MODUL MAMPAT DAN PECUT PRINSIP PERAKAUNAN

BCL-KKPP 2019

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
45 000 65 000 Airel 40 000 40 000 20 000
Akaun Semasa
Realisasi 4 196 4 196 500 Baki b/b 5 280 2 530 520
Realisasi Akaun Semasa
Bank 49 196 69 196 320 20 520
2 098 Realisasi 3 916 26 346
17 922 Realisasi 49 196 69 196

Bank
20 520

b) Akaun Bank

Baki b/b RM RM
Tunai 30 000
Realisasi 7 200 Pinjaman bank
Realisasi 330
Modal Amsyar 690 Kadar bayaran belum bayar 12 300
Modal Harith
19 000 Akaun Belum Bayar 17 922
JAWAPAN AKHIR: 3 400
3 916 (12 500 – 200)
a)
Modal Airel
Kenderaan
Alatan pejabat 26 346
Premis
Inventori akhir Akaun Realisasi RM
Akaun Belum Terima RM 45 000
Modal Airel 38 000 Modal Amsyar 65 000
Modal Harith 10 200 Modal Harith 19 000
70 000 Bank
20 500 Bank 3 400
3 550 Akaun Belum Bayar 200

520 Modal Amsyar 4 196
320 Modal Harith 4 196
2 098
Modal Airel 143 090
143 090

b) Akaun Bank

Baki b/b RM RM
Tunai 30 000
Realisasi 7 200 Pinjaman bank
Realisasi 330
Modal Amsyar 690 Kadar bayaran belum bayar 12 300
Modal Harith
19 000 Akaun Belum Bayar 17 922
3 400
3 916 (12 500 – 200) 60 552

Modal Airel

26 346

60 552

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
45 000 65 000 Airel 40 000 40 000 20 000
Akaun Semasa
Realisasi 4 196 4 196 500 Baki b/b 5 280 2 530 520
Realisasi Akaun Semasa
Bank 49 196 69 196 320 20 520
2 098 Realisasi 3 916 26 346
17 922 Realisasi 49 196 69 196

Bank
20 520

https://pk1uress.blogspot.com 94

13. PENYATA KOS PENGELUARAN

3. Maklumat berikut diambil daripada Kilang SYUKUR Berhad:

1 Mac 2013 28 Februari 2014

RM RM

Stok: Bahan langsung 11 520 6 400

Kerja dalam proses 6 045 4 544

Barang siap 9 076 7 521

Alat tulis kilang 88 120

Belian bahan langsung 56 942
Pulangan bahan langsung 2 562
Duti import bahan langsung 1 025
Gaji operator kilang 35 780
Gaji penyelia kilang 8 560
Sewa bangunan 4 800
Insurans 3 600
Belian alat tulis kilang
Jualan barang siap 248
Royalti 150 658
Loji dan mesin
Susut nilai terkumpul loji dan mesin 2 500
Lengkapan 25 500
Susut nilai terkumpul Lengkapan 2 550
Kenderaan 8 900
Kadar bayaran
Belanja am 890
50 700
3 600
1 800

Maklumat tambahan:
(i) Kadar bayaran terakru RM600. Kadar bayaran dibahagikan di antara kilang dan pejabat

mengikut nisbah 2:1.
(ii) Loji dan mesin disusutnilaikan 10% setahun atas baki berkurangan.
(iii) Lengkapan dan kenderaan disusutnilaikan 20% mengikut kaedah garis lurus.

Kilang Pejabat

Susut nilai Lengkapan 60% 40%

Susut nilai Kenderaan 70% 30%

(iv) Belanja am dibahagikan kepada kilang dan pejabat dengan nisbah 3:2.
(v) Insurans telah dibayar untuk tempoh setahun mulai 31 Mei 2013. 80% insurans adalah untuk

kilang.
(vi) Gaji operator kilang terakru RM700.
(vii) Sewa bangunan untuk kilang 60% dan pejabat 40%.
(viii) Gaji penyelia kilang terdahulu RM560.

Anda dikehendaki menyediakan :
(a) Penyata Kos Pengeluaran bagi tahun berakhir 28 Februari 2014.
(b) Penyata Perdagangan bagi tahun berakhir 28 Februari 2014.

95

Ingat kembali format asas Penyata Kos Pengeluaran: Kos Bahan Langsung x
Stok awal bahan langsung x
Bahan Langsung (BAH) Belian bahan langsung (x)
+ (-) Pulangan bahan
langsung x
Buruh Langsung (BUR) x
+ (+) Angkutan masuk
x
Belanja Langsung (BEL) (-) Stok akhir bahan (x)
= langsung
Kos bahan langsung x
KOS PRIMA
+ Istilah sepadan: Buruh Langsung /
Gaji pekerja kilang / Gaji Operator
Overhed (OH) Pengeluaran / Gaji Operator Kilang /
+ Upah langsung

Kerja Dalam Proses (KDP) Awal royalti / hak cipta / paten

- Contoh kos overhed

Kerja Dalam Proses (KDP) Akhir - Gaji pengurus kilang
- Gaji penyelia kilang
= - Upah tak langsung
KOS PENGELUARAN - Sewa kilang
- Insurans kilang
- Belanja alat kecil
- Susut nilai jentera / mesin / loji
- Kadar bayaran kilang
- Belanja alat tulis kilang
- Belanja am kilang

Kos barang yang telah disiapkan.
Angka ini akan dibawa ke Penyata
Perdagangan.

