00_I_Modül

47 Şiir Bilgisi ve Kafiye TEST -2- ÖABT Edebiyat 11. Aruzda Arapça, Farsça bir kelimeyi hafifleştirerek “mâh” yerine “meh”, “şâh” yerine “şeh” şeklinde okumaya denir. Bu parçada sözü edilen edebiyat terimi aşağıdakilerden hangisidir? A) İmale B) Vezin C) Kasr D) Aruz E) Vasl 12. Aruz vezinlerini oluşturan sekiz ana kelime grubuna ne ad verilir? A) Medd B) Zihaf C) Takti D) Tefile E) İmale 13. ---- aruzda, bir mısranın yazılmış olduğu veznin cüzlerine ayrılması işlemidir. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Sekt-i melih B) Takti C) Nazire D) Azade E) Berceste 14. Divan edebiyatındaki aruz kusurları aşağıdakilerden hangisidir? A) sekt-i melih - takti B) kasr - tefile C) zihaf - imale D) medd - vasl E) imale – vasl 1 2 3 4 5 6 7 E E B E C D D 8 9 10 11 12 13 14 E B C C D B C

48 TEST -3- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 1. Gamze-i dilber ki çeşm-i mestine nâz öğretür Sanki bir sayyâd-ı mâhirdür ki şehbâz öğretür Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Fâ’ilâtün - fâ’ilâtün - fâ’ilâtün - fâ’ilün kalıbı kullanılmıştır. B) Üç yerde imale yapılmıştır. C) Gazelin matla beytinden alınmıştır. D) Teşbih-i beliğ sanatı vardır. E) Redif ve zengin uyak kullanılmıştır. 2. Yüzüne öykünse gül olmaz aceb Kim açılmış yüzlüde olmaz edeb Bu beytin vezni aşağıdakilerden hangisidir? A) Fe’ilâtün - fe’ilâtün - fe’ilün B) Fâ’ilâtün - fâ’ilâtün - fâ’ilün C) Mefâ’ilün - mefâ’ilün - fe’ûlün D) Müfteilün - müfteilün - fâ’ilün E) Mef’ûlü - mefâ’ilü - fe’ûlün 3. Âb-ı hayât-ı la’lüne serçeşme-i cân teşnedür Sun cur’a-i câm-ı lebin kim âb-ı hayvân teşnedür Bu beytin ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir? A) Fâ’ilâtün - fâ’ilâtün - fâ’ilâtün - fâ’ilâtün B) Mefâ’ilün - mefâ’ilün - mefâ’ilün - mefâ’ilün C) Müstef’ilün - müstef’ilün - müstef’ilün - müstef’ilün D) Feûlün - feûlün - feûlün - feûlün E) Fe’ilâtün - fe’ilâtün - fe’ilâtün - fe’ilâtün 4. Dirîgâ olmadum bir dem elemsüz Cihânda var mı bir dem derd ü gamsız Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Bir şiirin matla beytinden alınmıştır. B) Ek redif ve yarım uyak vardır. C) Tenasüp sanatı kullanılmıştır. D) Tecahül-i arif sanatı bulunmaktadır. E) Fe’ûlün - fe’ûlün - fe’ûlün - fe’ûl kalıbıyla yazılmıştır. 5. Bu âlem şâhı olsam hâtırım nâşâddır sensiz Bana kevn ü mekân ma’nâsı yok bir addır sensiz Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Aşıkane bir gazelden alınmıştır. B) Bir şiirin matla beyitidir. C) Ek ve sözcük halinde redif kullanılmıştır. D) Mefâ’ilün - mefâ’ilün - mefâ’ilün - mefâ’ilün veznindedir. E) Uyak bulunmamaktadır.

49 TEST -3- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 6. Kimünle ki kîn eylese ol gamze-i bî-bâk Cellâd-sıfat yire döker kanını cellâd Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Mef’ûlü - mefâîlü - mefâîlü - fe’ûlün veznindedir. B) Üç yerde zihaf yapılmıştır. C) “Cellâd” sözcüğünde medd vardır. D) Maşuk tipinin özelliklerine değinilmiştir. E) Tenasüp sanatına yer verilmiştir. 7. Sâye-i lutfunda âlem şâd ola Padişâhım devletin müzdâd ola Bu beytin ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir? A) Mefâîlün - mefâîlün - feûlün B) Fe’ilâtün - fe’ilâtün - fe’ilün C) Müstef’ilâtün - müstef’ilâtün D) Mef’ûlü - mefâilün - feûlün E) Fâ’ilâtün - fâ’ilâtün - fâ’ilün 8. Dedim Emrah gibi var mı âşıkın Dedi elbet benim sensin lâyıkım Dedim hâlinden bil hâli yanığım Dedi bilmez idim anca inandım Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Dedim-dedi’li koşma örneğidir. B) Hecenin 11’li kalıbıyla söylenmiştir. C) II. – III. ve IV. mısralar arasında sadece redif vardır. D) Nazım türü güzellemedir. E) Bir koşmanın son dörtlüğüdür. 9. Âteş gibi bir nehir akıyordu Rûhumla o rûhun arasından Bahsetti derinden ona hâlim Aşkın bu onulmaz yarasından Bu dizelerdeki uyak türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Zengin Uyak B) Tam Uyak C) Cinaslı Uyak D) Düz Uyak E) Çapraz Uyak 10. Aşağıdakilerden hangisi bir musammat gazel örneğidir? A) Bağa sensüz bakamam çeşmûme âteş görinür Gül-i handânı degül serv-i hırâmânı bile B) Ben dedikçe böyle kim kıldı Nedîmi nâtüvân Gösterür engüşt ile meclisteki mînâ seni C) Geldümse ne var ben şu’arâ bezmine âhir Âdet budur âhirde gelir bezme ekâbir D) Ayağı yer mi basar zülfüne ber-dâr olanın Zevk u şevk ile verir cân u seri döne döne E) Değildim ben sana mâil sen ettin aklımı zâil Beni taan eyleyen gâfîl seni görgeç utanmaz mı

50 TEST -3- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 11. Nazım şekilleri, nazmın en küçük parçaları olan ---- meydana gelmişlerdir. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) nazım türlerinden B) nazım birimlerinden C) nazım ölçülerinden D) uyaklardan E) rediflerden 12. Manzum eserlerde anlam bütünlüğü taşıyan en küçük parçaya ne ad verilir? A) Nazım biçimi B) Nazım türü C) Nazım birimi D) Nazım ölçüsü E) Nazım şekli 13. (I) Aynı vezin ve kafiyede yazılmış iki mısraya beyit denir. (II) Beyit şiir içindeki yerine, kafiyeli ve bağımsız oluşuna göre çeşitli adlarla anılır. (III) Kafiyeli beyte mukaffa; bağımsız yani kafiyeli olmayana musarra denir. (IV) Her yönüyle güzel olduğu hemen anlaşılan beyte şah beyit adı verilir. (V) Bir nazım parçasında anlamı kendi içinde tamamlamayıp bir sonraki beyte taşıyan beyitlere ise beyt-i merhûn adı verilir. Bu parçadaki numaralanmış yargıların hangisinde bilgi yanlışı vardır? A)I. B) II. C) III. D) IV. E) V. 14. Ne yanar kimse bana âteş-i dilden özge Ne açar kimse kapım bâd-ı sabâdan gayrı Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir? A) Mukaffa bir beyittir. B) Bir beyt-i merhun örneğidir. C) Divanda metâli bölümünde yer alır. D) Müfred bir beyittir E) Bir mısra-ı berceste örneğidir. 1 2 3 4 5 6 7 D B C E E B E 8 9 10 11 12 13 14 C A E B C C D

51 TEST -4- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 1. Yürü bre yalan dünya Sana konan göçer bir gün İnsan bir ekin misalİ Seni eken biçer bir gün Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Meydan okuyan bir anlatımı vardır. B) Tam teşbih kullanılmıştır. C) abcb uyak düzenine sahiptir. D) II. ve IV. dizeler arasında yarım uyak vardır. E) Koşma, nazım biçimiyle söylenmiştir. 2. Gönül gurbet ele çıkma Ya gelinir ya gelinmez Her dilbere meyil verme Ya sevilir ya sevilmez Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) abab biçiminde uyak düzeni vardır. B) Neden-sonuç ilişkili bir anlatıma sahiptir. C) Tecrid sanatına yer verilmiştir. D) Şiirin bütününde uyak kullanılmamıştır. E) Tezat sanatına başvurulmuştur 3. Yağmur yağıyor Seller akıyor Arap kızı Camdan bakıyor Yukarıdaki şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) aaba uyak düzenine sahiptir. B) Nazım türü ninnidir. C) Ek biçiminde redif vardır. D) Şiirin bütününde uyak yoktur E) Değişik mısra sayılarına sahiptir. 4. Sade ikimiz, unutmuş, unutulmuş, her türlü kayıttan âzâde iki mevcut gibi yaşardık. Benim olsaydın felâketlerine, merâretlerine, âfetlerine tahammül için kuvvet bulur, hayatın sebebini anlardım; benim olsaydın hayatı severdim. Bu parçanın türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Mensur şiir B) Serbest şiir C) Manzum hikaye D) Serbest müstezat E) Sone

52 TEST -4- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat at 5. I. Mensur şiirler tıpkı şiirler gibi ahenge, söyleyişe, sanatlı anlatıma önem verilen metinlerdir. II. Fransa’da doğmuş olan mensur şiir, Türk edebiyatında asıl kimliğini Milli Edebiyat döneminde bulmuştur. III. Mensur şiir adı Halit Ziya’nın Mensur Şiirler başlığıyla topladığı örneklerle ilk kez karşımıza çıkmaktadır. IV. Mehmet Rauf’un Siyah İnciler ve Yakup Kadri’nin Erenlerin Bağından ve Okun Ucundan eserleri mensur şiirdir. V. Satırlarla yazılan mensur şiir, şiirden farklı olarak bir ölçüyle yazılmaz. Numaralanmış yargıların hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I B) II C) III D) IV E) V 6. Manzum hikaye ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Manzum hikayede didaktik özellikler görülebilir. B) Manzum hikaye türünün en önemli temsilcileri Halit Ziya Uşaklıgil ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur. C) Manzum hikayede kafiye ve redif kullanılır, uyak örgüsü de vardır. D) Hikayede bulunan olay, yer, zaman ve kişi unsurları manzum hikayede de bulunur. E) Manzum hikayenin, hikayeden tek farkı manzum biçimde yazılmış olmasıdır. 7. – Bugün açız yine evlatlarım, diyordu peder, Bugün açız yine; lakin yarın, ümid ederim, Sular biraz daha sakinleşir... Ne çare, kader! Hayır, sular ne kadar coşkun olsa ben giderim Diyordu oğlu, yarın sen biraz ninemle otur; Zavallıcık yine kaç gündür işte hasta... – Olur; Yukarıdaki parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Mefâ’ilün - fe’ilâtün - mefâ’ilün - feilün kalıbıyla yazılmıştır. B) Yarım, tam, zengin uyak ve redif kullanılmıştır. C) Nazım biçiminde yazılmış bir hikaye örneğidir. D) Yapı bakımından düzyazıya, dil ve anlatım açısından şiire benzemektedir. E) Hikayede bulunan olay, kişi ve zaman unsurları bulunmaktadır.

