ชาวจีนไหหลำตระกูลผู่โพ้นทะเล -

1

2

3 泰國瓊僑暨符氏宗親專輯 ชาวจน ีไหหลา ตระก ู ลผ ู ่โพ้นทะเล 泰國符氏祖祠 2022 年農曆新年祭祖紀念冊 2022 年 2 月 20 日 ม ู ลน ิ ธ ิ ตระก ู ลผ ู่ จัดพิมพ์เป็นที่ระลึกในวาระพิธีไหว้บรรพบุรุษเทศกาลตรุษจีน วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2565

4 泰國瓊僑暨符氏宗親專輯 ชาวจนีไหหลา ตระกูลผู่โพ้นทะเล 2022 年農曆新年祭祖之紀念冊 หนังสือที่ระลึกในวาระพิธีไหว้บรรพบุรุษเทศกาลตรุษจีนปีพ.ศ.2565 2022年 2 月 20 日首次印刷 1,000 份。 พิมพ์ครั้งแรก วันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2565 จ านวน 1,000 เล่ม 出版者:泰國符氏祖祠 泰國沙沒巴干府縣城特法拉克鎮素坤逸路第4 村 134號郵編: 10270 จัดท าโดย : มูลนิธิตระกูลผู่134 หมู่4 ถ.สุขุมวิท ต.เทพารักษ์ อ.เมือง จ.สมุทรปราการ 10270 發行和賛助 : 符致炳先生 ผู้ด าริและสนับสนุน : นายอารีย์ ภู่สมบุญ 顧問: 符祥笈先生 符績琳先生 ที่ปรึกษา : นายมานะผล ภู่สมบุญ และนายวัฒนา พงศ์มานะวุฒิ 編輯 : 符國石先生 บรรณาธิการ : นายชยัสิทธิ์ภูวภิรมย์ขวัญ 作者、翻譯和編輯: 符傳文先生 ผู้เขียน ผู้แปล และเรียบเรียง : นายวุฒิกร ภัทรากิตติคุณ 封面設計:符丽芬女士 ผู้ออกแบบปก : นางสาวภัคนันท์สิริกานตยุปกฤต 編輯部 : 符策顺先生 符之嶸先生 符致民先生 傅興龍先生 กองบรรณาธิการ : นายประวิทย์ ชนม์ธนวัฒน์นายจารุเดช ภูวภิรมย์ขวัญ นายสิรินธร์ภูริปรีชา และ นายจงหยิ่งแซ่ฝู 印刷 : 雙 B 出版社有限公司 泰國曼谷市 挽賜區挽賜分區 普拉查拉特路1 路第300/16號郵編: 10800 พิมพ์ที่ : บริษัทดับเบิ้ลบีเพรส จ ากัด 300/16 ถนนประชาราษฎร์สาย1 แขวงบางซื่อ เขตบางซื่อ กทม.10800

5

6 目錄 發刊詞 符致炳 6 前言 10 社論 13 始祖符雅公 16 符氏渡瓊始祖 21 義陽堂的歷史由來 26 秦始皇建築萬里長城的經歷 33 中華文化的演變 36 偉哉！孔子！ 39 華暹新報和保皇派報紙 43 水尾聖娘 46 泰京三清水尾聖娘廟簡介 53 108 兄弟公 58 瓊劇 60 海南話 63 泰國華僑華人概述 65 符福臨先生 68 泰國海南會館簡介 71 泰國符氏祖祠創立六十周年感言 76 瓊籍華僑華人紮根泰國 82 世界海南符氏教育基金章程 86 為什麼基金會的名稱很重要？ 91 符氏祖祠基金會新名 105 現任泰國海南會館理事長 109 編後話 113

7 สารบัญ ค าปราศรัยของท่านอารีย์ภู่สมบุญ 8 ค าน า 11 บทบรรณาธิการ 14 บรรพบุรุษท่านแรก ผู่หย่ากง 18 เรื่องราวของบรรพบุรุษตระกูลผู่รุ่นแรกที่ข้ามน ้าข้ามทะเลไปยังเกาะไหหล า 23 ประวัติความเป็นมาของ “อี้หยางถาง” 28 เรื่องราวเกี่ยวกับการก่อสร้างก าแพงเมืองจีนของฉินซีฮ่องเต้ 34 วิวัฒนาการของวัฒนธรรมจีน 37 ขงจื๊อนักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่ 41 หนังสือพิมพ์หัวเสียนซินเป้ากับหนังสือพิมพ์สนับสนุนกลุ่มปกป้องรัฐบาลแมนจู 44 เจ้าแม่ทับทิม 49 ศาลเจ้าแม่ทับทิมสามเสน เป็นศาลเจ้าแม่ทับทิมแห่งแรกในประเทศไทย 55 108 กงที่เป็นพี่น้องกัน 59 งิ้วไหหล า 61 ภาษาไหหล า 64 ชาวจีนโพ้นทะเลและชาวไทยเชื้อสายจีน 66 นายผู่พกหลิ่ม 69 สมาคมใหหน าแห่งประเทศไทย 73 ความในใจเกี่ยวกับการก่อตั้งมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ครบรอบ 60 ปี 78 ชาวจีนไหหล าโพ้นทะเลและลูกหลานที่ตั้งรกรากอยู่ในประเทศไทย 84 สมาคมตระกูลผู่สากล 88 ชื่อมูลนิธินั้นส าคัญไฉน? 97 ชื่อใหม่ของมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ 107 นายกสมาคมใหหน าแห่งประเทศไทยคนปัจุบัน 111 ท้ายเล่มจากผู้เขียน 115

8 泰國符氏祖祠 2020 年中秋祭祖暨頒發獎學金典禮 符致炳名譽理事長講詞---代發刊詞 各位理事會同仁、各位學子們：大家好！ 今天是本祖祠舉行一年一度中秋祭祖暨頒發獎學金典禮，邀 請致炳上臺致賀辭，感到非常榮幸。看到大家努力求學，學業進 步，拿到好成績，真是可喜可賀! 我們青年學子都是姓符的子孫，在泰國已經是第三代或第四 代的後裔，許多人因為環境的關係，對自己的祖宗瞭解漸漸淡忘， 這是不能責怪的。幸好我們有聚集符氏宗親的場所—符氏祖祠， 一年至少有一次的春季祭祖大典和一次秋季的中秋祭祖典禮，讓 我們有機會參加這些活動。在聽取長輩的談話中對我們的祖先如 何從祖國發祥地的河南省移居到福建省及廣西省渡海到海南島生 活和發展。 同時，每年我們祖祠理事會都有組織返鄉參加清明祭祖活動， 不少青年學子都參加團體回到故鄉，而增加對家鄉和祖國的瞭解。 此外還個別參加旅行團到祖國各景點去旅行，對祖國的歷史和文 化增加不少知識。 今天，致炳和大家講話，就是提醒大家要追源報本，而特別 分發兩份有關渡瓊始祖和對萬里長城的來歷有更深入更廣闊的認

9 識。尤其是對秦始皇建築萬里長城的歷史加深認識，而更加敬佩 祖國各朝各代偉大的發展過程。 謝謝各位。

10 ค ำปรำศรัยของท่ำนอำร ี ย ์ ภ่ส ู มบ ุญ ค าปราศรัยของทา่นอารีย ์ ภสมบุญ ู่ ประธานกิตติมศกัดิมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ ์ในพิธี มอบรางวัลเรียนดี ในงานไหว้บรรพบุรุษเทศกาลไหว้พระจันทร์ปีพ.ศ.2563 ความว่า วันนี้ มูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่จัดงานไหว้บรรพบุรุษเทศกาลไหว้พระจันทร์ ปีพ.ศ.2563 และจัดให้มีการมอบรางวัลการเรียนดีเด่นที่จัดขึ้นปีละครั้ง กระผมได้รับเชิญให้ขึ้นมา กล่าวค าชื่นชมและอวยพร กระผมรู้สึกยินดีมากและได้รับรู้ถึงความขยันหมั่นเพียร ของแต่ละท่าน จนได้มีผลการเรียนดีขอแสดงความยินดีด้วย พวกเราทุกคนเป็นลูกหลานของตระกูลผู่และเป็นลูกหลานรุ่นที่สองหรือรุ่นที่สาม แล้ว อาจจะเพราะสถานการณ์แวดล้อมต่างๆเป็นเหตุที่ท าให้ญาติพี่น้องไม่น้อยลืม เรื่องราวของบรรพบุรุษ ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ควรน ามาต าหนิกัน โชคดีที่ญาติพี่น้องของ พวกเราได้มีสถานที่มาพบปะร่วมงานกัน ก็คือที่มูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ ปีหนึ่งๆได้จัดงานไหว้ บรรพบุรุษเทศกาลตรุษจีน และเทศกาลไหว้พระจันทร์ ท าให้พวกเราได้มีโอกาสมา พบปะร่วมงานกัน

11 เมื่อได้มาพบปะกันและได้รับฟังค ากล่าวของท่านผู้อาวุโส ท าให้ทราบถึงการย้าย ถิ่นฐานมาจากมณฑลเหอหนานไปยังมณฑลฝูเจี้ยนและมณฑลกว่างซีจนมาถึงเกาะ ไหหล า เพื่อท ามาหากินและพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น ในแต่ละปีมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ได้จัดน าคณะญาติพี่น้องตระกูลผู่กลับไปบ้านเกิด เมืองนอนเพื่อร่วมงานเช็งเม้งไหว้บรรพบุรุษ ในคณะเดินทางนั้นก็มีญาติพี่น้องไม่น้อย ที่ยังเป็นวัยรุ่นอยู่ได้กลับบ้านเกิดเมืองนอน จึงท าให้ได้ความรู้ความเข้าใจถึง ประวัติศาสตร์ของบ้านเกิดเมืองนอนและมาตุภูมิ นอกจากนี้ยังมีบางคนได้เดินทาง เป็นการส่วนตัวไปเข้าร่วมคณะท่องเที่ยวไปสถานที่ต่างๆ จึงท าให้เพิ่มพูนความรู้ ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมจีนมากขึ้น วันนี้กระผมได้มากล่าวครั้งนี้จุดประสงค์ก็คือเตือนพวกเราให้ส านึกถึงคุณงาม ความดีของบรรพบุรุษและตอบแทนบุญคุณของบรรพบุรุษ โดยเฉพาะได้แจกเอกสาร สองฉบับให้พวกเรา ก็คือที่มาของบรรพบุรุษที่ย้ายถิ่นฐานไปยังเกาะไหหล า กับที่มา ของก าแพงเมืองจีนให้เข้าใจมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะประวัติของก าแพงเมืองจีนให้เข้าใจ ลึกซึ้งยิ่งขึ้น เข้าใจถึงความเป็นมาต่อความยิ่งใหญ่ของทุกยุคทุกสมัยของมาตุภูมิ

