บ่มเพาะเยาวชนเป็นคนดี ด้วยวิถีรร.มงคลวิทย

บมเยาวชนเป นคนดีดวยวþถีโรงเรÿยนมงคลวþทยา a6D OTEÿ5R IÿERIS4; `GR ;S;9:;S78 +þ7=ERBSLLE J[;DL*_LEþC`GR@S4;T@GS*`>;6V;_-þ*'Z5:EEC LU;$*T;<E S MTE`GR@ þ 4;TO*' S 'ITCE  ([ O*'$TECMT-;  ) p1-16.indd 1 5/27/10 6:28:53 PM

ขอมูลบรรณานุกรม 370.114 OTEÿ5R IÿERIS4;. อ661บ <C_DTI-;_=;';6W6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT / a6D OTEÿ5R IÿERIS4; `GR ;S;9:;S78 +þ7=ERBSLLE. @VC@'ESh*9Wg 1. - - $EZ*_9@Q : J[;DL*_LEþC`GR@S4;T@GS*`>;6V;_-þ*'Z5:EEC LU;S$*T;<EþMTE`GR@S4;TO*''ITCE[ (O*'$TECMT-;), 2552. 1. $TE@S4;T+EþD:EEC, 2. 'ITC6W, 3. _DTI-; - - `*JWG:EEC+EEDT, 4. ;S;9:;S78 +þ7=ERBSLLE, >[`7*EIC. ISBN 978-616-7197-60-9 บมเยาวชนเปนคนดีดวยวþถีโรงเรÿยนมงคลวþทยา สิ่งพิมพอันดับที่ 1/2553 พิมพครั้งที่ 1 _CKTD; 2553 จำนวนพิมพ 1,500 _GC ผูจัดพิมพเผยแพร J[;DL*_LEþC`GR@S4;T@GS*`>;6V;_-þ*'Z5:EEC LU;S$*T;<EþMTE`GR@S4;TO*''ITCE[ (O*'$TECMT-;) _G%9Wg 69 -Sh; 16-17 OT'TEIþ9DTGSD$TE+S6$TE CMTIþ9DTGSDCMV6G (CMMU) 8;;IþBTI6WES*LV7 `%I*LTC_L;b; _%7@‰Tc9 $EZ*_9@Q 10400 a9EJS@9 : 0-2644-9900 a9ELTE : 0-2644-4901-2 _If<c.7 : www.moralcenter.or.th E-mail : dl.moralcenter.or.th ผูพิมพ <EþKS9 +ÿ-OTE7 +U$S6 15 .OD@Xg*CW15 8;;LZ%ZCIþ9 `%I*<T*+T$ _%7a%;* $EZ*_9@Q 10260 a9EJS@9 : 0-2742-5823, 0-2742-6383, 0-2311-2604 a9ELTE : 0-2311-2544 _If<c.7 : www.g-art.co.th E-mail : [email protected], [email protected] p1-16.indd 2 5/27/10 9:28:35 PM

หนังสือเลมน้þไดรวบรวมองคความรในการบรูิหารและจัดการโรงเรียนและวัด ตลอดชวงเวลา 23 ปมีท้ังความสำเร็จและลมเหลว อุดมการณและหลักการไมเคย เปลยนแปลง่ี จะเปลยนแปลงเฉพาะร่ี ปแบบหรูอวืธิการโดยเฉพาะเป ีาหมายการพ ฒนาคนโดย ั ใชคณธรรมนำการศุกษาึสรางความม นใจวĀั าไมผดหริอหลงทางืความมนคงในการใหĀั โอกาส เดกยากจน็หรอดื อยโอกาสให มทางเลีอกเมื อจบในระด่ืบมั ธยมปลายในการศ ักษาตึอทงทาง้ัโลกและทางธรรม ประกาศนโยบายใหโรงเร ยนถี อปฏ ืบิตัริบผัดชอบการศิกษาตึอของนกเรัยนีชนม้ั ธยมปลาย ัตงเป้ัาหมายถงึ 90% และสามารถปฏบิตัไดิตลอดระยะเวลา 5 ปทผ่ีานมา การพัฒนาดานความเปนเลิศทางวิชาการ มีความเขมแข็งสามารถแขงขันกับ โรงเรยนภายนอกโดยเฉพาะด ี านโครงงานว ทยาศาสตริ ปน้þไดรบรางวัลระดั บประเทศ ัการ บรหารงานดิานบคลากรุทสามารถสร่ีางวฒนธรรมองคักรเชนดานคณธรรมของคุณครุ ูท่ีเสียสละทุมเททำงานเกินเวลามีความสามัคคีไมทะเลาะเบาะแวงกัน ทำงานอยางมือ อาชีพ เปนผลใหโรงเรียนและนักเรียนไดรับรางวัลมากมาย การสรางจิตสำนึกนักเรียน ทางดานการเปนผนำในระบอบประชาธูิปไตยโดยผานระบบธรรมาธิปไตย ใหนักเรียนมีสภานกเรัยนมีสีวนร วมในการบร  หารโรงเร ิยนและวีดอยัางแทจรงิ การทำงานที่ผานมาไดรับความรวมมือรวมใจจากบุคลากรทุกทานและไดรับ การสนับสนุนงบประมาณจากรัฐบาลและการบริจาคจากประชาชนทัĀวไป โดยเฉพาะ อยางยิĀง บริษัท ปโตรเคมีคอล จำกัด(มหาชน) ที่ใหการอุปถัมภทั้งทางดานการเงินและ วัสดุอุปกรณตลอดทุกปหลายสิบปที่ผานมาจนถึงปจจุบัน การที่หนังสือเลมนþ้ไดรับการตีพิมพตองขอขอบคุณศูนยสงเสริมและพัฒนา พลังแผนดินเชิงคุณธรรมท่ีใหการสนับสนุนท้งทางดั านการเงินและกำลังใจ ซĀงไดึ รวมกับ มหาวทยาลิยศรันครีนทรวิ โรฒิรวมกนพัฒนาทางดัานคณธรรมบุคลากรและนุกเรัยนีรวมกนัจดทำห ัองสม ดและปรุบปร ังหอพุกนักเรัยนี อานิสงสใดที่ไดทำมาขอใหบังเกิดเปนพลานุภาพใหมนุษยชาติอยูรวมกัน อยางสันติ คำนิยม พระวิทยา จิตฺตธมฺโม เจาอาวาส/ผูจัดการโรงเรียนมงคลวิทยา วัดมงคลสามัคคีธัมโมทัย (วัดเขาสาป) p1-16.indd 3 5/27/10 6:28:55 PM

ศูนยสงเสริมและพัฒนาพลังแผนดินเชิงคุณธรรม (ศูนยคุณธรรม) สำนักงาน บริหารและพัฒนาองคความรู (องคการมหาชน) มีบทบาทหลักในการเสริมหนุน เชื่อม ประสาน เพิĀมพลังเครือขายในการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมที่เปนการรวมพลัง ยก ระดับ แพรขยายในบริบทตางๆ ในทุกภาคสวนของสังคม ซึĀงการดำเนินงานที่ผานมา ศูนยคุณธรรมมีแนวคิดเชิงบูรณาการในการผสมผสานเรื่องคุณธรรม จริยธรรมให สัมพันธเชื่อมโยงกับบริบท และสถาบัน องคกรตางๆ ของสังคมไทย ไมวาจะเปนดาน การศึกษา ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปญญาทองถิĀน ชุมชน สิĀงแวดลอม และ เศรษฐกิจพอเพียง มาโดยตลอด โรงเรียนมงคลวิทยา วัดมงคลสามัคคีธัมโมทัย อำเภอเมือง จังหวัดระยอง เปนโรงเรียนพระปริยัติธรรมสายสามัญแบบโรงเรียนประจำ ใหโอกาสทางการศึกษาแก เยาวชนที่มีฐานะยากจนและดอยโอกาสจากทัĀวประเทศ ไดบวชเรียนควบคูกับการเรียน ระดับมัธยมศึกษาตามหลักสูตรปกติซึĀงไมเพียงอบรมวินัยสงฆและใหความรูเทียบเทา โรงเรียนสามัญศึกษาทัĀวไป หากยังมีรูปแบบการจัดการเรียนการสอน การปกครองที่เชื่อมโยงบาน วัด และโรงเรียนอยูในสถานที่เดียวกัน เอื้อตอการเรียนรูและบมนิสัย พฤติกรรมอันดีงามใหเกิดขึ้นในตัวสามเณรที่จะเติบโตเปนทรัพยากรบุคคลที่มีคุณภาพมีคุณธรรมของถิĀนฐานบานเกิดและของประเทศสืบไป ศูนยคุณธรรม ไดรวมกับ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ใหการสงเสริมและสนับสนุน โครงการสรางการเรียนรูดานคุณธรรมจริยธรรมแก สามเณรในหลายโครงการ เริĀมตั้งแตโครงการพัฒนาศูนยการเรียนรูหองสมุด เพื่อเปน แหลงศึกษาคนควาพัฒนาการเรียนรู โดยสามเณรทั้งหมดรวมกันดูแลและบริหาร จัดการ สรางนิสัยรักการอานและจิตสำนึกตอสมบัติสาธารณะ โครงการสรางจิตสำนึก สาธารณะและการสรางวินัยดานสุขภาวะ เพื่อใหตระหนักถึงสุขภาวะรางกายและที่อยู อาศัย มีจิตสำนึกสาธารณะในการอยูรวมกัน และโครงการสงเสริมการเรียนรูคุณธรรม สรางสรรคแบบบูรณาการในโรงเรียนพระปริยัติธรรม เพื่อเสริมแรงขับเคลื่อนใหเกิดเปน แหลงเรียนรูที่ตอเนÿĀองและยัĀงยืน และไดดำเนินการถอดองคความรูเพื่อเปนแบบอยาง ของการสรางเสริมคุณธรรมแกเยาวชนในโรงเรียนพระปริยัติธรรม คำนำ p1-16.indd 4 5/27/10 6:28:55 PM

(นางสาวนราทิพยพุมทรัพย) ผูอำนวยการศูนยสงเสริมและพัฒนาพลังแผนดินเชิงคุณธรรม สำนักงานบริหารและพัฒนาองคความรู (องคการมหาชน) ศูนยคุณธรรมขอขอบคุณ ศาสตราจารยดร.วิรุณ ตั้งเจริญ อธิการบดี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ผูชวยศาสตราจารยนงนารถ ชัยรัตนและคณะวิทยากร ของสำนักหอสมุดกลาง คณาจารยและนิสิต คณะพลศึกษา มหาวิทยาลัย ศรีนครินทรวิโรฒ ผูมีสวนรวมดำเนินโครงการ กราบนมัสการขอบพระคุณพระ อธการวิทยาิจติตธมฺโมฺเจาอาวาสวดมงคลสามัคคัธีมโมท ัยัผบรูหาริคณาจารยพระภกษิุ สามเณร โรงเรียนมงคลวิทยา ตลอดจนผูมีสวนเก่ียวของทุกทานท่ีใหความรวมมือ สนับสนุน จนเกิดเปนองคความรูและเปนกรณþตัวอยางในการพัฒนาเยาวชนดวย คุณธรรมจริยธรรม สรางคนดีสูสังคม หวังเปนอยางยิĀงวาเรื่องราวจากกรณþศึกษานþ้จะชวยจุดประกายความคิดและ เปนแนวทางตัวอยางที่ดีใหผูบริหารการศึกษา ครูอาจารยและผูทำหนาที่ในการพัฒนา เยาวชนทุกระดับในทุกองคกร สถาบันการศึกษาสามารถนำไปประยุกตใชขยายผล และสรางสรรคใหเกิดประโยชนตอบุคคล ครอบครัว องคกร และสังคมสืบไป p1-16.indd 5 5/27/10 6:28:55 PM

'U;VDC 3 'U;U 4 _$Eþg;;U _=6<T; `G$_=GWgD;=ERL<$TE5 9 “'Z5:EEC;U$TEJX$KT” @S4;T'; สารบ ั ญ บทที่ 2 คุณธรรมนำการศึกษา 33 $IT+Rc6_=;;S$_EÿD;aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 36 <I-;T' _7EÿDC@EOC$O;_=;;S$_EÿD; 38 $V+IS7E=G[$'Z5:EEC 40 'E[9Wg_=;CT$$IT>[LO; 42 =$'EO*$S;_O*6ID:EECT:þ=c7D 43 >T%TI… $ZJaG<TD_@YgO=ES<@F7V$EEC 47 3D LET*';6W 47 @Z9:<S7E <S7E7O<`9;'ITC6W 48 บทที่ 1 รูจักโรงเรÿยนมงคลวþทยา 17 $O7Sh*6ID'Z5:EEC 20 IT*`>;$O;6U_;V;$TE 22 -;R=‰MT6ID=‰‰T 24 'Z5:EEC;U_9'a;aGDW 27 MGS$L[7E$TE_EÿD;$TELO; 29 _=6aO$TL`7cC=69T*_GYO$ 31 p1-16.indd 6 5/27/10 6:28:55 PM

