MODUL MAMPAT DAN PECUT PRINSIP PERAKAUNAN

BCL-KKPP 2019

VII. Peruntukan hutang ragu diwujudkan sebanyak 4%.
Kesan: Pengiraan Peruntukan Hutang Ragu perlu dibuat. Jumlah PHR ialah RM123
(RM3 075 x 4%). Akaun Belum Terima perlu ditolak dengan PHR seperti biasa.

Jawapan:

Penyata Modal pada 31 Disember 2018

Aset: RM RM
Akaun Belum Terima (3 590 – 515) 3 075
2 952
(-) Per. Hutang Ragu (4% x 3 075) 123 319

Tunai 2 147 Rujuk angka
Bank 4 710 pada 31
3 850 Disember 2018
Inventori 30 800 untuk pengiraan
Perabot 3 500 modal akhir.
Kenderaan (38 500 – 7 700#) 48 278
Alatan pejabat
5 862
Tolak: Liabiliti 5 612 42 416
Akaun Belum Bayar (5 709 – 97) 250

Kadar bayaran belum bayar

Modal 31 Disember 2018

PENGIRAAN UNTUNG ATAU RUGI:
Pengiraan untung rugi adalah berdasarkan rumus berikut:
UNTUNG / RUGI = MODAL AKHIR + AMBILAN – MODAL AWAL - MODAL TAMBAHAN
(c) Penyata Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2019

Jawapan:

Penyata Untung Rugi bagi tahun berakhir Dari jawapan (b)
31 Disember 2019 Maklumat tambahan (II)
RM Dari jawapan (a)
Maklumat tambahan (I)
Modal Akhir 42 416
Rugi bersih kerana angka
(+) Ambilan (130 + 250) 380 adalah negatif

42 796

( - ) Modal Awal 39 676

( - ) Modal Tambahan 3 500

Rugi Bersih (380)

https://pk1uress.blogspot.com 44

BCL-KKPP 2019

(d) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2019

Murid digalakkan membina kerangka format Penyata Kedudukan Kewangan terlebih dahulu
dan memasukkan butiran ke dalam format mengikut jenis item daripada jawapan (b) dan (c)
sebelum ini.

Jawapan (b) Jawapan (c)

Susun semula ikut format PKKPenyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2019
Susun semula ikut pengkelasan
Aset Bukan Semasa RM RM RM

Perabot 3 850

Kenderaan 30 800

Alatan Pejabat 3 500

38 150

Aset Semasa

Akaun Belum Terima 3 075

(-) Per. Hutang Ragu 123 2 952

Tunai 319

Bank 2 147

Inventori 4 710

10 128

Tolak: Liabiliti Semasa

Akaun Belum Bayar 5612

Kadar bayaran belum bayar 250

5 862

Modal Kerja (AS-LS) 4 266

42 416

Ekuiti Pemilik

Modal awal 39 676

(+) Modal tambahan 3 500

(-) Rugi bersih (380)

(-) Ambilan (380)

Modal akhir 42 416

https://pk1uress.blogspot.com 45

7.0 (ii) REKOD TAK LENGKAP KAEDAH ANALISIS – PERCUBAAN SPM NEGERI SEMBILAN 2018

Encik Rizman mengamalkan sistem catatan tunggal dalam penyediaan rekod perakaunannya.

Baki-baki aset dan liabiliti perniagaannya adalah seperti berikut:

Akaun Belum Terima 1 Januari 2017 31 Disember 2017
Akaun Belum Bayar RM RM
Kenderaan (harga kos) 8 300 9 850
Susut nilai terkumpul kenderaan 4 500 6 450
Inventori 18 000
Tunai 18 000 ?
Bank 1 500 2 900
Gaji belum bayar 2 500 80
Insurans prabayar 120 13 200
Inventori Alat tulis 3 900 -
Pinjaman (matang pada 31 Disember 2020) 2 250 2 450
Modal - 40
50 8 400

11 200
13 420

Ringkasan Buku Tunai perniagaannya bagi tahun berakhir 31 Disember 2017 adalah seperti
berikut :

Penerimaan: Bank (RM) Tunai (RM)
Jualan 5 200
Penerimaan daripada Akaun Belum Terima -
Tunai di Bank 83 000 900
470
Pembayaran: 3 000
Belian ?
Gaji 3 180 3 000
Pembayaran kepada Akaun Belum Bayar 62 500
Ambilan 30
Tunai di Bank 3 500
Alat tulis
Insurans 80
Pinjaman 4 640

?

Maklumat Tambahan:

(i) Kenderaan yang dibeli mempunyai tempoh usia guna 5 tahun dan nilai skrap RM500.
(ii) Pulangan jualan oleh pelanggan berjumlah RM500 belum direkod dalam buku

perniagaan.
(iii) Peruntukan hutang ragu ialah pada kadar 2% atas baki Akaun Belum Terima terkini.
(iv) Faedah atas pinjaman dikenakan 8% setahun atas baki pinjaman.
(v) Ambilan barang niaga sepanjang tahun berjumlah RM150 sebulan.

46

Anda dikehendaki:

(a) menyediakan Akaun Kawalan Belum Terima.
(b) menghitung ambilan dalam Akaun Tunai.
(c) menyediakan Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.
(d) menyediakan Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017.

HURAIAN JAWAPAN Pro Tip!!!
(a) menyediakan Akaun Kawalan Belum Terima. ABT
Konsep:
Baki b/b Item – ABT
Item + ABT Baki h/b

Akaun Kawalan Belum Terima disediakan untuk mengira jualan kredit. Akaun ini bersifat aset,
jadi item sebelah debit ialah item yang meningkatkan Akaun Belum Terima manakala item
sebelah kredit adalah item yang mengurangkan Akaun Belum Terima. Langkah penyediaan
adalah seperti berikut:

i. Lukiskan format T lejar seperti biasa. Peruntukkan 5-6 baris dan lukiskan garis jumlah.
ii. Masukkan baki awal Akaun Belum Terima (aset – berbaki sebelah debit).
iii. Silangkan baki akhir Akaun Belum Terima (atas garis jumlah).
iv. Masukkan penerimaan daripada Akaun Belum Terima (sebelah kredit)
v. Masukkan butir lain berkaitan Akaun Belum Terima jika ada.
vi. Imbangkan lejar. Angka imbang ialah Jualan.

Keratan soalan

Penerimaan
mengurangkan ABT

Jawapan: Akaun Kawalan Belum Terima Pulangan jualan
mengurangkan ABT
Baki awal 8 300 Bank 83 000
500
Baki b/b 84 550 Pulangan jualan
Jualan* 9 350
92 850
Baki h/b (9850 - 500)

92 850

Baki akhir

*Jualan RM84 550 adalah angka imbang Baki akhir Akaun Belum Terima
(83000 + 500 + 9350 - 8300) perlu ditolak dengan pulangan

jualan belum direkod

47

(b) menghitung ambilan dalam Akaun Tunai.

Konsep:

Pelajar boleh menyediakan semula Akaun Tunai untuk mengira ambilan. Soalan telah

memberikan baki awal dan baki akhir akaun tunai dan juga senarai lengkap penerimaan dan

pembayaran tunai. Dengan membina semula Akaun Tunai, jadikan ambilan sebagai angka

imbang.

Keratan soalan

Penerimaan tunai Pembayaran tunai

Jawapan:

Baki awal Akaun Tunai
120 Belian
Baki b/b 900
Jualan 5 200 Gaji
Ambilan 470
Bank (Kontra)
Alat tulis 840
Baki h/b
3000
5 320
Baki akhir 30
80

5 320

Ambilan adalah angka imbang
(120 + 5200 – 900 – 470 – 3000 – 30 – 80)

(c) menyediakan Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.

Konsep:

Format Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tajuk rekod tak lengkap adalah sama seperti
milikan tunggal biasa. Jadi untuk menjawab soalan ini, pelajar boleh mengikuti langkah yang
hampir sama dengan soalan milikan tunggal biasa:

i. menyediakan format lengkap Akaun Perdagangan dan Untung Rugi (termasuk
Penyata Kedudukan Kewangan).

ii. Memasukkan angka-angka utama dalam komponen Jualan dan Kos jualan terlebih
dahulu.

iii. Melengkapkan semua komponen lain mengikut item soalan (termasuk pelarasan)
sehingga selesai.

48

Fahami catatan pengiraan / pelarasan untuk penyediaan kedua-dua Akaun Perdagangan dan
Untung Rugi serta Penyata Kedudukan Kewangan seperti di bawah:

Keratan soalan
Encik Rizman mengamalkan sistem catatan tunggal dalam penyediaan rekod perakaunannya.

Baki-baki aset dan liabiliti perniagaannya adalah seperti berikut: Akhir

Awal 31 Disember 2017

1 Januari 2017

RM RM

AS Akaun Belum Terima 8 300 9 850 - 500

LS Akaun Belum Bayar 4 500 6 450

ABS Kenderaan (harga kos) 18 000 18 000 SNT ID + SN PP
? 1500 + 3500
ABS-K Susut nilai terkumpul kenderaan 1 500
2 900
AS Inventori 2 500

AS Tunai 120 80
AS Bank
LS Gaji belum bayar 3 900 13 200
AS Insurans prabayar
( ̶ ) 2 250 ( +) -

( +) - ( ̶ ) 2 450

AS Inventori Alat tulis 50 40
LS/LBS Pinjaman (matang pada 31 Disember 2020) 11 200
13 420 8 400
EP Modal

Ringkasan Buku Tunai perniagaannya bagi tahun berakhir 31 Disember 2017 adalah seperti
berikut :

Penerimaan: Bank (RM) Tunai (RM)
Jualan 5 200
Penerimaan daripada Akaun Belum Terima -
Tunai di Bank 83 000

3 000

Pembayaran:

Belian Gaji – Blm Byr awal 3 180 900
Gaji (3180 + 470 – 2250) 62 500 470

Pembayaran kepada Akaun Belum Bayar 3 500 ? 840
3 000
Ambilan 80
4 640 30
Tunai di Bank Awal + Beli – Akhir
Alat tulis (50 + 80 + 30 – 40) ? 2800 (11200 – 8400)
Insurans Bayaran ansuran pinjaman

Pinjaman Insurans – Prabayar akhir

(4640 - 2450)

Maklumat Tambahan: S.Nilai = (18000 – 500) = 3500
5

(i) Kenderaan yang dibeli mempunyai tempoh usia guna 5 tahun dan nilai skrap RM500.

(ii) Pulangan jualan oleh pelanggan berjumlah RM500 belum direkod dalam buku

perniagaan. PHR = 2% x (9850 – 500) = 187

(iii) Peruntukan hutang ragu ialah pada kadar 2% atas baki Akaun Belum Terima terkini.

(iv) Faedah atas pinjaman dikenakan 8% setahun atas baki pinjaman. FAP = 8% x 11200 = 896

(v) Ambilan barang niaga sepanjang tahun berjumlah RM150 sebulan.

Barang =150 x 12 = 1800
Jumlah = 1800 + 3500 + 840

= RM6140

49

Pelajar juga perlu mengira jumlah belian (belian tunai + belian kredit). Untuk pengiraan belian

kredit, boleh menggunakan kaedah Akaun Kawalan Belum Bayar. Pro Tip!!!