12 前言 前些時，符致炳宗長向筆者提起，應該編寫一本有關符氏始 祖、渡瓊始祖、以及旅泰符氏宗親事蹟、早期旅泰海南宗親在泰 國謀生的事蹟和他們早期在泰國的社團組織。此外還編寫祖國的 歷史、文化和家鄉的歷史文化，讓符氏子孫對自己的祖國、家鄉 的歷史和文化有所認識。 一個人必須認識自己的根，是來自何方？才會熱心地考究自 己的根源而懂得追源報本。做人就是不可忘本，要懂得感念自己 的祖先、祖國和移居僑居地皇上的庇蔭，才有我們今日生活和發 展發達的機會。尤其是我們僑居的泰國，在皇上的庇蔭下，讓我 們有安居樂業的環境。 因此，符致炳宗長特別交代筆者編寫這本專輯，同時還要設 法翻譯成泰文，讓不識中文的符氏後裔能閱讀這些資料。這是一 項繁重的任務，尚幸，今日可以從電腦的谷歌中去尋找上述有關 資料, 對筆者而言，是一件事半功倍的工作。是以這本專輯得以 順利完成，就是走這條捷徑。在這本專輯裡，特別報導泰國符氏 祖祠現屆理事會的活動及圖集，讓旅泰符氏宗親更加認識我們的 組織，而更能發自內心的參與本祖祠的會務，奉獻他們的力量。 寫於 2020 年 12 月 20 日 注：本書中使用的泰語人名、地名或事物名稱的名詞雖然同 一個漢字翻譯過來，但是當用泰文寫時大部分單詞都是根據普通 話的發音寫的，有些詞是用大家熟悉的海南話或潮州話發音寫的。 所以有些區別，比如“符雅公”按照普通話讀音寫成 “ฝหูยา่กง Fúyǎ gōng”，按照海南話讀音寫成 “ผหู่ยา่กง Púyǎgōng”，表達的是同一 個人，或 “符祥笈” “ฝูเสียงจิFú xiáng jí” 或寫成 “Pú Tieng Kiab” 是指 Khun Manapol PooSomboon 等。

13 ค ำน ำ ไม่นานมานี้ ท่านอารีย์ ภู่สมบุญ ญาติผู้ใหญ่ได้เอ่ยกับข้าพเจ้าว่า ควรจัดท า หนังสือเกี่ยวกับประวัติของบรรพบุรุษต้นตระกูล และประวัติบรรพบุรุษที่ข้ามน ้าข้าม ทะเลไปยังเกาะไหหล า รวมถึงเรื่องราวของชาวไหหล าตระกูลผู่ที่ย้ายถิ่นฐานมายัง ประเทศไทย และประวัติของชาวไหหล าที่มาท ามาหากินที่ประเทศไทยรุ่นบุกเบิก รวมถึงการก่อตั้งสมาคมของชาวไหหล าด้วย นอกจากนี้ควรเขียนและเรียบเรียง ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมของมาตุภูมิ รวมถึงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเกาะ ไหหล าซึ่งเป็นบ้านเกิดเมืองนอน เพื่อเพิ่มเติมความรู้ให้กับลูกหลานตระกูลผู่ ทุกคนไม่ว่าใครควรต้องรู้จักรากเหง้าต้นก าเนิดของตัวเอง ว่ามาจากไหนแล้วจึง มีก าลังใจไปค้นหารากเหง้าต้นก าเนิดของตัวเองอย่างจริงจัง และเกิดความมุ่งมานะ ไปศึกษาค้นคว้าต้นก าเนิดบรรพบุรุษ เพื่อรู้จักตอบแทนบุญคุณของบรรพบุรุษ ดังนั้น ทุกคนไม่ควรลืมรากเหง้าของตนเอง ควรรู้จักพระคุณของบรรพบุรุษ มาตุภูมิ และ พระคุณของในหลวง ที่เป็นร่มโพธิ์ร่มไทรให้พวกเราได้พ านักอาศัยและท ามาหากิน เลี้ยงชีพ จึงท าให้พวกเรามีชีวิตที่ดีและมีโอกาสพัฒนาธุรกิจของตัวเองเจริญยิ่งๆขึ้น เพราะเหตุดังกล่าวข้างต้น ท่านอารีย์จึงก าชับให้ข้าพเจ้าเขียน และเรียบเรียง หนังสือฉบับนี้ขึ้นมา และแปลเป็นภาษาไทยด้วย จะได้ให้ลูกหลานที่ไม่รู้จักภาษาจีน ได้อ่านและเข้าใจเนื้อหาของหนังสือฉบับนี้ งานที่มอบหมายชิ้นนี้เป็นงานหนักมาก ยัง โชคดีในวันนี้มีกูเกิ้ลให้ค้นหาข้อมูลดังกล่าวได้สะดวกยิ่งขึ้น ดังนั้นหนังสือฉบับนี้ได้ จัดท าส าเร็จก็ใช้วิธีค้นหาข้อมูลดังกล่าวนี้ ในหนังสือฉบับนี้ได้รวบรวมเนื้อหาข้อมูล ความเป็นมาของมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันพอสังเขป ซึ่งจะท าให้ญาติพี่ น้องตระกูลผู่เข้าใจมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่มากขึ้น และจะเกิดความยินดีที่จะเข้าร่วมกิจกรรม ของมูลนิธิผู่ตี้โต๋วเส่ อุทิศความสามารถของตนเองให้กับมูลนิธิฯ วันที่ 20ธันวาคม พ.ศ.2563

14 หมายเหตุ ค านามที่เป็นชื่อบุคคล สถานที่ หรือสิ่งของในเนื้อหาภาษาไทย ที่ใช้ ในหนังสือเล่มนี้นั้น แม้จะแปลมาจากตัวอักษรจีนตัวเดียวกัน แต่เมื่อน ามาเขียนเป็น ตัวอักษรไทยแล้ว ค าที่ใช้ส่วนมากเขียนตามเสียงอ่านภาษาจีนกลาง แต่บางค าเขียน ตามเสียงอ่านภาษาท้องถิ่นไหหล าหรือแต้จิ๋วตามที่คุ้นเคย จึงท าให้มีความแตกต่าง กันบ้าง เช่น “符雅公” เขียนตามเสียงอ่านภาษาจีนกลางเป็น “ฝูหย่ากง” เขียนตาม เสียงอ่านภาษาจีนไหหล าเป็น “ผู่หย่ากง” หมายถึงคนเดียวกัน หรือ “符祥笈” เขียน เป็น “ฝูเสียงจ”ิ หรือเขียนเป็น “ผู่เตยี่งเค๊ยีบ” ก็หมายถึงคุณมานะผล ภสู่มบุญ เป็นต้น

15 社 論 “泰國歷史課教材裡 誰是國家的救世主，毫無疑問” 這兩句話，是尊敬的前教育部長 Mom Luang Pin Malakul 閣下在 過去的六七十年前所說。 我有幸當面請教了閣下本人“您寫的這兩句話表達了什麼意 思？” 他回答我說：“人類從古至今的存在必然有其歷史根源。要 想追溯自己的根源必須閱讀祖先的歷史和自己祖先的記載和族 譜。” 本書中的文章詳細揭示了各種特別有趣的歷史事物和起源， 這很值得符氏後人習讀。以便了解我們祖先两千多年的歷史直到 現在。 我謹代表符氏基金會感謝作者付出時間和精力來完成這本書， 讓符氏家族的子孫們了解祖先從古至今的故事。本書意義深遠， 未來定將惠及符氏家族的子孫。 符國 石 泰國符氏祖祠基金會名譽理事長 編輯 2022 年 1 月 12 日

16 บทบรรณำธิกำร “ประวัติศำสตร์ ชำติไทย สอนในชัน้ ใครเป็ นผู้ กู้ชำตินัน้ ไม่ต้องถำม” กลอนสองประโยคนี้ ฯพณฯ ม.ล.ปิ่น มาลากุล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวง ศึกษาธิการหลายสมัยได้กล่าวไว้เมื่อหกเจ็ดสิบปีที่แล้วมา ผมได้เคยกราบเรียนถามท่านว่า“ข้อความที่ท่านเขียนไว้นี้หมายความถึงอะไร?” ท่านตอบผมว่า “มนุษยชาติย่อมมีความเป็นมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน อยากทราบ โคตรเง่าของตนเอง ก็ต้องอ่านประวัติศาสตร์ของบรรพบุรุษ และชาติตระกูลของตัวเอง ที่บรรพบุรุษท่านได้เขียนเอาไว้” ข้อเขียน และบทความ ในหนังสือเล่มนี้ ได้เปิดเผยประวัติศาสตร์และความ เป็นมาของเรื่องต่างๆไว้อย่างละเอียด ซึ่งน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง สมควรที่ลูกหลาน ตระกูลผู่จะต้องอ่าน เพื่อทราบความเป็นมาของบรรพบุรุษของพวกเรา ตั้งแต่อดีตเมื่อ กว่าสองพันปีที่แล้วมาจนถึงปัจุบัน

17 ในนามของมูลนิธิตระกูลผู่ขอขอบพระคุณท่านผู้เขียนที่ได้อุทิศเวลา และความ อุตสาหะในการเขียนบทความ เพื่อเผยแพร่ให้ลูกหลานตระกูลผู่ได้รับทราบเรื่องราว ของบรรพบุรุษตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ซึ่งจะท าให้เกิดประโยชน์แก่ลูกหลานตระกูลผู่ สืบต่อไปในอนาคต ชยัสิทธิ์ภวูภิรมยข์วญั ประธานกิตติมศกัดิม์ลูนิธิตระกลูผู่ บรรณาธิการ 12 มกราคม พ.ศ.2565

18 始祖符雅公 符姓，出自姬姓，起源於琅琊，始祖符雅公。 根據《姓纂》 所記載的：“魯頃公孫公雅為秦符璽令，因為氏，琅邪”，應該是 周文王的姬姓後裔。 魯琅琊符氏的先祖 在我國眾多姓氏之中，有竹字頭的“符”氏，也有草字頭的“苻” 氏，這兩個姓氏，是絕對不能混為一談的，他們的來源不同，血 脈各殊。必須加以考究的劃分開來——符氏，據記載應該是周文 王後裔；苻氏，依照《晉書苻洪載記》的記載，則是由蒲氏更改， 算起來是夏禹姒姓後裔。前者，得姓於兩千多年前的春秋戰國時 期；後者，則始見於距今約 1600 多年以前的南北朝時期。 姓氏來源 戰國時，魯國被楚國滅掉以後，末代君王魯頃公有個孫子叫 雅，在秦國擔任符璽令，便以‟符”為姓。秦統一中國後，將吾祖 雅公封地琅琊，故符姓發源地應為琅琊（根據學者考證，在今山

19 東省南部，即諸城以南、郯城以北，以後逐漸變遷，定格為現今 的臨沂市，與中國顯赫家族王氏同出自此地，為古琅琊六大望族 之一)。他們的子孫，遍佈世界各地。 姓氏來源另說：淝水之戰失敗後，苻堅後人為免被追殺，改 姓為符。因此，現部分符姓實際是苻姓的後裔。只是未見記載， 無從考證。 歷史名人 東漢有符乾仁、學者符融。後晉有符蒙，官至禮部侍郎。唐 代有符令奇，輔國大將軍符璘，官吏，監察御史、詩人符載。北 宋初有大將符彥卿，字冠侯，他的父親符存審曾任宣武節度使， 他的大哥符彥超曾任安遠軍節度使，二哥符彥饒曾任忠正軍節度 使，在這樣的一個武將家庭中，他 13 歲就能騎射，25 歲當了吉 州刺史，因破兵於嘉山，累官天雄節度使，拜太傅，封魏王。宋 代有中奉大夫符授。明代有廣西按察司僉事符驗。清代有詩人符 曾。 符氏的家族大放光芒，是在五代末期。首先，是宛丘（今河 南省淮陽縣東南）人符存審在後晉王朝上的飛黃騰達。根據史載， 符存審是當時晉主李克用的義兒，曾經被賜姓為李，光彩無比。 而實際上，他也是一位富有機略的名將，在當時的兵荒馬亂之中， 從莊宗破梁軍，趕走遼兵，大敗劉酃，前後大小一百餘戰，從未 有過敗績，與當時的另一大將周德威齊名。以百戰百勝的輝煌功 績，此後符存審不但高官厚祿，榮華富貴一輩子，而且，也為後 世子孫打開了平步青雲的大門，使得符氏的聲譽，越來越是響亮。 (轉載自谷歌資料)