53 TEST -4- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 8. – Bence, doktor, onu bir dinleyiniz Hastalık çünkü değil öyle ehemmiyetsiz Sâde bir nezle-i sadriyye mi illet? Nerde? Çocuğun hâli fenâlaştı şu son günlerde Ameliyâta çıkarken sınıf on gün evvel, Bu da gelmez mi, dedim: “Kim dedi, oğlum sana, gel?” Nöbet üstünde adam kaçmalı yorgunluktan: “Hadi yavrum, hadi söz dinle de bir parça uzan.” Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Mesnevi tipi kafiye örgüsüne sahiptir. B) Fâilatün Feilâtün Feilün ve Feilâtün (Fâilatün) Feilâtün Feilâtün Feilün (Fa’ilün) kalıpları kullanılmıştır. C) Parçanın bütününde tam uyak kullanılmış, redife yer verilmemiştir. D) Didaktik bir özelliğe sahiptir. E) Parçanın hikayeden tek farkı manzum biçimde yazılmasıdır. 9. Rûyâ gibi bir yazdı. Yarattın hevesinle Her ânını, her rengini, her şi’rini hazdan Bu beyitte kullanılan aruz kalıbı aşağıdakilerden hangisidir? A) Feilâtün Feilâtün Feilâtün Fa’lün B) Mef’ûlü Mefâ’îlü Mefâ’îlü Fa’ C) Mef’ûlü Mefâ’îlün Mefâ’îlün Fa’ D) Feilâtün Feilâtün Feilâtün Feilâtün E) Mef’ûlü Mefâ’îlü Mefâ’îlü Feûlün 10. Aşağıdaki beyitlerden hangisi Mefâîlün Mefâîlün Mefâîlün Mefâîlün kalıbına göre yazılmıştır? A) Zirâat ma’rifet san’at saâdet şimdi onlarda Cehâlet meskenet zillet rezâlet bizde kalmıştır. B) Gelecek olduğunu bilse idi neslinden Almadan Hazret-i Havva’yı boşardı Âdem C) Yâ Rab ne eksilirdi deryâ-yı izzetinden Peymâne-i vücûda zehr-âb dolmasaydı D) Geçmiş günü beyhûde yere yâd etme Bir gelmemiş ân için de feryâd etme E) Esrârını dil zamân zamân söyler imiş Hengâme-i gamda dâstan söyler imiş

54 TEST -4- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat at 11. Modern şiir geleneği ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Nazım birimi kullanılmamıştır. B) Serbest şiir tarzı benimsenmiştir. C) Şiirde sözcük dizilişi ve iç ahenk ön plandadır. D) Yalın bir söyleyiş yerine sanatsal söyleyiş benimsenmiştir. E) Ölçüsüz ve uyaksız şiir örnekleri verilmiştir. 12. Dadaloğlu’m bir gün kavga kurulur Öter tüfek davlumbazlar vurulur Nice koçyiğitler yere serilir Ölen ölür, kalan sağlar bizimdir. I. Nazım türü II. Uyak düzeni III. Nazım ölçüsü IV. Uyak biçimi V. Şairi VI. Nazım birimi Bu dörtlükten hareketle şiirin bütününe ilişkin olarak yukarıdaki numaralanmış kavramların hangilerine kesin olarak ulaşılamaz? A) I. ve II. B) II.ve IV. C) III. ve V. D) Yalnız IV. E) IV. ve VI. 13. Ağlasam sesimi duyar mısınız, Mısralarımda; Dokunabilir misiniz, Gözyaşlarıma, ellerinizle? Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel, Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu Bu derde düşmeden önce. Yukarıda yer alan şiir hangi şiir geleneği içerisinde değerlendirilebilir? A) Divan şiiri B) Tanzimat şiiri C) Fecr-i Ati şiiri D) Servet-i Fünun şiiri E) Modern şiir 7 8 9 10 11 12 13 D C E A D B E 1 2 3 4 5 6 E E B A B B

55 TEST -5- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 1. Koyun gelir kuzuyunan Ayağının tozuyunan Gelin Ayşem sele gitmiş İki körpe kuzuyunan Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Uyak örgüsü düz uyaktır. B) Bir ağıttan alınmıştır. C) Uyak türü zengin uyaktır. D) Sözcük biçiminde redif vardır. E) İstiare sanatına başvurulmuştur. 2. Aşağıdakilerden hangisinde redif yoktur? A) Sabahleyin gökyüzü parlak, ufuk açıktı Güneşli bir havada yaylımız yola çıktı B) Her nereye gitsem yolum dumandır Bizi böyle kılan ahd ü amandır C) Kıymetini bilmem ben dahi kendim Kendimi kul ettim var bir efendim D) Sen gelince yıkılırmış yar dedim Al hançeri vur sineye yâr dedim E) Alemi tan eder yanına varsan Seni de yanıltır mesele sorsan 3. Köroğlu düşer mi yine şanından Ayırır çoğunu er meydanından Kırat köpüğünden düşman kanından Çevrem dolup şalvar ıslanmalıdır Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Nazım biçimi koşmadır. B) 11’li hece ölçüsüyle söylenmiştir. C) Yiğitçe bir söyleyişi vardır. D) Zengin uyak kullanılmıştır. E) Tenasüplü bir söyleyişe sahiptir. 4. Halk şiiri geleneği ve özellikleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Aşk, tabiat, tasavvuf, yiğitlik gibi konular işlenmiştir. B) Gelenek usta-çırak ilişkisiyle bugüne kadar gelmiştir. C) Şiirler, ozanların yıllar içerisinde edindiği tecrübelerin yazıya dökülmesiyle ortaya çıkmıştır. D) Halkın içinden çıkmış okur yazar olmayan sanatçılarca oluşturulmuştur. E) Nazım biriminin dörtlük olduğu gelenekte ölçü olarak da hece kullanılmıştır. 5. Mensur şiirin Türk edebiyatındaki ilk temsilcisi ---- Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayımlanan “----” adlı yazısı mensur şiirdir. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Mehmet Rauf’dur –Siyah İnciler B) Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur – Okun Ucundan C) Halit Ziya Uşaklıgil’dir - Aşkımın Mezarı D) Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dur – Erenlerin Bağından E) Halit Ziya Uşaklıgil’dir - Mensur Şiirler

56 TEST -5- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 6. Öz (saf) şiir anlayışıyla ilgili aşağıdaki verilenlerden hangisi yanlıştır? I. Şairler bu anlayışta anlaşılmak için değil; duyulmak, hissedilmek için şiir yazarlar. II. Biçim endişesinin bir sonucu olarak dile önem verilir. III. Düşsel ve bireysel izlenimlerden çok toplumsal ve gerçekçi konular işlenir. IV. Sanatın bir biçim sorunu olduğuna inandıklarından iyi ve güzel şiir yazmaya dikkat edilmiştir. V. Gizemsellik, simgecilik, bireysellik, ölüm ve rüya gibi konular yoğunca işlenir. VI. Belirgin bir anlayış çerçevesinde şiirler yazarak okuru bilgilendirme amaçlanır. A) I. ve II. B) Yalnız III. C) III. ve VI. D) IV. ve V. E) Yalnız VI. 7. Yoluna bir can koyduğum Gökte ararken yerde bulduğum Karadutum, çatal karam, çingenem Daha nem olacaktın bir tanem Yukarıdaki dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Konusu yönünden liriktir. B) Serbest ölçüyle söylenmiştir. C) Benzetmelere yer verilmiştir. D) Düz uyak dizilişine sahiptir. E) Redif kullanılmamıştır. 8. Aşağıdaki beyitlerin hangisinde cinaslı uyak yoktur? A) Ben sana bülbül bana sen gülşen ol Ko beni ağlayayın, sen gül şen ol B) Kısmetindir gezdiren yer yer seni Arşa çıksan âkıbet yer yer seni C) Kalem böyle çalınmıştır yazıma Yazım kışa uymaz, kışım yazıma D) Taze elinden gülü vermez misin Gül gibi yahut gülüvermez misin E) Felek hisar çekmiş yolum açılmaz Bir bülbülüm gonca gülüm açılmaz 9. On dört dizelik bir nazım biçimidir. Dize kümelenişi ve uyak örgüsü abba abba ccd ede biçimindedir. Bu nazım biçimi ilkin İtalyan edebiyatında görülmüş, sonra bütün Avrupa edebiyatına yayılmıştır. Bu nazım biçimini Türk edebiyatında ilk olarak Edebiyat-ı Cedide topluluğu kullanmıştır. Bu parçada sözü edilen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? A) Balad B) İkili C) Sone D) Terzarima E) Serbest müstezat

57 TEST -5- Şiir Bilgisi ve Kafiye ÖABT Edebiyat 10. Gümüş bir dumanla kapandı her yer, Yer ve gök bu akşam yayla dumanı; Sürüler, çemenler, sarı çiçekler Beyaz kar, yeşil çam yayla dumanı Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Çobanıl şiir tarzında söylenmiştir. B) Çapraz uyak düzeni vardır. C) 11’li hece ölçüsüyle söylenmiştir. D) Uyak türü tam uyaktır. E) Redif kullanılmamıştır. 11. Rüyâ gibi bir yazdı. Yarattın hevesinle Her ânını, her rengini, her şi’rini hazdan. Bu beyit aşağıdaki aruz kalıplarından hangisiyle yazılmıştır? A) Feilâtün feilâtün fa’lün B) Mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü fa’ C) Mef’ûlü mefâilün mefâîlün fa’ D) Mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü feûlün E) Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilâtün 12. Divan edebiyatında beyitleri meydana getiren dizelere de önem verilir. Bir beyitin içinde anlam bütünlüğü taşıyan dizeler bulunabilir, şiirlerde bu yoldaki dizelerin en güçlüsüne ---- adı verilir. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Müfred B) Azade C) Beytül gazel D) Mısra-ı berceste E) Şah beyit 13. Çanakkale içinde bir uzun selvi Kimimiz nişanlı kimimiz evli Of gençliğim eyvah Çanakkale içinde bir dolu testi Analar babalar ümidi kesti Of gençliğim eyvah Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Kavuştaklı bir türküden alınmıştır. B) Konusu yönünden lirik bir anlatıma sahiptir. C) Cümle biçiminde redif kullanılmıştır. D) Yarım uyak ve tam uyak vardır. E) Tarihi bir olaya ilişkin hatırlatmaya yer verilmiştir. 7 8 9 10 11 12 13 E C E E D D D 1 2 3 4 5 6 C A D C E C

58 Şiir Bilgisi ve Kafiye Zamana Karşı: 14 dk. ÖABT Edebiyat 1. Bu yağmur, bu yağmur, bu kıldan ince Nefesten yumuşak yağan bu yağmur Bu yağmur, bu yağmur bir gün dinince Aynalar yüzümü tanımaz olur Bu şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Mübalağa ve tekrir sanatları kullanılmıştır. B) Tam ve zengin uyak vardır. C) Hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla söylenmiştir. D) Teşhis sanatına başvurulmuştur. E) Nazım birimi beyittir. 2. Can evimden vurdu felek neyleyim Ben ağlarım çelik teller iniler Ben almadım toprak aldı koynuna Yârim diyen bülbül diller iniler Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla söylenmiştir. B) abcb şeklinde bir uyak düzenine sahiptir C) Ek ve sözcük biçiminde redif vardır. D) Teşhis ve teşbih sanatları kullanılmıştır. E) II. ve IV. dizeler arasında tam uyak vardır 3. Çağır Karacoğlan çağır Taş düştüğü yerde ağır Yiğit sevdiğinden soğur Sarılmayı sarılmayı Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Atasözüne yer verilmiştir. B) Lirik bir anlatımı vardır. C) III. ve IV.dizeler arasında neden sonuç ilişkisi vardır. D) I. ve II. dizeler arasında tunç uyak vardır. E) Şiirin bütününde zengin uyak kullanılmıştır. 4. Yûsuf dahi olsan düşürürler seni çâha Ebnâ-yı zamânın işi ihvâna cefâdır. Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Hz. Yusuf’un kuyuya atılmasına telmih vardır. B) Mef’ûlü / mefâ’îlü / mefâ’îlü / fe’ûlün kalıbıyla yazılmıştır. C) Aruz kusuru bulunmamaktadır. D) Tenasüp sanatına yer verilmiştir. E) Düzenli leff ü neşr sanatı vardır.

