แผนจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

แผนจัดการเรยี นรวู้ ชิ าสังคมศึกษา

48

การประเมนิ ช้ินงาน / ภาระงาน (รวบยอด)
แบบประเมนิ บทความ เร่ือง การอนุรกั ษว์ ฒั นธรรมไทยและการเลือกรบั วัฒนธรรมสากล

รายการประเมิน คาอธบิ ายระดับคณุ ภาพ / ระดบั คะแนน

1. ความจาเปน็ ที่ ดมี าก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรบั ปรุง (1)
จะตอ้ งมีการ
ปรับปรงุ เขียนวเิ คราะห์ความ เขยี นวิเคราะห์ความ เขยี นวิเคราะห์ความ เขยี นวเิ คราะห์ความ
เปลยี่ นแปลง จาเปน็ ทจ่ี ะต้องมีการ จาเป็นท่จี ะต้องมกี าร
วัฒนธรรม ปรบั ปรงุ เปลี่ยนแปลง จาเปน็ ท่จี ะตอ้ งมีการ จาเปน็ ทจ่ี ะตอ้ งมกี าร ปรับปรุงเปลย่ี นแปลง
วฒั นธรรมอยา่ งมี วัฒนธรรมอย่างมี
2. แนวทางการ เหตผุ ลเหมาะสม ปรบั ปรุงเปล่ียนแปลง ปรบั ปรงุ เปล่ียนแปลง เหตผุ ลเหมาะสม
อนุรกั ษ์ 4 ประเด็นขน้ึ ไป 1 ประเดน็
วัฒนธรรม ไทย เขยี นแนวทางการ วัฒนธรรมอย่างมี วัฒนธรรมอย่างมี เขียนแนวทางการ
อนุรักษ์วฒั นธรรมไทย อนุรกั ษว์ ัฒนธรรมไทย
3. การเลอื ก ไดถ้ ูกตอ้ งเหมาะสม เหตุผลเหมาะสม เหตผุ ลเหมาะสม ไดถ้ กู ตอ้ งเหมาะสม
รบั วัฒนธรรม พร้อมยกตวั อย่าง พรอ้ มยกตวั อย่าง
สากล ประกอบอย่างน้อย 3 ประเดน็ 2 ประเด็น ประกอบ 1 แนวทาง
6 แนวทางขึ้นไป
4. การนาเสนอ เขียนเสนอวธิ กี ารเลอื ก เขยี นแนวทางการ เขยี นแนวทางการ เขยี นเสนอวิธีการเลอื ก
ผลงาน รับวัฒนธรรมสากล รบั วัฒนธรรมสากล
พรอ้ มยกตัวอย่าง อนรุ ักษว์ ฒั นธรรมไทย อนุรกั ษ์วฒั นธรรมไทย พรอ้ มยกตัวอยา่ ง
ประกอบอย่างมีเหตุผล ประกอบอยา่ งมีเหตผุ ล
เหมาะสม อยา่ งน้อย ได้ถูกต้องเหมาะสม ได้ถกู ตอ้ งเหมาะสม เหมาะสม 1 วธิ ีการ
4 วธิ ีการ
การนาเสนอไดถ้ ูกตอ้ ง พรอ้ มยกตัวอยา่ ง พร้อมยกตัวอย่าง การนาเสนอไดถ้ กู ต้อง
ตรงตามประเด็น ตรงตามประเดน็
เรียงลาดับขน้ั ตอนได้ ประกอบ 4-5 แนวทาง ประกอบ 2-3 แนวทาง เรียงลาดับขัน้ ตอนได้
อย่างเหมาะสม วิธีการ เหมาะสมเป็นบางตอน
นาเสนอเรา้ ใจให้ เขยี นเสนอวิธีการเลือก เขียนเสนอวธิ กี ารเลอื ก วิธกี ารนาเสนอไม่
ตดิ ตามฟงั รบั วฒั นธรรมสากล รับวัฒนธรรมสากล เร้าใจใหต้ ดิ ตามฟัง
พรอ้ มยกตวั อย่าง พรอ้ มยกตัวอยา่ ง
ประกอบอย่างมเี หตผุ ล ประกอบอยา่ งมเี หตุผล
เหมาะสม 3 วธิ กี าร เหมาะสม 2 วิธกี าร

การนาเสนอได้ถูกต้อง การนาเสนอไดถ้ ูกตอ้ ง
ตรงตามประเด็น ตรงตามประเด็น
เรียงลาดบั ข้ันตอนได้ เรยี งลาดบั ขัน้ ตอนได้
เหมาะสมเป็นส่วนใหญ่ เหมาะสมเป็นบางตอน
วิธีการนาเสนอเร้าใจให้ วิธีการนาเสนอเรา้ ใจให้
ติดตามฟัง ตดิ ตามฟงั เป็น
บางตอน

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วชิ าสังคมศกึ ษา

49

เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ

ช่วงคะแนน ระดับคณุ ภาพ
13-16 ดีมาก
9-12 ดี
5-8 พอใช้
1-4 ปรบั ปรุง

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ชิ าสังคมศึกษา

50

6. กจิ กรรมการเรยี นรู้

กจิ กรรมที่ 1 ความหมาย ความสาคัญ ประเภทของวัฒนธรรม ลักษณะและความสาคัญของ
วฒั นธรรมไทย และวัฒนธรรมในภูมิภาคตา่ งๆ ของไทย

วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรูแ้ บบร่วมมอื : เทคนิคคคู่ ดิ ส่ี เวลา 1 ช่ัวโมง
สหาย, เทคนคิ การต่อเรอ่ื งราว (Jigsaw)

1. ครใู หน้ ักเรียนแตล่ ะคนยกตัวอย่างวัฒนธรรมไทยท่นี กั เรียนชอบ พรอ้ มบอกเหตผุ ลประกอบ
2. ครอู ธิบายเช่อื มโยงใหน้ ักเรียนเหน็ ความสาคญั ของวัฒนธรรมไทย
3. ครแู บ่งนักเรยี นเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเกง่

ปานกลางค่อนขา้ งอ่อน และอ่อน (ครูแบ่งกลมุ่ ไวล้ ว่ งหน้า) นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มจับคู่กันเป็น 2 คู่
ให้แต่ละคชู่ ่วยกนั ศกึ ษาความรู้ เรื่อง ความหมาย ความสาคัญ และประเภทของวัฒนธรรม ลักษณะ
และความสาคัญของวัฒนธรรมไทย จากหนงั สือเรียน หรอื หนงั สอื ค้นควา้ เพม่ิ เติม หรอื แหลง่ ขอ้ มลู
สารสนเทศตามความเหมาะสม และช่วยกนั ทาใบงาน ดงั นี้
- คูท่ ่ี 1 ทาใบงานที่ 1.1 เรื่อง ความสาคญั ของวัฒนธรรมไทย
- คู่ท่ี 2 ทาใบงานที่ 1.2 เรื่อง ลักษณะของวัฒนธรรมไทย
4. นักเรียนแตล่ ะคตู่ รวจสอบความถูกต้องของใบงาน แล้วผลัดกนั ถา่ ยทอดความรใู้ ห้เพื่อนอีกคหู่ น่ึงฟงั
5. นักเรียนแต่ละกลุ่มสง่ ตัวแทนออกมานาเสนอผลงานต่อช้นั เรียน แล้วครูและนักเรยี นช่วยกนั สรปุ
ความรู้เกี่ยวกับความหมาย ความสาคัญ ประเภทของวฒั นธรรม ลักษณะและความสาคัญของ
วัฒนธรรมไทย
6. สมาชิกกลุ่มเดิม เรยี กวา่ กลุม่ บ้าน (Home Groups) แต่ละกล่มุ เลอื กหมายเลขประจาตัว 1-4
ตามลาดบั แลว้ แยกย้ายกันไปหาสมาชกิ ทีม่ ีหมายเลขเดยี วกันในกลุ่มใหม่
7. สมาชกิ กลมุ่ ใหม่ เรียกวา่ กลุม่ ผู้เชย่ี วชาญ (Expert Groups) ในแต่ละหมายเลขร่วมกันศึกษาความรู้
เรือ่ ง วัฒนธรรมในภมู ิภาคตา่ งๆ ของไทย จากหนงั สอื เรยี น และแหล่งการเรยี นรูต้ า่ งๆ ตามความ
เหมาะสม จากนนั้ ชว่ ยกนั ทาใบงาน ดังนี้
- สมาชกิ หมายเลข 1 ทาใบงานท่ี 1.3 เรอ่ื ง วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ ภาคเหนอื
- สมาชกิ หมายเลข 2 ทาใบงานท่ี 1.4 เร่อื ง วฒั นธรรมท้องถ่นิ ภาคกลาง
- สมาชกิ หมายเลข 3 ทาใบงานท่ี 1.5 เร่อื ง วฒั นธรรมท้องถิน่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
- สมาชิกหมายเลข 4 ทาใบงานที่ 1.6 เรื่อง วัฒนธรรมท้องถิน่ ภาคใต้

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรวู้ ชิ าสงั คมศกึ ษา

51

8. สมาชกิ กลุ่มผเู้ ช่ยี วชาญแตล่ ะหมายเลขตรวจสอบความถูกตอ้ งของใบงาน แล้วแยกยา้ ยกนั กลับไปกลุม่
เดมิ ซง่ึ เรยี กวา่ กลมุ่ บา้ น (Home Groups) แล้วผลัดกันเล่าความรู้ทไี่ ดจ้ ากการทาใบงานทต่ี นทาให้แก่
เพื่อนสมาชิกหมายเลขอ่นื ๆ และผลัดกนั ซกั ถามจนมีความเขา้ ใจกระจา่ งชดั เจน

9. ครสู ุ่มเรยี กนักเรยี นบางคนในกลุม่ ออกมาเฉลยคาตอบของใบงาน แล้วครูและนักเรียนชว่ ยกนั สรุป
ความรู้เก่ียวกับ ลักษณะสาคัญของวฒั นธรรมไทยในแต่ละภมู ิภาค

กจิ กรรมท่ี 2 การปรับปรุงเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมไทย ความแตกตา่ งระหวา่ งวัฒนธรรมไทยกบั
วัฒนธรรมสากล แนวทางการอนุรักษว์ ัฒนธรรมไทยท่ดี ีงาม และวิธีการเลอื กรับ

วฒั นธรรมสากล

วธิ ีสอนโดยเนน้ กระบวนการ : กระบวนการสร้างความ เวลา 1 ช่วั โมง
ตระหนกั , กระบวนการกล่มุ

1. ครูนาภาพเกี่ยวกบั วฒั นธรรมไทยและวัฒนธรรมสากล มาให้นกั เรยี นดู แล้วให้ชว่ ยกันวเิ คราะห์
ความแตกต่าง และสาเหตุของความแตกตา่ ง

2. ครอู ธบิ ายเชือ่ มโยงให้นักเรียนเข้าใจถงึ ปัจจัยสาคญั ท่ีทาให้เกดิ ความแตกตา่ งทางวฒั นธรรม และการ
เผยแพร่วัฒนธรรมสากลไปยังภูมิภาคตา่ งๆ ในโลก

3. นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มศึกษาความรู้เรอ่ื ง การปรับปรุงเปลีย่ นแปลงวัฒนธรรมไทย และความแตกต่าง
ระหว่างวฒั นธรรมไทยกบั วัฒนธรรมสากล และชว่ ยกนั ทาใบงานที่ 2.1 เรอื่ ง วิเคราะห์วัฒนธรรม

4. ครูและนกั เรียนช่วยกันเฉลยคาตอบในใบงาน และรว่ มกันสรุปเก่ยี วกบั การปรับปรุงเปลีย่ นแปลง
วัฒนธรรมไทย อทิ ธิพลของชาติตะวันตก การพัฒนาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ ความแตกต่าง
ระหว่างวฒั นธรรมไทยกบั วฒั นธรรมสากล

5. ครใู หน้ กั เรียนเล่าความประทับใจในวฒั นธรรมที่ดีงามของไทย มาคนละ 1 อยา่ ง และให้อธบิ าย
เหตผุ ลวา่ เหตุใดจงึ ประทบั ใจ ซ่ึงนกั เรียนจะมเี หตผุ ลแตกต่างกนั ออกไป

6. ครอู ธบิ ายเชื่อมโยงใหน้ ักเรียนเห็นคุณค่าของวัฒนธรรมไทย และความจาเปน็ ของการอนุรกั ษ์
วฒั นธรรมไทย และการเลือกรบั วฒั นธรรมสากลที่ดงี าม

7. นักเรยี นแต่ละกลุม่ ศึกษาความรเู้ รอื่ ง แนวทางการอนรุ ักษ์วัฒนธรรมไทยทีด่ งี าม และวธิ ีการเลอื กรบั
วฒั นธรรมสากล จากหนังสือเรยี นและจากแหล่งการเรยี นรู้ตา่ งๆ และนาความร้ทู ี่ได้จากการศึกษา
ไปเขยี นเปน็ บทความ เร่ือง การอนุรกั ษ์วัฒนธรรมไทยและการเลือกรับวฒั นธรรมสากล โดยเขยี น
เป็นบทความวิเคราะหแ์ ละเสนอความคิดเห็น ในประเดน็ ต่อไปน้ี
1) ความจาเป็นท่ีจะต้องมีการปรับปรุงเปลย่ี นแปลงวฒั นธรรมไทย
2) แนวทางการอนุรักษว์ ฒั นธรรมไทย

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ิชาสังคมศึกษา

52
3) การเลอื กรบั วฒั นธรรมสากล
8. นกั เรียนแต่ละกลมุ่ ออกมานาเสนอผลงานหนา้ ชนั้ เรียนดว้ ยวธิ ีการท่หี ลากหลายตามความเหมาะสม
9. ครูและนักเรยี นชว่ ยกันสรุปถึงความจาเปน็ ทต่ี ้องมีการปรับปรงุ เปลี่ยนแปลงวฒั นธรรมไทย
การอนุรักษว์ ัฒนธรรมไทย และการเลือกรบั วฒั นธรรมสากล
 นักเรยี นทาแบบทดสอบย่อย เร่อื ง วฒั นธรรมไทย

7. ส่อื /แหล่งการเรียนรู้

1) สอ่ื การเรยี นรู้

1. หนงั สอื เรียน หน้าท่ีพลเมืองฯ ม.4-ม.6

2) แหล่งการเรยี นรู้

1. ห้องสมุด

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ชิ าสงั คมศกึ ษา

53

8. บนั ทกึ หลงั สอน
8.1 ด้านความรู้ (K)

8.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P)

จานวน คน คดิ เปน็ ร้อยละ

8.3 ดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

จานวน คน คิดเปน็ ร้อยละ
1) คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (ประจาแผนการจัดการเรียนรูท้ .ี่ ......)