บทที่ 3 หองสมุดจĂดประกายรักการอาน และจþตสาธารณะ 51 MO*LCZ6b;O6W7 54 _CYgO'ITC7Sh*b+6WCT@<$S; 55 %Sh;7O;-Z<-ÿIþ7MO*LCZ6 57 _LEþCLIDMO*LCZ6 58 OT;_O* _GYO$_O* 59 _EÿD;E[ER<<+S6$TEMO*LCZ6 61 ES$$TEOT; LET*LEE'$TE_EÿD;E['Z5:EEC 63 <S;9X$M;S*LYO_LWD* +þ7OTLT9Wg$UGS*c6ES<'ITC;VDC 69 _9J;T:EEC <[E5T$TE$TE_9J;$S<$TEOT; 71 ER<<6[`G`<<`$=‰MT7E*+Ă6 `$9Wg+Ă6%O*=‰MT 72 บทที่ 4 หอนอน สอนคุณธรรม 75 MO;O;$O;=ES<=EZ* 78 MO;O; LO;'Z5:EEC 79 ER<<6WCWLI;-ID 81 '<_6f$LET*<T; '<LTC_5ELET*MO;O; 86 MO;O;c,cG 6IDIþ;SD`GR+þ7LT:TE5R 88 $V+$EEC 5 L. LET*Iþ;SD7O_;YgO* 90 'ITCb;b+%O*-T*$OLET*CYObMC 94 p1-16.indd 7 5/27/10 6:28:59 PM

บทที่ 5 จþตอาสาและสุขภาวะ ความดีที่ตองสรางและสะสม 97 a'E*$TE;hW+T$@LgW;[ O* (_5E) @?gW$9U$  +$EEC V ;O*?  $9U'ITC6  100 W _7EÿDC$V+$EECLUMES<LTC_5E 8T_%Tb+$fcCb-_EāgO*DT$ 102 9 2T;$V+$EEC ?$c6?$6W9Sh*@Wg`GR;O* 105 +þ7OTLT 'ITC6W_@YgOLI;EIC 114 7V67TC`GR7ODO6 116 บทที่ 6 ปจจัยแหงความสำเร็จ 119 BT'>;I$ - `>;B[CV$TE<EþMTE*T;%O*aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 128 =$TEJX$KT 2552 - >G$TELO<_%TCMTIþ9DTGSD%O*;S$_EÿD;LTC_5E 130 aE*_EÿD;C*'GIþ9DT =$TEJX$KT 2551 p1-16.indd 8 5/27/10 6:29:02 PM

เปดบ  าน แลกเปลี ่ ยนประสบการณ “คุณธรรมนำการศึกษา” พัฒนาคน p1-16.indd 9 5/27/10 6:29:05 PM

p1-16.indd 10 5/27/10 6:29:08 PM

p1-16.indd 11 5/27/10 6:29:12 PM

p1-16.indd 12 5/27/10 6:29:13 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 13 บายวันอาทิตยที่ 20 กันยายน 2552 บริเวณโรงเรียนมงคลวิทยา ภายใน วัดมงคลวิทยาธัมโมทัย จังหวัดระยอง หรือที่ชาวตำบลเพเรียกกันติดปากวาวัดเขาสาป ดูอบอุนคึกคักเปนพิเศษ ดวยคณะตัวแทนจากศูนยคุณธรรม คณะตัวแทนจากสำนักหอ สมุดกลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ที่เดนทางมาจากกริุงเทพฯ แตเชาตรูพรอม ดวยแขกรับเชิญ ทั้งผูจัดการ อาจารยใหญคณะครูบุคลากร และนักเรียน จากโรงเรียน พระปริยัติธรรมทุกทิศทัĀวไทยอีกกวา 50 แหง นับรวมรวม 700 คน ทัĀวทั้งโรงเรียนจึงดูเหลืองอรามไปดวยสีจีวรของพระเณร ทุกคนมารวมตัวกันดวยหนาตายิ้มแยมแจมใส เพ่ือรวมยินดีในŸµ™¶¾œc•¿¦± «m‰¢®›À†¤‰ƒ³¤«m‰¾«¤µ¢ƒ³¤¾¤¶£š¤ºn†¹”™¤¤¢ สรางสรรคแบบบูรณาการในโรงเรียนพระ ปริยัติธรรม โครงการจากการประสานความรวมมือระหวางศูนยคุณธรรม สำนักหอสมุด กลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และโรงเรียนมงคลวิทยา ที่เห็นพองตองกันถึง ความสำคัญในการปลูกฝงคุณธรรมใหแกนักเรียนสามเณร เยาวชนที่จะเปนกำลังสำคัญ ของชาติตอไป p1-16.indd 13 5/27/10 6:29:16 PM

p1-16.indd 14 5/27/10 6:29:17 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 15 ภายในงานเต็มไปดวยบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนเรียนรูเพราะนþĀไมใชเพียงการสงมอบงานกอสรางหอนอน หรือโครงการซื้อหนังสือใหมเขาหองสมุด แตเปน แบบอยางของการสรางการเรียนรูคุณธรรมผานการปฏิบัติจริง และการบูรณาการ คุณธรรมกับวิถีชีวิตประจำวัน หนาหอนอนที่ไดรับการปรับปรุงใหมตัวแทนสามเณรสาธิตการทำมุงลวด อิฐบล็อก เลื่อยไมประกอบเตียง อยางทะมัดทะแมง กอนจะพาเยี่ยมชมหอนอนที่สามเณรทุกรูปไดรวมกันปรับปรุงมากับมือ พรอมบอกเลาถึงคุณธรรมที่เกิดขึ้นจากการ ทำงานอยางภาคภูมิใจ สรางความชื่นชมใหกับผูรวมงานทุกคน เชนเดียวกับหองสมุด ของโรงเรียนที่นักเรียนสามเณรทุกรูปมีสวนรวมในการปรับปรุง บริหารจัดการ ยืมคืน ตรวจเช็ค โดยที่หนังสือของหองสมุดแหงนþ้ไมมีคำวา “หาย” เลยสักเลม ที่สรางความ สนใจกับผูรวมงานไมแพกัน ที่สำคัญ นþĀเปนครั้งแรกในรอบ 23 ปที่ทางโรงเรียนเปดใหดูงานอยางเปน ทางการ ถึงแนวคิด วิธีการจัดการเรียนการสอน และการบริหารโรงเรียน ที่สามารถ หลอมรวมนักเรียนสามเณรจากตางที่ตางถิĀน ใหบรรลุเปาหมายของการพัฒนาคนดวย “คุณธรรมนำการศึกษา” มาแลวนับ 1,000 ชีวิต ผานนิทรรศการ “คุณธรรมนำโลก” ซึĀง มีสามเณรหนาตายิ้มแยมแจมใส สมเปนเจาของบานเปนวิทยากรประจำในแตละจุด คอยบอกเลาอยางฉาดฉานถึงเรื่องราวความเปนมาของโรงเรียน ชีวิตความเปนอยูของ นักเรียน ผลงานความสำเร็จของนักเรียนและเกียรติประวัติของโรงเรียน p1-16.indd 15 5/27/10 6:29:20 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 16 นด 'GIþ ี 9D “À¤‰¾¤¶£šŸ¤±œ¤µ£²–µ™¤¤¢ ถือเปน¿¬¦m‰¾¤¶£š¤ºn†¹”™¤¤¢«¤n³‰«¤¤†qที่หนวย งานตางๆ และสถาบันการศึกษาควรเขาไปเรียนรูซึĀงจะเห็นไดจากตัวอยางของโรงเรียน มงคลวิทยา วัดมงคลสามัคคีธัมโมทัย จังหวัดระยอง ที่ใชคุณธรรมบูรณาการกับเรื่อง ตางๆ เชน เศรษฐกิจ ประชาธิปไตย สงผลใหสามเณรมีคุณภาพดานคุณธรรม ทำใหโรงเรียนไดรับการรับรองคุณภาพการศึกษาจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมิน คุณภาพการศึกษา (สมศ.) และมีสามเณรสอบเขาเรียนตอในระดับมหาวิทยาลัยไดมาก กวารอยละ 90 ดวย” ®³Š³¤£qš¤³˜µŸ£q Ÿ¹m¢˜¤²Ÿ£qผูอำนวยการศูนยคุณธรรมกลาว ชื่นชม สอดคลองกับเจตนาของผูเขารวมงานสวนใหญที่แจงไวในใบประเมินผลวา –n®‰ƒ³¤š´†¨³¢¤ºnœŸ²“š³¤±››‰³šÁšÀ¤‰¾¤¶£š ซึĀงแสดงถึงความเชื่อมัĀนตอระบบงาน ของโรงเรียนแหงนþ้วาสามารถนำไปใชเปนแบบอยางได ¤±››ƒ³¤¾¤¶£šƒ³¤«®š ƒ³¤›¤µ¬³¤Š²•ƒ³¤˜¶ÆÀ¤‰¾¤¶£š¢‰†¦¨µ˜£³¾œ|š¾ŒmšÂ¤ «¤n³‰†¨³¢«´¾¤ÅŠÁšƒ³¤›m¢¾£³¨Œš¾œ|š†š•¶Â•n®£m³‰Â¤ ¾¬–¹Á•Š·‰«¤n³‰†¨³¢«šÁŠ¿¦± ¾œ|š¿››®£m³‰Á¬nƒ²›ºn¤m¨¢‰³š¾Œmšš²Çš ¾¤³¢³†m®£Ä ¿ƒ±¤®£ÂœŸ¤n®¢Ä ƒ²š p1-16.indd 16 5/27/10 6:29:21 PM

<99 W g1 ร ู  จ ักโรงเรÿ ยนมงคลวþทยา p17-32.indd 17 5/25/10 3:12:56 PM

p17-32.indd 18 5/25/10 3:13:01 PM

โรงเรียนมงคลวิทยาเปนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา สาย วทยิ -คณติแบบอยประจำ ูเปดสอนในระด บมัธยมศักษาึตงแต้ัระดบัม.1-ม.6 ตงอย้ั ูใน บรเวณวิดมงคลสามัคคัธีมโมท ัยั (วดเขาสาป ั ) หม 1 ูตำบลเพ อำเภอเมองืจงหวัดระยองัแยกจากถนนเลยบชายหาดแมี รำพ งึบรเวณลานหินขาวิเขาไปประมาณ  500 เมตร โรงเรียนแหงนþ้เปดโอกาสใหเยาวชนจากทัĀวประเทศที่ยากจนและดอย โอกาสไดรับการศึกษาตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการ ดวยการสอนฟรีไมมีคา เลาเรียน พรอมสรรพดวยที่พำนัก อาหารเครื่องนุงหม หนังสือเรียน สื่อและอุปกรณการเรียนการสอนทุกอยาง ไมเวนแมแตสมุด ดินสอ ปากกา และยางลบ เปดการเรียนการสอนครั้งแรก เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2529 ในชวง เริĀมตนไดจัดการเรียนการสอนเพียงชั้นเดียว มีสามเณรชั้น ม.1 รุนแรกประมาณ 100 รูป และคอยๆ ขยับขยายเพิĀมทีละชั้นตามกำลังศรัทธาของชุมชนที่เกื้อหนุนงบประมาณ ใหโรงเรียนสามารถดำเนินการไดและเปดการเรียนการสอนไดครบทั้ง 6 ชั้นปปจจุบัน รับชั้น ม.1 และ ม.4 จวบจนปจจุบันมีนักเรียนที่จบชั้นมัธยมศึกษาตอนตนไปแลว 1,087 คน และจบระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายทั้งหมด 433 คน ปการศึกษา 2552 มีเด็ก 1 รูจักโรงเรÿยนมงคลวþทยา p17-32.indd 19 5/25/10 3:13:05 PM