20 บรรพบุรุษท่ำนแรก ฝ ู หย่ำกง นามสกุลแซ่ผู่ (符) ซึ่งนามสกุลเดิมคือ แซ่จี(姬) ดั้งเดิมอยู่ที่เมืองหลางหยา (琅 琊) บรรพบุรุษท่านแรกคือผู่หย่ากง (符雅公) ตามหนังสือบรรยายแซ่บันทึกไว้ว่า “หลานของกษัตริย์หลู่ฉิ่งกงมีนามว่า ย่า รับต าแหน่งเป็นผู้ถือตราของกษัตริย์(符璽令 อ่านว่าฝูสี่ลิ่ง) จึงได้รับพระราชทานแซ่ฝู(符) คือเป็นลูกหลานแซ่ จี (姬) ของกษัตริย์ โจวเหวินหวาง (周文王) บรรพบุรุษแซ่ฝูของหลู่ก๊กเมืองหลางหยา (魯琅琊)” ในแซ่ต่างๆที่มีมากมายในเมืองจีน มีอักษรที่มี竹 (符) กับ อักษรที่มี 草(苻) แต่ แซ่ทั้งสองนี้แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง แหล่งที่มาไม่เหมือนกันเลย แซ่ฝู(符) จากหนังสือ บันทึกว่าควรเป็นลูกหลานของกษัตริย์โจวเหวินหวาง (周文王)แต่แซ่ฝู(苻) ที่มีบันทึก ไว้ในหนังสือจิ้นซูฝูหงลงบันทึก (晉書苻洪載記) กล่าวไว้ว่าเป็นลูกหลานของรัช สมัยเซี่ยยวี่แซ่ซื่อ (姒) แซ่ฝู(符) ได้รับพระราชทานแซ่มาสองพันกว่าปีของสมัยชุนชิว

21 จ้านกว๋อ(春秋戰國)แต่แซ่ฝู(苻) เพิ่งมีมาในรัชสมัยหนันไป่ ฉาว(南北朝)1,600กว่า ปีเท่านั้น สมัยจ้านกว๋อ (戰國) หลู่ก๊กโดนฉู่ก๊ก (楚國) ปราบแล้ว กษัตริย์องค์สุดท้ายหลู่ ฉิ่งกง (魯頃公) มีหลานคนหนึ่งมีนามว่าหย่า (雅) รับต าแหน่งฝูสี่ลิ่ง (符璽令) ในฉิน ก๊ก จึงได้รับพระราชทานแซ่ฝู(符) เมื่อฉินก๊กได้ปราบก๊กต่างๆ จนเป็นประเทศเอกราช ได้มอบที่ดินให้ฝูหย่ากง (雅公) ณ เมืองหลางหยา (琅琊) ดังนั้น สถานที่ก าเนิดของ แซ่ฝูคือเมืองหลางหยา (琅琊) หรือเมืองหลินอี๋ในมณฑลซานตงในปัจจุบัน (今山東 省臨沂市) ถือว่าเป็นแซ่ที่ใหญ่ที่มีชื่อเสียงในบรรดาหกแซ่ในสมัยนั้น ลูกหลานมี มากมายกระจายอาศัยอยู่ทั่วโลก ที่มาของแซ่ฝู (符 氏) มีการกล่าวอีกแบบหนึ่งว่า หลังจากการสู้รบพ่ายแพ้ใน สงครามเฝยสุ่ย (淝水之戰) ……ลูกหลานของแม่ทัพฝูเจียน (苻堅) ได้เปลี่ยนแซ่เป็น ฝู(符) เพื่อจะได้หลบการตามฆ่าของศัตรู ดังนั้น บางส่วนที่มีคนแซ่ฝู(符) ที่จริงก็คือ ลูกหลานของคนแซ่ฝู(苻)แต่ไม่ได้พบการบันทึก จึงไม่สามารถตรวจสอบได้ บุคคลทมี่ชีื่อเสียงในประวัตศิาสตร ์ รัชสมัยฮั่นตะวันออก (東漢) ได้แก่ท่านฝูเฉียนเหริน (符乾仁) นักวิชาการได้แก่ ท่านฝูหยง (符融) หลังรัชสมัยโฮ่วจิ้น (後 晉) ได้แก่ท่านฝูหมง (符 蒙) รับราชการในต าแหน่ง รัฐมนตรีว่าการมารยาท (礼部侍郎) ผู้ตรวจการแผ่นดิน รัชสมัยถาง (唐) มีท่านฝูลิ่งฉี(符令奇) ได้แก่ท่านนายพลฝูหลิน (輔國大將 軍)(符璘) กวีฝูจ้าย (符載) ต้นรัชสมัยไป่ ส้ง(北宋) ได้แก่นายพลฝูเอี้ยนชิง(符彦卿) คุณพ่อของท่านชื่อฝูฉุน เสิ่น (符存審) รับต าแหน่งเป็นนายพลรับสั่งจัดการการโยกย้ายนายทหารฯลฯ (宣武

22 節度使) พี่ชายของท่านชื่อฝูเอี้ยนเชา(符彦超) เป็นนายพลคุมหลายเมือง(安遠節度 使) ...... ครอบครัวตระกูลฝูที่มีชื่อเสียงโด่งดังมากในปลายสมัยอู่ต้าย (五代) คือท่านฝูฉุน เสิ่น (符存審) ตามหนังสือประวัติศาสตร์ ฝูฉุนเสิ่นเป็นบุตรบุญธรรมของกษัตริย์จิ้ นก๊กมีนามว่าหลี่เค่อย่ง (李克用) เคยได้รับพระราชทานให้ใช้แซ่หลี่ เป็นบุคคลมีหน้า มีตามาก ที่จริง ท่านก็เป็นนายทหารที่เก่ง ฉลาดปราดเปรื่อง ในสมัยนั้น มีการสู้รบกัน บ่อยครั้ง ท่านก็น าทัพไปสู้รบรวมกันร้อยกว่าครั้ง และรบชนะทุกครั้ง จนได้รับต าแหน่ง ที่สูงขึ้นเรื่อยๆ มีชีวิตที่ดีงาม สูงส่ง และท าให้ลูกหลานก็พลอยมีชื่อเสียงไปด้วย

23 符氏渡瓊始祖 海南島古稱瓊州，符氏自唐朝至明朝，奉命從大陸沿海的福 建省南渡瓊州公幹，嗣後落籍瓊州的始祖有五位。 第一位：39 世符元生公，公原配陳氏夫人，生八子。原籍河 南省宛邱縣，授廣東南雄太守，選任中書令。於後唐昭宗大順二 年(西元 891 年)，同弟弟元先、元量奉命渡瓊撫黎有功，敕封五 代襲萬戶侯。落籍文昌縣大樓鎮，卒葬於銅鼓嶺尖石山。有碑。 公也是義陽郡王符璘公的第五代孫。 第二位：42 世符盟公 (930-1020)，字勇進，原籍河南宛邱， 後居福建省福州府閩縣。游國學，宦游武林。壯年仕及浙江提督。 北宋初開寶年(西元 968 年) 攜帶長子慈潤渡瓊，定居澄邁縣美環 村。公在瓊續娶邱氏及王氏，也生八子。公乃彥倫公之孫。公於 後唐天成庚寅年(西元 930 年) 生，宋天禧庚申年(西元 1020 年) 卒。 第三位：43 世符有辰公，字光順，號亮明，原籍河南宛邱。 隨父繩武宦閩莆田，居莆田縣坎頭村。北宋仁宗天聖三年(西元 1025 年) ，奉詔自福建渡瓊撫黎有功，累官廣南西路瓊管司清化 軍指揮使，敕封萬戶侯。配邢氏夫人。生四子，宗系、宗銘、宗 舉、宗安，皆襲萬戶侯。四兄弟分統萬州、瓊州、崖州、儋州四 所峒。有辰公卸任後卜居文昌淡水村，卒葬於此。 第四位：43 世符渚公，字鏢漁，號龍門，原籍河南宛邱。武 魁出身，任副總管。後升任總管都元帥。北宋仁宗，康定元年

24 (西元 1040 年)自福建興化府莆田縣奉命遷職渡瓊，定居文昌縣昌 桐村。配梁氏，誥封夫人，續娶葉氏夫人，生男敬德。渚公卒後 原葬瓊山府城北倉坡，1996 年遷葬寅豐鎮瑤城坡。 第五位：54 世符大本公，字立齋，號靜泉，為符令奇第 22 代孫，元代舉人，原籍河南宛邱。元順帝至正十一年(西元 1351 年) 由福建莆田縣坎頭村渡瓊，定居文昌縣水涯村，任會同縣 （今瓊海縣）知縣。配林氏夫人，生男堯德、堯天、堯化。公卒 後葬玉陽山。

25 เร ื อ่งรำวเก ี ย่วกับบรรพบ ุ ร ุ ษตระก ู ลผู่ ทข ี่้ ำมน ้ ำข ้ ำมทะเลไปยังเกำะไหหลำ เกาะไหล า สมัยโบราณเรียกว่า ฉงโจว (瓊州) (ภาษาจีนกลาง) บรรพบุรุษตระกูล ผู่เริ่มจากรัชสมัยถาง (唐朝) ถึงรัชสมัยหมิง (明朝) ได้รับค าสั่งของกษัตริย์ให้ลงไปรับ ราชการทางใต้ที่เกาะไหหล า หลังจากนั้นบรรพบุรุษก็ได้ปักหลักปักฐานอยู่อย่างถาวร ที่เกาะไหหล ารวมกันมี5 ท่าน ท่านที่ 1 คือรุ่นที่ 39 ทา่นฝูหยวนเซงิกง (符元生公) ภรรยาคือเฉินซื่อ (แซ่เฉิน) มีบุตรด้วยกัน 8 คน บ้านเกิดดั้งเดิมอยู่ที่มณฑลเหอหนานอ าเภอหวั่นชิว (河南省宛 邱 縣) รับต าแหน่งเป็นผู้ว่าราชการ (太 守) เมืองหนานสุง (南 雄) มณฑลกวางตุ้ง ต่อมาได้เลื่อนต าแหน่งเป็นหัวหน้าส านักราชวัง (中書令) หลังจากนั้น ในปีค.ศ. 891 (พ.ศ.1434) ได้รับค าสั่งย้ายไปรับต าแหน่งปราบปรามชาวหลี(เป็นชาวเผ่าส่วนใหญ่ อยู่บนเขาอู่จื่อซาน ในเกาะไหหล า) ซึ่งได้เดินทางไปพร้อมกับน้องชายฝูหยวนเซียน ( 符元先) และฝูหยวนเลี่ยง (符元量) มีผลงานที่ดีเด่นจึงได้รับต าแหน่งเป็นว่านฮู่โหว (萬戶侯) ต าแหน่งนี้ได้รับส่วยและผลประโยชน์ต่างๆจากหมื่นครอบครัว และ ลูกหลานจะได้รับช่วงผลประโยชน์นี้ถึง 5 รุ่น หลังจากนั้นก็ตั้งรกรากอยู่ที่อ าเภอเหวิน ชาง (文昌) ต าบลต้าโหลว (大樓) เมื่อถึงแก่กรรมได้ฝังไว้ที่เขาถงกู่หลิ่งเจียนสือซาน

