MODUL MAMPAT DAN PECUT PRINSIP PERAKAUNAN

ISI KANDUNGAN

BIL TAJUK MUKA SURAT

1.0 BUKU CATATAN PERTAMA 1-6
7 – 11
2.0 PERSAMAAN PERAKAUNAN 12 – 18

3.0 AKAUN KAWALAN BELUM TERIMA DAN 19 – 23
AKAUN KAWALAN BELUM BAYAR
24 – 27
4.0 PELARASAN HASIL DAN BELANJA 28 – 40
( AKAUN NOMINAL ) 41 – 45

5.0 HUTANG RAGU DAN PERUNTUKAN 46 – 52
HUTANG RAGU 53 – 56
57 – 64
6.0 PENYATA KEWANGA MILIKAN TUNGGAL
65 – 82
(i) REKOD TAK LENGKAP
83 – 86
- KAEDAH PERBANDINGAN 87 – 94
7.0 95 – 105
106 – 112
(ii) REKOD TAK LENGKAP 113 - 115

- KAEDAH ANALISIS

8.0 PENYATA PENYESUAIAN BAK

9.0 BELANJAWAN TUNAI

10.0 PERAKAUNAN UNTUK KELAB DAN
PERSATUAN

11.0 AKAUN PENGASINGAN UNTUNG RUGI
12.0 PEMBUBARAN PERKONGSIAN
13.0 AKAUN PENGELUARAN

14.0 ANALISIS TITIK PULANG MODAL
15.0 SYARIKAT BERHAD MENURUT SYER

1.0 BUKU CATATAN PERTAMA – PERCUBAAN SPM KEDAH 2018
Encik Razlan memulakan perniagaan Zlan Motor Enterprise yang menjual alat ganti motosikal pada
1 Januari 2018 dengan aset-aset berikut:

Tunai RM
Bank 800
Perabot 57 000
Kenderaan 18 000
35 000

Berikut ialah urus niaga yang berlaku sepanjang bulan Januari 2018 :
Jan 2 Membeli komputer RM3 650 dengan cek daripada Ezy Computer.
5 Mengeluarkan wang daripada bank RM1 500 untuk kegunaan perniagaan.
8 Belian barang niaga secara kredit RM3 540 daripada Jonah Trading.
10 Menerima nota kredit daripada Jonah Trading kerana barang yang rosak
dipulangkan bernilai RM570.
15 Mengambil barang niaga berkos RM996 untuk tujuan promosi.
17 Jualan barang niaga secara kredit RM4 635 kepada Kedai Fizi.
20 Membayar belanja utiliti dengan tunai RM505.
22 Belian barang niaga secara kredit RM2 276 daripada Perniagaan Semarak.
24 Menghantar nota debit kepada Kedai Fizi kerana invois jualan pada 17 Januari
2018 terkurang caj sebanyak RM515.
26 Membayar semua hutang dengan cek kepada Jonah Trading.
27 Menerima bayaran penuh hutang daripada Kedai Fizi setelah memberi diskaun
RM210.
28 Mengeluarkan cek bernilai RM180 untuk bayaran insurans hayat peribadi.
29 Menerima komisen dengan tunai RM250.
31 Membayar gaji pekerja dengan cek RM1 500.

Berdasarkan maklumat urus niaga di atas, anda dikehendaki merekodkannya ke dalam:
a) Jurnal Am.
b) Jurnal Khas (tidak termasuk jurnal penerimaan tunai dan jurnal pembayaran tunai).
c) Buku Tunai.

1

TIPS MENJAWAB

1. Pastikan catatan permulaan dalam Jurnal Am dibuat, sama ada soalan menyebut senarai baki-

baki awal aset dan liabiliti atau soalan memulakan perniagaan. Perangkap soalan ialah pelajar
perlu mengira modal (rumus: Aset – Liabiliti) pada catatan tersebut sekiranya modal tidak

disebut dalam pernyataan soalan. Jangan lupa untuk memasukkan angka tunai dan bank

daripada catatan permulaan ke dalam Buku Tunai.

2. Kenalpasti tempat setiap urusniaga perlu direkod sama ada dalam Jurnal Am, Jurnal Khas atau

Buku Tunai.

3. Pastikan tarikh, butir dan angka betul untuk setiap catatan.

4. Panduan untuk menulis butir dalam buku catatan pertama adalah seperti berikut:

JURNAL KHAS BUTIR NOTA

a) Jurnal Belian Nama Akaun Belum Bayar Jangan tulis nama
b) Jurnal Pulangan Belian

c) Jurnal Jualan Nama Akaun Belum Terima perniagaan sendiri
d) Jurnal Pulangan Jualan

JENIS URUS NIAGA BUKU TUNAI BUTIR

Baki awal tunai dan bank Baki b/b

Penerimaan (Buku Tunai Debit) Modal
Modal permulaan / tambahan Jualan
Jualan barang niaga secara tunai Nama hasil tersebut
Terimaan hasil lain Nama Akaun Belum Terima
Terimaan bayaran balik hutang
daripada pelanggan

BUKU TUNAI Pembayaran (Buku Tunai Kredit)
Belian barang niaga secara tunai
Bayaran belanja lain Belian
Belian aset bukan semasa Nama belanja tersebut
Ambilan tunai / cek untuk kegunaan Nama aset dibeli
peribadi Ambilan
Ambilan tunai / cek untuk belanja
pejabat Nama belanja tersebut
Bayaran hutang kepada pembekal
Cek tak layan daripada pelanggan Nama Akaun Belum Bayar
Nama Akaun Belum Terima

JURNAL AM BUTIR
Nama akaun yang didebitkan dan nama akaun yang dikreditkan

5. Tutup Jurnal Khas pada tarikh akhir bulan soalan. Pastikan tarikh akhir bulan dalam soalan
adalah betul (28, 29, 30, 31).

6. Imbangkan Buku Tunai (baki akhir) sehingga baki b/b (hari pertama bulan berikutnya dalam
soalan).

2

PENYEDIAAN KERTAS JURNAL DAN BUKU TUNAI

Tarikh Butir JURNAL AM

Fol Debit Kredit

Sediakan ruang lebih kurang ¾
kertas untuk Jurnal Am

JURNAL BELIAN

Tarikh Butir Fol Jumlah Sediakan ruang lebih kurang ¼
kertas untuk Jurnal Belian

JURNAL PULANGAN BELIAN

Tarikh Butir Fol Jumlah

JURNAL JUALAN Sediakan ruang lebih kurang
1/3 kertas untuk setiap Jurnal
Tarikh Butir Fol Jumlah Khas yang lain

JURNAL PULANGAN JUALAN

Tarikh Butir Fol Jumlah Pelajar mesti ingat
format Buku Catatan

Pertama!!!

Tarikh Butir Diskaun Tunai BUKU TUNAI Butir Diskaun Tunai Bank
Bank Tarikh

3

JAWAPAN

Bagi memudahkan perbincangan, semua urusniaga telah disusun mengikut jenis Buku Catatan
Pertama yang akan direkod.

Urus niaga direkod dalam Jurnal Am:

Encik Razlan memulakan perniagaan Zlan Motor Enterprise yang menjual alat ganti motosikal pada

1 Januari 2018 dengan aset-aset berikut: RM Item aset akan
800 didebitkan dalam
Tunai 57 000 Jurnal Am. Catatan
Bank 18 000 bergu di sebelah kredit
Perabot 35 000 adalah modal.
Kenderaan

Belanja promosi

15 Mengambil barang niaga berkos RM996 untuk tujuan promosi. bertambah dan belian

berkurang

JURNAL AM

Tarikh Butir Fol Debit (RM) Kredit (RM)
2018
Jan 1 Tunai 800
Bank 57 000
Perabot 18 000 110 800
Kenderaan 35 000 110 800

Modal 110 800
(Memulakan perniagaan pada tarikh)

15 Promosi 996
Belian 996

(Ambil barang niaga untuk promosi)

Urus niaga direkod dalam Jurnal Belian: Kata kunci item
8 Belian barang niaga secara kredit RM3 540 daripada Jonah Trading. Jurnal Belian

22 Belian barang niaga secara kredit RM2 276 daripada Perniagaan Semarak.

JURNAL BELIAN

Tarikh Butir Fol No. Dokumen Jumlah (RM)
2018
Jonah Trading 3 540 Catatan
Jan 8 Perniagaan Semarak 2 276 penutup Jurnal
22 Akaun Belian 5 816 Khas
31

Nama Akaun
Belum Bayar

4

Urus niaga direkod dalam Jurnal Jualan: Kata kunci item
17 Jualan barang niaga secara kredit RM4 635 kepada Kedai Fizi. Jurnal Jualan

24 Menghantar nota debit kepada Kedai Fizi kerana invois jualan pada 17 Januari
2018 terkurang caj sebanyak RM515.

Tarikh Butir JURNAL JUALAN Jumlah (RM)
2018 Fol No. Dokumen
Jan 17 Kedai Fizi 4 635
24 Kedai Fizi 515 Catatan
31 Akaun Jualan penutup Jurnal
5 150 Khas

Nama Akaun
Belum Terima

Urus niaga direkod dalam Jurnal Pulangan Belian: Kata kunci item
Jurnal Pulangan
10 Menerima nota kredit daripada Jonah Trading kerana barang yang rosak Belian
dipulangkan bernilai RM570.

JURNAL PULANGAN BELIAN

Tarikh Butir Fol No. Dokumen Jumlah (RM)
2018
Jan 10 Jonah Trading 570 Catatan
31 Akaun Pulangan Belian 570 penutup Jurnal
Khas
Nama Akaun
Belum Bayar

Urus niaga direkod dalam Buku Tunai: Kata kunci item
penerimaan
Penerimaan (Catatan sebelah debit Buku Tunai)
1 Rujuk Catatan Permulaan untuk merekod modal dalam Jurnal Am

27 Menerima bayaran penuh hutang daripada Kedai Fizi setelah memberi diskaun

RM210.