นักเรียนทั้งหมด 184 คน ครู 18 คน ซึĀงกวาจะมาถึงวันนþ้ตองผานอุปสรรคมากมาย ทั้งเรื่องงบประมาณและบุคลากรครูแตก็สามารถผานอุปสรรคเหลานั้นมาไดดวยความ มุงมัĀนและสติปญญาของพระอาจารยวิทยา เจาอาวาสองคปจจุบัน และคณาจารย เมื่อแรกวัดแหงนþ้มีชื่อวา “วัดเขาสาป” ตามชื่อของเนินเขาเตี้ยๆ ซึĀงเปนที่ตั้งของวัด สรางขึ้นเมื่อป 2502 โดยนายอุทัย เจริญสวัสดิ์ชาวกรุงเทพ ฐานะดีผูมีศรัทธาตอพุทธศาสนา เพื่อเปนที่ประดิษฐานพระพุทธบาทและพระพุทธรูปหินออน ซึĀง นายอุทัยนิมนตมาจากประเทศพมา ตอมา พระครูวินัยธร พิศ ปรักกโม เจาอาวาสวัดองคกอน มีแนวคิดจะตั้ง โรงเรียนพระปริยัติธรรม สายสามัญศึกษา เพื่อใหโอกาสทางการศึกษาแกเด็กยากจน จึงไดขอจัดตั้งโรงเรียน จากกรมการศาสนา จนไดรับใบอนุญาตเปนที่เรียบรอยแลว พรอมทั้งดำเนินการสรางอาคารเรียนชั้นเดียว ขนาด 4 หองเรียน แตยังสรางไมแลว เสร็จ และยังไมสามารถเปดการเรียนการสอนไดเนÿĀองจากขาดแคลนปจจัยสำคัญหลาย ประการ ทั้งเงินทุนในการบริหารการศึกษา วัสดุอุปกรณครูผูสอน และขาดแมกระทัĀง นักเรียน เนÿĀองจากไมมีกำลังที่จะหาสามเณรมาเรียนไดประกอบกับปญหาความขัดแยง กับชาวบานซึĀงกอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงเจาอาวาสในเวลาตอมา กอตั้งดวยคุณธรรม บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 20 ทั้งโรงเรÿยนและวัดนี้ เหมือนกันอยูอยาง คือ สรางขĀ้นดวยคุณธรรมพระอาจารยวิทยากลาวเมื่อเริĀมเลาถึงความเปนมาของโรงเรียน p17-32.indd 20 5/25/10 3:13:09 PM

แตดวยความมงมุนจะทำโรงเรĀั ยนให ี ได ตามเป  าประสงค  พระครวูนิยธรัพศจิงึ ไดใหนายอุทัยและฆราวาสกลมหนุĀงไปอารธนาพระอาจารย ึ วิทยาซĀงทึ านมĀนใจว ั าจะชวย ทำใหโรงเรียนน้þเปนจริงไดมาเปนเจาอาวาสและรวมกันกอต้ังโรงเรียน ในชวงของการ กอต้งโรงเร ั ียนจึงถือไดวามีพระอาจารยพิศ นายอุทัย พระอาจารยวิทยา และนายเฉþยม ผนำชาวบ ูานท่ไดีรบความเชัอถ่ืออื กคนเป ี นกำล  งสำค ัญั พระอาจารยวิทยา จิตฺตธมฺโม เดิมชื่อ นายวิทยา อาภรรัตนพื้นเพเปนคน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เกิดเมื่อป 2502 จบชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.ศ.5) สาย วิทยเมื่ออายุครบเกณฑไดขอบวชเปนพระที่วัดสารนารถธรรมาราม ในธรรมยุติกนิกาย แมทานจะเลาดวยตัวเองวาในสมัยวัยรุนเกเรจนเปนที่ขึ้นชื่อ แตเมื่อไดบวช ทานกลับไมสึกตามเพื่อนๆ เมื่อครบพรรษา กลับฝกปฏิบัติกรรมฐานอยางเขมขน จน เขาสูพรรษาที่ 5 จึงออกธุดงคดวยจิตที่ตั้งมัĀน “เรามองวาการสึกมันงาย อยากสึกเมื่อไหรก็สึกไดใครจะไปวา ไมเห็น จำเปนตองไปรีบอะไร ชวงนั้นก็เลยออกธุดงคเดินแสวงหาไปเรื่อย” พระอาจารยวิทยาเดินธุดงคจากระยองขึ้นไปทางอีสาน ผานไปทางปราจีน เขาโคราช ใชเวลานับแรมเดือนจึงถึงสกลนคร แมเสนทางในเวลานั้น (ราวป 2528) ที่เดินธุดงคจะยากลำบาก ตองเดินรูปเดียวอยูกลางปา วันละหลายสิบกิโลเมตร ตองฝา กระสุนและความตาย แทบไมมีอาหารจากการบิณฑบาตใหฉัน เนÿĀองจากเปนชวงเขมร แตก ชาวบานหนþตาย ทำนาหาเลี้ยงชีพไมไดแตความยากลำบากเหลานþ้ก็ไมทำใหทาน เลิกราจากการเดินธดงคุ หากแตดวยเหตุการณบางอยางที่ไดพบเห็นในระหวางเดินธุดงคนþ้เอง ที่กลายเปนมูลเหตุสำคัญ ใหทานตัดสินใจตกปากรับคำทำโรงเรียนพระปริยัติธรรมใหเปน จริง และรับการอาราธนามาจำพรรษาอยูวัดมงคลสามัคคีธัมโมทัยในเวลาตอมา ภาย หลังจากมีเหตุใหตองกลับจากธุดงคมาอยูวัดท่ระยองได ี ระยะหนึĀง “ชวงที่พระอาจารยธุดงคไปพบวาขนาดในชนบทที่หางไกล ยังมีเด็กจบ ป.6 ติดยาเสพติด ทำใหพระอาจารยคิดจะทำโรงเรียนเพื่อสรางโอกาสทางการศึกษา และปลูกฝงคุณธรรมใหกับเด็กยากจน” พระอาจารยวิทยาบอกถึงแรงบันดาลใจในการ รวมกอตั้งโรงเรียน บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 21 p17-32.indd 21 5/25/10 3:13:10 PM

“เพื่อใหเปาหมายบรรลุผลไดงายขึ้น เราจึงตัดตัวแปรที่เปนอุปสรรคออกไป โดยเราวางแผนการทำงานตั้งแตปแรกที่เปดโรงเรียนเลย วาเราจะรับเด็กตั้งแตชั้น ม.1 โดยรับเด็กมาบวชเปนเณรที่วัดเรา เพื่อใหมีกฎระเบียบ มีพระอุปชฌายเดียวกันหมด จะ ไมรับเณรจากวัดอื่นมาเรียน เพราะตางวัด ตางพระอุปชฌายกฎระเบียบก็ตางกัน ทำใหเปนอุปสรรคตอการควบคุมดูแลปกครอง และเพื่อใหการอบรมบมนิสัยเปนไปอยาง ตอเนúĀอง เราจึงใหนักเรียนอยูประจำ ไมรับแบบไป-กลับ” วางแผนกอนดำเนินการ แมพระอาจารยวิทยาจะคำนึงถึงปจจัยแหงความสำเร็จไวตั้งแตแรก หากก็มีอุปสรรคอีกหลายประการใหตองฝาฟน ดวยเปนการกอตั้ง โรงเรียนบนความขาดแคลน “ไมมีอะไรเลย แมกระทัĀงความรูที่จะเปดโรงเรียนยังไมมีเลย กลับไปหาอาจารยโรงเรียนมัธยมที่พระอาจารยจบมา อาจารยใหหนังสือมา อานเลมหนึĀง เรื่องการจัดการดวยระบบ 4 M เราก็เอามาตั้งคำถาม คำตอบ เขียนไวเปนขอๆ วาแตละอยางจะเอามาจากไหน 1.Man นักเรียนนþĀไมยาก เพราะขอมูลป 2528 มีเด็กประถม ไมไดเรียนตอมัธยมถึง 60-70 เปอรเซ็นตแคจากโรงเรียนประถมในจังหวัด ระยองก็มีเปนพันคน เราตองการแครอยเดียว ก็ประชาสัมพันธไปตาม โรงเรียนประถมก็หามาได 2.Material วัสดุอุปกรณหนังสือเรียน โตะ เกาอี้ก็ขอรับ บริจาคไปตามโรงเรียนเอามาซอมเขา ไดลูกศิษยที่เคยบวชเณรมาหา เห็น เกงทางอ็อกทางเชื่อมเหล็กก็ใหซอมโตะเกาอี้ให 3.Money เรื่องเงิน วัดนþĀโดยทัĀวไปเงินจะเขามาเฉพาะจาก การทอดกฐนิผาปาและบรจาคทิ วไปĀัมนไม ั พอใช  กต็องสรางกจกรรมขินมา้ึ บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 22 p17-32.indd 22 5/25/10 3:13:10 PM

ฟงแนวคิดและการวางแผนอยางเปนขั้นเปนตอนแลวดูเหมือนจะเปนเรื่อง งาย แตในความเปนจริงพระอาจารยวิทยาในขณะเริĀมกอตั้งโรงเรียนยังไมเปนที่รูจักเชน ทุกวันนþ้เพียงแนวคิดที่ดีเห็นทีจะไมสามารถดึงดูดใหคนเขาวัดบริจาคทรัพยไดเปนแน กิจกรรมที่พระอาจารยเอยถึงจึงเปนอีกหนึĀงวิธีการในการกาวผานอุปสรรคที่นาสนใจ 4.Method วิธีการ ก็คือ การรับเด็กเขามาบวชเพื่อเรียนตอ ม.1 เราจะเอาเด็กที่จบ ป.6 และอยากเรียนตอแตวายากจน มาบวชเปนเณร โดยไมรับเณรจากวัดอื่นเลย พอไดเด็กมาก็มองหาผูบริจาคเปนเจาภาพใน การบวชเณร ทุนทรัพยที่ไดจะไดใชเปนทุนดำเนินการของโรงเรียนตอไป” บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 23 p17-32.indd 23 5/25/10 3:13:11 PM

““«—•³Ãœ¡®«°‡°¡ nŸ°•±½¡†»¡³ — »™y—œ¡®«° ¶ 25 ˜¥‰Ÿ°¼ƒj 5 œ¡¡§° ¿ŸjŸ³‰µÃ«»¨³ † ¿ŸjŸ³»ƒ¡’²“«®¿¡»£  »œ¡°®»¡°¿Ÿj¿’k’·©Ÿ« ¿Ÿj¿’k¾˜k©¥  ©¡µ«™£¶€»¨€¥¯“”¶ Ÿ†ƒ£«®¿¡ œ·’“¡†Á ¿ŸjŸ³«±—°‡˜°¡Ÿ³»¡°€Â“k«†¾‰k’k°—€°¡»Ÿµ«† “²’“j«š·k¾©ãj•°†€°¡ »Ÿµ«†»œµÃ«¾©k¿’k˜°¡Ÿ³—¯€€°¡»Ÿµ«†Ÿ°’´†ƒ—»k°¥¯’ ¾—™a¼¡€€Â»‰²ã¡¯ŽŸ—“¡³‰j¥ ¥j°€°¡ €¡®•¡¥†Ÿ©°’¿• ¾—¨Ÿ¯ —¯Ä—Ÿ°»™y—™¡®–°—¾—œ²–³˜¥‰»‘¡ ¿’kk°¡°‰€°¡ œj«ƒk° ™¡®‰°‰—Ÿ°Ÿ°€•³»’³ ¥ œ«™a•³Ã 2 €Â»‰²ã¡«†—° € ™a”¯’Ÿ° ¯˜¿™»‰²ã—° €¡¯ŽŸ—“¡³ »£  « j°†—ùľƒ¡Á €Â¡·k‡¯€ †°—Ÿ¯—€Â†j° ´Ä— œ«Ÿ°”´†‡¶’©—´Ā†€Â¿Ÿj‡±»™y—¼£k¥•³Ã‡®“k«†«°¦¯ ˜°¡Ÿ³«†ƒ—«µÃ—¼£k¥ •³Ã—ùĀ ¿ŸjŸ³—¯€€°¡»Ÿµ«†»k°Ÿ° ¶j†»€³Ã ¥Ÿ°»™y— 10 ™a¼£k¥ »œ¡°®œ¡®«°‡°¡ n€Âƒ²’¥j°»¡°¿Ÿjƒ¥¡ ‡®Ÿ«†»¡µÃ«†€°¡¡®’Ÿ•¶—¾©k¿’k»†²—Ÿ°€Á »™y—©£¯€ œ«»¡°»¡²ĀŸœ´Ā†œ°«°¦¯ “¯¥»«†¿’k€Â “k«†¡·k‡¯€œ«” ที่สุดวันที่ 16 พฤษภาคม 2529 โรงเรียนมงคลวิทยาก็สามารถเปดสอนไดเปนผลสำเร็จ มีนักเรียนสามเณรชั้น ม.1 รุนบุกเบิก 100 คนครบตามเปาหมาย โดยมีพระวิทยาเปนผูจัดการ พระมหาพิศ เปนครูใหญและมีครูคฤหัสถ(ครูที่ไมใชพระ) อีก 7 ทาน ใชโตะและเกาอี้เรียนที่ขอความอนุเคราะหของเก าจากที่อื่นมาซอมแซม ชนะปญหาดวยปญญา บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 24 p17-32.indd 24 5/25/10 3:13:11 PM