26 (銅鼓嶺尖石山) มีป้ายชื่อตั้งอยู่ที่หลุมฝังศพ ท่านยังเป็นหลานรุ่นที่5ของอ๋องอี้หยาง (義陽王) ท่านฝูหลินกง (符璘公) ท่านที่ 2 คือรุ่นที่ 42 ทา่นฝูเหมงิกง (符盟公) (ค.ศ.930-1020 หรือ พ.ศ.1473- 1563) อีกนามชื่อหย่งจิ้น (勇進) บ้านเกิดดั้งเดิมอยู่ที่มณฑลเหอหนาน อ าเภอหวั่นชิว (河南省宛邱縣) ต่อมาได้ย้ายถิ่นฐานมาที่อ าเภอหมิ่น (閩縣) จังหวัดฝูโจว(福州府) มณฑลฝูเจี้ยน (福建省) เล่าเรียนวิชาวรรณกรรม ประวัติศาสตร์ วิชาปรัชญา และวิชา นักรบ ฯลฯ อายุ 40-50 ปีในวัยกลางคน ได้รับต าแหน่งผู้บัญชาการทหารบกมณฑล เจิ้อเจียง (浙江省) ค.ศ.968 (พ.ศ.1511) ได้พาลูกชายชื่อ ฉือยุ่น (慈潤) ไปยังเกาะ ไหหล า ตั้งถิ่นฐานที่ต าบลเหม่ยฮ๋วน (美環) อ าเภอเฉิงม่าย (澄邁) ท่านได้สมรสใหม่ กับนางชิวซื่อ(แซ่ชิว)และนางหวังซื่อ (แซ่หวัง) มีบุตรด้วยกัน 8 คน ท่านเป็นหลานของ เยี่ยนหลุนกง (彥倫公) ท่านที่ 3 คือรุ่นที่ 43 ฝูหยวิ่เฉินกง (符有辰公) อีกนามชื่อ กวงซุ่น (光順) และ ยังมีอีกชื่อ เหลี้ยงหมิง (亮明) บ้านเกิดดั้งเดิมอยู่ที่มณฑลเหอหนาน อ าเภอหวั่นชิว (河南省宛邱縣) ได้ติดตามคุณพ่อเสิงอู่ (繩武) ไปรับราชการที่ เมืองผู่เถียน (莆田) มณฑลฝูเจี้ยน (福建) ตั้งถิ่นฐานที่ต าบลคันโถว (坎頭) อ าเภอผู่เถียน (莆田) ค.ศ. 1025(พ.ศ.1568) ได้รับค าสั่งให้ไปรับต าแหน่งควบคุมดูแลชาวเผ่าหลีที่เกาะไหหล า มี ผลงานดีเลิศ ได้เลื่อนต าแหน่งขึ้นถึง ว่านฮู่โหว (萬戶侯) สมรสกับนางสิงซื่อ(แซ่สิง) มี บุตรด้วยกัน 4 คน คือ จงซี่ (宗系) จงหมิง (宗銘) จงจวี่ (宗舉) จงอัน (宗安) ได้รับ ผลประโยชน์จากต าแหน่งเป็นว่านฮู่โหว (萬戶侯) ต าแหน่งนี้ได้รับส่วยและผลประ โยชน์ต่างๆจากหมื่นครอบครัว และลูกหลานจะได้รับช่วงผลประโยชน์นี้ถึง 5 รุ่น สี่พี่ น้องได้ปกครองเมืองว่านโจว (萬州) ฉงโจว (瓊州) หยาโจว (崖州) ตันโจว (儋州) เมื่อท่านหยิ่วเฉินกงเกษียณแล้ว ได้ย้ายไปอยู่ที่ต าบลตั้นสุ่ย (淡水) อ าเภอเหวินชาง (文昌) ท่านถึงแก่กรรมได้ฝังศพไว้ที่นี่

27 ท่านที่ 4 คือรุ่นที่43 ฝูจู่กง (符渚公)อีกนามชื่อ เปียวหยู (鑣漁) ยังมีอีกนามชื่อ หลงเหมิน (龍門) บ้านเกิดดั้งเดิมอยู่ที่มณฑลเหอหนาน อ าเภอหวั่นชิว (河南省宛邱 縣) สอบได้อันดับหนึ่งด้านแสดงการต่อสู้ด้วยพลังของร่างกาย (武 術 狀 元) รับ ต าแหน่งรองผู้ควบคุมฝึกการต่อสู้ ต่อมาได้เลื่อนต าแหน่งขึ้นเป็นผู้บัญชาการควบคุม ฝึกการต่อสู้(總管都元帥) ปีค.ศ.1040 (พ.ศ.1583) ได้รับบัญชาการให้รับต าแหน่ง ใหม่ข้ามน ้าข้ามทะเลไปเกาะไหหล า ตั้งถิ่นฐานที่ต าบลชังถง (昌桐) อ าเภอเหวินชาง สมรสกับนางเหลียงซื่อ (แซ่เหลียง) ได้รับยศเป็นคุณหญิง ต่อมาได้สมรสกับนางเย่ซื่อ (แซ่เย่) ขึ้นเป็นยศคุณหญิงเช่นกัน มีบุตรชื่อ จิ้งเต๋อ (敬德) ท่านจู่กง เมื่อถึงแก่กรรมได้ ฝังศพไว้ที่เมืองฉงซันเฉิงไป่ ชังโพ (瓊山府城北倉坡) ต่อมาได้ย้ายศพไปฝังที่ หยาวเฉิงโพ อ าเภอหยินฟง (寅豐鎮瑤城坡) ท่านที่ 5 คือรุ่นที่54 ฝูต้าเปิ่นกง (符大本公) อีกนามหนึ่งชื่อ ลี่จาย (立齋) ยัง มีอีกนามหนึ่งชื่อ จิ้งฉวน (靜泉) เป็นหลานรุ่นที่ 22 ของฝูลิ่งฉีกง (符令奇) สอบได้ ระดับจวี่เหริน (舉人) (สอบได้ระดับมณฑล)ในรัชสมัยหยวน (元代) บ้านเกิดดั้งเดิม อยู่ที่มณฑลเหอหนาน อ าเภอหวั่นชิว (河南省宛邱縣) รัชสมัยหยวนซุ่นตี้ (元順帝) จื้อเจิ้ง (至正) ปีที่ 11 ค.ศ.1351 (พ.ศ.2074) ได้ข้ามน ้าข้ามทะเลจากมณฑลฝูเจี้ยน เมืองผู่เถียน (莆田) ต าบลขั่นโถว(坎頭) ไปยังเกาะไหหล า ตั้งถิ่นฐานที่ต าบลสุ่ยหยา (水涯) อ าเภอเหวินชาง รับต าแหน่งเป็นนายอ าเภอฉงไห่ (瓊海) ได้สมรสกับนางหลิน ซื่อ (แซ่หลิน) ได้รับพระราชทานเป็นคุณหญิง มีบุตรชื่อ เหยียวเต๋อ (堯德) เหยียวเทียน (堯天) และเหยียวฮ้ว (堯化) เมื่อท่านถึงแก่กรรม ฝังศพไว้ที่ เขายวี่หยางซัน (玉陽山)

28 “義陽堂”的歷史由來 中華民族傳統文化，崇尚“忠”、“義”之精神，《論語·學而》曰： “為人謀而不忠乎？”《孟子·告子上》曰：“舍生而取義者也。“義 陽堂”乃符氏祭典列祖列宗之祠堂堂號之一，系唐代先祖為弘揚 忠義之家治而命名，傳之至今。 唐安史之亂後，方鎮割據，政局動盪，社會不寧。德宗建中 初年（780 年），轄魏、博、貝、相、澶、洛等州（今山東武城、 高唐、聊城、莘縣以西，河北清河、威縣、成安、臨漳以東，河 南新鄉、浚縣、清豐以北地區）的魏博鎮節度使田悅，與轄淄、 青等十五州（今山東省除臨清、聊城附近數縣外，西至南濮陽， 南至安徽蕭縣，江蘇銅山、沐陽）的淄青鎮節度使李正已擁兵自 重，分權割據，相互連兵叛上，違唐拒命。正已死後，其子納無 視唐廷，子襲父職，擅自領兵掌權。時宣武軍劉洽等率部攻逼淄 青鎮治青州，李納向魏博鎮治魏州求援，與田悅會合濮陽。田悅 派遣符璘率 300 騎兵，護送李納。符璘之父令奇，時已耄耋之年， 反對方鎮專橫跋扈，割據稱雄，主張維護國家統一，政出中樞。 他教誨符璘：“縱觀安史叛亂者，至今不復存，叛逆田悅能長久 維持嗎？你要借此機會，棄逆從順，效忠朝廷。”符璘憂慮道： “田悅為人殘忍，近禍可畏。”令奇誨道：“你為唐忠臣，我死而不 朽。”符璘遵其所囑，與父齧臂而別。 時馬燧等奉德宗之詔，征討田悅。符璘遂與三子，率眾轉赴 王師駐地，投奔馬燧，歸順朝廷。 田悅聞悉其事，大為震怒，責罪於令奇，誅殺符氏家族。令 奇怒責田悅：“你忘恩背主，遲早不得好死。我教子順應民意，

29 忠於君主，殺身無悔。反正我你總要一死，但我之死與你相比， 天壤之別，高尚得多。”田悅被責怒，跳將起來，將令奇處於極 刑。令奇臨刑威武不屈，面不改色，泰然自若，終年 79.令奇初 為盧龍鎮裨將，後任昭義鎮、魏博鎮副使。德宗深感令奇毀家杼 難，捨生取義，以身殉忠，特褒贈為戶部尚書。 時在魏州的符氏家族，僅郝夫人潛匿倖免於難。德宗詔迎京 都，於別殿設宴撫慰。後封難國夫人。 符璘在馬燧署，初任軍副。德宗感其忠心，詔拜特進加檢校 左散騎常侍，封為義陽郡王。後魏博、淄青、成德、盧龍“四鎮 之亂”，建中四年（783 年）涇原鎮奉詔討逆，卻轉向反唐，攻陷 長安，朱泚自立為帝，德宗逃奉天（今陝西乾縣）。朔方鎮節 度使李懷光奉詔救駕，卻與朱泚聯手反唐。興元元年（784 年）， 德宗從奉天再逃梁州（今陝西漢中）。馬燧奉詔征討懷光，符璘 為先鋒，率兵 5000，直奔濟河，與李晟率領的唐軍會合，輔助 收復長安，逐殺朱泚，平息叛亂。符璘隨馬燧入朝，德宗詔拜其 為輔國將軍，特賜執掌拱衛宮禁軍權，達十二年之久，亨年 65 歲。卒後贈刑部尚書、越州都督。符璘之子澈詔封琅琊郡開國君， 食邑 1000 戶，襲實封 100 戶。符氏父子棄逆從順，忠君效國， 義不返顧之事蹟，昭然載入史冊，其輝照唐代政壇之忠節，與高 睿、李愷的兩代同忠之義名，並列于唐書忠義列傳。符氏義陽郡 王之封賞，既使唐代國史增光，也使符氏忠義家聲世代流芳。因 襲符氏始祖魯頃公雅以職官取姓氏之先例，唐代先祖取封爵之名， 在家居大堂橫楣書刻“義陽堂”，取名義陽堂，寓義於符氏忠義之 名節，以祈後世祭典列祖列宗，不忘先祖重義忠君、殉身愛國之 精神，使符氏忠義家治傳之萬世。 在封建社會，忠君與愛國，難於分割。從維護國家統一，維持社 會安定而言，其忠義氣節，有利於社會發展，有利於民生大計。 在遭受安史慘烈禍害的中晚唐，反對方鎮割據，維持君主集權， 有利於社會安定，是符合歷史發展要求的。 作者：符和積 選自《符氏渡瓊始祖祖祠建祠十五周年紀念特刊》二 00 八年