96

Langkah menjawab Penyata Kos Pengeluaran:
1. Kelaskan butiran di dalam soalan mengikut kedudukan di dalam format Penyata Kos

Pengeluaran dan Penyata Perdagangan dan tuliskan pelarasan terakru atau terdahulu dan
pembahagian kadar peratus / nisbah untuk overhed kilang daripada maklumat tambahan di
angka soalan (rujuk muka taip tulisan tangan).
2. Hanya kira angka akhir apabila menyediakan jawapan dan salin semula semua pengiraan yang
telah dicatatkan di soalan ke dalam jawapan (letak dalam kurungan sebelah setiap butiran yang
terlibat).

Kelaskan item 1 Mac 2013 28 Februari 2014
RM
11 520 RM
6 045
BAH Stok: Bahan langsung 9 076 6 400
KDP Kerja dalam proses 88
Barang siap Baki awal 4 544 Baki akhir
KJ Alat tulis kilang 7 521
Kira OH
120

BAH Belian bahan langsung 56 942 Pelarasan
BAH Pulangan bahan langsung 2 562 (rujuk
BAH Duti import bahan langsung maklumat
BUR Gaji operator kilang tambahan)
Gaji penyelia kilang
OH Sewa bangunan 1 025
OH Insurans
OH Belian alat tulis kilang kira belanja a.tulis (awal + beli – akhir) 35 780 + 700
Kira - OH Jualan barang siap
Royalti 8 560 - 560
J Loji dan mesin kira S.Nilai (Kos - SNT) X %SN
BEL Susut nilai terkumpul loji dan mesin 4 800 X 60%
Lengkapan kira S.Nilai (Kos X %SN)
Kira - OH Susut nilai terkumpul Lengkapan 3 600 X 9/12 X 80%
Kenderaan kira S.Nilai (Kos X %SN)
Kira - OH Kadar bayaran 88 + 248 - 120
Belanja am
Kira - OH 150 658
OH
OH 2 500

( 25 500- 2550) X 10%

2 550

8 900 X 20% X 60%

890

50 700 X 20% X 70%

( 3 600 + 600) X 2/3

1 800 X 3/5

Maklumat tambahan:
(i) Kadar bayaran terakru RM600. Kadar bayaran dibahagikan di antara kilang dan pejabat

mengikut nisbah 2:1.
(ii) Loji dan mesin disusutnilaikan 10% setahun atas baki berkurangan.
(iii) Lengkapan dan kenderaan disusutnilaikan 20% mengikut kaedah garis lurus.

Kilang Pejabat

Susut nilai Lengkapan 60% 40%
Susut nilai Kenderaan 70% 30%

(iv) Belanja am dibahagikan kepada kilang dan pejabat dengan nisbah 3:2.
(v) Insurans telah dibayar untuk tempoh setahun mulai 31 Mei 2013. 80% insurans adalah untuk

kilang. Untuk tempoh semasa Jun 2013 – Feb 2014 (9 bulan)
(vi) Gaji operator kilang terakru RM700.
(vii) Sewa bangunan untuk kilang 60% dan pejabat 40%.
(viii) Gaji penyelia kilang terdahulu RM560.

97

3. Susun jawapan mengikut format Penyata Kos Pengeluaran. Jawapan akan ditunjukkan bahagian

demi bahagian. Keratan soalan

Bahagian pertama di dalam
Penyata Pengeluaran ialah Kos
Bahan Langsung. Rujuk semula
tandaan ‘BAH’ pada kertas soalan
dan susun semula mengikut
format. (butiran yang diperlukan
telah diwarnakan biru)

Kilang SYUKUR Berhad

Penyata Kos Pengeluaran bagi tahun berakhir 28 Februari 2014

RM RM
11 520
Stok awal bahan langsung
55 405
Belian bahan langsung 56 942 66925
6 400
(-) pulangan bahan langsung 2 562 60 525

1. Bahagian Kos Bahan Langsung 54 380
ini adalah mirip bahagian Kos
Jualan di dalam Penyata (+) duti import bahan langsung 1 025
Pendapatan
Jumlahkan terlebih
(-) stok akhir bahan langsung dahulu sebelum operasi
Kos bahan langsung digunakan berikutnya.

Keratan soalan

Bahagian kedua di dalam Penyata
Pengeluaran ialah Kos Buruh
Langsung dan Belanja langsung.
Rujuk semula tandaan ‘BUR’ dan
‘BEL’ pada kertas soalan dan susun
semula mengikut format. (butiran
yang diperlukan telah diwarnakan
hijau)

Kilang SYUKUR Berhad

Penyata Kos Pengeluaran bagi tahun berakhir 28 Februari 2014

RM RM
11 520
Stok awal bahan langsung
55 405
Belian bahan langsung 56 942 66925
6 400
(-) pulangan bahan langsung 2 562 60 525

54 380

(+) duti import bahan langsung 1 025

(-) stok akhir bahan langsung
Kos bahan langsung digunakan

2. Masukkan Gaji operator kilang (+) Gaji operator kilang (35780+700) 36 480
dan royalti. Salin semula (+) Royalti 2 500
pengiraan pelarasan gaji di dalam Kos Prima 99 505
kurungan.

