีในการติดตามความก้าวหน้า และก�ำหนดแนวทาง พลเรือโท วิฑูรย์ ตัณฑิกุล เจ้ากรมอุทกศาสตร์ ประธาน
การดำ� เนนิ งานของภมู ภิ าคตอ่ ไปในอนาคต ตลอดจนเปน็ NIOHC ท�ำหน้าที่ประธานในการประชุมฯ และได้
เวทีแลกเปล่ียนความรู้ กระชบั ความสัมพนั ธ์ และส่งมอบ ส่งมอบหน้าทป่ี ระธาน NIOHC ต่อให้ เจา้ กรมอุทกศาสตร์
หน้าท่ีประธานให้กับรองประธาน และเลือกรองประธาน สหราชอาณาจกั ร และทป่ี ระชมุ ฯไดเ้ หน็ ชอบเลอื กบงั กลาเทศ
คนใหม่ เปน็ รองประธาน NIOHC คนต่อไป
นอกจากประธาน และรองประธานแล้ว NIOHC ในชว่ งรบั หนา้ ทปี่ ระธาน NIOHC กรมอทุ กศาสตร์
ไดก้ �ำหนดใหม้ ี INT Chart Coordinator เพ่อื รับผดิ ชอบ ไดเ้ ขา้ ร่วมการประชุมระดบั IHO ในฐานะผแู้ ทน NIOHC
ในการบริหารจดั การเก่ียวกับ INT Chart ในภูมภิ าค และ ในการประชมุ 12th IHO Capacity Building Sub-Com-
ไดจ้ ดั ตงั้ North Indian Ocean International Charting mittee (CBSC) ทีเ่ มืองแบร็สต์ (Brest) ฝร่ังเศส ระหว่าง
Coordination Working Group (NICCWG) ขน้ึ เพอ่ื ทำ� ๑๔ – ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ และ 6th Inter Regional
หนา้ ทใ่ี นการบรหิ ารจดั การเกยี่ วกบั ENC ในภมู ภิ าค รวมทงั้ Coordination Committee (IRCC) ที่กรุงปารีส ฝร่ัง
ไดแ้ ตง่ ตง้ั Capacity Building (CB) Coordinator ขนึ้ เพอ่ื ระหว่าง ๑๙ – ๒๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ และได้เป็น
หนังสอื ทร่ี ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๐๘

เจ้าภาพจัดการฝึกอบรม Workshop on Electronic ๑. สมาชกิ ถาวร จ�ำนวน ๘ ประเทศ ไดแ้ ก่ บังคลาเทศ
Navigational Chart Quality Assurance ที่ อียิปต์ อินเดีย เมียนมาร์ ซาอุดิอาระเบีย ศรีลังกา ไทย
กรมอทุ กศาสตร์ ระหว่าง ๓๐ มกราคม – ๓ กุมภาพันธ์ และ สหราชอาณาจักร
พ.ศ. ๒๕๖๐ ตามโครงการเสรมิ สรา้ งขดี ความสามารถของ
NIOHC ปัจจุบันคณะกรรมาธิการอุทกศาสตร์ภูมิภาค ๒. สมาชิกสมทบ จำ� นวน ๖ ประเทศ ได้แก่ ฝร่งั เศส
มหาสมุทรอนิ เดยี ตอนเหนอื ประกอบดว้ ยสมาชกิ ประเภท โอมาน มอริเชียส ปากสี ถาน เซเชลล์ และ สหรัฐอเมริกา
ตา่ ง ๆ ดงั น้ี
๓. ประเทศผู้สังเกตการณ์ ไดแ้ ก่ มาเลเซยี

ภาพที่ ๒ - ๓๑ การประชุม NIOHC ครั้งที่ ๑๔ เมื่อ ๒๖ - ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๗ ณ กรมอุทกศาสตร์ และ พลเรือโท วิฑูรย์ ตัณฑิกุล
เจ้ากรมอุทกศาสตร์ ประธาน NIOHC ระหว่าง พ.ศ. ๒๕๕๖ - ๕๗ ส่งมอบหน้าที่ประธาน NIOHC ให้แก่เจ้ากรมอุทกศาสตร์ สหราชอาณาจักร

หนงั สอื ท่ีระลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๐๙

๒.๑๑ การตอ่ เรอื และรับมอบเรือส�ำรวจอุทกศาสตร์ อทุ กศาสตร์ โดยไดผ้ รู้ บั จา้ งสรา้ งคอื กจิ การรว่ มคา้ ระหวา่ ง
ล�ำใหม่ (เรือหลวงพฤหัสบด)ี บริษัทยูนิไทย ชิปยาร์ด แอนด์ เอนจิเนียริ่ง จ�ำกัด
การสำ� รวจอทุ กศาสตร์ (Hydrographic Survey) กับ บริษัท Schelde Naval Shipbuilding (SNS)
น้นั รฐั ชายฝั่งสว่ นใหญม่ ภี าระหนา้ ทท่ี จ่ี ะต้องปฏิบตั กิ าร แหง่ ราชอาณาจกั รเนเธอรแ์ ลนด์ ซง่ึ ได้ กำ� หนดการประกอบ
สำ� รวจใหเ้ ปน็ ไปตามมาตรฐานทอี่ งคก์ ารอทุ กศาสตรส์ ากล พธิ วี างกระดกู งู เมอื่ วนั ท่ี ๒๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ และ
กำ� หนด การสำ� รวจแผนท่ที ะเลในมาตราส่วนต่าง ๆ โดย เม่ือต่อเรือเสร็จได้จัดพิธีปล่อยเรือหลวงพฤหัสบดีลงน้�ำ
เฉพาะการสำ� รวจในเขตฐานทพั ทา่ เรอื ออกไปจนถงึ ทะเลลกึ ในวนั พฤหัสบดที ี่ ๑๔ กมุ ภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๑ ซง่ึ เป็นวัน
สิ่งที่จะขาดไม่ได้ คือพาหนะในการส�ำรวจท่ีเหมาะสม ที่ตรงกับวันแห่งความรัก เพ่ือน�ำเรือออกจากอู่มาท�ำการ
นั่นเอง เครื่องมือส�ำรวจจะมีความพร้อมสรรพดีเลศิ สกั ปาน ทดลองการใช้งานในทะเล ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความ
ใดกต็ าม ถา้ ปราศจากเรอื สำ� รวจแลว้ งานสำ� รวจอุทกศาสตร์ พรอ้ มของเครอื่ งยนต์ เทคโนโลยตี า่ ง ๆ อปุ กรณป์ ระจำ� เรอื
จะเกิดขึ้นไม่ได้ ตราบใดท่ียังมีเรือส�ำรวจท่ีเหมาะสม จนเรยี บรอ้ ย จงึ ไดท้ ำ� พธิ ีรับมอบกนั ในวันที่ ๑๙ สงิ หาคม
และมีสมรรถนะอยู่ งานด้านอุทกศาสตร์ก็ยังมีลมหายใจ พ.ศ. ๒๕๕๑ ณ ท่าเทียบเรือแหลมเทียน อ�ำเภอสัตหีบ
ตอ่ ไปไดอ้ กี จังหวัดชลบุรี โดยผู้บัญชาการทหารเรือ กล่าวในพิธี
พ.ศ. ๒๕๐๓ กองทัพเรือ ได้ต่อเรือส�ำรวจแผนท่ี รับมอบเรอื ว่า
ช่ือ เรือหลวงจันทร ที่อู่ เอฟอาร์ลือเซ่น เมืองเบรเมน เรือหลวงพฤหัสบดีเป็นเรือที่กองทัพเรือจัดสร้าง
ประเทศเยอรมันตะวันตก ขนาดระวางขับน้�ำ ๙๙๖ ตัน ขึ้นตามโครงการจัดหาเรืออเนกประสงค์ เพ่ือทดแทน
เม่ือต่อเสร็จ ทางอู่ได้น�ำเรือมาส่งที่ท่าเรือคลองเตย เมื่อ เรอื ส�ำรวจขนาดเล็กทีป่ ลดระวางประจ�ำการ และเรือเก่า
วันท่ี ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๔ ตั้งแต่นั้นมา จึงใช้ ทม่ี อี ายใุ ชร้ าชการมานานในการปฏบิ ตั ภิ ารกจิ งานอทุ กศาสตร์
เรือหลวงจันทร ซึ่งออกแบบเป็นเรือส�ำรวจแผนที่ งานต่อต้านทุ่นระเบิด ช่วยเสริมการปฏิบัติการทาง
ทะเลโดยตรงในการสำ� รวจอยา่ งตอ่ เนอื่ งมาจนถงึ ปจั จบุ นั เรือสาขาสงครามทุ่นระเบิดให้มีประสิทธิภาพ อีกท้ังใช้
วันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมอทุ กศาสตร์ เป็นเรือส�ำรวจแผนที่ทะเลและส�ำรวจสมุทรศาสตร์ เพ่ือ
ได้รับมอบเรือใช้งานเครื่องหมายทางเรือ ชื่อ เรือหลวงสุริยะ รวบรวมข้อมูลสภาวะแวดล้อมทางธรรมชาติในอ่าวไทย
ขนาดระวางขับน�้ำ ๙๖๐ ตัน ซ่ึงต่อท่ีบริษัท อู่กรงุ เทพ จำ� กดั และทะเลอันดามัน ท่ีมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลามา
โดยไดร้ บั งบประมาณจากกระทรวงคมนาคม บรรจุไว้ในแผนที่ประเทศไทยให้ทันสมัยอยู่ตลอดเวลา
วันท่ี ๑๖ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๒๕ กรมอุทกศาสตร์ เพ่ือป้องกันความผิดพลาด หรืออันตรายท่ีอาจเกิดข้ึน
ได้รับมอบเรือส�ำรวจสมุทรศาสตร์ ช่ือ เรือหลวงศุกร์ จากการเดินเรือ โดยได้กราบบังคมทูลพระกรุณาขอ
ขนาดระวางขบั นำ�้ ๑,๕๒๖ ตนั ซงึ่ ตอ่ ทบ่ี รษิ ทั อกู่ รงุ เทพ จำ� กดั พระราชทานช่ือเรืออเนกประสงค์ พรอ้ มทัง้ ได้ก�ำหนด
โดยไดร้ บั งบประมาณจากสำ� นกั งานสภาวจิ ยั แหง่ ชาติ สำ� หรบั หมายเลขเรอื อเนกประสงคเ์ ปน็ หมายเลข 813
ใชง้ านในการสำ� รวจสมทุ รศาสตรใ์ นพนื้ ทไ่ี กลฝง่ั เมื่อวันที่ ๑๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ พระบาท
หลงั จาก พ.ศ. ๒๕๒๕ เปน็ ตน้ มา กรมอทุ กศาสตร์ สมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั (พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร
ก็ไม่ได้รับเรือใหม่มาใช้งานอุทกศาสตร์อีกเลย จนถึงปี มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร) ทรงพระ
พ.ศ. ๒๕๔๘ กองทพั เรอื ไดเ้ หน็ ความจำ� เปน็ ของกรมอทุ กศาสตร์ กรณุ าโปรดเกลา้ ฯพระราชทานชอ่ื วา่ “เรอื หลวงพฤหสั บด”ี
ทจ่ี ะตอ้ งมเี รอื สำ� รวจขนาดใหญล่ ำ� ใหม่ จงึ ไดจ้ ดั ทำ� โครงการ ตรงกบั ภาษาอังกฤษวา่ H.T.M.S. PHARUEHATSABODI
จดั หาเรอื อเนกประสงคส์ ำ� หรบั งานอทุ กศาสตร์ และงานตอ่ ตา้ น นอกจากจะน�ำมาปฏิบัติภารกิจในหน้าท่ีหลักแล้ว ต้อง
ทนุ่ ระเบดิ เสนอตอ่ รฐั บาล และรฐั บาลไดเ้ หน็ ความจำ� เปน็ ใช้ในการสนับสนุนการฝึกตามประเภทเรือให้แก่นักเรียน
ของกองทัพเรือที่จะต้องมีเรือส�ำรวจขนาดใหญ่เพื่อใช้ หลักสตู รทีเ่ กีย่ วข้อง ทง้ั ภายในและภายนอกกองทพั เรือ
ในภารกิจของกรมอุทกศาสตร์ จึงได้อนุมัติงบประมาณ เรือหลวงพฤหัสบดีมีความยาว ๖๖ เมตร ๓๐
ให้กองทัพเรือจัดจ้างสร้างเรืออเนกประสงค์ส�ำหรับงาน เซนติเมตร กว้าง ๑๓ เมตร ๒๐ เซนติเมตร กินน�้ำลึก
หนังสอื ท่รี ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๐