59 Şiir Bilgisi ve Kafiye Zamana Karşı: 14 dk. ÖABT Edebiyat 5. Demen kim adli yoh yâ zulmü çoh her hal ile olsa Gönül tahtına andan özge sultân olmasın yâ Rab Bu beyitle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Azeri lehçesi ile söylenmiştir. B) Mefâîlün Mefâîlün Mefâîlün Mefâîlün aruz kalıbıyla söylenmiştir. C) Gazelin makta beyitinden alınmıştır. D) Tezat ve nida sanatlarına yer verilmiştir. E) Lirik bir söyleyişe sahiptir. 6. (I) Manzum hikayelerde toplumsal sorunlar işlenmiş, halkın yaşayışı ve değerleri anlatılmıştır. (II) Günlük konuşma diline ve halk söyleyişlerine, deyim ve atasözlerine yer verilmiştir. (III) Manzum hikayeler, belli bir olaya dayalı şiirlerdir. (IV) Bu şiirlerde hece ölçüsü kullanılmıştır. (V) Tür özellikleri bakımından manzum hikayeler mesneviyle benzerlik gösterir. Manzum hikayeyle ilgili numaralanmış yargıların hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. 7. Aşkın şarabından içem Mecnun olup dağa düşem Sensin dün ü gün endişem Bana seni gerek seni Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Lirik bir anlatıma sahiptir. B) Hece ölçüsünün 8’li kalıbıyla söylenmiştir. C) Telmih sanatına başvurulmuştur. D) Ek biçiminde redif kullanılmıştır. E) Şiirin bütününde zengin uyak vardır. 8. Kul Mustafa karakolda gezerken Gülle kurşun yağmur gibi yağarken Yıkılası Bağdad seni döğerken Şehitlere serdar oldu Genç Osman Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Şiirin son dörtlüğüdür. B) Hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla söylenmiştir. C) Uyak dizilişi düzdür. D) Şiirin bütününde yarım uyak vardır. E) Ek biçiminde redif vardır. 9. Mecnun’um Leyla’mı gördüm Bir kerece baktı geçti Ne söyledi ne de sordum Kaşlarını yıktı geçti Aşık Ali İzzet’ten alınan bu dörtlükle ilgili aşağıdakileden hangisi söylenemez? A) I. dizede telmih sanatı vardır. B) Şiirin bütününde yarım uyak kullanılmıştır. C) Uyak örgüsü bakımından düzdür. D) Ek ve sözcük biçiminde redif vardır. E) Hece ölçüsünün 8’li kalıbıyla söylenmiştir. 10. Rüzgar eser dallarınız atışır Kuşlarınız birbiriyle ötüşür Ören yerler bu bayramda pek üşür Sümbül niçin yaslı bakışır dağlar? Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla söylenmiştir. B) II. ve III.dizeler arasında uyak vardır. C) Nazım türü güzellemedir. D) İstiare sanatına yer verilmiştir. E) Redif kullanılmamıştır.

60 Şiir Bilgisi ve Kafiye Zamana Karşı: 14 dk. ÖABT Edebiyat 11. Vurdukça bu nehrin ona aksi Kaçtım o bakıştan, o dudaktan; Baktım ona sessizce uzaktan Vurdukça bu aşkın ona aksi Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Aruz ölçüsüyle söylenmiştir. B) II.ve III. dizelerde tam uyak ve redif vardır. C) Uyak örgüsü çaprazdır. D) I.ve IV.dizelerde uyak yoktur. E) Mecaz-ı mürsel sanatına başvurulmuştur. 12. Belki rüyalarındır bu taze açmış güller Bu yumuşak aydınlık dalların tepesinde Bu dizeler I. rüyası ömrümüzün II. kumruların sesinde III. bitmeyen aşk türküsü IV. çünkü eşyaya siner sözleri ile sarmal uyak düzenine göre uyaklı bir dörtlük durumuna getirilecek olursa son iki dize için numaralanmış sözlerin sırası nasıl olmalıdır? A) I.-III. II-IV. B) I.-IV. II.-III. C) III.-II. I.-IV. D) III.-II. IV.-I. E) III.-IV. I.-II. 13. Her rind bu bezmin nedir encâmı bilir Dünyâmızı nâgâh zalâm örtebilir Bir bitmeyecek zevk verirken beste Bir tel kopar âheng ebediyyen kesilir Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki numaralanmış yargılardan hangileri doğrudur? I. 1.-2.-4. dizeler mef’ûlü mefâîlü mefâîlün fa’, 3. dize mef’ûlü mefâîlü mefâîlü feûl kalıbıyla söylenmiştir. II. Nazım biçimi rubaidir. III. Lirik bir söyleyişe sahiptir. IV. Kafiye örgüsü çaprazdır. V. Uyak biçimi zengindir. A) I.ve II. B) I.ve III. C) II. ve III. D) III. ve IV. E) IV. ve V. 14. I. Zihâf, sözcükleri aruz kalıbına uydurmak için kısa hecelerin uzun okunmasına denir. II. Redif dize sonlarındaki görev, ses ve anlam bakımından aynı görevdeki ses ve sözcük tekrarlarıdır. III. Aruz ölçüsüyle yazılan şiirlerde dizelerin durak yerlerini belirtecek şekilde okunmasına taktî denir. IV. İmâle, hecelerin aruz kalıbına uydurulması amacıyla kısa okunmasıdır. V. Hecelerin sayısının ya da uzunluk ve kısalıklarının düzenli biçimde sıralanmasına dayanan ahenk aracına ölçü denir. Yukarıdaki numaralanmış yargılardan hangileri yanlıştır? A) I.ve III. B) I. ve IV C) II.ve IV. D) III. ve V. E) IV.ve V. 1 2 3 4 5 6 7 E E E E C D E 8 9 10 11 12 13 14 D C E C C C B

Edebiyat Koçun diyor ki; Şiir Türleri Çözüm Antrenman -1 Çözüm Fabl: Bir tür küçük öyküdür. Olaya dayalı bir anlatımı vardır. Hayattan alınan küçücük kesitler, hayvanlar ya da bitkiler arasında geçmiş gibi anlatılır. Bugün daha çok çocuk edebiyatında yer alan fablların, toplumu eğitici; örneklendirme ile kötü davranışlardan caydırıcı özelliği ile eskiden büyükleri eğitmede de kullanıldığı sanılmaktadır. Pastoral Şiir (Doğa Şiiri): Kırları; çobanların yaşamını, aşklarını, üzüntülerini, sevinçlerini anlatan şiirlere doğa şiiri (pastoral şiir) denir. Türk Edebiyatında ilk doğa şiiri örneklerini Divanı Lugat’it Türk‘te buluyoruz. Halk ozanları şiirlerinde sık sık doğa betimlemesi yaparlar. Karacaoğlan‘ın “Çukurova bayramlığın giyerken” dizesiyle başlayan şiirini hepimiz biliriz. Divan edebiyatında gazellerde doğa betimlemeleri yapılır. Kasidelerde doğa, mevsim betimlemelerinin yapıldığı teşbîb bölümleri vardır. Abdülhak Hamit şiirlerinde doğa betimlemelerini başarıyla uygulamıştır. Çağdaş şiirde de doğayı, çoban ve köy yaşamını konu alan örnekler bulunur. Türk edebiyatında pastoral şiir türünde yazılmış ilk eser ve yazarı, Sahra - Abdülhak Hamit Tarhan’dır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Türk edebiyatında pastoral şiir türünde yazılmış ilk eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir? A) Sahra - Abdülhak Hamit Tarhan B) Yayla Dumanı - Ömer Bedrettin Uşaklı C) Yeşeren Otlar - Cahit Külebi D) Çobanıl Şiirler - Oktay Rifat Horozcu E) Kapalı Çarşı - Behçet Necatigil Bu parçanın bir ‘’fabl’’dan alındığı söylenebilir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Cırcırböceği çaldı saz Bütün yaz. Derken kış da geldi çattı, Seninkinde şafak attı. Baktı ki yok hiç yiyecek Ne bir sinek, ne bir böcek, Kalktı, karıncaya gitti ; Yandı yakındı, ah etti. Üç beş buğdaydan ne çıkar, Gelecek mevsime kadar Birkaç tane borç istedi -İnayet buyurun, dedi, Yemin-i billâh ederim Eylül’e kalmaz öderim. İşin kötüsü karınca Borca hiç alışmamıştı; Bu ricacıya çıkıştı: - Ne yaptınız yaz boyunca? - Ne mi yaptım? Saz çaldım, saz! - Ya öyle mi? Demek ki siz Yazı sazla geçirdiniz. Şimdi de oynayın biraz. Yukarıdaki parça aşağıdaki edebiyat türlerinin hangisinden alınmış olabilir? A) Masal B) Fabl C) Destan D) Fıkra E) Hikaye 1 2 B A Antrenman - 2

Edebiyat Koçun diyor ki; Şiir Türleri Destansal (Epik) Şiir: Konusu, kahramanlık, yurt sevgisi olan şiirlerdir. Bir ulusun başından geçen tarihi olayları, toplum ile ilgili sorunları, doğal afetleri ve bu olaylarda kahramanlık gösterenleri anlatır. Olağanüstülüklerle efsaneleşmiş, masallaşmış bu türe Türk edebiyatında destan denir. Lirik Şiir: Genellikle şiir, roman, hikâye, tiyatro gibi edebî türlerde başvurulan, duyguların ön planda olduğu anlatım türüdür. Öyküleyici anlatımda bir olay ya da durumun anlatılması, betimleyici anlatımda kişi, durum ya da varlıkların resmedilmesi, lirik anlatımda ise duyguların ifade edilmesi söz konusudur. Lirik anlatımlarda kelimeler daha çok mecaz ve yan anlamlarıyla kullanılır ve dilin “heyecana bağlı işlev”inden yararlanılır. Bu dizeler konusu yönüyle ‘’lirik’’ şiir örneğidir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Kapansın el kapıları, bir daha açılmasın, Yok edin insanın insana kulluğunu, bu davet bizim. Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine bu hasret bizim. Bu dizeler konusu yönüyle aşağıdaki şiir türlerinin hangisinden alınmış olabilir? A) Didaktik B) Lirik C) Epik D) Dramatik E) Pastoral Çözüm Çözüm Bu dizeler konusu yönüyle ‘’Epik’’ şiir örneğidir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Atıldı, bir Mehmetçik, büyüyü bozdu, Bir düşman süngüsüne göğsünden. Bu şehadetle kayalar yarıldı sanki, Dipçik gürültüsünden. Bu dizeler konusu yönüyle aşağıdaki şiir türlerinin hangisine aittir? A) Satirik B) Lirik C) Epik D) Pastoral E) Didaktik A seçeneğindeki ifadenin hikemi şiir ile ilgili olduğu söylenemez. Bu ifadenin lirik şiirle ilgili olduğunu söyleyebiliriz. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Hikemi şiir ile ilgili aşağıdakilerden bilgilerden hangisi yanlıştır? A) İç dünyaya, iç dünyada olanı anlamaya ve anlatmaya önem verilmiştir. B) Şiirin hikmetli olmasına ve böylece insanlara doğru yolu göstermesine dikkat edilmiştir. C) Hikmet ve düşüncenin her zaman şiirde işlenmesi gereken konular olduğu belirtilmiştir. D) Şiirin anlamı lirizm ve duygudan çok düşünce ve hikmete dayandırılmıştır. E) İrsal-i mesel sanatı ile okuyucuya verilmek istenen mesajlar daha açık ve anlaşılır hale getirilmiştir. Çözüm Antrenman - 5 Antrenman - 4 Antrenman -3 3 4 5 A C B