98

Keratan soalan

Bahagian ketiga di dalam Penyata
Pengeluaran ialah Kos Overhed.
Rujuk semula tandaan ‘OH’ pada
kertas soalan dan susun semula
mengikut format. (butiran yang
diperlukan telah diwarnakan hijau)

Nota: Tandaan ‘Kira OH’ merujuk
kepada butiran ini digunakan
untuk mengira overhed. Contohnya
butir Lengkapan digunakan untuk
mengira Susut Nilai Lengkapan.

Jawapan akhir: Kilang SYUKUR Berhad

3. Masukkan semua butiran Penyata Kos Pengeluaran bagi tahun berakhir 28 Februari 2014
overhed. Salin semula pengiraan
pelarasan butiran overhed di dalam RM RM
kurungan. 11 520
Stok awal bahan langsung
4. Masukkan semua butiran kerja 55 405
dalam proses. KDP awal ditambah Belian bahan langsung 56 942 66 925
manakala KDP akhir ditolak. 6 400
(-) pulangan bahan langsung 2 562 60 525
Bahagian keempat di dalam
Penyata Pengeluaran ialah Kerja 54 380
Dalam Proses. Rujuk semula
tandaan ‘KDP’ pada kertas soalan (+) duti import bahan langsung 1 025
dan susun semula mengikut
format. (butiran yang diperlukan (-) stok akhir bahan langsung
telah diwarnakan biru) Kos bahan langsung digunakan

(+) Gaji operator kilang (35780+700) 36 480
(+) Royalti 2 500
Kos Prima 99 505

(+) Kos Overhed 8 000
Gaji penyelia kilang (8560 - 560) 2 880
Sewa bangunan (4800 x 60%) 2 160
Insurans (3600 x 9/12 x 80%) 216
Alat tulis kilang (88 + 248 – 120) 2 295
S. Nilai loji dan mesin (25500 – 2550) x 10% 1 068
S. Nilai lengkapan (8900 x 20% x 60%) 7 098
S. Nilai kenderaan (50700 x 20% x 70%) 2 800
Kadar bayaran (3600 + 600) x 2/3 1 080
Belanja am (1800 x 3/5)

(+) Kerja dalam proses awal Jumlahkan terlebih dahulu sebelum 27597
operasi berikutnya. Ini untuk 127 102
(-) Kerja dalam proses akhir mengelakkan hilang markah KDP akhir.
Kos Pengeluaran 6 045
133 147

4 544
128 603

Keratan soalan

99

Langkah menjawab Penyata Perdagangan:
Menyediakan Penyata Perdagangan bermaksud pelajar perlu menyediakan penyata ini sehingga
pengiraan untung kasar sahaja (rumus: Jualan tolak kos jualan).

Keratan soalan

Maklumat yang diperlukan ialah
baki-baki Stok barang siap dan
Jualan barang siap (bertanda biru)

Kilang SYUKUR Berhad RM
Penyata Perdagangan bagi tahun berakhir 28 Februari 2014 150 658

RM 130 158
Jualan barang siap 20 500

Rumus asas Kos Jualan ialah: Tolak: Kos Jualan 9 076
Stok awal barang siap 128 603
Stok awal + Belian – Stok akhir Kos pengeluaran 137 679

Tempat belian digantikan dengan (-) stok akhir barang siap 7 521
butiran Kos Pengeluaran dan ambil Kos jualan
angka jawapan dari Penyata Kos Untung kasar
Pengeluaran.

100

MODUL ULANGKAJI SPM – AKAUN PENGELUARAN – PERCUBAAN SPM KEDAH 2018

Berikut merupakan maklumat perakaunan Perusahaan Tirana yang beroperasi di kawasan
Perindustrian Bakar Arang, Sungai Petani, Kedah. Maklumat ini diperoleh daripada buku
perakaunan perusahaan tersebut pada 30 Jun 2018.

Bank Debit (RM) Kredit (RM)
Inventori pada 1 Julai 2017: 66 886
572 620
Bahan langsung 17 010 1 275
Barang siap 43 072 4 750
Kerja dalam proses
Alat-alat kecil pada 1 Julai 2017 6 480 11 900
Jualan 925 47 415
Belian bahan langsung 637 960
Pulangan belian bahan langsung 181 350
Mesin (kos)
Peralatan (kos) 25 000
Susut nilai terkumpul mesin 51 000
Angkutan masuk bahan langsung
Sewa 855
Penyelenggaraan kilang 98 400
Kadar bayaran
Bahan api kilang 6 167
Belian alat-alat kecil 22 400
Gaji operator pengeluaran
Gaji penyelia kilang 5 700
Gaji pengurus kilang 1 265
Akaun Belum Terima 48 000
Akaun Belum Bayar 14 800
Modal 30 000
18 650