๓ เมตร ๒๕ เซนติเมตร ระวางขับน�้ำปกติ ๑,๓๔๔ ตัน ภารกจิ สำ� คญั คอื สำ� รวจแผนทเ่ี ดนิ เรอื สำ� รวจสมทุ รศาสตร์
ระวางขบั น�ำ้ เต็มที่ ๑,๖๓๖ ตัน ความเรว็ สงู สุด ๑๒ นอต สนับสนุนการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเลและชายฝั่ง
ระยะปฏิบตั ิการ ๓,๐๐๐ ไมล์ ทคี่ วามเรว็ ๑๐ นอต ระยะ สนับสนนุ งานขจัดคราบนำ�้ มนั ในทะเล สนับสนนุ งานกภู้ ัย
เวลาปฏบิ ตั ิการ ๑๕ วัน เรอื หลวงพฤหัสบดี ไดใ้ ชช้ อ่ื ของ ทางทะเล และ สนับสนนุ งานตอ่ ตา้ นทนุ่ ระเบิด
ดาวพระเคราะห์ท่ีมีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ มี

ภาพท่ี ๒ - ๓๒ เรือหลวงพฤหัสบดี

หนังสือท่ีระลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๑

๒.๑๒ การต่อเรอื ส�ำรวจอทุ กศาสตรใ์ กลฝ้ ่ัง ชดุ เรือโลมา จ�ำนวน ๓ ล�ำ

ภาพท่ี ๒ – ๓๓ เรือส�ำรวจโลมา ๑ โลมา ๒ และ โลมา ๓

ความเปน็ มา หลงั จากไดร้ บั มอบเรอื เมอ่ื ๒๖ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๕๑
ในปีงบประมาณ ๒๕๕๐ กรมอุทกศาสตร์ ในปงี บประมาณ ๒๕๕๑ และ ๒๕๕๓ กรมอทุ กศาสตรไ์ ดใ้ ช้
ได้รับการสนับสนนุ งบประมาณ จำ� นวน ๘๕.๒ ลา้ นบาท เรอื โลมาทง้ั ๓ ลำ� สำ� รวจความลกึ นำ�้ ของแมน่ ำ�้ โขงทงั้ หมด
จากกระทรวงการต่างประเทศ ส�ำหรับจัดหาเรือส�ำรวจ คิดเป็นระยะทางรวมประมาณ ๙๒๕ กิโลเมตร และได้
ความลกึ นำ�้ ดว้ ยระบบหยง่ั นำ้� หลายลำ� คลนื่ (multi beam สรา้ งแผนทแ่ี มน่ ำ�้ โขงสง่ ให้ กระทรวงการตา่ งประเทศ รวม
echo sounder) เพือ่ ใช้สำ� รวจและจัดทำ� แผนทแ่ี สดงรอ่ ง ทัง้ หมด ๘๘ ระวาง
น�้ำลึกของแม่น�้ำโขงท้ังหมด ภายใต้โครงการปักปัน คุณลกั ษณะของเรือโลมา
เขตแดนไทย-ลาว วสั ดุตัวเรือ ดาดฟา้ และเก๋งเรือ สรา้ งด้วยไฟเบอร์กลาส
กรมอุทกศาสตร์ได้ลงนามจัดหาเรือส�ำรวจโลมา - ความยาวตลอดลำ� ๙.๐ เมตร
๑ โลมา ๒ และ โลมา ๓ พรอ้ มทง้ั ตดิ ตง้ั ระบบสำ� รวจหยงั่ นาํ้ - ความกวา้ งกลางลำ� ๒.๘๕ เมตร
ชนดิ หลายล�ำคล่ืนบนเรือทุกล�ำ กับบริษัท SDA GROUP - ความลึกกลางล�ำ ๑.๖๒ เมตร
จ�ำกดั เมอื่ ๒๘ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ ระยะเวลาด�ำเนิน - กินน้ำ� ลึกประมาณ ๐.๗๕ เมตร
การประมาณ ๖ เดอื น และบริษัท SDA GROUP จ�ำกัด ได้ - เครอ่ื งยนตต์ ิดท้าย YAMAHA รนุ่ 200 B ขนาด
ว่าจ้างบรษิ ัท มาร์ซนั จ�ำกดั เป็นผตู้ อ่ เรือ ๒๐๐ แรงมา้ ๒ เคร่ือง
หนังสือท่รี ะลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๒

- ความเร็วสงู สดุ ไมน่ ้อยกว่า ๒๕ นอต ผลทไ่ี ด้รบั จากการส�ำรวจ
- ความจุถงั น�้ำมันเชื้อเพลิง (เบนซนิ ๙๑) ๕๐๐ ลติ ร ๑. แผนท่ีความลึกน�้ำ (ทั้งแบบแผนที่กระดาษ
- ความสนิ้ เปลอื งนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ ๖๖ ลติ ร/ชว่ั โมง/เคลอ่ื น
ท่ี ๕,๐๐๐ รอบ/นาที และอิเล็กทรอนกิ ส์)
- ใบจกั รอลูมเิ นียม ขนาดเส้นผ่าศูนยก์ ลาง ๑๔.๕ นิ้ว ๒. ข้อมลู ภาพตดั ขวาง (cross section) ใชค้ �ำนวณหา
- เครอื่ งก�ำเนดิ ไฟฟา้ ส�ำหรับงานส�ำรวจ ๑ เครอื่ ง
- เคร่ืองก�ำเนิดไฟฟา้ สำ� หรบั เครอื่ งปรับอากาศ ๑ เครื่อง ปริมาตรน�้ำในแมน่ �้ำไหลผา่ นแตล่ ะจุดหรือ แตล่ ะพืน้ ที่ได้
- เจ้าหน้าที่ประจ�ำเรือ ๓ นาย (ควบคุมเรือ ๑ นาย, ๓. แผนที่ร่องน้�ำแบบ ๓ มิติ (ทั้งดิจิตอลและ hard
เจ้าหนา้ ท่สี ำ� รวจ ๑ นาย , ชา่ งเคร่ือง ๑ นาย)
- บรรทุกคนได้ ๑๐ คน (รวมเจ้าหน้าทป่ี ระจ�ำเรือ) copy) เห็นเนินดินหรือท่ีต้ืนใต้ท้องน้ํา ใช้พิจารณาและ
- คณุ ลกั ษณะของระบบหยง่ั น้าํ ชนดิ หลายล�ำคลื่น ค�ำนวณด้านการระบายน้ํา และการขุดลอกแม่น�้ำ รวมท้งั
- ตราอกั ษร Kongsberg รนุ่ EM 3200 การค�ำนวณ ปรมิ าตรน้าํ ท่ีไหลผา่ นแม่นํา้ ได้
- ความถ่ี 293, 300, 307 kHz
- จ�ำนวนบมี ๓๒๐ บมี
- ความกว้างของบมี ๑.๕ องศา X ๑.๕ องศา
- ความลึกใช้งาน ๐.๕ – ๒๐๐ เมตร
- มมุ กวาดสงู สุด ๒๐๐ องศา
- ความละเอยี ดของคา่ ความลกึ ๑ เซนติเมตร
ส่วนประกอบของระบบหยงั่ นำ�้
๑. หัวสง่ สญั ญาณ (Transducer) จำ� นวน ๒ หวั (ตดิ ต้ัง
กราบ เรอื ละ ๑ หวั )
๒. หนว่ ยประมวลผล (processing unit)
๓. สว่ นควบคุมส่ังการ (operator station)