Edebiyat Koçun diyor ki; Şiir Türleri Bu dizelerde ‘’didaktik’’ şiir türüne özgü nitelikler vardır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Çözüm Antrenman - 7 Çözüm İki sapan yap kendine evinde, Biri parçasız olsun, biri parçalı. Biri kırılırsa ötekine koşarsın öküzleri. Dingil için defne ve karaağaç iyidir. En az onlar kurtlanır. Güçlü bir çift öküz bul dokuz yaşlarında; Bu yaş öküzlerin delikanlılık çağıdır. İşe en elverişli oldukları çağ; Çift sürerken kavgaya tutuşmaz, Sabanı kırıp işi yarım bırakmazlar. Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü bir nitelik vardır? A) Dramatik B) Didaktik C) Satirik D) Epik E) Lirik Bu parçada sözü edilen şiir türü ‘’lirik’’ şiirdir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Duygu ve düşünceleri coşkun bir dille anlatan şiir türüdür. Ortak sevinçler ve kederler ile aşk, özlem ayrılık ve ölüm gibi konular başlıca temalarını oluşturur. Dünya edebiyatında en çok işlenen ve sevilen şiir türüdür. Batı edebiyatında Rönesans ozanlarıyla Romantik ozanların duygusal ve öznel bir nitelik gösteren şiirleri bu türün başarılı örneklerindendir. Bu parçada sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Pastoral B) Lirik C) Dramatik D) Satirik E) Epik Antrenman -6 Lirik Anlatımın Özellikleri: 1. Lirik anlatımda dil “heyecana bağlı işlev”de kullanılır. 2. Coşku ve heyecana bağlı anlatım daha çok şiir, roman, hikâye, tiyatro türlerinde kullanılır. 3. Öyküleyici anlatımda bir olay ve durumun anlatılması; betimleyici anlatımda kişi, durum ve varlıkların betimlenmesi; lirik anlatımda ise duyguların ifade edilmesi esastır. 4. Coşku ve heyecana bağlı anlatımlarda kelimeler daha çok mecaz ve yan anlamda kullanılır. 5.Öyküleyici anlatımlarda olay ve durumlar anlatılırken duygular, düşünceler katılmaz. Coşku ve heyecana bağlı anlatımda duygular ve içinde bulunulan ruh hali yansıtılır. Türk Edebiyatında Didaktik (Öğretici) Şiir: Bilgilendirmek, öğretmek, eğitmek amacıyla yazılmış şiire öğretici (didaktik) şiir denir. Türk Edebiyatında pek çok örneği vardır. Bunlar önceleri dinî ve ahlâkî eserlerdir. Sonraları efsane, fıkra, masal ve yergi şiirleri de yazılmıştır. Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig‘i (11. yüzyıl), Ahmet Yesevî’nin Atabet’ül Hakayık‘ı (11. yüzyıl), Âşık Paşa‘nın Garipnâme’si, Nâbî‘nin oğlu Ebülhayr’e öğütler verdiği Hayriyye’si (17. yüzyıl), Sümbülzade Vehbî’nin ona nazire olarak oğlu Lûtfullah için yazdığı Lütfiyye’si (18. yüzyıl) dönemlerinin didaktik eserleridirler. Daha 13. yüzyılda didaktik şiir çevirileri vardır. Hoca Mesut, Kelile ve Dimne‘yi çevirir. 1908’den sonra vatan, aile, ödev, ahlâk konularında Ziya Paşa yazar; Ziya Gökalp onu izler; toplumsal içerikli şiirlerini Kızılelma, Yeni Hayat ve Altın Işık kitaplarında toplar. Mehmet Akif daha çok ahlâk ve din gibi sosyal konuları Safahat’ta işler. Şinasi, Recaizade; La Fontaine’den fabl çevirileri yaparlar. Yine Yunus Emre, Tevfik Fikret, Faruk Nafiz, Âşık Veysel didaktik Türk şiirinde anılması gereken adlardır. 6 7 B B

Edebiyat Koçun diyor ki; Şiir Türleri Çözüm SATİR: Toplumsal aksaklıkları ve bireyi eleştiren şiir ve yazı. Satirik şiir eleştirici bir anlatımı olan şiirlerdir. Bir kişi, olay veya durum iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştirilir. Bunlarda didaktik şiir özellikleri de görüldüğünden, didaktik şiirler içinde de incelenebilir. Ancak açık bir eleştiri olduğundan ayrı bir sınıfa alınması daha doğrudur. Bu tür şiirlere Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama, yeni edebiyatımızda ise yergi adı verilir. Edebiyatımızda Nef’i, Seyrani, Ziya Paşa, Neyzen Tevfik, Orhan Veli Kanık bu tür şiir örnekleri vermişlerdir. Satirik Şiir: Eleştirici bir anlatımı olan şiirlerdir. Bir kişi, olay, durum, iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştirilir. Bunlarda didaktik özellikler de görüldüğünden, didaktik şiir içinde de incelenebilir. Ancak açık bir eleştiri olduğundan ayrı bir sınıfa alınması daha doğru olur. Bu tür şiirlere Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama, yeni edebiyatımızda ise yergi verilir. Destansal (Epik) Şiir: Konusu, kahramanlık, yurt sevgisi olan şiirlerdir. Bir ulusun başından geçen tarih olaylarını, toplum ile ilgili sorunları, doğal afetleri ve bu olaylarda kahramanlık gösterenleri anlatır. Olağanüstülüklerle efsaneleşmiş, masallaşmış bu türe Türk edebiyatında destan denir. Bu dizelerde hakim olan şiir türü ‘’pastoral’’şiirdir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Tabiatla haşır neşir Tarlalarda geçen ikindi vakti. Sakin, dinlenmiş, rahat Bir gün daha bitti. Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü bir nitelik vardır? A) Lirik B) Dramatik C) Pastoral D) Satirik E) Epik Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla ‘’ taşlama-hicviye-eleştiri’’ getirilmelidir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Antrenman - 9 Çözüm Antrenman -8 Kişilerin ya da toplumun kötülüklerini, kusurlarını, gülünçlüklerini iğneli ve alaylı bir dille eleştiren yazılardır. Bu yoldaki şiirlere Halk edebiyatında ----; Divan edebiyatında ----, günümüz edebiyatında ---- denir. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) eleştiri-hiciv-yergi B) taşlama-hicviye-yergi C) taşlama-hicviye-eleştiri D) yergi-hicviye-taşlama E) hicviye-taşlama-yergi Antrenman - 10 Çözüm Hicviye,Divan edebiyatındaki yergi konulu şiirlerdendir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatındaki yergi konulu şiirlerdendir? A) Medhiye B) Hicviye C) Fahriye D) Şathiye E) Mersiye 8 9 10 C C B

Edebiyat Koçun diyor ki; Şiir Türleri Eglog: Batı edebiyatlarında birkaç çobanın kır hayatı, aşk gibi konular üzerinde karşılıklı konuşmaları tarzında yazılan pastoral şiirlere “eglog” denir. Eglog, Türk edebiyatında hemen hemen hiç kullanılmamıştır. İdil: Batı edebiyatlarında doğrudan doğruya kır hayatının güzelliğini işleyen kısa pastoral şiirlere “idil” denir. Bu şiirlerde şair, doğa karşısındaki duygulanmasını anlatır. Örnekler: Sonbahar geliyor serçe Yuvanı ne yapacaksın? Ayva çiçek açmadan önce. Meyvelerin içi geçecek Rüzgâr başka çeşit esecek Yağmurlarla ıslanacaksın. Cahit Külebi Fuzuli’nin Su Kasidesi ‘’lirik’’ şiir türüne örnek oluşturan bir eserdir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Aşağıdaki yapıtlardan hangisi Türk edebiyatındaki didaktik şiir türüne örnek gösterilemez? A) Ahmet Yesevi - Divan-ı Hikmet B) Gülşehri - Mantıku’t Tayr C) Ahmet Fakih - Çarhname D) Şeyhi – Harname E)Fuzuli-Su Kasidesi Çözüm Çözüm Şiirin türü ‘’lirik’’tir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Ne zaman seni düşünsem Bir ceylan su içmeye iner Çayırları büyürken görürüm Her akşam seninle Yeşil bir zeytin tanesi Bir parça mavi deniz Alır beni. Bu şiirin türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Satirik B) Epik C) Dramatik D) Pastoral E) Lirik E seçeneğindeki ifade ‘’lirik’’şiir özelliği taşımaktadır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Aşağıdakilerden hangisi epik şiir örneği değildir? A) Durduk, süngüsü düşmanın pırıl pırıl Önümüze çıktı bir gündüz, bir gece B) Belimizde kılıcımız Kirmanî Taşı deler mızrağımın temreni C) İbtida Bağdat’a sefer olanda Atladı hendeği geçti Genç Osman D) Bu vatan toprağın kara bağrında Sıradağlar gibi duranlarındır E) Ağrır bedenim, sızlar yaralarım Bu yarayı çeken yiğit sağ m’olur Çözüm Antrenman - 13 Antrenman - 12 Antrenman -11 11 12 13 E E E

66 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Şiir Türleri 1. Birkaç çobanın karşılıklı konuşmaları yoluyla oluşturulan aşk, kır yaşamı üzerine duygu ve düşünceleri yansıtan şiirlerdir. Bu parçada tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) İdil B) Eglog C) Fabl D) Lirik şiir E) Dramatik şiir 2. Vur pençe-i Ali’deki şemşîr aşkına Gülbang-ı âsmânı tutan pîr aşkına Ey leşker-i müfettih-ül-ebvâb vur bugün Feth-i mübîni zâmin o tebşir aşkına Vur deyr-i küfrün üstüne rekz-i hilâl içün Gelmiş bu şehsüvâr-i cihângir aşkına Bu şiirin türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Lirik B) Epik C) Dramatik D) Satirik E) Pastoral 3. Sevdadan yana kim olursa olsun, Yaşça başça ileri, Geçemezlerdi bizi, Ne yedi kat göklerdeki melekler, Ne deniz dibi cinleri, Hiçbiri ayıramaz beni senden Güzelim Annabel Lee Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü bir nitelik vardır? A) Pastoral B) Dramatik C) Lirik D) Didaktik E) Epik Çözüm Birkaç çobanın karşılıklı konuşmaları yoluyla oluşturulan aşk, kır yaşamı üzerine duygu ve düşünceleri yansıtan pastoral şiirlere ‘’ eglog’’ denilir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Çözüm Yiğitlik,savaş ve kahramanlık temalı bir şiir olduğundan dolayı ‘’epik’’ bir şiirdir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Çözüm Duyguların coşkulu ve duygulu bir biçimde anlatıldığı ve aşk temasının işlendiği bu şiir ‘’lirik’’ özellikler taşımaktadır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir.

67 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Şiir Türleri 4. Gökyüzünün, Tanrıların gerçeklerini anlatmakla Başlayacağım işe. Sana atomları açıklayacağım Ki doğa her şeyi onlarla yaratır, besler, onlara Ayrıştırır tükenince -onlara ham madde ya da, Genellikle doğurgan gövdeler derim, yerine göreNesnelerin tohumları diye de adlandıracağım; İlksel tozanlar (zerreler) da diyebilirim.Çünkü önce Onlar vardır, her şey onlardan oluşur aslında. Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü bir nitelik vardır? A) Lirik B) Satirik C) Dramatik D) Didaktik E) Epik 5. Aşağıdaki yapıtlardan hangisi didaktik şiir türüne örnek gösterilemez? A) Safahat B) Haluk’un Defteri C) Harâbât D) Hayriyye E) Rubab-ı Şikeste 6. Verir zavallı memleket, verir ne varsa:mâlını, Vücudunu, hayâtını, ümîdini, hayâlini, Bütün gönül sevincini, olanca râhat hâlini; Hemen yutun düşünmeyin harâmını, helâlini... Yiyin efendiler, yiyin, bu yerde iştihâ sizin; Doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin! Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü bir nitelik vardır? A) Satirik B) Dramatik C) Epik D) Pastoral E) Lirik Çözüm Bir şeyler öğretmeyi ve bir ders vermeyi amaçlayan bu şiir ‘’didaktik’’ şiir türüne girmektedir. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir. Çözüm Harabat,Ziya Paşa’nın Divan şiirleri ve şairlerini topladığı bir antolojidir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Kişisel bir eleştiri,yergi içeren bu şiir ‘’satirik’’ şiir olarak değerlendirilebilir. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir.

68 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Şiir Türleri 7. Çoban ve kır hayatını, doğa güzelliklerini anlatan şiirlerdir. Bu tarz şiirlerde dingin, temiz ve masum kır hayatının tadını duyurmak amaçlanır. Bunlar her türlü süsten, sözcük oyunlarından uzak bir anlatımla yazılır.Bu tarz şiirin kurucusu ve ilk büyük temsilcisi eski Yunan edebiyatında Theokritos ve Batı edebiyatında Vergilius’tur. Bu parçada sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Epik B) Lirik C) Pastoral D) Dramatik E) Satirik 8. Güney yelindeki cıvıltı ve koku Kandırır her yıl çocuksu bademleri Dalları saran buğuya aldanırlar Sıçrar tomurcuk uykusundan, donanır Bademler kış ortasında gelin gibi Yukarıdaki şiirin konusu aşağıdakilerden hangisidir? A) Lirik B) Pastoral C) Dramatik D) Satirik E) Epik 9. Destanlar konuları açısından aşağıdaki şiir türlerinin hangisi içerisinde yer alır? A) Lirik şiir B) Dramatik şiir C) Epik şiir D) Pastoral şiir E) Satirik şiir Çözüm Doğanın güzelliğini,çobanların yaşantısını,kır ve köy hayatını işleyen şiir türüne ‘’pastoral’ ’şiir denilir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Doğanın canlanışını işleyen bu şiir,’’pastoral’’ bir şiirdir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Çözüm Destanlar konuları açısından ‘’epik’’ şiir içerisinde değerlendirilir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir.