29 Menerima komisen dengan tunai RM250.

Pembayaran (Catatan sebelah kredit Buku Tunai) Kata kunci item
2 Membeli komputer RM3 650 dengan cek daripada Ezy Computer. pembayaran

20 Membayar belanja utiliti dengan tunai RM505.

26 Membayar semua hutang dengan cek kepada Jonah Trading.

28 Mengeluarkan cek bernilai RM180 untuk bayaran insurans hayat peribadi.

31 Membayar gaji pekerja dengan cek RM1 500.

5

Catatan Kontra Buku Tunai
5 Mengeluarkan wang daripada bank RM1 500 untuk kegunaan pernia

BUKU T

Tarikh Butir Disk Tunai Bank T
RM RM RM
2018 Modal 57 000
Jan 1 Bank (K) 210 800
Kedai Fizi# 1 500 4 940
5 Komisen
Item 27 250
penerimaan 29

Feb 1 Baki 210 2 550 61 940
2 045 52 140

Nota kepada jawapan:

#Untuk urus niaga 27 Januari, jumlah hutang Kedai Fizi ialah RM5 150 (rujuk Ju
Fizi ialah RM4 940 (RM5 150 – RM210). Angka diletakkan di dalam lajur bank

Rujuk semula panduan untuk menulis butir dalam Buku Tunai di bahagian tips m

6

Bank ( - ) dan

tunai (+)
agaan.

TUNAI

Tarikh Butir Disk. Tunai Bank
RM RM RM
2018 3 650
Jan 2 Alatan pejabat 505 1500

5 Tunai (K) 2 045 2 970
2 550 180
20 Kadar bayaran
1 500
26 Jonah Trading 52 140 Item
61 940 pembayaran

28 Ambilan

31 Gaji

31 Baki

urnal Jualan). Maka, jumlah penerimaan bayaran balik hutang daripada Kedai
kerana nilai bayaran balik yang besar.
menjawab.

6

2.0 - JADUAL PERSAMAAN PERAKAUNAN
Nasarudin adalah pemilik Perniagaan Nasa di Bukit Keteri, Perlis. Maklumat berikut diambil
daripada buku perakaunan beliau pada 31 Julai 2019.

Kenderaan RM
Alatan Pejabat 98 000
Akaun Belum Terima 12 500
Inventori
Bank 9 950
Modal 7 300
Akaun Belum Bayar 6 100
Pinjaman 105 450
8 400
20 000

Perkara-perkara berikut telah berlaku sepanjang bulan Julai 2019 :

Julai 2 Menjual barang niaga berkos RM2 000 secara kredit pada harga
5 RM2 400.
6 Pemilik mengambil barang niaga bernilai RM300 dan cek sebanyak
7 RM500 untuk kegunaan keluarga.
Membeli barang niaga bernilai RM2 200 dan menjelaskan bayaran
11 dengan cek
12 Sekeping cek bernilai RM 3 000 daripada Akaun Belum Terima telah
17 ditanda sebagai cek tak laku
23 Memulangkan barang yang rosak sebanyak RM300 kepada Akaun
25 Belum Bayar.
31 Bayar sewa kedai RM1 250 dengan cek.
Menerima cek yang bernilai RM2 500 daripada Akaun Belum Terima dan
memberi diskaun RM250.
Membayar kepada pembekal sebanyak RM3 500 dengan cek. Terima
diskaun RM350.
Pemilik membawa masuk komputer ke dalam perniagaan bernilai
RM1 500 sebagai untuk kegunaan perniagaan
Membayar gaji pekerja berjumlah RM2 000 dengan cek.

Anda dikehendaki menyediakan :
(a) Jadual persamaan perakaunan yang telah disediakan (Lampiran A)
(b) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Julai 2019.

KENALPASTI DALAM SETIAP AYAT:

KATA KERJA KATA NAMA FRASA KATA NAMA

Menentukan tambah atau tolak Menentukan lajur yang terlibat dalam jadual persamaan perakaunan.
setiap lajur yang terlibat.
Contoh: Item hasil / belanja – Untung Rugi
Contoh: Membawa masuk - Modal
Menjual, membeli, menerima, Cek – Bank Ambil (guna peribadi) - Ambilan
membayar, menjelaskan, membawa Barang niaga – Inventori Jual /Beli secara kredit – ABT / ABB
masuk, memulangkan, mengambil. Pelanggan – Ak. Belum Terima
Pembekal – Ak. Belum Bayar

7

Penerangan jawapan:

Masukkan baki-baki yang diberikan dalam soalan ke dalam jadual

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Baki 73
PEJABAT TERIMA

98 000 12 500 9 950

Selesaikan urus niaga satu persatu:

Inventori (-) ABT (+)

Julai 2 Menjual barang niaga berkos RM2 000 secara kredit

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 2
PEJABAT TERIMA (2 0
Julai 5 B
2 400

Inventori (-)

Pemilik mengambil barang niaga bernilai RM300 dan

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 5 (30
PEJABAT TERIMA
Julai 6
Inventori (+)

Membeli barang niaga bernilai RM2 200 dan menjelas

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 6 22
PEJABAT TERIMA

8

BCL-KKPP 2019

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
300 6 100 105 450 BERSIH
BAYAR

8 400 20 000

pada harga RM2 400. Untung = Harga – Kos
= 2400 – 2000
=400

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN

BERSIH BAYAR

000) 400

Bank (-) Ambilan, Modal (-)

cek sebanyak RM500 untuk kegunaan keluarga. Lajur ambilan tidak
digunakan, maka ambilan

ditolak daripada modal.

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
00) (500) BERSIH BAYAR

(800)

Bank (-)

skan bayaran dengan cek

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
200 (2 200) BERSIH BAYAR

8

Bank (-) ABT (

Julai 7 Sekeping cek bernilai RM 3 000 daripada Akaun Belu

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 7
PEJABAT TERIMA

3 000

Inventori (-)

Julai 11 Memulangkan barang yang rosak sebanyak RM300 k

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 11 (30
PEJABAT TERIMA

Belanja, Untung (-) Bank (-)

Julai 12 Bayar sewa kedai RM1 250 dengan cek.

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 12
PEJABAT TERIMA

Bank (+)

Julai 17 Menerima cek yang bernilai RM2 500 daripada Akaun

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 17
PEJABAT TERIMA

(2 750)

9

BCL-KKPP 2019

(+)
um Terima telah ditanda sebagai cek tak laku

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
BERSIH BAYAR
(3 000)
ABB (-)

kepada Akaun Belum Bayar.

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
00) BERSIH BAYAR
(300)

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN

(1 250) BERSIH BAYAR
ABT (-)
(1 250)

Belanja, Untung (-)

n Belum Terima dan memberi diskaun RM250.

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
2 500 BERSIH BAYAR

(250)

9

ABB (-) B

Julai 23 Membayar kepada pembekal sebanyak RM3 500 den

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 23
PEJABAT TERIMA

Modal (+) Alatan Pej (+)

Julai 25 Pemilik membawa masuk komputer ke dalam perniag

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 25 Ba
PEJABAT TERIMA

1 500

Belanja, Untung (-)

Julai 31 Membayar gaji pekerja berjumlah RM2 000 dengan c

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
Julai 31
PEJABAT TERIMA

10

BCL-KKPP 2019

Bank (-) Hasil, Untung (+)
ngan cek. Terima diskaun RM350.

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
(3 500) BERSIH BAYAR
(3 850)
350

gaan bernilai RM1 500 sebagai untuk kegunaan perniagaan

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
1 500 BERSIH BAYAR
ank (-)
cek.

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
(2 000) BERSIH BAYAR
(2 000)

0

(a) JAWAPAN AKHIR:

TARIKH KENDERAAN ALATAN AKAUN BELUM INVEN
98 000 PEJABAT TERIMA 73
Baki 9 950 (2 0
2 98 000 12 500 2 400 (30
5 22
6 1 500 3 000 (30
7 14 000
(2 750) 69
11
12 12 600
17
23
25
31
JUMLAH

(b) Penyata Kedudukan Kewan

Aset Bukan Semasa RM RM Ek
Kenderaan Mo
Alatan Pejabat 12 600 98 000 To
6 900 14 000 Mo
Aset Semasa 112 000
Akaun Belum Terima
Inventori Lia
Ov
19 500 Ak

Lia
Pin
131 500

11

BCL-KKPP 2019

NTORI BANK MODAL UNTUNG AKAUN BELUM PINJAMAN
300 105 450 BERSIH
000) 6 100 BAYAR
00) (800) 400
200 (500) 8 400 20 000
00) (2 200) 1 500 (1 250)
(3 000) 106 150 (250) (300) 20 000
900 350 (3 850)
(1 250) (2 000) 4 250
2 500 (2 750)
(3 500)

(2 000)
(3 850)

ngan pada 31 Julai 2019.

RM RM

kuiti Pemilik 106 150
odal Awal (2 750)
olak: Rugi Bersih 103 400
odal akhir

abiliti Semasa 3 850
verdraf bank 4 250
kaun Belum Bayar
8 100
abiliti Bukan Semasa
njaman 20 000
131 500

1

3.0 - AKAUN KAWALAN BELUM TERIMA DAN AKAUN KAWALAN BELUM BAYAR
Berikut catatan Jurnal dan Buku Tunai yang diperoleh daripada buku perniagaan Rahayu
Trading.