ภาพที่ ๒ - ๓๕ แผนที่รอ่ งน�้ำ ๓ มติ ิ
จากการส�ำรวจด้วยเรอื สำ� รวจโลมา

ภาพที่ ๒ – ๓๔ ระบบหย่ังน�้ำของเรือสำ� รวจโลมา
ผลที่ไดร้ บั จากการส�ำรวจ

หนังสอื ทร่ี ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๓

๒.๑๓ การนำ� ระบบ AIS มาใช้ในงานเคร่อื งช่วยการเดนิ เรอื ของกรมอุทกศาสตร์

ภาพท่ี ๒ - ๓๖ แสดงการท�ำงานของระบบ AIS

กรมอุทกศาสตร์มีความต้องการในการใช้งาน วิจัยและพัฒนาการทหารกลาโหม (สวพ.กห.) จ�ำนวน
ระบบควบคมุ การทำ� งานของประภาคารจากระยะไกล (AIS ๘๒๔,๕๖๐ บาท เพอ่ื พฒั นาระบบแจงเหตุกระโจมไฟดับ
Class AtoN) มาตงั้ แตเ่ รม่ิ ตน้ แลว แตเ่ นอื่ งจากในขณะน้ัน ระยะท่ี ๒ โดยมรี ะยะเวลาดำ� เนนิ การ ๒ ป (ปง บประมาณ
กรมอุทกศาสตร์ ไมไดรับงบประมาณในการสนบั สนนุ ๒๕๔๘ - ๒๕๔๙) และขอขยายระยะเวลาต่ออีก ๑ ป
นาวาเอก นคร ทนุวงษ ผูอ�ำนวยการกองเครื่องหมายฯ ถึงงบประมาณ ๒๕๕๐ โดยมวี ตั ถปุ ระสงค์ดงั นี้
ในขณะนนั้ จงึ ไดน ำ� แนวคดิ มาพฒั นาระบบแจง้ เหตกุ ระโจมไฟ
ดบั ระยะที่ ๑ โดยจดั ทำ� ระบบตน้ แบบทจ่ี ะทำ� งานตรวจจบั ๑. เพิ่มระยะทางในการแจ้งเตือนให้ไกลและ
สญั ญาณผดิ ปกตเิ มอื่ กระโจมไฟดบั และส่งคล่ืนสัญญาณ ครอบคลุมพ้นื ทม่ี ากขึ้น
ย่าน VHF / FM ความถ่ีวิทยุ 149.125 MHz ไปทสี่ ถานี
ควบคมุ ซึ่งจะรับสัญญาณ และส่งเสียงเตอื นใหเ้ จ้าหนา้ ท่ี ๒. ปรับปรุงวงจรตรวจจับและรับ-สง สัญญาณให้มี
ทราบ เจ้าหน้าที่ก็จะท�ำหน้าที่ ตรวจสอบสถานะของ ประสิทธภิ าพสูงข้นึ
กระโจมไฟท่ีแจ้งมาว่าเป็นกระโจมไฟที่ไหนดับ โดยแจ้ง ซึ่งในการด�ำเนินการสามารถตรวจสอบสถานะ
เปน็ เสยี งคนพดู เชน่ กระโจมไฟแมก่ ลองดบั หรอื กระโจมไฟ ของกระโจมไฟ ไดผลเป็นท่ีน่าพอใจ แต่ระบบดังกล่าวมี
ทา้ ยตาหม่นื ดับ เป็นตน้ ขีดจ�ำกัด คือ สามารถแจ้งสถานะไฟมายัง สถานีควบคุม
เมื่อเจ้าหน้าท่ีท่ีเก่ียวข้องตรวจสอบ ว่าเป็นเสียงท่ี ไดเ ทา่ นนั้ แตไ่ มส ามารถสง่ ขอ้ มลู ใหเ้ รอื ตา่ ง ๆ ได ประกอบ
ถูกบันทึกไวท่ีกระโจมไฟจริง ก็จะด�ำเนินการส่งเจ้าหน้าที่ กบั เม่ือวนั ที่ ๒๖ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ ไดเ กิดคล่ืนสนึ ามิ
เดินทางไปแกไขในโอกาสแรก โดยใช้งบประมาณในการ บรเิ วณชายฝง่ั ตะวนั ตกของประเทศไทย สรา้ งความเสยี หาย
ด�ำเนินการวิจัยประมาณ ๕๘๗,๐๐๐ บาท ระยะเวลาใน ให้แกชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนเป็นจ�ำนวนมาก
การดำ� เนนิ การ ๒ ป ต่อมา นาวาเอก ธนพล วชิ ยั ลักขณา เพ่ือป้องกันภัยพิบัติดังกล่าว รัฐบาลโดยมีกระทรวง
ผู้อ�ำนวยการกองเครื่องหมายฯในขณะน้ัน (พ.ศ. ๒๕๔๘) วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นหน่วยงานหลักไดจัดท�ำ
ไดด�ำเนินการของบประมาณอุดหนุนจาก ส�ำนักงาน หนังสือเสนอให้หน่วยงานที่มีหน้ารับผิดชอบเกี่ยวกับ
ภยั พบิ ตั ดิ งั กลา่ ว เสนอโครงการตา่ ง ๆ เพอ่ื ปอ้ งกนั เหตกุ ารณท ี่
อาจจะเกิดข้ึนในอนาคต นาวาเอก ธนพล วิชัยลักขณา

หนังสือท่ีระลึก ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๑๔

(ผู้อ�ำนวยการกองเครื่องหมายทางเรือในขณะน้ัน) ไดท�ำ ใชร้ ะยะเวลาในการจัดหาระบบในระยะ ๔ ป รวมเปน็ เงนิ
โครงการจัดหาระบบควบคุมติดตามเคร่ืองหมายทางเรือ ท้ังสิ้น ๓๑๖ ล้านบาท โดยงบประมาณแผ่นดินประจ�ำ
ระยะไกลโดยระบบสารสนเทศ (AIS) เปน็ โครงการตอ่ เนอื่ ง ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๔๘ - ๒๕๕๑