637 960

Maklumat tambahan : RM
11 500
i) Inventori pada 30 Jun 2018 : 12 100

Bahan langsung 4 885
Barang siap
Kerja dalam proses

ii) Gaji operator pengeluaran masih belum dibayar untuk bulan Jun berjumlah RM2 500.
iii) Polisi susut nilai perniagaan adalah seperti berikut:

a) Susut nilai mesin adalah 10% setahun mengikut kaedah baki berkurangan.
b) Susut nilai peralatan adalah 12% setahun atas kos. Penggunaan peralatan

antara kilang dan pejabat ialah 2 : 1.
iv) Bayaran royalti telah dibayar sebanyak RM5 500. Perkara ini terlupa direkodkan.
v) Kenderaan bernilai RM60 000 dibawa masuk oleh pemilik pada 1 Januari 2018.

Kenderaan ini dijangka boleh digunakan selama 6 tahun dan nilai skrapnya adalah
RM6 000. Penggunaan kenderaan di pejabat adalah 60% dan selebihnya untuk kilang.
vi) Kadar penggunaan belanja sewa dan kadar bayaran untuk kilang ialah 65%.
vii) Alat –alat kecil pada 30 Jun 2018 ialah RM322.

Anda dikehendaki menyediakan: [16 markah]
(a) Akaun Pengeluaran bagi tahun berakhir 30 Jun 2018 [4 markah]
(b) Akaun Perdagangan bagi tahun berakhir 30 Jun 2018

101

Huraian maklumat tambahan: RM
11 500
i) Inventori pada 30 Jun 2018 : 12 100

Bahan langsung 4 885
Barang siap
Kerja dalam proses

Maklumat di atas berkenaan baki-baki akhir bagi ketiga-tiga jenis inventori. Perhatikan kerja dalam
proses dalam soalan ini hanya diberikan satu nilai sahaja. Ini bermaksud, dalam format Akaun
Pengeluaran, item kerja dalam proses akan diletakkan di bawah sekali selepas kos overhed.

ii) Gaji operator pengeluaran masih belum dibayar untuk bulan Jun berjumlah RM2 500.

Istilah gaji operator pengeluaran bermaksud kos buruh langsung. Jumlah yang belum dibayar perlu
ditambah kepada jumlah gaji operator pengeluaran. Pengiraan 48 000+2 500 = RM50 500.

iii) Polisi susut nilai perniagaan adalah seperti berikut:
a) Susut nilai mesin adalah 10% setahun mengikut kaedah baki berkurangan.
b) Susut nilai peralatan adalah 12% setahun atas kos. Penggunaan peralatan
antara kilang dan pejabat ialah 2 : 1.

Rumus susut nilai baki berkurangan ialah %SN x [Kos – SNT]. Susut nilai mesin adalah 100% overhed.
Pengiraan S. Nilai Mesin = [10% x (25000-4750)] = RM2 025
Rumus susut nilai atas kos (garis lurus) ialah %SN x Kos. Agihan sebagai overhed kilang ialah 2/3
daripada jumlah susut nilai. Pengiraan S. Nilai peralatan = [(12% x 51000) X 2/3] = RM4 080

iv) Bayaran royalti telah dibayar sebanyak RM5 500. Perkara ini terlupa direkodkan.

Bayaran royalti adalah belanja langsung yang merupakan salah satu komponen kos prima. Item ini
perlu dijumlahkan bersama-sama pengiraan bahan langsung dan buruh langsung untuk mendapatkan
kos prima.

v) Kenderaan bernilai RM60 000 dibawa masuk oleh pemilik pada 1 Januari 2018.
Kenderaan ini dijangka boleh digunakan selama 6 tahun dan nilai skrapnya adalah
RM6 000. Penggunaan kenderaan di pejabat adalah 60% dan selebihnya untuk kilang.

Butiran kenderaan adalah item baru yang masih belum terdapat dalam Imbangan Duga. Namun,

susut nilai kenderaan tetap perlu dikira menggunakan rumus − .


Kenderaan ini baru berusia 6 bulan dalam tahun semasa dan 40% daripada jumlah susut nilai adalah

sebagai overhed kilang. Pengiraan S. Nilai kenderaan = [(60000-6000)/6) X 6/12 X 40%] = RM1 800

vi) Kadar penggunaan belanja sewa dan kadar bayaran untuk kilang ialah 65%.

Sebanyak 65% daripada jumlah belanja sewa dan kadar bayaran adalah overhed kilang.
Pengiraan sewa = 98400 X 65% = RM63 960
Pengiraan kadar bayaran = 22400 X 65% = RM14 560

vii) Alat –alat kecil pada 30 Jun 2018 ialah RM322.

Apabila soalan memberikan baki awal alat-alat kecil, belian alat-alat kecil dan baki akhir alat-alat
kecil bermaksud perlu dilakukan pengiraan belanja alat kecil menggunakan rumus baki awal + belian
– baki akhir. Pengiraan 925 + 1265 – 322 = RM1 868

102

TIPS!!! Pelajar boleh melakukan tandaan berikut dalam Imbangan Duga soalan.