TARIKH Jurnal Am DEBIT KREDIT
2019 RM RM
Mac 1 BUTIR 360
19 840 230
3 Tunai 23 210 2 580
12 Bank 38 500 83 100
15 Inventori 3 250
31 Lengkapan 570
Akaun Belum Terima: Karmila Enterprise 180
Akaun Belum Terima: Makmur Enterprise
Akaun Belum Bayar: Misha Sdn Bhd 50
50
Akaun Belum Terima: Nabil Trading
Akaun Belum Bayar: Tania Bhd 250
Modal 250
(Aset dan liabiliti pada tarikh ini)
Faedah 180
Akaun Belum Bayar: Tania Bhd 180
(faedah dikenakan oleh pembekal)
Akaun Belum Terima: Karmila Enterprise 570
Diskaun diberi 570
(Diskaun diberi dibatalkan)
Angkutan masuk
Akaun Belum Bayar: Hebat Sdn Bhd
(Angkutan masuk dikenakan oleh pembekal)
Hutang lapuk
Akaun Belum Terima: Makmur Enterprise
(Hutang lapuk dihapuskira)

TARIKH Jurnal Belian JUMLAH
2019 BUTIR RM
Mac 5 3 300
15 Hebat Sdn Bhd 3 950
28 Tania Bhd 3 500
31 Hebat Sdn Bhd 10 750
Akaun Belian

TARIKH Jurnal Jualan JUMLAH
2019 BUTIR RM
Mac 8 4 940
16 Zahari Trading 3 800
22 Hajah Julia Mart 3 060
27 Zahari Trading 5 000
31 Karmila Enterprise 16 800
Akaun Jualan

12

BCL-KKPP 2019

TARIKH Jurnal Pulangan Belian JUMLAH
2019 BUTIR RM
Mac 8 275
31 Hebat Sdn Bhd 275
Akaun Pulangan Belian

TARIKH Jurnal Pulangan Jualan JUMLAH
2019 BUTIR RM
280
Mac 11 Zahari Trading 130
29 Karmila Enterprise 410
31 Akaun Pulangan Jualan

Buku Tunai

Tarikh Butir Disk Tunai Bank Tarikh Butir Disk Tunai Bank

2017 Baki 250 360 19840 2017 Belian 305 1200 2630
Mac 1 Jualan 1820 Mac 3 Tania Bhd 250 65 195
Karmila Enterprise 380 3000 Kadar bayaran 555
2 Komisen 630 1540 150 4 Alat tulis 2200 3000
7 Jualan 5 Karmila Enterprise 2900
10 Tunai 340 2200 10 Hebat Sdn Bhd 595
15 Jualan 1550 11 Bank 4060 2000
17 Jualan 4060 12 Belian 3700
18 Hajah Julia Mart 595 3800 17 Tania Bhd 1850
22 Zahari Trading 7340 18 Gaji 1400
24 21 Sewa 20205
26 Baki b/b 37880 24 Baki h/b 37880
28
Apr 1 31

20205

Maklumat tambahan : Cek yang diterima pada 7 Mac 2017 telah dipulangkan oleh bank
bertanda "Rujuk Penyuruh Bayar".

(a) Anda dikehendaki menyediakan
(i) Akaun Kawalan Belum Terima
(ii) Akaun Kawalan Belum Bayar

(b) Kirakan:
(i) Jumlah Jualan
(ii) Jumlah Belian

13

BCL-KKPP 2019

Konsep Akaun Kawalan

Lejar Am yang merumuskan maklumat dalam Lejar Subsidiari di panggil Akaun Kawalan.
Akaun Kawalan Belum Terima merumuskan maklumat Lejar Jualan dan Akaun Kawalan
Belum Bayar merumuskan maklumat Lejar Belian.

Akaun Kawalan Belum Terima Akaun Kawalan Belum Bayar

Baki b/b (normal) Baki b/b (minoriti) Baki b/b (minoriti) Baki b/b (normal)

Item + Item – Item – Item +

Baki h/b (minoriti) Baki h/b (normal) Baki h/b (normal) Baki h/b (minoriti)

LANGKAH-LANGKAH MENYEDIAKAN JAWAPAN AKAUN KAWALAN (SOALAN A)
1. Memasukkan baki awal dari Jurnal Am.

Baki normal Akaun Kawalan Belum Terima Baki minoriti
(baki debit) ABT. 3 820 Mac 1 Baki b/b (baki kredit) ABT
Baki debit
dijumlahkan 230
dan dinyatakan
sekali sahaja.

Mac 1 Baki b/b

Baki minoriti Akaun Kawalan Belum Bayar Baki normal
(baki debit) ABB 180 Mac 1 Baki b/b (baki kredit)
ABB.
Mac 1 Baki b/b
2 580

14

2. Memindah catat catatan lain dari Jurnal Am BCL-KKPP 2019

Pindah catat
semua catatan
dari Jurnal Am ini
ke lejar seperti
biasa.

Mac 1 Baki b/b Akaun Kawalan Belum Terima 230
31 Diskaun diberi 3 820 Mac 1 Baki b/b 570
(dibatalkan) 250 31 Hutang lapuk
2 580
Mac 1 Baki b/b Akaun Kawalan Belum Bayar 50
180 Mac 1 Baki b/b
31 Faedah 180
Angkutan masuk

• Rujuk catatan ABT atau ABB dalam Jurnal Am sama ada
berada sebelah debit atau kredit. Pindah catat ke sebelah
yang sama dalam Lejar Akaun Kawalan.

• Butiran dalam Lejar adalah nama akaun yang menjadi
bergu kepada catatan tersebut.

• Tarikh untuk catatan seterusnya ialah pada hujung bulan.

3. Memindah catat daripada Jurnal Khas
i. Jurnal Belian

Ingat! Catatan bergu untuk Kt. Terus masukkan jumlah
Jurnal Belian ialah: Dt.

Dt. Belian
Kt. Akaun Belum Bayar

Mac 1 Baki b/b Akaun Kawalan Belum Bayar 2 580
180 Mac 1 Baki b/b 50
31 Faedah
Angkutan masuk 180
Belian 10 750

15

BCL-KKPP 2019

ii. Jurnal Jualan Ingat! Catatan bergu untuk
Dt. Jurnal Jualan ialah:

Dt. Akaun Belum Terima
Kt. Jualan

Mac 1 Baki b/b Kt. Terus masukkan jumlah 230
31 Diskaun diberi 570
(dibatalkan) Akaun Kawalan Belum Terima
Jualan 3 820 Mac 1 Baki b/b
250 31 Hutang lapuk

16 800

iii. Jurnal Pulangan Belian Ingat! Catatan bergu untuk
Jurnal Pulangan Belian ialah:
Dt.
Kt. Dt. Akaun Belum Bayar
Kt. Pulangan Belian

Mac 1 Baki b/b Akaun Kawalan Belum Bayar Terus masukkan jumlah 2 580
31 Pulangan belian 180 Mac 1 Baki b/b 50
275 31 Faedah
Angkutan masuk 180
Belian 10 750

iv. Jurnal Pulangan Jualan Kt. Terus masukkan jumlah
Dt.
Ingat! Catatan bergu untuk
Jurnal Pulangan Jualan ialah:

Dt. Pulangan Jualan
Kt. Akaun Belum Terima

Mac 1 Baki b/b Akaun Kawalan Belum Terima 230
31 Diskaun diberi 3 820 Mac 1 Baki b/b 570
(dibatalkan) 250 31 Hutang lapuk 410
Jualan Pulangan jualan

16 800

16

BCL-KKPP 2019

4. Pindah catat dari Buku Tunai • Kenal pasti semua butiran ABT dan ABB.
i. Pindah catat butiran Akaun Belum Terima • Jumlahkan angka dalam lajur yang sama

+ untuk setiap urusniaga melibatkan ABT
dan ABB.
• Catat secara bergu dari Buku Tunai ke
Akaun Kawalan.
Dt. Buku Tunai ke Kt. Akaun Kawalan
Kt. Buku Tunai ke Dt. Akaun Kawalan

Akaun Kawalan Belum Terima

Mac 1 Baki b/b 3 820 Mac 1 Baki b/b 230
31 570
Diskaun diberi 250 31 Hutang lapuk 410
14 140
(dibatalkan) Pulangan jualan 630

Jualan 16 800 Bank

Diskaun diberi

Untuk diskaun, terus ambil angka jumlah

Setelah selesai memasukkan
semua butiran, imbangkan
Akaun Kawalan. Tunjukkan
baki sehingga Baki b/b.

Jawapan akhir (a) i :

Akaun Kawalan Belum Terima

Mac 1 Baki b/b 3 820 Mac 1 Baki b/b 230
31 Diskaun diberi 570
(dibatalkan) 250 31 Hutang lapuk 410
Jualan 14 140
Bank Pulangan jualan 630
(cek tak layan) 7 890
16 800 Bank 23 870

3 000 Diskaun diberi

Baki h/b

23 870

April 1 Baki b/b 7 890

17

BCL-KKPP 2019

ii. Pindah catat butiran Akaun Belum Bayar

Setelah selesai memasukkan Untuk diskaun, terus +
semua butiran, imbangkan ambil angka jumlah
Akaun Kawalan. Tunjukkan 2 580
baki sehingga Baki b/b. 50

Jawapan akhir (a) ii : 180
10 750
Akaun Kawalan Belum Bayar 13 560

Mac 1 Baki b/b 180 Mac 1 Baki b/b 3 320
31 Pulangan belian
Bank 275 31 Faedah
Diskaun diterima
Baki h/b 9 230 Angkutan masuk

555 Belian

3 320

13 560

April 1 Baki b/b

JUMLAH JUALAN DAN JUMLAH BELIAN (SOALAN B)

b (i) Jumlah Jualan = Jualan Kredit + Jualan Tunai • Angka Jualan dan Belian kredit diambil
= 16 800 + 1 820 + 1 540 + 1 550 + 340 daripada Akaun Kawalan.
= RM22 050
• Angka Jualan dan Belian tunai diambil
b (ii) Jumlah Belian = Belian Kredit + Belian Tunai daripada Buku Tunai.
= 10 750 + 1 200 + 2 000
= RM13 950

18

4.0 - PELARASAN HASIL DAN BELANJA (AKAUN NOMINAL)

Maklumat berikut diperoleh daripada buku perniagaan Kejora Enterprise.