ภาพที่ ๒ - ๓๗ แสดงถงึ สถานะระบบ AIS ของกรมอุทกศาสตร์

หนังสือท่รี ะลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๕

๒.๑๔ กรมอุทกศาสตร์กับภารกิจการแก้ไขปัญหา ส�ำนักงานอัยการสูงสุด จำ� นวน ๑ คน ผู้แทนส�ำนักงาน
การทำ� ประมงผิดกฎหมาย คณะกรรมการกฤษฎกี า จำ� นวน ๑ คน ผแู้ ทนกรมสวสั ดกิ าร
กองทัพเรือ ได้มอบหมายให้ พลเรือโท จรินทร์ และคมุ้ ครองแรงงาน จำ� นวน ๑ คน ผแู้ ทนกรมสนธสิ ญั ญา
บุญเหมาะ เจา้ กรมอทุ กศาสตร์ เปน็ ประธานอนุกรรมการ และกฎหมาย จ�ำนวน ๑ คน และ ผู้แทนกรมศุลกากร
แก้ไขปรับปรุงกฎหมาย ซ่ึงเป็นหน่วยงานย่อยของศูนย์ จำ� นวน ๑ คน
บญั ชาการแกไ้ ขปญั หาการทำ� การประมงผดิ กฎหมาย (ศปมผ.) รวมทงั้ มผี แู้ ทนรว่ มปฏบิ ตั งิ านในคณะทำ� งานยอ่ ย
ซึ่งมีหน้าที่หลักในการให้ค�ำปรึกษา เสนอแนะ ปรับปรุง ของส�ำนักงานกฎหมาย ศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหา
แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ รวมทงั้ พฒั นากฎหมาย กฎระเบยี บทเ่ี กยี่ วขอ้ ง การท�ำการประมงผิดกฎหมาย (สน.กม.ศปมผ.) จ�ำนวน
กับการแก้ไขปญั หาการท�ำการประมงผดิ กฎหมาย ใหเ้ ป็น ๙๔ คน ประกอบด้วย ผู้แทนกองทพั เรือ จ�ำนวน ๖๖ นาย
มาตรฐานสากล โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ การปอ้ งกนั การทำ� การ ผู้แทน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จ�ำนวน ๖ คน
ประมงผิดกฎหมายและก�ำหนดบทลงโทษท่ีเหมาะสม ผแู้ ทนกระทรวงมหาดไทย จำ� นวน ๑ คน ผแู้ ทนกรมเจา้ ทา่
เสนอแนะแนวทางการบังคับใช้กฎหมาย รวมทั้งซักซ้อม จำ� นวน ๔ คน ผ้แู ทนกรมประมง จำ� นวน ๗ คน ผแู้ ทน
ความเขา้ ใจกนั ของหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ในการกำ� หนดมาตรการ สำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาติ จำ� นวน ๒ นาย ผแู้ ทนสำ� นกั งาน
การปฏิบัติหน้าท่ีต่าง ๆ ให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน อยั การสงู สดุ จำ� นวน ๑ คน ผแู้ ทนสำ� นกั งานคณะกรรมการ
ให้ค�ำปรึกษาในการติดตามการด�ำเนินคดีที่เก่ียวข้อง กฤษฎกี า จำ� นวน ๓ คน ผแู้ ทนกรมสวสั ดกิ ารและคมุ้ ครอง
กับการบังคับใช้ค�ำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติท่ี แรงงาน จ�ำนวน ๑ คน ผู้แทนกรมสนธิสัญญาและ
๑๐/๒๕๕๘ ลงวันท่ี ๒๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๘ และการ กฎหมายฯ จำ� นวน ๑ คน ผแู้ ทนกรมศลุ กากร จำ� นวน ๑ คน
กระท�ำความผิดท่เี กี่ยวข้อง และ ผแู้ ทนกรมเจรจาการคา้ ระหวา่ งประเทศ จำ� นวน ๑ คน
การดำ� เนินการ
ความเป็นมา
คณะอนกุ รรมการแกไ้ ขปรบั ปรงุ กฎหมายฯ ไดจ้ ดั ตง้ั ไดม้ กี ารจดั ประชมุ คณะอนกุ รรมการฯ ประมาณ
ขนึ้ ตามคำ� สงั่ ศนู ยบ์ ญั ชาการแกไ้ ขปญั หาการทำ� การประมง เดอื นละ ๔ ครงั้ โดยไดม้ กี ารประชมุ มาแลว้ จำ� นวน ๕๒ ครง้ั
ผดิ กฎหมาย ท่ี ๑/๒๕๕๘ ลง ๑๘ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๘ เรอื่ ง เพี่อพิจารณาข้อกฎหมาย และพิจารณาร่างกฎหมาย
การกำ� หนดโครงสร้างและอัตราก�ำลังของศูนย์บัญชาการ ต่าง ๆ รวมทั้งพิจารณาตอบข้อหารือของหน่วยงาน
แกไ้ ขปญั หาการทำ� การประมงผดิ กฎหมาย (จดั ตงั้ สำ� นกั งาน ที่เกี่ยวข้องและผู้ที่ร้องเรียนเก่ียวกับข้อกฎหมายที่
กฎหมายศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหาการท�ำการประมง เกี่ยวข้องกับการท�ำการประมงผิดกฎหมาย ซึ่งผลการ
ผิดกฎหมายและแตง่ ตง้ั คณะท�ำงานด้านกฎหมายฯ) ด�ำเนินการ เป็นไปด้วยความเรียบร้อย โดยพิจารณาตาม
คณะอนุกรรมการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายฯ ขอบเขตของกฎหมาย ท�ำให้สามารถน�ำไปด�ำเนินการใน
คณะปัจจุบัน ได้แต่งตั้ง ตามค�ำสั่งศูนย์บัญชาการแก้ไข ส่วนการแก้ไขตามข้อกฎหมายได้ โดยมีการด�ำเนินการ
ปัญหาการท�ำการประมงผิดกฎหมาย ที่ ๑๕/๒๕๕๙ ตา่ ง ๆ ดงั น้ี
ลง๑๕ตลุ าคมพ.ศ.๒๕๕๙เรอื่ งการแกไ้ ขคำ� สงั่ ศนู ยบ์ ญั ชาการ ๑. กำ� หนดแนวทางในการดำ� เนนิ การตามกฎหมายใหม้ ี
แกไ้ ขปญั หาการทำ� การประมงผดิ กฎหมาย (อนผุ นวก ๙ ของ ความชดั เจน
ผนวก ซ) มีคณะอนุกรรมการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายฯ ๒. ส่งผู้แทนคณะท�ำงานฯ ไปตรวจเยี่ยมและให้
จำ� นวน ๓๙ นาย จากหน่วยงานตา่ ง ๆ เขา้ ร่วมเป็นคณะ คำ� แนะนำ� หน่วยในพ้ืนที่ กองเรอื ยุทธการ ทพั เรอื ภาคที่ ๑
อนุกรรมการ ได้แก่ ผู้แทนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทัพเรือภาคท่ี ๒ ทพั เรอื ภาคที่ ๓
จำ� นวน ๖ คน ผูแ้ ทนกระทรวงมหาดไทย จำ� นวน ๑ คน ๓. เร่งรัดหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องในการในการออก
ผ้แู ทนกองทัพเรือ จ�ำนวน ๒๐ นาย ผู้แทนกรมเจ้าท่า กฎหมายเพี่อบังคบั ใช้ให้ไดต้ ามกรอบเวลา
จ�ำนวน ๑ คน ผแู้ ทนกรมประมง จ�ำนวน ๔ คน ผ้แู ทน ๔. ด�ำเนินการจัดหาวัสดุ และครุภัณฑ์ ตามแผนงาน
ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ จ�ำนวน ๒ นาย ผู้แทน ที่ได้รับอนุมัติ
หนงั สือท่รี ะลึก ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๑๖

๕. ดำ� เนนิ งานในดา้ นการเงนิ ใหเ้ ปน็ ไปตามแบบแผนการ ผลการด�ำเนินงาน
ใชจ้ า่ ย การดำ� เนนิ งานในภาพรวม เปน็ ไปดว้ ยความเรยี บรอ้ ย
ซง่ึ การด�ำเนนิ การต่าง ๆ ได้พจิ ารณา และด�ำเนินการ โดย
๖. สง่ ผแู้ ทนคณะท�ำงาน ไปศกึ ษาดูงานในต่างประเทศ อ้างอิงตวั บทกฎหมาย สรปุ ได้ ดังน้ี
เพี่อน�ำข้อมูลมาร่วมเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหา
การท�ำการประมงผิดกฎหมาย ๑. สามารถสนบั สนนุ ข้อมลู /ข้อกฎหมายต่าง ๆ ตามที่
ศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหาการท�ำการประมงผิดกฎหมาย
๗. ตดิ ตามและเรง่ รดั หนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ งใหด้ ำ� เนนิ การ ขอรบั การสนับสนุน ทันทที ่ีได้รบั การสัง่ การจาก ศปมผ.
ด้านกฎหมายให้ครอบคลุมและเสร็จสิ้น สามารถบังคับใช้
ไดต้ ามก�ำหนด ๒. สามารถสนับสนุนการตีความด้านกฎหมายให้กับ
หนว่ ยงานปฏบิ ตั งิ านในพนื้ ทไ่ี ดอ้ ยา่ งทนั ทวงที และมคี วาม
๘. ส่งผู้แทนเข้าร่วมการประชุมติดตามความก้าวหน้า ถูกต้อง เช่น ศูนย์ประสานการปฏิบัติในการรักษาผล
การด�ำเนนิ งานแก้ไขปญั หาการท�ำการประมงผดิ กฎหมาย ประโยชน์ของชาติทางทะเล (ศรชล.) เขตต่าง ๆ ทัพเรือ
ตามข้อเสนอแนะของสหภาพยุโรป (รัฐมนตรีว่าการ ภาค ๑ ทัพเรอื ภาค ๒ และ ทพั เรือภาค ๓ เปน็ ต้น
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เปน็ ประธานการประชมุ )
๓. ด�ำเนินการด้านการเงินและการงบประมาณ เปน็
๙. สนับสนุนก�ำลังพลใน ศูนย์บัญชาการแก้ไขปญั หา ไปด้วยความเรียบรอ้ ย ตามระยะเวลาท่กี ำ� หนด
การท�ำการประมงผิดกฎหมาย เข้าร่วมเป็นคณะกรรมการ
สอบสวนหาข้อเท็จจริงกรณีเจ้าหน้าที่ของรัฐเรียกรับผล
ประโยชน์

๑๐. พจิ ารณาตอบขอ้ หารอื ขอ้ รอ้ งเรยี นของชาวประมง
หนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ ง ตามทมี่ กี ารแจง้ ขอคำ� ปรกึ ษา

๑๑.กฎหมายทผ่ี า่ นการพจิ ารณาของคณะอนกุ รรมการแกไ้ ข
ปรบั ปรงุ กฎหมายฯ

๑๑.๑ พจิ ารณารา่ งคำ� สง่ั หวั หนา้ คณะรกั ษาความสงบ
แห่งชาตทิ เ่ี กยี่ วขอ้ ง

๑๑.๒ พิจารณาร่าง พระราชก�ำหนดการประมง
พ.ศ. ๒๕๕๘ รวมทงั้ กฎหมายล�ำดับรอง จำ� นวน ๙๐ ฉบบั