Berikut merupakan maklumat perakaunan Perusahaan Tirana yang beroperasi di kawasan
Perindustrian Bakar Arang, Sungai Petani, Kedah. Maklumat ini diperoleh daripada buku
perakaunan perusahaan tersebut pada 30 Jun 2018.

Debit (RM) Kredit (RM)
66 886
Bank X
Inventori pada 1 Julai 2017: (Awal)

Bahan langsung 17 010

Barang siap Pdgn 43 072

Kerja dalam proses 6 480

Alat-alat kecil pada 1 Julai 2017 925

Jualan Pdgn 572 620

Belian bahan langsung 181 350

Pulangan belian bahan langsung 1 275
S.Nilai Mesin (kos) OH 100%
S.Nilai Peralatan (kos) OH 2/3 ( 25 000 - 4750) x 10%
51 000 X 12%

Susut nilai terkumpul mesin 4 750

Angkutan masuk bahan langsung 855
Sewa OH 65% 98 400

Penyelenggaraan kilang OH 6 167

Kadar bayaran OH 65% 22 400
Bahan api kilang OH
Belian alat-alat kecil Kira OH 5 700
925 + 1 265 - 322)
Gaji operator pengeluaran
48 000 + 2500

Gaji penyelia kilang OH 14 800

Gaji pengurus kilang OH 30 000

Akaun Belum Terima X 18 650
Akaun Belum Bayar X
11 900

Modal X 47 415

637 960 637 960

Maklumat tambahan :

i) Inventori pada 30 Jun 2018 : (Akhir)

RM

Bahan langsung Pdgn 11 500
12 100
Barang siap

Kerja dalam proses 4 885

103

JAWAPAN (a)

Akaun Pengeluaran bagi tahun berakhir 30 Jun 2018

Kos Bahan Langsung

Tips!!! Inventori awal bahan langsung 17 010

Format mirip + Belian bahan langsung 181 350 180 930
bahagian Kos 197 940
Jualan dalam - Pulangan belian bahan langsung 1 275
Ak. 11 500
Perdagangan, 180 075 186 440
cuma
semuanya + Angkutan masuk bahan langsung 855
berkaitan
bahan - Inventori akhir bahan langsung
langsung Kos Bahan Langsung digunakan

Kos Buruh Langsung Rujuk maklumat (ii)
Gaji operator pengeluaran (48000+2500)
50 500

Belanja Langsung 5 500
Royalti 242 440
Kos Prima

Kos Overhed 1 868 Rujuk maklumat (vii)
Belanja alat-alat kecil (925 + 1265 - 322) 2 025 Rujuk maklumat (iii)
Susut nilai mesin [10% x (25000-4750)] 4 080 Rujuk maklumat (vi)
Susut nilai peralatan [(12% x 51000) X 2/3] 63 960
Sewa (98400 X 65%) 14 560 Rujuk maklumat (v)
Kadar bayaran (22400 X 65%) 6 167
Penyelenggaraan kilang 5 700
Bahan api kilang 14 800
Gaji penyelia kilang 30 000
Gaji pengurus kilang 1 800
Susut nilai kenderaan
[(60000-6000)/6) X 6/12 X 40%] 144 960
387 400
+ Kerja dalam proses awal
6 480
- Kerja dalam proses akhir 393 880
Kos Pengeluaran
4 885
388 995

104

JAWAPAN (b)

Akaun Perdagangan bagi tahun berakhir 30 Jun 2018

RM RM RM
572 620
Jualan
Dari jawapan (a)
Tips!! Tolak: Kos Jualan 43 072
Inventori awal barang siap 419 967
Gantikan 152 653
butiran Belian Kos Pengeluaran 388 995
dengan Kos
Pengeluaran 432 067

- Inventori akhir barang siap 12 100

Kos Jualan

Untung Kasar

105

14.0 - ANALISIS TITIK PULANG MODAL

Perniagaan Fresh Cake telah mengeluarkan 10 000 biji kek coklat yang dijual pada harga
RM30 sebiji untuk pasaran setempat. Maklumat berkaitan pengeluaran kek coklat adalah
seperti berikut:

Sewa kilang RM
Insurans kilang 12 000
Gaji pengurus kilang
Gaji penyelia kilang 2 500
Kos tepung 20 000
Kos coklat 10 500
Kos bahan-bahan lain 4.00 sebiji
Upah buruh langsung 2.50 sebiji
2.00 sebiji
3.50 sebiji

Anda dikehendaki menghitung:
(i) Kos tetap.
(ii) Kos berubah seunit.
(iii) Margin caruman seunit.
(iv) Titik pulang modal (dalam unit).
(v) Jumlah pengeluaran jika perniagaan ingin mendapatkan keuntungan sebanyak

RM54 000.
(vi) Titik pulang modal yang baru jika berubah seunit meningkat kepada RM18.
(vii) Berdasarkan jawapan (i) - (iv) , lakarkan Graf Titik Pulang Modal di atas kertas graf

dengan menunjukkan:
(Gunakan skala paksi-x 2cm bersamaan 500 unit dan paksi-y 2cm bersamaan
RM10 000)
a) Titik pulang modal dalam unit dan RM
b) Lorek kawasan yang menunjukkan untung
c) Rugi sekiranya Kilang mengeluarkan 1 000 unit

KONSEP ASAS + KOS BERUBAH = JUMLAH KOS
KOS TETAP

Overhed Bahan langsung

Antara contoh overhed: +

• Kadar bayaran kilang Buruh langsung
• Sewa kilang
• Susut nilai mesin
• Buruh tak langsung

https://pk1uress.blogspot.com 106

BCL-KKPP 2019

Fahami maklumat dalam soalan: Unit pengeluaran digunakan untuk
mengira maklumat per unit jika perlu.

