มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ

มาตรฐานสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั แห่งชาติ

National Standard for Early Childhood Care, Development and Education Thailand

คณะรฐั มนตรีมีมตเิ หน็ ชอบ วนั ที่ ๒ มกราคม ๒๕๖๒

คณะกรรมการพฒั นาเดก็ ปฐมวยั แหง่ ชาติ (ก.พ.ป.)

เอกสารประกอบการประชมุ ช้ีแจงแนวทางการดาเนินงานตามมาตรฐานสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยแห่งชาติ
วนั พฤหัสบดที ่ี ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๕.๐๐ น.
ณ ห้องกรงุ เทพ บอลลร์ มู ชั้น ๒ โรงแรมรอยัล ซติ ้ี กรุงเทพฯ

สารบญั

มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั แห่งชาติ ๑

- ความสาคญั ของเดก็ ปฐมวยั ๑
- อุดมการณแ์ ละหลกั การในการจดั การศึกษาเด็กปฐมวยั ของชาติ ๑
- เหตผุ ลท่ีตอ้ งมีมาตรฐานสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยแหง่ ชาติ ๒
- วตั ถุประสงค์ ๓
- กล่มุ เปา้ หมาย ๓
- สาระของมาตรฐานสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั แห่งชาติ ๕

ภาคผนวก ๑ คูม่ อื มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ ๑๑

- มาตรฐานด้านที่ ๑ การบรหิ ารจัดการสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั ๑๖

- มาตรฐานดา้ นที่ ๒ ครู/ผู้ดแู ลเดก็ และให้การดูแล จัดประสบการณก์ ารเรียนรแู้ ละการเล่น

เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัย ๘๑

- มาตรฐานดา้ นท่ี ๓ คณุ ภาพของเด็กปฐมวัย ๑๕๑

ภาคผนวก ๒ แบบบนั ทึกการประเมนิ มาตรฐานสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัยแหง่ ชาติ ๒๒๓

ภาคผนวก ๓ คาสั่งคณะกรรมการ/คณะอนุกรรมการท่เี ก่ียวข้อง ๒๓๔

เอกสารอ้างอิง ๒๔๘

คณะผู้จัดทา ๒๕๐

มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั แห่งชาติ

ความสาคญั ของเดก็ ปฐมวัย
ปฐมวัยเป็นวัยเร่ิมต้นของชีวิตและพัฒนาการในทุกด้าน เป็นช่วงวัยที่พัฒนาการทางด้านต่างๆ เป็นไป

อย่างรวดเร็วที่สุดและเป็นฐานรากท่ีสาคัญสาหรับพัฒนาการในช่วงวัยต่อๆ ไป เด็กในวัยน้ีจึงเป็นทรัพยากร
บุคคลที่มีความสาคัญอย่างยิ่งของประเทศ เด็กปฐมวัยท่ีได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมตามช่วงวัย
จะสามารถเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ดีมีคุณภาพและจะเป็นกาลังสาคัญของประเทศชาติต่อไปในอนาคต ดังคากล่าว
ของ ศ.ดร.เจมส์ เจ เอคแมน นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล ปี พ.ศ. ๒๕๔๒ ท่ีว่า “การลงทุนพัฒนาเด็กปฐมวัย
เปน็ การลงทนุ ท่คี ้มุ ค่าใหผ้ ลตอบแทนแกส่ งั คมที่ดีทีส่ ดุ ในระยะยาว”

ดงั นั้น การพัฒนาเด็กปฐมวยั จึงเป็นรากฐานท่ีมีผลต่อคุณภาพและประสิทธิภาพของคนตลอดชีวิตและ
เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด กล่าวคือเด็ก เยาวชนและผู้ใหญ่ท่ีมีสุขภาพดีมีความสามารถเรียนรู้ ทางานได้เก่ง
และเป็นพลเมืองดีท่ีจะนาสู่ความสาเร็จในสังคมท่ีท้าทายในศตวรรษท่ี ๒๑ ต้องได้รับโอกาสการพัฒนาอย่าง
รอบด้านในช่วงปฐมวัย แต่คุณภาพของเด็กปฐมวัยยังเป็นจุดอ่อนที่เข้าขั้นวิกฤตของประเทศไทย
ที่จาเป็นต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วน รัฐ และทุกภาคส่วน พ่อแม่ผู้ปกครอง ครอบครัว ชุมชน สังคม บุคลากร
ทางการแพทย์และสาธารณสุข คร/ู ผู้ดูแลเดก็ โรงเรียน องค์กรท้องถิน่ ทุกระดับ บุคลากรพัฒนาสังคมท้งั ภาครัฐ
เอกชน ภาคศาสนาและภาคธุรกิจ จึงต้องมีความรู้ความเข้าใจในความสาคัญของช่วงปฐมวัย ตระหนักในพันธ
กิจและลงมอื ชว่ ยกนั ทาใหเ้ ด็กปฐมวยั มโี อกาสพฒั นาอย่างเต็มศักยภาพในภาวะแวดล้อมที่ปลอดภัย

“เด็กปฐมวัย” ตามระเบียบสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. ๒๕๕๑
ได้ให้ความหมายของเด็กปฐมวัยว่า หมายถึง เด็กซึ่งมีอายุยังไม่ครบหกปีบริบูรณ์ และให้หมายความรวมถึง

รา่ ง โโปปรรดดออยย่า่าคคัดดั ลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่ ่

ทารกในครรภ์มารดาดว้ ย

อดุ มการณ์และหลักการในการจัดการศึกษาเด็กปฐมวัยของชาติ
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ได้ให้ความสาคัญกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย

ไวห้ ลายมาตรา คอื
มาตรา ๕๔ วรรคสอง กาหนดว่า “...รัฐต้องดาเนินการให้เด็กเล็กได้รับการดูแลและพัฒนา

ก่อนเข้ารับการศึกษา เพื่อพัฒนาร่างกาย จิตใจ วินัย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาให้สมกับวัย โดยส่งเสริม
ให้องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่ และภาคเอกชนเขา้ มสี ่วนรว่ มในการดาเนินการด้วย”

มาตรา ๒๕๘ ให้ดาเนินการปฏิรูปประเทศให้เกิดผล จ. ด้านการศึกษา (๑) ให้สามารถเร่ิม
ดาเนินการให้เด็กเล็กได้รับการดูแลและพัฒนาก่อนเข้ารับการศึกษา ตามมาตรา ๕๔ วรรคสอง เพ่ือให้เด็กเล็ก
ไดร้ บั การพัฒนารา่ งกาย จติ ใจ วนิ ยั อารมณ์ สงั คม และสตปิ ัญญาให้สมกบั วยั โดยไม่เกบ็ คา่ ใชจ้ ่าย