Kejora Enterprise

Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Ogos 2018 (petikan)

Aset Semasa RM RM

Akaun Belum Terima 48 000

Tolak: Peruntukan Hutang Ragu 810

47190

Insurans Prabayar 500

Liabiliti Semasa 500
Kadar Bayaran Belum Bayar 4 000
Sewa Belum Terperoleh

Maklumat tambahan berikut adalah bagi tahun berakhir 31 Ogos 2019.

i. Sewa tahunan adalah RM18 000. Sewa yang telah diterima ialah RM12 000.
ii. Insurans dibayar dalam tahun semasa berjumlah RM3 000 termasuk insurans untuk

bulan September 2019 berjumlah RM400.
iii. Kadar bayaran dibayar sepanjang tahun ialah RM4 500. Bil-bil bulan Ogos 2019

berjumlah RM640 belum dibayar.
iv. Pada 31 Ogos 2019, baki Akaun Belum Terima adalah RM38 000.
v. Seorang pelanggan telah diisytiharkan muflis. Hutangnya sebanyak RM3 800

dihapuskan sebagai hutang lapuk.
Peruntukan hutang ragu hendaklah diselaraskan pada kadar 5% daripada Akaun Belum
Terima bersih.

Anda dikehendaki menyediakan:
a) Akaun Sewa Diterima
b) Akaun Insurans
c) Akaun Kadar Bayaran
d) Akaun Peruntukan Hutang Ragu

NOTA RINGKAS: Belanja Belum Belanja
1. Akaun Nominal Bayar Prabayar

Operasi Pelarasan Tambah Tolak
Penyata Kedudukan Kewangan Liabiliti Semasa Aset Semasa

Operasi Pelarasan Hasil Belum Hasil Belum
Penyata Kedudukan Kewangan Terima Terperoleh
Tambah
Tolak
Aset Semasa Liabiliti Semasa

19

BCL-KKPP 2019

2. Hutang Ragu (HR) dan Peruntukan Hutang Ragu (PHR)

Langkah pengiraan PHR
% PHR x ABT bersih* = Baki PHR (baru)
PHR (baru) > PHR (ID) = Peningkatan PHR
PHR (baru) < PHR (ID) = Pengurangan PHR

*ABT bersih = ABT ID / PKK – Hutang lapuk (baru)

LANGKAH MENJAWAB SOALAN:

Fahami maklumat yang diberikan dalam soalan terlebih dahulu. Rujuk catatan yang dibuat.

Kejora Enterprise Tarikh awal
Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Ogos 2018 (petikan)

Aset Semasa RM RM
Akaun Belum Terima 48 000
Tolak: Peruntukan Hutang Ragu 47190
810 500
Insurans Prabayar
Baki-baki
awal untuk

Liabiliti Semasa dimasukkan

Kadar Bayaran Belum Bayar 500 dalam
Sewa Belum Terperoleh jawapan
4 000
Tarikh akhir

Maklumat tambahan berikut adalah bagi tahun berakhir 31 Ogos 2019. Angka butir Bank
Sewa sebenar (Butir AUR)

i. Sewa tahunan adalah RM18 000. Sewa yang telah diterima ialah RM12 000.

Angka butir Bank

ii. Insurans dibayar dalam tahun semasa berjumlah RM3 000 termasuk insurans untuk

bulan September 2019 berjumlah RM400.
Insurans prabayar (akhir)

iii. Kadar bayaran dibayar sepanjang tahun ialah RM4 500. Bil-bil bulan Ogos 2019

berjumlah RM640 belum dibayar. Angka butir Bank

Kadar bayaran belum bayar (akhir)

iv. Pada 31 Ogos 2019, baki Akaun Belum Terima adalah RM38 000.

v. Seorang pelanggan telah diisytiharkan muflis. Hutangnya sebanyak RM3 800
Hutang lapuk (baru)

dihapuskan sebagai hutang lapuk.
Peruntukan hutang ragu hendaklah diselaraskan pada kadar 5% daripada Akaun Belum
Terima bersih.

20

BCL-KKPP 2019

JAWAPAN: RM4 000
a) Akaun Sewa Diterima

Rujuk semula petikan soalan berkaitan sewa diterima:
Liabiliti Semasa
Sewa Belum Terperoleh

Sewa tahunan adalah RM18 000. Sewa yang telah diterima ialah RM12 000.

A+ B L+E+H Langkah 1: Masukkan
SEWA DITERIMA baki awal sewa belum
Untung Rugi terperoleh (Liabiliti)
RM RM
Langkah 3: Langkah 2: Masukkan
Masukkan angka 18 000 Sewa belum 4 000 hasil sewa diterima
sewa sebenar (butir tahun semasa (Butir
AUR) terperoleh Bank)

Sewa belum terima Bank 12 000

Sewa belum terima 2 000 Langkah 4: Angka Imbang
18 000 18 000 ialah sewa belum terima.

2 000

b) Akaun Insurans RM500
Rujuk semula petikan soalan berkaitan insurans:
Aset Semasa
Insurans prabayar

Insurans dibayar dalam tahun semasa berjumlah RM3 000 termasuk insurans untuk
bulan September 2019 berjumlah RM400.

Langkah 1: Masukkan A + B INSURANS L+E+H
RM RM
baki awal Insurans
prabayar (Aset) 500

Insurans prabayar Langkah 4: Imbang
lejar (butir AUR)
Bank 3 000 Untung Rugi 3 100
Insurans prabayar Langkah 3:
Langkah 2: Masukkan Insurans prabayar 400 Masukkan
belanja Insurans 3 500 3 500 insurans prabayar
dibayar tahun semasa (akhir). silangkan
(Butir Bank) 400 dari baki awal.

21

BCL-KKPP 2019

c) Akaun Kadar Bayaran

Rujuk semula petikan soalan berkaitan kadar bayaran: RM500

Liabiliti Semasa
Kadar Bayaran Belum Bayar

Kadar bayaran dibayar sepanjang tahun ialah RM4 500. Bil-bil bulan Ogos 2019
berjumlah RM640 belum dibayar.

A+ B L+E+H Langkah 1:
KADAR BAYARAN Masukkan baki

Langkah 2: Masukkan RM RM awal kadar
belanja kadar bayaran
dibayar tahun semasa Kadar bayaran belum 500 bayaran belum
(Butir Bank)
bayar bayar (Liabiliti)
Bank
4 500 Untung Rugi 4 640
Kadar bayaran belum 640
Langkah 4: Imbang
lejar (butir AUR)

Langkah 3: bayar

Masukkan kadar 5 140 5 140
640
bayaran belum Kadar bayaran belum
bayar
bayar (akhir).

Silangkan dari

baki awal.

d) Akaun Peruntukan Hutang Ragu

Rujuk semula petikan soalan berkaitan pengiraan Peruntukan Hutang Ragu:

Aset Semasa

Akaun Belum Terima RM48 000
Tolak: Peruntukan Hutang Ragu 810

Pada 31 Ogos 2019, baki Akaun Belum Terima adalah RM38 000.
Seorang pelanggan telah diisytiharkan muflis. Hutangnya sebanyak RM3 800
dihapuskan sebagai hutang lapuk.

Langkah pengiraan awal:

Peruntukan Hutang Ragu = % PHR x Akaun Belum Terima bersih

= 5% x (38 000 – 3 800) = RM1 710 Baki PHR baru (pertambahan)

Gunakan angka ABT pada Hutang lapuk (baru)
31 Ogos 2019, bukan baki
awal

Pertambahan Peruntukan Hutang Ragu = RM1 710 – RM810 = RM900 (B) Angka pelarasan

22

BCL-KKPP 2019

Langkah 3: Baki h/b PERUNTUKAN HUTANG RAGU RM Langkah 1: Masukkan
Imbangkan lejar RM 810 baki awal PHR (kredit –
(pastikan baki 1 710 Baki b/b Kontra Aset)
900
adalah sama Hutang Ragu Langkah 2: Rekodkan
dengan 1 710 angka pelarasan
1 710 1 710 (dikreditkan juga untuk
pengiraan PHR Baki b/b meningkatkan nilai
PHR)
baru Jurnal Am:
DT. Hutang Ragu

KT. P. Hutang Ragu

23

5.0 - HUTANG RAGU DAN PERUNTUKAN HUTANG RAGU
Perniagaan Lutfi Trading mempunyai jumlah akaun belum terima seperti yang berikut:

Tahun berakhir 31 Disember Akaun Belum Terima (RM)
2014 7 120
2015 9 340
2016 8 520
2017
2018 10 340
9 980

Dasar Perniagaan Lutfi Trading adalah untuk mewujudkan peruntukan hutang ragu pada
kadar 5% atas akaun belum terima pada setiap tahun.

Anda dikehendaki:

a) Menghitung nilai peruntukan hutang ragu yang akan direkod dalam Akaun Untung Rugi
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014, 2015, 2016, 2017 dan 2018 seperti dalam jadual
di bawah.

Tahun Akaun Untung Rugi

2014 Belanja Hasil
2015
2016
2017
2018

b) Menyediakan untuk tahun 2014 sehingga 2018
i. Akaun Hutang Ragu
ii. Akaun Peruntukan Hutang Ragu

KONSEP PERUNTUKAN HUTANG RAGU:
Pengiraan PHR tahun semasa:

Peruntukan Hutang Ragu = % Hutang Ragu x Akaun Belum Terima (bersih)

Penentuan Hutang Ragu sebagai hasil atau belanja.