Perniagaan Fresh Cake telah mengeluarkan 10 000 biji kek coklat yang dijual pada harga
RM30 sebiji untuk pasaran setempat. Maklumat berkaitan pengeluaran kek coklat adalah
seperti berikut:

Harga jualan Sewa kilang RM Kos Tetap Kenal pasti
seunit Insurans kilang 12 000 (kos overhed) Kos Tetap dan
Gaji pengurus kilang Kos Berubah
Gaji penyelia kilang 2 500 Kos Berubah terlebih
Kos tepung 20 000 (kos bahan dahulu.
Kos coklat 10 500 langsung dan
Kos bahan-bahan lain 4.00 sebiji buruh
Upah buruh langsung 2.50 sebiji langsung)
2.00 sebiji
3.50 sebiji

JAWAPAN: = Sewa kilang + Insurans kilang + Gaji pengurus kilang
+ Gaji penyelia kilang
(i) Kos tetap. = 12 000 + 2 500 + 20 000 + 10 500
Kos tetap = RM45 000

(ii) Kos berubah seunit.

Kos berubah = Kos tepung + Kos coklat + Kos bahan-bahan lain + Maklumat
soalan telah
seunit Upah buruh langsung diberikan dalam
bentuk seunit.
= 4.00 + 2.50 + 2.00 + 3.50

= RM12

(iii) Margin caruman seunit.
Margin caruman = Harga jualan seunit – Kos berubah seunit

seunit

= 30 – 12

= RM18

(iv) Titik pulang modal (dalam unit).

Titik pulang = Kos Tetap .

modal (unit) Margin Caruman Seunit

= 45 000

18

= 2 500 unit

https://pk1uress.blogspot.com 107

BCL-KKPP 2019

(v) Jumlah pengeluaran jika perniagaan ingin mendapatkan keuntungan sebanyak

RM54 000.

Unit Sasaran = Kos Tetap + Untung Bersih .

Margin Caruman Seunit

= 45 000 + 54 000

18

= 5 500 unit

(vi) Titik pulang modal yang baru jika kos berubah seunit meningkat kepada RM18.

Margin Caruman = 30 - 18

seunit (baru) = RM12 Margin caruman seunit
perlu dikira semula
Titik pulang = Kos Tetap . menggunakan kos
modal (baru) Margin Caruman Seunit berubah seunit yang
baru.
= 45 000

12

= 3 750 unit

(vii) Berdasarkan jawapan (i) - (iv) , lakarkan Graf Titik Pulang Modal di atas kertas graf
dengan menunjukkan:
(Gunakan skala paksi-x 2cm bersamaan 500 unit dan paksi-y 2cm bersamaan
RM10 000)
a) Titik pulang modal dalam unit dan RM
b) Lorek kawasan yang menunjukkan untung
c) Rugi sekiranya Kilang mengeluarkan 1 000 unit

Bentukkan persamaan kos dan persamaan hasil:

Persamaan Kos Persamaan Hasil

y = mx + c y = mx + c

Kos Berubah Kos Tetap Harga Jualan RM0,
Seunit Seunit pintasan y
pada (0,0)

Persamaan Kos Persamaan Hasil

y = 12x + 45 000 y = 30x

Pilih titik x dalam julat skala graf. Mulakan dengan x = 0. Gantikan nilai x ke dalam kedua-
dua persamaan.

x 0 2 000 4 000 x 0 2 000 4 000
y 45 000 69 000 93 000 y 0 60 000 120 000

Plotkan titik-titik di atas di kertas graf.

https://pk1uress.blogspot.com 108

JAWAPAN: BCL-KKPP 2019

Kos / Hasil Titik pulang modal
RM (‘000) 2500 unit,
120 RM75000

110 Kos Tetap

100

90

80

70

60 Kos RM57 000
50

40
Hasil RM30 000

30

20

10

0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 unit

https://pk1uress.blogspot.com 109

BCL-KKPP 2019

8.0 – ANALISIS TITIK PULANG MODAL (SOALAN JADUAL KOS DAN HASIL)

Jadual berikut menunjukkan anggaran jumlah kos dan jumlah hasil Kilang Kasut Speedy
pada pelbagai peringkat pengeluaran.

Keluaran (unit) Jumlah Kos (RM) Jumlah Hasil (RM)
1 000 55 000 40 000
2 000 70 000 80 000
3 000 85 000
120 000

Kos tetap, kos berubah seunit dan harga jualan seunit diandaikan malar.