30 ประวัติควำมเป็ นมำของ “อ ี ห ้ ยำงถำง” วัฒนธรรมชาวจีนที่สืบทอดมาจากสมัยโบราณ ส่งเสริมจิตวิญญาณความ จงรักภักดี (忠) กับยึดถือความชอบธรรมเป็นหลักในชีวิต (義) (หนังสือหลุนหยู่ เกี่ยวกับบทความการเรียนรู้ 論語•學而 ) กล่าวไว้ว่า“ทา งานใหผู้้คนท่วัไปได้ทุม่เท กา ลังเตม ็ ทแี่ล้วหรือยัง” (หนังสือเมิ่งจื่อ เกี่ยวกับบทความกล่าวต่อจื่อซ่าง 孟子•告 子上) “ยอมเสียชีพเพอื่รักษาความชอบธรรมไว้” (舍生而取義者也) “อหี้ยาง ถาง” (義陽堂) เป็นชื่อห้องโถงของญาติพี่น้องตระกูลฝูที่ท าพิธีกราบไหว้บรรพบุรุษ คือเป็นชื่อที่บรรพบุรุษตั้งขึ้นเพื่อเผยแพร่ครอบครัวที่จงรักภักดีและยึดถือความชอบ ธรรม เป็นหลักชีวิตที่สืบทอดมาจนถึงทุกวันนี้ รัชสมัยถาง (唐朝) เกิดการสู้รบฆ่าฟันกันที่มีชื่อว่าสงครามการสู้รบอานสื่อ (安 史之亂) บ้านเมืองแตกแยก แบ่งเป็นก๊กเป็นเหล่ายึดอาณานิคมเป็นของตน สังคม วุ่นวาย กษัตริย์เต๋อจง(德宗)ในปี พ.ศ.1223เจ้าเมืองเว่ยป๋ อ(魏博鎮節度使) มีนาม ว่าเถียนเย่ (田悅) คุม 6 เมือง เว่ย (魏) ป๋ อ (博) เป้ย (貝) เซียง (相)ชัน (澶) ล่อ(洛) ร่วมมือกับเจ้าเมืองจือชิง (淄青鎮節度使) มีนามว่าหลี่เจิ้งจี่ (李正己) มีก าลังทหาร ของตนเองได้ร่วมกันท าการกบฏ กระด้างกระเดื่อง ไม่ยอมฟังค าสั่งจากกษัตริย์ หลังจากหลี่เจิ้งจี่ตายแล้ว ลูกชายมีนามว่าหลี่น่า (李 納) รับต าแหน่งจากบิดาคุม อ านาจทหารต่อไป ตอนนั้นมีนายทหารที่ขึ้นกับพระมหากษัตริย์มีนามว่าหลิวเชี่ย (劉 洽) ได้น าทหารไปสู้รบกับหลี่น่าที่เมืองจือชิง (治青州) หลี่น่าได้ขอความช่วยเหลือ

31 จากเถียนเย่ ร่วมกันตั้งทัพที่ผูหยาง (濮陽) เถียนเย่ได้สั่งให้แม่ทัพ ฝูหลิน (符璘) น า ทหารม้า 300 นายป้องกันหลี่น่า ตอนนั้นคุณพ่อของฝูหลินมีนามว่าฝูลิ่งฉี(符令奇) อายุก็แก่เฒ่าแล้ว ไม่เห็นด้วยกับเจ้าเมืองที่กระด้างกระเดื่องต่อพระมหากษัตริย์ มี ความเห็นว่าบ้านเมืองต้องเป็นแผ่นดินที่มีอธิปไตย เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ไม่ควร แตกแยกกัน อ านาจขึ้นอยู่กับพระมหากษัตริย์องค์เดียวเท่านั้น ท่านได้สอนฝูหลินว่า “จนถึงบัดนี้ ผู้ที่กบฏต่อพระมหากษัตริย์ในสงครามการสู้รบอานสื่อ (安史之亂) ก็ ตายไม่เหลือสักคนแล้ว ผู้ที่ท าการกบฏอย่างเถียนเย่จะอยู่ได้อีกนานแค่ไหนกัน ลูก น่าจะถือโอกาสนี้ ตีตัวออกห่างจากผู้ที่กบฏ แล้วมาเข้าร่วมกับพวกฝ่ายของ พระมหากษัตริย์ จงรักภักดีและซื่อสัตย์กตัญญูต่อพระมหากษัตริย์” ฝูหลินได้ตอบ อย่างลังเลและกลัดกลุ้มว่า “เถียนเย่เป็นคนอ ามหิต หากใกล้ชิดกับบุคคลเช่นนี้ จะ อันตรายมาก” ท่านลิ่งฉีก็กล่าวว่า “เมื่อลูกเป็นคนจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ ถึงแม้ พ่อตายไปก็จะไม่เสียดายชีวิต และจะมีชื่อเสียงที่ดีตลอดไป” ฝูหลินก็รับปากกับบิดา ว่าจะท าตามค าสั่งของบิดาจึงได้ลาจากบิดาไป ตอนนั้นท่านแม่ทัพหม่าซุ่ย (馬燧) ได้รับค าสั่งจากพระมหากษัตริย์เต๋อจงน าทัพ ไปตีกองทัพเถียนเย่ ฝูหลินได้ตัดสินใจน าพาลูกชายสามคนเข้าร่วมกับกองทัพของ พระมหากษัตริย์ที่น าโดยท่านหม่าซุ่ย เถียนเย่เมื่อได้รับข่าวนี้ แล้วเกิดโทสะโมโหมาก และกล่าวโทษถึงฝูลิ่งฉี (符令奇) ที่เป็นบิดาของฝูหลิน และได้ฆ่าสมาชิกผู้คนใน ครอบครัวนี้ ฝูลิ่งฉีจึงโกรจจัดและพูดต่อเถียนเย่ว่า “ท่านลืมบุญคุณและกบฏต่อ พระมหากษัตริย์ จะไม่ได้ตายดีในไม่ช้านี้ ฉันสอนลูกให้ท าตามความคิดเห็นของ ประชาชน และจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ ถึงแม้ว่าจะโดนฆ่าตายก็จะไม่เสียดาย ชีวิต ไหนๆท่านกับฉันก็ต้องตายไปในภายหน้า แต่การตายของฉันแตกต่างกับท่านราว ฟ้ากับดิน สูงส่งกว่าท่านมากมาย” เถียนเย่โดนด่าว่าก็โกรธอย่างรุนแรง จึงลงมือ ประหารฝูลิ่งฉีทันที

32 ฝูลิ่งฉีก่อนโดนประหาร ไม่ได้เกิดความหวาดกลัวแม้แต่น้อย สีหน้าแววตาไม่ เปลี่ยนแปลง เสมือนว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้น ตอนเสียชีวิต อายุได้ 79 ปี ท่านฝูลิ่งฉีเดิม ด ารงต าแหน่งเป็นรองผู้น าทหารที่ชื่อว่าผี่เจี้ยง (裨將 )ที่เมืองหลูหลง (盧龍鎮) ต่อมา ย้ายไปที่เมืองเจาอี้ (昭義鎮) แล้วเลื่อนชั้นขึ้นเป็นรองผู้น าทหารที่ชื่อว่าฝู้สื่อ (副使) ที่ เมืองเว่ยป๋ อ (魏博鎮) ต่อมาพระมหากษัตริย์เต๋อจงส านึกถึงความดีงามของฝูลิ่งฉีที่ ยอมเสียสละชีวิตทั้งครอบครัว เพื่อท าความดีช่วยเหลือแก้ปัญหาให้ประเทศชาติ ยอม เสียชีพเพื่อชาติ จึงได้ย้อนเลื่อนต าแหน่งเป็นถึงต าแหน่งหัวหน้าการคลัง (戶部尚書) หลังจากที่ตายไปแล้ว ช่วงนั้นครอบครัวของตระกูลฝูที่รอดตายที่เมืองเว่ยโจว (魏州) คือคุณหญิงท่าน ห่าวฟูเหริน (郝夫人) ที่หนีรอดตายได้คนเดียว พระมหากษัตริย์เต๋อจง (德宗) ได้เชิญ ให้เข้าเฝ้าที่วังเมืองหลวงปักกิ่ง และได้เลี้ยงอาหารเพื่อปลอบใจ ต่อมาได้เลื่อนยศเป็น คุณหญิงน่านก๋วอฟูเหริน (難國夫人) ฝูหลิน (符 璘) เดิมอยู่ที่ฐานทัพหน่วยงานของแม่ทัพหม่าซุ่ย (馬燧署) รับ ต าแหน่งเป็นรองหัวหน้าฐานทัพหน่วยงานทหารบก (軍副) ต่อมาพระมหากษัตริย์เห็น ถึงความดีที่ท่านจงรักภักดีต่อประเทศชาติ จึงเลื่อนต าแหน่งเป็นอ๋องที่เมืองอี้หยาง จวิ้น (義陽郡王) หลังจากนั้นเกิดมีการกบฏที่เมืองเว่ยป๋ อ(魏博)จือชิง(淄青) เฉิงเต๋อ(成德) หลู หลง (盧龍) เรียกว่าสี่เมืองกบฏ ในปีพ.ศ.1226 เจ้าเมืองจิ้งหยวน (涇原) ได้รับค าสั่ง ให้ปราบพวกกบฏ แต่กลับไปเข้ากับพวกกบฏต่อต้านราชวงศ์ของพระมหากษัตริย์ถาง ยึดได้เมืองฉางอาน (長 安) จูฉื่อ (朱 泚) และแต่งตั้งตัวเองเป็นกษัตริย์ขึ้นเอง พระมหากษัตริย์เต๋อจง (德宗) ได้หนีไปที่เมืองฟ่ งเทียน (奉天) เจ้าเมืองซั่วฟาง (朔 方) หลี่หวัยกวง (李懷光) ได้รับค าสั่งให้มาช่วยพระมหากษัตริย์ แต่กลับน าทัพเข้า ร่วมกับจูฉื่อ (朱 泚) ท าการกบฏต่อพระมหากษัตริย์ ปีพ.ศ.1227 พระมหากษัตริย์ เต๋อจงได้หนีไปที่เมืองเหลียงโจว (梁州)แม่ทัพหม่าซุ่ยได้รับค าสั่งให้ปราบหลี่หวัยกวง