Wujud PHR PHR  PHR 

Belanja Belanja Hasil
PHR (kali pertama) PHR (baru) > PHR (lama) PHR (baru) < PHR (lama)

24

BCL-KKPP 2019

Secara rumusannya, penentuan Hutang Ragu sebagai hasil atau belanja adalah
perbandingan antara PHR tahun semasa dengan PHR tahun sebelumnya

H B? PHR tahun semasa TOLAK PHR tahun sebelum
(baru) (lama)

Jadi untuk melengkapkan jadual soalan, murid digalakkan menambah lajur pengiraan
Peruntukan Hutang Ragu pada setiap tahun.

JAWAPAN:

a) Menghitung nilai peruntukan hutang ragu yang akan direkod dalam Akaun Untung Rugi
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014, 2015, 2016, 2017 dan 2018 seperti dalam jadual
di bawah.

Tahun Akaun Untung Rugi PKK
PHR tahunan
2014 Belanja Hasil = 5% x 7120 = RM356 Tambah lajur PHR
2015 tahunan dan
2016 RM356 = 5% x 9340 = RM467 kirakan PHR setiap
tahun.
RM111 = 5% x 8520 = RM426
PHR = %PHR x ABT
RM41

2017 RM91 = 5% x 10340 = RM517 Akaun Belum
2018 = 5% x 9980 = RM499 Terima
RM18
2014 - RM 7 120
2015 - RM 9 340
2016 - RM 8 520
2017 - RM 10 340
2018 - RM 9 980

Penerangan Jawapan:

Tahun Pengiraan / Penerangan Hasil atau Belanja
2014 Belanja RM356
PHR = 5% x RM7120 = RM356
Semasa PHR diwujudkan, kesemua nilai PHR
direkod sebagai belanja.

2015 PHR 2015 RM467 > PHR 2014 RM356 Belanja RM111
2016 Hasil RM41
(467 – 356 = 111)

PHR 2016 RM426 < PHR 2015 RM467

(467 – 426 = 41)

2017 PHR 2017 RM517 > PHR 2016 RM426 Belanja RM91

(517 – 426 = 91)

2018 PHR 2018 RM499 < PHR 2017 RM517 Hasil RM18

(517 – 499 = 18)

25

BCL-KKPP 2019

b) Menyediakan untuk tahun 2014 sehingga 2018
i. Akaun Hutang Ragu
ii. Akaun Peruntukan Hutang Ragu

MEREKOD HUTANG RAGU DAN PERUNTUKAN HUTANG RAGU KE LEJAR

Penentuan akaun Hutang Ragu didebitkan atau dikreditkan bergantung kepada sama ada
Hutang ragu itu adalah hasil atau belanja. Akaun Peruntukan Hutang Ragu akan menjadi
bergu kepada Akaun Hutang Ragu.

+A +B Hutang Ragu +L +E +H Rekodkan Belanja
atau Hasil dalam
B H Akaun Hutang Ragu
terlebih dahulu.

Peruntukan Hutang Ragu

Bergu Bergu

JAWAPAN: Jawapan lejar akan
Berikut adalah langkah-langkah menyediakan Lejar. merujuk kepada
jadual jawapan (a)

Tahun 2014

B Hutang Ragu
2014
2014 356
Dis 31 Per. Hutang 356 Dis 31 Ak. Untung Rugi 356

Ragu

2014 Peruntukan Hutang Ragu
Dis 31 Baki h/b 2014

356 Dis 31 Hutang Ragu

Tahun 2015

B Hutang Ragu
2015
2015 111
Dis 31 Per. Hutang 111 Dis 31 Ak. Untung Rugi
356
Ragu 111
467
2015 Peruntukan Hutang Ragu
Dis 31 Baki h/b 2015

467 Jan 1 Baki b/b
Dis 31 Hutang Ragu

467

26

Tahun 2016 Hutang Ragu H BCL-KKPP 2019
2016
2016 Per. Hutang 41
Dis 31 Ak. Untung Rugi 41 Dis 31 Ragu
467
Peruntukan Hutang Ragu 467

2016 2016
Dis 31
Hutang Ragu 41 Jan 1 Baki b/b

Baki h/b 426

467

Tahun 2017

B Hutang Ragu
2017
2017 91
Dis 31 Per. Hutang 91 Dis 31 Ak. Untung Rugi
426
Ragu 91

2017 Peruntukan Hutang Ragu 517
Dis 31 Baki h/b 2017

517 Jan 1 Baki b/b
Dis 31 Hutang Ragu

517

Tahun 2018 Hutang Ragu H 18
2018
2018 Per. Hutang
Dis 31 Ak. Untung Rugi 18 Dis 31 Ragu

Peruntukan Hutang Ragu

2018 2018
Dis 31
Hutang Ragu 18 Jan 1 Baki b/b 517
517
Baki h/b 499

517

Untuk setiap tahun:

• Akaun Hutang Ragu akan ditutup ke Akaun Untung Rugi.
• Akaun Peruntukan Hutang Ragu akan diimbangkan.

27

6.0 - PENYATA KEWANGAN MILIKAN TUNGGAL
Perniagaan Jati D’Sofia menjalankan perniagaan menjual perabot jati diimport dari Jepara,

Indonesia.

Inventori 1 Julai 2018 Imbangan Duga pada 30 Jun 2019: Kredit
Debit (RM)
(RM) 150 000
34 270 237 000

Modal 1 428
2 500
Belian dan Jualan 135 820
14 500
Pulangan
6 500
Komisen diterima 1 050
1 240
Angkutan masuk 1 320 414 218

Sewa dibayar 20 000

Duti atas belian 6 031

Insurans 2 400

Alat tulis 1 075

Kenderaan 65 000

Alatan pejabat 28 000

Akaun Belum Terima dan Akaun Belum Bayar 29 500

Bank 85 000

Tunai 2 480

Diskaun diberi 1 630

Ambilan 1 692

Susut nilai terkumpul:

Kenderaan

Alatan pejabat

Peruntukan hutang ragu

414 218

Maklumat tambahan:
i. Inventori pada 30 Jun 2019 berjumlah RM10 470 pada harga kos dan RM10 740

pada harga pasaran.
ii. Inventori alat tulis pada 30 Jun 2019 berjumlah RM275.
iii. Pembekal akan memberikan komisen RM250 sebulan jika syarikat dapat mencapai

nilai jualan melebihi RM10 000 sebulan. Setiap bulan syarikat berjaya mencapai
sasaran yang ditetapkan.
iv. Duti atas belian dikenakan sebanyak 5% bagi setiap barang niaga yang diimport dari
Jepara, Indonesia. Belian bagi bulan Jun 2019 bernilai RM15 200 masih belum
dibayar duti.
v. Sekeping nota kredit yang dikeluarkan kepada pelanggan berjumlah RM1 500 belum
direkodkan dalam mana-mana buku.

https://pk1uress.blogspot.com 28

BCL-KKPP 2019

vi. Sewa untuk dua bulan masih belum dibayar.

vii. Peruntukan hutang ragu diselaraskan pada kadar 4% atas Akaun Belum Terima

bersih.

viii. Susut nilai aset bukan semasa;

Kenderaan Alatan pejabat

10% kaedah baki berkurangan 5% kaedah garis lurus

Anda dikehendaki:
a. menyediakan Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 30 Jun 2018.
b. menyediakan Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 Jun 2018.

Beberapa perkara perlu difahami sebelum menjawab:
Perhatikan ke manakah Aset, Liabiliti, Ekuiti Pemilik, Hasil, Belanja dan Kontra direkodkan. Ini sangat
penting bagi mengelakkan pelajar kehilangan markah akibat memasukkan butiran asing ke dalam
penyata yang tidak sepatutnya.

AKAUN PERDAGANGAN PENYATA KEDUDUKAN
DAN UNTUNG RUGI KEWANGAN

HASIL BELANJA ASET LIABILITI EKUITI
PEMILIK

KONTRA KONTRA KONTRA KONTRA
HASIL BELANJA ASET EKUITI
PEMILIK

Rajah di atas boleh dikembangkan menjadi format asas Penyata Kewangan seperti di bawah:

AKAUN PERDAGANGAN DAN PENYATA KEDUDUKAN
UNTUNG RUGI KEWANGAN

https://pk1uress.blogspot.com 29

BCL-KKPP 2019

Langkah-langkah menjawab soalan:

Pelajar digalakkan membuat catatan item penting dan menanda (highlight) item Imbangan
Duga yang terlibat dengan pelarasan. Tiada pengiraan di kertas soalan.

Imbangan Duga pada 30 Jun 2019: Kredit (RM)

Debit (RM)

Inventori 1 Julai 2018 (awal) 34 270

Modal 150 000
237 000
Angka item Belian dan Jualan B 135 820 J
berwarna mesti pj (v) 1 500 1 428
dibuat pelarasan. Pulangan 2 500 pb
Komisen diterima (iii) (H) 1 320
Jika disalin Angkutan masuk audi 20 000
semula angka ini Sewa dibayar (vi)
ke dalam jawapan Duti atas belian (iv) audi 6 031
Insurans 2 400
pasti salah.