69 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Şiir Türleri 10. Beni cândan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı Kamu bimârına cânân devâ-yı dert eder ihsân Niçün kılmaz bana dermân beni bimâr sanmaz mı dizeleriyle başlayan gazel konu bakımından aşağıdaki şiir türlerinden hangisine aittir? A) Didaktik B) Dramatik C) Lirik D) Epik E) Satirik 11. Yayla çiçeğini gördüm baharın; İçtim sularından eriyen karın, Dağlarda yaşayan hatıraların Akan gümüşüdür yayla dumanı Bu dörtlüğün konusu aşağıdakilerden hangisidir? A) Epik B) Didaktik C) Dramatik D) Satirik E) Pastoral 12. Aşağıdakilerden hangisi pastoral bir şiirden alınmış olamaz? A) Okuma yok, yazma yok, bilmeyiz eski yeni Kuzular bize söyler yılların geçtiğini B) Arzu başlarımızdan yıldızlar gibi yüksek; Önümüzde bir sürü, yanımızda bir köpek C) Gül tenli, kor dudaklı, kömür gözlü sürmeli Şeytan diyor ki sarmalı yüz kere öpmeli D) Bekçileri gibiyiz ebenced buraların Bu tenha derelerin, bu vahşi kayaların E) Gün biter, sürü yatar ve sararan bir ayla Çoban hicranlarını bağrına basar yayla Çözüm Bu gazelde sevgilinin aşığına olan ilgisizliği ve rakiplere yüz vermesi işlenmektedir. Özetle aşk acısının işlendiği bu beyitler ‘’lirik’’ şiirdir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Kır yaşantısını ve tabiatı işleyen bu şiirin ‘’pastoral’’ şiir olduğu söylenebilir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Çözüm C seçeneği, sevgili ve özellikleri işlendiği için ‘’lirik’’ bir şiirdir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir.

70 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Şiir Türleri 13. Avludan geçtiğini gördü gelinin Suya gidiyordu öğle güneşinde Ardında bebesi yalınayak Geride Karabaş Tozlu yoldan Söğütlerin oradaki çeşmeye Yalağında bulutlar yıkanan çeşmeye Bu şiirin konusu aşağıdakilerden hangisidir? A) Dramatik B) Satirik C) Epik D) Pastoral E) Didaktik Çözüm Köy yaşantısını işleyen bu şiir bir ‘’pastoral’’şiir örneğidir. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir.

Edebiyat Koçun diyor ki; Destan Çözüm Çözüm Antrenman - 2 Çözüm Antrenman -1 Yapma Destan Bir şairin, toplumu etkileyen herhangi bir olayı tabii destanlara benzeterek söylemesi sonucu oluşan destanlardır. Yazarı belli olan,daha yakın zamanda yazılan ve olağanüstü durumlara az yer veren bir destan türüdür. •Kayıp Cennet (Milton – İngiliz Edebiyatı): İnsanın cennetten kovuluşu ve Tanrı’nın şeytanla mücadelesini anlatır. •Kurtarılmış Kudüs (Tasso – İtalyan Edebiyatı): I. Haçlı seferinde Kudüs’ün alınışı anlatılır.) •İlahi Komedya (Dante – İtalyan Edebiyatı): Öteki dünyaya Dante’nin yaptığı 7 günlük gezi anlatılır. •Çılgın Orlando (Ludovico Ariosto) – İtalyan Edebiyatı): Bu destanda Charlemagne döneminde Hıristiyanlar ile Müslümanlar arasında geçen savaşlar anlatılmıştır. •Üç Şehitler Destanı (Fazıl Hüsnü Dağlarca): Kurtuluş Savaşı’ndan bazı kesitler anlatılır. •Çanakkale Şehitlerine (Mehmet Akif):Kurtuluş Savaşı’ndan bazı kesitler anlatılır. Dünyadaki en önemli doğal destanlar: Kalevala(Fin) Mahabharata(Hint) Ramayana(Hint) Chanson de Roland(Fransız) Nibelungen(Alman) İgor(Rus) Beowulf(İngiliz) İliada(Yunan) Odysseia(Yunan) Şehname(İran) Gılgamış(Sümer) Oğuz Kağan(Türk) Ergenekon(Türk) Manas (Türk) Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla Oğuz Kağan-Türeyiş-Göç-Ergenekon getirilmelidir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. I. ---- Hunların büyük hükümdarı Oğuz Kağan’ın Orta Asya’da Türk birliğini kuruşunu anlatan destandır. II. ---- destanında Uygur hükümdarlarından birinin iki kızıyla bir erkek kurdun birleşmesinden Uygurların türedikleri anlatılmıştır. III. ---- Uygurların, Kırgız baskısı yüzünden Doğu Türkistan’a göç edişlerinden söz edilmiştir. IV. ---- Türklerin sığındıkları yerden dört yüz yıl sonra demir bir dağı delerek çıkışlarını anlatır. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Oğuz Kağan-Göç-Türeyiş-Bozkurt B) Şu-Bozkurt-Türeyiş-Ergenekon C) Oğuz Kağan-Türeyiş-Göç-Ergenekon D) Alp Er Tunga-Bozkurt-Göç-Oğuz Kağan E) Oğuz Kağan -Bozkurt-Göç-Ergenekon Parçada sözü edilen destan ‘’ İlyada ve Odesa’’dır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Troya kralı Priamos’un oğlu Paris, evinde misafir kaldığı İsparta kralı Menelaos’un karısı güzel Helena’yı sevip Troya’ya kaçırır. Bunun üzerine Yunanlılar, Argos kralı Agamemnon’un komutası altında birleşip öc almak için Troya’ya karşı savaşa girişirler. Şehri kuşatırlar. Bir ara başkomutan Agamemnon ile kahraman Akhilleus’un arası açılır. Akhilleus savaşı bırakıp çadırına çekilir. Bu parçada sözü edilen ve Yunanlıların Truva’ya giderek orada savaşmalarını ve memleketlerine dönüşlerinin anlatıldığı destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Aeneis B) İlyada ve Odesa C) Kalevala D) Os Lusiadas E) Çılgın Orlando Çanakkale Şehitlerine, Kurtuluş Savaşı’ndan bazı kesitler anlatıldığı Mehmet Akif Ersoy’a ait bir eserdir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Aşağıdaki sanatçı - destan eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Kayıkçı Kul Mustafa - Genç Osman Destanı B) Nazım Hikmet - Kuvâ-yı Milliye Destanı C) Fazıl Hüsnü Dağlarca - Üç Şehitler Destanı D) Ceyhun Atuf Kansu- Sakarya Meydan Savaşı Destanı E) Çanakkale Şehitlerine-Necip Fazıl Kısakürek 1 2 3 E B C Antrenman - 3

Edebiyat Koçun diyor ki; Destan İslamiyetten Önceki Türk Destanları 1.Yaratılış Destanı 2.Saka Destanları a. Alp Er Tunga Destanı ( İ.Ö. 7. yy) b. Şu Destanı ( İ.Ö. 4. yy) 3. Hun-Oğuz Destanları a. Oğuz Kağan Destanı ( İ.Ö. 4. yy) b. Atilla Destanı 4. Göktürk Destanları a.Bozkurt Destanı ( İ.Ö. 2. yy) b.Ergenekon Destanı (7-8. yy) 5.Siyempi Destanları 6.Uygur Destanları) a.Türeyiş Destanı (8-9. yy) b.Mani Dininin Kabulü Destanı c.Göç Destanı (8-9. yy) Alp Er Tunga – Şu, Saka Türklerine ait destanlardır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Aşağıdakilerden hangisi ikisi Saka Türklerine ait destanlardır? A) Türeyiş - Göç B) Alp Er Tunga - Şu C) Oğuz Kağan - Manas D) Bozkurt - Ergenekon E) Göç - Bozkurt Çözüm Çözüm Türk destanlarının oluşumlarını tamamlayamamasının temel sebebi ‘’ ulusal bir ozan tarafından yazıya geçirilmemesi’’dir. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir. Türk destanlarının oluşumlarını tamamlayamamasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir? A) Türklerin atlı - göçebe bir kültüre sahip olması B) Tarih boyunca Türklerin pek çok dine inanması C) Ulusu derinden etkileyen olayların yaşanmaması D) Ulusal bir ozan tarafından yazıya geçirilmemesi E) Şiirin Türklerde sözlü biçimde devam etmesi Destanlar mensur değil manzum yapıtlardır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. (I)Tarihin tam olarak bilinmeyen dönemlerinde (II)ulusların başlarından geçen ve sonraki dönemlerde de etkili olan (III) savaş, zafer, yenilgi, kıtlık ve göç gibi olayları (IV)ulusal kahramanlık maceraları şeklinde anlatan (V)mensur yapıtlara destan denir. Numaralanmış bölümlerin hangisinde yanlış bilgi verilmiştir? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Çözüm Antrenman - 6 Antrenman - 5 Antrenman -4 4 5 6 E D B

Edebiyat Koçun diyor ki; Destan 7 8 9 A C D Çözüm Oğuz Kağan destanı Hun destanıdır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Antrenman - 8 Çözüm Aşağıdakilerden hangisi Hun destanıdır? A) Bozkurt B) Ergenekon C) Oğuz Kağan D) Türeyiş E) Alp Er Tunga Parçada boş bırakılan yere ‘’ Yaratılış Destanı’’ getirilmelidir. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. ---- XIX. yüzyılda Radloff tarafından Altay Türklerinden derlenmiştir. Türklerin yaratılış hakkındaki en eski inançlarıyla ilgili fikir vermektedir. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Yaratılış Destanı B) Ergenekon Destanı C) Türeyiş Destanı D) Oğuz Kağan Destanı E) Alp Er Tunga Antrenman -7 Doğal Destanların Oluşumu Doğal bir destan üç aşamada oluşur: İlk aşamada bir ulusu derinden etkileyen, sarsan gerçek bir tarih olayı art arda gelen kuşakların hayal gücü ile genişler, derinleşir, nice efsanelere bürünür; olay yazılı olmadığı için her isteyen onu dilediği biçimde anlatır. İkinci aşamada, efsaneleşen bu tarih olayını değişik ozanlar şiir halinde söylerler. Son aşamada ise bir büyük destan ozanı çıkar, diğer ozanların söylediklerini derleyip toparlar, soylu bir üslupla destana son şeklini verir. Türk destanlarının çoğu son aşamaya kavuşamamış, ikinci aşamada kalmıştır. Doğal Destanların Özellikleri Anonim bir nitelik taşır. Çoğu manzumdur; nazım-nesir karışık olanlarına az rastlanır. Nazım biçimi ve uyak, destanı yaratan halkın geleneğine bağlıdır. Sözgelimi Homeros’un İlyada ve Odysseia’si ölçülü fakat uyaksız dizelerden oluşur. Bir Fin destanı olan Kalavela ise dörtlüklerden oluşur. Gerçek ve gerçekdışı olaylar iç içedir. Sözgelimi Oğuz Kağan destanında Oğuz’un türlü av hileleriyle bir canavarı öldürmesi gerçeğe uygun bir olaydır; Göktanrı’ya yalvarırken gökten bir ışık düşmesi, o ışığın içinden çıkan güzel bir kızın Oğuz’a eş olması ise gerçekdışıdır. Bu bakımdan destanlar roman ile masal arasında bir yer tutar. Destan kişileri, beden yapısı ve karakter özellikleri bakımından hem olağan hem de olağanüstü özellik taşır. Destanlarda anlatılan olayların zamanı aşağı yukarı bellidir. Sözgelimi İlyada ve Odysseia Helenlerin ataları olan Akhai ve Argos krallarının serüvenlerini anlatır. Destanlar çok uzun, manzum öykülerdir. Kırgızlara ait Manas destanı 400 bin dizeden, Hint destanı Mahabharata ile Ramayana 240 bin dizeden oluşur. Destanlarda daha çok kahramanlık, yiğitlik, dostluk, aşk, ölüm, yurt sevgisi… temaları işlenir. Antrenman - 9 Kırgızların manzum kahramanlık destanı aşağıdakilerden hangisidir? A) Attila B) Edige C) Türeyiş D) Manas E) Bozkurt Kırgızların manzum kahramanlık destanı ‘’Manas’’ destanıdır. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir. Çözüm