Berdasarkan maklumat tersebut, anda dikehendaki menghitung:

a) Kos berubah seunit
b) Kos tetap
c) Titik pulang modal
d) Keuntungan atau kerugian pada tahap keluaran 5 000 unit.
e) Titik pulang modal yang baru sekiranya kos tetap meningkat sebanyak 20%. Kos

berubah seunit dan harga jualan seunit kekal seperti sebelum ini.

KONSEP ASAS Graf Jumlah Hasil
Graf Jumlah Kos RM

RM m = Harga Jualan Seunit

m = Kos Berubah Seunit

a Kos Tetap

Unit Unit
00

Kecerunan garis Jumlah Kos Kecerunan garis Jumlah Hasil
adalah dipengaruhi oleh Kos adalah dipengaruhi oleh Harga
Berubah Seunit. Jualan Seunit.

Oleh itu, pengiraan kos berubah seunit boleh menggunakan konsep kecerunan garis lurus
seperti dipelajari dalam mata pelajaran matematik menggunakan rumus:

Kos berubah seunit, m = y2 – y1 Perubahan Kos
x2 – x1 Perubahan Unit

https://pk1uress.blogspot.com 110

BCL-KKPP 2019

HURAIAN JAWAPAN

a) Kos berubah seunit

Dengan merujuk kepada jadual kos soalan, pelajar boleh memilih titik y2 x2 dan y1 x1 pada
mana-mana pasangan jumlah kos dan unit, dengan syarat y2 x2 lebih besar daripada y1 x1.

Jawapan: = Perubahan kos Anggap seperti Anggap seperti
Perubahan unit koordinat - x koordinat - y
Kos berubah
seunit = 85000 - 70000 Keluaran (unit) Jumlah Kos (RM)
3000 - 2000 1 000 55 000
2 000 (x1) 70 000 (y1)
= RM15 3 000 (x2) 85 000 (y2)

b) Kos Tetap

Jumlah kos terdiri daripada Kos Tetap dan Kos Berubah. Pengiraan dibuat berdasarkan
rumus berikut:

Jumlah Kos = Kos Tetap + Kos Berubah

Rumus ini dikembangkan kepada;

Jumlah Kos = Kos Tetap + [Kos Berubah Seunit x Unit]

Dengan merujuk kepada jadual kos soalan, pelajar boleh memilih mana-mana jumlah kos
berserta pasangan unitnya untuk dimasukkan ke dalam rumus.

Jawapan: Rujuk jawapan (a)
Pada jumlah kos RM55 000 dan 1 000 unit:

Jumlah Kos = Kos Tetap + [Kos Berubah Seunit x Unit]
55 000 = Kos Tetap + [15 x 1000]
= 55 000 – 15 000
Kos Tetap = RM40 000

c) Titik Pulang Modal

Pelajar perlu mengira harga jualan seunit terlebih dahulu. Pilih mana-mana Jumlah Hasil
dan pasangan unitnya.

Pada Jumlah Hasil RM120 000 dan 3 000 unit:

Harga jualan = Jumlah Hasil Keluaran (unit) Jumlah Hasil (RM)
seunit Unit 1 000 40 000
2 000 80 000
= 120 000 3 000
3000 120 000

= RM40

https://pk1uress.blogspot.com 111

BCL-KKPP 2019

Titik Pulang Modal dikira menggunakan rumus:

Titik Pulang = Kos Tetap .
Modal (unit)
Margin Caruman Seunit Harga seunit – Kos berubah seunit

= 40 000

40 – 15

= 1 600 unit

d) Keuntungan atau kerugian pada tahap keluaran 5 000 unit.

Perniagaan memperoleh keuntungan pada 5 000 unit. KONSEP!
Margin caruman seunit adalah untung
Unit Untung = Unit jualan – Unit TPM seunit bagi unit jualan yang melebihi unit
= 5 000 – 1 600 Titik Pulang Modal.
Sebaliknya, margin caruman seunit juga
= 3 400 unit adalah kerugian seunit bagi unit jualan yang
kurang daripada unit Titik Pulang Modal.
Untung (RM) = 3 400 x RM25
= RM85 000 M. Caruman Seunit
= RM40 – RM15
= RM25

e) Titik pulang modal yang baru sekiranya kos tetap meningkat sebanyak 20%. Kos
berubah seunit dan harga jualan seunit kekal seperti sebelum ini.

Pengiraan kos tetap baru:

Kos Tetap (baru) = 40 000 x 1.2
= RM48 000

Titik Pulang = Kos Tetap .
Modal (baru)
Margin Caruman Seunit

= 48 000
40 – 15

= 1 920 unit

https://pk1uress.blogspot.com 112

15.0 SYARIKAT BERHAD MENURUT SYER

a) Syarikat Sejambak Kasih Berhad mula beroperasi pada 1 Julai 2017. Tempoh perakaunan
syarikat berakhir pada 30 Jun setiap tahun. Berikut ialah petikan Penyata Kedudukan
Kewangan Syarikat Sejambak Kasih Berhad pada akhir tempoh kewangannya.