และเมื่อไดคิดไวแลวจะตองเปดเปนโรงเรียนประจำ ผสานบานและโรงเรียน เขาไวดวยกัน เพื่อใหการอบรมบมเพาะมีความตอเนÿĀอง ที่พักและอาหารจึงเปนอีก ปจจัยที่มองขามไปไมไดจึงไดสรางกุฏิชัĀวคราวเพิĀม 10 หลัง และดัดแปลงกุฏิเกา 4 หลัง เปนอันไดที่พักเพียงพอกับจำนวนสามเณร สวนเรื่องปากทอง เรื่องใหญรายวันสำหรับการเลี้ยงดูสามเณรวัยกำลังกิน กำลังนอนรอยๆ รูป พรอมใหการศึกษาฟรีทุกอยาง ลำพังเงินทำบุญจากการเปนเจา ภาพงานบวชคงไมเพียงพอที่จะบริหารจัดการไดตลอดปเปนสิĀงที่พระอาจารยวิทยา มองวาไมใชปญหา “+Rc=$GSIORcEcCCW%TI$V; _ETOD[_CYO*c9DCT+;9Z$IS;;Wh cC_'D_Mf;CW9WgcM;@ER-_5EO67TD _EþgCLO;=`E$_OT_5ECT_GD 100 E[= 9W`E$<V53<T7b$Ge c6CTcC@O $f_OT$S<%TICTbLMCO 7C @EROT+TEDLSg*7C;hUMCO`%$bM‰EOcI$O; _OT`$* 9Sh*MC6CT7S68Z*bLG*c=b;MCO `GI7GT6L6_%T+R_OT>S$CTbM$f MSg;bLG*c= bL;hU=GT bL@Eþ$`$*G*c= _EÿD$IT “`$* Iþ9DTJTL7E” _LTE-OT9V7D$fOO$<V53<T7%TILTEOTMTE`M* @O7O;MGS*IS6.āhOE8=$OS@_$Te 'S;;X* $f@T_5Ec= <V53<T7c6c$G%Āh; _5EEODE[= OO$<V53<T7`' 20 E[=$f@O $V;`GI” บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 25 p17-32.indd 25 5/25/10 3:13:12 PM

การวางแผนงานอยางเปนระบบ ความไมหวัĀนเกรงตอปญหา และใชปญญา แกไข เปนหลักที่พระอาจารยวิทยาใชในการบริหารจัดการโรงเรียน ใหกาวผานอุปสรรค และกาวเดินตอมาไดอยางมัĀนคง โรงเรียนมงคลวิทยาจึงเติบโตกาวหนาขึ้นตามลำดับ สามารถขยายระดับ ชั้นที่เปดสอนถึงระดับมัธยมศึกษาปที่ 6 ในป 2538 พรอมกับสิĀงปลูกสรางในสวนของ โรงเรียนที่เพิĀมขึ้นเปนลำดับ จนปจจุบันหากดูจากสิĀงกอสรางภายในวัดมงคลสามัคคี ธัมโมทัย ก็จะรูสึกวาเปนโรงเรียนมากกวาเปนวัด เพราะไมมีโบสถไมมีวิหาร ไมมีแม กฏุเจิาอาวาสสงกĀิอสรางทด่ีจะบูงบอกความเป นวดัมเพี ยงมณฑปประด ีษฐานพระพิทธรุปู หินออน และมณฑปพระพุทธบาทจำลอง นอกน้นเปั น อาคารเรียน หองสมุด หอนอน นกเรัยนสามเณรีบานพกครัูทพ่ีกสำหร ับครัทูเป่ีนพระภกษิุและศาลาหอฉนับงบอกถงึ การใหความสำค ญกั บโรงเร ัยนของผีบรูหาริ บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT E[+S$aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 26 p17-32.indd 26 5/25/10 3:13:12 PM

นอกจากการเติบโตของอาคารสถานที่โรงเรียนมงคลวิทยายังพัฒนาจน เปนโรงเรียนพระปริยัติธรรมที่ทันสมัยและกาวทันโลก ใครจะคิดวา โรงเรียนบนเขา ริม หาดแมรำพึง จังหวัดระยอง ที่รับนักเรียนจากครอบครัวยากไรในภูมิภาคตางๆ มาบวช เปนสามเณรเพื่อเรียนหนังสือฟรีโดยไมมีงบประมาณมหาศาลจากที่ไหน นอกจากเงิน บริจาคเปนหลัก จะเปนโรงเรียนที่บริหารดวยหลักการจัดการสมัยใหม (Modern Management) โดยนำเทคโนโลยีมาใชในการจัดการเรียนการสอน โรงเรียนมีหองปฏิบัติการคอมพิวเตอรที่นักเรียนสามารถเรียนไดในอัตรา 1 คนตอ 1 เครื่อง มีการเรียนการสอนผานระบบอินเตอรเน็ต ดวย E-Learning และ ELibrary คัดกรองขอมูลจากเว็บไซตดีๆ ทัĀวโลกมารวมไวดวยกันใหนักเรียนไดคนควา คุณธรรมนำเทคโนโลยี บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT E[+S$aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 27 p17-32.indd 27 5/25/10 3:13:13 PM

จนกลายเปนแหลงเรียนรูที่กวางขวางแตปลอดภัยจากอันตรายในโลกไซเบอรซึĀง ทั้งหมดนþ้พระอาจารยวิทยาเปนผูริเริĀมนำคอมพิวเตอรมาใชในโรงเรียน ศึกษาการใช โปรแกรมจนสามารถเปดอบรมใหกับขาราชการมาแลวหลายรุน และนัĀงคัดกรอง เว็บไซตดวยตนเองอยูหลายเดือน นอกจากนþ้ยังมีการเรียนการสอนภาษาอังกฤษโดยอาจารยชาวตางประเทศ และระบบเสียงตามสายแบบ 2 ภาษา (bilingual) ที่ฝกใหเณรเกงและกลาทางภาษาไมนอยหนาใคร กับมีหองสมุดที่เต็มแนนไปดวยหนังสือที่ทันสมัย ในสวนรมรื่นที่เปน แรงดึงดูดและสรางแรงบันดาลใจใหเกิดพฤติกรรมรักการอาน และหอนอนสามเณรที่สะอาดถูกสุขภาวะ สรางเสริมนิสัยรักความสะอาดและวินัยในการอยูรวมกันอยางนาทึĀง นอกจากจะเปนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา หนึĀงในไมกี่โรง ที่สามารถจัดการเรียนการสอน ในระดับมัธยมศึกษาตอนตน และตอนปลาย ได ครบทั้ง 6 ชั้นป (ม.1 ถึง ม.6) แลว นักเรียนสามเณรของโรงเรียนมงคลวิทยา เกือบ 100 คนในแตละปการศึกษา ลวนเปนนักเรียนที่มีคุณภาพ ไดรับรางวัลจากการแขงขัน ทักษะวิชาการทั้งระดับจังหวัด ระดับภูมิภาค และระดับประเทศ เปนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาเพียงโรงเรียนเดียวที่สามเณรสอบผานการคัดเลือกแขงขันใน งานโอลิมปกวิชาการระดับประเทศไดถึง 4 ปซอน ทั้งยังสามารถสอบเขาเรียนในระดับ มหาวิทยาลัยไดกวา 90 เปอรเซ็นตของนักเรียนที่จบในแตละป บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT E[+S$aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 28 p17-32.indd 28 5/25/10 3:13:14 PM

เปนโรงเรียนพระปริยัติธรรมแหงหนึĀงในไมกี่โรงเรียน ที่ตั้งอกตั้งใจผลิตเด็ก ดีมีคุณภาพอยางจริงจัง และมีนักเรียนสอบเขามหาวิทยาลัยไดเปนลำดับตนๆ ในขณะ ที่ทัĀวประเทศมีโรงเรียนพระปริยัติธรรมไมนอยกวา 400 โรง! ในความกาวหนาทันสมัยในเทคโนโลยีและระบบการเรียนการสอน สิĀงที่สำคัญยิĀงกวาความเกง ในทัศนะของทานเจาอาวาส ก็คือ “ความดีงาม” ที่สัĀงสมอยูใน สำนึกของนักเรียนสามเณรแตละคน ดวยความตั้งใจที่จะสงเสริมปลูกฝงใหสามเณรทั้งหมดที่จบออกไป เปนทั้ง เยาวชนที่เปยมความรูคูคุณธรรม เปนกำลังสำคัญของสังคมและรวมสรางความเขม แข็งใหประเทศชาติกระบวนการปลูกฝง “คุณธรรมนำความรู” จึงเปนภารกิจหลักของ โรงเรียน วาแตนักเรียนสามเณร เขาเรียนอะไรกันบาง เหมือนหรือตางกับนักเรียน มัธยมทัĀวไปอยางไร โรงเรียนมงคลวิทยา ถือเปนสวนหนึĀงของการจัดการเรียนการสอนโดยคณะ สงฆไทย จัดขึ้นตามระเบียบกระทรวงศึกษา วาดวยโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนก สามัญศึกษา พ.ศ.2514 บอกใหรูวาโรงเรียนแหงนþ้จัดตั้งขึ้นโดยมีพระเปนผูดำเนินการ แตจัดการ เรียนการสอนตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ โรงเรียนพระปริยัติธรรม ทัĀวไปเรียกกันสั้นๆ วา โรงเรียนเณร เนÿĀองจาก นักเรียนจะตองเปนสามเณรเทานั้น สำหรับในไทยแบงโรงเรียนพระปริยัติธรรมออกเปน 3 แผนก ตามหลักสูตรการเรียนการสอน คือ 1. การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเปนการเรียนพระปริยัติธรรมชั้น กลางและชั้นสูงของคณะสงฆไทย เชนเดียวกับการศึกษาของฆราวาสระดับมัธยมและ อุดมศึกษา แบงการเรียนเปน 8 ชั้น คือ ชั้นประโยค 1-2, ชั้นประโยคเปรียญธรรม (ป.ธ.) 3-4-5-6-7-8-9 การจัดการเรียนการสอนจะขึ้นอยูกับแตละวัด แตจะใชขอสอบ กลางระดับชาติผูที่จะมีสิทธิ์สอบบาลีจะตองสอบนักธรรมตรีไดกอนเปนเบื้องตน และ ไดมีขอกำหนดไววาเปรียญธรรมใดเทียบเทากับการศึกษาของฆราวาสในระดับใด โดยมีจุดมุงหมายของการเรียนเพื่อสืบทอดคำสอนพระธรรมวินัย และผลิตบุคลากรเพื่อรับใช งานพระศาสนา หลักสูตรการเรÿยนการสอน บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 29 p17-32.indd 29 5/25/10 3:13:15 PM

