วิชชาจรณสัมปันโน

357

INVISIBLE MAN ไมม ีอะไรมาสัมผัสคุณได คุณไปไหนก็ได อะไรกไ็ ด อยูกว็ า ง น่คี ือสงั ขารุเปกขา
ญาณ

สจั จานุโลมิกญาณ ญาณทคี่ ุณอนุโลมตอ เขา อนุโลมท่ีจะชว ยเขา จะทาํ อะไรกบั เขา จะ
ปรุงแตงรวมกับเขากย็ งั ได เปรียบเหมือนชว ยคนตกบอ ถา ยังไมเ กง ก็เอาอะไรผูกขาไวท่บี อ ขา งนี้
แลวก็ไปชวยคนดึงข้ึนมา เกงแลวก็ไมตองผูกขา เกงเขากเ็ อื้อมไปไดมาก เกงยิ่งขนึ้ อกี ก็เอาตนี เก่ียว
ปากบอ ตัวลงไปชวยเขาไดเ ลย จะอนุโลมเขาไดม ากไดนอ ยก็อยทู ่คี ณุ เกง หรือไมเกง ชว ยเขาได น่ี
คือสัจจานโุ ลมกิ ญาณ คณุ สามารถท่จี ะเกิดความเจริญขึ้นมาอยางนไี้ ดอยางแทจริง

เพราะฉะน้ัน อนิ ทรยี พ ละก็จะเจริญ โพธปิ กขยิ ธรรมกเ็ จริญ เพราะโพชฌงค 7 สมบูรณ
โพชฌงค 7 สมบรู ณไดดวยสติสัมโพชฌงค ธัมมวจิ ัยสมั โพชฌงค วิรยิ ะสมั โพชฌงค
เปนตัวปฏบิ ัตเิ หมือนกนั กเ็ หมือนกนั กับสติปฏ ฐาน 4 สัมมปั ปธาน 4 อิทธบิ าท 4 นัน่ แหละคอื สติ
สมั โพชฌงค ธัมมวจิ ัยสมั โพชฌงคแ ละวิรยิ ะสัมโพชฌงค แลว กเ็ กดิ ความเจรญิ ขนึ้ เปนปตสิ มั
โพชฌงค เปนปส สทั ธสิ มั โพชฌงค สมาธิสมั โพชฌงค อุเบกขาสมั โพชฌงค ไปตามลําดับ
จนที่สดุ สตปิ ฎ ฐาน 4 ในเวทนา 108 จติ ในจติ คือ เจโตปริยญาณ 16 กอ็ ธบิ ายมา
หมดแลว สราคะ สโทสะ สโมหะ วีตราคะ วีตโทสะ วีตโมหะ จนสังขติ ตงั วกิ ขติ ตงั จิตตงั จนถึง
อนตุ ตรจิตท่ีสมบูรณด วยสมาหติ ัง สมบรู ณดวยวิมตุ เศษธลุ ขี องอสมาหิตะ หรืออวมิ ตุ ก็หมดไมมเี ลย
เปน อนตุ ตรัง จติ ตัง สมบูรณแบบเปน เจโตปรยิ ญาณ ครบ 16 ญาณ
ธรรมในธรรมทเี่ ปนโลกุตตรธรรม คุณกร็ ูจ กั เคหสิตอุเบกขา เนกขัมมสิตอุเบกขา
มโนปวจิ าร 18 ของเคหสิตอเุ บกขา มโนปวิจาร 18 ของเนกขมั มสิตอุเบกขา ครบหมดแลวเปน
เนกขมั มะ จนอุเบกขาสมบูรณเทย่ี งแท จนตรวจสอบทั้งอดตี อนาคต ปจ จบุ ันสมบรู ณหมดแลว
ครบปฏจิ จสมปุ บาท ทวนแลวทวนอีก ปฏิจจสมปุ บาทจบ นัน่ คือตง้ั แตต ัณหาไปจนกระท่งั ถงึ ตวั
ทา ยสุด จบบรบิ รู ณแ ลว ถาจะมีตณั หา ก็มีวภิ วตณั หา เพือ่ อาศยั ทํางาน มผี สั สะ มีอายตนะ ก็ทาํ งาน
เต็มที่ เปน คนเกง กมั มญั ญา ทาํ งานอยูไดมีอายตนะ เพราะรจู ักนามรปู สมบูรณ วิญาณกเ็ ปนวญิ ญาณ
ทีแ่ ข็งแรงสมบูรณ เปน วิญญาณท่ีเปนวิญญาณพระเจา อยูเหนือทุกอยา ง สงั ขารทจี่ ะปรงุ แตงกป็ รุงไป
ตามฐานะ แมจ ะอนุโลม สจั จานุโลมิกญาณ มันก็สงั ขารุเปกขาญาณ ญาณที่แขง็ แรงแลวเพราะวชิ ชา
วมิ ุต แข็งแรงสมบูรณ
เพราะฉะน้นั ในตวั ของสติปฏฐาน 4 เปน ตัวสมบรู ณบ รบิ ูรณ จงึ ทาํ ใหโพชฌงค 7
บริบรู ณส มบรู ณ วิชชา วิมุต จึงบริบูรณสมบรู ณดว ยประการฉะนี้ อยา งน้ี
สรุปแลวสตปิ ฏฐาน 4 กค็ อื ตวั ตนของการปฏบิ ตั ิ ทางเอกท่ปี ฏบิ ัติ กค็ อื มรรคองค 8 เมอื่
ปฏบิ ัติสมั มัปปธาน 4 อทิ ธบิ าท 4 เกิดอนิ ทรีย 5 เกดิ พละ 5 เจรญิ ดว ยโพชฌงค 7 สมบูรณ วิชชาและ
วิมตุ กส็ มบูรณด วยประการฉะน้ีเอง