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติมฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๔๕) และ
ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๕๓) มาตรา ๑๘ (๑) กาหนดให้การจดั การศึกษาปฐมวัยจัดในสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั ได้แก่
ศูนย์เด็กเล็ก ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนเกณฑ์ของสถาบันศาสนา ศูนย์บริการช่วยเหลือระยะ
แรกเร่มิ ของเด็กพิการและเด็กซงึ่ มีความตอ้ งการพิเศษหรอื สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยทเี่ รียกชื่ออย่างอ่ืน และมาตรา
๑๓ (๑) ให้บิดา มารดา หรือผู้ปกครอง มีสิทธิได้รับสิทธิประโยชน์ในการสนับสนุนจากรัฐ ให้มีความรู้
ความสามารถในการอบรมเลย้ี งดู และการใหก้ ารศึกษาแก่บุตรหรือบุคคลซงึ่ อยูใ่ นความดแู ล

|๑|

แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๗๙ ในยุทธศาสตร์ที่ ๓ การพัฒนาศักยภาพคนทุกช่วงวัยและ
การสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ เป้าหมายข้อ ๓.๓ สถานศึกษาทุกระดับการศึกษาสามารถจัดกิจกรรม/
กระบวนการเรยี นรู้ตามหลกั สตู รอย่างมีคุณภาพและมาตรฐาน มตี ัวชวี้ ัดที่สาคญั เช่น ศูนยเ์ ดก็ เลก็ / สถานศกึ ษา
ระดับก่อนประถมศึกษาท่ีจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้คณุ ภาพและมาตรฐานเพ่ิมขึ้น สถานศึกษา/สถานพัฒนาเด็ก
ปฐมวัยจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับหลักสูตรปฐมวัย และสมรรถนะของเด็กที่เช่ือมโยงกับมาตรฐานคุณภาพเด็ก
ปฐมวัยของอาเซียนเพิ่มข้ึน สถานศึกษาในระดับการศึกษาข้ันพื้นฐานท่ีจัดการศึกษาตามหลักสูตรท่ีมุ่งพัฒนา
ผู้เรยี นให้มีคุณลกั ษณะและทกั ษะการเรยี นรูใ้ นศตวรรษท่ี ๒๑ เพ่มิ ข้นึ

โดยแนวทางการพัฒนาส่งเสริมให้เด็กเล็ก (๐ - ๒ ปี) ได้รับการดูแลและพัฒนาที่สมวัยรอบด้านอย่างมี
คุณภาพและต่อเน่ือง มีการปรับระบบการบริหารจัดการการดูแลและพัฒนาเด็กเล็ก (๐ - ๒ ปี) และการศึกษา
ปฐมวัย (๓ - ๕ ปี) ให้มีคุณภาพและมาตรฐาน รวมท้ังพัฒนาหลักสูตรและคู่มือการเตรียมความพร้อมพ่อแม่
และการเล้ียงดูและพฒั นาเด็กเล็กให้มีพัฒนาการตามวัย และพัฒนาหลักสูตรการศึกษาระดบั ปฐมวัย สมรรถนะ
เด็กปฐมวัยท่ีสอดคล้องกับมาตรฐานอาเซียนและระดับสากล เพื่อการพัฒนาคุณภาพและพัฒนาการรอบด้าน
สมวัยของเดก็ ปฐมวัย

(ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๔ ได้กาหนดนโยบาย
ดา้ นเดก็ ปฐมวัย ไวด้ งั น้ี

๑. เด็กปฐมวัยทุกคนต้องได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน อย่างมีคุณภาพ ตามศักยภาพ ตามวัยและ
ต่อเน่อื ง

๒. การพัฒนาเด็กตามข้อ ๑ ต้องจัดให้เป็นระบบและมีความสัมพันธ์ระหว่างกัน โดยบูรณาการ
ชัดเจนระหว่างหน่วยงานราชการ และที่ไม่ใช่ราชการ ระหว่างวิชาชีพท่ีสัมพันธ์กับการพัฒนาเด็กปฐมวัย และ
ระหวา่ งระดบั ต่างๆ ของการบรหิ ารราชการแผน่ เดินจากระดบั ชาติ ส่วนกลาง สว่ นภมู ิภาค และส่วนทอ้ งถิ่นร่างโโปปรรดดออยย่าา่คคดััดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่

๓. รัฐและทุกภาคส่วนต้องร่วมกันระดมทรัพยากรให้เพียงพอแก่การพัฒนาเด็กปฐมวัยตามนโยบาย
ขอ้ ๑

นอกจากน้ี ได้ให้ความสาคัญกับการพัฒนาคุณภาพเด็กปฐมวัย โดยกาหนดไว้ในยุทธศาสตร์ท่ี ๓
การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการให้บริการที่พัฒนาเด็กปฐมวัย เป้าประสงค์ที่ ๑ สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
ทุกแห่งได้รับการพัฒนาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ และเป้าประสงค์ท่ี ๒
คุณภาพของระบบบริการและระบบการพัฒนาเดก็ ปฐมวัยได้รบั การปรับปรุงให้เป็นไปตามมาตรฐานสถานพัฒนา
เดก็ ปฐมวยั แหง่ ชาติ

เหตผุ ลทีต่ อ้ งมมี าตรฐานสถานพฒั นาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ
ในปัจจุบันประเทศไทยมีเด็กปฐมวัยต้ังแต่แรกเกิดถึงอายุ ๖ ปี ท่ีมีพัฒนาการไม่สมวัยเป็นจานวนมาก

นับเป็นวิกฤตร้ายแรงต่อการพัฒนาคุณภาพทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งเป็นปัจจัยสาคัญที่สุดในการสร้างประเทศให้
เจริญรุ่งเรือง ม่ันคง ม่ังคั่ง และย่ังยืน ในสภาพสงั คมท่ีบิดามารดาและผู้ปกครองส่วนใหญ่มีความจาเป็น ตอ้ งพา
เด็กปฐมวัยไปรับบริการการดูแลและพัฒนาในรูปแบบต่างๆ ที่มีคุณภาพแตกต่างเหล่ือมล้ากันมาก ระหว่าง
กลุ่มมีโอกาสกับกลุ่มด้อยโอกาส ระหว่างการจัดการศึกษาเร่งเรียนจนเครียด กับแบบละเลยขาดความเอาใจใส่
ดังนั้นการพัฒนาคุณภาพของสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็ก จึงเป็นความจาเป็น
เร่งดว่ นทง้ั จากมุมมองของการพัฒนาคณุ ภาพมนษุ ย์และการปฏริ ปู การศกึ ษา

|๒|

ท่ีผ่านมาประเทศไทยมีหน่วยงานภาครัฐหลายแห่ง องค์กรท้องถิ่น เอกชนจัดบริการดูแล พัฒนา และ
จดั การศกึ ษาเด็กปฐมวัยหลากหลายรูปแบบ โดยแต่ละหน่วยงานมีมาตรฐานและเกณฑ์การประเมินแตกตา่ งกัน
ตามภารกิจของหน่วยงาน แม้จะมีการจัดทามาตรฐานศูนย์เด็กเล็กแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๔ ในทางปฏิบัติมี
มาตรฐานหลากหลายจากหน่วยงานต่างๆ ทเี่ น้นการประเมินตามภารกิจของหนว่ ยงาน และข้อจากัดของการใช้
มาตรฐานเดิม ที่ครอบคลุมเฉพาะเด็กอายุ ๒-๕ ปี เท่านั้น ไม่ครอบคลุมเด็กปฐมวัยต้ังแต่แรกเกิด
ถึงก่อนเข้าประถมศึกษา สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยส่วนใหญ่ยังต้องใช้หลายมาตรฐานทาให้ผู้ปฏิบัติสับสนและ
ตอ้ งทางานซา้ ซ้อน และยงั ไม่ได้นาผลการประเมินไปพัฒนาเทา่ ที่ควร