2. ƒ³¤©·ƒª³Ÿ¤±œ¤µ£²–µ™¤¤¢¿šƒ™¤¤¢ เปนการเรียนพระปริยัติธรรมขั้น พื้นฐานและขั้นกลางเชนเดียวกับการศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา แบงการ เรียนเปน 3 ชั้น คือ ชั้นตรีชั้นโท และชั้นเอก เปนการเรียนพระธรรมวินัยที่นักปราชญ ไดแปลจากภาษาบาลีเปนภาษาไทยแลว เพื่อใหพระภิกษุสามเณรสามารถศึกษาพระ ธรรมวินยได ั อยางสะดวกทัĀวถึงขึ้น ชวยใหเผยแผพระพุทธศาสนาไดกวางไกลออกไป 3. ƒ³¤©·ƒª³Ÿ¤±œ¤µ£²–µ™¤¤¢¿šƒ«³¢²ç©·ƒª³ จัดต้ังข้ึนเพ่ือใหพระภิกษุสามเณรไดมีโอกาสศึกษาสายสามัญตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ช้ัน มัธยมศึกษาตอนตน และตอนปลาย ท้งนั้ขþ้นอยึ กูับโรงเรียนเณรแตละแหงจะจัดการเรียน การสอนไดครบทง้ั 6 ชนป้ัหร อไม ื และสดสัวนของวชาสามิญับาลีและนกธรรมกัข็นอย้ึ ูกับบริบทของแตละโรงเรียน จุดประสงคของการศึกษาแผนกน้þก็เพ่ือชวยใหพระภิกษุสามเณรมความรีทูงทางโลกและทางธรรมสามารถปร้ับตั วให ัเขากบสั งคมได ั นอกจากนย้þงัมงใหุไดเขาศกษาตึอระด บปร ัญญาตริ และปร ี ญญาโทในมหาว ิทยาลิยสงฆัตอไป บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT E[+S$aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 30 p17-32.indd 30 5/25/10 3:13:15 PM

เปดโอกาส แตไมปดทางเลือก สำหรับที่โรงเรียนมงคลวิทยาจะเนนวิชาสามัญเปนหลัก เหมือนโรงเรียน มัธยมทัĀวไป คือถาเปนชั้นมัธยมปลายก็จะเรียนวิชาเคมีชีววิทยา ฟสิกสสังคม ภาษา ไทย ภาษาอังกฤษ แตจะมีวิชาบาลีและนักธรรม เปนวิชาในตารางเรียนดวย ดังนั้น นอกจากการสอบวัดผลในวิชาสามัญเหมือนนักเรียนมัธยมทัĀวไป นักเรียนโรงเรียนมงคลวิทยาจะตองสอบวัดผลนักธรรมเชนเดียวกับสามเณรทัĀวไปดวย ซึĀงสวนใหญสามเณรที่นþĀก็สอบไดเปนนักธรรมตรีนักธรรมโทกันทั้งนั้น แตสำหรับบาลีเนÿĀองจากไมไดมุงเนนจึงไมสามารถสอบแขงขันกับโรงเรียนที่สอนบาลีเปนหลักได หากจะมองวาดวยสัดสวนของการมุงเนนในวิชาสามัญ เปนปจจัยหนึĀงที่ทำใหนักเรียนเณรจากที่นþĀสอบติดมหาวิทยาลัยของรัฐมากกวานักเรียนเณรโรงเรียนอื่นก็อาจจะเปนไดแตโรงเรียนมัธยมทัĀวไปหลายโรงซึĀงเรียนแตวิชาสามัญ ก็ไมไดมีนักเรียน สอบเขามหาวิทยาลัยไดเกือบยกหองเชนนþ้ที่สำคัญคือโรงเรียนมีระบบดูแลชวยเหลือ นักเรียนดานการเรียน โดยครูจะศึกษามาตรฐาน จัดกลุมนักเรียนและครูที่ปรึกษา นอกจากนั้นยังมีการศึกษานักเรียนเปนรายบุคคล เพื่อคัดกรอง และจัดกิจกรรมสงเสริม และพัฒนานักเรียน และมีการเชิญครูภายนอกมาสอนเสริมดานวิชาการใหกับนกเรั ียน จำนวนตัวเลขผูสอบเขามหาวิทยาลัยของรัฐไดสูงเปนอันดับหนึĀงและสองใน บรรดาโรงเรียนพระปริยัติธรรมสายสามัญดวยกัน แมจะบงชี้ถึงผลสำเร็จในการจัดการ เรียนการสอนของทางโรงเรียนในแผนกสามัญ แตดูจะแยงกับเปาประสงคของการเปน โรงเรียนพระปริยัติธรรมที่มุงเนนการเปนธรรมทายาทสืบทอดพระพุทธศาสนา เพราะ เมื่อจบการศึกษาระดับมัธยมศึกษานักเรียนสวนใหญก็เลือกที่จะสึกและเรียนตอใน มหาวิทยาลัยทัĀวไป แทนการศึกษาตอในมหาวิทยาลัยสงฆ พระอาจารยอธิบายเพิĀมเติมดวยแนวคิดที่ชัดเจนตอเปาหมายในเรื่องนþ้วา “ตองเขาใจวาเด็กเมื่อจบ ม.6 เขาสึกหมด เพราะหนึĀง เด็กไมได ศรัทธาที่จะบวชแตตน แตเขามาบวชเปนเณรเพื่ออาศัยเรียน สองเขาไมได ศรัทธาที่จะบวชตลอดชีวิต เมื่อบวชแลวเขาจึงไมไดศรัทธาจะบวชพระตอ บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT E[+S$aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 31 p17-32.indd 31 5/25/10 3:13:16 PM

เปาหมายของพระอาจารยก็เพ่ือเปดโอกาสทางการศึกษาใหเขา เทานน้ัแตเขาจะเป  นอะไรพระอาจารย  ไมไดบงคับัแมกระทงการเลĀัอกวืาจะเรยนี คณะอะไรก็ไมบังคับ คือเราสรางโอกาสใหแกเสนทางท่เขาจะเป ี น แตการเลือก เสนทางเป นอสระของเขาิ เรื่องนù้พระผูใหญก็ตำหนิพระอาจารยวาสอนทางโลกจนเณรสึก หมด แตในความเปนจริงแลวตรงกันขามเปนการเพิĀมจำนวนดวยซ้ำ เพราะเรา เอาเด็กที่ยังไมเปนเณรเขามาบวช มาอบรมบมคุณธรรม และถึงเขาจะสึกไป อยางนอยเราก็ไดเพาะเมล็ดพันธุความดีไวแลว ดีกวาไมไดบวช ไมไดปลูกฝง คุณธรรมกันไวเลย พระอาจารยคิดวาเณรไมจำเปนตองเปนพระในวันนù้ชีวิตฆราวาส เปนสิĀงที่เขาจำเปนจะตองผาน จะไดไมสงสัย ไมเปนทุกขจากความสงสัย และเมื่อเขาไดผานแลวจะเลือกอยางไรก็แลวแตเขา จะมาบวชเปนพระก็ยังไม ชาเกินไป” แมการศึกษาที่โรงเรียนมงคลวิทยาจะไมไดมุงใหนักเรียนครองเพศ บรรพชตเปินหลกัหากแตกม็ไดิยอหย อนในการปล  กฝูงคณธรรมุตรงกนขัามกลบบัมเพาะเยาวชนใหเปนคนดีดวยการเรียนรูจากการปฏิบัติจริง และผสานการเรียนรูคุณธรรม ไวในกิจวัตรประจำวันและกิจกรรมพัฒนาผูเรียนอยางกลมกลืนเปนเนÿ้อเดียวกนั บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT E[+S$aE*_EÿD;C*'GIþ9DT 32 p17-32.indd 32 5/25/10 3:13:16 PM