จานวน คน คดิ เป็นร้อยละ

2) คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (ประจากลมุ่ สาระการเรียนร้.ู .................)

จานวน คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

8.4 ด้านสมรรถนะส าคัญผู้เรียน (C)

จานวน คน คดิ เป็นร้อยละ
8.5 สรุปผลจากการประเมนิ ชิ้นงาน (รวบยอด)

1) ระดบั คุณภาพดีมาก จานวน........................คน คดิ เป็นร้อยละ

2) ระดบั คณุ ภาพดี จานวน........................คน คิดเปน็ รอ้ ยละ

3) ระดบั คณุ ภาพพอใช้ จานวน........................คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

4) ระดบั คุณภาพปรับปรุง จานวน........................คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

8.5 ปัญหาอปุ สรรค/ข้อเสนอแนะอื่นๆ

ลงชอ่ื ................................................................
(นางพนิชย์ สิมลี)

ตาแหน่งครู วิทยฐานะครชู านาญการ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรูว้ ชิ าสงั คมศกึ ษา

54
ความคิดเห็นของรองผูอ้ านวยการสถานศึกษา /ฝา่ ยวชิ าการ
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................... ......................................................

ลงช่ือ ……….......................................
(นายจักรพงษ์ วรรณขันธ์)

รองผู้อานวยการสถานศึกษา ฝ่ายวชิ าการ
โรงเรยี นมธั ยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี

ความคิดเหน็ ของผู้อานวยการสถานศึกษา
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................. .................................................
...........................................................................................................................................................................

ลงชอื่ .............................................
(นายกฤษดา โสภา)

ผอู้ านวยการสถานศึกษา
โรงเรียนมธั ยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ิชาสงั คมศึกษา

55

วิชา สงั คมศกึ ษา รหัสวิชา ส 33101 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

โรงเรยี นมธั ยมเทศบาล ๖ นครอุดรธานี ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 6 ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2564

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี 2 เรอื่ ง หน้าทพี่ ลเมือง วัฒนธรรม และการดาเนินชวี ิตในสงั คม เวลา 8 ชว่ั โมง

แผนการสอน เรอื่ ง การเมอื งการปกครอง เวลา 2 ชว่ั โมง

ครผู สู้ อน นางพนิชย์ สมิ ลี วนั ท่สี อน : วนั ท.่ี ......................เดือน .....................พ.ศ. .............

1. มาตรฐานการเรยี นรู้/ตวั ชี้วดั

มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปจั จบุ ัน ยึดมัน่ ศรัทธา และธารงรักษาไว้

ซ่งึ การปกครองระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเปน็ ประมุข
ม.4-6/1 วิเคราะห์ปญั หาการเมืองท่สี าคัญในประเทศจากแหล่งข้อมูลต่างๆ พรอ้ มท้ังเสนอแนว

ทางแก้ไข
ม.4-6/3 วิเคราะหค์ วามสาคัญและความจาเปน็ ที่ต้องธารงรกั ษาไวซ้ ึ่งการปกครองตามระบอบ

ประชาธปิ ไตย อนั มพี ระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข

2 สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด

การร่วมมอื กันแกป้ ญั หาการเมอื งการปกครองและประสานประโยชนร์ ่วมกนั ระหว่างประเทศ
เป็นส่วนสาคญั ในการธารงรกั ษาไวซ้ ่ึงการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษัตริยท์ รงเปน็ ประมขุ

3 สาระการเรียนรู้

3.1 สาระการเรยี นรู้ (K)

1. ปัญหาการเมืองสาคัญทเ่ี กดิ ข้ึนภายในประเทศ
2. สถานการณ์การเมืองการปกครองของสงั คมไทย
3. อทิ ธิพลของระบบการเมอื งการปกครองท่มี ีผลต่อการดาเนินชีวิต
4. การประสานประโยชนร์ ่วมกนั ระหว่างประเทศ เช่น การสร้างความสมั พนั ธ์ระหว่าง

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา

56

ประเทศไทยกบั ประเทศต่างๆ

5. การแลกเปลี่ยนเพอื่ ชว่ ยเหลือและส่งเสริมดา้ นวฒั นธรรม การศกึ ษา เศรษฐกิจ สังคม

6. การปกครองตามระบอบประชาธปิ ไตย อันมีพระมหากษัตรยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ

- รปู แบบของรฐั

- ฐานะและพระราชอานาจของพระมหากษัตรยิ ์

3.2 ทักษะกระบวนการ (P)

- กระบวนการทางานกลุ่ม - กระบวนการสบื ค้นข้อมูล

3.3 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A)

1. มวี ินัย

2. ใฝเ่ รียนรู้

3. มุง่ มน่ั ในการทางาน

3.4สมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน (C)

1 ความสามารถในการสื่อสาร

2 ความสามารถในการคิด

3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

4 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

4. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด)

บทความวิเคราะหก์ ารเมืองการปกครองไทย

5. การวดั และการประเมนิ ผล

วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์

ทาแบบทดสอบก่อนเรยี น แบบทดสอบกอ่ นเรียน รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

ทาใบงาน ใบงาน ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

ประเมินการนาเสนอผลงาน แบบประเมินการนาเสนอ ระดับ ๒ ผา่ นเกณฑ์

สังเกตพฤติกรรมการทางาน แบบประเมนิ พฤติกรรมการทางาน ระดบั ๒ ผา่ นเกณฑ์

รายบุคคล รายบุคคล

สังเกตพฤติกรรมการทางานกลุ่ม แบบประเมินพฤติกรรมการทางานกลุม่ ระดบั ๒ ผ่านเกณฑ์

สงั เกตคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ แบบประเมินคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ ระดับ ๒ ผา่ นเกณฑ์

สงั เกตสมรรถนะสาคัญผเู้ รียน แบบประเมนิ สมรรถนะสาคญั ผู้เรยี น ระดบั ๒ ผ่านเกณฑ์

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา

57

การประเมินชน้ิ งาน / ภาระงาน (รวบยอด)
แบบประเมนิ บทความวิเคราะหก์ ารเมอื งการปกครองไทย

รายการประเมนิ ดีมาก (4) คาอธบิ ายระดบั คุณภาพ/ระดบั คะแนน ปรบั ปรุง (1)
ดี (3) พอใช้ (2)
1. การวิเคราะห์ เขียนวิเคราะห์ปัญหา
ปญั หาการเมือง เขียนวเิ คราะห์ปัญหา เขยี นวเิ คราะห์ปญั หา เขียนวิเคราะหป์ ัญหา การเมอื งในประเทศ
ในประเทศ และเสนอแนวทาง
การเมอื งในประเทศ การเมืองในประเทศ การเมืองในประเทศ แก้ไขอย่างมเี หตุผล
2. การเสนอแนวทาง อย่างน้อย 1 ปัญหา
การเมือง และเสนอแนวทาง และเสนอแนวทาง และเสนอแนวทาง เสนอแนวทาง
การปกครอง การเมอื งการปกครอง
แก้ไขอยา่ งมเี หตุผล แก้ไขอย่างมเี หตผุ ล แกไ้ ขอยา่ งมเี หตผุ ล ท่ีนาไปสคู่ วามเขา้ ใจ
3. การวเิ คราะหค์ วาม และการประสาน
จาเปน็ ในการธารง อย่างนอ้ ย 4 ปัญหา อย่างน้อย 3 ปัญหา อยา่ งนอ้ ย 2 ปัญหา ประโยชนร์ ว่ มกนั
รกั ษาการปกครอง ระหวา่ งประเทศ
ระบอบ เสนอแนวทางการเมือง เสนอแนวทาง เสนอแนวทาง อยา่ งมเี หตผุ ล พร้อม
ประชาธิปไตย ยกตวั อย่างประกอบ
อันมี การปกครองทีน่ าไปสู่ การเมืองการปกครอง การเมืองการปกครอง อย่างน้อย 1 แนวทาง
แสดงเหตผุ ลถงึ ความ
พระมหากษตั ริย์ ความเข้าใจและการ ท่นี าไปสู่ความเขา้ ใจ ทีน่ าไปสคู่ วามเข้าใจ จาเป็นทีต่ อ้ งธารง
ทรงเปน็ ประมขุ รกั ษาไว้ซึง่ การ
ประสานประโยชน์ และการประสาน และการประสาน ปกครองระบอบ
ประชาธิปไตยอันมี
ร่วมกันระหว่าง ประโยชนร์ ว่ มกนั ประโยชนร์ ่วมกัน พระมหากษตั รยิ ์ทรง
เปน็ ประมุข พร้อม
ประเทศ ระหว่างประเทศ ระหว่างประเทศ ยกตัวอย่างประกอบ
1 ประเด็น
อยา่ งมีเหตผุ ล พรอ้ ม อย่างมเี หตผุ ล พร้อม อย่างมีเหตผุ ล พร้อม

ยกตวั อย่างประกอบ ยกตัวอย่างประกอบ ยกตวั อยา่ งประกอบ

อยา่ งน้อย 4 แนวทาง อย่างน้อย 3 แนวทาง อยา่ งน้อย 2 แนวทาง

แสดงเหตุผลถงึ ความ แสดงเหตผุ ลถึงความ แสดงเหตุผลถึงความ

จาเป็นทต่ี ้องธารง จาเปน็ ที่ตอ้ งธารง จาเปน็ ทตี่ ้องธารง

รักษาไวซ้ ึ่งการ รกั ษาไวซ้ ่ึงการ รกั ษาไวซ้ ึ่งการ

ปกครองระบอบ ปกครองระบอบ ปกครองระบอบ

ประชาธิปไตยอันมี ประชาธปิ ไตยอันมี ประชาธิปไตยอันมี

พระมหากษัตรยิ ท์ รง พระมหากษตั รยิ ์ทรง พระมหากษตั รยิ ท์ รง

เปน็ ประมขุ พรอ้ ม เป็นประมุข พร้อม เปน็ ประมขุ พร้อม

ยกตวั อยา่ งประกอบ ยกตัวอยา่ งประกอบ ยกตวั อย่างประกอบ

4 ประเดน็ ข้ึนไป 3 ประเด็น 2 ประเด็น

เกณฑ์การตดั สินคุณภาพ

ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ
10-12 ดมี าก
7-9 ดี
4-6 พอใช้
1-3 ปรับปรงุ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ชิ าสงั คมศึกษา

58

6. กจิ กรรมการเรยี นรู้

กจิ กรรมที่ 1 ลักษณะการเมืองการปกครอง รปู แบบของรฐั การปกครองระบอบ
ประชาธปิ ไตยอันมพี ระมหากษตั รยิ ท์ รงเป็นประมขุ ฐานะและพระราช

อานาจของพระมหากษตั รยิ ์

วิธสี อนโดยการจดั การเรียนรู้แบบร่วมมอื : เทคนคิ การเรยี น เวลา 1 ชั่วโมง
รว่ มกัน,เทคนคิ คคู่ ดิ

1. ครใู ห้นักเรียนผลดั กนั เล่าความรู้เดมิ เกยี่ วกับเรอื่ ง ระบอบการปกครองแบบต่างๆ ได้แก่ ระบอบ
เผดจ็ การ ระบอบประชาธปิ ไตย

2. ครอู ธิบายใหน้ ักเรยี นเข้าใจถงึ หลักการสาคัญของการปกครองระบอบเผดจ็ การ และการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตย

3. ครูแบ่งนกั เรยี นเปน็ กลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ ให้แตล่ ะกลุ่มศกึ ษาความรู้
เรื่อง ลกั ษณะการเมืองการปกครอง และช่วยกนั ทาใบงานที่ 1.1 เร่อื ง การเมืองการปกครอง โดย
สมาชกิ แตล่ ะกล่มุ แบ่งหน้าท่กี ันทาใบงานแต่ละหวั ข้อ คือ
- สมาชกิ คนที่ 1 อา่ นคาสง่ั คาถาม หรอื ประเดน็ คาถาม แยกแยะประเดน็ ให้ชัดเจน
- สมาชิกคนท่ี 2 ฟังขน้ั ตอน รวบรวมข้อมลู หาแนวทางเสนอแนะในการตอบคาถาม
- สมาชิกคนท่ี 3 ตอบคาถาม หรอื คานวณหาคาตอบ
- สมาชิกคนที่ 4 ตรวจสอบความถูกต้อง

4. สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มจะหมุนเวียนเปลยี่ นหนา้ ที่กนั ตอบคาถาม จนเสร็จทุกข้อ แล้วครูและนักเรียน
ร่วมกนั เฉลยคาตอบในใบงาน จากน้ันร่วมกนั สรุปประเดน็ สาคัญ

5. ครอู ธบิ ายความรเู้ กีย่ วกบั เรื่อง รัฐเดย่ี วหรอื เอกรัฐ กบั รัฐรวมหรือสหพันธรฐั
6. นกั เรยี นกลุ่มเดิมจับคู่กนั เป็น 2 คู่ ศึกษาความรเู้ ร่ือง การปกครองระบอบประชาธปิ ไตย อนั มี

พระมหากษัตรยิ ท์ รงเปน็ ประมุข จากหนังสือเรียน แลว้ ชว่ ยกนั ทาใบงานท่ี 1.2 เรือ่ ง
การใชอ้ านาจอธปิ ไตย
7. นกั เรยี นแต่ละคขู่ องกลุ่มผลัดกันตรวจสอบความถกู ต้องของใบงานท่ี 1.2 จากนนั้ ครูและนักเรยี น
ชว่ ยกันเฉลยคาตอบในใบงาน แล้วชว่ ยกนั สรปุ
8. นกั เรียนดภู าพหรือวีซดี ีเก่ยี วกับพระราชกรณยี กิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัวรชั กาลปัจจบุ นั
แลว้ ให้นกั เรียนผลดั กันแสดงความประทับใจในพระราชกรณียกจิ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรูว้ ชิ าสงั คมศกึ ษา

59

9. นกั เรยี นรวมกลุ่มกนั ตามความสมคั รใจ ศึกษาความรู้จากหนงั สอื เรยี น แลว้ ชว่ ยกันทาใบงานที่ 1.3
เรอื่ ง ฐานะและพระราชอานาจของพระมหากษัตรยิ ์ไทย

10. นกั เรียนแตล่ ะกลุม่ ผลดั กันนาเสนอผลงานจากใบงานที่ 1.3 โดยครเู ป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง
11. นักเรียนแต่ละกล่มุ ค้นคว้าความรูเ้ ก่ียวกับพระราชกรณียกิจทส่ี าคญั ของพระมหากษัตรยิ ์ไทย

และนามาวิเคราะห์ตามหัวขอ้ ในใบงานท่ี 1.4 เรื่อง พระราชกรณียกจิ ของพระมหากษตั ริยไ์ ทย
12. นักเรียนแต่ละกลมุ่ เสนอผลงานต่อชน้ั เรยี น ครแู ละนักเรยี นอภปิ รายสรุปความสาคัญและความจาเป็น

ท่ตี ้องรักษาไวซ้ งึ่ การปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริยท์ รงเปน็ ประมุข

กจิ กรรมที่ 2 อทิ ธิพลของระบอบการเมืองการปกครองท่มี ผี ลตอ่ การดาเนนิ ชวี ิต
สถานการณ์ทางการเมืองการปกครองของสังคมไทย ปัญหาการเมอื ง
สาคัญท่เี กดิ ขน้ึ ภายในประเทศ และการดาเนนิ นโยบายด้านความสัมพนั ธ์

ระหวา่ งประเทศของไทย

วธิ สี อนโดยการจัดการเรียนรู้แบบรว่ มมอื : เทคนคิ คู่คดิ เวลา 1 ช่ัวโมง
วิธีสอนโดยเนน้ กระบวนการ : กระบวนการกลุ่ม

1. ครนู าข่าวหรือภาพขา่ วกจิ กรรมทางการเมืองการปกครองของประเทศตา่ งๆ มาใหน้ ักเรยี น
วิเคราะห์วา่ ข่าวหรอื ภาพขา่ วดังกลา่ วมผี ลตอ่ การดาเนนิ ชวี ติ ของประชาชนอยา่ งไร

2. ครูอธบิ ายให้นักเรยี นเข้าใจถงึ อิทธพิ ลของระบอบการเมืองการปกครองทม่ี ผี ลต่อการดาเนิน
ชวี ิตของประชาชน และระบอบการเมืองการปกครองระบอบประชาธิปไตยมีผลต่อการดาเนนิ
ชีวิตของประชาชนชาวไทย

3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน คละกนั ตามความสามารถ แต่ละกลุม่ แบ่งออกเป็นกลุม่ ยอ่ ย
กลมุ่ ละ 3 คน ให้แตล่ ะกลมุ่ ศึกษาความรู้และทาใบงานกลมุ่ ละ 1 ใบงาน ดังนี้
- กล่มุ ย่อยที่ 1ทาใบงานท่ี 2.1 เรื่อง วเิ คราะหป์ ญั หาการเมืองไทย
- กล่มุ ยอ่ ยท่ี 2ทาใบงานที่ 2.2 เรอ่ื ง การประสานประโยชน์ร่วมกันระหว่างประเทศ

4. นักเรยี นกลุม่ ย่อยของแต่ละกลมุ่ ผลดั กนั เล่าผลงานทกี่ ลุ่มรับผดิ ชอบใหส้ มาชิกอีกกลมุ่ ยอ่ ยฟงั และ
ชว่ ยกันเสนอแนะปรบั ปรุงแก้ไขผลงาน

5. นกั เรยี นแตล่ ะกลุม่ ออกมานาเสนอผลงานตอ่ ชนั้ เรียน โดยมีครูเปน็ ผู้ตรวจสอบความถูกต้อง
6. ครูและนกั เรียนช่วยกันสรุปปญั หาการเมืองทีส่ าคัญของประเทศ และเสนอแนวทางแกไ้ ขกจิ กรรมการเมือง

การปกครองที่สาคัญทนี่ าไปสู่ความเขา้ ใจและการประสานประโยชน์ร่วมกันระหวา่ ง

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วิชาสงั คมศึกษา

60
ประเทศ
7. ครมู อบหมายให้นักเรียนแตล่ ะกลมุ่ ชว่ ยกันเขียนบทความวเิ คราะหก์ ารเมืองการปกครองไทย และสง่
ครผู สู้ อน จากน้ันครเู ลือกกลมุ่ ทีม่ ผี ลงานอยใู่ นเกณฑ์ดี นาไปตดิ ป้ายนิเทศ
 นักเรยี นทาแบบทดสอบหลังเรยี น หน่วยการเรียนร้ทู ี่ 5 เร่ือง ระบอบการเมอื งการปกครอง

7 ส่อื /แหล่งการเรยี นรู้

7.1 สือ่ การเรยี นรู้

1. หนงั สือเรียน หน้าทพี่ ลเมืองฯ ม. 4-ม.6

7.2 แหล่งการเรยี นรู้

1. หอ้ งสมุด

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นร้วู ชิ าสงั คมศกึ ษา

61

8. บนั ทกึ หลงั สอน
8.1 ด้านความรู้ (K)

8.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P)

จานวน คน คดิ เปน็ ร้อยละ

8.3 ดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

จานวน คน คิดเปน็ รอ้ ยละ
1) คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (ประจาแผนการจัดการเรียนรูท้ .ี่ ......)

จานวน คน คดิ เป็นรอ้ ยละ

2) คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (ประจากลมุ่ สาระการเรียนร้.ู .................)

จานวน คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

8.4 ด้านสมรรถนะส าคัญผู้เรียน (C)

จานวน คน คดิ เปน็ ร้อยละ
8.5 สรุปผลจากการประเมนิ ชิ้นงาน (รวบยอด)

1) ระดบั คุณภาพดีมาก จานวน........................คน คดิ เป็นร้อยละ

2) ระดบั คณุ ภาพดี จานวน........................คน คิดเปน็ รอ้ ยละ

3) ระดบั คณุ ภาพพอใช้ จานวน........................คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

4) ระดบั คุณภาพปรับปรุง จานวน........................คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

8.5 ปัญหาอปุ สรรค/ข้อเสนอแนะอื่นๆ

ลงชอ่ื ................................................................
(นางพนิชย์ สิมลี)

ตาแหน่งครู วิทยฐานะครชู านาญการ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา

62

ความคิดเหน็ ของรองผู้อานวยการสถานศึกษา /ฝา่ ยวิชาการ
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................... ......................................................

ลงชือ่ ……….......................................
(นายจักรพงษ์ วรรณขนั ธ)์

รองผ้อู านวยการสถานศึกษา ฝา่ ยวิชาการ
โรงเรียนมัธยมเทศบาล 6 นครอุดรธานี

ความคิดเหน็ ของผู้อานวยการสถานศึกษา
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................ ........................................................................................ ...........................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................... ....................................................................

ลงชื่อ .............................................
(นายกฤษดา โสภา)

ผู้อานวยการสถานศึกษา
โรงเรียนมธั ยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วิชาสงั คมศกึ ษา

63

สอบกลางภาค

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นร้วู ิชาสังคมศกึ ษา

64

วิชา สังคมศึกษา รหัสวิชา ส 33102 กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

โรงเรยี นมัธยมเทศบาล ๖ นครอดุ รธานี ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 6 ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2563

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 3 เร่ือง เศรษฐศาสตร์ เวลา 2 ชว่ั โมง

แผนการสอน เรอื่ ง เศรษฐศาสตรเ์ บื้องตน้ เวลา 3 ชัว่ โมง

ครูผูส้ อน นางพนิชย์ สิมลี วันท่สี อน : วันที่ ..... .......เดือน .....................พ.ศ. .............

1 มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตัวชี้วดั

มาตรฐาน ส 3.1 เขา้ ใจและสามารถบริหารจดั การทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ทรัพยากรที่มี
อยู่จากัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดารงชีวิต
อยา่ งมีดุลยภาพ

ม.4-6/1 อภิปรายการกาหนดราคาและค่าจา้ งในระบบเศรษฐกิจ

2 สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด (ได้จากการวิเคราะห์แก่นความรู้แต่ละมาตรฐาน
การเรียนร้/ู ตวั ชว้ี ัด)

การกาหนดราคาและคา่ จ้างในระบบเศรษฐกจิ ได้อย่างเหมาะสมนน้ั ผูท้ เ่ี ก่ียวข้องจะต้องมีความรู้
พนื้ ฐานเกี่ยวกบั เศรษฐศาสตร์เบอ้ื งต้น เพื่อจะไดน้ าไปเปน็ แนวทางในการตัดสินใจในการผลติ และบรโิ ภคให้ได้
ประโยชนส์ ูงสุด

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ิชาสงั คมศึกษา

65

3 สาระการเรียนรู้ (สาระการเรียนรู้ที่นามาใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามาตรฐาน
การเรยี นร/ู้ ตัวชีว้ ดั )

3.1 สาระการเรียนรู้ (K)
1) ความหมาย ความสาคัญของวิชาเศรษฐศาสตร์
2) ขอบขา่ ยและเปา้ หมายของการศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์
3) ปญั หาพ้ืนฐานทางเศรษฐศาสตร์
4) กจิ กรรมทางด้านเศรษฐศาสตร์
- การผลติ
- การบรโิ ภค
- การกระจายรายได้
- การแลกเปลีย่ น
5) เศรษฐศาสตรก์ บั การดาเนินชีวติ

3.2 ทักษะกระบวนการ (P)

3.3 คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)
ใฝเ่ รยี นรู้ มุง่ ม่นั ในการทางาน

3.4) สมรรถนะสาคญั ของผ้เู รยี น (C)
1) ความสามารถในการคิด
2) ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

4 ช้ินงาน/ภาระงาน

1.)แผ่นพับ เรือ่ ง เศรษฐศาสตรเ์ บ้อื งตน้

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วิชาสงั คมศกึ ษา

66

5 การวัดและประเมินผล

วธิ กี าร เครือ่ งมือ เกณฑ์
ทาแบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบกอ่ นเรยี น รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
ทาใบงาน ใบงาน รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์
ประเมนิ การนาเสนอผลงาน แบบประเมนิ การนาเสนอ ระดับ ๒ ผ่านเกณฑ์
สงั เกตพฤตกิ รรมการทางาน แบบประเมินพฤตกิ รรมการทางาน ระดับ ๒ ผา่ นเกณฑ์
รายบุคคล รายบุคคล
สงั เกตพฤติกรรมการทางานกลมุ่ แบบประเมินพฤติกรรมการทางานกลมุ่ ระดับ ๒ ผา่ นเกณฑ์
สงั เกตคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ แบบประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ ระดบั ๒ ผา่ นเกณฑ์
สังเกตสมรรถนะสาคญั ผเู้ รยี น แบบประเมินสมรรถนะสาคญั ผเู้ รียน ระดบั ๒ ผ่านเกณฑ์