ความก้าวหน้าในการพัฒนาเด็กปฐมวัยของภาคส่วนต่างๆ ได้มีหน่วยงานร่วมกันดาเนินงาน
อย่างหลากหลาย เช่น การเพ่ิมโอกาสให้ครู ผู้ดูแลเด็กได้รับการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาปฐมวัย การมี
โครงการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เน่ืองใน
โอกาสฉลองพระชนมายุ ๕ รอบ ครอบคลุมทั่วประเทศ การมีมาตรฐานความปลอดภัย การบูรณาการงาน
ภายในกระทรวง และการบูรณาการงานของ ๔ กระทรวงหลัก ตลอดจนรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้ความสาคัญ
กับการพัฒนาและให้การศึกษาที่เหมาะสมแก่เด็กปฐมวัย ดังน้ัน จึงจาเป็นต้องมีการจัดทามาตรฐานกลาง
ที่ทกุ ภาคส่วนจะใช้รว่ มกันได้

คณะกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ (ก.พ.ป.) จึงเห็นชอบให้คณะอนกุ รรมการพัฒนาคุณภาพเด็ก
ปฐมวัย จัดทามาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติข้ึนเป็นมาตรฐานกลางให้ทุกหน่วยงาน
ใช้รว่ มกันในการประเมิน เพ่ือพัฒนาคณุ ภาพการบริการดูแลพัฒนา และจัดการศึกษาสาหรบั เด็กต้ังแต่แรกเกิด
ถึงก่อนเข้าประถมศึกษา เป็นการปรับกระบวนทัศน์ ให้ใช้เด็กเป็นท่ีตั้งของการกาหนดมาตรฐาน คานึงถึงการ
ตอบสนองต่อสิทธิพ้ืนฐานที่เด็กทุกคนพึงได้รับ ซึ่งถือเป็นการวางรากฐานการพัฒนามนุษย์แทนการใช้บริบท
หรือหน่วยงานต้นสังกัดเป็นท่ีต้ัง การมีมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติฉบับเดียวเป็นมาตรฐานกลางร่างโโปปรรดดออยยา่า่คคดััดลลออกกหหรรอืือเเผผยยแแพพรร่่
ให้ทกุ หนว่ ยงานร่วมจัดทา รว่ มใช้เปน็ หลกั ประเมินการดาเนนิ งานให้เปน็ แนวทางเดยี วกนั และประสานงาน เพื่อ
มุ่งเป้าหมายเดียวกันคือ การพัฒนาคุณภาพ ซ่ึงสอดคล้องและตอบสนองต่อการบูรณาการงานพัฒนา
เด็กปฐมวัยของ ๔ กระทรวงหลักและอีกหลายหน่วยงาน ตามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการบูรณาการความ
ร่วมมือการพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต (กลุ่มเด็กปฐมวยั และผู้สูงอายุ) เม่ือวันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๐ นาไปสู่
การพฒั นาคณุ ภาพของเดก็ ปฐมวัย สรา้ งรากฐานท่แี ขง็ แรงของพลเมืองคณุ ภาพต่อไป

วัตถปุ ระสงค์
เพ่ือพัฒนาคุณภาพการบริการดูแลพัฒนา และจัดการศึกษาและการดาเนินงานสถานพัฒนาเด็ก

ปฐมวยั ทุกสังกัด ที่ดูแลเดก็ ในเวลากลางวัน ช่วงอายุต้ังแต่แรกเกิด ถึง อายุ ๖ ปีบรบิ ูรณ์ หรือ กอ่ นเข้าเรยี นชั้น
ประถมศึกษาปีท่ี ๑ ที่สามารถนาไปใช้ประเมินการดาเนินงานของสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยในทุกสังกัด
เพ่ือพัฒนาคุณภาพการจดั บริการและความตอ่ เน่ืองของการพฒั นาเดก็ ปฐมวยั

กลุ่มเปา้ หมาย
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย หมายถึง สถานที่รับดูแล พัฒนา จัดประสบการณ์เรียนรู้ และการศึกษา

สาหรับเด็กปฐมวัยครอบคลุมต้ังแต่ทารกแรกเกิดถึง ๖ ปี หรือก่อนเข้าเรียนประถมศึกษาปีท่ี ๑ ที่ใช้ช่ือ
หลากหลายรวมทุกสังกัดในประเทศไทย ได้แก่

๑. กระทรวงมหาดไทย : ศนู ยพ์ ัฒนาเด็กเล็กองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ และโรงเรยี นอนุบาล
๒. กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนุษย์ : สถานรบั เลีย้ งเด็กเอกชน

|๓|

๓. กรุงเทพมหานคร : ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียน (สานักพัฒนาสังคม) สถานรับเลี้ยงเด็กกลางวัน
(สานกั อนามัย) และโรงเรยี นอนบุ าล (สานกั การศกึ ษา)

๔. กระทรวงสาธารณสขุ : ศูนยเ์ ดก็ เล็กในโรงพยาบาล
๕. กระทรวงศึกษาธิการ : โรงเรียนอนุบาล (สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน) และ
โรงเรียนอนุบาลเอกชน (สานักงานคณะกรรมการสง่ เสรมิ การศกึ ษาเอกชน)
๖. หน่วยงานอื่นๆ เช่น โรงเรียนอนุบาลสาธิตในมหาวิทยาลัย กระทรวงกลาโหม สานักงานตารวจ
แหง่ ชาติ มลู นธิ ิ และองค์กรเอกชน

มาตรฐานสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั แห่งชาติ
มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ เป็นมาตรฐานกลางของประเทศใช้แทนมาตรฐานศูนย์เด็กเล็ก

แห่งชาติ (ซึ่งเป็นมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวนั ท่ี ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔) เพ่ือให้ทุกหน่วยงานและสถานพัฒนา
เด็กปฐมวัย ทั้งภาครัฐและเอกชนทั่วประเทศ ใช้เป็นแนวทางในการประเมินผลการดาเนินงานและยกระดับ
คุณภาพ รวมถึงใช้เป็นเคร่ืองมือประกันคุณภาพภายใน เพื่อรองรับการตรวจประเมินจากต้นสังกัด และ
ภายนอกจากสานกั งานรบั รองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศกึ ษา (องค์การมหาชน)

โดยในการจัดทามาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมดาเนินการ
ได้แก่ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงศึกษาธิการ
กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนษุ ย์ กรุงเทพมหานคร สานักงานรบั รองมาตรฐานและประเมิน
คุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) นอกจากน้ีผลการวิจัยของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของ
มนุษย์ และมาตรฐานต่างๆ ท่ีเก่ียวข้อง เช่น มาตรฐานคุณภาพของอาเซียน มาตรฐานความปลอดภัย คู่มือเฝ้า
ระวัง คัดกรองและส่งเสริมพัฒนาการ DSPM เป็นต้น นามาใช้ประกอบในการจัดทามาตรฐานสถานพัฒนาเด็กรา่งโโปปรรดดออยย่า่าคคดััดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
ปฐมวยั แห่งชาติ ดว้ ย

มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ ถือเป็นมาตรฐานข้ันต้นท่ีจาเป็นสาหรับการพัฒนาเด็กของ
ประเทศ และเป็นมาตรฐานเชิงคุณภาพเพ่ือใช้ประโยชน์ในการดาเนินงานและจัดบริการให้เด็กปฐมวัยได้มี
โอกาสเริม่ ต้นชีวิตอย่างมีคุณภาพและเท่าเทียมกัน เพื่อลดความเหลื่อมล้า เป็นการเพิ่มคุณภาพทรัพยากรมนุษย์
ท่ีสาคัญท่ีสุดในการนาประเทศไทยสู่ความเจริญก้าวหน้า ม่ันคง ยั่งยืน ท่ามกลางความท้าทายของโลกใน
ศตวรรษที่ ๒๑

นอกจากนี้ มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ เป็นเคร่ืองมือในการประเมินคุณภาพ
ของการดาเนินงานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยทุกสังกัด ท่ีดูแลเด็กในเวลากลางวัน ช่วงอายุตั้งแต่แรกเกิดถึงอายุ
๖ ปีบริบูรณ์ หรือ ก่อนเข้าเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ ซึ่งใช้ได้กับทุกบริบท โดยได้มีการเทียบเคียงกับ
มาตรฐานของทุกหน่วยงานท่ีมีอยู่แล้วร่วมกับมาตรฐานคุณภาพของภูมิภาคอาเซียนฯ ท้ังน้ี หากสถานพัฒนา
เด็กปฐมวัยท่ีมีศักยภาพการให้บริการพัฒนาเด็กอย่างมีคุณภาพสูงกว่ามาตรฐานน้ี สามารถพิจารณาเพ่ิมเติม
เกณฑ์ดังกล่าวได้ตามบริบท เช่น สถานรับเลี้ยงและพัฒนาเด็กเอกชน สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยที่มีความต้องการ
พเิ ศษ โรงเรียนอนุบาลทงั้ รฐั และเอกชน โรงเรียนอนบุ าลนานาชาติ ฯลฯ

|๔|

สาระของมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแหง่ ชาติ

มาตรฐานสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั แหง่ ชาติ ประกอบด้วยมาตรฐาน ๓ ดา้ น ไดแ้ ก่
• มาตรฐานดา้ นท่ี ๑ การบริหารจดั การ

จานวน ๕ ตัวบง่ ชี้/ ๒๖ ข้อ
• มาตรฐานดา้ นท่ี ๒ กระบวนการดูแลจัดประสบการณ์ เรียนรู้ และเลน่

จานวน ๕ ตวั บง่ ชี้/ ๒๐ ข้อ
• มาตรฐานดา้ นท่ี ๓ คณุ ภาพเดก็ ปฐมวยั

- ๓ ก แรกเกิด ถงึ ๒ ปี (๒ ปี ๑๑ เดือน ๒๙ วัน) จานวน ๒ ตวั บ่งชี้/ ๗ ข้อ

- ๓ ข ๓ ปี ถงึ ๖ ปี (กอ่ นเข้าเรียนช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๑) จานวน ๗ ตวั บง่ ช้ี/ ๒๒ ข้อ

สาระของมาตรฐานแต่ละดา้ น มดี ังนี้

มาตรฐานดา้ นท่ี ๑ การบริหารจัดการสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย

ตัวบง่ ชี้ที่ ๑.๑ การบริหารจัดการอย่างเปน็ ระบบ
ตวั บง่ ชยี้ ่อย
๑.๑.๑ บรหิ ารจัดการสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั อยา่ งเป็นระบบ
๑.๑.๒ บริหารหลกั สตู รสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัย
๑.๑.๓ บริหารจดั การขอ้ มูลอย่างเปน็ ระบบ

ตัวบง่ ชีท้ ี่ ๑.๒ การบรหิ ารจัดการบคุ ลากรทกุ ประเภทตามหน่วยงานท่ีสงั กัด

ตัวบ่งชย้ี อ่ ย ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคัดัดลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่

๑.๒.๑ บรหิ ารจดั การบคุ ลากรอย่างเปน็ ระบบ

๑.๒.๒ ผู้บริหารสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย/หัวหน้าระดับปฐมวัย/ผู้ดาเนินกิจการ มีคุณวุฒิ/

คุณสมบัตเิ หมาะสม และบรหิ ารงานอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ

๑.๒.๓ ครู/ผู้ดูแลเด็กท่ีทาหน้าท่ีหลักในการดูแลและพัฒนาเด็กปฐมวัย มีวุฒิการศึกษา/

คณุ สมบัติเหมาะสม

๑.๒.๔ บรหิ ารบคุ ลากรจัดอัตราส่วนของครู/ผู้ดูแลเด็กอยา่ งเหมาะสมพอเพียงต่อจานวนเด็ก

ในแตล่ ะกล่มุ อายุ

เดก็ (อายุ) อตั ราสว่ นครู/ผู้ดูแล : เดก็ (คน) จานวนเด็กในกลมุ่ กจิ กรรม

ตา่ กวา่ ๑ ปี ๑:๓ กล่มุ ละไม่เกิน ๖ คน

ต่ากวา่ ๒ ปี ๑:๕ กลุ่มละไม่เกิน ๑๐ คน

ต่ากว่า ๓ ปี ๑ : ๑๐ กลุ่มละไมเ่ กิน ๒๐ คน

๓ ปี - ก่อนเข้า ป.๑ ๑ : ๑๕ กลมุ่ ละไมเ่ กนิ ๓๐ คน

ตวั บ่งชที้ ี่ ๑.๓ การบริหารจัดการสภาพแวดลอ้ มเพือ่ ความปลอดภยั
ตวั บง่ ชย้ี อ่ ย
๑.๓.๑ บริหารจัดการด้านสภาพแวดลอ้ มเพื่อความปลอดภยั อยา่ งเปน็ ระบบ
๑.๓.๒ โครงสร้างและตัวอาคารมนั่ คง ตง้ั อย่ใู นบริเวณและสภาพแวดลอ้ มท่ปี ลอดภยั
๑.๓.๓ จัดการความปลอดภัยของพืน้ ทเี่ ล่น/สนามเด็กเล่น และสภาพแวดล้อมภายนอกอาคาร

|๕|

๑.๓.๔ จัดการสภาพแวดล้อมภายในอาคาร ครภุ ัณฑ์ อุปกรณ์ เคร่ืองใช้ให้ปลอดภัยเหมาะสม
กับการใช้งานและเพียงพอ

๑.๓.๕ จัดให้มีของเล่นท่ีปลอดภัยได้มาตรฐาน มีจานวนเพียงพอ สะอาด เหมาะสมกับระดับ
พฒั นาการของเด็ก