<99 W g2 ค ุ ณธรรมนำการศึ กษา p33-50.indd 33 5/25/10 3:37:54 PM

p33-50.indd 34 5/25/10 3:38:00 PM

'Z5:EEC;U$TEJX$KT นกเรัยนมงคลวีทยาิ Š›ŒšÇ² ¢™£¢© ² ƒª³œ · ˜d 6 ƶ •¨£†±¿šš n O-NET ˜«Æ¶‰ƒ¨ º ³m †³¾‹¦ m £Áš¤±• ƶ ›œ¤±¾˜© ² เพียงปแรกที่โรงเรียนขยายการศึกษาจาก มัธยมศึกษาปที่ 3 เปน มัธยมศึกษาปที่ 6 นักเรียนก็สามารถสอบติดมหาวิทยาลัยของรัฐ และมีจำนวนผูที่สอบ เขามหาวิทยาลัยเพิĀมขึ้นเรื่อยๆ และ 5 ปที่ผานมา สามารถ«®›¾„n³¢¬³¨µ˜£³¦²£„®‰¤²‘ •n—·‰ 90 ¾œ®¤q¾Åš–qของจำนวนที่จบในแตละปเปนนักเรียนโรงเรียนพระปริยัติธรรมเพียงโรงเรียนเดียวที่š²ƒ¾¤¶£š«®›–µ• À®¦µ¢œcƒ¨µŒ³ƒ³¤˜¹ƒœdโครงงานวิทยาศาสตรของโรงเรียนแหงนþ้ไดรับรางวัลทุกปจาก หลายเวทีการประกวด ลาสุด โครงการวิทยาศาสตรสาขาวิทยาศาสตรประยุกตเรื่อง E.C.I. ผลิตพลังงานทดแทน ควา¤³‰¨²¦Œš±¾¦µ©À†¤‰‰³š¨µ˜£³©³«–¤q¤±•²›œ¤±¾˜© œd 2552 โรงเรียนไดรับรางวัลโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาดีเดน และ รางวัลครูผูสอนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาดีเดน จากสำนักงาน พระพุทธศาสนาแหงชาติรางวัลดีเดนดานการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนก สามัญศึกษา จากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาแหงชาติและไดรับการรับรอง มาตรฐานจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินผลคุณภาพการศึกษา («¢©.) จาก การประเมินทั้งสองรอบที่เพิĀงผานไป 2 คุณธรรมนำการศึกษา p33-50.indd 35 5/25/10 3:38:04 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 36 ผลงานเหลานþ้อาจไมใชเรื่องเกินความคาดหมาย หากโรงเรียนมงคลวิทยา เปนโรงเรียนที่สอบคัดเลือกเด็กเรียนดีระดับหัวกะทิครอบครัวมีความพรอมสนับสนุนใน ทุกดาน หรือโรงเรียนมีการเก็บคาเลาเรียนที่แพงลิบลิĀว ตรงกันขาม โรงเรียนแหงนþ้คัดเด็กจากคุณสมบัติเพียงจบชั้น ป.6 มีผลการ เรียนในระดับแคพอจะเรียนตอระดับมัธยมไดความประพฤติดีครอบครัวฐานะยากจน ที่สำคัญเปนโรงเรียนที่ไมมีการเรียนเก็บคาเทอมแมแตบาทเดียว ใหฟรีทุกอยาง ไมวา จะเปนการเรียนการสอน เครื่องนุงหม ที่พัก อาหาร หรือแมกระทัĀงหนังสือเรียน และ อุปกรณการเรียนทุกชิ้น! ผลแหงความสำเร็จขางตน จึงสงผลใหโรงเรียนมงคลวิทยาเปนที่รูจัก สราง ความเชื่อมัĀนและความภาคภูมิใจใหกับผูปกครองและนักเรียน ขณะเดียวกันก็เปนตัวบง ชี้ถึงการบรรลุเปาหมายของพระอาจารยวิทยา เจาอาวาส ผูกอตั้ง และผูจัดการโรงเรียน ในการชวยเหลือใหโอกาสทางการศึกษาแกเด็กยากจน ใหสามารถเรียนจบในระดับ อุดมศึกษาใหไดมากที่สุด สวนอีกเปาหมายหนึĀง ซึĀงเปนเปาหมายตั้งตนในการกอตั้งโรงเรียนของพระ อาจารยวิทยา และทางโรงเรียนยังคงใหความสำคัญมาโดยตลอด คือการปลูกฝงคุณ ธรรมใหกับเยาวชน เปาหมายนþ้แมไมสามารถชี้วัดความสำเร็จเปนตัวเลขไดแตดวย การกลาวขวัญจากสังคมรอบขาง วานักเรียนโรงเรียนนþ้ไมของเกี่ยวกับอบายมุขอยาง แนนอน คงจะเปนเครื่องการันตีที่เพียงพอแลวกระมัง โรงเรียนแหงนþ้มีกระบวนการอยางไรในการบมเพาะ หลอหลอมนักเรียนใหบรรลุเปาหมายทั้งดานการศึกษาและคุณธรรม จึงเปนเรื่องที่นาสนใจยิĀง เราจะไปตาม ติดชีวิตของนักเรียนสามเณรโรงเรียนมงคลวิทยา โรงเรียนที่ผสานบาน วัด และ โรงเรียนไวในที่แหงเดียวกัน ตั้งแตการรับสมัครเขาเรียนกันเลย จากคำเลาลือและเห็นจากคนใกลชิดถึงความสำเร็จในการเขาศึกษาตอใน ระดับมหาวิทยาลัย และความประพฤติที่ดีขึ้นของนักเรียนรุนพี่ที่จบจากโรงเรียนแหงนþ้ทำใหชวงเดอนมื ีนาคมของทุกปมีเด็กชายนับรอยจากทุกถิĀนทัĀวไทยมุงหนามาสมัคร สอบเขาเรียนที่โรงเรียนมงคลวิทยา กวาจะไดเปนนักเรÿยนโรงเรÿยนมงคลวþทยา p33-50.indd 36 5/25/10 3:38:08 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 37 ขั้นตอนการรับสมัครแมจะไมแตกตางจากโรงเรียนมัธยมทัĀวไป คือ สมัคร สอบขอเขียนวิชาภาษาไทย คณิตศาสตรภาษาอังกฤษ และสอบสัมภาษณแตเกณฑชี้วัดตัดสินใจรับเปนนักเรียนจากคณะครูที่เปนคณะกรรมการคัดสรรก็มีความตางกับ โรงเรียนทัĀวไปหลายประการทีเดียว คุณสมบัติของผูสมัครที่กำหนดไววา จบชั้น ป.6 มีความประพฤติดีมีฐานะยากจน (มีใบรับรองจากผูใหญบานหรือจากโรงเรียนเดิม) และมีการเรียนดีในการ พิจารณามิไดมุงเนนคัดเด็กเกง แตเนนคัดเด็กดีที่ยากจน สวนผลการเรียนหรือการสอบ คัดเลือกนั้นจุดมุงหมายหลักกเพ็ ียงเพื่อใหนักเรียนพอจะเรียนตอไดโดยไมลำบากนัก “˜°†ƒ—¨«˜ž°§°«¯†€¢§¿Ÿjšj°— •j«†¿Ÿj¿’k¼Ÿk€¡®•Ā†¯ ABC »¡°€Â ¾©k¿™—Ā¯†•j«†“«—¨«˜¨¯Ÿž°§‘n—Ā¯—¼©£®ƒj® ¼£k¥Ÿ°•j«†¾©kw†¾©Ÿj •j«†€¯— ‡—€¥°‡®¿’ j €k¡Â˜» ¯ °»¡ k  —³ ¼“•j ¨±ƒ ó ワ «»¡ µ «†«†ƒ¥°Ÿ™¡®œ¢“ õ ²™‡‡w ˜¶ —Ÿ¯ œ³«¼Ÿ j j ©£° ƒ—»©—½¡†»¡   —»™ ³ —½¡†»¡ y  —’ ³ ’—¯ ¨² ¯ œ ° °Ÿ»«°£€•· »€»¡Ÿ°» ó °»¡ k  —³ Š†Ā´ »¡°¿Ÿj« °€¡¯˜»œ¡°®»’€«†»¡°¼Ÿk‡® °€‡— ¼“j»°»™y—»’€’³»’€€£j¶Ÿ—Äù‡® •±¾©k»’€«†»¡°»¨³  ¼“j€Â’·¿’k °€ƒj®‡°€€°¡»©Â—€¯—“«—¨«˜¼ƒj¥¯—¨«†¥¯— ‡® ¿™¡«k·€•³ “«—˜¥‰»™ ³ ——°ƒ©¡ y «»µ °Ÿ°»¡ k  —¼£ ³ ¥k” †¤šº Š¤¹ š˜¤ µ qÀŸ™ƒ¤±« ʵ ‰² ¬¤®†¤ ¸ º ƒmหนงในคณะครĀึผูทำหน ูาทค่ีดเลัอกนืกเรั ยนให ีรายละเอยดี p33-50.indd 37 5/25/10 3:38:08 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 38 เมื่อผานการสอบขอเขียน สอบสัมภาษณพอแมหรือผูปกครองเซ็นตสัญญารับทุนเรียนฟรีจากทางโรงเรียนคนละ 6,500 บาทตอปก็เปนอันเสร็จสิ้นหนาที่ใน การหาโอกาสทางการศกษาให ึกบบัตรหลานของผุปกครอง ูขณะทข่ีนตอนบ้ัมเพาะคณธรรมุ ในโรงเรียนกำลังจะเริĀมขึ้น วาที่นักเรียนทุกคนจะตองบวชเปนนาคนุงขาวหมขาว อบรม 1 เดือน ทดลองใชชีวิตเหมือนนักเรียนสามเณรรุนพี่ทุกอยาง เพื่อเรียนรูชีวิตความเปนอยูและ ปรับตัวสูการเปนนักเรียนสามเณร กระบวนการเริĀมตั้งแตการอบรมพัฒนาจิต (ดวยความที่พระอาจารยวิทยา เปนพระปาซึĀงมีการพัฒนาจิตเปนกิจหลักที่สำคัญที่สุด ดังนั้นการพัฒนาจิตดวยการฝก สมาธิจึงไดสอดแทรกใหอยูในชีวิตประจำวันของสามเณรทุกรูป และในการฝกอบรม คณะครูอยางสม่ำเสมอ) เรียนทักษะวิชาการเพื่อปรับพื้นฐาน และเรียนรูวิธีดูแลสุข อนามัยในชีวิตประจำวัน เนÿĀองจากเปนนักเรียนประจำที่ตองดูแลที่พัก ขาวของเครื่องใช และเครื่องนุงหมดวยตนเอง และสิĀงที่ขาดไมไดตองทำใหสำเร็จกอนการเปนนักเรียน ก็ คือ การสานขาตั้งบาตร เนÿĀองจากสามเณรวัดนþ้ฉันอาหารในบาตร บวชนาค เตรÿยมความพรอมกอนเปนนักเรÿยน p33-50.indd 38 5/25/10 3:38:08 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 39 ในชวงเดือนเมษายนของทุกปหากใครไปที่วัดเขาสาปจึงไดเห็นเหลานาค ตัวนอยหลายสิบชีวิต นัĀงทำสมาธิเรียนเขียนอาน ซักผา ถูพื้น ลางบาตร หรือสานขา ตั้งบาตรกันอยางตั้งอกตั้งใจเปนทิวแถว แตขณะเดียวกันพระอาจารยและคณะครูก็ไม ลืมถึงธรรมชาติของเด็กที่ตองจากบานมาอยูในกฎระเบียบใหมอันเครงครัด ในชวงของ การบวชเปนนาคจึงมีกิจกรรมทัศนศึกษา เพื่อปลอบประโลมใจคลายความคิดถึงบานให กับเหลานักเรียนใหมดวย เมื่อผานจากขั้นตอนการเปนนาค ทุกคนก็จะไดรับการบวชเปนสามเณร เปลี่ยนไปครองผาเหลือง เปนนักเรียนโรงเรียนมงคลวิทยาอยางเต็มตัว แตบางคนถอด ใจถอนตัวตั้งแตเปนนาคไปเลยก็มีขั้นตอนการฝกฝนเพาะบมของโรงเรียนนþ้เขมขนเชน ไร ลองไปดูกัน เชาตรูของวันใหมขณะที่ฟายังไมทันสาง เสียงระฆังดังขึ้น ปลุกใหเณรนอย ที่กำลังหลับสบายรีบลุกขึ้นทำกิจวัตรสวนตัว กอนจะไปรวมกันที่ศาลาหอฉันเพื่อทำวัตร เชา และตอดวยกิจวัตรตามความรับผิดชอบอีกยาวเหยียดตลอดวัน p33-50.indd 39 5/25/10 3:38:09 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 40 เวลา กิจกรรม 4.30 น. ตื่นนอน ทำวัตรเชา พรอมกันที่ศาลาหอฉัน (ปฏิบัติตามระเบียบการประชุม) 5.30 น. ออกบิณฑบาตของสายระยอง สายเพ 6.00 น. ออกบิณฑบาตของสายรอบวัด (สายใน) 7.00 น. กลับจากบิณฑบาต ทำกจวิ ตรประจำว ันั (ปฏบิตังานในหน ิาทร่ีบผั ดชอบประจำ ิ ) 7.30 น. ฉันภัตตาหารเชา 8.30 น. เขาเรียน (ปฏิบัติตามกฎการเรียนการสอน) 11.00 น. ฉนภั ัตตาหารเพล 12.30 น. เขาเรียนภาคบาย 16.00 น. เลิกเรียน ทำกิจวัตรเย็น (งานในหนาที่รับผิดชอบประจำ) 18.00 น. ตรวจเช็คหนังสือที่หองสมุด 18.30 น. ม.ตนทำการบาน คนควาที่หองสมุด 19.00 น. ทำวัตรค่ำ (อาจเปลี่ยนแปลงไดตามความเหมาะสม) นัĀงสมาธิ 20-30 นาที อบรม 19.30 น. ม.ปลายทำการบาน คนควาที่หองสมุด 21.30 น. จำวัด วันหยุดเรียน วันเสาร-อาทิตยหรือวันพระ-วันโกน (พิจารณาตาม ความเหมาะสม) วันประชุมสภา จัดประชุมสภาสามเณรทุกวันศุกร เวลาเริĀมประชุม (พิจารณาตามความเหมาะสม) ดูแลวแนนเอี๊ยดทุกกระเบียดนิ้ว ถาใครไมตั้งใจใฝเรียนจริงเห็นทีจะตอง ถอดใจอยางไมตองสงสัย ขนาดพระอาจารยวิทยายังเคยเอยปากดวยความเมตตาวา “ถาพอแมเขาไมจนจริง เขาไมเอาลูกมาบวชหรอก เปนเณรที่นùĀลำบาก ตื่นตั้งแตตี 4 รองเพลงก็ไมไดเตะบอลก็ไมได” กิจวัตรปลูกคุณธรรม p33-50.indd 40 5/25/10 3:38:10 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 41 ทั้งนþ้ดวยโรงเรียนมงคลวิทยามิไดเปนเพียงโรงเรียน หากแตไดผสานบาน วัด และโรงเรียนไวในสถานที่เดียวกัน ที่นþĀจึงตองเปนทั้งแหลงใหความรูทางวิชาการ เปนที่อบรมบมนิสัย และเปนที่พัฒนาจิต แนวทางการจัดการเรียนการสอน การ ปกครอง และธรรมเนþยมปฏิบัติซึĀงเปนการผสานสามบทบาทเขาดวยกัน จึงยอมตอง แตกตางจากโรงเรียนทัĀวไป »’€•³Ã—ùĀ“£«’©€™a“k«†™²˜¯“²“—« ·j¾—¥²—¯  “µÃ—“³ 4 •±¥¯“¡ ¨¥’Ÿ—“n©k°Ÿ œ€»†²— ¿Ÿj»€³Ã ¥k«†€¯˜«˜° Ÿ¶ “k«†¡¯€§°¦³£ 10 Š´Ā†»™y—“¯¥€±©—’ƒ¶‘ž°œ« j°†©—´Ā† ƒ²’’·¥j°›b€“—¨ŸÃ±»¨Ÿ«—°’—ùÄ»’€‡®’³¿’k¿©Ÿ ¼“j½¡†»¡³ —»«†€Â“k«†»kŸ¼Â†¼£® »ƒ¡†ƒ¡ j ’’¯ ¥ k ƒ¡“·«†•±†°—»™ k —•y Ÿ³ ¡˜¡«†¥ ¯ °»’j €»¡   —‡˜««€¿™ ³ »°‡®Ÿœ³—Ž°—ƒ ĵ ‘–¡¡Ÿ ¶ •³Ã’³¼—j—«—” พระอาจารยวิทยากลาวยืนยัน “”°Ÿ¥j°»’€½¡†»¡³ —œ¡® ™¡² ¯“²–¡¡Ÿ‡®Ÿ³ƒ¶‘–¡¡Ÿ‡¡² –¡¡Ÿ »kŸ¼Â†—°’¿©— »™¡³ ˜»•³ ˜†j° Á €°¡« ·j¾—¥¯’ « j°†—k« €Â¿Ÿj¿’k««€ ¿™»™y—»’€¼¥k—»©Ÿµ«—« ·jk°†—«€ »¡³ €¥j°Ÿ³«˜»“ p33-50.indd 41 5/25/10 3:38:10 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 42 ดังที่พระอาจารยวิทยากลาววาศิษยจะดีไดนอกจากการสรางวิถีในการฝก ตนใหกับนักเรียน ความเครงครัดเขมแข็งของทางโรงเรียน ครูเปนผูมีบทบาทสำคัญที่จะตองทำงานเป นทมี โดยเฉพาะท่โรงเร ียนมงคลวีทยาซิงครĀึทูง้ั 18 คน ไมไดมหนีาท เป่ีนเพียงผสอนวูิชาการ แตยังตองทำหนาท่เปี นผปกครองูชวยอบรมบมนิสัยเด็กนับรอยๆ ที่มาจากครอบครัวที่แตกตางกัน ไมเวนแมชวงปดเทอมภาคฤดูรอนที่ครูจะตองอยูสอบ คัดเลือกและดูแลนาคใหม ขณะเดียวกัน ไมวาทางวัดมีกิจกรรมใดก็ตองเปนเจาหนาที่วัดไปดวย โดยปริยาย เรียกวาทำงานกันแทบจะไมมีวันหยุด จึงตองยอมรับวาครูที่นþĀมีความทุมเท เสียสละเปนอยางยิĀง เพื่อใหไดครูที่ดีมีความรูความสามารถตรงตามวิชาที่สอน สวัสดิการครูจึงเปนสิĀงที่ทางโรงเรียนไมเคยมองขาม ไดจัดสวัสดิการทั้งที่พักและอาหาร