Akaun Kawalan Belum Bayar ABB

Bank 62 500 Baki b/b 4 500 Item – ABB Baki b/b
Baki h/b 6 450 Belian* 64 450 Baki h/b Item + ABB

68 950 68 950

*Oleh itu, jumlah belian = RM64 450 + RM900 = RM65 350

Jawapan:

Jualan kredit Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir
(jwpn a) +
jualan tunai 31 Disember 2017

RM RM

Jualan (84550 + 5200) 89 750

( - ) Pulangan jualan 500

89 250

Belian kredit Tolak: Kos Jualan 2 500
+ belian tunai Inventori awal 63 550
– ambilan Belian (64450 + 900 – 1800) 66 050
barang
( - ) Inventori akhir 2 900
Kos jualan
Untung kasar 63 150
26 100

Tolak: Belanja 1 400
Gaji (3180 + 470 – 2250) 120
Alat tulis (50 + 80 + 30 – 40)
Insurans (4640 – 2450) 2 190
Susut nilai kenderaan (18000 – 5000) / 5 3 500

Hutang ragu (2% x 9350) 187
896
Faedah atas pinjaman (8% x 11200)

8 293
17 807

Nota kepada jawapan:

i. Peruntukan hutang ragu adalah pertama kali diwujudkan (tiada baki peruntukan hutang
ragu pada awal tahun), maka keseluruhan hutang ragu diiktiraf sebagai belanja.

ii. Faedah atas pinjaman untuk sepanjang tahun 2017 dikira daripada baki awal pinjaman
pada 1 Januari 2017.

iii. Untuk pelarasan lain, rujuk semula pengiraan / catatan di halaman sebelum ini.

50

(d) menyediakan Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017.

Konsep:

Kebanyakan butir dan angka untuk Penyata Kedudukan Kewangan boleh dirujuk terus dari
senarai baki akhir pada 31 Disember 2017 seperti keratan soalan di bawah:

Keratan soalan

Jawapan:

Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017

RM RM RM

S.Nilai Nilai Buku
13 000
Aset Bukan Semasa Kos Terkumpul

Kenderaan 18 000 5 000

Aset Semasa 9 350 2 900 ( +)
Inventori akhir 187
Akaun Belum Terima (9850 – 500) 9 163 17 687
(-) Per. Hutang Ragu (2% x 9350) 6 450 13 200 30 687
2 800
Bank 80
Tunai 896 2 450
Insurans prabayar
Inventori alat tulis 40
27 833
Tolak: Liabiliti Semasa
Akaun Belum Bayar ( –)
Pinjaman (matang dalam setahun)
Faedah atas pinjaman belum bayar 10 146

Modal Kerja

Jawapan bersambung di halaman seterusnya

51

Ekuiti Pemilik Ambilan bank + 13 420
Modal awal barang + tunai 17 807
(+) Untung bersih (jawapan b) 31 227

(-) Ambilan (3500 + 1800 + 840) 6 140
Modal akhir 25 087

Liabiliti Bukan Semasa 5 600
Pinjaman (8400 – 2800) 30 687

Nota kepada jawapan:

i. Angka berwarna diambil terus daripada senarai baki sama ada pada 1 Januari 2017
(untuk modal awal) atau 31 Disember 2017 (untuk semua angka berwarna lain).

ii. Pinjaman akan matang dalam masa 3 tahun. Berkenaan persembahan pinjaman,
daripada soalan didapati baki awal pinjaman adalah RM11 200 dan baki akhir pinjaman
ialah RM8 400. Ini bermaksud sebanyak RM2 800 telah dijelaskan untuk tempoh
setahun. Maka dalam persembahan Penyata Kedudukan Kewangan, sebanyak RM2 800
daripada baki penuh pinjaman RM8 400 direkod sebagai liabiliti semasa manakala baki
RM5 600 (RM8 400 – RM2 800) sebagai liabiliti bukan semasa.

Tolak: Ansuran tahunan Tolak: Ansuran tahunan Tolak: Ansuran tahunan Tolak: Ansuran tahunan
RM2 800 RM2 800
RM2 800 RM2 800

1 Januari 2017 31 Disember 2017 31 Disember 2018 31 Disember 2019 31 Disember 2020
Baki RM11 200 Baki RM8 400 Baki RM5 600 Baki RM2 800 Baki RM0

Pada 31 Disember 2017,
daripada jumlah RM8 400,

obligasi jangka pendek
berjumlah RM2 800 dan
obligasi jangka panjang

berjumlah RM5 600.

52

8.0 PENYATA PENYESUAIAN BANK – PERCUBAAN SPM KEDAH 2018
Penyata Bank yang diterima oleh Perniagaan Lawa bagi bulan berakhir 31 Mei 2018
menunjukkan baki overdraf RM738. Baki ini berbeza dengan Buku Tunai yang berbaki debit
RM54 pada tarikh yang sama. Selepas membuat perbandingan antara kedua-dua Penyata Bank
dan Buku Tunai, didapati bahawa :

i. Cek bernombor 100832 bernilai RM2 321 yang diterima daripada Kedai Haris belum
dikreditkan.

ii. Cek bernombor 421357 yang telah dibayar kepada Pembekal Mamat bernilai RM1 150
belum dikemukakan.

iii. Perniagaan Jazlina telah membuat bayaran melalui pindahan kredit ke Akaun Semasa
Perniagaan Lawa sebanyak RM435.

iv. Caj perkhidmatan bank berjumlah RM40.
v. Cek yang diterima daripada Danial Enterprise bernilai RM634 telah dikembalikan dengan

nota "rujuk penyuruh bayar".
vi. Didapati belian dengan cek bernilai RM638 telah dicatat sebagai RM683 dalam Buku

Tunai.
vii. Faedah atas overdraf ialah RM38.
viii. Dividen atas pelaburan ialah RM611.

Anda dikehendaki menyediakan Penyata Penyesuaian Bank pada 31 Mei 2018 tanpa
mengemaskini Buku Tunai.

HURAIAN JAWAPAN
Penyata Bank yang diterima oleh Perniagaan Lawa bagi bulan berakhir 31 Mei 2018
menunjukkan baki overdraf RM738. Baki ini berbeza dengan Buku Tunai yang berbaki debit
RM54 pada tarikh yang sama.
Analisis: Baki di Penyata Bank ialah negatif RM738 manakala baki Buku Tunai ialah positif RM54.
Pelajar boleh memilih untuk memulakan jawapan Penyata Penyesuaian Bank sama ada bermula
dengan baki Buku Tunai atau Penyata Bank kerana kedua-dua angka diberikan dalam soalan.

Langkah-langkah menjawab
Untuk menjawab soalan Penyata Penyesuaian Bank bentuk pernyataan urus niaga, pelajar
digalakkan membina semula Buku Tunai dan Penyata Bank secara ringkas untuk
menentukan kedudukan setiap item punca perbezaan yang diberikan. Tentukan setiap item
sama ada ianya item Buku Tunai atau Penyata Bank dan sama ada kedudukannya di sebelah
debit atau sebelah kredit dalam buku-buku tersebut.

53

Ingat kembali format Buku Tunai dan Penyata Bank (ringkas) 2018 BCL-KKPP

Buku Tunai ̶ Penyata Bank Kredit
+ +
Debit
̶

Item Buku Tunai

Item debit Buku Tunai (+) Item kredit Buku Tunai ( ̶ )
Cek bernombor 100832 bernilai RM2 321 Cek bernombor 421357 yang telah dibayar
yang diterima daripada Kedai Haris belum kepada Pembekal Mamat bernilai RM1 150
dikreditkan. belum dikemukakan.
Cek yang diterima daripada Danial Didapati belian dengan cek bernilai RM638
Enterprise bernilai RM634 telah dikembalikan telah dicatat sebagai RM683 dalam Buku
dengan nota "rujuk penyuruh bayar". Tunai.

Buku Tunai yang dibina semula. Fahami kesan setiap item ini ke atas baki Buku Tunai.

Sudah + Kedai Haris Buku Tunai 1 150 Sudah ̶
Danial Enterprise 2 321 Pembekal Mamat
di BT di BT
634 Baki Buku Tunai
Baki Buku Tunai
LEBIH Belian 45 KURANG

Untuk item kesilapan, hanya Buku Tunai
terlebih tolak,
masukkan perbezaan angka Baki Buku Tunai
sahaja (683 – 638)
KURANG
Item Penyata Bank

Item debit Penyata Bank ( ̶ ) Item kredit Penyata Bank (+)
Caj perkhidmatan bank berjumlah RM40. Perniagaan Jazlina telah membuat bayaran
Faedah atas overdraf ialah RM38. melalui pindahan kredit ke Akaun Semasa
Perniagaan Lawa sebanyak RM435.
Dividen atas pelaburan ialah RM611.

Penyata Bank yang dibina semula. Fahami kesan setiap item ini ke atas baki Penyata Bank.

Penyata Bank

Debit Kredit

Caj perkhidmatan 40 Sudah +

Faedah atas overdraf 38 435 di PB
611 Baki Penyata
Perniagaan Jazlina
Bank LEBIH
Dividen atas pelaburan

Sudah ̶

di PB

Baki Penyata
Bank KURANG

54

2018 BCL-KKPP

BINA FORMAT PENYATA PENYESUAIAN BANK Tips!! Panduan untuk
Bermula dengan baki Buku Tunai: memasukkan jawapan. Pelajar
boleh lukis lajur ini dalam jawapan

Bermula Penyata Penyesuaian Bank pada 31 Mei 2018 BAKI
dengan baki
Buku Tunai. Baki debit di Buku Tunai 54 lebih kurang

Pastikan Tambah:
perkataan
debit ditulis.

( ̶ ) (+)

Tolak:

Baki ________ di Penyata Bank kurang lebih

BAKI

Masukkan jawapan berdasarkan kesan baki Buku Tunai atau Penyata Bank berdasarkan lajur
panduan di atas.

Penyata Penyesuaian Bank pada 31 Mei 2018 BAKI

Baki debit di Buku Tunai 54 lebih kurang

Tambah:

Pembekal Mamat 1 150

Belian 45

Item ditolak
Item ditambah
( ̶ ) (+)

Tolak: 2 321
Kedai Haris 634
Danial Enterprise

Baki ________ di Penyata Bank kurang lebih

BAKI

55

2018 BCL-KKPP

Penyata Penyesuaian Bank pada 31 Mei 2018 BAKI

Baki debit di Buku Tunai 54 lebih kurang

Tambah:

Pembekal Mamat 1 150

Belian 45

Perniagaan Jazlina 435

Dividen atas pelaburan 611 ( ̶ ) (+)

Tolak: 2 321
Kedai Haris 634
Danial Enterprise 40
Caj perkhidmatan 38
Faedah atas overdraf

Baki ________ di Penyata Bank kurang lebih

Item ditolak BAKI
Item ditambah

JAWAPAN AKHIR

Penyata Penyesuaian Bank pada 31 Mei 2018

Baki debit di Buku Tunai 54

Tambah:

Pembekal Mamat 1 150 (+)

Belian 45

Perniagaan Jazlina 435 Selesaikan pengiraan
Dividen atas pelaburan 611 2 241

2295

Tolak: 2 321 (̶ )
Kedai Haris

Danial Enterprise 634

Caj perkhidmatan 40

Faedah atas overdraf 38 3 033

Baki debit di Penyata Bank (738) Angka akhir ialah negatif,
bermaksud Penyata Bank

berbaki debit.

56

9.0 - BELANJAWAN TUNAI

Salwa ingin membuka sebuah kedai menjual anak patung selepas tamat persekolahannya.
Dalam bulan Julai 2019, beliau melaburkan wang simpanan RM20 000 untuk perniagaan
tersebut.

Salwa meminta bantuan anda untuk menyediakan satu Belanjawan Tunai untuk tempoh tiga
bulan akan datang bagi memastikan keperluan kewangan perniagaan tersebut. Berikut
ialah anggaran penerimaan dan pembayaran bagi tiga bulan hingga September 2019.

(i) Anggaran belian dan jualan :

Belian (unit) Julai Ogos September
Jualan (unit) 3 000 5 000 8 000
2 500 4 500 7 500

(ii) Syarat belian :

(a) Harga belian ialah RM8.00

(b) 20% daripada belian setiap bulan dibuat secara tunai, manakala 80%
daripada belian setiap bulan akan dibayar pada bulan berikutnya.

(iii) Syarat jualan :

(a) Harga jualan ialah RM12.50

(b) Setiap bulan, 60% daripada jualan dibuat secara tunai, manakala 40% lagi
diterima pada bulan berikutnya.

(iv) Anggaran perbelanjaan :

(a) Belanja tetap bulanan adalah seperti berikut :

Sewa RM
Kadar bayaran 1 200
Belanja am
230
170

(b) Pada bulan Ogos, komputer bernilai RM1 900 akan dibeli dengan bayaran
pendahuluan sebanyak RM400 dan bakinya dijelaskan secara ansuran
selama empat bulan berikutnya.