แบบประเมินแผ่นพบั เรือ่ ง เศรษฐศาสตร์เบื้องตน้

คาอธบิ ายระดบั คณุ ภาพ/ระดบั คะแนน

รายการประเมนิ ดมี าก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรบั ปรงุ (1)
1. ความสาคญั ของ บรรยายความสาคญั บรรยายความสาคญั
วิชาเศรษฐศาสตร์ ของวชิ าเศรษฐศาสตร์ บรรยายความสาคัญ บรรยายความสาคัญ ของวชิ าเศรษฐศาสตร์
ไดอ้ ย่างมีเหตุผล ไดอ้ ยา่ งมเี หตุผล
2. ขอบข่ายและ ถูกต้อง 4 ขอ้ ขึน้ ไป ของวิชาเศรษฐศาสตร์ ของวชิ าเศรษฐศาสตร์ ถกู ต้อง 1 ขอ้
เปา้ หมายของ สรุปขอบขา่ ยและ สรุปขอบข่ายและ
การศกึ ษาวชิ า เปา้ หมายของการศกึ ษา ได้อย่างมเี หตุผล ไดอ้ ย่างมีเหตุผล เป้าหมายของการศกึ ษา
เศรษฐศาสตร์ วชิ าเศรษฐศาสตร์ได้ วิชาเศรษฐศาสตร์ได้
ถูกตอ้ ง ชดั เจน ถูกตอ้ ง 3 ข้อ ถกู ต้อง 2 ขอ้ ไม่ถูกตอ้ งเป็นสว่ นใหญ่
3. ปัญหาพืน้ ฐานทาง บรรยายปัญหาพ้ืนฐาน บรรยายปญั หาพ้ืนฐาน
เศรษฐศาสตร์ ทางเศรษฐศาสตร์พร้อม สรุปขอบข่ายและ สรุปขอบขา่ ยและ ทางเศรษฐศาสตร์ได้
ยกตวั อยา่ งไดถ้ กู ตอ้ ง ถูกต้องบางปัญหา
4. กิจกรรมทางดา้ น ชัดเจน เป้าหมายของการศึกษา เปา้ หมายของการศึกษา
เศรษฐศาสตร์ อธบิ ายกจิ กรรมทาง อธิบายกจิ กรรมทาง
เศรษฐศาสตรไ์ ดถ้ ูกต้อง วชิ าเศรษฐศาสตร์ได้ วิชาเศรษฐศาสตร์ได้ เศรษฐศาสตรไ์ ด้ถกู ตอ้ ง
5. ความคิดริเรมิ่ 4 ประเดน็ 1 ประเดน็
สร้างสรรค์ ออกแบบแผน่ พับ ถกู ตอ้ ง คอ่ นข้างชัดเจน ถกู ต้องบางประเดน็ ออกแบบแผน่ พับ ไม่
สวยงามแปลกใหม่ สวยงาม
บรรยายปัญหาพ้ืนฐาน บรรยายปญั หาพื้นฐาน

ทางเศรษฐศาสตร์พร้อม ทางเศรษฐศาสตร์พรอ้ ม

ยกตวั อย่างได้ถูกต้อง ยกตัวอยา่ งได้ถกู ตอ้ ง

คอ่ นขา้ งชัดเจน เปน็ บางตวั อยา่ ง

อธบิ ายกจิ กรรมทาง อธิบายกจิ กรรมทาง

เศรษฐศาสตร์ไดถ้ ูกตอ้ ง เศรษฐศาสตร์ได้ถกู ตอ้ ง

3 ประเดน็ 2 ประเด็น

ออกแบบแผ่นพับ ออกแบบแผน่ พับ

สวยงามเหมอื นแบบ สวยงามเปน็ บางส่วน

ท่ัวไป

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วชิ าสงั คมศึกษา

67

เกณฑ์การตดั สินคุณภาพ ระดบั คณุ ภาพ
ดมี าก
ชว่ งคะแนน ดี
17 – 20 พอใช้
13 – 16 ปรบั ปรุง
9 – 12
5–8

6 กิจกรรมการเรยี นรู้ (เป็นการนาเทคนิค/วิธีการจัดการเรียนรู้ ซงึ่ จะนาผู้เรียนไปสู่
การสรา้ งชิ้นงาน/ภาระงาน)

* นกั เรียนทาแบบทดสอบก่อนเรยี น หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 (ออนไลน)์
ชัว่ โมงที่ 1

1. ให้นักเรียนเล่าพฤตกิ รรมของตนเอง ในชีวติ ประจาวนั ทีเ่ ก่ียวข้องกับเศรษฐศาสตร์ ซึ่งนักเรียนแต่ละคน
จะตอบอย่างหลากหลายแตกตา่ งกันไป

2. ครูอธบิ ายเชอื่ มโยงให้นักเรียนเหน็ วา่ เศรษฐศาสตรเ์ ป็นเรือ่ งทเี่ กย่ี วข้องกบั ชวี ติ ประจาวนั ของทกุ คน
ไมว่ ่าจะเปน็ วยั เด็ก วยั ทางาน ซ่งึ ทุกคนจะต้องร้จู ักตัดสนิ ใจในการบริโภคอยา่ งถกู ต้อง ให้เกิดความ
พอใจ และเกิดประโยชนม์ ากทสี่ ุด

3. ครูและนกั เรยี นช่วยกนั สรุปความหมายของเศรษฐศาสตร์ จากนนั้ ครูอธิบายและยกตัวอย่างประกอบ
ให้นกั เรยี นเหน็ ความสาคญั ของวชิ าเศรษฐศาสตร์

4. ครแู บง่ นักเรียนเป็นกล่มุ กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ คือ เกง่ ปานกลาง (ค่อนข้างเก่ง)
ปานกลาง (ค่อนข้างอ่อน) และอ่อน ใหแ้ ตล่ ะกลมุ่ ศกึ ษาความรจู้ ากหนงั สือเรยี น เรอื่ ง ความสาคญั และ
เปา้ หมายของเศรษฐศาสตร์

5. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมมือกนั ทาใบงานที่ 1 เร่อื ง ความสาคัญและเปา้ หมายของเศรษฐศาสตร์ โดยแบง่
หนา้ ท่ีกัน ดังนี้
- สมาชกิ คนที่ 1 มหี นา้ ท่ีอา่ นคาสัง่ คาถาม แยกแยะประเดน็ ใหช้ ดั เจน
- สมาชกิ คนที่ 2 ฟงั ขั้นตอน รวบรวมข้อมลู หาแนวทางเสนอแนะในการตอบคาถาม
- สมาชิกคนท่ี 3 ตอบคาถามในใบงาน
- สมาชิกคนที่ 4 ตรวจสอบความถกู ตอ้ ง

6. นกั เรยี นซึ่งเป็นสมาชกิ ในแตล่ ะกลุ่มหมุนเวยี นเปลย่ี นหน้าที่กันตอบคาถามในแต่ละข้อ
7. นกั เรยี นแตล่ ะกลมุ่ ผลดั กันเฉลยคาตอบในใบงาน ครูเปน็ ผู้ตรวจสอบความถูกต้อง

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสังคมศกึ ษา

68

8. นกั เรยี นกลมุ่ เดิมร่วมกนั ทาใบงานที่ 2 เร่อื ง วเิ คราะหป์ ัญหาพ้ืนฐานทางเศรษฐกจิ เสร็จแลว้ ชว่ ยกัน
เฉลยคาตอบ จากนั้นครูอธบิ ายเพิม่ เติมและเช่ือมโยงใหน้ ักเรียนเข้าใจว่า การวเิ คราะหข์ ้อความในใบ
งานที่ 2 นนั้ แสดงให้เห็นปญั หาพืน้ ฐานทางเศรษฐศาสตร์ ซ่งึ ประกอบดว้ ย ผลติ สนิ ค้าอะไร จะผลติ
อยา่ งไร จะผลติ เพ่ือใคร

9. ครแู ละนักเรยี นชว่ ยกนั สรุปความหมาย ความสาคัญของวิชาเศรษฐศาสตร์ ขอบข่าย เป้าหมายของ
การศกึ ษาวิชาเศรษฐศาสตร์ และปญั หาพนื้ ฐานทางเศรษฐศาสตร์

ชัว่ โมงท่ี 2-3
1. ครูให้นักเรียนรวมกลุ่มกนั กลุ่มละ 7 คน หรือตามความเหมาะสม ใหเ้ ล่นเกมแขง่ ขันติดภาพใตข้ ้อความ
การผลิต การบริโภค กลมุ่ ใดติดเสรจ็ กอ่ นและถูกต้อง กลมุ่ น้ันจะเป็นฝา่ ยชนะ
2. ครใู ห้นักเรียนกลุ่มทีช่ นะในการแข่งขันลาดับที่ 1-3 ร่วมกันอธิบายเพื่อเช่ือมโยงความร้กู ับหวั ข้อ การ
ผลติ การบรโิ ภค พรอ้ มแสดงเหตผุ ลประกอบ
3. ครอู ธิบายความรู้ให้นักเรยี นเข้าใจว่า กิจกรรมทางด้านเศรษฐศาสตร์จะเป็นเร่ืองเกยี่ วกับการผลิต การ
บริโภค การกระจายรายได้ และการแลกเปลยี่ น
4. นกั เรยี นแต่ละกลุ่มรว่ มมือกันศกึ ษาหาความรเู้ รื่อง กจิ กรรมทางด้านเศรษฐกจิ จากหนงั สือเรยี น และ
หนังสอื อา่ นเพิ่มเติม และช่วยกนั ทาใบงานท่ี 3 เรือ่ ง กิจกรรมทางด้านเศรษฐศาสตร์
5. ครูและนกั เรยี นชว่ ยกนั ตรวจใบงานที่ 2.1 ตอนที่ 1 จากน้นั ให้นกั เรียนแต่ละกลุ่มนาเสนอผลงานในใบ
งานที่ 3 ตอนท่ี 2 ดงั น้ี
- กล่มุ ที่ 1 นาเสนอผลงาน กลุม่ ท่ี 2 แสดงความคิดเหน็ เพมิ่ เติม
- กลุ่มท่ี 2 นาเสนอผลงาน กลมุ่ ท่ี 3 แสดงความคิดเหน็ เพ่ิมเติม
- กลมุ่ ที่ 3 นาเสนอผลงาน กลุม่ ท่ี 4 แสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม
- กลุ่มท่ี 4 นาเสนอผลงาน กล่มุ ที่ 5 แสดงความคดิ เหน็ เพิม่ เตมิ
- กลุ่มที่ 5 นาเสนอผลงาน กลุ่มท่ี 1 แสดงความคิดเหน็ เพมิ่ เตมิ
6. ครูและนกั เรียนช่วยกนั สรุปความร้เู กยี่ วกับกิจกรรมทางดา้ นเศรษฐศาสตร์ ครูอธิบายความรู้เพ่มิ เติม
เกยี่ วกบั เศรษฐศาสตรว์ า่ เป็นเรอ่ื งทีเ่ กีย่ วขอ้ งกับชวี ิตประจาวันของทุกคนพร้อมยกตัวอย่างประกอบ
7. ครูมอบหมายให้นักเรยี นทาชิ้นงาน แผน่ พับ เรื่อง เศรษฐศาสตร์เบ้อื งตน้ ให้ครอบคลุมหัวข้อตอ่ ไปน้ี
1) ความสาคัญของวชิ าเศรษฐศาสตร์
2) ขอบข่ายและเปา้ หมายของการศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์
3) ปัญหาพนื้ ฐานทางเศรษฐศาสตร์
4) กจิ กรรมทางดา้ นเศรษฐศาสตร์
 นกั เรียนทาแบบทดสอบหลังเรยี น หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 1 (ออนไลน)์

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วิชาสงั คมศกึ ษา

69

7 สอื่ /นวัตกรรม แหลง่ การเรยี นรู้
(เน้นสื่อและเทคโนโลยีท่ที ันสมยั )

11.1 สื่อการเรียนรู้
1) หนังสือเรยี น เศรษฐศาสตร์ ม. 4- ม.6
2) หนงั สอื คน้ คว้าเพิ่มเตมิ
(1) นราทพิ ย์ ชุตวิ งศแ์ ละชลดา จามรกุล. พนื้ ฐานเศรษฐศาสตรจ์ ุลภาค. กรุงเทพมหานคร :
คณะเศรษฐศาสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั , 2541.
(2) พอพันธ์ อยุ ยานนท.์ พฒั นาการเศรษฐกิจไทย ในประมวลสาระชุดวชิ าไทยศึกษา
หนว่ ยที่ 3 สาขาวิชาศลิ ปศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั สุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบรุ ี :
โรงพมิ พ์มหาวิทยาลยั สุโขทัยธรรมาธริ าช, 2546.
(3) รัตนา สายคณิต. การพฒั นาเศรษฐกิจ ในเอกสารการสอนชดุ วิชาสังคมศกึ ษา 3 :
เศรษฐศาสตร์สาหรบั ครู หน่วยที่ 14 สาขาวิชาศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยสุโขทัย-
ธรรมาธริ าช. นนทบุรี :โรงพมิ พม์ หาวทิ ยาลยั สุโขทัยธรรมาธิราช,2546.
(4) รัตนา สายคณติ และคณะ. พนื้ ฐานเศรษฐศาสตร์มหภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะ
เศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย, 2540.
(5) วนั รักษ์ ม่ิงมณีนาคนิ . หลกั เศรษฐศาสตร์มหภาค. พมิ พ์ครัง้ ที่ 14. กรุงเทพมหานคร :
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์,2550.
3) ใบงานที่ 1 เรือ่ ง ความสาคัญและเปา้ หมายของเศรษฐศาสตร์
4) ใบงานที่ 2 เร่อื ง วเิ คราะหป์ ัญหาพนื้ ฐานทางเศรษฐกิจ
5) ใบงานท่ี 3 เรื่อง กิจกรรมทางดา้ นเศรษฐศาสตร์

11.2 Power Point
11.3 แหล่งการเรียนรู้ หอ้ งสมดุ เวปไซด์

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นร้วู ชิ าสงั คมศกึ ษา

70

8. บนั ทกึ หลงั สอน
8.1 ด้านความรู้ (K)

8.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P)

จานวน คน คดิ เปน็ ร้อยละ

8.3 ดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

จานวน คน คิดเปน็ รอ้ ยละ
1) คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (ประจาแผนการจัดการเรียนรูท้ .ี่ ......)