๑.๓.๖ สง่ เสริมใหเ้ ดก็ ปฐมวัยเดนิ ทางอย่างปลอดภัย
๑.๓.๗ จดั ใหม้ รี ะบบปอ้ งกันภัยจากบคุ คลทั้งภายในและภายนอกสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย
๑.๓.๘ จัดใหม้ รี ะบบรับเหตุฉุกเฉนิ ป้องกนั อัคคภี ยั /ภยั พิบตั ิตามความเสีย่ งของพืน้ ท่ี
ตวั บ่งช้ีท่ี ๑.๔ การจัดการเพือ่ ส่งเสริมสุขภาพและการเรียนรู้
ตวั บ่งชยี้ อ่ ย
๑.๔.๑ มีการจัดการเพ่ือส่งเสริมสุขภาพ เฝ้าระวังการเจริญเติบโตของเด็ก และดูแล

การเจบ็ ป่วยเบอ้ื งตน้
๑.๔.๒ มีแผนและดาเนินการตรวจสุขอนามัยประจาวัน ตรวจสุขภาพประจาปี และป้องกัน

ควบคมุ โรคตดิ ตอ่
๑.๔.๓ อาคารต้องมีพื้นท่ีใช้สอยเป็นสัดส่วนตามกิจวัตรประจาวันของเด็กที่เหมาะสม

ตามช่วงวัย และการใช้ประโยชน์
๑.๔.๔ จดั ใหม้ ีพื้นท/่ี มุมประสบการณ์ และแหล่งเรยี นรูใ้ นห้องเรียนและนอกห้องเรยี น
๑.๔.๕ จัดบริเวณห้องน้า ห้องส้วม ที่แปรงฟัน/ล้างมือให้เพียงพอ สะอาด ปลอดภัย

และเหมาะสมกับการใชง้ านของเด็ก
๑.๔.๖ จัดการระบบสุขาภิบาลที่มีประสิทธิภาพ ครอบคลุมสถานที่ปรุง ประกอบอาหาร

ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคัดดั ลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่ ่

น้าด่มื น้าใช้ กาจดั ขยะ ส่ิงปฏิกลู และพาหะนาโรค
๑.๔.๗ จัดอุปกรณ์ภาชนะและเครื่องใช้ส่วนตัวให้เพียงพอกับการใช้งานของเด็กทุกคน

และดูแลความสะอาดและปลอดภัยอย่างสมา่ เสมอ
ตัวบ่งช้ีท่ี ๑.๕ การส่งเสรมิ การมีสว่ นร่วมของครอบครวั และชมุ ชน

ตัวบง่ ชีย้ อ่ ย
๑.๕.๑ มีการส่ือสารเพื่อสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจอันดีระหว่างพ่อแม่/ผู้ปกครอง
กับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเก่ียวกับตัวเด็กและการดาเนินงานของสถานพัฒนาเด็ก
ปฐมวยั
๑.๕.๒ การจัดกิจกรรมที่พ่อแม่/ผ้ปู กครอง/ครอบครัว และชมุ ชน มสี ่วนร่วม
๑.๕.๓ ดาเนนิ งานใหส้ ถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัยเปน็ แหล่งเรียนรู้แก่ชมุ ชนในเรือ่ งการพัฒนาเด็ก
ปฐมวยั
๑.๕.๔ มีคณะกรรมการสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย

|๖|

มาตรฐานด้านที่ ๒ ครู/ผู้ดูแลเด็กให้การดูแล และจัดประสบการณ์การเรียนรู้และการเล่นเพื่อพัฒนาเด็ก
ปฐมวยั

ตัวบง่ ชท้ี ี่ ๒.๑ การดแู ลและพฒั นาเดก็ อยา่ งรอบดา้ น
ตัวบ่งช้ยี อ่ ย
๒.๑.๑ มีแผนการจัดประสบก ารณ์การเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย
มกี ารดาเนินงานและประเมินผล
๒.๑.๒ จดั พ้ืนท/ี่ มุมประสบการณ์การเรยี นรแู้ ละการเล่นท่เี หมาะสมอยา่ งหลากหลาย
๒.๑.๓ จัดกิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการทุกด้านอย่างบูรณาการตามธรรมชาติของเด็กที่เรียนรู้
ด้วยประสาทสมั ผัส ลงมอื ทา ปฏสิ มั พันธ์ และการเลน่
๒.๑.๔ เลือกใช้สื่อ/อุปกรณ์ เทคโนโลยี เครื่องเล่นและจัดสภาพแวดล้อมภายใน-ภายนอก
แหลง่ เรียนรู้ ท่ีเพยี งพอ เหมาะสม ปลอดภัย
๒.๑.๕ เฝ้าระวังติดตามพัฒนาการเด็กรายบุคคลเป็นระยะ เพื่อใช้ผลในการจัดกิจกรรม
พัฒนาเดก็ ทกุ คนให้เตม็ ตามศักยภาพ

ตวั บ่งชที้ ่ี ๒.๒ การส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกายและดูแลสุขภาพ
ตัวบง่ ชี้ย่อย
๒.๒.๑ ให้เด็กอายุ ๖ เดือนข้ึนไป รับประทานอาหารที่ครบถ้วนในปริมาณที่เพียงพอ และ
สง่ เสรมิ พฤติกรรมการกนิ ท่ีเหมาะสม
๒.๒.๒ จัดกิจกรรมให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติอย่างถูกต้องเหมาะสมในการดูแล สุขภาพ
ความปลอดภัยในชวี ิตประจาวนัรา่งโโปปรรดดออยยา่่าคคัดดัลลออกกหหรรืออืเเผผยยแแพพรร่่
๒.๒.๓ ตรวจสุขภาพอนามัยของเด็กประจาวัน ความสะอาดของร่างกาย ฟันและช่องปาก
เพื่อคดั กรองโรคและการบาดเจบ็
๒.๒.๔ เฝ้าระวังติดตามการเจริญเติบโตของเด็กเป็นรายบุคคล บันทึกผลภาวะโภชนาการ
อยา่ งต่อเนอ่ื ง
๒.๒.๕ จดั ใหม้ กี ารตรวจสุขภาพร่างกาย ฟนั และชอ่ งปาก สายตา หู ตามกาหนด