33 จึงบัญชาการให้ฝูหลิน (符璘) เป็นกองหน้าน าทัพไปสู้รบ น าทหาร 5 พันนาย บุกไปที่ จี้เหอ (濟河) เข้าร่วมทัพกับกองทัพหลี่เซิ่ง (李晟) ยึดเมืองฉางอานกลับมาได้ จึงได้ สังหารจูฉื่อ ปราบพวกกบฏส าเร็จ ฝูหลินติดตามแม่ทัพหม่าซุ่ยเข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์ ในราชวัง พระมหากษัตริย์เต๋อจงได้แต่งตั้งท่านฝูหลินรับต าแหน่งเป็นแม่ทัพฝู่กว๋อ เจียงจุน (輔國將軍) ควบคุมทหารปกป้องพระมหากษัตริย์ เป็นเวลายาวนานถึง 12 ปี และถึงแก่กรรมเมื่ออายุ 65 ปี เมื่อถึงแก่กรรมแล้ว พระมหากษัตริย์จึงได้แต่งตั้ง ต าแหน่งในนามสิงปู้ซ่างซุ (刑 部 尚 書) ต าแหน่งนี้มีหน้าที่ดูแลด้านกฎหมาย และ ควบคุมนักโทษ และแต่งตั้งในนามเยว่โจวตูตู (越州都督) เป็นเจ้าเมืองเยว่โจว บุตรชายของฝูหลินมีนามว่าฝูเช่อ (符 澈) ได้รับพระราชทานให้เป็นอ๋องเป็นผู้ ก่อตั้งหลางหยาจวิ้น (琅琊郡開國君) และควบคุมดูแล 1,000 ครอบครัว และบุตร หลานของท่านสามารถรับช่วงต่อแต่ได้ควบคุม 100 ครอบครัวเท่านั้นรับผลประโยชน์ ตามกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้ พ่อลูกทั้งสองตัดความเยื่อใยต่อศัตรูแล้วมาจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์อย่าง เด็ดเดี่ยว เรื่องราวความดีนี้ได้จดบันทึกลงในประวัติศาสตร์ ซึ่งชื่อเสียงอันดีงามนี้ เทียบเท่ากับท่านเกาจุ้น (高 睿) และท่านหลี่ข่าย (李 愷) ในรัชสมัยถางและได้ลง บันทึกในประวัติผู้จงรักภักดี และยึดถือความชอบธรรมต่อพระมหากษัตริย์และ ประเทศชาติ พระมหากษัตริย์พระราชทานให้ท่านฝูเป็นถึงอ๋อง เป็นเจ้าเมืองของอี้ห ยางจวิ้น (義陽郡王) ตอบแทนคุณงามความดีงามของท่าน ซึ่งท าให้ประวัติศาสตร์รัช สมัยถางเป็นเกียรติมากขึ้น และยังท าให้ครอบครัวของตระกูลฝูที่มีชื่อเสียงอันดีงาม มี ความจงรักภักดี และมีความชอบธรรมเผยแพร่ต่อไปอย่างยาวนาน และยึดถือตาม บรรพบุรุษท่านฝูย่ากง (魯頃公孫雅 (魯頃公：周朝諸侯國魯國的末代國君) ฝู ย่า คือเป็นหลานของกษัตริย์หลู่ก๊กในรัชสมัยโจว มีนามว่าหลู่ฉิ่งกง ที่พระราชทาน นามสกุลฝู (符) ตามต าแหน่งหน้าที่ฝูสี่ลิ่ง (符璽令) ผู้ถือตราประทับที่ท าด้วยหยก ชนิดหนึ่งของพระมหากษัตริย์เพื่อเป็นหลักฐานตัวแทนของพระมหากษัตริย์ในการส่ง

34 สารต่อให้ผู้อื่น ในรัชสมัยถางบรรพบุรุษซึ่งได้ยึดนามอี้หยางขอพระราชทาน แกะสลัก ป้าย “อหี้ยางถาง” (義陽堂) ตั้งไว้ที่ห้องโถงในบ้านเพื่อแสดงถึงความจงรักภักดีและ ยึดถือความชอบธรรมเป็นหลักของชีวิต ต่อมาบุตรหลานตระกูลฝู ก็จะตั้งชื่อ “อี้หยางถาง” ในห้องโถงของศาลเจ้า เมื่อ ได้มากราบไหว้บรรพบุรุษที่ศาลเจ้าจะได้ระลึกถึงความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ และยึดถือความชอบธรรมเป็นหลัก รวมถึงจิตวิญญาณการเสียชีพเพื่อชาติ ให้ เผยแพร่อย่างยาวนานสืบไป

35 https://youtu.be/DiDdINsy-BA ประวัติความเป็ นมาของ อห ี ้ ยางถาง พล.ต.ต.หญิง วราภรณ์ ภว ู รัตนก ุ ล (ผ ู่มก หล่าน) รองประธานกรรมการ ม ู ลน ิ ธ ิ ตระก ู ลผ ู่ ( ผู้ให้เสียง)

36 秦始皇建築萬里長城的經歷 二千多年前的周朝戰國時代，各諸侯國之間經常發生戰爭， 於是在自己的國土上用泥土築成一道城牆，便足夠抵擋外來侵犯 的敵人。所以，每個諸侯國都會有自己的城牆。同時，在北方遊 牧民族（古稱匈奴），也經常南下侵略，因此，周朝的秦、趙、 燕等國先後都在自己的北方邊境建造城牆以抵擋匈奴的侵略。 一般人都說，秦始皇是最早建築萬里長城的國王，其實，早 在秦始皇之前的春秋戰國時代，有個燕王，其國土小，兵馬少， 力量弱，隨時都有被鄰國侵佔的危險，為了保住國土，燕王就徵 用民夫，在國土邊界山頂上築起高高的城牆，以防外敵入侵。 至西元前 221 年(即 2,241 年前)秦始皇統一中國，開始驅逐匈 奴，而且命令士兵及百姓把各國的城牆都連接起來，再擴建加固， 而在中國北方土地上出現一座壯觀的萬里長城，保護了北方地區 的人民及財產的安全。而真正創造萬里長城的人是當時被秦始皇 徵召的幾十萬軍隊士兵及千千萬萬的窮苦百姓，他們離家背井在 山頂上搬大石，用泥土辛苦萬分的一步一腳印地築起城牆，甚至 幾年都沒有回到自己的家。 萬里長城，可說是人類文明史上十大奇跡之一，是中國人的 光榮，是外國觀光客前來中國觀光最多的景點。

37 เร ื อ่งรำวเก ี ย่วกับกำรก่อสร ้ ำงกำ แพงเม ื องจ ี นของ ฉินซีฮ่องเต้ 2,000 กว่าปีก่อนในรัชสมัยโจวช่วงสงครามระหว่างเหล่าก๊กต่างๆ (周朝戰國時 代) มีการสู้รบกันบ่อยๆจึงมีการก่อสร้างก าแพงของก๊กตัวเอง โดยใช้ดินเหนียว ก่อสร้างเป็นก าแพงสูงๆ เพื่อป้องกันศัตรูก๊กอื่นมารุกราน ดังนั้นแต่ละก๊กก็มีก าแพง ของตัวเอง และช่วงเดียวกัน ทางเหนือของก๊กต่างๆยังมีชาวเผ่าซงหนู(匈奴) ซึ่งเป็น ชาวเผ่าเร่ร่อนล่าสัตว์ไปทั่ว ก็ลงมารุกรานดินแดนทางใต้ ดังนั้น รัชสมัยโจวซึ่งมีก๊กฉิน ก๊กจ้าว ก๊กเอี้ยน (周朝的秦、趙、燕)ฯลฯ ได้มีการก่อสร้างก าแพงทางเหนือของก๊ก ตัวเองขึ้น เพื่อป้องกันการรุกรานของชาวเผ่าซงหนู ผู้คนทั่วไปเข้าใจว่าก าแพงเมืองจีนเป็นกษัตริย์ฉินซีฮ่องเต้เป็นผู้ริเริ่มก่อสร้าง แต่ ที่จริงแล้วรัชสมัยโจวช่วงสงครามระหว่างก๊กต่างๆ ก่อนฉินซีฮ่องเต้ มีก๊กเอี้ยน ดินแดน ของก๊กนี้เล็กมาก ทหารก็มีจ านวนน้อย ก าลังต่อสู้ก็อ่อนแอ ซึ่งเป็นอันตรายที่ก๊กอื่นมา รุกรานปราบปรามได้อย่างง่ายดาย จึงได้ใช้แรงงานของทหารและชาวบ้านก่อสร้าง ก าแพงบนยอดเขา เมื่อ 2,242 ปีก่อน ฉินซีฮ่องเต้(秦始皇) ได้ชัยชนะสงคราม สามารถรวมดินแดน ประเทศจีนเป็นหนึ่งเดียว เริ่มขับไล่ศัตรูชาวเผ่าซงหนู และได้สั่งพวกทหารและ

38 ชาวบ้านก่อสร้างก าแพงติดต่อกับก าแพงเดิมของแต่ละก๊กเข้าด้วยกัน และได้ซ่อม แซมก าแพงให้แข็งแรงยิ่งขึ้น ดังนั้นได้ปรากฏก าแพงเมืองจีนที่ใหญ่โตขึ้นมาบน ดินแดนทางเหนือของประเทศ ซึ่งได้ปกป้องทรัพย์สินและชีวิตพลเมืองได้ และแท้จริง แล้วผู้ที่ก่อสร้างก าแพงเมืองจีนก็คือ ทหารหลายแสนคน และชาวบ้านที่ยากจนเป็น หมื่นๆแสนๆคนที่ฉินซีฮ่องเต้ได้บังคับให้มาก่อสร้างก าแพง พวกเขาต้องจากบ้านเกิด เมืองนอนไปที่ไกลบ้าน ไปขนหินขนทรายบนยอดเขาอย่างล าบากยากเข็ญ เพื่อมา ก่อสร้างก าแพง และไม่ได้กลับบ้านเกิดเมืองนอนเป็นปีๆ กล่าวได้ว่าก าแพงเมืองจีนเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของประวัติศาสตร์อันศิวิไลซ์ของ มนุษย์ เป็นความภูมิใจของชาวจีน และเป็นทิวทัศน์ที่ชาวต่างชาติมาเที่ยวมาชมมาก ที่สุดแห่งหนึ่ง

39 中華文化的演變 中華傳統文化百年來受到西方文明的衝擊，這種「東風與西潮」 的思想衝擊使中國文化呈現動盪搖擺的狀態，頗令一般有識之士 擔心是否會影響國家整體的發展前景。尤其一批在國外留學回到 自己國家的學者，認為中國自從清朝末年的閉關自守，以及認為 中華古老文化趕不上時代潮流而引起西方列強對中國領土的揶揄， 導致八國聯軍的入侵與劃分特權的租借地，以及逼迫朝廷開放多 處港口等享有關稅特權，造成喪權辱國的局面。這批受過西方教 育的學者對中華傳統文化的批判，無不用其極，演變成日後打倒 孔家店，致使儒家思想演變成「西方的月亮比中國的月亮圓」的 歧視心理。 待自民國七年清朝派遣代表準備與西方列強簽訂喪權辱國的巴 黎和約，遭致北京大學學生引發各校聯合在北京遊行抗議的五四 運動，進而全國大專院校紛紛響應。接踵間跟著北大教授胡適之 博士發起白話文運動，想從文化的革新帶動國家的全面改革，五 四運動與白話文運動，使整個國家的教育掀起了極大的衝擊，帶 來了中華文化內涵的新面貌。 這種對儒家思想的批判與對孔子思想的撻伐，風起雲湧，岌岌 可危，與此同時，卻發生日本軍閥藉故肆意侵略中國領土，導致 七七事變，引起全國軍民抗戰的局面，間接的使文化革新無法連 根拔起，無法達成打倒孔家店的目的，更無法一廂情願的實現中 國完全西化的夢想。他們這種對傳統文化的全面改革，結果無疾 而終。 時移勢易，現代中國社會的繁榮進步，證明了中華傳統文化的 獨特、優越和充實，形成牢不可破的穩固力量，以及歷來政府領 導核心長年推展科學教育所帶給國家的繁榮與文明，是以中華文 化演變的前景是樂觀的。