(c) Perniagaan mengambil seorang pekerja dengan gaji bulanan RM1 350.
Selepas tempoh percubaan selama dua bulan, pekerja tersebut akan
menerima kenaikan gaji sebanyak 20%.

(d) Perniagaan membayar untuk polisi insurans kedai bernilai RM1 200 pada
bulan Ogos untuk perlindungan selama setahun.

Anda dikehendaki menyediakan Belanjawan Tunai perniagaan Salwa bagi 3 bulan berakhir
30 September 2019.

https://pk1uress.blogspot.com 57

BCL-KKPP 2019

CONTOH PENGIRAAN JUALAN / BELIAN DALAM BELANJAWAN TUNAI.

a) Jualan dan Belian 100% + 10%
i. Meningkat x% daripada bulan sebelumnya. = 110% (1.1)

Contoh: Jualan bulan Mac ialah RM8 000 dan meningkat sebanyak 10% setiap bulan
berbanding bulan sebelumnya.

Jumlah Jualan Mac X 1.1 April X 1.1 Mei
8 000 8 800 9 680

ii. Berkurang x% daripada bulan sebelumnya 100% - 10%
= 90% (0.9)

Contoh: Belian bulan Mac ialah RM5 000 dan berkurang sebanyak 10% setiap bulan
berbanding bulan sebelumnya.

Jumlah Belian Mac X 0.9 April X 0.9 Mei
8 000 7 200 6 480

iii. Terdapat pembahagian jualan / belian tunai secara tunai dan secara kredit.

Contoh: Merujuk kepada contoh (i), 70% daripada jumlah jualan setiap bulan adalah secara
kredit dan diberikan tempoh kredit selama sebulan. Baki jualan setiap bulan adalah secara

tunai.

Jumlah Jualan Mac April Mei • Pastikan jumlah jualan /
30% Tunai 8 000 8 800 9 680 belian setiap bulan
70% Kredit 2 400 2 640 2 904 dikira terlebih dahulu.
5 600 6 160 6 776
Ak. Belum Terima • Kira pecahan tunai dan
5 600 6 160 diikuti pecahan kredit.

• Anjak angka pecahan
kredit mengikut syarat
kredit.

HURAIAN JAWAPAN:

Salwa ingin membuka sebuah kedai menjual anak patung selepas tamat persekolahannya.
Dalam bulan Julai 2019, beliau melaburkan wang simpanan RM20 000 untuk perniagaan
tersebut.

Petikan jawapan: Julai Ogos September Modal RM20 000
20 000 dimasukkan di bawah
Baki awal penerimaan kerana
Penerimaan: perniagaan baru dimulakan.
Modal Kesilapan biasa murid ialah
memasukkan modal
permulaan ke bahagian baki
awal.

https://pk1uress.blogspot.com 58

BCL-KKPP 2019

MAKLUMAT BELIAN.

(i) Anggaran belian:

Belian (unit) Julai Ogos September
3 000 5 000 8 000

(ii) Syarat belian :
(a) Harga belian ialah RM8.00
(b) 20% daripada belian setiap bulan dibuat secara tunai, manakala 80%
daripada belian setiap bulan akan dibayar pada bulan berikutnya.

Pengiraan:

Jumlah Belian Julai Ogos September Belian (unit) x RM8 (harga
20% Tunai 24 000 40 000 64 000 belian seunit)
80% Kredit 4 800 8 000 12 800
19 200 32 000
Tak perlu kira

Ak. Belum Bayar 19 200 32 000

Petikan jawapan: Julai Ogos September Butir 20% Tunai ditulis
4 800 sebagai Belian.
Pembayaran: 8 000 12 800
Belian 19 200 32 000

Ak. Belum Bayar

MAKLUMAT JUALAN.

(i) Anggaran jualan :

Jualan (unit) Julai Ogos September
2 500 4 500 7 500

(iii) Syarat jualan :
(a) Harga jualan ialah RM12.50
(b) Setiap bulan, 60% daripada jualan dibuat secara tunai, manakala 40% lagi
diterima pada bulan berikutnya.

Pengiraan: Julai Ogos September Jualan (unit) x RM12.50
31 250 56 250 93 750 (harga jualan seunit)
Jumlah Jualan 18 750 33 750 56 250
60% Tunai 12 500 22 500
40% Kredit Tak perlu kira

Ak. Belum Terima 12 500 22 500

Petikan jawapan: Julai Ogos September Butir 60% Tunai ditulis
18 750 sebagai Jualan.
Penerimaan: 33 750 56 250
Jualan 12 500 22 500

Ak. Belum Terima

https://pk1uress.blogspot.com 59

BCL-KKPP 2019

MAKLUMAT PEMBAYARAN.

Anggaran perbelanjaan :

(a) Belanja tetap bulanan adalah seperti berikut :

RM

Sewa 1 200

Kadar bayaran 230

Belanja am 170

Petikan jawapan:

Julai Ogos September

Pembayaran: 1 200
230
Sewa 1 200 1 200 170 Angka yang sama setiap
bulan (belanja tetap).
Kadar bayaran 230 230

Belanja am 170 170

(b) Pada bulan Ogos, komputer bernilai RM1 900 akan dibeli dengan bayaran
pendahuluan sebanyak RM400 dan bakinya dijelaskan secara ansuran
selama empat bulan berikutnya.

Petikan jawapan: Julai Ogos September Jumlah ansuran = 1900 – 400
400 375 375 = RM1 500.
Pembayaran:
Komputer Ansuran bulanan = 1500 / 4 =
RM375 sebulan

(c) Perniagaan mengambil seorang pekerja dengan gaji bulanan RM1 350.
Selepas tempoh percubaan selama dua bulan, pekerja tersebut akan
menerima kenaikan gaji sebanyak 20%.

Petikan jawapan: Julai Ogos September Gaji Julai dan Ogos kekal
1 350 1 350 1 620 pada RM1 350. Gaji
Pembayaran: September ialah 1350 x 1.2 =
Gaji RM1 620

(d) Perniagaan membayar untuk polisi insurans kedai bernilai RM1 200 pada
bulan Ogos untuk perlindungan selama setahun.

Petikan jawapan: Julai Ogos September Keseluruhan bayaran
1 200 insurans dimasukkan dalam
Pembayaran: bulan Ogos. Jangan terkeliru
Insurans dengan prinsip Pengiktirafan
Hasil dan Belanja.

https://pk1uress.blogspot.com 60

BCL-KKPP 2019

JAWAPAN AKHIR:

Belanjawan Tunai bagi 3 bulan berakhir 30 September 2019.

Julai Ogos September

A Baki awal 30 600 45 125

Penerimaan:

Modal 20 000 33 750 56 250
Jualan 18 750

Ak. Belum Terima 12 500 22 500

B Jumlah Penerimaan 38 750 46 250 78 750

Pembayaran: 4 800 8 000 12 800
Belian 19 200 32 000
Ak. Belum Bayar 1 200 1 200 1 200
Sewa 230
Kadar bayaran 170 230 230
Belanja am 400 170 170
Komputer 1 350 375 375
Gaji 1 350 1 620
Insurans 8 150 1 200
31 725 48 395
C Jumlah Pembayaran

D Lebihan / Kurangan 30 600 14 525 30 355

Baki akhir 30 600 45 125 75 480

Nota:
Lebihan / Kurangan = B – C
Baki akhir = A + D
Baki awal = Baki akhir bulan sebelumnya

https://pk1uress.blogspot.com 61

2018 BCL-KKPP

MODUL ULANGKAJI SPM – BELANJAWAN TUNAI – PERCUBAAN SPM KEDAH 2018

Cik Nur, pemilik Kedai Perabot Cun yang beroperasi di Kulim ingin memulakan perniagaan pada
1 Mac 2018. Anggaran penerimaan dan pembayaran yang telah dibuat oleh beliau adalah seperti
berikut:

(i) Cik Nur membawa masuk tunai sebanyak RM90 000 sebagai modal pada 1 Mac 2018.

(ii) Anggaran jualan bagi tiga bulan pertama ialah:

RM

Mac 35 200

April 46 300

Mei 52 400

(iii) Dijangka 30% daripada jualan adalah secara tunai dan bakinya diberi sebulan

kredit.

(iv) Kos belian ialah 50% daripada jumlah jualan setiap bulan.

(v) Cik Nur membeli lori terpakai dengan harga RM40 000 pada bulan April. Beliau

membayar deposit RM15 000 dan bakinya dibayar secara ansuran 10 kali bermula

bulan berikutnya.

(vi) Perbelanjaan bulanan:

RM

Upah pekerja 1 000

Sewa kedai 700

Kadar bayaran 500

Anda dikehendaki menyediakan Penyata Belanjawan Tunai bagi tiga bulan berakhir
31 Mei 2018.

ANALISIS URUS NIAGA BELANJAWAN

Daripada perenggan pengenalan soalan, perniagaan ini baru ditubuhkan pada 1 Mac 2018, iaitu
bulan pertama belanjawan perlu disediakan. Oleh itu, perniagaan belum lagi mempunyai baki
awal tunai di tangan / tunai di bank daripada bulan yang lepas. Pastikan baki awal pada lajur
bulan Mac tidak mempunyai angka.

(i) Cik Nur membawa masuk tunai sebanyak RM90 000 sebagai modal pada 1 Mac 2018.

Analisis: Modal permulaan dibawa masuk oleh pemilik diletakkan di bawah penerimaan bulan Mac.
Kesilapan biasa pelajar adalah meletakkan modal permulaan sebagai baki awal belanjawan.

62

2018 BCL-KKPP

(ii) Anggaran jualan bagi tiga bulan pertama ialah:

RM

Mac 35 200

April 46 300

Mei 52 400

(iii) Dijangka 30% daripada jualan adalah secara tunai dan bakinya diberi sebulan kredit.

Analisis: Maklumat (ii) dan (iii) perlu dibaca bersama. Terdapat dua item di bawah penerimaan iaitu
jualan secara tunai (30%) dan kutipan daripada Akaun Belum Terima (70%) daripada jumlah jualan.
Lakukan pengiraan jualan tunai dan kredit seperti berikut:

a) Dapatkan jumlah jualan setiap bulan (sama ada sudah diberi jumlah atau perlu dibuat pengiraan)
b) Kirakan pecahan jualan tunai terlebih dahulu.
c) Kirakan pecahan jualan kredit.
d) Anjakkan angka jualan kredit ke bulan yang sepatutnya (rujuk syarat kredit soalan)

Pengiraan: Mac April Mei Angka
35 200 46 300 52 400 dimasukkan
Jumlah jualan 10 560 13 890 15 720 dalam jawapan
Jualan tunai (30%) 24 640 32 410
Jualan kredit (70%) 24 640 32 410
Akaun Belum Terima

(iv) Kos belian ialah 50% daripada jumlah jualan setiap bulan.

Analisis: Jumlah belian adalah separuh daripada jumlah jualan bulanan. Masukkan item belian di
bawah pembayaran.

Pengiraan: Mac April Mei Angka
35 200 46 300 52 400 dimasukkan
Jumlah jualan 17 600 23 150 26 200 dalam jawapan
Belian (50%)

(v) Cik Nur membeli lori terpakai dengan harga RM40 000 pada bulan April. Beliau membayar
deposit RM15 000 dan bakinya dibayar secara ansuran 10 kali bermula bulan berikutnya.

Analisis: Terdapat dua item pembayaran iaitu bayaran deposit RM15 000 dalam bulan April dan
ansuran kenderaan RM2 500 [(40 000 – 15 000) / 10] dalam bulan Mei.

(vi) Perbelanjaan bulanan: RM
1 000
Upah pekerja 700
Sewa kedai 500
Kadar bayaran

Analisis: Tiga item pembayaran berulang dengan angka yang sama setiap bulan. JANGAN
gabungkan ketiga-tiga item ini. Masukkan secara berasingan dalam jawapan.