Syarikat Sejambak Kasih Berhad RM
Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 Jun 2018 (petikan) 3 000 000
4 000 000
Ekuiti Pemilik 7 000 000
Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh

3 000 000 unit 6% Syer Keutamaan

8 000 000 unit Syer Biasa

Pada 10 Julai 2018, Lembaga Pengarah Syarikat Sejambak Kasih Berhad telah mengisytiharkan
dividen 7 sen bagi setiap unit Syer Biasa.

Pada 1 Ogos 2018, syarikat membuat terbitan syer kali kedua untuk menambah modal
perniagaan. Syarikat telah menerbitkan 1 000 000 unit 6% Syer Keutamaan pada harga RM1.00
sesyer dan 4 000 000 unit Syer Biasa pada harga RM0.50 sesyer. Semua syer telah dilanggan
dan dibayar penuh pada tarikh permohonan ditutup 15 Ogos 2018.

Anda dikehendaki:
i) Mengira dividen Syer Keutamaan dan Syer Biasa.
ii) Merekod terbitan Syer kali kedua dalam Jurnal Am.

Huraian Jawapan (i):
i) Mengira dividen Syer Keutamaan dan Syer Biasa.

Fahami maklumat soalan:

Keratan soalan Tarikh terbitan syer sedia ada

Unit syer Tarikh akhir tempoh Nilai RM syer
diterbitkan perakaunan semasa diterbitkan

Tarikh dividen diisytihar Kadar dividen syer keutamaan

Kadar dividen syer biasa

113

2018 BCL - KKPP

Beberapa perkara penting perlu dititikberatkan untuk mengira dividen.
Rumus dividen untuk syer keutamaan:
Dividen = Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh (dalam RM) x % Dividen (Tetap) x Tempoh masa#
#Dividen interim - Tempoh masa dikira dari tarikh syer diterbitkan sehingga tarikh dividen interim diisytiharkan.

#Dividen akhir – Tempoh masa dikira bermula selepas tarikh dividen interim sehingga tarikh dividen akhir
diisytiharkan.

Rumus dividen syer biasa:
1. Dividen = Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh (dalam RM) x % Dividen (Isytihar)
2. Dividen = Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh (dalam Unit) x Nilai RM Dividen Sesyer

Dividen syer biasa tidak mengambilkira tempoh masa.

Jawapan dividen adalah dalam RM.

JAWAPAN:

i) Dividen syer keutamaan

Dividen = Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh (dalam RM) x % Dividen (Tetap) x Tempoh masa

= RM3 000 000 x 6% x 12 / 12 Tempoh dividen bermula 1 Julai 2017 hingga
= RM180 000 30 Jun 2018. Tarikh dividen diisytiharkan
ialah 10 Julai 2018.

Dividen syer biasa

Dividen = Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh (dalam Unit) x Nilai RM Dividen Sesyer

= 8 000 000 unit x RM0.07 Dividen syer biasa diisytiharkan dalam
= RM560 000 bentuk sen sesyer. Pastikan rumus yang

betul digunakan

Unit syer biasa diterbitkan Keratan soalan

114

2018 BCL - KKPP

Huraian Jawapan (ii)
ii) Merekod terbitan Syer kali kedua dalam Jurnal Am.
Konsep:
Untuk merekod terbitan syer, murid perlu tahu:
i. Mengira nilai syer diterbitkan (dalam RM). Rumus ialah:

Unit syer diterbitkan x Harga sesyer

ii. Prosedur merekod terbitan syer:

a) Pada tarikh terbitan, rekodkan permohonan syer dan pertambahan modal syer.

- Akaun Permohonan Syer didebitkan Pro Tip!!!
- Akaun Modal Syer dikreditkan +A +B = +L +E +H

Dt Kt

b) Pada tarikh tutup permohonan, rekodkan terimaan tunai dan menutup permohonan

syer. Pro Tip!!!
- Akaun Bank didebitkan +A +B = +L +E +H
- Akaun Permohonan Syer dikreditkan Dt Kt

1. Dalam catatan pertama, murid hanya perlu ingat Modal Syer bertambah (Ekuti Pemilik +
dikreditkan)

2. Dalam catatan kedua, murid hanya perlu ingat Bank bertambah (Aset + didebitkan)
3. Dalam kedua-dua catatan, bergu kepada Akaun Modal Syer dan Akaun Bank ialah Akaun

Permohonan Syer.

JAWAPAN:

Tarikh Jurnal Am Debit Kredit
2018 Butir RM RM
Ogos 1 1 000 000
Permohonan 6% Syer Keutamaan 1 000 000
Modal 6% Syer Keutamaan 2 000 000
2 000 000
1 Permohonan Syer Biasa 3 000 000
Modal Syer Biasa 1 000 000
2 000 000
15 Bank
Permohonan 6% Syer Keutamaan
Permohonan Syer Biasa

Keratan soalan

Nota kepada jawapan:
Nilai terbitan syer kali kedua:
Syer Keutamaan = 1 000 000 unit x RM1 = RM1 000 000
Syer Biasa = 4 000 000 unit x RM0.50 = RM2 000 000

115