จานวน คน คดิ เป็นรอ้ ยละ

2) คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (ประจากลมุ่ สาระการเรียนร้.ู .................)

จานวน คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

8.4 ด้านสมรรถนะส าคัญผู้เรียน (C)

จานวน คน คดิ เปน็ ร้อยละ
8.5 สรุปผลจากการประเมนิ ชิ้นงาน (รวบยอด)

1) ระดบั คุณภาพดีมาก จานวน........................คน คดิ เป็นร้อยละ

2) ระดบั คณุ ภาพดี จานวน........................คน คิดเปน็ รอ้ ยละ

3) ระดบั คณุ ภาพพอใช้ จานวน........................คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

4) ระดบั คุณภาพปรับปรุง จานวน........................คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ

8.5 ปัญหาอปุ สรรค/ข้อเสนอแนะอื่นๆ

ลงชอ่ื ................................................................
(นางพนิชย์ สิมลี)

ตาแหน่งครู วิทยฐานะครชู านาญการ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา

71
ความคิดเหน็ ของรองผู้อานวยการสถานศึกษา /ฝา่ ยวิชาการ
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................... ......................................................

ลงชือ่ ……….......................................
(นายจักรพงษ์ วรรณขนั ธ)์

รองผ้อู านวยการสถานศึกษา ฝา่ ยวิชาการ
โรงเรียนมัธยมเทศบาล 6 นครอุดรธานี

ความคิดเหน็ ของผู้อานวยการสถานศึกษา
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................ ........................................................................................ ...........................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................... ....................................................................

ลงชื่อ .............................................
(นายกฤษดา โสภา)

ผู้อานวยการสถานศึกษา
โรงเรียนมธั ยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา

72

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น – หลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3

คาชี้แจง ให้กา  ทับตัวอกั ษรหนา้ ขอ้ ความที่เป็นคาตอบทีถ่ ูกทสี่ ดุ เพยี งข้อเดยี ว

1. ข้อใดเปน็ ปจั จัยสาคัญท่ีทาให้ประชาชนใหค้ วามรว่ มมือตอ่ นโยบายเศรษฐกิจของรฐั บาล
ก. รัฐบาลมกี ารประชาสมั พนั ธ์ดี
ข. ประชาชนมีฐานะทางเศรษฐกิจดี
ค. ประชาชนมคี วามรูท้ างเศรษฐศาสตร์
ง. ผนู้ ารัฐบาลมคี วามรทู้ างด้านเศรษฐกิจเปน็ อยา่ งดี

2. เศรษฐศาสตร์จลุ ภาคเปน็ การศกึ ษาเก่ียวกบั เรื่องใด
ก. รายไดแ้ ละรายจ่ายประชาชาติ
ข. การจา้ งงาน การออม การลงทนุ การเงนิ การคา้
ค. การศกึ ษาปญั หาต่างๆ ที่กระทบตอ่ ระบบเศรษฐกิจของประเทศ
ง. การผลิตสินคา้ และบริการ การกาหนดราคาสนิ ค้า การกระจายสนิ ค้าจากผ้ผู ลติ ไปยังผู้บริโภค

3. เศรษฐศาสตรม์ หภาค เป็นการศกึ ษาเกี่ยวกบั เรื่องใด
ก. อิทธพิ ลของปจั จัยทม่ี ผี ลตอ่ รายไดป้ ระชาชน
ข. การกระจายสนิ คา้ ไปยังผบู้ รโิ ภคในแต่ละพ้นื ที่
ค. การจดั สรรทรพั ยากรในการผลติ สินค้าและบรกิ าร
ง. การศกึ ษาในเร่ืองราคาสินค้า การบริโภคสินคา้ ความสมั พันธร์ ะหว่างองคก์ รผูผ้ ลติ

4. วิชาเศรษฐศาสตร์มีเปา้ หมายสาคัญในการใหค้ วามรตู้ ่อประชาชนในข้อใด
ก. เพือ่ ให้รจู้ ักเลือกใชส้ ินคา้ ราคาถกู ท่ีสดุ เพ่ือเป็นการลดภาระค่าใชจ้ า่ ย
ข. เพื่อใหร้ จู้ ักเลือกใชส้ ินคา้ ใหเ้ กิดประโยชนต์ ่อตนเองและครอบครวั มากที่สดุ
ค. เพือ่ ให้รู้จักการวางแผนการใช้จา่ ยเงนิ และการเลือกใช้สินค้าทีม่ อี ยู่อยา่ งพอเพียง
ง. เพอื่ ให้รู้จักการตัดสินใจเลือกใช้ทรพั ยากรท่ีมีอยู่อยา่ งจากัดในการบริโภคและใชใ้ นทางทด่ี ีท่ีสดุ

5. ประเทศตา่ ง ๆ ประสบปัญหาพ้ืนฐานทางเศรษฐกจิ คล้ายคลงึ กนั อยา่ งไร
ก. แรงงาน และต้นทนุ การผลิตค่อนขา้ งสูง ทาให้มีกาไรต่ามาก
ข. ทรัพยากรของประเทศแตล่ ะประเทศลดน้อยลงไปจากเดิมมาก
ค. ความไม่พอดีกันระหวา่ งความต้องการของมนุษย์ และสิ่งที่จะมาตอบสนองความต้องการ
ง. การหาตลาดส่งออกสินค้าท่ีผลิตได้นอ้ ยเน่ืองจากมีคู่แข่งในการผลติ สินค้าจานวนมากขน้ึ กว่าเดมิ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรูว้ ชิ าสังคมศกึ ษา

73

6. ข้อใดจัดเป็นปัจจัยในการผลติ

ก. ผู้ประกอบการ ทีด่ ิน แรงงาน การบรกิ าร

ข. แรงงาน ทรัพยากรธรรมชาติ ค่าเช่า

ค. ทดี่ นิ แรงงาน ทุน ผู้ประกอบการ

ง. ทุน เครื่องจักร ทรัพยากร ทดี่ ิน

7. การใช้ประโยชน์จากสิ่งของและบริการ เพื่อสนองความต้องการของมนุษย์สอดคลอ้ งกบั ข้อใด

ก. ผู้ผลิต ข. ผบู้ ริโภค

ค. ปัจจัยพ้นื ฐาน ง. ผ้ปู ระกอบการ

8. ผู้บริโภคจะเลอื กซ้ือสินคา้ โดยคานึงเรื่องใดมากท่สี ดุ

ก. สินคา้ ราคาถูกแต่มีคุณภาพดี

ข. คุณภาพของสินค้าท่ีไดม้ าตรฐานและราคาต่า

ค. รายไดท้ ี่มีอยู่อยา่ งจากัด และความเหมาะสมของราคาสินค้า

ง. ความพอใจสงู สดุ ภายใต้รายได้และทรัพยากรท่ีมีอยูอ่ ยา่ งจากัด

9. ขอ้ ใดจดั เป็นการกระจายรายไดต้ ามหน้าทีใ่ นการผลติ

ก. ท่ดี นิ แรงงาน กาไร คา่ จา้ ง ข. คา่ เช่า ค่าจ้าง ดอกเบ้ยี กาไร

ค. ทนุ ค่าเชา่ ดอกเบี้ย แรงงาน ง. ตน้ ทนุ กาไร ดอกเบ้ยี แรงงาน

10. ผูผ้ ลิตสนิ คา้ จะมกี าไรสงู ขึ้นดว้ ยวิธีการหลายอย่าง ยกเว้นข้อใด

ก. มกี ารประชาสมั พนั ธ์สินคา้ และบริการไดม้ ากกวา่ ผูผ้ ลติ รายอื่น

ข. ผลติ สนิ ค้าตรงตามความต้องการและรสนยิ มของผู้บริโภค

ค. มกี ารกระจายสนิ ค้าสู่ผบู้ รโิ ภคได้มากทส่ี ดุ

ง. องค์กรของรฐั สนับสนุนสนิ ค้าและบริการ

เฉลย แบบทดสอบก่อนเรยี น-หลงั เรียน หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 1

ขอ้ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
เฉลย ค ง ก ง ค ค ข ง ข ง

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรวู้ ชิ าสังคมศึกษา

74

เรื่อง ความสาคญั และเป้าหมายของเศรษฐศาสตร์

คาชี้แจง ให้นักเรยี นตอบคาถามต่อไปนี้

1. วชิ าเศรษฐศาสตร์
มีความสาคญั อยา่ งไร

2. การศึกษา
เศรษฐศาสตร์
จุลภาคจะทาใหร้ ู้
เร่ืองราวเก่ียวกบั อะไร

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

3. การศกึ ษา แผนจัดการเรยี นรู้วิชาสังคมศึกษา
เศรษฐศาสตร์มหภาคจะ
ทาให้ร้เู ร่ืองราวเกย่ี วกับ 75
อะไร
The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut
4. การศึกษา
เศรษฐศาสตร์
จลุ ภาคกบั
เศรษฐศาสตร์มหภาค
ทาใหไ้ ดร้ ับความรู้
แตกตา่ งกนั อยา่ งไร

5. เศรษฐศาสตร์ตาม แผนจดั การเรยี นรวู้ ชิ าสงั คมศึกษา
ความ เป็นจริงหรือ
เศรษฐศาสตร์พรรณนา 76
น้นั เป็นการม่งุ อธิบาย
ในเรื่องใด The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

6. เศรษฐศาสตร์ที่ควรจะ
เป็ นหรื อเศรษฐศาสตร์
นโยบายเป็นการม่งุ กลา่ ว
ในเร่ืองใด

7. เป้าหมายสาคญั ของ
วชิ า เศรษฐศาสตร์
ม่งุ เนน้ ใหค้ วามรู้แก่
ผบู้ ริโภคเพอื่ ใหเ้ กิดผล
อยา่ งไร

8. เป้าหมายสาคญั ของ แผนจดั การเรยี นรูว้ ิชาสงั คมศึกษา
วชิ า เศรษฐศาสตร์
มงุ่ เนน้ ใหค้ วามรู้แก่ 77
ผปู้ ระกอบการผลิต
เพ่อื ใหเ้ กิดผลอยา่ งไร The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

9. เป้าหมายสาคญั ของ
วชิ า เศรษฐศาสตร์
มงุ่ เนน้ ใหค้ วามรู้แก่
ผบู้ ริหารใน องคก์ รของ
รัฐเพื่อผล สาคญั ในเร่ือง
ใด

แผนจัดการเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา

78

เรือ่ ง ความสาคญั และเปา้ หมายของเศรษฐศาสตร์

คาชีแ้ จง ใหน้ กั เรยี นตอบคาถามต่อไปน้ี 1. ช่วยในการตัดสินใจของประชาชน
2. ช่วยสร้างความเข้าใจให้กับประชาชนเกีย่ วกบั นโยบาย
1. วชิ าเศรษฐศาสตร์ ของรัฐ
มีความสาคญั 3. ช่วยสร้างองค์ความรู้ในการบริหารงาน
4. ช่วยสร้างผลประโยชน์ให้เกิดกับประเทศชาติ
อยา่ งไร

2. การศกึ ษา การศึกษาเศรษฐศาสตร์ จุลภาคจะทาให้ ร้ ูถึงพฤติกรรมทาง
เศรษฐศาสตร์ เศรษฐกิจในส่ วนย่อยซึ่งเป็ นส่ วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจ
ท้ังระบบเกย่ี วกับการบริโภค การเป็นเจ้าของทรัพย์สินและ
จุลภาคจะทาให้รู้ พฤติกรรมขององค์กรธุรกิจหรือผ้ผู ลิต การจัดสรร
เร่ืองราวเกี่ยวกบั ทรัพยากรในการผลิตสินค้าและบริการ การกาหนดราคา
อะไร สินค้า การกระจายสินค้าจากผ้ผู ลิตไปยงั ผ้บู ริโภค

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรูว้ ิชาสังคมศึกษา

79

3. การศึกษา จะทาให้รู้ถึงพฤติกรรมทางเศรษฐกิจส่วนรวมเกย่ี วกับเร่ือง
เศรษฐศาสตร์ รายได้และรายจ่ายประชาชาติ การจ้างงาน การออม การ
ลงทุน การเงิน การค้ากับต่างประเทศ และการพฒั นา
มหภาคจะทาใหร้ ู้ เศรษฐกิจ
เร่ืองราวเกี่ยวกบั อะไร