63

2018 BCL-KKPP

JAWAPAN AKHIR

Kedai Perabot Cun
Belanjawan Tunai Bagi Tiga Bulan Berakhir 31 Mei 2018

Mac April Mei

RM RM RM

Baki Awal 0 80 760 78 940

Penerimaan 90 000 13 890 15 720 Rujuk (i)
Modal 10 560 24 640 32 410
Jualan tunai 38 530 48 130 Rujuk (ii) dan
Akaun Belum Terima 100 560 (iii)
Jumlah Penerimaan
17 600 23 150 26 200 Rujuk (iv)
Perbelanjaan 15 000 Rujuk (v)
Belian 1 000 2 500
Deposit kenderaan / Lori 700 1 000 1 000 Rujuk (vi)
Ansuran kenderaan / Lori 500 700
Upah 500 700
Sewa 19 800 500
Kadar bayaran 40 350 30 900
Jumlah Perbelanjaan 80 760
80 760 (1 820) 17 230
Lebihan/ Kurangan
78 940 96 170
Baki Akhir

Rumus belanjawan:
Lebihan / kurangan = Jumlah Penerimaan – jumlah pembayaran
Baki akhir = Baki awal + Lebihan ( - Kurangan)

64

10.0 - PERAKAUNAN UNTUK KELAB DAN PERSATUAN

Butir-butir berikut adalah berhubung dengan Kelab Rekreasi Banang, Batu Pahat:

(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018:

Alatan Sukan 1 Januari 2018 31 Disember 2018
Inventori minuman RM RM
Akaun Belum Bayar minuman 1 300
Akaun Belum Terima minuman 225 2 070
Yuran belum terima 170 170
Yuran belum terperoleh 110 130
Akhbar dan majalah belum bayar 140 170
Inventori Alat tulis 80 60
50 120
- -
30

(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

RM RM

Baki b/b 560 Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk 230 Belian minuman 660

Yuran ahli 5 440 Upah kedai minuman 670

Derma 12 000 Air dan elektrik 790

Akaun Belum Terima minuman 980 Alatan Sukan 1 000

Jualan minuman 1 100 Insurans 250

Akhbar dan majalah 130

Alat tulis 90

Baki h/b ?

(c) Maklumat Tambahan:
i. Derma yang diterima adalah untuk membina gelanggang tenis.
ii. Yuran masuk hendaklah dianggap sebagai penerimaan hasil.
iii. Sebanyak RM40 daripada yuran belum terima 2017 dihapuskan sebagai yuran lapuk.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a) Penyata Dana Terkumpul pada 1 Januari 2018.
(b) Akaun Yuran.
(c) Akaun Kawalan Belum Terima dan Akaun Kawalan Belum Bayar.
(d) Akaun Perdagangan Minuman bagi tahun berakhir 31 Disember 2018.
(e) Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan bagi tahun berakhir 31 Disember 2018.
(f) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2018.

https://pk1uress.blogspot.com 65

BCL-KKPP 2019

PENYELESAIAN:

(a) Penyata Dana Terkumpul pada 1 Januari 2018.

Untuk kelab dan persatuan, ekuiti pemilik dikenali sebagai dana terkumpul. Jadi untuk
soalan (a), sebenarnya pelajar perlu mengira ekuiti pemilik (dana terkumpul) pada awal
tempoh perakaunan iaitu pada 1 Januari 2018. Rumus untuk mengira Dana Terkumpul
ialah:

Dana Terkumpul (Ekuiti Pemilik) = Aset – Liabiliti

Pelajar perlu mengenalpasti maklumat yang diperlukan untuk mengira dana terkumpul
awal. Maklumat tersebut ialah item aset dan liabiliti pada 1 Januari 2018. Rujuk kepada
petikan soalan, bahagian yang perlu telah diwarnakan biru seperti di bawah. Pelajar perlu
mahir mengkelaskan item-item aset dan liabiliti dengan tepat.

Petikan soalan:

(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018: Akhir
Awal
31 Disember 2018
Alatan Sukan - aset 1 Januari 2018 RM
Inventori minuman -aset RM 2 070
Akaun Belum Bayar minuman - liabiliti 1 300 170
Akaun Belum Terima minuman - aset 225 130
Yuran belum terima - aset 170 170
Yuran belum terperoleh - liabiliti 110 60
Akhbar dan majalah belum bayar - liabiliti 140 120
Inventori Alat tulis 80 -
50 30
-

(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

RM RM
Baki b/b – aset (baki awal bank) 560 Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk 230 Belian minuman 660

Pelajar perlu menyusun jawapan seperti di halaman berikutnya, iaitu menyusun item-item
aset terlebih dahulu untuk ditolak dengan item-item liabiliti pada 1 Januari 2018 (rujuk
rumus di atas).

Walaupun soalan mungkin tidak meminta jawapan Dana Terkumpul Awal, murid tetap
perlu mengira Dana Terkumpul Awal untuk dimasukkan ke dalam Penyata Kedudukan

Kewangan.

https://pk1uress.blogspot.com 66

BCL-KKPP 2019

Jawapan (a) RM RM

Penyata Dana Terkumpul pada 1 Januari 2018 1300 2 335
Aset 225 300
Alatan Sukan 110
Inventori Minuman 140 2 035
Akaun Belum Terima Minuman 560
Yuran Belum Terima
Bank 170
80
Tolak : Liabiliti 50
Akaun Belum Bayar Minuman
Yuran belum terperoleh
Akhbar dan majalah belum bayar

Dana Terkumpul pada 1 Januari 2018

(b) Akaun Yuran.

Penyediaan Akaun Yuran adalah kemahiran yang mesti dikuasai oleh pelajar. Tujuan
penyediaan Akaun Yuran adalah untuk mengira yuran sebenar yang akan dipindahkan ke
Penyata Pendapatan dan Perbelanjaan. Akaun Yuran adalah hanya merekod yuran ahli.
Yuran sebenar iaitu butiran Pendapatan dan Perbelanjaan kebiasaannya adalah angka
pengimbang seperti format Akaun Yuran di bawah:

Format Akaun Yuran:

A+ B = L +E + H

Yuran belum terima (awal) Akaun Yuran xx
xx Yuran belum terperoleh (awal)

Biasanya Pendapatan & Perbelanjaan xx* Bank xx
Angka
pengimbang Yuran Lapuk xx
Yuran belum terperoleh (akhir) xx Yuran belum terima (akhir) xx
xxx
xxx

Memahami Akaun Yuran:

1. Yuran belum terima adalah aset. Baki yuran belum terima pada awal tahun
dimasukkan ke Akaun Yuran di sebelah debit (rujuk persamaan perakaunan yang
disertakan). Cara mudah untuk memasukkan baki yuran belum terima pada akhir tahun
ialah dengan menyilangkan ke sebelah kredit (lihat anak panah).

2. Yuran belum terperoleh adalah liabiliti. Baki yuran belum terperoleh pada awal tahun
dimasukkan ke Akaun Yuran di sebelah kredit (rujuk persamaan perakaunan yang
disertakan). Cara mudah untuk memasukkan baki yuran belum terperoleh pada akhir
tahun ialah dengan menyilangkan ke sebelah debit (lihat anak panah).

https://pk1uress.blogspot.com 67

BCL-KKPP 2019

3. Butiran Bank adalah hasil. Jadi, ia dimasukkan ke sebelah kredit Akaun Yuran.
4. Butiran Yuran Lapuk adalah yuran belum terima pada awal tahun yang dihapuskira. Ia

adalah bergu daripada Akaun Yuran Lapuk (Dt. Yuran Lapuk, Kt. Yuran)
5. Butiran Pendapatan & Perbelanjaan adalah angka pengimbang. Angka ini diperolehi

dengan menjumlahkan sebelah kredit dan ditolak dengan jumlah sebelah debit dalam
Akaun Yuran.

Jadi sekarang pelajar perlu mengenalpasti butiran yang diperlukan untuk menyediakan
Akaun Yuran. Rujuk petikan soalan di bawah, butiran itu telah diwarnakan hijau:

Petikan soalan:

(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018:

Alatan Sukan - aset 1 Januari 2018 31 Disember 2018
Inventori minuman -aset RM RM
Akaun Belum Bayar minuman - liabiliti 1 300 2 070
Akaun Belum Terima minuman - aset 225 170
Yuran belum terima - aset 170 130
Yuran belum terperoleh - liabiliti 110 170
Akhbar dan majalah belum bayar - liabiliti 140 60
Inventori Alat tulis 80 120
50 -
- 30

(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

RM RM

Baki b/b 560 Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk 230 Belian minuman 660

Yuran ahli 5 440 Upah kedai minuman 670

(c) Maklumat Tambahan:
iii. Sebanyak RM40 daripada yuran belum terima 2017 dihapuskan sebagai yuran lapuk.

Jawapan (b)

Yuran belum terima Akaun Yuran 80 1. Buka format lejar.
Pendapatan & 140 Yuran belum terperoleh 2. Masukkan baki awal:
Perbelanjaan* 5 440
5 360 Bank Aset – Dt, Liabiliti – Kt
Yuran belum terperoleh 40
Yuran lapuk 3. Silangkan baki akhir.
60 4. Bergukan Yuran ahli
120 Yuran belum terima 5 620
5 620 dari Buku Tunai.
5. Masukkan yuran lapuk.
6. Imbangkan lejar (butir

AUR / PP).

*Angka pengimbang iaitu amaun yuran RM5 360 akan dipindahkan ke Akaun / Penyata
Pendapatan & Perbelanjaan sebagai butiran pendapatan, bukannya Yuran ahli RM5 440.

https://pk1uress.blogspot.com 68

BCL-KKPP 2019

(c) Akaun Kawalan Belum Terima dan Akaun Kawalan Belum Bayar

Nota:

Akaun Kawalan Belum Terima (ABT) disediakan untuk mengira jualan kredit. Pelajar perlu
memasukkan baki awal dan baki akhir Akaun Kawalan Belum Terima beserta butiran lain
yang memberi kesan kepada penghutang.

Format Akaun Kawalan Belum Terima:

A+ B = L + E +H

Akaun Kawalan Belum Terima

Baki awal ABT → Baki b/b xx Butiran yang xx Contoh:

Jualan kredit → mengurangkan Pulangan jualan
Diskaun diberi
(*angka pengimbang) Jualan* xx ABT
xx  Baki akhir ABT
Butiran yang xx xxx
menambahkan
ABT Baki h/b
xxx

Setelah mendapatkan jualan kredit, pelajar perlu mengira jumlah jualan seperti di bawah:
Jumlah jualan = Jualan Kredit + Jualan Tunai (dari Akaun Penerimaan dan Pembayaran)

Akaun Kawalan Belum Bayar (ABB) disediakan untuk mengira belian kredit. Pelajar perlu
memasukkan baki awal dan baki akhir Akaun Kawalan Belum Bayar beserta butiran lain
yang memberi kesan kepada pemiutang.

Format Akaun Kawalan Belum Bayar:

A+ B = L + E +H

Akaun Kawalan Belum Bayar

Contoh: Butiran yang xx Baki b/b xx  Baki awal ABB
Pulangan belian xx  Belian kredit
Diskaun diterima mengurangkan
(*angka pengimbang)
ABB Belian*
xx
Baki akhir ABB → Baki h/b Butiran yang
menambahkan xxx
xx ABB
xxx

Setelah mendapatkan belian kredit, pelajar perlu mengira jumlah belian seperti di bawah:
Jumlah belian = Belian Kredit + Belian Tunai (dari Akaun Penerimaan dan Pembayaran)

https://pk1uress.blogspot.com 69

BCL-KKPP 2019

Untuk menyediakan Akaun Kawalan, pelajar perlu mengetahui sumber maklumat yang
diperlukan di dalam soalan. Rujuk petikan soalan di bawah, butiran yang diperlukan telah
diwarnakan.