ตัวบ่งชท้ี ี่ ๒.๓ การส่งเสริมพฒั นาการด้านสตปิ ัญญา ภาษาและการสอ่ื สาร
ตวั บง่ ชี้ยอ่ ย
๒.๓.๑ จัดกิจกรรมส่งเสริมให้เด็กได้สังเกต สัมผัส ลองทา คิดตั้งคาถาม สืบเสาะหาความรู้
แก้ปัญหา จินตนาการ คิดสร้างสรรค์ โดยยอมรับความคิดและผลงานที่แตกต่างของ
เด็ก
๒.๓.๒ จัดกิจกรรมและประสบการณ์ทางภาษาท่ีมีความหมายต่อเด็ก เพื่อการส่ือสาร
อย่างหลากหลาย ฝึกฟัง พดู ถาม ตอบ เลา่ และสนทนาตามลาดับขน้ั ตอนพัฒนาการ
๒.๓.๓ จดั กิจกรรมปลูกฝังให้เด็กมีนิสัยรักการอ่านให้เด็กมีทักษะการดูภาพ ฟังเรือ่ งราว พูด
เล่า อ่าน วาด/เขียน เบ้ืองต้น ตามลาดับพัฒนาการ โดยครู/ ผู้ดูแลเด็ก เป็นตัวอย่างของ
การพูด และการอ่านท่ถี ูกต้อง
๒.๓.๔ จัดให้เด็กมีประสบการณ์เรียนรู้เก่ียวกับตัวเด็ก บุคคล ส่ิงต่างๆ สถานที่ และ
ธรรมชาตริ อบตวั ดว้ ยวิธีการท่เี หมาะสมกบั วัยและพฒั นาการ

|๗|

๒.๓.๕ จัดกิจกรรมและประสบการณ์ด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์เบ้ืองต้นตามวัย
โดยเด็กเรยี นร้ผู า่ นประสาทสมั ผัส และลงมือปฏบิ ัตดิ ้วยตนเอง

ตัวบ่งชที้ ่ี ๒.๔ การส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ จติ ใจ-สงั คม ปลกู ฝังคุณธรรมและความเป็นพลเมอื งดี
ตัวบ่งช้ยี อ่ ย
๒.๔.๑ สร้างความสัมพันธ์ท่ีดีและม่ันคง ระหว่างผู้ใหญ่กับเด็ก จัดกิจกรรมสร้างเสริม
ความสมั พนั ธท์ ดี่ รี ะหว่างเดก็ กบั เด็ก และการแก้ไขขอ้ ขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์
๒.๔.๒ จัดกิจกรรมส่งเสริมให้เด็กมีความสุข แจ่มใส ร่าเริง ได้แสดงออกด้านอารมณ์
ความรู้สึกที่ดีต่อตนเอง โดยผ่านการเคลื่อนไหวร่างกาย ศิลปะ ดนตรี ตามความสนใจ
และถนดั
๒.๔.๓ จัดกิจกรรมและประสบการณ์ ปลูกฝังคุณธรรมให้เด็กใฝ่ดี มีวินัย ซื่อสัตย์ รู้จักสิทธิ
และหน้าท่ีรับผิดชอบของพลเมืองดี รักครอบครัว โรงเรียน ชุมชนและประเทศชาติ
ด้วยวธิ ที ่เี หมาะสมกับวัย และพัฒนาการ

ตวั บง่ ชที้ ่ี ๒.๕ การส่งเสริมเดก็ ในระยะเปล่ียนผ่านให้ปรับตัวสู่การเชือ่ มตอ่ ในขน้ั ถัดไป
ตัวบง่ ชีย้ อ่ ย
๒.๕.๑ จัดกิจกรรมกับผู้ปกครองให้เตรียมเด็กก่อนจากบ้านเข้าสู่สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย/
โรงเรยี น และจดั กจิ กรรมช่วงปฐมนเิ ทศให้เด็กคอ่ ยปรบั ตัวในบรรยากาศทเ่ี ปน็ มิตร
๒.๕.๒ จัดกิจกรรมส่งเสริมการปรับตัวก่อนเข้ารับการศึกษาในระดับท่ีสูงขึ้นแต่ละขั้น จนถึง
การเปน็ นักเรยี นระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๑

มาตรฐานด้านที่ ๓ คณุ ภาพของเด็กปฐมวยั รา่ ง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคดั ดั ลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่

 สำหรับเด็กแรกเกดิ - อำยุ ๒ ปี (๒ ปี ๑๑ เดือน ๒๙ วนั )

ตัวบ่งชที้ ่ี ๓.๑ ก เดก็ มีการเจริญเติบโตสมวยั
ตวั บ่งชี้ยอ่ ย
๓.๑.๑ ก เดก็ มีน้าหนักตวั เหมาะสมกับวยั และสูงดสี มสว่ น ซงึ่ มีบนั ทกึ เปน็ รายบคุ คล

ตวั บ่งชีท้ ี่ ๓.๒ ก เดก็ มีพฒั นาการสมวยั
ตวั บง่ ชย้ี ่อย
๓.๒.๑ ก เด็กมพี ัฒนาการสมวยั โดยรวม ๕ ดา้ น
๓.๒.๒ ก รายดา้ น : เดก็ มีพฒั นาการกล้ามเน้ือมัดใหญ่ (Gross Motor)
๓.๒.๓ ก รายด้าน : เด็กมีพัฒนาการด้านกล้ามเน้ือมัดเล็กและสติปัญญาสมวัย (Fine Motor
Adaptive)
๓.๒.๔ ก รายด้าน : เดก็ มพี ฒั นาการด้านการรับรู้และเข้าใจภาษา (Receptive Language)
๓.๒.๕ ก รายด้าน : เด็กมพี ัฒนาการการใช้ภาษาสมวยั (Expressive Language)
๓.๒.๖ ก รายด้าน : เด็กมพี ัฒนาการการช่วยเหลือตนเองและการเขา้ สังคม (Personal Social)

|๘|

 สำหรับเดก็ อำยุ ๓ ปี - อำยุ ๖ ปี (ก่อนเข้ำประถมศึกษำปที ี่ ๑)

ตวั บง่ ชท้ี ่ี ๓.๑ ข เดก็ มีการเจรญิ เตบิ โตสมวัยและมสี ุขนิสยั ทเ่ี หมาะสม
ตวั บ่งชย้ี ่อย
๓.๑.๑ ข เด็กมนี ้าหนกั ตวั เหมาะสมกับวัยและสูงดีสมส่วน ซ่ึงมบี ันทกึ เปน็ รายบุคคล
๓.๑.๒ ข เดก็ มสี ุขนิสัยทดี่ ใี นการดูแลสขุ ภาพตนเองตามวัย
๓.๑.๓ ข เดก็ มสี ุขภาพชอ่ งปากดี ไมม่ ีฟันผุ

ตวั บง่ ชท้ี ่ี ๓.๒ ข เดก็ มีพัฒนาการสมวัย
ตวั บง่ ชย้ี ่อย
๓.๒.๑ ข เด็กมพี ัฒนาการสมวยั โดยรวม ๕ ดา้ น

ตัวบง่ ชที้ ี่ ๓.๓ ข เด็กมีพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหว
ตัวบง่ ชีย้ อ่ ย
๓.๓.๑ ข เด็กมพี ัฒนาการดา้ นการใชก้ ลา้ มเน้อื มัดใหญ่ สามารถเคลื่อนไหว และทรงตวั ไดต้ ามวยั
๓.๓.๒ ข เด็กมีพัฒนาการด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก และการประสานงานระหว่างตากับมือ
ตามวยั

ตัวบ่งช้ที ่ี ๓.๔ ข เดก็ มีพัฒนาการดา้ นอารมณจ์ ติ ใจ
ตัวบง่ ชย้ี อ่ ย
๓.๔.๑ ข เดก็ แสดงออก ร่าเริง แจ่มใส รู้สกึ มน่ั คงปลอดภยั แสดงความรู้สกึ ท่ีดตี อ่ ตนเองและ
ผอู้ ่นื ไดส้ มวยั