4. การศึกษา การศึกษาเศรษฐศาสตร์จุลภาค จะทาให้รู้พฤติกรรมทาง
เศรษฐศาสตร์ เศรษฐกิจในส่วนย่อยรู้ปัญหาที่กระทบถึงเฉพาะบุคคล
หรือหน่วยธุรกิจแห่งใดแห่งหน่ึง แต่การศึกษา
จุลภาคกบั เศรษฐศาสตร์มหภาคทาให้รู้ปัญหาต่างๆ ในวงกว้าง
เศรษฐศาสตร์มหภาค เป็ นการศึกษาปัญหาที่กระทบถึงหน่วยผลิต
ทาใหไ้ ดร้ ับความรู้ และอตุ สาหกรรมท้ังหมด รวมทั้งอิทธิพลของปัจจัยท่ีมี
แตกต่างกนั อยา่ งไร ผลต่อรายได้ประชาชน

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ิชาสังคมศึกษา

80

5. เศรษฐศาสตร์ตาม ม่งุ อธิบายเร่ืองที่เกิดขึน้ เร่ืองที่เป็นอยู่ และเร่ืองท่ีจะเกิดขึน้
ความเป็นจรงิ หรือ ว่าเป็นอย่างไร จากผลที่บุคคลหรือสังคมตัดสินใจเลือก
เศรษฐศาสตร์พรรณนา กระทาการอย่างใดอย่างหน่ึงลงไป
นน้ั เปน็ การม่งุ อธบิ าย ใน
เรอื่ งใด

6. เศรษฐศาสตรท์ ีค่ วรจะ การม่งุ กล่าวถึงสิ่งท่ีควรจะมีหรือควรจะเป็นโดยอาจจะ
เป็นหรือเศรษฐศาสตร์ เกิดขึน้ หรือไม่เป็นไปตามท่ีคาดหมายไว้กไ็ ด้
นโยบายเป็นการม่งุ กลา่ ว
ในเรอื่ งใด

7. เป้าหมายสาคญั ของ ผ้บู ริโภครู้จักการตัดสินใจเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอย่อู ย่าง
วชิ าเศรษฐศาสตร์ มุ่งเน้น จากดั ในการบริโภคและใช้ในทางที่ดีที่สุด เข้าใจ
ใหค้ วามรู้แก่ ผบู้ รโิ ภค สถานการณ์ทางเศรษฐกิจ และสามารถปรับตัวได้ภายใต้
เพ่ือให้เกดิ ผลอย่างไร ความผนั ผวนทางเศรษฐกิจ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

8. เป้าหมายสาคัญของ แผนจดั การเรยี นร้วู ชิ าสังคมศึกษา
วิชาเศรษฐศาสตร์ ม่งุ เนน้
ใหค้ วามรแู้ ก่ 81
ผปู้ ระกอบการผลิตเพือ่ ให้
เกดิ ผลอยา่ งไร สามารถวางแผนการผลิต การพยากรณ์การผลิต เพื่อสนอง
ความต้องการของผ้บู ริโภคได้อย่างถูกต้อง สามารถ
ประยกุ ต์ใช้ปัจจัยการผลิตให้ต้นทุนการผลิตตา่ ที่สุดแข่งขัน
กับธุรกิจอ่ืน

9. เป้าหมายสาคัญของ ผ้บู ริหารในองค์กรของรัฐเข้าใจเร่ืองการจัดสรรทรัพยากร
วชิ า เศรษฐศาสตร์ อย่างเหมาะสม สามารถวางนโยบายเพ่ือสร้างความ
มุง่ เน้นให้ความรู้แก่ เจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ รู้จักใช้นโยบายและมาตรการ
ผ้บู รหิ ารในองค์กรของรัฐ ต่าง ๆ เพื่อแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจ การสร้างโครงการเพื่อ
เพอื่ ผลสาคญั ในเรื่องใด พัฒนาเศรษฐกิจให้สามารถแข่งขนั กบั ต่างประเทศได้

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรูว้ ิชาสังคมศกึ ษา

82

เรอื่ ง วิเคราะหป์ ัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจ

ชุดที่ 1

คาช้แี จง ใหน้ กั เรยี นอ่านข้อความ เรื่อง อุตสาหกรรมสิ่งทอและเคร่ืองน่งุ ห่ม แล้วตอบคาถาม

อุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม

อุตสาหกรรมสง่ิ ทอและเครื่องนงุ่ ห่ม เปน็ อุตสาหกรรมทม่ี ีความสาคัญตอ่ ระบบเศรษฐกิจไทยเปน็ อยา่ ง
มาก อยา่ งไรก็ตามในสถานการณท์ กี่ ารค้าโลกมีการแข่งขนั กนั มากขน้ึ สินค้าสิ่งทอและเคร่ืองน่งุ ห่มของโลกจะ
เข้าสู่การค้าเสรี ดังนั้น เพื่อเป็นการเตรยี มความพร้อมรองรบั การเปิดตลาดเสรีส่งิ ทอ และใหก้ ารส่งออกสงิ่ ทอ
ของไทยสามารถขยายตวั และเพ่ิมสมรรถนะขีดความสามารถให้กับอตุ สาหกรรมสง่ิ ทอและเครื่องนุง่ ห่มไทย
จาเป็นจะตอ้ งพฒั นาประสิทธิภาพ รปู แบบและชนิดของสินค้าสง่ิ ทอและเครอ่ื งนุ่งหม่ โดยหน่วยงานของรัฐ
และภาคเอกชน จะต้องร่วมมือกัน ทั้งในสว่ นของการแก้ไขปัญหา การเรง่ การพัฒนาเชิงรกุ เพ่อื สามารถสรา้ ง
ความเขม้ แขง็ ให้กับอุตสาหกรรม ใหส้ ามารถแข่งขันไดอ้ ย่างมปี ระสิทธภิ าพต่อไป

การผลติ
1.1 โครงสรา้ งการผลติ อุตสาหกรรมส่งิ ทอและเคร่ืองนุ่งห่ม ประกอบด้วย 3 กลมุ่ ใหญ่ คอื
1) อุตสาหกรรมตน้ นา้ ไดแ้ ก่ อุตสาหกรรมเส้นใย และอุตสาหกรรมป่นั ด้าย
2) อตุ สาหกรรมกลางนา้ ได้แก่ อุตสาหกรรมทอผ้า อตุ สาหกรรมถักผา้ อุตสาหกรรมฟอก

ย้อมพมิ พ์และแตง่ สาเรจ็
3) อุตสาหกรรมปลายนา้ ได้แก่ อุตสาหกรรมเสอ้ื ผา้ สาเร็จรูป และอตุ สาหกรรมผลติ ภัณฑ์

ส่งิ ทอสาเรจ็ รปู อน่ื ๆ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรวู้ ิชาสงั คมศกึ ษา

83
กระบวนการผลิตในอุตสาหกรรมสิง่ ทอ

เสน้ ใย

เสน้ ด้าย
ผา้ ถกั ผ้าทอ

การเตรยี มส่ิงทอ

การพิมพ์

การยอ้ ม การฟอกขาว

การตกแต่งสิ่งทอ
เครื่องนุ่งห่ม
มลู คา่ การส่งออก
อตุ สาหกรรมสง่ิ ทอและเครื่องนุง่ หม่ มมี ลู คา่ การส่งออกสงู เปน็ อนั ดบั ต้น ๆ ของสินคา้
อุตสาหกรรมที่ส่งออก โดยทเ่ี สอื้ ผ้าสาเรจ็ รูป มีมูลค่าการส่งออกคิดเปน็ ร้อยละ 60 ของการส่งออกอตุ สาหกรรม
ส่งิ ทอและเคร่ืองนุ่งหม่ ท้ังหมด ทงั้ นี้ ลักษณะของเส้อื ผ้าสาเร็จรูปทีส่ ง่ ออกจะมีทั้งเส้ือผ้า ตลาดระดับล่างและ
ตลาดระดบั บน ซึง่ ส่วนใหญเ่ ป็นการรับจ้างผลติ ให้กบั ยหี่ ้อดังของโลก
ตลาดสาคญั ของสนิ คา้ ส่ิงทอและเครือ่ งนุ่งห่มไทย คือ ประเทศสหรฐั อเมริกา ญปี่ นุ่ สหราชอาณาจักร
และฮ่องกง

เรยี บเรยี งจาก

http://ee.de.de.go.th/knowledge/ContentLeve13.aspx?gt=1000000&abs2=1020000&mid=1020002
http://www.oie.go.th/industrystatus2/18.doc

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรูว้ ิชาสงั คมศกึ ษา

84

คำถำม
1. ขอ้ มลู ดังกลา่ วแสดงถึงการผลิตสินค้าอะไร

2. จะผลิตอย่างไร จึงจะทาใหเ้ สียตน้ ทนุ การผลิตตา่

3. การผลติ สินคา้ ดังกล่าวนน้ั ผลิตเพื่อใคร

4. นักเรยี นคดิ วา่ ปญั หาพื้นฐานที่จะเกิดขนึ้ จากการผลิตดังกลา่ วนัน้ จะเกิดปญั หาต่างๆ กับสังคมอย่างไร

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสงั คมศึกษา

85

ชุดท่ี 2

คาชแ้ี จง ให้นกั เรยี นอ่านบทความ เรื่อง อุตสาหกรรมซอสปรงุ รส แล้วตอบคาถาม

อตุ สาหกรรมซอสปรุงรส (น้าปลา)
นา้ ปลาเปน็ เครื่องปรุงรสทไ่ี ด้จากกระบวนการหมักปลากับเกลอื จนได้ผลติ ภัณฑท์ ี่มีคุณลกั ษณะและกลิ่น
รสเฉพาะ เป็นท่นี ิยมบริโภคของคนไทยและคนในแถบเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ เนื่องจากน้าปลาไทยมคี ุณภาพดี
และกล่ินหอม ประเทศไทยจงึ เป็นประเทศท่ีผลติ น้าปลา เพอื่ การบริโภคภายในประเทศและส่งออกมากท่ีสุดใน
โลก
แนวโน้มตลาดน้าปลานั้น จากการสอบถามผู้ประกอบการรายใหญ่ในอุตสาหกรรมน้าปลา พบว่าส่วน
ใหญ่มีนโยบายเร่งเพิ่มกาลังการผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการที่จะเพิ่มขึ้นจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทย
และเศรษฐกิจของประเทศคู่ค้า รวมถึงความพยายามขยายตลาดส่งออกใหม่ๆ โดยเฉพาะในตลาดที่มี คน
เอเชยี อพยพไปอยแู่ ละการขยายตวั ของร้านอาหารไทยในต่างประเทศ
จากการทล่ี ูกคา้ เป้าหมายของอตุ สาหกรรมน้าปลาเปน็ กลมุ่ ชนทุกระดับ ช่องทางการจาหนา่ ยนา้ ปลาใน
ประเทศจึงมีทง้ั การค้าผา่ นตลาด
ขายส่ง ทางโรงงานจะมตี ัวแทนจาหน่ายซ่ึงเป็นย่ีป๊ัวประจาในแต่ละจังหวดั โดยแบ่งเขตการค้าไม่ซา้ กับ
ตลาดขายปลกี และการค้าผา่ นตลาด
ขายปลกี ทางโรงงานจะเปน็ ผคู้ า้ กบั รา้ นคา้ ย่อยและภัตตาคาร/ร้านอาหารเอง ในกรณีที่ระยะทางไมไ่ กล
เกนิ ไปจนกระทบต่อระยะเวลาในการจัด
สาหรบั การค้ากับตลาดตา่ งประเทศเกือบรอ้ ยละ 95 ของปริมาณการจาหน่ายจะผ่านตวั แทนจาหนา่ ย
ส่วนที่เหลอื อกี ร้อยละ 5 จะขายตรงให้กับภตั ตาคาร/ร้านอาหารไทยในต่างประเทศ

การผลติ ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสขุ ฉบบั ท่ี 118 (พ.ศ. 2532 ) สามารถจัดแบง่ น้าปลา
เปน็ 3 ประเภท คือ

1. น้าปลาแท้ หมายถึงผลิตภัณฑ์ท่ีเปน็ ของเหลว ทไ่ี ดจ้ ากการหมกั ปลา หรอื ส่วนของปลากับเกลือ
หรือกากปลาท่เี หลือจากการหมกั กับนา้ เกลอื ตามวิธีการผลิตน้าปลา โดยข้อกาหนดของกระทรวง
สาธารณสขุ การผลิตน้าปลาประเภทนต้ี ้องมี Total Nitrogen มากกว่า 9 กรัม/ลิตร

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วชิ าสงั คมศึกษา

86

2. นา้ ปลาท่ที าจากสัตว์อื่น หมายถงึ ผลติ ภัณฑ์ท่ีเป็นของเหลวที่ได้จากการหมักสตั วน์ า้ ชนดิ อน่ื เชน่
กงุ้ หอย ปลาหมึก เปน็ ต้น

3. นา้ ปลาผสม หมายถึง ผลิตภัณฑท์ ่ีไดจ้ ากการทาน้าปลาแท้ หรอื นา้ ปลาที่ทาจากสัตว์ชนดิ อนื่ มา
เจือปน หรอื จางด้วยสิง่ อ่ืนที่ไมเ่ ปน็ อนั ตรายต่อผบู้ รโิ ภค โดยข้อกาหนดของกระทรวงสาธารณสุข ถ้า
หากมี Total Nitrogen น้อยกว่า 4 กรัม/ลิตร การผลติ น้าปลาประเภทนตี้ อ้ งมี Total Nitrogen
น้อยกว่า 9 กรัม/ลติ ร แต่มากกว่า 4 กรมั / ลิตร จะเรียกว่า นา้ เกลือปรุงรส