Petikan soalan:

(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018:

Alatan Sukan - aset 1 Januari 2018 31 Disember 2018
Inventori minuman -aset RM RM
Akaun Belum Bayar minuman - liabiliti 1 300 2 070
Akaun Belum Terima minuman - aset 225 170
Yuran belum terima - aset 170 130
Yuran belum terperoleh - liabiliti 110 170
Akhbar dan majalah belum bayar - liabiliti 140 60
Inventori Alat tulis 80 120
50 -
- 30

(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

RM RM

Baki b/b 560 Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk 230 Belian minuman 660

Yuran ahli 5 440 Upah kedai minuman 670

Derma 12 000 Air dan elektrik 790

Akaun Belum Terima minuman 980 Alatan Sukan 1 000

Jualan minuman 1 100 Insurans 250

*Butiran Akaun Kawalan Belum Terima berwarna biru dan Akaun Kawalan Belum Bayar berwarna ungu.

Jawapan (c) Akaun Kawalan Belum Terima

Angka Pengimbang Baki b/b 110 Bank 980
980 + 170 - 110
Jualan* 1 040 Baki h/b 170 1. Buka format lejar.
Untuk baki akhir, Baki b/b 1 150 2. Masukkan baki awal:
buat sehingga 1 150
Baki b/b. 170 Aset – Dt, Liabiliti – Kt
3. Silangkan baki akhir.
Akaun Kawalan Belum Bayar 4. Bergukan ABT / ABB

Bank 1 120 Baki b/b 170 dari Buku Tunai.
5. Masukkan pulangan /
Baki h/b 130 Belian* 1 080
1 250 Baki b/b diskaun jika ada.
1 250 6. Imbangkan lejar (butir
130
Jualan / Belian).

Angka Pengimbang
1 120 + 130 - 170

https://pk1uress.blogspot.com 70

BCL-KKPP 2019

(d) Akaun Perdagangan Minuman bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

Bagi kelab yang menjalankan perniagaan, pelajar perlu menyediakan Akaun/Penyata
Perdagangan untuk mengira untung atau rugi perniagaan tersebut. Contoh-contoh biasa
istilah perniagaan yang disoal dalam tajuk Kelab & Persatuan antaranya ialah Perdagangan
Minuman, Perdagangan Restoran dan Perdagangan Kantin. Butiran yang perlu dimasukkan
ke dalam Akaun Perdagangan ini hanyalah yang berkaitan dengan perniagaan itu sahaja.
Selain daripada jualan dan belian, cara untuk mengenalpasti item lain Akaun Perdagangan
ini ialah melalui penggunaan perkataan yang sama dengan Akaun Perdagangan itu,
contohnya jika Akaun Perdagangan Kantin, butiran yang berkenaan mungkin Upah kantin
dan Air dan elektrik kantin (perhatikan penggunaan perkataan kantin).

Sebelum itu, pelajar perlu mengenalpasti maklumat yang diperlukan untuk menyediakan
Akaun Perdagangan Minuman ini. Rujuk petikan soalan di bawah:

Petikan soalan:

(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018:

Alatan Sukan - aset 1 Januari 2018 31 Disember 2018
Inventori minuman -aset RM RM
Akaun Belum Bayar minuman - liabiliti 1 300 2 070
Akaun Belum Terima minuman - aset 225 170
Yuran belum terima - aset 170 130
Yuran belum terperoleh - liabiliti 110 170
Akhbar dan majalah belum bayar - liabiliti 140 60
Inventori Alat tulis 80 120
50 -
- 30

(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

RM RM

Baki b/b 560 Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk 230 Belian minuman 660

Yuran ahli 5 440 Upah kedai minuman 670

Derma 12 000 Air dan elektrik 790

Akaun Belum Terima minuman 980 Alatan Sukan 1 000

Jualan minuman 1 100 Insurans 250

Akhbar dan majalah 130

#Butiran yang diperlukan telah diwarnakan kuning.

https://pk1uress.blogspot.com 71

BCL-KKPP 2019

Format Akaun/Penyata Perdagangan ini adalah sama dengan format yang telah dipelajari
untuk milikan tunggal.

Jawapan (d)

Jualan ini diperoleh dengan Akaun Perdagangan Minuman bagi tahun berakhir
menambahkan jualan kredit Akaun
Kawalan Belum Terima RM1 040 dan 31 Disember 2010
jualan minuman tunai RM1 100
RM RM RM

Jualan (1 040 + 1 100) 2 140

Belian ini diperoleh dengan Tolak: Kos Jualan 225
menambahkan belian kredit Akaun Inventori awal minuman 1 740
Kawalan Belum Bayar RM1 080 dan Belian (1 080 + 660) 1 965
belian minuman tunai RM660 (170)
(-) Inventori akhir minuman
Masukkan belanja lain berkaitan Kos jualan 1 795
dengan aktiviti perniagaan yang Untung Kasar 345
dijalankan. (-) Upah kedai minuman 670
Rugi Bersih Minuman 325

Cabang perniagaan kelab ini akan turut menyumbang kepada pendapatan keseluruhan
kelab. Oleh itu, keuntungan atau kerugian bersih daripada komponen perniagaan ini akan
dicatat di dalam Akaun / Penyata Pendapatan & Perbelanjaan Kelab.

Sekiranya Akaun / Penyata Perdagangan perniagaan mencatatkan keuntungan, untung ini
akan dipindahkan ke bahagian pendapatan di dalam Akaun Pendapatan & Perbelanjaan.

Sekiranya Akaun / Penyata Perdagangan perniagaan mencatatkan kerugian, rugi ini akan
dipindahkan ke bahagian perbelanjaan di dalam Akaun Pendapatan & Perbelanjaan.

Jadi untuk soalan ini, Rugi Bersih Minuman RM325 akan dicatatkan di bahagian
perbelanjaan di dalam Akaun / Penyata Pendapatan & Perbelanjaan kelab.

(e) Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan bagi tahun berakhir 31 Disember 2018.

Terlebih dahulu, kita lihat format Penyata Pendapatan & Perbelanjaan:

Penyata Pendapatan & Perbelanjaan bagi tahun berakhir ...

Pendapatan

Senaraikan pendapatan hasil di sini,

contohnya: xx

Yuran xx

Kutipan pertandingan

xx

Tolak: Perbelanjaan

Senaraikan perbelanjaan hasil di sini,

contohnya: xx

Air dan elektrik xx

Akhbar dan majalah

(xx)

Lebihan / Kurangan xx

https://pk1uress.blogspot.com 72

BCL-KKPP 2019

Pada peringkat ini, pelajar boleh melakukan tandaan berikut pada kertas soalan:
• Tandakan ✓ pada item-item dalam Akaun Penerimaan dan Pembayaran yang telah

digunakan dalam jawapan sebelum ini untuk mengelakkan termasuk jawapan dua kali.
• Kenalpasti operasi pelarasan akaun nominal.
• Kenalpasti aset bukan semasa yang dikenakan susut nilai.
• Kenalpasti hasil dan belanja kelab (Pendapatan Hasil dan Perbelanjaan Hasil).
• Kenalpasti pendapatan modal (dana terkumpul) dan perbelanjaan modal.

Petikan soalan:

(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018:

Alatan Sukan - aset 1 Januari 2018 31 Disember 2018
Inventori minuman -aset RM RM
Akaun Belum Bayar minuman - liabiliti 1 300 2 070
Akaun Belum Terima minuman - aset 225 170
Yuran belum terima - aset 170 130
Yuran belum terperoleh - liabiliti 110 170
Akhbar dan majalah belum bayar - liabiliti 140 60
Inventori Alat tulis 80 120

(-) 50 (+) -
- (-) 30

(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

Baki b/b RM RM
560 ✓ Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk (H) 230 ✓ Belian minuman 660

✓ Yuran ahli 5 440 ✓ Upah kedai minuman 670
Derma (DT)* 12 000 Air dan elektrik (B) 790

✓ Akaun Belum Terima minuman 980 Alatan Sukan (kira SN) 1 000
1 100 Insurans (B) 250
✓ Jualan minuman

Akhbar dan majalah (B) 130

Alat tulis (B) 90

Baki h/b ?

(c) Maklumat Tambahan:

i. Derma yang diterima adalah untuk membina gelanggang tenis.

ii. Yuran masuk hendaklah dianggap sebagai penerimaan hasil. (B)

iii. Sebanyak RM40 daripada yuran belum terima 2017 dihapuskan sebagai yuran lapuk.

* Derma bertujuan khas dikelaskan sebagai pendapatan modal (Dana Terkumpul).

https://pk1uress.blogspot.com 73

BCL-KKPP 2019

Jawapan (e) Penyata Pendapatan & Perbelanjaan bagi tahun berakhir
31 Disember 2018
Yuran RM5 360 daripada
butiran Pendapatan & Pendapatan
Perbelanjaan dalam Akaun
Yuran Yuran 5 360
Yuran masuk 230
Rujuk maklumat tambahan
no. ii Tolak: Perbelanjaan 5 590

Butiran Perbelanjaan Hasil Air dan elektrik 790
dari Akaun Penerimaan & Insurans 250
Pembayaran. Akhbar dan Akhbar dan majalah (130 – 50) 80*
majalah dan Alat tulis perlu Alat tulis (90 – 30) 60*
dibuat pelarasan. Susut nilai alatan sukan 230*
(1 300 + 1 000 – 2 070)
Susut nilai kaedah Yuran lapuk 40
penilaian semula Rugi bersih minuman 325
= awal + beli – akhir
Lebihan (1 775)
Rujuk maklumat tambahan 3 815
no. iii

Daripada Penyata
Perdagangan Minuman

https://pk1uress.blogspot.com 74

BCL-KKPP 2019

(f) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2018.

Perlu diingat bahawa Penyata Kedudukan Kewangan adalah penyata yang mengandungi
butiran aset, liabiliti dan dana terkumpul (ekuiti pemilik). Pelajar perlu mengenal pasti
kesemua butiran yang diperlukan pada tarikh 31 Disember 2018. Rujuk petikan soalan di
bawah.

Petikan soalan: Tarikh PKK
(a) Aset dan liabiliti bagi tahun berakhir 31 Disember 2018:

1 Januari 2018 31 Disember 2018
RM
1 300 RM
225
Alatan Sukan - aset 170 2 070
Inventori minuman -aset 110
Akaun Belum Bayar minuman - liabiliti 140 170
Akaun Belum Terima minuman - aset 80
Yuran belum terima - aset 50 130
Yuran belum terperoleh - liabiliti -
Akhbar dan majalah belum bayar - liabiliti 170
Inventori Alat tulis
60 Semua aset &
(b) Berikut adalah maklumat kewangan kelab: 120 liabiliti yang
mempunyai
- baki pada
30 tarikh 31
Disember akan
dimasukkan
dalam PKK

Akaun Penerimaan dan Pembayaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2018

RM RM

Baki b/b 560 Akaun Belum Bayar minuman 1 120

Yuran masuk 230 Belian minuman 660

Yuran ahli 5 440 Upah kedai minuman 670

Derma (DT)* 12 000 Air dan elektrik 790

Akaun Belum Terima minuman 980 Alatan Sukan 1 000

Jualan minuman 1 100 Insurans 250

Akhbar dan majalah 130

Alat tulis 90

Baki h/b ?

(c) Maklumat Tambahan: Pelajar perlu
i. Semua alatan sukan disusutnilai pada kadar 10% setahun atas kos. mengira baki
ii. Derma yang diterima adalah untuk membina gelanggang tenis. akhir Bank.
iii. Yuran masuk hendaklah dianggap sebagai penerimaan hasil

https://pk1uress.blogspot.com 75

BCL-KKPP 2019

Pelajar digalakkan melakarkan terlebih dahulu format Penyata Kedudukan Kewangan yang
lengkap sebelum memasukkan item jawapan.