๑๑.๓ พิจารณาร่างแก้ไข พระราชก�ำหนด
การประมง พ.ศ. ๒๕๕๘

๑๑.๔ พจิ ารณารา่ งประกาศกระทรวงเกษตรฯ
๑๑.๕ พิจารณารา่ งประกาศกรมประมงฯ
๑๑.๖ ออกประกาศ ศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหา
การทำ� การประมงผิดกฎหมาย จำ� นวน ๒๒ ฉบับ
๑๑.๗ ออกค�ำสั่ง ศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหา
การทำ� การประมงผดิ กฎหมาย จ�ำนวน ๒ ฉบบั

หนงั สอื ท่รี ะลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๗

๒.๑๕ การสนบั สนนุ งานพระราชพธิ เี สดจ็ เลยี บพระนคร ภาพที่ ๒ - ๓๙ ขอ้ มูลเปรยี บเทยี บกระแสน�้ำจริง
โดยขบวนพยหุ ยาตราทางชลมารคประจำ� ปีพ.ศ.๒๕๖๒ และกระแสนำ�้ คาดหมาย

ประกอบด้วยการสนบั สนุน ๓ ส่วน ดว้ ยกนั ได้แก่ ๑.๓ การจดั ทำ� แนวเสน้ ทางการเดนิ เรอื ในระบบ
๑. การสนบั สนนุ ขอ้ มลู อทุ กศาสตรเ์ พอ่ื การวางแผน ติดตามเรือในขบวนพระราชพิธี เป็นแนวทางส�ำหรับเรือ
และควบคุมขบวนเรอื แต่ละลำ� ในการพายใหอ้ ยู่ในแนวทก่ี ำ� หนด

๑.๑ สนบั สนนุ การคาดหมายกระแสนำ�้ และระดบั นำ�้
สนบั สนนุ การฝกึ ซอ้ มและการควบคมุ ขบวนเรอื โดยจะทำ� การ
คาดหมายล่วงหน้าระยะยาวเพื่อใช้ในการวางแผน และ
ก่อนวันที่มีการฝึกซ้อมและวันพระราชพิธีจริงจะท�ำการ
คาดหมายใหมเ่ พอื่ ใหไ้ ดข้ อ้ มลู ทใ่ี กลเ้ คยี งกบั สภาวะระดบั นำ้�
และกระแสนำ้� จรงิ มากท่สี ุด

ภาพท่ี ๒ - ๔๐ แผนทแี่ สดงแนวเสน้ ทางการเดนิ เรอื
ของขบวนเรอื พระราชพธิ ี

๑.๔ การสนบั สนนุ เครอื่ งหาตำ� บลทดี่ ว้ ยดาวเทยี ม
ระบบ GPS แบบมือถือ ส�ำหรับวัดความเร็วเรือ จ�ำนวน
๕๒ เคร่ือง เพ่ือใหเ้ รอื แตล่ ะล�ำทราบความเร็วเรือของตน

ภาพท่ี ๒ - ๓๘ ข้อมูลระดับน�้ำและกระแสน�ำ้
สนับสนนุ การฝึกซอ้ มและควบคมุ ขบวนเรอื

๑.๒ การเฝ้าตรวจติดตามระดับน�้ำและกระแสน้�ำ ภาพท่ี ๒ - ๔๑ เครอ่ื งหาตำ� บลทดี่ ว้ ยดาวเทยี ม
สนับสนุนการฝึกซ้อมและการควบคุมขบวนเรือ และ ระบบ GPS แบบมอื ถอื
เปรียบเทียบผลการคาดหมายกระแสน�้ำ และระดับน้�ำ
กับผลการตรวจวัดจริงส�ำหรับใช้ประกอบการคาดหมาย
ในครง้ั ตอ่ ไป

หนงั สอื ทรี่ ะลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๑๘

๑.๕ สนบั สนนุ กลอ้ งวดั ระยะทางดว้ ยแสงเลเซอร์ ๑.๗ การตดิ ตง้ั ถงุ ลมแสดงทศิ ทางลม (Wind Sock)
จ�ำนวนวน ๔๗ กล้อง เพ่ือใช้ในการวัดระยะห่างระหว่าง จ�ำนวน ๓ ชดุ ทบี่ รเิ วณ ปากคลองบางกอกนอ้ ย ราชนาวี
เรือแต่ละล�ำและวัดระยะห่างฝั่งของเรือเพ่ือรักษาต�ำบล สโมสร และปากคลองบางล�ำพู
ที่เรือใหอ้ ยใู่ นแนวขบวนเรือทกี่ �ำหนด

ภาพที่ ๒ - ๔๒ เครอื่ งวัดระยะทางด้วยแสงเลเซอร์
และระยะหา่ งทใ่ี ช้ในขบวนพยุหยาตราทางชลมารค

๑.๖ การตดิ ตง้ั โคมไฟชว่ ยในการนำ� เรอื ตามแนว
เสน้ ทางเสด็จพระราชด�ำเนินในพระราชพิธีเลียบพระนคร
ทางชลมารคจำ� นวน๒๔ชดุ บรเิ วณสะพานสมเดจ็ พระปน่ิ เกลา้
และจดุ เลง็ สำ� หรบั วดั ระยะของเรอื ในขบวนเรอื พระราชพธิ ี

ภาพท่ี ๒ - ๔๓ การติดตัง้ โคมไฟช่วยในการนำ� เรือ ภาพท่ี ๒ - ๔๔ การตดิ ตงั้ ถุงลมแสดงทศิ ทางลม (Wind Sock)

หนังสือทีร่ ะลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๑๙

๒. การสนบั สนนุ ในภารกจิ ถวายความปลอดภยั ภาพที่ ๒ - ๔๖ แผนทีแ่ สดงความลึกน�้ำในแม่นำ้� เจา้ พระยาบรเิ วณ
ในการเสด็จพระราชด�ำเนินเลียบพระนครโดยขบวน พ้นื ท่พี ายเรอื พระราชพิธฯี ในแบบเฉดสแี สดงระดบั ความลึกน้�ำ
พยหุ ยาตราทางชลมารค เนอื่ งในพระราชพธิ บี รมราชาภเิ ษก
พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๒

๒.๑ ภารกจิ ในการสำ� รวจและจดั ทำ� แผนทคี่ วาม
ละเอยี ดสงู แมน่ ำ�้ เจา้ พระยาพนื้ ทีส่ ำ� หรบั พายเรอื ราชพิธี

กรมอทุ กศาสตร์ ด�ำเนนิ การสำ� รวจแผนทีค่ วาม
ละเอียดสูงในแม่น้�ำเจ้าพระยา และจัดท�ำแผนท่ี
แม่น�้ำเจ้าพระยาในรูปแบบ ๓ มิติ เพ่ือใช้เป็นข้อมูลฐาน
ในการวางแผนการดำ� เนนิ การตา่ ง ๆ โดยใชเ้ รอื ยนตส์ ำ� รวจ
(โลมา) ตดิ ตง้ั ระบบหยง่ั นำ้� แบบหลายลำ� คลน่ื (Multibeam
Echo-sounder System) เพ่ือสนับสนุนขบวนเรือ
พระราชพิธีในการเสด็จพระราชด�ำเนินเลียบพระนคร
โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เน่ืองในพระราชพิธี
บรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒ โดยมีห้วงเวลาการ
ปฏิบตั งิ านอย่รู ะหวา่ ง ๒๓ - ๒๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒

ภาพที่ ๒ - ๔๕ เจ้าหน้าทีส่ �ำรวจกำ� ลังทำ� การส�ำรวจหย่ังนำ้�
ดว้ ยระบบหย่ังนำ้� แบบหลายลำ� คลน่ื โดยเรอื ยนตส์ ำ� รวจโลมา

ภาพท่ี ๒ - ๔๗ แผนทคี่ วามลกึ นำ้� แบบสามมิตบิ รเิ วณพน้ื ทเี่ ตรยี มการ
เสดจ็ พระราชด�ำเนินเลยี บพระนคร โดยขบวนพยหุ ยาตรา