จัดอบรม เทคนิคการสอน การเขียนแผน การทำวิจัย พัฒนาจิตดวยรูปแบบตางๆ พรอมเงิน เดือนที่มากกวาขาราชการครูมีโบนัสประจำปและโบนัสประจำ 10 ป โดยโบนัสประจำปจะเพิĀมขึ้นทุกปเริĀมที่ปแรก 10 เปอรเซ็นตปตอไปเพิĀม เปน 11,12,13 ไปเรื่อยๆ จนสูงสุด 20 เปอรเซ็นตและที่ตางจากองคกรทัĀวไปคือโบนัส ที่นþĀไมไดคิดเปนเปอรเซ็นตจากเงินเดือน แตคิดเปนเปอรเซ็นตจากเงินออมที่ครูแตละ คนฝากประจำไวตลอด 1 ปเพื่อสงเสริมใหครูเก็บออม บางปครูบางคนไดโบนัสเปน แสนทีเดียว นอกจากนþ้ยังมีความกาวหนาในหนาที่การงานในตำแหนงหัวหนาฝาย คือ ฝายบรหารทิ วไปĀั ฝายธรการุฝายวชาการิ ฝายกจการนิกเรัยนี ฝายเทคโนโลย สารสนเทศี ฝายบริการ และแมแตละฝายจะมีบุคลากรนอยมากถึงขนาดบางฝายมีหัวหนาฝายคน เดียวรับผิดชอบกิจกรรมภายในฝายทั้งหมด แตครูทุกคนก็ทำงานกันอยางเต็มที่ จึงเปนอีกองคกรหนึĀงที่เราไดเห็นถึงความทุมเทและผลตอบแทนซึĀงตางฝาย ตางใหแกกันอยางสูงสุดเพื่อประโยชนของนักเรียนเปนศูนยกลาง ครูที่เปนมากกวาผูสอน p33-50.indd 42 5/25/10 3:38:12 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 43 แมจะมผีาเหลองืและศลี 10 เปนต วกำก ับัแตวยรันวุยวันกุย็งคงเป ันของคกูนั ยงเมĀิ อเป่ื นโรงเร  ยนประจำท ีน่ีกเรัยนชายวียั 12-20 ปอยทูโรงเร่ียนทีง้ั 24 ชวโมงĀัขณะทคร่ีู ไมสามารถดหรุือทำโทษนกเรั ยนเณรได ีเชนนกเรั ยนปกต ี ิระบบทจะเอ่ี อให้ืนกเรัยนชายวียั รนเกุอบื 200 คนอยรูวมก นได ัอยางมวีนิยั และเปนปกต สิขุจงเปึนอกสีงทĀิน่ีาศกษาึ “»¡°ƒ—»’³ ¥‡®¿™˜¡²©°¡™€ƒ¡«†¿’k¿† €Â“k«†¨¡k°†¡®˜˜´Ä—Ÿ°‰j¥  ‡±£«† Ÿ°‡°€€°¡˜¡²©°¡™¡®»•¦ Ÿ³›e° —²“²˜¯ã㯓²««€€Œ ¡®»˜³ ˜ ›e° “¶£°€°¡•±©—k°•³Ã œ²‡°¡‘°“¯’¨²—½•§š·k€¡®•±š²’ ¼£®›e° ˜¡²©°¡•³Ã¾‰k¡®˜˜¨ž°¨°Ÿ»‘¡ ‡±£«†Ÿ°‡°€ ƒ‘®¡¯ŽŸ—“¡³»°‡®»£µ«€™¡®–°—¨ž°´Ä—Ÿ°€j«—»œµÃ«¥°†€°¡˜¡²©°¡ ¼£k¥¨j¥—•³Ã»©£µ« »°€Â‡®ƒ¯’»£µ«€•³Ÿ˜¡²©°¡«†»°€¯—»«† ½’ »°‡®ƒ¯’»£µ«€—° €–¡¡ŸŸ—“¡³¼£k¥ —° €–¡¡ŸŸ—“¡³€Â¿™ƒ¯’»£µ«€–¡¡ŸŸ—“¡³€¡®•¡¥†“j°†Á ‡¶’»’j—«†»¡°ƒµ«¾©k»’€£†Ÿµ«•±‡¡²†Ÿ³†°—‡¡²†•³Ã“k«†¡¯˜š²’‰«˜ Ÿ³€°¡ ˜¡²©°¡™€ƒ¡«†•³Ã¾©k«±—°‡»°‡¡²†Á •¯Ä†¼“j†“¯Ä† ”«’”«— ¾ƒ¡•±š²’€ÂŸ³€¡®•¡¥†  ¶“²–¡¡Ÿœ²‡°¡‘° ©¡µ«¼Ÿk¼“j€°¡‡¯˜¨´€¿£j««€€Â“k«†šj°—€°¡¥²—²‡ˆ¯ ‡°€¦°£«†¨ž° ¨°Ÿ»‘¡€j«—»•j°—¯Ä— »¡°œ˜¥j°»°›b€“¯¥»«†€¯—¿’k•¯Ä†ž°¥®š·k—±¼£®€°¡•±†°—»™y—©Ÿ·j ƒ‘®” พระอาจารยวิทยาใหรายละเอียดระบบธรรมาธิปไตยในโรงเรียนมงคลวิทยาที่เนน ใหนักเรียนปกครองกันเอง เสียงเคาะระฆังใหญ 3 จบในทุกวันศุกรเรียกใหนักเรียนและครูทั้งโรงเรียน มารวมกันอยูณ บริเวณลานโลงขางหองสมุด เนÿĀองจากการประชุมสภาสามเณรกำลัง จะเริĀมตนขึ้นอีกครั้งหนึĀง ภายในสภานอกจากประชาชนชาวสามเณรแลว ยังมีผูมี ตำแหนงบริหารหลากหลายฝาย ปกครองกันเองดวยธรรมาธþปไตย p33-50.indd 43 5/25/10 3:38:12 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 44 †”±ºn›¤µ¬³¤ เรียกวาคณะธรรมบาล มีนายกธรรมมนตรีเปนหัวหนา และมีธรรมมนตรี 8 กระทรวงเปนหัวหนาในการปฏิบัติงาน มีปลัดกระทรวงเปนผูชวยตามที่ไดรับมอบหมาย แตละกระทรวงจะมีหนาที่ความรับผิดชอบกำหนดไวชัดเจน ƒ¤±˜¤¨‰¢¬³•Â˜£ ดูแลความสงบ ปลอดภัยใหเณร ลงโทษเณรที่ทำผิดใน ขั้นตน และนำสงกระทรวงยุติธรรมในการตัดสินคดีความ ƒ¤±˜¤¨‰£¹–µ™¤¤¢ ตัดสินคดีความที่สงมาจากกระทรวงมหาดไทยใหความ ยุติธรรมกับสามเณร ธรรมาธิปไตย โรงเรียนมงคลวิทยา อำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร คณะธรรมบาล นายกธรรมมนตรี อำนาจตุลาการ กระทรวง มหาดไทย กระทรวง ยุติธรรม กระทรวง คมนาคม กระทรวง การคลัง กระทรวง ศึกษาธิการ กระทรวง สาธารณสุข กระทรวง พลังงาน กระทรวง เกษตร ธรรมสภา ประธาน สภา สมาชิก วุฒิสมาชิก ฝายคาน ธรรมบาล ศาลชั้นตน (ธรรมมนตรียุติธรรม) รองนายกสายบิณฑบาต รองนายกสายกุฏิที่พัก ศาลฎีกา (เจาอาวาส) ศาลอุทธรณ (คณะครู) p33-50.indd 44 5/25/10 3:38:15 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 45 ƒ¤±˜¤¨‰†¢š³†¢ ดูแลเรื่องน้ำ ไฟฟา ปรับปรุงถนนหนทาง ƒ¤±˜¤¨‰ƒ³¤†¦²‰ ดูแล ควบคุมเรื่องของกินของใชที่เณรบิณฑบาตมาได และดูแลการจัดเลี้ยงเมื่อมีคนมาเลี้ยงอาหารเณร แตหามไมใหพระเณร ดูแลเรื่องเงิน ƒ¤±˜¤¨‰©·ƒª³™µƒ³¤ ดูแลอุปกรณการเรียนการสอน อาคารเรียน และการ จัดมีพิธีกรรม ƒ¤±˜¤¨‰«³™³¤”«¹„ ดูแลเรื่องยา ปฐมพยาบาลเบื้องตน ถาเกินความ สามารถสงครูฝายอนามัย ดูแลการทำความสะอาดหองน้ำ การกำจัดขยะ ในโรงเรียน ƒ¤±˜¤¨‰Ÿ¦²‰‰³š ดูแลเรื่องการใชไฟฟา อุปกรณและควบคุมการใชพลังงานในวัด ƒ¤±˜¤¨‰ƒ³¤¾ƒª–¤ ดูแลตนไมในวัด และเครื่องมือที่ใชในการเกษตร นอกจากนย้þงมัรองนายกธรรมมนตรีสายบีณฑบาติดแลควบคูมสายบุณฑบาติทงหมด้ัและรองนายกธรรมมนตรกีฏุทิพ่ีกัดแลควบคูมการใชุทพ่ีกของสามเณรทังหมด้ั †”±¨¹“µ«¢³Œµƒ มีคณะครูและพระภิกษุในวัด ทำหนาที่ใหคำปรึกษาและกลัĀนกรองกฎ p33-50.indd 45 5/25/10 3:38:15 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 46 ระเบียบ ที่สภานักเรียนเสนอ กฎ ระเบียบ ขอบังคับทุกขอจะตองผานมติสภากอนจึงจะ นำไปใชไดสภามีขอบเขตอำนาจสามารถทำไดทุกเรื่อง เพราะมีวุฒิสภาเปนผูกลัĀน กรองและใหคำแนะนำ สวนเจาอาวาสถาไมเห็นดวยก็มีสิทธิยับยั้งใหสภาพิจารณาใหม ครั้งที่ 2 และครั้งที่ 3 แมองคประชุมจะจำลองมาจากการบริหารประเทศ แตการเปดประชุมยังคง เอกลักษณของโรงเรียนมงคลวิทยา เริĀมดวยประธานสภานำกลาวบูชาพระรัตนตรัย และ นำนัĀงสมาธิกอนที่จะดำเนินการประชุมตามระเบียบวาระที่ไดวางหลักเกณฑไว วาระที่ 1 ประธานสภาแจงใหที่ประชุมทราบ วาระที่ 2 รับรองผลการประชุมในครั้งที่ผานมา ไมวาจะเปนนักเรียนเณร หรือคณะวุฒิสมาชิกถามีขอสงสัยหรือไมพอใจการประชุมครั้งกอนและไม รับรองผลการประชุมก็สามารถซักถามไดในวาระนþ้ วาระที่ 3 นายกธรรมมนตรีและธรรมมนตรีกระทรวงตางๆ แจงผลงานใน สัปดาหที่ผานมา วาระที่ 4 ตั้งกระทูถามธรรมมนตรีสมาชิกทุกคนและวุฒิสมาชิกตั้งกระทู ถามการทำงานของธรรมมนตรี วาระที่ 5 เสนอการทำงาน นักเรียนสามเณรและคณะวุฒิสมาชิกเสนอให ธรรมมนตรีปรับปรุงการบริหารงาน การประชุมสภาเปนเรื่องที่ทางโรงเรียนใหความสำคัญใครจะขาดหรือจะลา ทุกครั้งตองแจงเปนลายลักษณอักษรตอประธานสภา และเปนสภาที่สงเสริมสิทธิ์และ เสรีภาพอยางแทจริง เพราะไมเพียงระบุไวในระเบียบการประชุมวา ทุกๆ รูป (คน) มีสิทธิ์และเสรีภาพเทาเทียมกันตามฐานะ สามารถแสดงสิทธิและเสรีภาพนั้นไดตาม ระเบียบและขั้นตอนการปฏิบัติของสภา หากแตใครไดไปสังเกตการณก็จะพบวา การ ตรวจสอบและเสนอแนะการทำงานของธรรมมนตรีและนายกธรรมมนตรีเปนวาระการ ประชุมที่ประชาชนชาวสามเณรสามารถทำไดอยางเสมอภาคจริงๆ กับอีกหนึĀงประโยชน ของสภาสามเณรคือบรรดาผูมีตำแหนงที่ไดฝกการทำงานเปนทีม ดำเนินการประชุม ปกครองคนกลุมมาก เมื่อจบออกไปก็มักจะมีบทบาทเปนผูนำในกิจกรรมของ มหาวิทยาลัย สภาสามเณรจึงเปรียบเหมือนหองเรียนประชาธิปไตยและแบบฝกการ ปกครองภาคปฏิบัติของนักเรียนโรงเรียนมงคลวิทยาเลยทีเดียว p33-50.indd 46 5/25/10 3:38:17 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 47 ขณะที่ประชาชนชาวเณรมีสิทธิ์ตรวจสอบการทำงานของฝายบริหาร แตเมื่อสามเณรกระทำผิด ซึĀงก็คงตองมีกันบางเพราะเปนวัยซนกันทั้งนั้น เชน ขาดทำวัตร หลายคร้งั ไมออกบิณฑบาต มาอยทู่หอพี ักในเวลาเรียน แอบไปเตะบอล หรือแอบเก็บ ขนมไวกินขนมตอนเย็น ฝายบริหารก็มีหนาท่และอำนาจจร ี ิงในการตัดสินลงโทษเชนกัน โดยธรรมมนตรกระทรวงมหาดไทยจะเป ีนผตรวจจูบและสั งใหศาลชนต้ันซงมĀึธรรมมนตรี ีกระทรวงยุติธรรมเปนผูตัดสินสอบสวน หากไมพอใจการตัดสินก็มีสิทธิ์ยื่นอุทธรณตอ คณะครูซึĀงเปนศาลอุทธรณหรือหากยังไมไดรับความเปนธรรมอีก ก็มีสิทธิ์ฎีกาตอ เจาอาวาส แตเทาที่ผานมาพระอาจารยยังไมเคยตองรับฎีกาเลยสักราย ผาขาวบำบัด เปนหนึĀงในบทลงโทษสำหรับนักเรียนที่ทำผิดระเบียบ โดยใหนักเรียนสามเณรเปลี่ยนจากการครองจีวรสีเหลืองไปนุงหมผาขาว นานเปนเดือนหรือ เปนป! แลวแตโทษที่ไดรับ เมื่อครองผาขาวคือเสียสิทธิ์การออกไปบิณฑบาต ทำใหตอง อาศัยขาวกนบาตรจากเพื่อนเณรคนอื่น จึงตองทำงานชดเชยตามแตคณะธรรมมนตรีมอบหมาย เชน กวาดลานวัด ถูพื้น ลางหองน้ำ พรอมกับใหฝกปฏิบัติจิต และปรับ พฤติกรรมกอนจึงจะไดกลับไปครองผาเหลืองดังเดิม หากยังทำผิดซ้ำซอนก็จะภาค ฑัณฑเพิĀมโทษ กันไป ผาขาวบำบัดจึงเนนใหผูกระทำผิดไดปรับพฤติกรรมมากกวาเปนการลงโทษ ใหเจ็บหรืออาย ดวยนโยบายหลักที่พระอาจารยมักบอกกับครูทุกคนเสมอคือตองเขาถึง เด็ก ดูวาเปนอยูอยางไร หากเขาทำผิดไมวาจะตั้งใจหรือไมตั้งใจ ตองเขาใจวาเพราะ อะไรเขาจึงทำผิดตองไตถามกอนทุกครั้ง และแมปจจุบันทางโรงเรียนจะปรับการลงโทษใหสอดรับกับสถานการณ สังคมมากยิĀงขึ้นใชกิจกรรมผาขาวบำบัด แทนการตีจากธรรมมนตรีเชนสมัยกอน หรือ การจับสึกไลออกทุกกรณþเชนเมื่อตั้งโรงเรียน 5 ปแรกแลวก็ตาม แตหากเปนความผิด เรื่องการลักขโมยของหรือรับปจจัยจากการเทศนหรือบิณฑบาต โทษยังคงเปนจับสึก ไลออกสถานเดียวเชนเดิม ดวยกฎเหล็กของโรงเรียนในการหามเณรรับปจจัยเด็ดขาด ไมเชนนั้นจะ ตองรับโทษสถานหนักถึงขั้นจับสึกไลออกจากโรงเรียน เปนปจจัยสำคัญใหโรงเรียนแหง นþ้ปลอดจากยาเสพติด 100 เปอรเซ็นต 3D สรางคนดี ผาขาว… กุศโลบายเพื่อปรับพฤติกรรม p33-50.indd 47 5/25/10 3:38:17 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 48 “¦‡ˆ¢‚¬‡¡±¼©”³“„¶¬ ´›¸l„l±  ´›¸l¼© ½¤¯ ´¼‡³˜ •l±¼¢±”°“”°¦¿“”°¦ª˜µĀ‡ ¬¬Àš ¦‡ˆ¢Ã•¸”°“‚±“Àš¼¬‡ ¼’¢–´Ä˜ùĀªl± ¢°™šxˆˆ°¡ ¼ ¶Ä¬À k ´¼‡³˜ k¬„l±¡±–´ÄÀª˜ˆ¯ ¬¡± ±‚±¡ ½¤¯¼¢±„°“¢¬‡„¢¸½¤¯˜°¼¢´¡˜–´Ä¼‚l± ±”°Å‡½”k”l˜¦k±À k¼©©³Ā‡¼©”³“ ½¤l¦ ”°¦¼¢±”l¬‡¼šz˜½™™¬¡k±‡ ¢¯¬±ˆ±¢¡o¼¬‡ÃÀ k©¸™™·ª¢´Ä ¦°“¼¢±ˆµ‡À k ´¼¢¶Ä¬‡‚¬‡¡±¼©”³“” พระอาจารยวิทยากลาว กระทรวงศึกษาในปจจุบันใหสถานศึกษามุงเนนดูแลเด็กดวยระบบ 3 D คือ Democracy =ER-T:þ=c7D Decency $TE6U_;V;-ÿIþ7`<<Iþ8W:EEC Iþ8Wc9D Drug free =GO6DT_L@7V6 อยางนþ้เห็นทีจะตองบอกวา 3D สรางเด็กดีอยางไดผลหากโรงเรียนมุงมัĀน ตั้งใจจริง โดยจะเห็นตัวอยางไดจากโรงเรียนมงคลวิทยาโรงเรียนแถวหนาในการใช 3D มาอยางตอเนÿĀอง ไมวาจะการปลูกฝงประชาธิไตยผานการปกครองระบบธรรมาธิปไตย การสรางคานิยมความเปนไทยดวยการทำบุญตักบาตร ฟงธรรมและจัดกิจกรรมเณร สอนนอง (รายละเอียดอานไดในบทที่ 3 หองสมุดจุดประกายรักการอานฯ) และกรณþการ ปลอดจากยาเสพติดนþ้ ดวยเหตุที่พระอาจารยวิทยาเปนพระในนิกายธรรมยุต ซึĀงไมจับตองเงิน ทอง และมีวิสัยทัศนลดปญหาในการปกครองเนÿĀองจากมีเงินในครอบครอง ไมวาจะเปน เรื่องยาเสพติด การลักขโมย หรือการใชจายเกินสถานภาพของพระเณร พระเณรที่นþĀจึง หามรับปจจัยไปดวย แตเพื่อสงเณรนอยใหถึงฝงฝนทางดานการศึกษา มีทุนรอนไวศึกษาตอใน มหาวิทยาลัย เนÿĀองจากทราบดีวาพอแมผูปกครองซึĀงมีฐานะยากจนอยูแลวคงไม พุทธบัตร บัตรตอบแทนความดี p33-50.indd 48 5/25/10 3:38:17 PM