Alat tulis (ii) 1 075

Kenderaan 65 000

Alatan pejabat 28 000 14 500 ABB
(v) Akaun Belum Terima dan Akaun Belum Bayar ABT 29 500

Bank 85 000

Tunai 2 480

Diskaun diberi (B) 1 630

Ambilan 1 692

Susut nilai terkumpul: (viii)

Kenderaan 6 500 +pp
1 050 +pp
Alatan pejabat 1 240
414 218
Peruntukan hutang ragu (vii)

414 218

Maklumat tambahan:

i. Inventori pada 30 Jun 2019 berjumlah RM10 470 pada harga kos dan RM10 740

pada harga pasaran.

ii. Inventori alat tulis pada 30 Jun 2019 berjumlah RM275.

iii. Pembekal akan memberikan komisen RM250 sebulan jika syarikat dapat mencapai

nilai jualan melebihi RM10 000 sebulan. Setiap bulan syarikat berjaya mencapai

sasaran yang ditetapkan.

iv. Duti atas belian dikenakan sebanyak 5% bagi setiap barang niaga yang diimport dari

Jepara, Indonesia. Belian bagi bulan Jun 2019 bernilai RM15 200 masih belum

dibayar duti.

v. Sekeping nota kredit yang dikeluarkan kepada pelanggan berjumlah RM1 500 belum

direkodkan dalam mana-mana buku.

vi. Sewa untuk dua bulan masih belum dibayar.

vii. Peruntukan hutang ragu diselaraskan pada kadar 4% atas Akaun Belum Terima

bersih.

viii. Susut nilai aset bukan semasa;

Kenderaan Alatan pejabat

10% kaedah baki berkurangan 5% kaedah garis lurus

https://pk1uress.blogspot.com 30

BCL-KKPP 2019

Lakarkan format penyata kewangan seperti di bawah dan isikan tujuh angka pertama seperti
yang ditandakan dengan nombor kecil.

Tandakan ✓ pada item yang telah dimasukkan bagi memastikan tiada item yang tercicir.

✓
✓
✓

✓ 31

https://pk1uress.blogspot.com

BCL-KKPP 2019

Sambung dengan item seterusnya dalam Imbangan Duga sehingga maklumat tambahan.
Item yang mempunyai pelarasan, selesaikan serentak pelarasan dalam Penyata
Pendapatan dan Penyata Kedudukan Kewangan.

a) Akaun Perdagangan dan Untung Rugi

Maklumat Tambahan (v): Perniagaan Jati D’Sofia

Sekeping nota kredit yang Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 30 Jun 2019
dikeluarkan kepada pelanggan
berjumlah RM1 500 belum RM RM RM
direkodkan dalam mana-mana
buku merupakan pulangan Jualan 237 000
jualan.
(-) Pulangan jualan 1 500
Maklumat Tambahan (iv):
235 500
Duti atas belian belum bayar =
Belian bulan Jun 2019 RM15 200 Tolak: Kos Jualan
x 5% kadar duti atas belian =
RM760. Oleh itu, jumlah duti Inventori awal 34 270
atas belian = 6031 + 760 =
RM6791. Belian 135 820

Maklumat Tambahan (iii): (-) Pulangan belian 1 428 _
134 392
Komisen yang layak diterima +
oleh syarikat = RM250 x 12
bulan = RM3000. Ini kerana (+) Angkutan masuk 1 320
setiap bulan mencapai sasaran
jualan RM10000. (+) Duti atas belian (6031+760) 6 791

Maklumat Tambahan (v): Kos belian 142 503

Peruntukan hutang ragu tahun 176 773
semasa dalam PKK = RM1120.
Ini merupakan pengurangan (-) Inventori akhir 10 470
hutang ragu dan direkod sebagai
hasil 1240 (lama) – 1120 (baru) Kos Jualan 166 303
= RM120.
UNTUNG KASAR 69 197
Maklumat Tambahan (vi):
Tambah: Hasil 3 000 +
Sewa untuk dua bulan belum Komisen diterima (250 x 12) 120 3 120
dibayar. Ini bermaksud sewa Hutang Ragu (1240 – 1120)
dalam Imbangan Duga adalah 24 000 _
untuk 10 bulan. Jadi sewa Tolak: Belanja 2 400
sebulan ialah 20000 / 10 = Sewa dibayar (20000 + 4000) 800 36 080
RM2000. Jumlah sewa setahun Insurans 1 630 36 237
ialah 20000 + 4000 = RM24000. Alat tulis (1075 – 275) 5 850
Diskaun diberi 1 400
Susut nilai kenderaan [10% x (65000 – 6500)]
Susut nilai alatan pejabat (5% x 28000)

UNTUNG BERSIH

Maklumat Tambahan (ii): Maklumat Tambahan (viii):

Inventori alat tulis belum Susut nilai kenderaan = %SN x Nilai Buku
digunakan berjumlah RM275. = [10% x (65000 – 6500)] = RM5850
Jumlah belum digunakan perlu
ditolak dan tidak dianggap Susut nilai alatan pejabat = %SN x Kos
sebagai belanja. Jadi belanja alat = 5% x 28000 = RM1400
tulis = 1075 – 275 = RM800.

https://pk1uress.blogspot.com 32

BCL-KKPP 2019

b) Penyata Kedudukan Kewangan

Maklumat Tambahan (viii): Perniagaan Jati D’Sofia

Susut nilai terkumpul = Angka Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 Jun 2019
SNT Imbangan Duga + Belanja
Susut Nilai Akaun Untung Rugi RM RM RM
Nilai Buku
SNT Kenderaan (6500+5850) Kos Susut Nilai
SNT Alatan Pejabat (1050+1400) 52 650
Terkumpul 25 550
Maklumat Tambahan (v): 78 200
Aset Bukan Semasa
Pulangan jualan belum rekod
perlu ditolak daripada baki Akaun Kenderaan 65 000 12 350
Belum Terima. ABT = 29500 –
1500 = RM28 000. Alatan Pejabat 28 000 2 450

Maklumat Tambahan (vii): Aset Semasa 10 470
Inventori akhir
Peruntukan Hutang Ragu adalah Akaun Belum Terima (29500-1500) 28 000
4% daripada Akaun Belum Terima (-) Peruntukan Hutang Ragu 1 120
Bersih. PHR = 4% x 28000 = (4%x28000)
RM1120
Bank 26 880 +
Maklumat Tambahan (ii): Tunai 85 000
Inventori alat tulis 2 480
Inventori alat tulis belum Komisen belum terima (3000-2500)
digunakan berjumlah RM275 275
direkod sebagai aset semasa. Tolak: Liabiliti Semasa 14 500 500
Akaun Belum Bayar 760 125 605
Maklumat Tambahan (iii): Duti atas belian belum bayar
(5%x15200) 4 000 _
Komisen sepatutnya diterima Sewa belum bayar (2000x2)
RM3000 (250 x 12) ditolak
dengan komisen diterima dalam 19 260
Imbangan Duga RM2500.
MODAL KERJA 106345
184 545

Jadi, terdapat komisen belum Ekuiti Pemilik 150 000
terima RM500. Modal awal 36 237
(+) Untung bersih 186 237
Maklumat Tambahan (iv): 1 692
(-) Ambilan 184 545
Duti atas belian belum bayar = Modal akhir
Belian bulan Jun 2019 RM15 200
x 5% kadar duti atas belian =
RM760.

Maklumat Tambahan (vi):

Sewa untuk dua bulan belum
dibayar. Ini bermaksud sewa
dalam Imbangan Duga adalah
untuk 10 bulan. Jadi sewa
sebulan ialah 20000 / 10 =
RM2000.

Sewa belum bayar = 2000 x 2 =
RM4000

https://pk1uress.blogspot.com 33

2018 BCL-KKPP

MODUL ULANGKAJI SPM – PENYATA KEWANGAN MILIKAN TUNGGAL – PERCUBAAN SPM
KEDAH 2018

Sunlay Enterprise merupakan perniagaan milikan tunggal yang beroperasi di Taman Melor,
Sungai Petani, Kedah. Berikut adalah baki-baki akaun yang diambil daripada buku perakaunan
perniagaan berkenaan pada 31 Disember 2017.

Inventori pada 1 Januari 2017 DEBIT KREDIT
Akaun Belum Terima & Akaun Belum Bayar RM RM
Bank 8 250 10 110
Premis (kos) 22 000
Lengkapan (kos) 28 000 4 260
Susut nilai terkumpul lengkapan 56 000 29 600
Kenderaan (kos) 12 000
Susut nilai terkumpul kenderaan 700
Angkutan masuk 48 000 96 300
Angkutan keluar
Duti atas belian 1 600 1 600
Pulangan-pulangan 2 400 1820
Belian dan Jualan 1 300
Promosi 14 000
Kadar bayaran 460 6 000
Peruntukan hutang ragu 30 000
Insurans 73 500
Diskaun 4 400 237 890
Komisen 1 160
Hutang lapuk
Faedah atas Pinjaman 720
Pinjaman
Sewa 4000
Ambilan 300
Gaji 900
Modal
6 400
10 000

237 890

Maklumat Tambahan:
(i) Inventori pada 31 Disember 2017 adalah berikut:

Harga kos Produk A (RM) Produk B (RM)
Harga Pasaran 3 356 3 566
3 876 3 230

34

2018 BCL-KKPP

(ii) Insurans RM300 dibayar untuk setengah tahun berakhir 30 April 2018.
(iii) Bil elektrik berjumlah RM325 belum dijelaskan.
(iv) Sebahagian premis telah disewa dengan kadar RM500 sebulan mulai 30 April 2017.
(v) Encik Munir telah diisytiharkan muflis dan baki hutangnya RM1 200 perlu

dihapuskan sebagai hutang lapuk.
(vi) Peruntukan hutang ragu dikekalkan dengan kadar 2.5% atas Akaun Belum Terima.
(vii) Kenderaan disusutnilaikan 10% setahun dengan nilai skrap RM1 000 mengikut

kaedah Ansuran tetap.
(viii) Lengkapan disusutnilaikan 20% atas nilai buku pada awal tahun.
(ix) Lengkapan berjumlah RM2 500 telah dibeli menggunakan hasil jualan bulan Oktober

2017. Perkara ini belum direkodkan dalam mana-mana buku.
(x) Pinjaman perlu dijelaskan sepenuhnya pada 31 Disember 2018.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a) Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.
(b) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017.

LANGKAH-LANGKAH MENJAWAB

1. Baca soalan dan tandakan (highlight) kata kunci pelarasan dalam maklumat tambahan dan
butiran sepadan di Imbangan Duga. Tuliskan juga nombor maklumat tambahan yang perlu
dirujuk semula di sebelah butiran yang berkenaan.