40 วิวัฒนำกำรของวัฒนธรรมจีน วัฒนธรรมจีนที่สืบทอดมาตั้งแต่โบราณได้รับผลกระทบจากวัฒนธรรมศิวิไลซ์ ของประเทศชาวตะวันตกในร้อยกว่าปีนี้รูปแบบวัฒนธรรมที่ได้รับผลกระทบเช่นนี้ ท า ให้วัฒนธรรมจีนสั่นคลอน ท าให้นักศึกษาและผู้มีความรู้ทั้งหลายเป็นห่วงอนาคตของ บ้านเมืองเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะนักเรียนนอกที่เรียนจบจากต่างประเทศกลับมายัง ประเทศของตัวเองมีความเห็นว่า ในช่วงปลายราชวงศ์แมนจูนั้นประเทศจีนด าเนิน นโยบายปิดประเทศ และวัฒนธรรมจีนโบราณล้าสมัยมาก ไม่สามารถตามทัน วัฒนธรรมประเทศที่ยิ่งใหญ่ของชาวตะวันตก จนท าให้รัฐบาลประเทศตะวันตกจ้องที่ จะเข้ามารุกรานหาผลประโยชน์จากดินแดนประเทศจีน ซึ่งต่อมาก็มีการเข้าโจมตีจาก ประเทศชาวตะวันตกหลายประเทศที่มีทหารแข็งแกร่งกว่าประเทศจีน ได้รวมก าลังกัน บุกรุกดินแดนประเทศจีน และตั้งเขตอภิสิทธิ์ที่เช่าที่ดินจากรัฐบาลจีน โดยมีอ านาจ ต่างๆที่ก าหนดขึ้นมาเอง รวมทั้งบังคับรัฐบาลจีนให้เปิดท่าเรือหลายแห่ง โดยไม่ต้องเสียภาษีการค้า ท าให้ รัฐบาลจีนอยู่ในสถานะถูกเอาเปรียบและสูญเสียอ านาจต่างๆ และได้รับการดูถูกดู แคลนอย่างมาก พวกปัญญาชนที่ได้รับการศึกษาเรียนจบจากประเทศตะวันตก โจมตี วัฒนธรรมจีนโบราณอย่างหนักหน่วง โจมตีสถานภาพของท่านขงจื๊อที่สูงส่งให้ล้มลง ดูถูกดูแคลนว่า “พระจันทร์ของดินแดนตะวันตกกลมกว่าพระจันทร์ของจีน” จนถึงปี พ.ศ.2461 รัฐบาลจีนได้ส่งตัวแทนไปลงนามในสัญญาปารีส ท าให้ รัฐบาลจีนสูญเสียอ านาจ และผลประโยชน์ต่างๆที่พวกรัฐบาลตะวันตกก าหนดขึ้นมา ข่าวนี้ได้เผยแพร่ออกมา จึงท าให้ในวันที่ 4 เดือนพฤษภาคม นักศึกษามหาวิทยาลัยน า ทัพนักศึกษามหาวิทยาลัยต่างๆในกรุงปักกิ่ง ออกเดินขบวนบนถนนทั่วกรุงปักกิ่ง ต่อมาอีกไม่นานมหาวิทยาลัยทั่วประเทศก็เข้าร่วมเดินขบวนบนถนน เพื่อต่อต้าน รัฐบาลจีน ต่อมา ดร.หูซึอ ศาสดาจารย์ปักกิ่งเป็นผู้น าได้เสนอการปฏิรูปการศึกษาให้

41 ใช้ภาษาพูดของปัจจุบันมาเรียงความและเขียนข้อความต่างๆ จากนั้นต่อมาท าให้ทั่ว ประเทศได้พัฒนาทุกๆด้านขนานใหญ่ให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งๆขึ้น โดยเฉพาะเนื้อหาด้าน การศึกษาได้เปลี่ยนแปลงมากที่สุด ซึ่งน ามาในด้านวัฒนธรรมมีการพัฒนาโฉมใหม่ อย่างชัดเจน การโจมตีความคิดของขงจื๊อกระจายไปทั่วทิศในประเทศจีน สถานการณ์ อันตรายมาก แต่บังเอิญเกิดเหตุการณ์ทหารญี่ป่ นรุกรานดินแดนจีน จนเกิดการรุกขึ้น ของทหารจีนกับประชาชนจีนต่อต้านญี่ปุ่ นในวันที่ 7 เดือนกรกฎาคมทั่วประเทศ ซึ่งท า ให้การปฏิรูปด้านวัฒนธรรมจีนหยุดชะงักลงอย่างหมดรูป ไม่สามารถล้มล้างระบอบ ความคิดขงจื๊อ ยิ่งไม่สามารถท าให้วัฒนธรรมชาวตะวันตกบังเกิดขึ้นในประเทศจีน แม้แต่น้อย กาลเวลาผ่านพ้นไป สถานการณ์ต่างๆมีการเปลี่ยนแปลงไป ปัจจุบันสังคมใน ประเทศจีนได้พัฒนาก้าวไกลอย่างเห็นได้ชัด แสดงถึงวัฒนธรรมจีนที่สืบทอดมาจาก โบราณมีจุดเด่น มีเนื้อหาที่เต็มเปี่ยมและดีเลิศ จนท าให้พลังด้านวัฒนธรรมมีความ มั่นคง รวมถึงผู้น ารัฐบาลจีนหลายๆสมัยก็ใช้วิทยาศาสตร์มาพัฒนาด้านการศึกษา ท า ให้ประเทศชาติพัฒนาก้าวหน้ายิ่งๆขึ้น และวัฒนธรรมยิ่งศิวิไลซ์มากขึ้น ดังนั้นอนาคต ในด้านวัฒนธรรมจีนก็จะเปลี่ยนแปลงให้ดียิ่งๆขึ้นแน่นอน

42 偉哉！孔子！ 孔子之被世人尊稱為「萬世師表」，「至聖先師」稱號，緣 起於他是華夏首位在中國發起「有教無類」的普及教育，這個劃 時代的教育改革可以說打破了世襲的「宮廷式」和「貴族式」教 育，使中國的教育平民化，普及化，亦即教育不再分階級而人人 能平等接受教育了。在兩千年前的封建春秋時代是破天荒之舉， 可見孔子對教育普及化的新思想和對教育施教的改革勇氣是值得 世人崇仰的。是以國際學術界把孔子思想視為宗教家、教育家一 般的感化世人。可見其思想偉大之處，不亞於宗教始祖。 孔子的「己所不欲，勿施於人」、「己欲立而立人」、「己 欲達而達人」、孟子「老吾老以及人之老，幼吾幼以及人之幼」 對世人的善心大德胸襟，是多麼的偉大，乃使世人公稱孔子為 「萬世師表」，也是發揚「博愛」的精神表現，更進一步擴大為 《禮運大同篇》的「大道之行也，天下為公」的王道治國理念， 進而彙集成儒家思想，統馭中國社會長達千年的悠久歷史，他的 儒家思想更代表東方文化和東方文明，遠播全球。 孔子的思想學說，以及治國理念，展現於四書：《論語》、 《孟子》、《大學》、《中庸》著作中，經過孟子和朱子等聖賢 繼承而發揚光大，乃形成儒家思想，進而凝聚成儒家文化特色。

43 在經過往後各個朝代朝廷將儒家思想據以製定成治理國家理念， 因而逐漸演變成中國社會的傳統文化特色。是以儒家文化在中國 社會根深蒂固，已經代表中國固有傳統文化，而使中國長期以來 在國際間享有「禮義之邦」、「文明古國」之美稱。 現代中國領導人深知孔子的儒家思想已經演變成具有中國特 色和東方文明的文化，其「安邦立國」思想和「博愛」理念引導 整個社會處於「安和樂利」環境的一股牢不可破的力量。孔子的 博愛理念，反映在「有教無類」的人人平等，天下為公的「大同 世界」。 現代新中國領導人為繼往開來的宏揚孔子教育理念，而在全 球大專院校紛紛設立「孔子學院」，並藉以發揚中國傳統文化， 可見中國多位領導人對孔子的教育精神與博愛理念予以肯定和尊 崇，已經列為中央政府的教育推廣政策，其所獲得發揚孔子教育 思想的宏效是值得稱許和讚揚的。 偉哉！孔子！ (轉載自紀念孔子誕辰暨教師節特刊/符傳文執筆)

44 ขงจ ื๊อนักปรำชญ์ผ ้ ู ย่ิ งใหญ่ ขงจ๊อื จอมปราชญ์แห่งแผ่นดิน ค าสอนของท่านเป็นแบบอย่างในการน า คุณธรรมไปปฏิบัติในทุกยุคทุกสมัย เป็นอาจารย์อัจฉริยะสุดยอด สาเหตุคือท่านเป็น คนแรกของประเทศจีนที่เป็นอาจารย์สอนนักเรียนโดยไม่แบ่งชั้นวรรณะ ให้การศึกษา การสอนทั่วถึงกันทุกคน ท่านปฏิรูปการศึกษาด้วยการล้มล้างการศึกษาแบบเก่าที่มี การศึกษาอยู่ในราชวัง หรือการศึกษาของศักดินาเท่านั้น กล่าวคือการศึกษาจะไม่แบ่ง ชั้นวรรณะหรือศักดินา และให้ผู้คนทุกๆคนได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียมกันทั้งนั้น ใน สมัยชุนชิว (春秋時代) สองพันปีที่แล้ว ถือว่าเป็นเรื่องอัศจรรย์และเป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่ มาก จะเห็นได้ถึงความกล้าหาญในการปฏิรูปของท่านขงจื๊อ ซึ่งน่ายกย่องเป็นอย่างยิ่ง ฉะนั้นในสถาบันการศึกษาในต่างประเทศต่างมองความคิดของขงจื๊อเสมือนนักการ ศาสนา หรือนักการศึกษาที่ให้ความรู้ชาวโลก ดังนั้นความคิดของท่านขงจื๊อไม่ด้อย กว่าศาสดาจารย์ทั้งหลาย ค าสอนของท่านขงจื๊อที่ว่า “สิ่งทตัวเองไม่ปรา ี่รถนา กไ็ ม่ควรบงัคับใหผู้้อนื่ ท าตาม (己所不欲 勿施於人)” “เมอื่เราปรารถนายนือยู่ในสังคมไดอ้ย่างดีก ็ สร้างโอกาสใหผู้้อนื่ยนือยู่ได้อย่างดเีช่นกัน (己欲立而立人 己欲達而達人)”

45 ค าสอนของท่านเมิ่งจื่อ ที่สืบทอดความรู้ของท่างขงจื๊อ ก็เคยกล่าวไว้ว่า “เมื่อเราดูแล ผู้เฒา่ผู้แก่ในบา้นเรา กค ็ วรดูแลผู้เฒา่ผู้แก่ของครอบครัวอนื่ด้วย (老吾老以及 人之老 幼吾幼以及人之幼)” ซึ่งมีจิตใจเมตตา จิตใจดีงามอันสูงส่งที่น่าเคารพน่า นับถือเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นคนทั่วโลกจึงยกย่องชมเชยขงจื๊อ และให้เกียรติท่านเป็น อาจารย์ตัวอย่างเพื่อให้เลียนแบบของทุกยุคทุกสมัยตลอดไป และเป็นการแสดงถึง ความรักความเมตตาที่ยิ่งใหญ่และทั่วถึงกันทั่วไป ความคิดของท่านขงจื๊อ ขยายความ ให้กว้างขวางขึ้น กล่าวคือหนทางการปกครองประเทศควรปฏิบัติเพื่อส่วนรวม (大道 之行也 天下為公) นี่ก็คือประวัติความคิดของท่านขงจื๊อ ที่ใช้เป็นหลักการปกครอง ประเทศจีนยาวนานกว่าพันปีแล้ว ความคิดของท่านขงจื๊อ ถือได้ว่าเป็นตัวแทน วัฒนธรรมของชาวตะวันออกและศิวิไลซ์ของชาวตะวันออก…… ผู้น าปัจจุบันของประเทศจีนได้เผยแพร่ความคิดด้านการศึกษาของท่านขงจื๊อ อย่างกว้างขวาง และได้ก่อตั้งสถาบันขงจื๊อ (孔子學院) อยู่ในมหาวิทยาลัยต่างๆทั่ว โลก เพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมจีนดั้งเดิมสืบทอดต่อไป จะถือได้ว่าผู้น าจีนหลายๆท่านได้ ให้ความยอมรับและความนับถือความคิดด้านการศึกษาของท่านขงจื๊อ และถือเป็น นโยบายในการขยายการศึกษาให้ทั่วถึงต่อไป ผลรับที่ดีเลิศซึ่งเป็นที่น่ายกย่องอย่างยิ่ง