บมเยาวชนเปนคนดี 6IDIþ8WaE*_EÿD;C*'GIþ9DT 'Z5:EEC;U$TEJX$KT 49 สามารถเกื้อหนุนไดพระอาจารยจึงนำพุทธบัตร มาใชเปนสิĀงตอบแทนการทำดีของเณร นอยที่ไดชวยเหลือกิจกรรมของวัดและโรงเรียน นอกเหนÿอไปจากความขยัĀนหมัĀนเพียร ในการเรียนซึĀงเปนหนาที่ปกติ พทธบุตรไม ั ใชเงนิ เปรยบกีคล็ายค ปองแตูไม สามารถแลกเปล  ยนเป่ีนเง นได ิ ในชวงท่ีเณรยังเปนนักเรียนอยูแตสามารถฝากพุทธบัตรหรือความดีแทนเงินน้þเขา ธนาคารพุทธบัตรท่ีทางโรงเรียนต้ังข้ึน โดยใชเลขประจำตัวนักเรียนเปนเลขท่ีบัญชีจะ เปล่ียนเปนเงินไดก็ตอเม่ือเรียนจบและตองการทุนรอนในการสอบหรือเรียนตอ และมีบางคนทพระอาจารย่ียงชัวยเหล อตามความจำเป ืนอยางตอเนองแมĀÿเมอเข่ืามหาวทยาลิยัไปแลวอย างไม เลอกทืร่ีกมักทัช่ีงัขอเพยงแตี ใหมความขยีนหมันเพĀัยรี ใฝเรยนเทีานน้ั ปจจุบัน นอกจากพุทธบัตรเปนความดีแทนเงินที่ชวยลดปญหาการทำผิด วินัยของนักเรียนเณรอยางสรางสรรคแลว พุทธบัตรยังเปนสื่อกลางในการกระตุนใหสามเณรไดเรียนรูเรื่องเศรษฐศาสตรและสรางเสริมทักษะการทำงานสรางรายไดและ บริหารรายไดใหเกิดประโยชนสูงสุดอีกดวย โดยทางวัดไดตั้งกองคลังพุทธบัตร จัดทำพุทธบัตรมาใชแทนธนบัตรในการ แลกเปลี่ยนซื้อของจากสหกรณขางฝายสามเณรหลายกลุมก็เกิดความคิดสรางสรรคใน การสรางงาน รวมกลุมกันตั้งบริษัทเพื่อหารายไดชนิดที่เห็นแลวทึĀงวาไดมีการวิเคราะห กลุมลูกคามาเปนอยางดีเชน เกศาบาเบอรรับปลงผม(อยางไรเปนเณรก็ตองปลงผม กันทุกวันโกนอยูแลว) บริษัทรับจางซักผา(จีวรเณรนþĀแหละมีอยูไมกี่ชุดอยางไรก็ตองซัก) บริษัทสารพันบันเทิง จัดกิจรรมนันทนาการ สงเสริมความรูและพัฒนาทักษะ คอมพิวเตอร (ถึงจะเปนเณรแตก็ยังเปนเด็กวัยรุน แตจะเนนนันทนาการอยางเดียว เห็นทีพระอาจารยคงไมใหเปดทำการเปนแน) จึงเปนอีกรูปแบบหนึĀงของการเรียนรูการบริหารจัดการดานเศรษฐศาสตร จากการปฏิบัติจริงที่ใชคุณธรรมนำเศรษฐกิจ ตองยอมรับวากิจกรรมท้ังหมดน้þเกิดข้ึนดวยแนวคิดของพระอาจารยวิทยา พระหวกัาวหนาทเป่ีนทงน้ักพัฒนาันกการศักษาึและนกจัตวิทยาิดวยประสบการณ การ เรยนรีดูวยตนเองมากกวาการศกษาภาคทฤษฎึ ีในสถาบนชั นนำ้ัทเล่ีงเห็นว็าการเรยนการี สอนควรเนนกระบวนการดำเน นชิวีตในว ิถิพีทธธรรมุแตควรเช อมโยงเข่ืากบสังคมยั คใหมุมิใชแตกแยกออกไป เชนเนนการสอนให รจูกคัณคุาของชวีติมความสีขตามมุตามได ี  p33-50.indd 49 5/25/10 3:38:17 PM