ร่าง โโปปรรดดออยย่าา่ คคัดดั ลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่

๓.๔.๒ ข เด็กมีความสนใจ และร่วมกิจกรรมต่างๆ อย่างสมวัย ซึ่งรวมการเล่น การทางาน ศิลปะ
ดนตรี กฬี า

๓.๔.๓ ข เด็กสามารถอดทน รอคอย ควบคุมตนเอง ยับยั้งช่ังใจ ทาตามข้อตกลง คานึงถึง
ความรู้สกึ ของผอู้ ื่น มีกาลเทศะ ปรบั ตัวเขา้ กบั สถานการณ์ใหม่ได้สมวัย

ตวั บง่ ช้ีที่ ๓.๕ ข เด็กมพี ฒั นาการด้านสตปิ ญั ญา เรียนรู้และสรา้ งสรรค์
ตัวบ่งช้ียอ่ ย
๓.๕.๑ ข เด็กบอกเกี่ยวกับตัวเด็ก บุคคล สถานที่แวดล้อมธรรมชาติ และส่ิงต่างๆ รอบตวั เด็ก
ได้สมวยั
๓.๕.๒ ข เด็กมีพ้ืนฐานด้านคณิตศาสตร์ สามารถสังเกต จาแนก และเปรียบเทียบ จานวน มิติ
สัมพนั ธ์ (พ้ืนที่/ระยะ) เวลา ได้สมวยั
๓.๕.๓ ข เด็กสามารถคิดอย่างมีเหตุผล แก้ปญั หาได้สมวยั
๓.๕.๔ ข เด็กมจี ินตนาการ และความคดิ สรา้ งสรรค์ ทแ่ี สดงออกได้สมวยั
๓.๕.๕ ข เด็กมคี วามพยายาม มุง่ มนั่ ต้ังใจ ทากจิ กรรมให้สาเร็จสมวัย

ตวั บง่ ชี้ที่ ๓.๖ ข เดก็ มีพฒั นาการดา้ นภาษาและการสอ่ื สาร
ตัวบ่งช้ียอ่ ย
๓.๖.๑ ข เด็กสามารถฟัง พดู จับใจความ เลา่ สนทนา และสื่อสารได้สมวยั
๓.๖.๒ ข เด็กมีทักษะในการดูรูปภาพ สัญลักษณ์ การใช้หนังสือ รู้จักตัวอักษร การคิดเขียนคา
และการอ่านเบ้ืองตน้ ได้สมวัยและตามลาดับพัฒนาการ

|๙|

๓.๖.๓ ข เด็กมีทักษะการวาด การขีดเขียนตามลาดับขั้นตอนพัฒนาการสมวัย นาไปสู่
การขดี เขียนคาท่ีคุ้นเคย และสนใจ

๓.๖.๔ ข เด็กมีทักษะในการสื่อสารอย่างเหมาะสมตามวัย โดยใช้ภาษาไทยเป็นหลัก
และมีความคุ้นเคยกับภาษาอ่นื ด้วย

ตัวบง่ ชีท้ ่ี ๓.๗ ข เด็กมีพัฒนาการด้านสังคม คุณธรรม มวี นิ ยั และความเป็นพลเมอื งดี
ตวั บง่ ชีย้ ่อย
๓.๗.๑ ข เด็กมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อ่ืนได้อย่างสมวัย และแสดงออกถึงการยอมรับความแตกต่าง
ระหว่างบุคคล
๓.๗.๒ ข เด็กมีความเมตตา กรุณา มีวินัย ซื่อสัตย์ รับผิดชอบต่อตนเองและส่วนรวม และมี
คา่ นยิ มทพี่ ึงประสงคส์ มวยั
๓.๗.๓ ข เด็กสามารถเล่น และทางานร่วมกับผู้อ่ืนเป็นกลุ่ม เป็นได้ทั้งผู้นาและผู้ตาม แก้ไข
ข้อขัดแย้งอย่างสรา้ งสรรค์
๓.๗.๔ ข เด็กภาคภูมิใจที่เป็นสมาชิกท่ีดีในครอบครัว ชุมชน สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
และตระหนักถึงความเป็นพลเมืองดีของประเทศไทย และภูมภิ าคอาเซยี น
------------------------------

ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคัดดั ลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่

| ๑๐ |

ภาคผนวก ๑
คูม่ อื มาตรฐานสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั แหง่ ชาติ

คมู่ อื มาตรฐานสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั แห่งชาติ

ความเปน็ มา
คณะกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ (ก.พ.ป.) ได้เห็นชอบให้คณะอนุกรรมการพัฒนาคุณภาพ

เด็กปฐมวัย จัดทามาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติขึ้นเป็นมาตรฐานกลางให้ทุกหน่วยงานใช้ร่วมกัน
ในการประเมิน เพือ่ พัฒนาคณุ ภาพการบรกิ ารดูแลพฒั นา และจัดการศึกษาสาหรับเด็กตัง้ แต่แรกเกดิ ถงึ กอ่ นเข้า
ประถมศึกษา โดยมีการประสานงานคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจฯ ท้ังสองคณะ (ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและ
อนุบาล) ร่วมกับคณะทางานปรับปรุงมาตรฐานฯ คณะอนุกรรมการประสานและสง่ เสริมการพัฒนาเด็กปฐมวัย
คณะกรรมการส่งเสรมิ การพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ (กดยช.) นับว่าเป็นการปรับกระบวนทัศน์ ให้ใช้เด็ก
เป็นที่ต้ังของการกาหนดมาตรฐาน คานึงถึงการตอบสนองต่อสิทธิพ้ืนฐานที่เด็กทุกคนพึงได้รับ ซ่ึงถือเป็น
การวางรากฐานการพัฒนามนุษย์แทนการใช้บริบทหรือหน่วยงานต้นสังกัดเป็นท่ีต้ัง การมีมาตรฐานสถานพัฒนา
เด็กปฐมวัยแห่งชาติฉบับเดียวเป็นมาตรฐานกลางให้ทุกหน่วยงานร่วมจัดทา ร่วมใช้เป็นหลักประเมินการ
ดาเนินงานให้เป็นแนวทางเดียวกันและประสานงาน เพอ่ื มุ่งเป้าหมายเดียวกัน คอื การพัฒนาคุณภาพ จึงจาเป็น
ท่ีจะต้องจัดทาคู่มือมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ ท่ีชัดเจนสามารถนาไปใช้ประเมิน
เพ่ือพัฒนาได้อย่างมีประสิทธิภาพในบริบทต่างๆ โดยผู้ใช้มีภูมิหลังและมาจากต้นสังกัดท่ีแตกต่างกัน
การจัดทาคู่มืออันนาไปสู่การปฏิบัติ ดาเนินตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยท้ัง ๓ ด้าน ตามตัวบ่งช้ี และ
แบบประเมินต้องสรา้ งความเข้าใจ มีข้อมูลท่ีเหมาะกับการใช้งานและแหล่งอ้างอิงเพื่อเป็นแนวทางสู่การปฏิบัติ
อย่างท่วั ถึง นาไปสกู่ ารพัฒนาคุณภาพของเดก็ ปฐมวยั สรา้ งรากฐานที่แข็งแรงของพลเมืองคณุ ภาพต่อไป