Jawapan (f) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2018

Baki akhir Bank = Baki awal RM RM RM
Bank + Penerimaan –
Pembayaran dalam Akaun Kos S. Nilai Nilai Buku
Penerimaan dan Pembayaran
Terkumpul
Daripada jawapan (a) Penyata
Dana Terkumpul 1 Januari Aset Bukan Semasa
2018
Daripada jawapan (e) Penyata Alatan sukan 2 070
Pendapatan & Perbelanjaan
Rujuk maklumat tambahan Aset Semasa 170 (+)
no. ii Inventori minuman 15 600
Bank
Yuran belum terima 60
Akaun Belum Terima 170
Inventori alat tulis
30
Tolak: Liabiliti Semasa 16 030
Yuran belum terperoleh
Akaun Belum Bayar 120 (-)
130
Modal Kerja (AS – LS)
250
15 780
17 850

Dana Terkumpul 2 035
Dana terkumpul awal 3 815
(+) Lebihan 12 000
(+) Derma 17 850
Dana terkumpul akhir

https://pk1uress.blogspot.com 76

2018 BCL - KKPP

10. KELAB DAN PERSATUAN – PERCUBAAN SPM KEDAH 2018
Berikut adalah maklumat yang diperoleh daripada buku-buku Kelab Alam Mesra, Alor
Setar, Kedah.

Aset dan liabiliti kelab tersebut: 1 Januari 2017 31 Disember 2017
RM RM
Premis
Lengkapan 40 000 40 000
Inventori Nurseri Hijau 3 000 2 770
Yuran Belum Terima 1 615 1 290
Yuran Belum Terperoleh 200 450
Akaun Belum Bayar 140 120
Inventori Alat Tulis 1200 1350
Sewa Tapak Belum Bayar 70 44
Insurans Prabayar 330 180
Bank - 150
Dana Terkumpul ?
12 500
55 715

Penerimaan RM
Yuran pendaftaran 5 250
Derma membina Rumah Hijau 4 500
Yuran ahli 11 890
Kutipan Program Landskap Indah 15 500
Jualan 13 700

Pembayaran RM
Air dan elektrik 1 230
Belanja Program Landskap Indah 10 000
Makanan Program Landskap Indah 1 600
Insurans
Belanja baja dan tanah Nurseri Hijau 600
Belian 2 600
Lengkapan
Gaji pekerja 750
Akaun Belum Bayar 300
Sewa tapak 3 665
4500
2 700

Maklumat tambahan:

(i) Lesen perniagaan Nurseri Hijau belum dijelaskan RM255.
(ii) Yuran pendaftaran dianggap sebagai pendapatan hasil.
(iii) Terima nota kredit kerana memulangkan barang kepada pembekal RM160 belum

direkod.
(iv) Bayaran arkitek landskap Pertandingan Landskap Indah masih belum dijelaskan RM500.
(v) Yuran yang masih belum diterima tahun lepas RM80 dihapuskira sebagai yuran lapuk.

77

2018 BCL - KKPP

Anda dikehendaki menyediakan:

(a) Akaun Penerimaan dan Pembayaran.
(b) Akaun Kawalan Belum Bayar.
(c) Akaun Perdagangan Nurseri Hijau bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.
(d) Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.
(e) Bahagian Dana Terkumpul, Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017.

HURAIAN JAWAPAN

(a) Akaun Penerimaan dan Pembayaran.

Konsep:

Akaun Penerimaan dan Pembayaran berfungsi seperti rumusan Buku Tunai, jadi sebelah debit
merekodkan penerimaan dan sebelah kredit merekodkan pembayaran. Langkah penyediaan
adalah seperti berikut:

i. Bina format T lejar seperti biasa.

ii. Masukkan baki awal (baki b/b) tunai / bank (rujuk sama ada baki normal atau overdraf

bagi baki bank)

iii. Salin semula semua item penerimaan ke sebelah debit akaun.

iv. Salin semula semua item pembayaran ke sebelah kredit akaun. Pro Tip!!!

v. Imbangkan akaun (baki h/b) APP (BT)

Baki b/b Item – BT

Jawapan: Item + BT Baki h/b

Akaun Penerimaan dan Pembayaran

Baki b/b 12 500 Air dan elektrik 1 230
10 000
Yuran pendaftaran 5 250 Belanja Program Landskap Indah
1 600
Derma membina Rumah Hijau 4 500 Makanan Program Landskap Indah 600

Yuran ahli 11 890 Insurans 2 600

Kutipan Program Landskap Indah 15 500 Belanja baja dan tanah Nurseri 750
300
Hijau 3 665
4500
Jualan 13 700 Belian 2 700
35 395
Lengkapan 63 340

Semua penerimaan Gaji pekerja

Akaun Belum Bayar

Sewa tapak

Baki h/b *(angka imbang)

63 340 Semua pembayaran

Baki awal Keratan soalan

78

2018 BCL - KKPP

Keratan soalan

Jawapan:

Akaun Perdagangan Nurseri Hijau bagi tahun berakhir

31 Disember 2017

Jualan 13 700

Tolak: Kos Jualan

Inventori awal 1 615

Belian (750 + 4650)* 5 400

(-) Pulangan belian (160) 5 240

6 855

(-) Inventori akhir (1 290)

Kos jualan 5 565

Untung Kasar 8 135

Tolak: Belanja

Lesen perniagaan 255

Belanja baja dan tanah 2 600

Untung bersih Nurseri 5 280

Nota kepada jawapan:

*Jumlah belian adalah hasil tambah belian tunai dalam bahagian pembayaran dan belian kredit
dari jawapan Akaun Kawalan Belum Bayar.

(d) Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.

Salah satu pendapatan utama kelab ialah yuran ahli. Walaupun tidak diminta dalam soalan,
murid boleh menggunakan kaedah Akaun Yuran untuk mengira hasil sebenar yuran. Maklumat
berkenaan yuran ahli adalah seperti berikut:

YBTr aw Akaun Yuran 140
P&P* 11890
200 YBTp aw
YBTp ak 12240 Bank 80
450
Y.Lapuk 12560
120 YBTr ak
12560

*P&P adalah angka imbang

79

(b) Akaun Kawalan Belum Bayar. 2018 BCL - KKPP
Konsep:
Pro Tip!!!
ABB

Item – ABB Baki b/b
Baki h/b Item + ABB

Akaun Kawalan Belum Bayar disediakan untuk mengira belian kredit. Akaun ini bersifat liabiliti,
jadi item sebelah kredit ialah item yang meningkatkan Akaun Belum Bayar manakala item
sebelah debit adalah item yang mengurangkan Akaun Belum Bayar. Langkah penyediaan
adalah seperti berikut:

i. Lukiskan format T lejar seperti biasa. Peruntukkan 5-6 baris dan lukiskan garis jumlah.
ii. Masukkan baki awal Akaun Belum Bayar (liabiliti – berbaki sebelah kredit).
iii. Silangkan baki akhir Akaun Belum Bayar (atas garis jumlah).
iv. Masukkan pembayaran kepada Akaun Belum Bayar (sebelah debit).
v. Masukkan butir lain berkaitan Akaun Belum Bayar jika ada.
vi. Imbangkan lejar. Angka imbang ialah Belian.

Keratan soalan

Jawapan: Pulangan belian
mengurangkan ABB
Akaun Kawalan Belum Bayar Baki awal

Pulangan belian 160 Baki b/b 1 200
4 650
Bank 4 500 Belian*
Baki h/b (1350 – 160) 1 190 5 850
5 850
Baki akhir

Baki akhir Akaun Belum Bayar perlu *Belian RM4 650 adalah angka
ditolak dengan pulangan belian imbang (160+4500+1190-1200)
belum direkod

(c) Akaun Perdagangan Nurseri Hijau bagi tahun berakhir 31 Disember 2017.

Konsep:

Akaun perdagangan perlu disediakan bagi kelab yang menjalankan Format
perniagaan. Format penyata ini adalah sama seperti Akaun Perdagangan J
milikan tunggal biasa, namun jauh lebih ringkas. Maklumat yang berkenaan
dengan jawapan adalah merujuk kepada semua butiran berkaitan perniagaan - KJ
yang dijalankan. Dalam soalan ini, pelajar perlu mengambil kira semua = UK
maklumat berkaitan Nurseri Hijau untuk dimasukkan ke dalam Akaun -B
Perdagangan. = UB

80

2018 BCL - KKPP

Penerangan Pelarasan

Berikut akan diterangkan maklumat hasil dan belanja yang terlibat dengan pelarasan. Rujuk
catatan dalam petikan soalan berikut:

Aset dan liabiliti kelab tersebut: 1 Januari 2017 31 Disember 2017 Lengkapan
RM RM disustnilai
Premis mengikut kaedah
Lengkapan 40 000 40 000 penilaian semula
Inventori Nurseri Hijau 3 000 2 770
Yuran Belum Terima 1 615 1 290 3000 + 300 – 2770
Yuran Belum Terperoleh 200 450 (awal + beli - akhir)
Akaun Belum Bayar 140 120
Inventori Alat Tulis 1200 1350 Belanja alat tulis
Sewa Tapak Belum Bayar 70 44 70 – 44
Insurans Prabayar
Bank ( - ) 330 ( + ) 180 (awal - akhir)
Dana Terkumpul - ( - ) 150

12 500 ?
55 715

Penerimaan RM Rujuk no (ii)
Yuran pendaftaran (H) 5 250
Derma membina Rumah Hijau (DT) 4 500 Derma
Yuran ahli 11 890 bertujuan
Kutipan Program Landskap Indah (H) 15 500
Jualan 13 700 khas

Pembayaran RM 600 – 150
Air dan elektrik (B) 1 230 2700 – 330 + 180
Belanja Program Landskap Indah (B) 10 000
Makanan Program Landskap Indah (B) 1 600
Insurans (B)
Belanja baja dan tanah Nurseri Hijau 600
Belian 2 600
Lengkapan
Gaji pekerja (B) 750
Akaun Belum Bayar 300
Sewa tapak (B) 3 665
4500
2 700

Maklumat tambahan: (B)

(i) Lesen perniagaan Nurseri Hijau belum dijelaskan RM255.
(ii) Yuran pendaftaran dianggap sebagai pendapatan hasil.
(iii) Terima nota kredit kerana memulangkan barang kepada pembekal RM160 belum

direkod.
(iv) Bayaran arkitek landskap Pertandingan Landskap Indah masih belum dijelaskan RM500.
(v) Yuran yang masih belum diterima tahun lepas RM80 dihapuskira sebagai yuran lapuk.

81

2018 BCL - KKPP

Jawapan:

Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan bagi tahun berakhir

31 Disember 2017

Pendapatan RM RM

Yuran ahli 12 240

Untung bersih Nurseri Hijau 5 280

Yuran pendaftaran 5 250

Kutipan Program Landskap Indah# 15 500

38 270

TOLAK: Perbelanjaan

Air dan elektrik 1 230

Belanja Program Landskap Indah# 10 000

Makanan Program Landskap Indah# 1 600
Insurans (600 – 150) 450

Gaji pekerja 3 665
Sewa tapak (2700 – 330 + 180) 2 550
Susut nilai lengkapan (3000 + 300 – 2770)
Alat tulis (70 – 44) 530
26

Bayaran arkitek Landskap Indah# 500

Yuran lapuk 80

20 631

LEBIHAN 17 639

Nota kepada jawapan:

i. Yuran ahli sila rujuk nota penyediaan Akaun Yuran.
ii. Untung bersih Nurseri Hijau adalah dari jawapan (c).
iii. #Hasil dan belanja berkaitan program landskap boleh dimasukkan sebagai Untung Program

Landskap Indah RM3 400 di bahagian Pendapatan (15500 – 10000 – 1600 – 500).
iv. Maklumat pelarasan lain sila rujuk semula bahagian penerangan pelarasan jawapan ini.

(e) Bahagian Dana Terkumpul, Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017.

Konsep:

Dana terkumpul awal akan ditambah dengan Lebihan dari Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan
dan juga ditambah dengan pendapatan modal jika ada.

Jawapan:

Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 2017

Dana Terkumpul RM

Dana Terkumpul Awal 55 715

(+) Lebihan 17 639

(+) Derma untuk membina Rumah Hijau 4 500

Dana Terkumpul Akhir 77 854

82

2018 BCL-KKPP

11.0 AKAUN PENGASINGAN UNTUNG RUGI – PERCUBAAN SPM KEDAH 2018

Encik Aiman, Puan Alia dan Encik Afiq ialah pekongsi dalam perniagaan Perkongsian Sehati
Sejiwa. Maklumat berikut diambil daripada Perkongsian Sehati Sejiwa pada 31 Ogos 2018.