Edebiyat Koçun diyor ki; Destan Çözüm İslamiyetten Sonraki Türk Destanları 1.Kırgız : Manas Destanı 2.Türk Moğol : Cengiz Han Destanı 3.Tatar – Kırım:Timur ve Edige Destanları 4.Karahanlı Dönemi : Saltuk Buğra Han Destanı 5.Selçuklu Beylikler ve Osmanlı Dönemleri a.Seyid Battal Gazi Destanı b.Danişmend Gazi Destanı c.Köroğlu Destanı Doğal Destan ve Yapay Destan Arasındaki Benzerlikler 1)Her ikisinde de milleti derinden etkileyen olaylar anlatılır. 2)İkisi de manzumdur. 3)İkisinde de olağanüstü olay ve kişiler vardır. 4)İkisinde de olay, yer, zaman, mekân unsurları vardır. 5)İkisinde de topluma mesaj verme, toplumu eğitme amacı vardır.) Doğal Destan ve Yapay Destan Arasındaki Farklılıklar 1)Doğal destan anonimdir, yapma destanın yazarı bellidir. 2)Doğal destanda anlatıcının duyguları yoktur, yapma destana şairin duyguları da katılır. 3)Doğal destana halkın katkısı vardır, yapma destan sadece bir şair tarafından yazılır. 4)Doğal destanların oluşum aşamaları vardır ve uzun sürede oluşur, yapma destan doğrudan şair tarafından yazıya geçirilir. 5)Doğal destanlar yazıya geçirilmeyebilir, yapma destanlar mutlaka yazıya geçirilir. Bu parçada sözü edilen destan ‘’Saltukname’’dir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. XIII. yüzyılda Anadolu ve Rumeli’nin fethi sırasında önemli rol oynadığı rivayet edilen kahraman bir evliyanın hayatını anlatan bu destan XV. yüzyılda Cem Sultan’ın talimatıyla Ebu’l Hayru’l Rumi tarafından yedi senelik bir çalışma sonucunda yazıya geçirilmiştir. Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Köroğlu B) Saltukname C) Battalname D) Danişmendname E) Cengizname ‘’Bütün destanlar mensurdur ve aralarına manzum parçalar dahil edilir.’’ ifadesi yanlıştır çünkü destanlar manzumdur ve aralarına mensur parçalar eklenir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Antrenman - 11 Çözüm Antrenman - 10 Destanların genel özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Milletin kültür birikimi, temel değerleri destanı besleyen kaynaklardır. B) Bütün destanlar mensurdur ve aralarına manzum parçalar dahil edilir. C) Bir toplumun yaşadığı destanı olaylar sembol bir tipin etrafında geçer. D) Destanın mantığı millete mal olmuş davranış ve kabullerden oluşur. E) Bir milletin milli iradesinin direnme gücü destanlarda sergilenir. 10 11 12 B B C Antrenman - 12 Bolu Beyi, seyislerinden biri olan Yusuf’tan hünerli ve değerli bir at ister. Yusuf, iyi bir cins tay bulur. Gösterişli bir tay değildir; ama bakımla iyi bir at olacaktır. Bolu Beyi tayı beğenmez; çok kızar ve Seyis Yusuf’un gözlerine mil çekilmesini emreder. Bu parça aşağıdaki destanların hangisinden alınmıştır? A) Edige B) Manas C) Köroğlu D) Timur E) Battalname Bu parçada sözü edilen destan ‘’Köroğlu’’ destanıdır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm

Edebiyat Koçun diyor ki; Destan Dünyanın En Ünlü Destanları Şunlardır: Doğal Destanlar İlyada (Yunan, Homeros) Odysse (Yunan, Homeros) Şehname (İran, Firdevsi) Gılgamış (Sümerler) Ramayana (Hint) Kalevela (Fin, Lönrot) Nibelungen (Alman) Beowulf (İngiliz) İgor (Rus) La Cid (İspanyol) Chansende Röland (Fransız) Şinto (Japon) Oğuz Kağan (Türk) Yapma Destanlar Aeneis (Vergilus) Henriade (Voltaire) Os Lusladas (Camoens) Kaybolmuş Cennet (J. Milton) Kurtarılmış Kudüs (T. Tasso) Çılgın Orlando (Ariosto) İlahi Komedya (Dante) Üç Şehitler Destanı (F. H. Dağlarca) Türk milletine ait destanlar, bir destan şairi tarafından tam anlamıyla derlenmediği için günümüze ulaşamamıştır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Aşağıdaki milletlerden hangisine ait destanlar bir destan şairi tarafından tam anlamıyla derlenmediği için günümüze ulaşamamıştır? A) Rus B) İran C) Hint D) Alman E) Türk Çözüm Çözüm Nibelungen,Fransız değil Alman destanıdır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Aşağıdaki destan - millet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Ramayana - Hint B) Nibelungen - Fransız C) Cid - İspanyol D) Kalevala - Fin E) İgor - Rus Aeneis,Çiçero’nun değil Vergilius’un destanıdır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Aşağıdaki yapay destan - yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Kurtarılmış Kudüs - Tasso B) Aeneis - Çiçero C) Kaybolmuş Cennet - Milton D) Çılgın Orlando - Ariosto E) Henriade - Voltaire Çözüm Antrenman - 15 Antrenman - 14 Antrenman -13 13 14 15 B B E

76 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Destan 1. Bir ulusun yaşayışını yakından ilgilendiren savaş,- göç ve kıtlık gibi tarihi ve toplumsal olayların çerçevesi içinde yiğitlik ve olağanüstülük üzerine kurulmuş çok uzun manzum hikayelerdir. Bu parçada sözü edilen edebiyat türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Destan B) Roman C) Mit D) Efsane E) Söylev 2. Aşağıdaki destan-millet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) İlyada - Yunan B) Kaybolmuş Cennet - İngiliz C) Kalevala - Fin D) Kurtarılmış Kudüs - Fransız E) Şehname - Fars 3. Türk destanlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A) Göç destanı - Kırgız B) Bozkurt destanı - Göktürk C) Oğuz Kağan destanı - Hun D) Türeyiş destanı - Uygur E) Ergenekon destanı – Göktürk Çözüm Parçada sözü edilen tür ‘’destan’’dır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Kurtarılmış Kudüs İtalyan şair Tasso’nun eseridir.Bu eserde I.Haçlı Seferi’nde Kudüs’ün alınışını anlatır. İtalyan edebiyatına ait bir eserdir. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir Çözüm Göç destanı Uygurlara aittir. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir.

77 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Destan 4. Aşağıdaki destanlardan hangi ikisi Köktürklere aittir? I. Oğuz Kağan II. Ergenekon III. Türeyiş IV. Şu V. Bozkurt A) I. ve II. B) I. ve IV. C) II. ve V. D) III. ve IV. E) IV. ve V. 5. Saka Türklerinin hükümdarının, Makedonya hükümdarı İskender’in ordularıyla yaptığı savaşları ve bu savaşlarda gösterdiği kahramanlıkları anlatan destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Oğuz Kağan B) Alp Er Tunga C) Şu D) Ergenekon E) Manas 6. Aşağıdaki destanlardan hangisi Moğol tarihçisi Reşidüddin tarafından XIII. yüzyılda yazıya geçirilmiştir? A) Göç B) Türeyiş C) Ergenekon D) Bozkurt E) Oğuz Kağan Çözüm Ergenekon ve Bozkurt Köktürklere ait iki destandır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Parçada sözü edilen destan ‘’Şu’’ destanıdır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Parçada sözü edilen destan ‘’Oğuz Kağan” destanıdır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir.

78 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Destan 7. Aşağıdaki Türk destanlarından hangisi Türklerin bulundukları bölgeden dört yüz yıl sonra demir dağı eritip çıkmaları ve büyük bir devlet kurmalarını konu edinmektedir? A) Ergenekon B) Oğuz Kağan C) Alp Er Tunga D) Türeyiş E) Bozkurt 8. Uygur Türklerinin, Kırgız baskılarına dayanamayarak Doğu Türkistan’a göç edişlerini anlatan destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Türeyiş B) Bozkurt C) Göç D) Şu E) Ergenekon 9. Kırgız Türkleri arasında geniş bir kahramanlık destanı olan ----, Müslüman Kırgızlarla Putperest Kalmuklar arasındaki mücadeleleri anlatır. Destan XI ve XII. yüzyıllarda oluşmaya başlamıştır. Bu parçadaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Satuk Buğra Han Destanı B) Manas Destanı C) Edige Destanı D) Cengiz Han Destanı E) Timur Destanı Çözüm Parçada özellikleri verilen destan ‘’Ergenekon’’ destanıdır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Parçada sözü edilen destan ‘’Göç’’ destanıdır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Parçada sözü edilen destan ‘’Manas’’ destanıdır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir.

79 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Destan 10. Destanların oluşum aşamaları aşağıdakilerin hangisinde doğru bir biçimde verilmiştir? A) Derleme - Yayılma - Çekirdek B) Yayılma - Derleme - Çekirdek C) Derleme - Çekirdek - Yayılma D) Yayılma - Çekirdek - Derleme E) Çekirdek - Yayılma - Derleme 11. Destan türüyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Coşku ve heyecanı dile getiren edebi metinlerdir. B) Günümüze ağızdan ağıza aktarılarak gelmiştir. C) Yazının henüz icat edilmediği dönemlere aittir. D) Olağanüstü olaylara oldukça fazla rastlanır. E) Dini, milli ve sosyal konuları işleyen manzum eserlerdir. 12. Türk destanlarının derlenmesi sürecinde aşağıdaki kaynakların hangisinden yararlanıldığı söylenemez? A) Çin B) Bizans C) Roma D) Arap E) Japon Çözüm Destanlar üç aşamada oluşur:çekirdek (destanın konusu olan olayın gerçekleşmesi), yayılma (olayın dilden dile,nesilden nesile yayılması) ve derleme (sözlü gelenekte yaşayan destan parçalarının bir şair tarafından derlenmesi). Bu şekilde üç aşamayı geçiren destanlara doğal destan denir. Bunun yanında bu üç aşamayı geçirmeden, bir şair tarafından yazılan destanlar da vardır ki buna yapay destan denir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Çözüm Destanlar olay çevresinde meydana gelen eserlerdir.Bu sebeple A seçeneği yanlıştır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Türk destanlarının derlenmesi aşamasında Japon kaynaklarından yararlandığı söylenemez. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir.

80 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Destan 13. Aşağıdaki destan-yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) İlahi Komedya - Dante B) Kayıp Cennet - Milton C) Kurtarılmış Kudüs - Tasso D) Çılgın Orlando - Ariosto E) Üç Şehitler Destanı - Mehmet Akif Ersoy 14. Aşağıdakilerden hangisi Fin destanıdır? A) Gılgamış B) Kalevala C) İlyada D) Nibelungen E) Ramayana 15. Aşağıdakilerden hangisi Türk destanlarının özelliklerinden biri değildir? A) Çoğunlukla mensur eserlerdir. B) Oluştukları dönemin özelliklerini taşımaktadırlar. C) Olağanüstülüklere sıklıkla yer verilmiştir. D) Çok sonra yazıya geçirilmişlerdir. E) Söyleyeni belli olmayan yapıtlardır. Çözüm Üç Şehitler Destanı Fazıl Hüsnü Dağlarca’ya aittir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Çözüm Finlilerin ulusal destanı ‘’Kalevala’’dır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Çözüm Türk destanları mensur değil manzum eserlerdir.Bu sebeple ‘’A’’ seçeneği yanlıştır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir.