358

โพธิปกขยิ ธรรม 37 คือตวั ปฏิบตั ิแท ทัง้ มรรค ทัง้ ผลอยูใ นนั้น ไมไ ดขยายความละเอยี ด
ในเรอื่ งของวชิ ชา 8 เทา นน้ั เอง

ถา ขยายความสรปุ ดวยวิชชา 8 วา มันเปนลกั ษณะอยา งไรใหฟง ก็จะเขาใจภาษาธรรมะน้ี
อยางสมบรู ณ ไมใ ชเ ขาใจเปน ภาษาคน เชน อทิ ธวิ ิธญาณ หรืออทิ ธวิ ธิ กี ็ จะไปเขา ใจวา เหาะเหนิ เดนิ
นา้ํ ดําดนิ พิลึกพลิ อื นนั่ ไมใ ช มนั เปนภาษาธรรม ลูบคลาํ พระอาทิตย พระจันทรดวยฝา มอื กเ็ อามือ
ยาวยดื ไปลูบพระอาทิตย ลบู พระจันทร ก็ไมใช มันเปนภาษาธรรมทง้ั น้ัน

จรณะ 15 วิชชา 8 หรอื โพธปิ ก ขิยธรรม 37 คือตัวปฏิบตั ิ
สวนองคร วมทงั้ หมด คือ จรณะ 15 วิชชา 8 จะบอกวา ไตรสกิ ขานน้ั มแี คจรณะ 15
ไมไ ด ตอ งมวี ิชชา 8 ดว ยเพราะมันคอื อธปิ ญญาสิกขา
ตองเปน จรณะ 15 วิชชา 8 แลวก็โพธปิ ก ขิยธรรม 37

359

ภาคผนวก ค
วารสารพทุ ธศาสนศึกษา
คดั มาในสวนประวตั สิ มณะโพธิรกั ษแ ละการกอ ตั้งสันตอิ โศก
โดย ภัทรพร สริ ิกาญจน (2554)

360

361

362

363

364

365

366

367

368

369

370

371

372

373

374

375

376

377

378

379

380

381

382

383

384

385

386

387

388

389

ภาคผนวก ง
การประมวลขอมลู องคความรูขัน้ พื้นฐานของ

จรณะ 15 ตามแนวทางชาวอโศก



390



391



392



393



394



395



396



397