ทางชลมารค ในพระราชพิธีบรมราชาภเิ ษก พทุ ธศักราช ๒๕๖๒

หนงั สอื ทรี่ ะลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๒๐

๒.๒ กรมอุทกศาสตร์ ได้จัดชุดส�ำรวจ (กองเรือทุ่นระเบิด กองเรือยทุ ธการ) จะออกเดนิ ทางจาก
ร่วมปฏิบัติภารกิจส�ำรวจวัตถุใต้น�้ำด้วยระบบหยั่งน�้ำ ที่ต้ังปกติ แล้วเดินทางมาสมทบกับเรือยนต์ส�ำรวจโลมา
แบบหลายล�ำคล่ืน (Multibeam) สังกัดภายใต้หมู่เรือ บรเิ วณทา่ เทยี บเรอื กรมสรรพาวธุ ทหารเรอื บางนา หลงั จาก
เก็บกู้และตรวจสอบวัตถุใต้น้�ำ กองอ�ำนวยการร่วมถวาย นนั้ จะเดนิ ทางเปน็ หมเู่ รอื ไปพน้ื ทส่ี ำ� รวจ ซงึ่ ใชเ้ วลาเดนิ ทาง
ความปลอดภัยกองทัพเรอื ประมาณ ๒ ชัว่ โมง เม่อื ถึงพน้ื ทสี่ �ำรวจหมเู่ รือจะจอดเรอื ท่ี
ในการเสด็จพระราชด�ำเนินเลียบพระนครโดย ท่าเทียบเรือเทศกิจ เพ่ือรอเวลาเรมิ่ ดำ� เนนิ การสำ� รวจ
ขบวนพยหุ ยาตราทางชลมารค ในพระราชพธิ บี รมราชาภเิ ษก เวลาประมาณ ๑๓๓๐ เมอื่ เจา้ หนา้ ทป่ี ดิ การจราจร
พุทธศักราช ๒๕๖๒ กรมอุทกศาสตร์ ได้จัดเรือยนต์ ทางนำ�้ แบบสมบรู ณแ์ ลว้ หมเู่รอื จะเรมิ่ ทำ� การสำ� รวจโดยเรอื ยนต์
ส�ำรวจ (โลมา) พร้อมเจ้าหน้าที่ส�ำรวจ จ�ำนวน ๘ นาย สำ� รวจโลมาจะใชร้ ะบบหยงั่ นำ�้ แบบหลายลำ� คลน่ื หลงั จากนน้ั
เข้าสงั กดั หมเู่ รอื เกบ็ กู้ และตรวจสอบวตั ถใุ ตน้ ำ้� โดยรว่ มกบั ประมาณ ๑๐ นาที เรอื ท. จะเรมิ่ ทำ� การสำ� รวจ โดยแผนการ
เรอื ท.๓ และ ท.๕ ของกองเรอื ทนุ่ ระเบดิ กองเรอื ยทุ ธการ ส�ำรวจมีอยู่ ๒ แผน (ข้ึนอยู่กับระยะเวลาส�ำหรับการ
เพ่ือท�ำการส�ำรวจค้นหาวัตถุใต้น�้ำในแม่น�้ำเจ้าพระยา ส�ำรวจ) ไดแ้ ก่
เพ่ือท�ำการวิเคราะห์วัตถุซ่ึงอาจจะเป็นอันตรายต่อเรือ ๑. แผน AB พ้ืนทส่ี �ำรวจ ตั้งแต่ สะพานพระปกเกลา้
ในขบวนเรือพระราชพิธี เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ถงึ สะพานกรงุ ธน (ใช้เวลาประมาณ ๘๘ นาที)
ให้กองอ�ำนวยการร่วมในภารกิจถวายความปลอดภัย ๒.แผน CD พ้ืนที่ส�ำรวจ ตั้งแต่ ท่าราชวรดิฐ ถึง
องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบรมราชินี ทา่ วาสุกรี (ใชเ้ วลาประมาณ ๖๕ นาที)
และพระบรมวงศานุวงศ์ท่ีร่วมในขบวนเรือพระราชพิธี
ในการเสด็จพระราชด�ำเนินเลียบพระนคร โดยขบวน
พยุหยาตราทางชลมารค เนอ่ื งในพระราชพธิ บี รมราชาภเิ ษก
พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๒
๒.๒.๑ ห้วงเวลาการปฏิบตั งิ าน
l การซ้อมย่อย จำ� นวน ๑๒ คร้งั
วนั ท่ี ๓, ๑๐, ๑๗, ๒๓ และ ๒๗ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๖๒
วนั ที่ ๓, ๗, ๑ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๖๒
วนั ท่ี ๑๒, ๑๙, ๒๖ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๒ ภาพท่ี ๒ - ๔๘ เรือยนตส์ �ำรวจโลมาขณะท�ำการ
วันท่ี ๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ ออกจากท่าเทยี บเรอื หลังจากเข้ารบั การสง่ กำ� ลังบำ� รงุ

l การซ้อมใหญ่ จ�ำนวน ๓ ครัง้
วันท่ี ๑๗ และ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
วนั ที่ ๙ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
l การเสด็จพระราชด�ำเนินเลียบพระนครโดย
ขบวนพยหุ ยาตราทางชลมารคในวนั ที่๑๒ธนั วาคมพ.ศ.๒๕๖๒
(เลอื่ นจากก�ำหนดเดิม ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๒)
๒.๒.๒ แนวทางการปฏิบัติของหมู่เรือฯ
ในวันที่มีการซ้อมพายเรือพระราชพิธี หมู่เรือเก็บกู้และ
ตรวจสอบวัตถุใต้น้�ำจะท�ำการส�ำรวจและค้นหาวัตถุใต้น�้ำ
ในแมน่ ำ้� เจา้ พระยาตามแผนการสำ� รวจตามพนื้ ทร่ี บั ผดิ ชอบ
โดยจะทำ� การสำ� รวจตามทก่ี องอำ� นวยการรว่ มฯ สงั่ การ ภาพท่ี ๒ - ๔๙ เรือยนตส์ ำ� รวจโลมากำ� ลงั เดินทางผา่ น
พระบรมมหาราชวังขณะท�ำการสำ� รวจวตั ถุใตน้ ำ�้

ในช่วงเวลาประมาณ ๐๗๐๐ เรือ ท.๓ และ ท.๕ ปี กรมอทุ กศาสตร์
หนังสือทร่ี ะลึก
๑๒๑

๒.๒.๓แนวทางการคน้ หาและตรวจสอบวตั ถใุ ตน้ ำ�้ ภาพท่ี ๒ - ๕๓ การปฏบิ ัตงิ านสำ� รวจของเรือยนตส์ �ำรวจโลมา
เมอ่ื เจา้ หนา้ ทข่ี องกรมเจา้ ทา่ ทำ� การปดิ การจราจร
ทางน�้ำบริเวณพื้นที่พายเรือพระราชพิธีแบบสมบรู ณแ์ ลว้
เรอื ยนตส์ ำ� รวจโลมาจะเรม่ิ ทำ� การสำ� รวจโดยใชร้ ะบบหยงั่ นำ�้
แบบหลายลำ� คลนื่ (Multi-beam Echo-sounder System)
เมอ่ื ตรวจพบวตั ถหุ รอื เปา้ ใตน้ ำ�้ เจา้ หนา้ ทส่ี ำ� รวจฯ จะทำ� การ
เปรยี บเทยี บขอ้ มลู เปา้ กบั ขอ้ มลู เปา้ ทตี่ รวจพบในการสำ� รวจ
ครงั้ กอ่ นหนา้ หากพบเปา้ ทต่ี อ้ งสงสยั และไมเ่ คยตรวจพบมากอ่ น
เจา้ หนา้ ทส่ี ำ� รวจฯ จะสง่ ขอ้ มลู ตำ� บลทแ่ี ละคณุ ลกั ษณะเปา้ ให้
ชดุ สำ� รวจโดย เรอื ท.๓ และ ท.๕ ท�ำการสำ� รวจด้วยระบบ
ตรวจพ้ืนทอ้ งน้�ำแบบ Side Scan Sonar ทำ� การสำ� รวจเพม่ิ
เตมิ แบบละเอยี ด เพอ่ื ยนื ยนั เปรียบเทียบและพิสูจน์ทราบ
เปา้ ต่อไป

ภาพที่ ๒ - ๕๐ ภาพแสดงวตั ถทุ ีต่ รวจพบดว้ ยระบบหยัง่ น้�ำ
แบบหลายลำ� คล่นื โดยเรือยนต์ส�ำรวจโลมาระหว่างการส�ำรวจ

ภาพที่ ๒ - ๕๑ การพิจารณาลักษณะของเป้าระหว่างการประมวลผล
ขอ้ มูลท่ีได้จากระบบหยัง่ น้ำ� แบบหลายลำ� คล่นื โดยเรือยนตส์ ำ� รวจโลมา

ภาพที่ ๒ - ๕๒ ภาพแสดงการวิเคราะห์เปรยี บเทยี บเป้าทต่ี รวจพบ ภาพท่ี ๒ - ๕๔ การตรวจพบเป้าของเรือยนตส์ ำ� รวจโลมา
ระหวา่ งการประมวลผลดว้ ยระบบหยัง่ นำ้� แบบหลายล�ำคล่ืน ในแมน่ ำ้� เจ้าพระยาต้ังแต่สะพานพระปกเกลา้ ถึงสะพานกรุงธน

(Multibeam) และ ระบบตรวจพน้ื ทอ้ งทะเล Side Scan Sonar ๓.จดั กำ� ลงั พลเปน็ ฝพี ายและประจำ� ตำ� แหนง่ ตา่ ง ๆ
ในเรืออสุรปักษีในการเสด็จพระราชด�ำเนินเลียบพระนคร
โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เน่ืองในพระราชพิธี
บรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒

หนงั สอื ท่ีระลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๒๒

ภาพท่ี ๒ - ๕๕ กรมอุทกศาสตรจ์ ดั ก�ำลงั พลประจ�ำเรอื เรืออสรุ ปกั ษีในการเสด็จพระราชดำ� เนินเลยี บพระนคร
โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค

หนงั สือที่ระลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๒๓

๒.๑๖ การเขา้ สโู่ ครงสรา้ งใหมใ่ น ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ การพัฒนาขีดความสามารถส�ำหรับสงครามท่ีใช้เครือข่าย
เปน็ ศูนย์กลางของกองทพั เรอื
๑. เหตุผลความจำ� เป็น ๓. การแก้อัตรากองทพั เรือ พ.ศ. ๒๕๐๑ อตั รา
๑.๑ ตามแผนพัฒนาขีดความสามารถของ เฉพาะกจิ หมายเลข ๕๑๐๐ กรมอทุ กศาสตร์
กระทรวงกลาโหม อนุมัติให้ แก้อัตรากองทัพเรือ
กระทรวงกลาโหม ปี ๒๕๕๔ – ๒๕๖๓ และแผนยทุ ธศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๐๑ อตั ราเฉพาะกจิ หมายเลข ๕๑๐๐ กรมอทุ กศาสตร์
กองทพั เรอื พ.ศ. ๒๕๕๘ – ๒๕๖๗ ซงึ่ มเี ปา้ หมายในการพฒั นา ตง้ั แต่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๓ โดย การแกไ้ ขโครงสรา้ ง
กองทพั เรอื ใหส้ ามารถตอ่ สกู้ บั ภยั คกุ คามทง้ั ๓ มติ ิ ดว้ ยกำ� ลงั รบ อัตราการจัดของ กรมอุทกศาสตร์ จากเดิม หน่วยขึ้นตรง
ท่ีเหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์ ซ่ึงการด�ำเนิน กรมอุทกศาสตร์ (เดิม) ๘ หน่วย ประกอบด้วย
การดังกล่าว ต้องอาศัยข้อมูลข่าวกรองภูมิสารสนเทศ ๑) กองบงั คบั การ ๒) กองวทิ ยาการ ๓) กองส�ำรวจแผนท่ี
ทางอทุ กศาสตรเ์ ปน็ องคป์ ระกอบทสี่ ำ� คญั เพอื่ การวางแผน ๔) กองสรา้ งแผนท่ี ๕) กองสมทุ รศาสตร์ ๖) กองอตุ นุ ยิ มวทิ ยา
และดำ� เนนิ กลยทุ ธส์ ำ� หรบั การปฏบิ ตั กิ ารทหารตา่ ง ๆ รวมถงึ ๗) ศูนย์สนับสนุนการเดินเรือ ๘) หมวดเรืออุทกศาสตร์
โครงการจดั หาเรอื ดำ� น�ำ้ ของกองทัพเรอื เปน็ หนว่ ยขน้ึ ตรง(ใหม)่ ๖หนว่ ยประกอบดว้ ย๑)กองบงั คบั การ
๒) ศูนย์ข้อมูลข่าวกรองภูมิสารสนเทศทางอุทกศาสตร์
๑.๒ ตามนโยบาย กองทพั เรอื ประจำ� ปี งบประมาณ ๓) ศูนย์สนับสนุนการเดินเรือ ๔) หมวดเรืออุทกศาสตร์
พ.ศ. ๒๕๖๒ ด้านการก�ำหนดยุทธศาสตร์และโครงสร้าง ๕) กองบรหิ ารพสั ดอุ ทุ กศาสตร์ และ ๖) โรงเรยี นอทุ กศาสตร์
ก�ำลังรบ ข้อ ๔ เสริมสร้างขีดความสามารถด้านสงคราม ทงั้ นีก้ ารปรบั โครงสร้างการจดั และอตั ราในครงั้ นี้ เปน็ การ
ใต้น�้ำและเตรียมการรองรับเรือด�ำน�้ำเข้าประจ�ำการของ ปรับเกลี่ยอัตราภายใน กรมอุทกศาสตร์ โดยไม่ท�ำให้
กองทัพเรอื โดยกำ� หนดเปา้ หมาย คอื อตั ราก�ำลงั พลและงบประมาณเพิ่มขึ้น มสี าระสำ� คัญดังน้ี

๑.๒.๑ มกี ารเตรยี มการรองรบั การจดั ตง้ั ศนู ย์ ๓.๑ จัดต้ังศูนย์ข้อมูลข่าวกรองภูมิสารสนเทศ
สงครามใตน้ ำ�้ ประกอบดว้ ยศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารเรอื ดำ� นำ�้ ศนู ย์ ทางอุทกศาสตร์ ประกอบด้วย กองภูมิสารสนเทศทาง
สงครามทนุ่ ระเบดิ และศนู ยข์ อ้ มลู ขา่ วกรองสารสนเทศทาง อุทกศาสตร์ กองสมุทรศาสตร์ กองอุตุนิยมวิทยา
อทุ กศาสตร์ ตามแผนงาน กองสรา้ งแผนที่ สำ� หรบั รองรบั นโยบาย ผบู้ ญั ชาการทหารเรอื
ดา้ นการกำ� หนดยทุ ธศาสตร์ และโครงสรา้ งกำ� ลงั รบ เสรมิ สรา้ ง
๑.๒.๒ มกี ารเตรยี มการและจดั ทำ� รายละเอยี ด ขดี ความสามารถด้านสงครามใต้น�้ำและเตรยี มการรองรบั
แนวทาง/โครงการพัฒนาฐานทัพ ท่าเรือ อู่ซ่อมบ�ำรุง เรือดำ� นำ้� เข้าประจ�ำการของ กองทัพเรือ
คลังสรรพาวุธ ระบบส่ือสาร และส่ิงอ�ำนวยความสะดวก
รองรับขีดความสามารถด้านสงครามใต้น�้ำและการจัดหา ๓.๒ จดั ตง้ั กองบรหิ ารพสั ดอุ ทุ กศาสตร์ ประกอบดว้ ย
เรอื ด�ำนำ�้ ตามแผนงาน แผนกเทคนิคเครื่องมืออุทกศาสตร์ แผนกคลังพัสดุ และ
๒. วตั ถปุ ระสงคก์ ารแกอ้ ตั รากองทพั เรอื พ.ศ. ๒๕๐๑ แผนกเครอ่ื งมอื และซอ่ มบำ� รงุ ทำ� หนา้ ทใ่ี นการอำ� นวยการ
อตั ราเฉพาะกจิ หมายเลข ๕๑๐๐ กรมอุทกศาสตร์ งานดา้ นการสง่ กำ� ลังบำ� รงุ สายงานอุทกศาสตร์
เพ่ือจัดตั้งศูนย์ข้อมูลข่าวกรองภูมิสารสนเทศทาง
อุทกศาสตร์ สนับสนุนการปฏิบัติการของเรือด�ำน�้ำ ๓.๓ ยกระดบั โรงเรียนอุทกศาสตร์ จากเดมิ เปน็
มีเป้าหมายให้ กรมอุทกศาสตร์สามารถเสริมสร้าง หนว่ ยขนึ้ ตรงของกองวทิ ยาการเปน็ หนว่ ยขน้ึ ตรงกรมอทุ กศาสตร์
ขีดความสามารถรองรับการปฏิบัติการสาขาต่าง ๆ ของ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาบุคลากรสายงาน
กองทัพเรือได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการ อทุ กศาสตรร์ องรบั วทิ ยาการและเทคโนโลยที เี่ ปลยี่ นแปลงไป
เสริมสร้างขีดความสามารถในการจัดท�ำผลิตภัณฑ์และ
ข้อมูลภูมิสารสนเทศทางอุทกศาสตร์ สมุทรศาสตร์ และ ๓.๔ แกไ้ ขการกำ� หนดพรรค-เหลา่ กรมอทุ กศาสตร์
อุตุนิยมวิทยา รองรับการปฏิบัติงานในการสงครามใต้น�้ำ อตุ นุ ยิ มวทิ ยา วทิ ยาศาสตร์ ยทุ ธโยธา(ชา่ งโยธาทหารเรอื )
ผ่านศูนย์ปฏบิ ัตกิ ารเรือด�ำน�้ำ และศูนยส์ งครามทุ่นระเบดิ ในตำ� แหนง่ ตา่ ง ๆ ใน กรมอทุ กศาสตร์ ใหเ้ หมาะสม ตรงกบั
ท้ังสอดคล้องกับแผนพัฒนาขีดความสามารถของ ภาระงานในปัจจบุ ัน
กระทรวงกลาโหม ปี ๒๕๕๔ – ๒๕๖๓ และแผนยทุ ธศาสตร์
กองทัพเรือ พ.ศ. ๒๕๕๘ – ๒๕๖๗ แนวความคิดในการ
ใช้ก�ำลังของกองทัพเรือ ตามแผนป้องกันประเทศ และ

หนังสือที่ระลึก ปี กรมอทุ กศาสตร์
๑๒๔

ภาพที่ ๒ - ๕๖ ผงั การจดั โครงสร้างเดิมของกรมอุทกศาสตร์ ต้ังแต่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ จนถึง ๓๑ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๖๓

ภาพท่ี ๒ - ๕๗ ผังการจัดโครงสรา้ งใหม่ของกรมอทุ กศาสตร์ ตัง้ แต่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๓