81 Destan TEST -1- ÖABT Edebiyat ÇÖZÜMLÜ TEST -1- 1. Aşağıdaki destan-millet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Şehname - Türk B) İlyada - Yunan C) Nibelungen - Alman D) Mahabharata - Hint E) Manas – Kırgız 2. Aşağıdaki destanlardan hangisi Saka Türklerine aittir? A) Göç B) Oğuz Kağan C) Şu D) Bozkurt E) Türeyiş 3. Aşağıdakilerden hangisi doğal bir destan değildir? A) Çılgın Orlando B) Şehname C) Manas D) İgor E) Beowulf 4. Uygur destanları aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir? A) Oğuz Kağan - Göç B) Bozkurt - Ergenekon C) Alp Er Tunga - Şu D) Türeyiş - Göç E) Bozkurt - Şu 5. Sakaların yiğit komutanı Alp Er Tunga İranlıların ulusal destanı Şehname’de Firdevsi tarafından hangi adla anılmıştır? A) Keykubat B) Afrasiyab C) Anuşirvan D) Keyhüsrev E) Kahraman 6. Destanda Türklerin soylarının bir kurttan vücut buluşu anlatılırken bütün Türk boylarında hakim bir inanış olan kurt motifine de önemli oranda yer verilmiştir. Yukarıdaki parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Oğuz Kağan B) Türeyiş C) Bozkurt D) Ergenekon E) Şu

82 Destan TEST -1- ÖABT Edebiyat 7. En eski türlerden biri olan epik destan, I uluslarını düşmanlara karşı koruyan ve II olağanüstü özelliklere sahip kahramanların III hayatlarını anlatan mensur yapıda IV V oluşturulmuş anlatılardır. Yukarıda altı çizili bölümlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. 8. Dünyadaki en zengin epik destan geleneği aşağıdakilerden hangisine aittir? A) Fars B) Moğol C) Türk D) Arap E) Rus 9. Aynı sosyal ve kültürel değerlere dayalı ve gerçek olduğuna inanılan olağanüstü bir kahraman simgeciliğinde, Türk ulusal kimliğinin son derece önemli bir varoluş unsuru olan tür aşağıdakilerden hangisidir? A) Mit B) Halk Hikayesi C) Masal D) Destan E) Atasözü 10. Destan türü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Manzum-mensur karışık yapıda olabilir. B) Kutsal bir anlatı özelliği taşır. C) Hemen başlayıp hemen bitmez. D) Tüm dikkatleri baş kahramanı toplar. E) En zengin destan geleneği Türklere aittir. 11. Büyük, olağanüstü toplumsal olayları ve kahramanlık olaylarını uzun ve manzum olarak anlatan edebiyat türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Mit B) Efsane C) Destan D) Halk Hikayesi E) Fıkra

83 Destan TEST -1- ÖABT Edebiyat 12. Destanda bir tarafta Bizans kayseri diğer tarafta İslam dünyasının halifesi vardır. Kayser sık sık ordu hazırlayıp Malatya üzerine sefer düzenler. Kayserin arkasında her defasında çok güçlü bir ordu vardır. Ancak ---- önderliğindeki İslam ordusuna her defasında yenilirler. Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Cengiz Han B) Timur C) Battal Gazi D) Danişmend Gazi E) Saltuk Gazi 13. Destana göre ----, doğduktan kırk gün sonra büyüyüp gelişir. Pişmemiş et ister ve kımız içer. Bir yiğit olur. Halka eziyet eden bir canavarı, bir sunguru öldürür. Gökten inen ışığın içinde gördüğü peri kızıyla evlenir. Gün, Ay, Yıldız adlı çocukları olur. Daha sonra bir ağaç kovuğunda yaşayan bir kızla da evlenir: Gök, Dağ, Deniz adlı çocukları olur. Hanlığını ilan edip dünyanın dört bir tarafına elçiler gönderir. Kendisine itaat etmeyenlerle savaşmak için sefere çıkar. Ülkeleri egemenliği altına alır ve eve döner. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Attila B) Edige C) Cengiz D) Timur E) Oğuz Kağan 14. Aşağıdaki destan-millet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Roland Türküsü - Fransız B) Beowulf - İngiliz C) Şehname - İran D) Gılgamış - Arap E) Şinto - Japon 15. Aşağıdaki destan-millet eşleştirmelerinden hangisi doğrudur? A) İgor-Rus B) Beowulf-İtalyan C) Gılgamış-Türk D) Kalevala-İngiliz E) Chanson de Roland-Alman 8 9 10 11 12 13 14 15 C D B C C E D A 1 2 3 4 5 6 7 A C A D B C E

84 Zamana Karşı: 10 dk. ÖABT Edebiyat Destan 1. I. Ergenekon, bir yenilgi sonrasında bir dağın ardına çekilen Türklerin orada çoğalıp demir dağı erittikten sonra öçlerini alışlarını anlatan destandır. II. Bozkurt destanı, Uygur hakanının, üç kızını insanoğluyla evlendirmeyi uygun bulmayarak tanrıdan kızlarıyla evlenmesini istemesi ve Uygur Türklerinin bu evlilikten ortaya çıkışlarını anlatır. III. Göç destanında Türklerin kutsal taşı Çinlilere vermeleri üzerine Tanrı tarafından cezalandırılmaları, kuraklığın başlaması nedeniyle de göç edişleri anlatılır. IV. Türeyiş destanında, savaşta yaralanan bir Türk’ün, dişi bir kurt tarafından kurtarılması, korunması ve Türklerin bu kurttan çoğalması anlatılır. V. Şu, Büyük İskender ile Türkler arasındaki savaşların ve Hükümdar Şu’nun destanıdır. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yanlış bilgi verilmiştir? A) I. ve II. B) II. ve III. C) II. ve IV. D) III. ve IV. E) IV. ve V. 2. Köktürklerde ait olan bu destanda Köktürklerin soylarının dişi bir kurttan türediği anlatılır. Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Türeyiş B) Bozkurt C) Ergenekon D) Alp Er Tunga E) Oğuz Kağan 3. Destanda Hun hükümdarı Mete’nin Orta Asya’da Türk birliğini nasıl kurduğu anlatılmaktadır. Destanın Uygur yazması Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunmaktadır. Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Bozkurt B) Göç C) Alp Er Tunga D) Ergenekon E) Oğuz Kağan 4. VIII. yüzyıldaki Arap-Bizans savaşları dışında IX. yüzyılda Malatya’da kurulan Arap Emirliği’nin Bizans ordularıyla yaptığı savaşları, X. ve XI. yüzyıllarda bazı tarihsel olayları da içine alan ve bunları kahramanına mal eden ----, İslam dininin Anadolu’da yayılışı ile ilgili izler taşımaktadır. Bu parçadaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisidir? A) Manas B) Battalname C) Edige D) Köroğlu E) Saltukname

85 Zamana Karşı: 10 dk. ÖABT Edebiyat Destan 5. Anadolu’da oluşan destan zincirinin ilk halkası aşağıdakilerden hangisidir? A) Köroğlu Destanı B) Saltuk Buğra Han Destanı C) Timur Destanı D) Battal Gazi Destanı E) Danişmend Gazi Destanı 6. Bu destanda XIII. yüzyılda Hazar Denizi kıyısında kurulan Altınorda Hanlığı’nın XV. yüzyılda Timurlar tarafından yıkılışı anlatılmaktadır. Destanın kahramanı Altınorda Hanı Mirza Bahadır’dır. Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Cengiz Han Destanı B) Edige Destanı C) Timur Destanı D) Türeyiş Destanı E) Manas Destanı 7. Nogay boyundan çıkan ----, yalnız kendi yerini, kendi boyunun özgürlüğünü, Kalmuk baskıncılarından korumakla kalmaz, parçalanan bütün Kırgız halkını birleştirip onların özgürlüğü ve eşitliği için çalışan bir hükümdar olur. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Satuk Buğra Han B) Şu C) Manas D) Alp Er Tunga E) Cengiz

86 Zamana Karşı: 10 dk. ÖABT Edebiyat Destan 8. Hz. Muhammed Miraç gecesinde, gök katlarında kendinden önceki peygamberleri görür. Bunlar arasında birini tanıyamaz ve Cebrail’e bunun kim olduğunu sorar. Cebrail: “Bu peygamber değildir. Bu sizin ölümünüzden üç asır sonra dünyaya inecek olan bir ruhtur. Türkistan’da sizin dininizi yayacak olan bir ruhtur.” cevabını alır. Hz. Muhammed yeryüzüne döndükten sonra İslamiyet’i Türk ülkesine yayacak olan bu insan için her gün dua eder. Bu parçada aşağıdaki destanların hangisinden söz edilmiştir? A) Saltukname B) Battalname C) Cengizname D) Köroğlu E) Satuk Buğra Han 9. Destana göre ----, İskender’in gelip geçici bir akın düzenlediğine inanır, bu sebeple de milletini geçici bir işgalden mümkün olduğunca can ve mal kaybına uğratmadan kurtarmak için İskender’le savaşmak yerine doğuya çekilmeyi uygun bulur. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Manas B) Al Er Tunga C) Attila D) Oğuz Kağan E) Şu 10. Hun hükümdarı Mete’nin yaşamını, yiğitliklerini, savaşlarını; ülkesini genişletmesini ve oğulları arasında bölüştürmesini konu edinen destan aşağıdakilerden hangisidir? A) Bozkurt B) Türeyiş C) Göç D) Ergenekon E) Oğuz Kağan 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 C B E B D B C E E E

87 Göstermeye Bağlı Metinler TEST -1- ÖABT Edebiyat 1. Aşağıdakilerden hangisi göstermeye bağlı edebi metinlerdendir? A) Roman B) Tiyatro C) Destan D) Şiir E) Masal 2. “Tip”in “karakter” gibi kendine özgü bir kişiliği yoktur, genellikle bilinen kalıplardaki insanları gösterir. Örneğin Moliere’in Cimri’sindeki ---- cimri tipini temsil eder. Araba Sevdası’nın kahramanı ----, batılılaşmanın yanlış anlaşılmasını sergileyen bir tipken Çalıkuşu’nun ---- ise idealist öğretmen tipidir. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Tartuffe – Ali Bey – Handan’ı B) Don Civani – Felatun Bey – Zehra’sı C) Harpagon – Bihruz Bey – Feride’si D) Harpagon – Bihruz Bey – Handan’ı E) Emile – Akif Bey – Gülnihal’i 3. Alman yazar Bertold Brecht’in ortaya koyduğu, bizde Keşanlı Ali Destanı’yla ilk örneğini Haldun Taner’in verdiği tiyatro çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? A) Dram B) Absürt C) Komedi D) Epik E) Trajedi 4. ---- oyunun izleyiciyi büyülemesine karşıdır. İzleyicinin kendini oyuna kaptırmasını istemez. İzleyiciyi sahneye yabancılaştırarak izleyiciyi de oyunun içine çekmeyi, onların tartışmasını, düşünmesini amaçlar. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) Trajikomik B) Epik tiyatro C) Melodram D) Absürt tiyatro E) Dram

88 Göstermeye Bağlı Metinler TEST -1- ÖABT Edebiyat 5. Bu tiyatro tarzına göre tiyatro, her şeyi anlamaktan, canlandırmaktan ziyade bir ses ve hareket düzenidir. Bundan dolayı olaylar arasında bağ kurulması şart olarak görülmemiştir. Birbiriyle ilgisiz sesler, sözler, eylemler sahnede canlandırılmıştır. Bu parçada sözü edilen tiyatro türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Absürt B) Fars C) Vodvil D) Epik E) Feeri 6. Perde düzenine, serim, düğüm, çözüm bölümlerine önem verilmez. Saçma denilebilecek kurgu ve sembollerle doludur. Dünya edebiyatında Samuel Beckett Godot’yu Beklerken, Türk edebiyatında Güngör Dilmen Canlı Maymun Lokantası adlı eserlerinde bu tiyatro çeşidinin önemli örneklerini vermiştir. Bu parçada sözü edilen tiyatro türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Dram B) Absürt C) Epik D) Vodvil E) Melodram 7. I. Feeri, masalımsı, olağanüstü olayları işleyen dram çeşididir. II. Komedi santimantal, izleyiciyi güldürürken duygulandıran komedi çeşididir. III. Vodvil, hareketli, eğlenceli bir konu etrafında gelişen, şarkılara da yer verilen komedi çeşididir , IV. Trajikomik, olayların hileye ve şaşırtmaya göre şekillendiği komedi çeşididir. V. Melodram, besteli dram anlamına gelen melodramlar acıklı rastlantılar üzerine kurulmuş dram çeşididir. Numaralanmış yargıların hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

89 Göstermeye Bağlı Metinler TEST -1- ÖABT Edebiyat 8. Dram türüyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Perde sayısı farklı farklı olabilir. B) Kişiler her sınıftan seçilebilir. C) Acıklı ve gülünç olaylar bir arada verilir. D) Üç birlik kuralına uyulur. E) Üslupta soyluluk aranmaz. 9. Aşağıdakilerden hangisi müzikli tiyatro değildir? A) Vodvil B) Bale C) Operet D) Komedi E) Opera 10. Açık bir meydanda oynanır. Seyirciler bu meydanın etrafını çepeçevre kuşatırlar. Ancak bir tarafını açık bırakırlar. Oyuncular, oyundan önce oradan meydana dahil olurlar. Çağdaş Türk tiyatrosuna en yakın örnektir. Ayrıca Balama, Frenk, Zenne tipleri de bulunmaktadır. Günümüzde bazı köy ve kasabalarda, bütün canlılığı ile devam etmektedir. Bu parçada sözü edilen tiyatro türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Fars B) Hacivat ile Karagöz C) Orta oyunu D) Vodvil E) Gölge oyunu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 B C D B A B D D D C