Panduan umum pasangan pelarasan lazim:

Kata kunci pelarasan Pasangan pelarasan dalam

maklumat tambahan Imbangan Duga

Belanja Prabayar Belanja (nama asal)
Belanja Belum Bayar

Hasil Belum Terperoleh Hasil (nama asal)
Hasil Belum Terima

Hutang lapuk (baru) Akaun Belum Terima

Hutang ragu Peruntukan Hutang Ragu

Susut Nilai Susut Nilai Terkumpul

2. Bina format Akaun Perdagangan dan Untung Rugi dan Penyata Kedudukan Kewangan.
3. Masukkan angka untuk butiran wajib di bahagian jualan dan kos jualan (termasuk inventori

akhir di Penyata Kedudukan Kewangan).
4. Masukkan terus butiran Imbangan Duga satu-persatu ke tempat mereka dalam kerangka

format yang telah disediakan. Tanda ✓ bagi setiap item yang telah dimasukkan dalam
jawapan.
5. Bagi item yang bertanda (highlight), baca semula maklumat tambahan dengan teliti dan terus
selesaikan pelarasan serentak di Penyata Pendapatan dan Penyata Kedudukan Kewangan.
Ingat, angka yang bertanda (highlight) bermaksud murid tidak boleh menyalin semula angka
soalan ke dalam jawapan. Tunjukkan pengiraan pelarasan dalam jawapan anda.
6. Pastikan semua item Imbangan Duga dan maklumat tambahan telah ditanda ✓ dan
selesaikan pengiraan untung dan sebagainya sehingga lengkap.

35

2018 BCL-KKPP

CONTOH BAGAIMANA TANDAAN (HIGHLIGHT) DIBUAT:

Sunlay Enterprise merupakan perniagaan milikan tunggal yang beroperasi di Taman Melor,

Sungai Petani, Kedah. Berikut adalah baki-baki akaun yang diambil daripada buku perakaunan

perniagaan berkenaan pada 31 Disember 2017. Tips: Highlight butir
dan angka!!!
DEBIT
KREDIT

RM RM

Inventori pada 1 Januari 2017 8 250

(v) Akaun Belum Terima & Akaun Belum Bayar 22 000 10 110
Bank 28 000
Premis (kos) 56 000 4 260
Lengkapan (kos) (ix) 12 000 29 600

Susut nilai terkumpul lengkapan (viii) 48 000 700
Kenderaan (kos) 96 300
1 600
Susut nilai terkumpul kenderaan (vii) 2 400 1 600
Angkutan masuk 1 300 1820
Angkutan keluar
Duti atas belian 460
Pulangan-pulangan 30 000

Belian dan Jualan (ix) 4 400
Promosi 1 160

Kadar bayaran (iii) 720
Peruntukan hutang ragu (vi)
4000
Insurans (ii) 300
Diskaun
Komisen
Hutang lapuk (v)

Faedah atas Pinjaman 900 14 000
Pinjaman 6 000
6 400
Sewa (iv) 10 000
Ambilan
Gaji

Modal 73 500

237 890 237 890

Maklumat Tambahan:
(i) Inventori pada 31 Disember 2017 adalah berikut:

Harga kos Produk A (RM) Produk B (RM) Jumlah RM6586
Harga Pasaran 3 356 3 566
3 876 3 230

36

2018 BCL-KKPP

(ii) Insurans RM300 dibayar untuk setengah tahun berakhir 30 April 2018.
(iii) Bil elektrik berjumlah RM325 belum dijelaskan.
(iv) Sebahagian premis telah disewa dengan kadar RM500 sebulan mulai 30 April 2017.
(v) Encik Munir telah diisytiharkan muflis dan baki hutangnya RM1 200 perlu

dihapuskan sebagai hutang lapuk.
(vi) Peruntukan hutang ragu dikekalkan dengan kadar 2.5% atas Akaun Belum Terima.
(vii) Kenderaan disusutnilaikan 10% setahun dengan nilai skrap RM1 000 mengikut

kaedah Ansuran tetap.
(viii) Lengkapan disusutnilaikan 20% atas nilai buku pada awal tahun.
(ix) Lengkapan berjumlah RM2 500 telah dibeli menggunakan hasil jualan bulan Oktober

2017. Perkara ini belum direkodkan dalam mana-mana buku.
(x) Pinjaman perlu dijelaskan sepenuhnya pada 31 Disember 2018.

Anda dikehendaki menyediakan:

(a) Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.
(b) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017.

HURAIAN PELARASAN

(i) Inventori pada 31 Disember 2017 adalah berikut:

Produk A (RM) Produk B (RM)
3 566
Harga kos 3 356 3 230

Harga Pasaran 3 876

Huraian: Pilih nilai terendah antara harga kos dan harga pasaran bagi setiap jenis inventori. Nilai
produk A ialah RM3 356 dan produk B ialah RM3 230. Maka jumlah inventori akhir ialah
RM6 586 (3356 + 3230).

(ii) Insurans RM300 dibayar untuk setengah tahun berakhir 30 April 2018.

Huraian: Rujuk garis masa di bawah untuk lebih memahami situasi ini. Insurans RM300 dibayar
untuk tempoh enam bulan bermula 1 November 2017 hingga 30 April 2018.

Insurans prabayar = 300 x 4/6 = RM200

4 bulan prabayar

1 November 31 Disember 30 April
2017 2017 2018

(mula insurans) (Tarikh akhir (tamat insurans)
tempoh semasa)

Oleh itu, insurans prabayar RM200 perlu ditolak daripada jumlah insurans dalam Imbangan
Duga.

Belanja insurans dalam AUR = RM720 – RM200 = RM520
Insurans prabayar RM200 direkod sebagai aset semasa dalam PKK

37

2018 BCL-KKPP

(iii) Bil elektrik berjumlah RM325 belum dijelaskan.
Huraian: Kadar bayaran belum bayar ini perlu ditambah dengan kadar bayaran dalam Imbangan
Duga.
Kadar bayaran dalam AUR = RM1 160 + RM325 = RM1 485
Kadar bayaran belum bayar RM325 direkod sebagai liabiliti semasa dalam PKK.

(iv) Sebahagian premis telah disewa dengan kadar RM500 sebulan mulai 30 April 2017.
Huraian: Sebahagian premis telah disewakan selama 8 bulan bermula 30 April 2017 hingga 31
Disember 2017 (pengiraan bulan Mei – Disember, bulan April tidak diambil kira kerana bermula
pada hujung bulan).
Sewa diterima dalam AUR = RM500 x 8 bulan = RM4 000 (sewa sepatutnya diterima)
Sewa diterima dalam Imbangan Duga berjumlah RM6 000. Bermaksud perniagaan perlu merekod
sewa belum terperoleh RM2 000 (RM6 000 – RM4 000) sebagai liabiliti semasa dalam PKK.

(v) Encik Munir telah diisytiharkan muflis dan baki hutangnya RM1 200 perlu dihapuskan
sebagai hutang lapuk.

Huraian: Hutang lapuk meningkat dan Akaun Belum Terima berkurang.
Hutang lapuk dalam AUR = RM300 + RM1 200 = RM1 500
Akaun Belum Terima dalam PKK = RM22 000 – RM1 200 = RM20 800

(vi) Peruntukan hutang ragu dikekalkan dengan kadar 2.5% atas Akaun Belum Terima.
Huraian: Rumus PHR = % PHR x Akaun Belum Terima bersih.
Per. Hutang Ragu dalam PKK = 2.5% x RM20 800 = RM520 (baki PHR baru)
Baki awal Per. Hutang Ragu dalam Imbangan Duga ialah RM1 600, ini menunjukkan berlaku
pengurangan Per. Hutang Ragu pada akhir tahun.
Hutang Ragu dalam AUR = RM1 600 – RM520 = RM1 080 diiktiraf sebagai hasil.

(vii) Kenderaan disusutnilaikan 10% setahun dengan nilai skrap RM1 000 mengikut kaedah
Ansuran tetap.

Huraian: Rumus pengiraan susut nilai soalan ini perlu diubahsuai sedikit berbanding rumus yang
terdapat dalam buku teks kerana terdapat nilai skrap diberikan (rumus asal kaedah ini dalam
buku teks ialah = %S. Nilai x kos)

Rumus Susut Nilai (ubahsuai) = % S. Nilai x (Kos – Nilai Skrap)
Susut nilai kenderaan dalam AUR = 10% x (RM48 000 – RM1 000) = RM4 700
Susut nilai terkumpul dalam PKK = RM29 600 + RM4 700 = RM34 300

(viii) Lengkapan disusutnilaikan 20% atas nilai buku pada awal tahun.
Huraian: Pengiraan susut nilai kaedah baki berkurangan untuk lengkapan adalah berdasarkan
nilai buku pada awal tahun. Oleh itu, belian lengkapan dalam maklumat tambahan (ix) tidak
perlu dikira susut nilainya.
Rumus Susut Nilai = % S. Nilai x (Kos – S. Nilai Terkumpul)
Susut nilai lengkapan dalam AUR = 20% x (RM12 000 – RM4 260) = RM1 548
Susut nilai terkumpul dalam PKK = RM4 260 + RM1 548 = RM5 808

(ix) Lengkapan berjumlah RM2 500 telah dibeli menggunakan hasil jualan bulan Oktober 2017.
Perkara ini belum direkodkan dalam mana-mana buku.

Huraian: Lengkapan (kos) bertambah dan jualan bertambah.
Jualan dalam Ak Perdagangan = RM96 300 + RM2 500 = RM98 800
Lengkapan (kos) dalam PKK = RM12 000 + RM2 500 = RM14 500

(x) Pinjaman perlu dijelaskan sepenuhnya pada 31 Disember 2018.
Huraian: Seluruh amaun pinjaman akan direkod sebagai liabiliti semasa dalam PKK.