หนงั สอื ทรี่ ะลึก ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๒๕

๔. รายละเอยี ด อตั ราเฉพาะกจิ หมายเลข ๕๑๐๐ ๔.๓.๑๐ ด�ำเนินการเกี่ยวกับงานเทคนิค
กรมอทุ กศาสตร์ ใหม่ ดงั น้ี กฎหมายทะเล และงานเขตแดนระหว่างประเทศ
ท่ีเกี่ยวข้องกับงานด้านอุทกศาสตร์
๔.๑ ภารกจิ กรมอทุ กศาสตร์ มหี นา้ ทอ่ี ำ� นวยการ
ประสานงาน แนะน�ำ ก�ำกับการ ด�ำเนินการให้การ ๔.๓.๑๑ รวบรวม จัดท�ำ วิเคราะห์ และ
สนับสนุนและให้บริการด้านอุทกศาสตร์ สมุทรศาสตร์ ใหบ้ รกิ ารขอ้ มลู อทุ กศาสตรอ์ ตุ นุ ยิ มวทิ ยา และสมทุ รศาสตร์
อตุ นุ ยิ มวทิ ยาวศิ วกรรมชายฝง่ั เครอื่ งหมายทางเรอื การเดนิ เรอื ใหก้ บั หน่วยในกองทัพเรอื
เวลามาตรฐานประเทศไทย และงานเขตแดนระหวา่ ง
ประเทศ รวมทั้งการส่งก�ำลังบ�ำรุงพัสดุสายอุทกศาสตร์ ๔.๓.๑๒ ด�ำเนินการเกี่ยวกับการฝึกและ
สมุทรศาสตร์และอุตุนิยมวิทยา ตลอดจนให้การฝึกและ การศกึ ษาของเหล่าทหารอุทกศาสตร์ รวมท้ังการวิจัยและ
ศึกษาวิจัยพัฒนาวิชาการอุทกศาสตร์ สมุทรศาสตร์ พัฒนาวิชาการดา้ นอทุ กศาสตร์
อุตุนิยมวิทยา และวิชาการอ่ืนตามท่ีได้รับมอบหมาย
มเี จ้ากรมอุทกศาสตรเ์ ป็นผูบ้ งั คับบญั ชารับผิดชอบ ๔.๓.๑๓ ดำ� เนนิ การตดิ ตอ่ และประสานงาน
กบั องค์การอุทกศาสตร์สากล สมาคมประภาคารระหว่าง
๔.๒ การแบง่ มอบ เปน็ สว่ นราชการขนึ้ ตรงกองทพั เรอื ประเทศ หน่วยงาน และองค์กรอื่น ๆ ท้ังในและ
๔.๓ ขอบเขตความรบั ผดิ ชอบและหน้าท่ีส�ำคัญ ต่างประเทศ ทเ่ี กี่ยวข้องกบั งานของกรมอุทกศาสตร์

๔.๓.๑ ด�ำเนินการส�ำรวจทางอุทกศาสตร์ ๔.๓.๑๔ สนับสนุนข้อมูลด้านอุทกศาสตร์
ในน่านน�้ำไทยและในทะเลหลวงท่ีต่อเน่ืองกับน่านน้�ำไทย อุตุนิยมวิทยาและสมุทรศาสตร์ ให้กับหน่วยงานของรัฐ
สำ� รวจแผนท่ีบกและรงั วดั ที่ดนิ ของกองทัพเรอื หรือตามท่ี เอกชน และประชาชนตามท่ีได้รบั มอบหมาย
ได้รับมอบหมาย
๔.๔การแบง่ สว่ นราชการและหนา้ ท่ีกรมอทุ กศาสตร์
๔.๓.๒ จดั สรา้ งตน้ ฉบบั และผลติ แผนทเี่ ดนิ เรอื แบง่ สว่ นราชการออกเปน็
แผนทเี่ พอื่ การทหาร แผนทบ่ี ก แผนผงั ตลอดจนเอกสาร
และบรรณสารท่ีเกีย่ วกบั กจิ การอทุ กศาสตร์ ๔.๔.๑ กองบังคับการ มีหน้าท่ีวางแผน
อำ� นวยการ ประสานงาน แนะนำ� และก�ำกับการเกยี่ วกบั
๔.๓.๓ ด�ำเนินการส�ำรวจ รวบรวมข้อมูล กิจการที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมอุทกศาสตร์
และศึกษาวิจัยสมุทรศาสตร์สาขาต่าง ๆ งานวิศวกรรม ด�ำเนินงานเกี่ยวกับการพัฒนาระบบบริหารจัดการภาครัฐ
ชายฝงั่ และงานยีออฟสิ ิกสท์ างทะเล ทั้งปวง ตลอดจนตดิ ตอ่ ประสานงาน หนว่ ยงานอทุ กศาสตร์
สมทุ รศาสตร์ และสมาคมประภาคารระหวา่ งประเทศ
๔.๓.๔ ด�ำเนินการตรวจวัดระดับน้�ำ
ท�ำนายระดับน้�ำขึ้น - น�้ำลง รวมทั้งจัดท�ำมาตราน�้ำ ๔.๔.๒ ศูนย์ข้อมูลข่าวกองภูมิสารสนเทศ
ในนา่ นน้�ำไทย ทางอทุ กศาสตร์ มหี นา้ ทอ่ี ำ� นวยการ กำ� กบั การ ประสานงาน
และด�ำเนินการ เกี่ยวกับการส�ำรวจและรวบรวมข้อมูล
๔.๓.๕ ควบคุมและด�ำเนินการงาน อทุ กศาสตร์ สมทุ รศาสตร์ อตุ นุ ยิ มวทิ ยา บรหิ ารจดั การฐาน
เคร่ืองหมายทางเรอื ในนา่ นนำ�้ ไทย ข้อมูลทางอุทกศาสตร์ ผลิตและให้บริการข้อมูล
ข่าวกรองภูมิสารสนเทศทางอุทกศาสตร์ สนับสนุนการ
๔.๓.๖ ดำ� เนนิ การเกย่ี วกบั การพยากรณอ์ ากาศ ปฏิบัติการทางทหารของกองทัพเรือ และการเดินเรือ
๔.๓.๗ ดำ� เนนิ การเกยี่ วกบั การสง่ กำ� ลงั บำ� รงุ ตลอดจนงานเขตแดนทางทะเลระหว่างประเทศ
พัสดุสายอุทกศาสตร์ สมุทรศาสตร์ และอุตุนิยมวิทยา
ใหก้ บั หน่วยในกองทพั เรอื ๔.๔.๓ ศูนย์สนับสนุนการเดินเรือ มีหน้าที่
๔.๓.๘ ดำ� เนนิ การออกประกาศชาวเรอื ในนา่ น วางแผน อำ� นวยการ ประสานงาน และดำ� เนนิ การเกยี่ วกบั
นำ�้ ไทย และคำ� เตอื นด้านความปลอดภยั ในการเดินเรอื การสนับสนุนความปลอดภัยในการเดินเรือ การบริการ
๔.๓.๙ รกั ษาเวลามาตรฐานของประเทศไทย ด้านการเดินเรือ และเวลามาตรฐาน การจัดท�ำและ
และใหบ้ ริการเทียบเวลา ออกประกาศชาวเรือและประกาศค�ำเตือนเพ่ือความ

หนงั สอื ท่ีระลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๒๖

ปลอดภยั ในการเดินเรือ การควบคุมดแู ลเครอื่ งหมายช่วย พัสดุ การจ�ำหน่าย และการบริหารสินทรัพย์ เพ่ือให้การ
การเดนิ เรอื และระบบควบคมุ ตดิ ตามระยะไกลเครอ่ื งหมาย ปฏิบัติงานเป็นไปตามกฎหมาย และระเบียบที่เก่ียวข้อง
ทางเรือ และการใช้ประโยชน์จากที่ดินกองทัพเรือ กำ� กบั ดูแลการตดิ ตงั้ การซอ่ มบำ� รงุ เครอ่ื งมอื และอปุ กรณส์ าย
ที่กรมอุทกศาสตร์รับผิดชอบ ตลอดจนจัดพิมพ์แผนท่ี อทุ กศาสตร์
เอกสาร บรรณสารการเดินเรอื และส่งิ พิมพ์ต่าง ๆ
๔.๔.๖ โรงเรียนอุทกศาสตร์ มีหนา้ ท่ดี ำ� เนิน
๔.๔.๔ หมวดเรอื อทุ กศาสตร์ มหี นา้ ทจ่ี ดั และ การเกี่ยวกับการจัดการความรู้และการฝึกศึกษาด้าน
เตรยี มเรอื เพอ่ื ใชใ้ นการสำ� รวจอทุ กศาสตร์ สำ� รวจสมทุ รศาสตร์ อทุ กศาสตร์ รวบรวม และเสนอแผนโครงการศกึ ษาของหนว่ ย
งานเครอื่ งหมายทางเรอื และอน่ื ๆ ตามทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย รวมทัง้ การจัดเตรียมเอกสาร ต�ำรา สือ่ การเรียนการสอน
และเครื่องช่วยการศึกษา และรับผิดชอบห้องสมุด
๔.๔.๕ กองบรหิ ารพสั ดอุ ทุ กศาสตร์ มหี นา้ ท่ี กรมอุทกศาสตร์ ตลอดจนการสนับสนุนงานวิจัย พัฒนา
ศกึ ษา วางแผน พัฒนา ก�ำกับ ดูแล ควบคุม ตรวจสอบ วิชาการ และงานดา้ นอุทกศาสตร์
งานพสั ดุ การจดั ซ้อื จดั จา้ ง การบริหารสัญญา การจดั ท�ำ
บญั ชพี สั ดุ การจดั ทำ� ทะเบยี น การเบกิ จา่ ย การจดั การคลงั

...........................................................................

หนงั สอื ทร่ี ะลกึ ปี กรมอุทกศาสตร์
๑๒๗

หนงั สอื ท่รี ะลกึ ปี กรมอทุ กศาสตร์