46 華暹新報和保皇派報紙 《華暹新報》是中國同盟會暹羅分會領導人之一的蕭佛成創 辦的最早期泰國僑社華文報紙之一，同時也有泰文版，由其女兒 負責編務，主要宗旨是作為國民革命的喉舌，宣傳革命思想和革 命理論。孫中山先生於 1908 年來暹羅訪問同志和僑胞，蕭佛成 即在華暹新報社以中華會所名義設宴歡迎孫中山先生，出席僑胞 數百人，聽取孫中山先生演講，在曼谷十來天期間，孫中山先生 到唐人街一帶向僑胞演講，宣傳國民革命理論，乃有演說街之稱 號以紀念孫中山先生活動事蹟。 當時的《華暹新報》作為國民革命喉舌，是革命同志蕭佛 成於 1907 年創立的報紙，而經常在報紙上和支持保皇派的《漢 境日報》及《湄南公報》等報紙做互相攻擊革命理論與清朝保皇 理論的筆戰。《漢境日報》創立於 1903 年，是暹羅最早發行的 華文報紙，《湄南公報》稍後創立的華文報社，是支持康有為和 梁啟超保皇派的宣傳喉舌，其讀者多為商業界做生意的華僑，而 保皇派的宣傳，主要是靠刊登在報紙上的文宣和書信上的文宣， 以及以捐款而授給滿清皇帝勳章為利誘，這些華僑商人愛出名， 有利可圖，乃多支持保皇派，相反的，絕少支持孫中山先生的同 盟會派。孫中山在暹羅的主要宣傳革命活動，是靠演說為主，對 象多為華僑的勞工階級和做小生意的較為下層階級。由於當時的 暹羅是君主專制體制，這種環境下不利以推翻滿清皇朝作為國民 革命的公開宣傳，是以孫中山在暹羅作國民革命的公開演講宣傳， 經常受到官方的干涉，而只能待幾天就被逼離開出境。

47 หนังสือพิมพ์หัวเสียนซินเป้ำ กับหนังสือพิมพ์ค่ำยปกป้องกษัตริย์ หนังสือพิมพ์หัวเสียนซินเป้าคือหนังสือพิมพ์ภาษาจีนที่ก่อตั้งขึ้นโดยท่านเซียว ฮกเส็ง (蕭佛成) ที่เป็นผู้น าถงเหมิงฮุ่ยสาขาสยามผู้หนึ่ง (同盟會暹羅分會) ซึ่งเป็น หนังสือพิมพ์ฉบับภาษาจีนที่ก่อตั้งมายาวนานที่สุดฉบับหนึ่งของสังคมจีนโพ้นทะเลใน สยาม เวลาเดียวกันก็มีฉบับภาษาไทยควบคู่กันด้วยซึ่งให้ลูกสาวของท่านเป็น บรรณาธิการ เป้าหมายของหนังสือพิมพ์ก็คือช่วยดร.ซุนยัดเซ็นโฆษณาชวนเชื่อในการ ปฏิวัติล้มล้างรัฐบาลแมนจูเรียที่ปกครองประเทศจีนอยู่ ในปี พ.ศ.2451 ท่านดร.ซุนยัด เซ็นได้เดินทางมาประเทศไทยเพื่อเยี่ยมเยือนสหายและชาวจีนโพ้นทะเล ท่านเซียวฮก เส็งได้จัดงานเลี้ยงต้อนรับที่โรงพิมพ์หัวเสียนซินเป้าในนามของสมาคมจงหัว (中華會 所) มีชาวจีนโพ้นทะเลมาร่วมงานหลายร้อยคน ในงานได้ฟังกล่าวค าปราศรัยของ ดร. ซุนยัดเซ็น ในสิบกว่าวันที่ดร.ซุนยัดเซ็นพ านักอยู่กรุงเทพฯ ก็ได้ไปแถวถนนเยาวราช เขตไชน่าทาวน์ เพื่อกล่าวค าปราศรัยต่อชาวจีนโพ้นทะเลชวนเชื่อให้ล้มล้างรัฐบาล แมนจูเรีย ต่อมาถนนสายนี้ก็ตั้งนามชึ้นมาว่า ถนนกล่าวค าปราศรัย เพื่อระลึกท่าน ดร. ซุนยัดเซ็นเคยมากล่าวค าปราศรัยที่นี่ หนังสือพิมพ์หัวเสียนซินเป้า (華暹新報) ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.2450 โดยท่านเซียว ฮกเส็ง ได้เขียนบทความโจมตีความคิดและทฤษฎีปกป้องรัฐบาลแมนจูเรียของ หนังสือพิมพ์ฮ่ันจงิ้เยอะเป้า (漢境日報) กับหนังสือพิมพ์เหมยหนันกงเป้า (湄 南公報) ซึ่งกันและกัน หนังสือพิมพ์ฮั่นจิ้งเยอะเป้าก่อตั้งเมื่อ พ.ศ.2446 เป็นหนังสือ จีนฉบับแรกที่ก่อตั้งในประเทศไทย หลังจากนั้นไม่นาน หนังสือพิมพ์เหมยหนันกงเป้า ก็ได้ก่อตั้งขึ้นมา ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์เพื่อเป็นปากเสียงให้กับท่านคังหยิ่วเหวย (康 有 為) กับท่านเหลียงฉี่เชา (梁啟超) ที่ปกป้องรัฐบาลแมนจูเรีย ผู้อ่านหนังสือพิมพ์สอง ฉบับนี้ ส่วนใหญ่เป็นพ่อค้าชาวจีนโพ้นทะเล หนังสือพิมพ์ทั้งสองฉบับนี้ ส่วนใหญ่จะ

48 ลงโฆษณาชวนเชื่อในหนังสือพิมพ์และอาศัยลงโฆษณาโดยเขียนจดหมายชวนเชื่อ เป็นหลัก และชอบบริจาคเงินให้กษัตริย์แมนจูเรีย เพื่อจะได้รับมอบ เครื่องราชอิสริยาภรณ์และสายสะพายจากกษัตริย์ ซึ่งเป็นเกียรติแก่วงศ์ตระกูล เป็น พ่อค้าที่รักชื่อเสียงหวังผลประโยชน์ตามที่ตัวเองต้องการ ดังนั้นพวกพ่อค้าพวกนี้ส่วน ใหญ่จะสนับสนุนรัฐบาลแมนจูเรีย ในทางตรงข้ามพวกเขาส่วนใหญ่จะไม่สนับสนุน ดร.ซุนยัดเซ็น ท่าน ดร.ซุนยัดเซ็น (孫中山) ช่วงที่อยู่ในประเทศไทย ใช้วิธีขึ้นกล่าวค า ปราศรัยชวนเชื่อเป็นหลัก ผู้ฟังส่วนใหญ่จะเป็นชาวจีนโพ้นทะเลที่เป็นกรรมกร และ คนค้าขายเล็กๆ น้อยๆเท่านั้น เพราะว่ารัชสมัยนั้นเป็นระบอบราชาธิปไตย บรรยากาศ เช่นนี้ไม่เหมาะสมกับการโฆษณาชวนเชื่อล้มล้างรัฐบาลของกษัตริย์แมนจูเรีย ดังนั้น เมื่อท่าน ดร.ซุนยัดเซ็นขึ้นกล่าวค าปราศรัยชักชวนชาวจีนโพ้นทะเลให้ท าการปฏิวัติ โดยประชาชน จะโดนการเข้าไปตักเตือนและคัดค้านจากทางการบ่อยๆจึงจ ากัดอยู่ใน ประเทศไทยได้ไม่กี่วันก็โดนขับไล่ให้ออกจากราชอาณาจักร

49 水尾聖娘 水尾聖娘是海南東北部沿海居民乃至東南亞各國瓊籍華人共 同信仰的海神，她與媽祖信仰不同，媽祖源於歷史上的真實人物， 屬於歷史人物的神化，而水尾聖娘則是海南本土的自然神。 水尾聖娘即南天夫人，中國神化傳說中的電神。其與漁民的 生活息息相關，具有保護漁業、航海的職能，與媽祖一樣都具有 保護航海的職能，但是他們並不是同一個神靈。從某種程度上看， 水尾聖娘更像是南天夫人和天后聖母（媽祖）的結合體。 其實供奉水尾聖娘的聖廟，不一定叫水尾聖娘廟或水尾廟， 也可能叫其他的名稱，也有一些廟宇是將水尾聖娘和其他神祇一 併供奉的，比如國外的瓊籍僑胞就經常將水尾聖娘與天后媽祖供 奉在同一座廟內。但不管廟名怎麼叫，廟裡供奉的牌位上肯定都 刻有水尾聖娘的名號。 相傳在明朝正德年間（1505-1521 年），清瀾港東岸（今東 郊鎮）北港村的漁民潘敏理遇到了神奇的事。有一天，他來到村 外三里處的瓦鋪灣（清瀾港東岸）捕魚，一網下去，一條魚都沒 捕到，反而撈到了一根木頭，於是他就把木頭扔回海裡，重新撒

50 了一網，結果撈上來的又是那根木頭。潘敏理有些灰心和無奈， 於是他對木頭說：“木頭啊木頭，你如果能讓我捕到魚，我就把 你刻成神仙並建廟來供奉。”說也奇怪，這一網下去，果然大有 收穫，潘敏理喜出望外。他把那根木頭帶回家後，就將其丟在庭 外，並很快就忘記了自己許下的承諾。他的妻子將賣魚所得的一 部分錢買了兩隻豬仔，在搭豬寮（豬窩）的時候，發現缺一根木 頭，於是潘敏理就將從海裡撈來的那根木頭用來做豬寮的門檻了。 過了不久，他的兩隻豬仔就莫名其妙地都死了，且在很長的一段 時間內他都捕不到魚。一日，潘敏理在半夜夢到有一女神仙走到 自己床頭，並對他說道：“你知我是誰？我乃天上聖娘，聖潔之 身，你怎敢將我用於建造豬窩門檻！你說只要我讓你捕到魚，你 就會把我雕刻成像讓眾人供奉祭拜，你是個忘恩負義之人，你要 知道你的豬死，是我懲罰你的過錯。”潘敏理一聽，立馬醒悟並 跪地磕頭：“我錯了，可是我現在又總是捕不到魚，現在想把你 雕刻來讓眾人供奉都困難，你果真靈驗，就再次讓我捕到魚，我 一定兌現我對你的諾言。”聖娘答應了他，說：“明天你就下海去 捕魚吧！一定會網到魚的。”第二天，天一亮潘敏理就下海捕魚 了，果真捕到了很大一網魚。他把魚挑回家後，就及時地把魚賣 掉了，於是立刻召集村裡眾人共議建廟之事。村裡人對潘敏理所 描述的聖娘顯靈之事深信不疑，於是一同決定在村子西邊建聖娘 廟以供奉祭拜，建廟的錢主要為潘敏理捕魚所得。廟還未建，先 設立香爐，祈求三天后，香爐無故失蹤，後查訪到香爐在水尾地 方（今坡尾村）一樹林裡，夜夜香火飄香。後經當地一名師父公 （道士）勘探此為一塊風水寶地，故在此修建了聖娘廟。他請來 雕木匠，根據自己夢境所見，把捕魚時網到的那根木頭雕成了聖 娘神像。因地處水尾，故此廟取名“水尾聖娘廟”。廟建好後，當 年的十月十五日是聖娘登龕開光第一吉日，故這一天被選定為水 尾聖娘聖誕紀念日。 北港村村民全部為潘氏族人，當時潘氏族人將幾戶人家遷往 水尾地方的樹林裡守廟，而後漸漸形成村落，是為坡尾村，坡尾 村的村民也以潘姓居多。該村位於大海邊上，“水尾”即海水之終