38

2018 BCL-KKPP

JAWAPAN (a)

SUNLAY ENTERPRISE
Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir

31 Disember 2017

RM RM RM

Jualan (96300 + 2500) Rujuk maklumat (ix) 98 800
(-) Pulangan jualan 460

98 340

(TOLAK) KOS JUALAN 8 250
Inventori awal

Belian 30 000
(-) Pulangan belian 700

29 300

(+) Duti belian 1 300

(+) Angkutan masuk 1 600

Kos barang untuk dijual 32 200 Rujuk maklumat (i)
40 450

(-) Inventori akhir (3356 + 3230) 6 586

Kos Jualan 33 864

Untung kasar 64 476

(+) HASIL Rujuk maklumat (iv)

Sewa (500 x 8) 4 000
1 080
Hutang ragu (1600 - 520) 1 820

Diskaun diterima Rujuk maklumat (vi) 6 900
71 376
(-) BELANJA Rujuk maklumat (ii)
31 453
Insurans (720 - 200) Rujuk maklumat (iii) 520 39 923
1 485
Rujuk Kadar bayaran (1160 + 325) Rujuk maklumat (v) 1 500
4 700
maklumat (vii) Hutang lapuk (300 + 1200) 1 548
10 000
Susut nilai Kenderaan [10% x (48000 - 1000)] 2 400

Susut nilai Lengkapan [20% x (12000 - 4260)] 4 400
900
Gaji Rujuk maklumat (viii)
Angkutan keluar 4 000

Promosi

Faedah pinjaman
Komisen

Untung bersih

Nota: Muka taip tulisan tangan adalah format yang perlu ditulis terlebih dahulu sebelum menjawab

39

2018 BCL-KKPP

JAWAPAN (b)

SUNLAY ENTERPRISE

Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017

ASET BUKAN SEMASA S. Nilai Nilai
Kos Terkumpul Buku

RM RM RM
56 000
Premis Rujuk 56 000 5 808
Lengkapan (12000 + 2500) maklumat (ix) 14 500 34 300 8 692
48 000 13 700
Kenderaan

ASET SEMASA Rujuk maklumat 78 392
(vii) dan (viii)
Inventori akhir Rujuk maklumat (v) Rujuk maklumat (i)
Akaun Belum Terima 6 586
Rujuk maklumat (ii)
(22000 - 1200) 20 800 20 280
28 000
(-) Peruntukan Hutang Ragu

(2.5% x 20800) Rujuk maklumat (vi) 520

Bank

Insurans prabayar (300 x 4/6) 200

55 066

Rujuk LIABILITI SEMASA

maklumat (iii) Akaun Belum Bayar 10 110
325
Kadar bayaran belum bayar Rujuk
2 000 maklumat (iv)
Sewa Belum Terperoleh (6000 - 4000)
Pinjaman 14 000

Rujuk maklumat (x) 26 435

MODAL KERJA ( AS -LS) 28 631

107 023

EKUITI PEMILIK Dari jawapan (a) 73 500
Modal awal 39 923
(+) Untung bersih 113 423

(-) Ambilan 6 400
Modal akhir 107 023

40

7.0 - (i) REKOD TAK LENGKAP – KAEDAH PERBANDINGAN

Berikut ialah maklumat seorang peniaga, Encik Ramli yang tidak menyimpan rekodnya
dengan lengkap. Aset dan liabiliti perniagaannya adalah seperti berikut:

Akaun Belum Bayar 1 Januari 2018 31 Disember 2018
Akaun Belum Terima RM RM
Tunai 3 248 5 709
Bank 2 396 3 590
Overdraf bank 200 319
Insurans Prabayar - 2 147
Inventori 1 219 -
Perabot 347 -
Kenderaan (dibeli pada 1 Januari 2017) 2 140 4 710
Sewa belum diterima 3 850 3 850
38 500
38 500 -
560

Maklumat tambahan:

I. Encik Ramli telah membeli alatan pejabat berharga RM3 500 pada 1 Februari 2018
dengan wang sendiri tetapi tiada catatan telah dibuat.

II. Pada tahun berkenaan Encik Ramli mengambil tunai RM130 dan barang RM250
untuk kegunaan sendiri.

III. Pulangan belian sebanyak RM97 masih belum direkodkan
IV. Susut nilai kenderaan adalah sebanyak 10% setahun atas harga kos.
V. Hutang yang dihapus kira sebagai hutang lapuk adalah sebanyak RM515.
VI. Kadar bayaran belum bayar RM250.
VII. Peruntukan hutang ragu diwujudkan sebanyak 4%.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a) Penyata Modal pada 1 Januari 2018
(b) Penyata Modal pada 31 Disember 2018
(c) Penyata Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2019
(d) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2019

KONSEP PENTING

Secara asasnya, untung atau rugi kaedah perbandingan ditentukan dengan rumus berikut:
UNTUNG BERSIH = MODAL AKHIR – MODAL AWAL

Jadi, kemahiran pengiraan modal pada awal dan akhir tempoh perakaunan adalah sangat
penting. Rumus mengira modal ialah:

MODAL = ASET – LIABILITI

https://pk1uress.blogspot.com 41

BCL-KKPP 2019

(a) Penyata Modal pada 1 Januari 2018

PENGIRAAN MODAL AWAL:

Pengiraan modal awal biasanya tidak melibatkan pelarasan. Namun murid perlu berhati-hati
dengan item susut nilai terkumpul aset bukan semasa. Nilai buku aset bukan semasa perlu
digunakan dalam pengiraan modal awal jika tarikh belian aset bukan semasa tersebut
dinyatakan.

Penyata Mengira Modal Awal xxx Jika tarikh belian ABS dinyatakan
Aset: xxx dalam soalan dan tarikh belian
Senaraikan semua aset (tanpa pelarasan) xxx tersebut adalah sebelum tarikh awal
Aset Bukan Semasa (Kos – SNT) tempoh perakaunan soalan. Maka
(xxx) pengiraan nilai buku ABS perlu
Tolak: Liabiliti xxx dibuat.
Senaraikan semua liabiliti (tanpa pelarasan)
Modal awal

Petikan soalan:

• Kenal pasti Aset atau Liabiliti
setiap item. Pelajar boleh
melabel A / L untuk setiap item.

• Tarikh pembelian kenderaan
dinyatakan pada 1 Januari 2017.
Ini bermaksud, kenderaan itu
telah berusia satu tahun pada 1
Januari 2018 (tarikh awal
soalan). Oleh itu, nilai buku
kenderaan perlu digunakan
dalam pengiraan modal awal.

IV. Susut nilai kenderaan adalah sebanyak 10% setahun atas harga kos.

Jawapan:

Penyata Modal pada 1 Januari 2018

Aset: RM RM
2 396
Akaun Belum Terima
200
Tunai 347
2 140
Insurans prabayar 3 850
34 650
Inventori 560
44 143
Perabot #SNT Kenderaan
4 467 = 10% x 38500
Kenderaan (38 500 – 3 850#) 39 676 = RM3850
(untuk tempoh
Sewa belum terima 1Januari 2017 –
31 Disember
Tolak: Liabiliti 3 248 2017)
Akaun Belum Bayar 1 219
Overdraf bank

Modal 1 Januari 2018
.

https://pk1uress.blogspot.com 42

BCL-KKPP 2019

(b) Penyata Modal pada 31 Disember 2018

PENGIRAAN MODAL AKHIR:
Pengiraan modal akhir perlu mengambil kira semua pelarasan yang terkandung dalam
maklumat tambahan. Semua nilai aset dan liabiliti yang digunakan dalam pengiraan modal
akhir mestilah nilai yang telah diselaraskan dengan maklumat tambahan (jika berkenaan).
Cara menyelesaikan pelarasan adalah sama seperti soalan Milikan Tunggal biasa.

Fahami kesan setiap maklumat ke atas baki-baki aset dan liabiliti pada 31 Disember 2018.
Petikan soalan:
Maklumat tambahan:

I. Encik Ramli telah membeli alatan pejabat berharga RM3 500 pada 1 Februari 2018
dengan wang sendiri tetapi tiada catatan telah dibuat.
Kesan: Wujud aset bukan semasa baru iaitu Alatan Pejabat. Perkara ini juga
merupakan modal tambahan yang akan digunakan dalam mengira untung atau rugi.

II. Pada tahun berkenaan Encik Ramli mengambil tunai RM130 dan barang RM250
untuk kegunaan sendiri.
Kesan: Maklumat ini menerangkan jumlah ambilan yang akan digunakan dalam
mengira untung atau rugi. Angka tunai dan inventori tidak perlu diselaraskan kerana
soalan tidak menyatakan ia belum direkodkan.

III. Pulangan belian sebanyak RM97 masih belum direkodkan.
Kesan: Akaun Belum Bayar perlu ditolak kerana pulangan belian akan
mengurangkan hutang kepada pembekal.

IV. Susut nilai kenderaan adalah sebanyak 10% setahun atas harga kos.
Kesan: Pengiraan susut nilai untuk tempoh 1 Januari – 31 Disember 2018 perlu
dibuat. Jadi pada 31 Disember 2018, susut nilai terkumpul kenderaan adalah untuk
dua tahun berjumlah RM7 700 (RM3 850 x 2 tahun, iaitu bermula 1 Januari 2017
hingga 31 Disember 2018).

V. Hutang yang dihapus kira sebagai hutang lapuk adalah sebanyak RM515.
Kesan: Akaun Belum Terima perlu ditolak dengan hutang lapuk. Jumlah Akaun
Belum Terima baru ialah RM3 075 (3590 – 515)

VI. Kadar bayaran belum bayar RM250.
Kesan: Wujud liabiliti baru untuk dimasukkan ke dalam pengiraan modal akhir.

https://pk1uress.blogspot.com 43