90 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 1. Gözlemci figür kurmaca yapının içinde yer alan anlatıcıdır. Kurmaca metindeki olayı gözlemler, anlatılanların iyi anlaşılması için, kendi kültür düzeyine, mizaç yapısına uygun bir yaklaşımla olay ve kişileri anlatır. Okur, kişileri veya olayları onun bakış açısından süzerek anlamaya çalışır. Bu parçada sözü edilen bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ben B) Müşahit C) Olimpik D) Bireysel E) Çoğul 2. Birinci tekil kişili bakış açısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Normal bir insandan daha fazla görüş yeteneğine sahip olan birinci tekil kişili anlatıcı, her şeyi görme, sezme, bilme gücüne sahiptir. B) Daniel Defoe Robinson Crusoe’da, Peyami Safa Dokuzuncu Hariciye Koğuşu’nda bu bakış açısından yararlanmıştır. C) Psikolojik otobiyografik kurmacalarda veya mektup türünden yararlanılan öykü ve romanlarda kullanılan bakış açısıdır. D) Kurmaca metindeki olaylar, kişiler, durumlar kurmaca metnin kahramanı veya ikinci dereceden bir kişisi tarafından anlatılır. E) Ben anlatıcının kullanıldığı kurmacalarda bilinç akışı ve iç monolog gibi tekniklerden yararlanılır. 3. Kurmaca metinde, bir kaza anının hem kazayı yapan şoför tarafından hem yaralı tarafından hem de olaya tanık olan kişiler tarafından anlatılması ---- bakış açısını yansıtır. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) ilahi B) üçüncü tekil C) kahraman D) çoğul E) gözlemci Çözüm Parçada sözü edilen bakış açısı “müşahit anlatıcı/o anlatıcı/gözlemci figür” adlarıyla anılan bakış açısıdır. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir. Çözüm A seçeneğinde belirtilen durum birinci tekil kişili bakış açısıyla ilgili söylenemez.Çünkü birinci tekil kişili bakış açısında anlatıcı normal bir insandan daha fazla görüşe sahip değildir. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Parçada boş bırakılan yere ‘’çoğul’’ ifadesi getirilmelidir. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir.

91 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 4. Bütün o parlak ışıklar, sağa sola savrulup giden şimşekler ve dalga dalga büyüyerek her şeyi yutan karanlık noktalar yavaşça kayboldu. Korkarak gözlerini açtı. Saatlerdir balyozla dövülüyormuş gibi zonklayan başının sol yanındaki ağrının kalmadığını hissetti. Bundan önceki krizlerde olduğu gibi şiddetli bir mide bulantısı yoktu; ama o yüzünün sol yanındaki, sol kol ve bacağındaki uyuşukluk devam ediyordu. Perdelerin sıkı sıkıya kapatılmasıyla iyice karartılmış küçük odayı yavaşça geçti. Bu parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Olimpik B) Kahraman C) Üçüncü Tekil D) Çoğul E) Ben 5. (I) Durum hikayesi, bir ana olay çevresinde gelişmeyen, yaşamdan bir kesit sunan, belli bir insanlık durumunu belli bir ortam içinde anlatan hikayelerdir. (II) Durum hikayesinin en büyük ismi Anton Çehov olduğu için bu tarz Çehov tarzı hikaye olarak da adlandırılır. (III) Çehov’un deyişiyle, durum hikayesi “hayat denilen film şeridinden bir parça makaslamaktır.” (IV) Durum hikayelerinde olaydan çok yoruma, psikolojik tahlillere yer verilir; okurda bir izlenim uyandırılır. (V) Refik Halit Karay, Sabahattin Ali ve Tarık Buğra Türk edebiyatında durum öyküsünün önemli ustalarıdır. Yukarıdaki numaralanmış yargıların hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Çözüm Parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı ‘’olimpik’’tir. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Refik Halit Karay, Sabahattin Ali ve Tarık Buğra Türk edebiyatında durum öyküsünün değil olay hikayesinin önemli ustalarıdır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir.

92 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 6. (I) Olay hikayesi, bir ana olayın serim-düğüm-çözüm bölümleri içinde anlatıldığı klasik öykülerdir. (II) Olay hikayelerinde serim bölümünde bir olay anlatılmaya başlanır, düğüm bölümünde okur meraka sürüklenir, çözüm bölümünde olay genellikle beklenmedik bir sonla çözülür. (III) Olay hikayesinin en büyük ismi Anton Çehov olduğu için bu tarz Çehov tarzı hikaye olarak da adlandırılır. (IV) Hikayede olayın ortaya çıkması için romana ve mekana, kişilere, kişilerin karşılaşması veya çatışmasına ihtiyaç vardır. (V) Ömer Seyfettin Türk edebiyatında olay hikayesinin en önemli temsilcisidir. Yukarıdaki numaralanmış yargıların hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. 7. Türk edebiyatında öykü asıl gelişimini aşağıdaki dönemlerin hangisinde göstermiştir? A) Tanzimat – Fecr-i Ati B) Servet-i Fünun – Milli Edebiyat C) Fecr-i Ati – Cumhuriyet D) Divan Edebiyatı – Tanzimat E) Halk Edebiyatı – Cumhuriyet Çözüm Olay hikayesinin en büyük ismi Anton Çehov değil Guy de Maupassant’tır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Türk edebiyatında öykü asıl gelişimini Servet-i Fünun – Milli Edebiyat dönemlerinde göstermiştir. Doğru yanıt ‘’B’’ seçeneğidir.

93 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 8. Egzotik roman, başka ülkelerin doğasını ve insanlarını anlatan romandır. Bu tanımdan hareketle aşağıdakilerden hangisinin egzotik tarzda yazıldığı söylenebilir? A) Nilgün B) Felatun Bey’le Rakım Efendi C) Esrar-ı Cinayât D) Eylül E) Osmancık 9. Aşağıdakilerden hangisi otobiyografik bir roman değildir? A) Turfanda mı Yoksa Turfa mı B) Dokuzuncu Hariciye Koğuşu C) Baba Evi D) Avare Yıllar E) Bir Bilim Adamının Romanı 10. Topluma mal olmuş bir kişinin yaşamını, yaptıklarını, yaşadığı döneme katkılarını anlatan romanlara biyografik roman denir. Aşağıdakilerden hangisi biyografik tarzda yazılmış bir romandır? A) Devlet Ana B) Dünyaya İkinci Geliş C) Bir Bilim Adamının Romanı D) Nilgün E) Araba Sevdası Çözüm Nilgün,Refik Halit Karay’a ait egzotik bir romandır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Yazarın kendi hayatını konu edindiği romanlara otobiyografik roman denilir. Baba Evi ve Avare Yıllar Orhan Kemal’in, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu Peyami Safa’nın,Turfanda mı Turfa mı ise Mizancı Mehmet Murat’ın otobiyografik romanlarıdır. Bir Bilim Adamının Romanı ise Oğuz Atay’a ait biyografik bir romandır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Çözüm Bir Bilim Adamının Romanı Oğuz Atay’a ait biyografik bir romandır. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir.

94 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 11. Servet-i Fünun yazarı Halit Ziya Uşaklıgil I II Batılı roman tekniğine uygun olarak kaleme III aldığı Mai ve Siyah ve Kiralık Konak gibi IV V romanlarıyla ilk roman ustamız olmuştur. Yukarıdaki altı çizili bölümlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. 12. Aşağıdaki yazar, eser ve özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? A) Samipaşazade Sezai – Sergüzeşt – romantizmden realizme geçişin ilk örneği B) Namık Kemal – İntibah – ilk edebi roman C) Nabizade Nazım – Zehra – ilk psikolojik roman denemesi D) Şemsettin Sami – Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat – ilk realist roman E) Yusuf Kamil Paşa – Telemak – ilk çeviri roman 13. Türk edebiyatında romanın başlangıcından önce Divan edebiyatındaki ----, İslamiyetten önceki dönemde ---- bu türün işlevini görmekteydi. Bu parçada boş bırakılan yere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? A) seyahatnameler – koşuklar B) şehrengizler – sagular C) münşeatlar – savlar D) tezkireler – yırlar E) mesneviler – destanlar Çözüm Kiralık Konak,Yakup Kadri Karaosmanoğlu’na ait bir eserdir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Çözüm Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı romanı ilk realist roman değil ilk yerli romandır. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir. Çözüm Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla “mesneviler ve destanlar” getirilmelidir. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir.

95 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 14. İnsanlar arasında geçen olayları hayvanlar, bitkiler ya da cansız varlıklar arasında geçiyormuş gibi göstererek bu yolla insanlara ahlak ve ibret dersi vermek, örnek göstermek ya da bir düşünceye güç kazandırmak isteyen düzyazı türüdür. Bu parçada sözü edilen düzyazı türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Masal B) Fıkra C) Hikaye D) Ortaoyunu E) Fabl 15. Aşağıdaki sanatçılardan hangisi fabl türüyle ilgilenmemiştir? A) Şinasi B) Orhan Veli Kanık C) Namık Kemal D) Sabahattin Eyüboğlu E) Ahmet Mithat Efendi 16. Aşağıdaki sanatçılardan hangisi La Fontaine fabllarını dilimize kazandırmış sanatçılardan biri değildir? A) Recaizade Mahmut Ekrem B) Tarık Dursun K. C) Sabahattin Eyüboğlu D) Tevfik Fikret E) Ahmet Mithat Efendi Çözüm Parçada sözü edilen tür ‘’fabl’’dır. Doğru yanıt ‘’E’’ seçeneğidir. Çözüm Fabl türüyle ilgilenmeyen sanatçı Namık Kemal’dir. Doğru yanıt ‘’C’’ seçeneğidir. Çözüm Tevfik Fikret La Fontaine fabllarını dilimize kazandırmış sanatçılardan biri değildir. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir.

96 ÇÖZÜMLÜ TEST -1- Anlatmaya Bağlı Metinler 17. Temmuz. Öğle vakti. Komşuda bir kadın sesi.Neye bağırdığı anlaşılmıyor, belki de çocuğuna haykırıyor. Müezzinin duvarından yere bir kedi atladı. Birkaç ev ötede bir tavuk gıdaklıyor. Hafız Nuri Efendi, kapının arkasından şemsiyesini aldı, yavaşça sokağa çıktı. Neden? Bir işi mi var? Birini mi görecekti? Hiçbir işi yok. Hiç çıkmasa da olabilirdi; ancak çıkmış bulundu. Bu parça aşağıdaki edebiyat türlerinin hangisinden alınmış olabilir? A) Roman B) Röportaj C) Deneme D) Mektup E) Anı 18. Salonu aydınlatan üç köşe lambasından birini daha kapatıyorum. Turuncu bir loşluktayız şimdi. Televizyondan yayılan mavimsi ışık, mürdüm eriği, renkli duvar kağıtlarıyla kaplanmış duvarlarda ara sıra parlıyor ve artık hepsini ezberlediğim fotoğrafları ölgünce aydınlatıyor. Fotoğraflar; anneme, babama ve bana ait fotoğraflar. Bazıları bir arada, bazıları tek tek çekilmiş fotoğraflar. Bu parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Nesnel B) Hakim C) Gözlemci D) Kahraman E) Çoğul 19. Zaten Canan kim? Üç yaşındayken Adapazarı’ndan alınmış, satılığa çıkarılmış bir Çerkez kızı. Saraya getirilmiş, on on iki yaşına kadar büyütülmüş. Sonra kadınefendi, kızın güzelliğinden kuşkulanmış, onu Şakir Bey’in evine yollamış. Renknaz Hanım da şefkatli bir kadın. Canan’ı atmamış, satmamış, dövmemiş, kızı gibi yetiştirmiş. Bu parçadaki bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir? A) Üçüncül tekil B) Öznel C) Tanrısal D) Ben E) Hakim Çözüm Bu parçanın bir ‘’roman’’dan alındığı söylenebilir. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir. Çözüm Bu parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı birinci tekil-ben-kahraman bakış açısıdır. Doğru yanıt ‘’D’’ seçeneğidir. Çözçüm Bu parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı üçüncü tekil-o anlatıcı-müşahit anlatıcı-gözlemci figür bakış açısıdır. Doğru yanıt ‘’A’’ seçeneğidir.