Akaun Belum Terima RM
Bank 9 500
Modal pada 1 September 2017: 12 340

Aiman 22 000
Alia 44 000
Afiq 44 000
Gaji Afiq
Akaun Semasa pada 1 September 2017: 4 000
Aiman (debit)
Alia 780
Afiq 1 400
Ambilan 1 590
Aiman : 1 September 2017
Alia : 31 Disember 2017 1 500
Pinjaman daripada Alia 1 200
Untung bersih 5 000
Perabot 31 800
Alatan Pejabat 12 100
Faedah atas pinjaman Alia Kadar 6 100
bayaran
Sewa 250
300
1 500

Ikatan Perjanjian Perkongsian Sehati Sejiwa menyatakan:

• Faedah atas modal ialah 4% setahun.
• Faedah atas ambilan ialah 10% setahun.
• Faedah atas pinjaman 8% setahun.
• Encik Afiq sebagai pekongsi aktif dibayar gaji RM6 000 setahun.
• Pembahagian untung rugi adalah mengikut nisbah modal awal mereka.

Rakan kongsi juga bersetuju membuat pelarasan bagi perkara berikut.
i. Komisen belum terima RM220
ii. Peruntukan hutang ragu diwujudkan 2% setahun atas Akaun Belum Terima.
iii. Pada 1 April 2018, Puan Alia telah membayar insurans kedai RM1 200
menggunakan wang simpanannya. Perkara ini belum direkodkan.

Anda dikehendaki menyediakan :
(a) Akaun Pengasingan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Ogos 2018.
(b) Akaun Semasa setiap pekongsi
(c) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Ogos 2018 (bahagian ekuiti pemilik).

83

2018 BCL-KKPP

HURAIAN JAWAPAN (a)

(a) Akaun Pengasingan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Ogos 2018.

Pelajar perlu membuat pelarasan ke atas untung bersih walaupun tidak dinyatakan dalam
soalan secara spesifik. Tips!!! Item yang terlibat dengan pelarasan untung bersih ialah item
yang memberi kesan kepada hasil dan belanja dalam Penyata Pendapatan. Pelarasan
selepas untung bersih adalah sedikit berbeza daripada pelarasan sebelum untung bersih. Ia
dapat disimpulkan seperti berikut:

Mula UNTUNG BERSIH (belum terselaras)

akan jika kesan pelarasan:
+ Butiran pelarasan Hasil ↑ / Belanja ↓

-- Butiran pelarasan Hasil ↓ / Belanja ↑

= UNTUNG BERSIH (terselaras)

Berikut adalah maklumat yang berkaitan dengan pelarasan untung bersih daripada
soalan:

Maklumat Kesan atas Hasil / Belanja Pelarasan
Untung bersih
Faedah atas pinjaman 8% setahun. Faedah atas pinjaman (setahun)
= 8% x 5000 = RM400 Untung bersih
Komisen belum terima RM220 Faedah atas pinjaman Alia yang berkurang,
sudah dibayar ialah RM250.
Peruntukan hutang ragu diwujudkan Maka faedah belum bayar ialah Tolak RM150
2% setahun atas Akaun Belum RM150 menyebabkan belanja
Terima. meningkat. Untung bersih
Pada 1 April 2018, Puan Alia telah meningkat,
membayar insurans kedai RM1 200 Komisen belum terima akan
menggunakan wang simpanannya. menyebabkan hasil meningkat. Tambah RM220
Perkara ini belum direkodkan. Untung bersih
Peruntukan hutang ragu berkurang,
= 2% x 9500 = RM190 Tolak RM190
PHR diwujudkan menyebabkan
belanja meningkat. Untung bersih
berkurang,
Insurans belum rekod
menyebabkan belanja Tolak RM1 200
meningkat.

Oleh itu, untung bersih terselaras:
= RM31 800 – RM150 +RM220 – RM190 – RM1 200 = RM30 480

Tips!!! Jawapan Akaun Pengasingan Untung Rugi akan bermula dengan angka untung bersih
terselaras ini, bukannya angka untung bersih yang diberikan dalam soalan.

84

2018 BCL-KKPP

Sebelum ditunjukkan jawapan Akaun Pengasingan Untung Rugi, berikut adalah maklumat yang
berkaitan dengan penyediaan akaun tersebut yang perlu diberi perhatian:

i. • Maklumat Huraian / Pengiraan
• Kedua-dua maklumat ini perlu di baca
Faedah atas modal ialah 4% bersama kerana pengiraan faedah atas
setahun. modal untuk pekongsi Alia perlu mengambil
Pada 1 April 2018, Puan Alia telah kira modal tambahan Alia (bayaran insurans
membayar insurans kedai kedai menggunakan wang simpanannya).
RM1 200 menggunakan wang Pengiraan faedah atas modal:
simpanannya. Perkara ini belum Aiman = 22 000 x 4% = RM880
direkodkan. Alia = [44 000 x 4%] + [1 200 x 4% x 5/12*]
= RM1 780
Modal pada 1 September 2017: * Modal tambahan RM1 200 perlu dikira
Aiman RM22 000 faedah secara berasingan daripada modal
Alia RM44 000 awal kerana tempoh masa hanya 5 bulan
Afiq RM44 000 dalam tahun semasa.
Afiq = 44 000 x 4% = RM1 760
ii. Faedah atas ambilan ialah 10% Aiman membuat ambilan pada 1 September
setahun. 2016 bermaksud tempohnya cukup setahun.
Bagi Alia, tempoh ambilannya ialah lapan
Ambilan bulan, dikira daripada 1 Januari 2018 – 31
Aiman : 1 September 2017 RM1 500 Ogos 2018.
Alia : 31 Disember 2017 RM1 200 Pengiraan faedah atas ambilan:
Aiman = 1 500 x 10% = RM150
iii. Encik Afiq sebagai pekongsi aktif Alia = 1 200 x 10% x 8/12 = RM80
dibayar gaji RM6 000 setahun. Gaji Afiq dalam Akaun Pengasingan Untung
Rugi ialah RM6 000 (amaun penuh)

Jawapan akhir akaun pengasingan untung rugi

Perkongsian Sehati Sejiwa

Akaun Pengasingan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Ogos 2018

Untung bersih (31 800 – 150 + 220 – 190 – 1 200) 30 480

(+) Faedah atas ambilan (+)
(̶)
Aiman (1 500 x 10%) 150

Alia (1 200 x 10% x 8/12) 80 230

30710

(-) Faedah atas modal

Aiman (22 000 x 4%) 880

Alia (44000 x 4%) + (1200 x 4% x 5/12) 1 780

Afiq (44 000x4%) 1 760 4 420

(-) Gaji – Afiq (penuh) 6 000 Kongsi
20 290 Untung

Akaun Semasa Aiman (20290 x 1/5 ) Nisbah modal awal 4 058
Akaun Semasa Alia (20290 x 2/5 ) Aiman : Alia : Afig 8 116
Akaun Semasa Afiq (20290 x 2/5 ) 8 116
1: 2 :2
0

85

2018 BCL-KKPP

(b) Akaun Semasa setiap pekongsi Petikan Soalan

Baki b/b Aiman Alia Akaun Semasa Aiman Alia Afiq
Ambilan 780 Afiq 880 1 400 1 590
Faedah atas 1 200 1 780 1 760
ambilan 1 500 80 Baki b/b 4 058
150 Faedah atas modal 8 116 2 000
Baki h/b
Gaji 150 8 116

2 508 10 166 13 466 Pengasingan 4 938 11 446 13 466
4 938 11 446 13 466 Untung Rugi 2 508 10 166 13 466
Faedah atas
pinjaman

Baki b/b

Nota kepada jawapan:

• Angka faedah atas ambilan, faedah atas modal dan pengasingan untung rugi (kongsi
untung) diambil terus dari Akaun Pengasingan Untung Rugi.

• Gaji Afiq adalah gaji belum bayar RM2 000 (RM6 000 – RM4 000).
• Faedah atas pinjaman Alia ialah faedah atas pinjaman belum bayar (rujuk semula bahagian

pelarasan untung bersih).
• Baki b/b (akhir) ketiga-tiga pekongsi berada di sebelah kredit dan dimasukkan ke dalam

Penyata Kedudukan Kewangan sebagai nombor positif.

(c) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Ogos 2018 (bahagian ekuiti pemilik).

Perkongsian Sehati Sejiwa

Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Ogos 2018

Ekuiti Pemilik RM RM
111 200
Modal Aiman 22 000

Modal Alia (44 000 + 1200) 45 200

Modal Afiq 44 000

Akaun Semasa Aiman 2 508 26 140
Akaun Semasa Alia 10 166 137 340
Akaun Semasa Afiq 13 466

Modal awal + modal Baki b/b (akhir) Akaun
tambahan Semasa (jawapan b)

86

12.0 - PEMBUBARAN PERKONGSIAN

Amsyar, Harith dan Airel adalah pekongsi dalam Perniagaan Perabot AHA yang beroperasi
di bandar Chukai, Kemaman. Mereka berkongsi untung rugi mengikut nisbah modal. Pada
1 Julai 2018 mereka bersetuju untuk membubarkan perniagaan. Maklumat kewangan
berikut diperoleh pada tarikh pembubaran:

Kenderaan RM RM
Alatan Pejabat 38 000
Premis 40 000 10 200
Inventori akhir 40 000 70 000
Akaun Belum Terima 20 000 20 500
Bank
Tunai 5 280 3 550
Akaun Belum bayar 2 530 7 200
Kadar bayaran belum bayar (500)
Akaun Modal: Amsyar 690
12 500
Harith
Airel 330

Akaun Semasa: Amsyar 100 000
Harith
Airel 7 310
30 000
Pinjaman bank

Perkara-perkara berikut berlaku semasa pembubaran:

(i) Kenderaan dan alatan pejabat diambil alih oleh Amsyar dengan nilai RM45 000
manakala premis diambil alih oleh Harith dengan nilai RM65 000.

(ii) Inventori akhir direalis RM19 000 dan Akaun Belum Terima dapat dikutip RM3 400.

(iii) Belanja-belanja yang terlibat dengan pembubaran RM520 dibayar oleh Airel.

(iv) Pinjaman bank dibayar balik sepenuhnya.

(v) Kadar bayaran belum bayar dijelaskan sepenuhnya dan Akaun Belum Bayar
dijelaskan dengan menerima diskaun RM200.

(vi) Pada 1 Julai 2018, belanja pengiklanan belum bayar RM320 yang tertinggal rekod
dapat dikesan dan dipersetujui dijelaskan oleh Harith.

(vii) Semua penerimaan dan pembayaran dibuat dengan cek.

(viii) Mana-mana pekongsi yang mengalami kurangan modal hendaklah membawa masuk
tunai ke bank sepenuhnya.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a) Akaun Realisasi
(b) Akaun Bank
(c) Akaun Modal Pekongsi (beruangan)

https://pk1uress.blogspot.com 87

BCL-KKPP 2019

Nota ringkas: = L+E+H
Format Akaun Realisasi Akaun Realisasi
Kt.
A+ B
Dt.