กรรมวธิ ีการผลติ น้าปลาสว่ นใหญจ่ ะประกอบดว้ ย 6 ขั้นตอนสาคัญ คือ
1. ข้นั ตอนการเตรียมปลา โดยปลาทใ่ี ช้ตอ้ งเป็นปลาสดและมีขนาดใกล้เคยี งกัน นามาล้างให้
สะอาด แลว้ นามาเกล่ยี ลงบนลานซีเมนตห์ รือลานไม้กระดาน เป็นเวลา 1-2 ช่ัวโมง
เพ่อื ให้สะเด็ดน้าแลว้ เอาเกลือโรย โดยใชอ้ ัตราส่วน ปลา : เกลือ = 2 :1 โดยประมาณ
โดยขณะใส่เกลอื ให้ใชค้ ราดเกล่ยี ผสมเกลอื กับปลาให้เขา้ กันสมา่ เสมอ
2. ขั้นตอนการหมัก ปลาทคี่ ลุกกับเกลอื เข้ากนั ดแี ล้ว นาไปใสใ่ นบ่อหมกั ทม่ี เี กลอื รองก้นบ่อ
อยจู่ านวนหนึ่ง เมื่อใส่ปลาหมดให้เอาเกลือใสท่ ับอีกช้นั หนึง่ ในขนั้ ตอนการหมักนใี้ ช้
ระยะเวลาในการหมักไม่น้อยกวา่ 12 เดือน เพราะจะทาให้นา้ ปลาท่ไี ดม้ ีกล่นิ คาวจดั ให้
โปรตีนน้อย และไมเ่ กนิ 18 เดือน เพราะจะทาให้น้าปลามีกลิ่นลดลง สีเข้มลดลง รวมถึง
คณุ คา่ สารอาหารจากโปรตีนลดลงโดยในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกจะเร่ิมมีนา้ ออกมาจากตวั
ปลาและจะทาให้ตัวปลาลอยข้ึนมา ดังนั้นจงึ ต้องมีไม้ขัดทาเป็นตะแกรงกดทบั ไว้ปากบ่อ
ด้วย
3. ขน้ั ตอนการกรอง เป็นการกรองผา่ นบ่อ และเคร่ืองกรอง เพ่ือให้ไดน้ า้ ปลาท่ีใสตรงกบั
ความต้องการของผบู้ ริโภค ซึ่งหัวนา้ ปลาทีไ่ ด้จะเรยี กว่า “ น้าปลาขน้ั ที่ 1”
4. ขน้ั ตอนการผสม เป็นการน้าหัวน้าปลาขนั้ ที่ 1 ไปผสมต่อในสดั ส่วนต่าง ๆ กนั ตาม
คุณภาพที่ได้ เพอ่ื ผลติ นา้ ปลาตามเกรดทตี่ ้องการตามแผนการผลติ และการตลาดของ
แตล่ ะโรงงาน
5. ขั้นตอนการบรรจขุ วด/ภาชนะ ขวดที่ใชใ้ นการบรรจุ จะเป็นขวดนา้ ปลาใชแ้ ล้ว ทร่ี ับซือ้
คนื มาและนามาผา่ นกระบวนการลา้ งและฆ่าเชือ้ หลงั จากบรรจขุ วด จะผา่ นสายงานการ
ผลิตส่กู ารปิดผนึกฝาขวด การปิดฉลากขวด และบรรจุลงกล่อง

ส่วนขัน้ ตอนการตรวจสอบคุณภาพ จะดาเนินการอย่สู ม่าเสมอในขั้นตอนของการหมักโดยจะมีการส่ง
น้าปลาจากบอ่ หมกั มาตรวจสอบเขา้ ห้องปฏิบตั กิ ารเพ่ือวิเคราะหค์ ุณภาพของน้าปลา โดยการหาปรมิ าณ Total
Nitrogen ซ่ึงจาเปน็ ต้องมไี ม่นอ้ ยกวา่ ท่ีกระทรวงสาธารณสขุ กาหนด และยังมีอีก 2 ข้นั ตอนย่อย คือ การตรวจ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นร้วู ิชาสังคมศึกษา

87
คณุ ภาพหลังจากการกรอง เพ่ือดคู วามใสและสขี องนา้ ปลาและการตรวจสอบคณุ ภาพภายหลงั การผสม ซง่ึ เปน็
การตรวจสอบขนั้ สดุ ท้ายก่อนบรรจขุ วด

อนงึ่ การผลิตนา้ ปลาโดยทั่วไปจะทาการหมกั ไมเ่ กิน 4 คร้งั ตอ่ หนง่ึ ชดุ ปลา โดยครงั้ สุดทา้ ยจะนาท้งั
กากปลา และน้าเกลือ ไปต้มเคี่ยวประมาณ 4 ชวั่ โมง เพ่ือใหเ้ นอื้ ปลาส่วนทเ่ี หลอื อยูล่ ะลายปนกบั นา้ เกลือให้
หมด และจงึ นาไปกรองผ่านบ่อกรองและเคร่ืองกรองตามลาดบั ส่วนกากปลาท่ีเหลือจะนาไปใชท้ าปุย๋ หรือขาย
ตอ่ อุตสาหกรรมผลติ อาหารสตั ว์

เรียบเรียงจาก

http://www.ryt9.com/s/ryt9/236635

http://learners.in.th/blog/preechakul3204/241765

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรวู้ ิชาสังคมศกึ ษา

88

คำถำม
1. ข้อมลู ดงั กล่าวแสดงถึงการผลิตสนิ คา้ อะไร

2. จะผลติ อยา่ งไร จงึ จะทาใหต้ น้ ทุนการผลติ ต่า

3. การผลิตสนิ คา้ ดังกลา่ วนนั้ ผลิตเพ่อื ใคร

4. นักเรียนคดิ วา่ ปญั หาพื้นฐานที่จะเกดิ ขน้ึ จากการผลติ ดังกลา่ วจะเกดิ ปัญหาตา่ งๆ กับสังคมอยา่ งไรบ้าง

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรวู้ ิชาสังคมศกึ ษา

89

เร่อื ง วเิ คราะห์ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจ

ชุดที่ 1

คาชีแ้ จง ใหน้ ักเรยี นอ่านข้อความ เร่ือง อตุ สาหกรรมสิ่งทอและเคร่ืองน่งุ หม่ แล้วตอบคาถาม

อุตสาหกรรมสงิ่ ทอและเครื่องน่งุ ห่ม

อตุ สาหกรรมสิง่ ทอและเคร่ืองนงุ่ หม่ เปน็ อุตสาหกรรมทม่ี ีความสาคญั ตอ่ ระบบเศรษฐกจิ ไทยเป็นอย่าง
มาก อย่างไรก็ตามในสถานการณ์ท่กี ารค้าโลกมีการแข่งขันกันมากขึ้น สินค้าส่ิงทอและเครือ่ งน่งุ ห่มของโลกจะ
เขา้ สกู่ ารคา้ เสรี ดังนนั้ เพือ่ เปน็ การเตรียมความพร้อมรองรบั การเปดิ ตลาดเสรีส่ิงทอ และใหก้ ารส่งออกสิ่งทอ
ของไทยสามารถขยายตัวและเพม่ิ สมรรถนะขีดความสามารถให้กับอุตสาหกรรมส่ิงทอและเคร่ืองน่งุ ห่มไทย
จาเป็นจะต้องพฒั นาประสิทธิภาพ รูปแบบและชนิดของสินคา้ สงิ่ ทอและเครื่องนุ่งห่ม โดยหนว่ ยงานของรัฐ
และภาคเอกชน จะต้องรว่ มมอื กัน ท้งั ในส่วนของการแก้ไขปญั หา การเร่งการพฒั นาเชิงรุก เพือ่ สามารถสร้าง
ความเขม้ แขง็ ให้กบั อุตสาหกรรม ให้สามารถแข่งขันไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพต่อไป

การผลติ
1.1 โครงสรา้ งการผลติ อุตสาหกรรมส่ิงทอและเครื่องนุ่งห่ม ประกอบด้วย 3 กลมุ่ ใหญ่ คอื
1) อุตสาหกรรมต้นน้า ได้แก่ อุตสาหกรรมเสน้ ใย และอตุ สาหกรรมป่นั ดา้ ย
2) อตุ สาหกรรมกลางนา้ ได้แก่ อุตสาหกรรมทอผ้า อุตสาหกรรมถักผ้า อตุ สาหกรรมฟอก

ย้อมพิมพ์และแตง่ สาเร็จ
3) อตุ สาหกรรมปลายนา้ ได้แก่ อตุ สาหกรรมเสอ้ื ผ้าสาเร็จรปู และอตุ สาหกรรมผลติ ภัณฑ์

สิง่ ทอสาเร็จรูปอืน่ ๆ

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วิชาสังคมศึกษา

90

กระบวนการผลติ ในอุตสาหกรรมส่งิ ทอ
เส้นใย

เส้นดา้ ย
ผ้าถกั ผ้าทอ

การเตรียมสงิ่ ทอ

การพมิ พ์

การยอ้ ม การฟอกขาว

การตกแตง่ ส่ิงทอ
เครอื่ งน่งุ ห่ม

มลู คา่ การสง่ ออก
อุตสาหกรรมสิ่งทอและเคร่อื งนงุ่ ห่ม มีมลู คา่ การส่งออกสูงเปน็ อนั ดบั ตน้ ๆ ของสินค้า

อตุ สาหกรรมท่ีส่งออก โดยท่เี สื้อผา้ สาเรจ็ รูป มมี ลู คา่ การส่งออกคิดเปน็ ร้อยละ 60 ของการส่งออกอุตสาหกรรม
สง่ิ ทอและเครื่องนุ่งหม่ ทั้งหมด ทง้ั นี้ ลักษณะของเสอ้ื ผา้ สาเรจ็ รปู ท่ีส่งออกจะมีทงั้ เส้ือผา้ ตลาดระดับล่างและ
ตลาดระดับบน ซึ่งสว่ นใหญเ่ ป็นการรับจ้างผลติ ใหก้ ับยหี่ ้อดังของโลก

ตลาดสาคัญของสนิ คา้ สิ่งทอและเครือ่ งน่งุ ห่มไทย คือ ประเทศสหรัฐอเมริกา ญปี่ ุน่ สหราชอาณาจกั ร
และฮ่องกง

เรยี บเรียงจาก

http://ee.de.de.go.th/knowledge/ContentLeve13.aspx?gt=1000000&abs2=1020000&mid=1020002
http://www.oie.go.th/industrystatus2/18.doc

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรวู้ ชิ าสังคมศกึ ษา

91

คำถำม

1. ขอ้ มลู ดังกลา่ วแสดงถึงการผลิตสนิ คา้ อะไร
ผลิตสินค้าประเภทอุตสาหกรรมสงิ่ ทอและเครื่องนงุ่ ห่ม

2. จะผลติ อย่างไร จึงจะทาให้เสยี ต้นทุนการผลติ ตา่
พัฒนาประสทิ ธิภาพการผลิต เชน่ ลดต้นทนุ การผลติ เสน้ ใย การเตรยี มสง่ิ ทอต้ังแต่ การย้อม การพิมพ์ การ
ฟอกขาว การตกแตง่ ส่ิงทอ

3. การผลิตสนิ คา้ ดงั กล่าวนั้นผลติ เพอื่ ใคร
ผลติ จาหน่ายภายในประเทศ และสง่ ออกตลาดตา่ งประเทศ ซ่งึ ตลาดสาคัญ คือ ประเทศสหรัฐอเมรกิ า
ญป่ี ่นุ และ ฮ่องกง

4. นักเรยี นคิดว่า ปัญหาพน้ื ฐานท่จี ะเกิดขนึ้ จากการผลติ ดงั กลา่ วนนั้ จะเกิดปญั หาต่างๆ กับสังคมอย่างไร
เช่น ถ้าผลิตสนิ ค้าประเภทสิง่ ทอและเคร่ืองนงุ่ หม่ มากเกินไปจนลน้ ตลาด ทาให้ราคาสนิ คา้ ลดลง
หรอื ถา้ ใชเ้ คร่ืองจกั รมาผลิตแทนแรงงาน ทาใหเ้ กดิ ปัญหาการวา่ งงานและจะขยายขอบเขตกวา้ งขวาง
เปน็ ปญั หาสังคมได้

(หมายเหตุ นักเรียนอาจตอบเป็นอย่างอื่น ใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ ิจของครผู สู้ อน)

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสงั คมศึกษา

92

ชุดท่ี 2

คาชแี้ จง ใหน้ กั เรียนอา่ นบทความ เรอื่ ง อตุ สาหกรรมซอสปรุงรส แล้วตอบคาถาม
อตุ สาหกรรมซอสปรุงรส (น้าปลา)