Belanja realisasi ialah: Hasil realisasi ialah:
i. Kos / nilai buku aset (kecuali tunai dan i. Penerimaan daripada jualan aset

bank) bukan semasa ketika pembubaran
ii. Butiran belanja realisasi ii. Aset yang diambil alih oleh pekongsi
iii. Belanja lain yang baru ditemui dan iii. Kutipan daripada Akaun Belum Terima
iv. Diskaun diterima daripada Akaun
dibayar sewaktu pembubaran
Belum Bayar
Akaun Modal Pekongsi (Untung realisasi)# v. Hasil lain yang diterima sewaktu

#angka pengimbang pembubaran

Akaun Modal Pekongsi (Rugi realisasi)#

LANGKAH-LANGKAH MENJAWAB:

LANGKAH 1: Buka ketiga-tiga Akaun Realisasi, Akaun Modal dan Akaun Bank serentak
dalam satu muka surat kerana kebanyakan catatan pembubaran adalah catatan bergu
akaun-akaun ini.. Masukkan baki-baki Akaun Bank dan Akaun Modal.

a) Akaun Realisasi
RM RM

b) Akaun Bank RM
Baki b/b RM
7 200
c)
Akaun Modal
Amsyar Harith Airel Amsyar Harith Airel

Baki b/b 40 000 40 000 20 000

LANGKAH 2: Langkah ini PERLU HANYA JIKA soalan memberikan baki Akaun Tunai dan
Akaun Semasa di dalam Penyata Kedudukan Kewangan soalan. Pindahkan baki Akaun
Tunai ke sebelah debit Akaun Bank (catatan Kontra) kerana semua penerimaan dan
pembayaran dibuat menggunakan cek.

b) Akaun Bank RM
RM
Baki b/b 7 200
Tunai 690

https://pk1uress.blogspot.com 88

BCL-KKPP 2019

Pindahkan juga baki Akaun Semasa ke dalam Akaun Modal.

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
Akaun Semasa Airel 40 000 40 000 20 000
500 Baki b/b
5 280 2 530
Akaun Semasa

Di dalam soalan, baki Akaun Semasa Airel diletakkan di dalam tanda kurung (500). Ini
bermaksud baki b/b Akaun Semasa Airel ialah di sebelah debit. Pindahkan sahaja baki
Akaun Semasa ke sebelah yang sama dalam Akaun Modal pekongsi.

Baki Ak Semasa dt, pindah → Ak Modal dt.

Baki Ak Semasa kt, pindah → Ak Modal kt.

LANGKAH 3: Tutup semua akaun aset (kecuali tunai dan bank) ke Akaun Realisasi (ini
adalah permulaan merekod langkah pembubaran perkongsian).

a) Akaun Realisasi RM
RM
Kenderaan 38 000
Alatan pejabat 10 200
Premis 70 000
Inventori akhir 20 500
Akaun Belum Terima 3 550

LANGKAH 4: Langkah seterusnya memerlukan kita menyelesaikan maklumat tambahan
satu-persatu.

Untuk setiap maklumat tambahan, kenal pasti sama ada:
• Hasil realisasi (H)
• Belanja realisasi (B)
• Bayar Liabiliti (melalui bank atau oleh pekongsi)

1. Sekiranya maklumat tambahan menunjukkan maklumat hasil (H) atau belanja (B)
realisasi, masukkan jawapan dalam Akaun Realisasi terlebih dahulu.
(B) → debitkan Akaun Realisasi
(H) → kreditkan Akaun Realisasi, *rujuk persamaan perakaunan AB=LEH

Kemudian tentukan akaun yang menjadi bergu. Kebiasaannya akaun bergu ialah
Akaun Bank. Sekiranya dalam ayat ada disebut nama pekongsi, maka bergukan catatan
tadi ke Akaun Modal pekongsi tersebut.

2. Sekiranya maklumat tambahan menunjukkan pembayaran liabiliti, akaun bank akan
dikreditkan. Namun jika disebut pekongsi membayar / mengambil alih liabiliti, maka
akaun pekongsi tersebut akan dikreditkan.

https://pk1uress.blogspot.com 89

BCL-KKPP 2019

Maklumat tambahan (i) - Kenderaan dan alatan pejabat diambil alih oleh Amsyar dengan
nilai RM45 000 manakala premis diambil alih oleh Harith dengan nilai RM65 000.

Penerangan: Aset diambil alih pekongsi merupakan Hasil (H) realisasi. Lakukan tandaan
dalam Akaun Realisasi (kredit) dan bergukan ke Akaun Modal pekongsi.

A+ B = L+E+H RM
a) Akaun Realisasi 45 000
RM 65 000
Kenderaan 38 000 Modal Amsyar
Alatan pejabat 10 200 Modal Harith
Premis 70 000
Inventori akhir 20 500
Akaun Belum Terima 3 550

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
45 000 65 000 Airel 40 000 40 000 20 000
Akaun Semasa 500 Baki b/b
Realisasi 5 280 2 530
Akaun Semasa

Maklumat tambahan (ii) - Inventori akhir direalis RM19 000 dan Akaun Belum Terima dapat
dikutip RM3 400.

Penerangan: Inventori akhir direalis (dijual) dan kutipan Akaun Belum Terima adalah Hasil
(H) realisasi. Lakukan tandaan dalam Akaun Realisasi (kredit) dan bergukan ke Akaun
Bank (Akaun Bank didebitkan kerana penerimaan wang).

A+ B = L+E+H RM
a) Akaun Realisasi 45 000
RM 65 000
Kenderaan 38 000 Modal Amsyar 19 000
Alatan pejabat 10 200 Modal Harith
Premis 70 000 Bank 3 400
Inventori akhir 20 500 Bank
Akaun Belum Terima 3 550

b) Akaun Bank RM
RM
Baki b/b
Tunai 7 200
Realisasi 690
Realisasi
19 000
3 400

Maklumat tambahan (iii) - Belanja-belanja yang terlibat dengan pembubaran RM520
dibayar oleh Airel.

Penerangan: Belanja berkaitan pembubaran akan direkodkan di sebelah debit Akaun
Realisasi sebagai Belanja (B) dan akan dibergukan ke Akaun Modal Airel (dibayar oleh
Airel).

https://pk1uress.blogspot.com 90

BCL-KKPP 2019

A+ B = L+E+H RM
a) Akaun Realisasi 45 000
65 000
Kenderaan RM 19 000
Alatan pejabat 38 000 Modal Amsyar
Premis 10 200 Modal Harith 3 400
Inventori akhir 70 000 Bank
Akaun Belum Terima 20 500 Bank
Modal Airel
3 550
520

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
45 000 65 000 Airel 40 000 40 000 20 000
Akaun Semasa 500 Baki b/b
Realisasi 5 280 2 530 520
Akaun Semasa
Realisasi

Maklumat tambahan (iv) - Pinjaman bank dibayar balik sepenuhnya.

Penerangan: Bayaran balik pinjaman berjumlah RM30 000 bukan item Akaun Realisasi. Ia
ialah pembayaran balik liabiliti, jadi Akaun Bank dikreditkan (catatan bergu adalah Akaun
Pinjaman Bank)

b) Akaun Bank RM
RM 30 000
Baki b/b
Tunai 7 200 Pinjaman bank
Realisasi 690
Realisasi
19 000
3 400

Maklumat tambahan (v) - Kadar bayaran belum bayar dijelaskan sepenuhnya dan Akaun
Belum Bayar dijelaskan dengan menerima diskaun RM200.

Penerangan: Kedua-dua urusniaga merupakan pembayaran balik liabiliti di mana Akaun
Bank dikreditkan. Namun, diskaun tunai daripada Akaun Belum Bayar adalah Hasil (H)
realisasi dan akan dikreditkan di dalam Akaun Realisasi.

A+ B = L+E+H RM
a) Akaun Realisasi 45 000
RM 65 000
Kenderaan 38 000 Modal Amsyar 19 000
Alatan pejabat 10 200 Modal Harith
Premis 70 000 Bank 3 400
Inventori akhir 20 500 Bank 200
Akaun Belum Terima 3 550 Akaun Belum Bayar
Modal Airel 520

b) Akaun Bank RM
30 000
Baki b/b RM
Tunai 7 200 Pinjaman bank 330
Realisasi 12 300
Realisasi 690 Kadar bayaran belum bayar
19 000 Akaun Belum Bayar

3 400 (12 500 – 200)

https://pk1uress.blogspot.com 91

BCL-KKPP 2019

Info Ekstra Bagaimana sekiranya soalan meminta pelajar menyediakan Akaun Belum Bayar?

b) Akaun Belum Bayar RM
RM 12 500
Realisasi
Bank 200 Baki b/b 12 500
12 300
12 500

Maklumat tambahan (vi) - Pada 1 Julai 2018, belanja pengiklanan belum bayar RM320
yang tertinggal rekod dapat dikesan dan dipersetujui dijelaskan oleh Harith.

Penerangan: Belanja / belanja belum bayar yang baru ditemui ketika proses pembubaran
direkod sebagai Belanja (B) realisasi. Lakukan tandaan di Akaun Realisasi di sebelah
debit dahulu dan dibergukan ke Akaun Modal Harith kerana beliau bersetuju untuk
menjelaskannya.

A+ B = L+E+H RM
a) Akaun Realisasi 45 000
RM 65 000
Kenderaan 38 000 Modal Amsyar 19 000
Alatan pejabat 10 200 Modal Harith
Premis 70 000 Bank 3 400
Inventori akhir 20 500 Bank 200
Akaun Belum Terima 3 550 Akaun Belum Bayar
Modal Airel 520
Modal Harith 320

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
45 000 65 000 Airel 40 000 40 000 20 000
Akaun Semasa 500 Baki b/b
Realisasi 5 280 2 530 520
Akaun Semasa
Realisasi 320
Realisasi

LANGKAH 5: Setelah selesai merekod proses pembubaran soalan, sekarang pelajar perlu
mengira untung atau rugi realisasi.

- Hitung jumlah sebelah debit dan jumlah sebelah kredit Akaun Realisasi untuk
menentukan sama ada perniagaan mendapat untung atau rugi realisasi.
• Jumlah Debit > Jumlah Kredit = Rugi Realisasi
• Jumlah Kredit > Jumlah Debit = Untung Realisasi

- Beza antara jumlah debit dan jumlah kredit (iaitu angka pengimbang untung atau rugi
realisasi) akan dibahagikan kepada para pekongsi mengikut nisbah perkongsian untung
yang dinyatakan.

https://pk1uress.blogspot.com 92

a) Akaun Realisasi BCL-KKPP 2019
RM
Kenderaan 38 000 Modal Amsyar RM
Alatan pejabat 10 200 Modal Harith 45 000
Premis 70 000 Bank 65 000
Inventori akhir 20 500 Bank 19 000
Akaun Belum Terima 3 550 Akaun Belum Bayar
Modal Airel 3 400
Modal Harith 520 200
320

Jumlah debit RM143090 Jumlah kredit RM132600
(Belanja realisasi) (Hasil realisasi)

Rugi realisasi = RM143090 – RM132600 = RM10490  akan dibahagikan mengikut nisbah modal.

Nisbah modal:

Amsyar Harith Airel

RM 40000 RM 40000 RM 20000

221

Pengiraan pembahagian rugi realisasi

RM10 490 x 2/5 = RM4 196 RM10 490 x 2/5 = RM4 196 RM10 490 x 1/5 = RM2 098

Masukkan pengiraan ke dalam jawapan (angka pengimbang rugi realisasi di sebelah kredit
Akaun Realisasi) dan bergukan dengan Akaun Modal pekongsi.

a) Akaun Realisasi RM
RM 45 000
Kenderaan 38 000 Modal Amsyar 65 000
Alatan pejabat 10 200 Modal Harith 19 000
Premis 70 000 Bank
Inventori akhir 20 500 Bank 3 400
Akaun Belum Terima 3 550 Akaun Belum Bayar 200
Modal Airel
Modal Harith 520 Modal Amsyar 4 196
320 Modal Harith 4 196
2 098
Modal Airel 143 090
143 090

c) Amsyar Harith Akaun Modal Amsyar Harith Airel
Airel 40 000 40 000 20 000
Akaun Semasa 45 000 65 000
Realisasi 4 196 4 196 500 Baki b/b 5 280 2 530 520
Realisasi Akaun Semasa
320
2 098 Realisasi
Realisasi

LANGKAH 6: Mengira modal dibayar balik kepada pekongsi (atau pekongsi membawa
masuk modal). Caranya ialah dengan mengimbangkan Akaun Modal (sama seperti
mengira baki h/b) tetapi dibergukan dengan Akaun Bank.

https://pk1uress.blogspot.com 93