น้าปลาเป็นเคร่ืองปรงุ รสทีไ่ ด้จากกระบวนการหมักปลากับเกลือ จนไดผ้ ลติ ภัณฑท์ ี่มีคุณลักษณะและกล่นิ
รสเฉพาะ เป็นทนี่ ยิ มบรโิ ภคของคนไทยและคนในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เน่ืองจากน้าปลาไทยมีคณุ ภาพดี
และกลนิ่ หอม ประเทศไทยจงึ เป็นประเทศท่ผี ลิตนา้ ปลา เพ่ือการบริโภคภายในประเทศและส่งออกมากทส่ี ุดใน
โลก

แนวโนม้ ตลาดน้าปลาน้นั จากการสอบถามผปู้ ระกอบการรายใหญใ่ นอุตสาหกรรมน้าปลา พบวา่ สว่ นใหญม่ ี
นโยบายเร่งเพ่ิมกาลงั การผลิตเพ่ือตอบสนองความต้องการท่ีจะเพ่มิ ข้ึนจากการฟ้ืนตวั ของเศรษฐกจิ ไทย และ
เศรษฐกจิ ของประเทศคู่ค้า รวมถงึ ความพยายามขยายตลาดสง่ ออกใหม่ๆ โดยเฉพาะในตลาดที่มี คนเอเชยี
อพยพไปอยู่และการขยายตัวของร้านอาหารไทยในต่างประเทศ

จากการท่ลี ูกค้าเป้าหมายของอุตสาหกรรมน้าปลาเปน็ กลุ่มชนทุกระดับ ชอ่ งทางการจาหนา่ ยนา้ ปลาใน
ประเทศจึงมที ั้งการค้าผ่านตลาด

ขายส่ง ทางโรงงานจะมีตวั แทนจาหน่ายซ่งึ เป็นยป่ี ั๊วประจาในแตล่ ะจงั หวัด โดยแบง่ เขตการค้าไม่ซา้
กับตลาดขายปลีก และการคา้ ผ่านตลาด

ขายปลีก ทางโรงงานจะเป็นผคู้ า้ กบั ร้านค้าย่อยและภัตตาคาร/รา้ นอาหารเอง ในกรณที ีร่ ะยะทางไม่
ไกลเกินไปจนกระทบต่อระยะเวลาในการจดั

สาหรับการค้ากับตลาดต่างประเทศเกือบร้อยละ 95 ของปริมาณการจาหน่ายจะผ่านตวั แทนจาหน่าย
สว่ นที่เหลอื อกี ร้อยละ 5 จะขายตรงให้กบั ภัตตาคาร/รา้ นอาหารไทยในต่างประเทศ

การผลิต ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสุข ฉบบั ที่ 118 (พ.ศ. 2532 ) สามารถจัดแบ่งนา้ ปลา
เปน็ 3 ประเภท คือ

1. น้าปลาแท้ หมายถึงผลติ ภัณฑ์ทเี่ ปน็ ของเหลว ท่ไี ด้จากการหมกั ปลา หรอื สว่ นของปลากับเกลือ
หรอื กากปลาทเ่ี หลอื จากการหมักกับนา้ เกลือตามวิธกี ารผลติ น้าปลา โดยขอ้ กาหนดของกระทรวง
สาธารณสุขการผลิตน้าปลาประเภทน้ตี ้องมี Total Nitrogen มากกวา่ 9 กรัม/ลติ ร

2. น้าปลาทที่ าจากสัตว์อน่ื หมายถงึ ผลิตภัณฑท์ ี่เป็นของเหลวทีไ่ ด้จากการหมักสตั วน์ ้าชนดิ เชน่ กงุ้
หอย ปลาหมึก เปน็ ตน้

3. น้าปลาผสม หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการทาน้าปลาแท้ หรอื นา้ ปลาท่ีทาจากสัตวช์ นิดอนื่ มา
เจอื ปน หรอื จางดว้ ยสงิ่ อ่ืนที่ไม่เปน็ อนั ตรายตอ่ ผบู้ รโิ ภค โดยข้อกาหนดของกระทรวงสาธารณสุขถา้

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรูว้ ิชาสังคมศึกษา

93

หากมี Total Nitrogen น้อยกว่า 4 กรมั /ลิตร การผลติ น้าปลาประเภทนีต้ ้องมี Total Nitrogen

นอ้ ยกวา่ 9 กรมั /ลิตร แต่มากกว่า 4 กรัม / ลิตร จะเรียกวา่ นา้ เกลอื ปรงุ รส

กรรมวิธกี ารผลิตนา้ ปลาส่วนใหญจ่ ะประกอบด้วย 6 ขัน้ ตอนสาคัญ คือ

1. ขนั้ ตอนการเตรียมปลา โดยปลาที่ใช้ต้องเป็นปลาสดและมีขนาดใกลเ้ คียงกนั นามาลา้ งให้สะอาด

แลว้ นามาเกล่ียลงบนลานซีเมนต์หรอื ลานไม้กระดาน เปน็ เวลา 1-2 ชัว่ โมง เพื่อให้สะเด็ดน้าแลว้

เอาเกลือโรย โดยใชอ้ ัตราสว่ น ปลา : เกลอื = 2 :1 โดยประมาณ โดยขณะใสเ่ กลือให้ใช้คราดเกลีย่

ผสมเกลือกบั ปลาใหเ้ ข้ากนั สม่าเสมอ

2. ขั้นตอนการหมัก ปลาที่คลกุ กับเกลอื เข้ากันดแี ลว้ นาไปใสใ่ นบอ่ หมกั ท่ีมีเกลือรองกน้ บ่ออยจู่ านวน

หนงึ่ เม่อื ใสป่ ลาหมดให้เอาเกลือใส่ทับอีกชั้นหน่งึ ในขนั้ ตอนการหมกั น้ีใชร้ ะยะเวลา ในการหมกั

ไมน่ ้อยกว่า 12 เดือน เพราะจะทาให้นา้ ปลาทไี่ ด้มกี ลนิ่ คาวจัด ใหโ้ ปรตนี นอ้ ย และไม่เกิน 18

เดือน เพราะจะทาใหน้ า้ ปลามีกลน่ิ ลดลง สีเขม้ ลดลง รวมถงึ คุณค่าสารอาหารจากโปรตนี ลดลง

โดยในชว่ ง 1-2 สปั ดาห์แรกจะเริม่ มีน้าออกมาจากตัวปลาและจะทาให้ตวั ปลาลอยขน้ึ มา ดังนั้นจงึ

ต้องมีไม้ขดั ทาเปน็ ตะแกรงกดทับไว้ปากบ่อดว้ ย

3. ข้นั ตอนการกรอง เปน็ การกรองผา่ นบ่อ และเครื่องกรอง เพื่อให้ได้นา้ ปลาท่ีใสตรงกับความ

ตอ้ งการของผบู้ ริโภค ซงึ่ หวั น้าปลาทไ่ี ดจ้ ะเรียกวา่ “ นา้ ปลาขนั้ ที่ 1”

4. ขน้ั ตอนการผสม เปน็ การนา้ หัวนา้ ปลาขั้นที่ 1 ไปผสมต่อในสัดส่วนตา่ ง ๆ กันตามคุณภาพที่ได้

เพ่อื ผลติ นา้ ปลาตามเกรดท่ตี ้องการตามแผนการผลติ และการตลาดของแต่ละโรงงาน

5. ขัน้ ตอนการบรรจุขวด/ภาชนะ ขวดทใ่ี ชใ้ นการบรรจุ จะเป็นขวดน้าปลาใช้แล้ว ทรี่ ับซ้อื คืนมาและ

นามาผา่ นกระบวนการลา้ งและฆา่ เชอื้ หลังจากบรรจขุ วด จะผา่ นสายงานการผลิตสู่การปิดผนกึ

ฝาขวด การปิดฉลากขวด และบรรจุลงกลอ่ ง

สว่ นข้นั ตอนการตรวจสอบคุณภาพ จะดาเนินการอยสู่ ม่าเสมอในข้ันตอนของการหมักโดยจะมีการส่ง

น้าปลาจากบ่อหมกั มาตรวจสอบเขา้ ห้องปฏิบตั ิการเพื่อวเิ คราะห์คุณภาพของนา้ ปลา โดยการหาปริมาณ Total

Nitrogen ซงึ่ จาเปน็ ตอ้ งมไี ม่นอ้ ยกว่าที่กระทรวงสาธารณสขุ กาหนด และยังมีอกี 2 ข้ันตอนย่อย คอื การตรวจ

คณุ ภาพหลังจากการกรอง เพ่ือดูความใสและสีของน้าปลาและการตรวจสอบคณุ ภาพภายหลังการผสม ซงึ่ เป็น

การตรวจสอบข้ันสดุ ท้ายก่อนบรรจขุ วด

อนึ่ง การผลติ นา้ ปลาโดยทว่ั ไปจะทาการหมกั ไม่เกนิ 4 คร้ังต่อหนงึ่ ชดุ ปลา โดยครง้ั สดุ ท้ายจะนาทงั้

กากปลา และนา้ เกลือ ไปต้มเคยี่ วประมาณ 4 ชั่วโมง เพ่ือให้เนื้อปลาส่วนทเี่ หลืออยูล่ ะลายปนกบั น้าเกลือให้

หมด และจึงนาไปกรองผา่ นบ่อกรองและเครือ่ งกรองตามลาดับ สว่ นกากปลาที่เหลอื จะนาไปใช้ทาปุ๋ย หรอื ขาย

ต่ออุตสาหกรรมผลิตอาหารสตั ว์

เรยี บเรียงจาก

http://www.ryt9.com/s/ryt9/236635 http://learners.in.th/blog/preechakul3204/241765

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรวู้ ชิ าสงั คมศึกษา

94

คำถำม

1. ขอ้ มลู ดังกล่าวแสดงถงึ การผลิตสนิ คา้ อะไร
ผลิตซอสปรงุ รส (น้าปลา)

2. จะผลิตอย่างไร จึงจะทาใหต้ ้นทุนการผลิตตา่
ผลติ น้าปลาดว้ ยการหมักหลายคร้งั ต่อหนึ่งชดุ ปลา แต่ถ้าจะให้คุณภาพดีก็ไม่ควรเกนิ 4 ครง้ั และนา กาก
ปลาทเ่ี หลือไปใช้ทาปุย๋ หรือ ไปเป็นส่วนผสมในการผลิตอาหารสตั ว์

3. การผลติ สินค้าดังกล่าวน้นั ผลิตเพอ่ื ใคร
ผลิตจาหนา่ ยภายในประเทศให้แกก่ ลมุ่ ทกุ ระดบั มกี ารจาหน่ายทั้งขายส่งมีตวั แทนจาหนา่ ยในแตล่ ะ
จังหวัด และขายปลีกกบั ร้านค้ายอ่ ย ภตั ตาคาร ร้านอาหาร

4. นกั เรยี นคิดว่าปัญหาพนื้ ฐานท่จี ะเกดิ ข้ึนจากการผลิตดงั กล่าวจะเกดิ ปัญหาตา่ งๆ กับสงั คมอย่างไรบ้าง
เช่น ถา้ มโี รงงานอตุ สาหกรรมทานา้ ปลาออกมามากจนล้นตลาดจะทาให้ราคานา้ ปลาลดต่าลง ผู้ผลิตจะ
เดอื ดรอ้ น แต่ถา้ โรงงานอตุ สาหกรรมรวมตัวกันต้ังราคาน้าปลาสูงเกินไปก็จะทาให้ประชาชนเดอื ดรอ้ น
ตอ้ งบรโิ ภคสนิ คา้ ราคาแพง ถ้าโรงงานเลือกการใชเ้ คร่ืองจักรมาแทนแรงงาน ทาให้เกิดปญั หาการวา่ งงาน
และในท่สี ดุ อาจประกอบอาชพี ที่ไมเ่ หมาะสมกลายเป็นปญั หาสงั คม

(หมายเหตุ นักเรียนอาจตอบเป็นอยา่ งอืน่ ใหอ้ ยู่ในดุลยพนิ ิจของครูผสู้ อน)

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจดั การเรยี นรู้วชิ าสังคมศึกษา

95

เร่ือง กจิ กรรมทางดา้ นเศรษฐศาสตร์

ตอนที่ 1

คาชแ้ี จง ใหน้ กั เรียนอธบิ ายคาหรือข้อความทเี่ กี่ยวกบั กจิ กรรมทางด้านเศรษฐศาสตร์ท่ีกาหนดให้

ในผังมโนทัศน์

การผลติ ปจั จยั
การผลติ
กิจกรรมทางด้าน
เศรษฐศาสตร์ การบริโภค

การ การกระจาย
แลกเปลยี่ น รายได้

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรู้วิชาสังคมศึกษา

96

ตอนท่ี 2
คาช้แี จง ให้นักเรียนพจิ ารณาภาพ แลว้ ตอบคาถาม

ภาพท่ี 1

1. ปัจจัยการผลติ ของภาพนี้มอี ะไรบ้าง

2. โรงงานน้ีจะผลติ สนิ คา้ ใหไ้ ด้กาไรสูงขน้ึ ควรเนน้ ในเร่อื งใด

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut

แผนจัดการเรยี นรูว้ ิชาสังคมศึกษา

97
ภาพที่ 2
1. บุคคลในภาพนคี้ วรมหี ลกั ในการบรโิ ภคอยา่ งไร

2. ทาอย่างไรผบู้ ริโภคในภาพนจี้ ะไมเ่ สียเปรียบผผู้ ลิต

The School Of Lifelong Learning Happily Towards The Fut