การขับเคลือ่ นมาตรฐานสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั แหง่ ชาติไปสกู่ ารปฏิบัติ มดี งั นี้รา่งโโปปรรดดออยย่า่าคคัดัดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
๑. สร้างการรับรู้ ความเข้าใจ กระบวนการประเมิน ประสานความร่วมมือเพ่ือพัฒนาคุณภาพ

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติด้วยการใช้มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ สาหรับบุคลากร
ผูร้ บั ผดิ ชอบด้านการพัฒนาเดก็ ปฐมวยั ใน ๔ กระทรวงหลัก และหนว่ ยงานทีเ่ กยี่ วขอ้ งท้ังภาครัฐและเอกชน

๒. จดั สรรงบประมาณเพื่อสนับสนุนการขับเคล่ือนมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ
เพอื่ บรู ณาการการพัฒนาเด็กปฐมวยั ให้มปี ระสทิ ธภิ าพ และประสิทธผิ ลอย่างเป็นรูปธรรม

๓. ดาเนินการให้สถานพัฒนาเด็กปฐมวยั ทีอ่ ยู่ภายใตก้ ารกากบั ดูแลของ ๔ กระทรวง และภาคี
เครือข่ายดาเนินงานตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติอย่างท่ัวถึง เช่น เผยแพร่ในระบบ
สารสนเทศและเทคโนโลยี ในเวบ็ ไซต์ออนไลน์ สร้างความตระหนักในส่ือสาธารณะเพือ่ ให้ครอบครัวและสังคมมี
สว่ นรว่ มรบั รู้ และพฒั นาคณุ ภาพสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัย

๔. มีการพัฒนาพิจารณารวบรวมข้อมูล สรุปผลการติดตาม และรายงานความก้าวหน้า
ผลการขับเคลื่อนมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติสู่การปฏิบัติ ในระดับท้องถิ่น อาเภอ รายงานต่อ
คณะอนุกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัยระดับจังหวัด เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาเด็กและ
เยาวชนแห่งชาติ (กดยช.) สานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) หรือกระทรวงการพัฒนาสังคมและ
ความม่ันคงของมนุษย์ (พม.) รายงานต่อคณะกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ (ก.พ.ป.) เสนอต่อ
คณะรฐั มนตรี ปีละ ๑ ครงั้ เพือ่ พฒั นาคณุ ภาพต่อไป

| ๑๒ |

วตั ถปุ ระสงค์
เพื่อใช้เป็นคู่มือในการสรุปผลการประเมิน โดยการศึกษาคู่มือมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย

แหง่ ชาติ พรอ้ มรายการเกณฑก์ ารพิจารณาตามตัวบ่งช้ี และแบบบันทึกผลการประเมิน ผลการประเมินทไ่ี ด้เป็น
ระดับคุณภาพ ท่ีระบุประเด็นเฉพาะเจาะจงท่ีต้องปรับปรุง ท่ีสามารถนาไปใช้ประเมินการดาเนินงานของ
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยในทุกสังกัด เพ่ือพัฒนาคุณภาพการจัดบริการและความต่อเนื่องของการพัฒนาเด็ก
ปฐมวัย

คู่มือมาตรฐานสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั แหง่ ชาติ
เป็นเครื่องมอื ในการประเมนิ คุณภาพของการดาเนินงานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยทุกสังกดั ที่ดแู ลเด็ก

ในเวลากลางวนั ช่วงอายตุ ้ังแตแ่ รกเกิด ถึง อายุ ๖ ปีบรบิ ูรณ์ หรือ ก่อนเขา้ เรียนชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๑
มาตรฐานสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั แหง่ ชาติ ประกอบด้วยมาตรฐาน ๓ ด้าน ไดแ้ ก่
• มาตรฐานดา้ นที่ ๑ การบริหารจัดการ
จานวน ๕ ตัวบ่งชี้/ ๒๖ ขอ้
• มาตรฐานดา้ นท่ี ๒ กระบวนการดูแลจัดประสบการณ์ เรียนรู้ และเล่น
จานวน ๕ ตัวบง่ ชี้/ ๒๐ ข้อ
• มาตรฐานดา้ นท่ี ๓ คณุ ภาพเด็กปฐมวัย
- ๓ ก แรกเกดิ ถึง ๒ ปี (๒ ปี ๑๑ เดือน ๒๙ วัน) จานวน ๒ ตวั บ่งช้ี/ ๗ ข้อ
- ๓ ข ๓ ปี ถึง ๖ ปี (ก่อนเข้าเรยี นช้ันประถมศึกษาปีที่ ๑) จานวน ๗ ตวั บ่งชี้/ ๒๒ ขอ้
การประเมินเพอ่ื พัฒนาคุณภาพ ท่ีเนน้ การดแู ล พัฒนาและจัดการศึกษาใหเ้ หมาะสมสาหรบั เด็กปฐมวัย

เป็นรายบุคคล พิจารณาตามตัวบ่งชี้เป็นรายข้อย่อย ๔ ระดับคะแนน คือ ไม่ผ่าน (๐) ผ่านขั้นต้น (๑)ร่างโโปปรรดดออยย่า่าคคดัดัลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
ดี (๒) และดีมาก (๓) นาคะแนนมาตรฐานแต่ละด้าน คิดเป็นร้อยละ แล้วนามารวมกัน ๓ ด้าน เฉล่ียเป็น
คะแนนรวม และนบั จานวนข้อทีไ่ ม่ผ่านต้องปรบั ปรงุ มาเปน็ เกณฑ์การประเมินระดับคุณภาพ ดังตาราง

การสรปุ ผลการประเมนิ ของสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยตามมาตรฐานสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัยแห่งชาติ

ระดบั คณุ ภาพ เกณฑก์ ารพิจารณา

A ดมี าก คะแนนเฉลย่ี จานวนขอ้ ท่ีต้องปรับปรงุ
B ดี
C ผา่ นเกณฑข์ นั้ ต้น ร้อยละ ๘๐ ขน้ึ ไป ไมม่ ี
D ต้องปรับปรงุ
รอ้ ยละ ๖๐-๗๙.๙๙ ๑-๗ ข้อ

รอ้ ยละ ๔๐-๕๙.๙๙ ๘-๑๕ ข้อ

ต่ากวา่ ร้อยละ ๔๐ ๑๖ ขอ้ ขนึ้ ไป

มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ ถือเป็นมาตรฐานข้ันพื้นฐานของประเทศซึ่งใช้ได้กับ
ทกุ บริบท โดยไดม้ ีการเทียบเคยี งกับมาตรฐานของทุกหนว่ ยงานทม่ี ีอยแู่ ลว้ รว่ มกับมาตรฐานคุณภาพของภูมิภาค
อาเซียนฯ ทั้งนี้ หากสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยที่มีศักยภาพการให้บริการพัฒนาเด็กอย่างมีคุณภาพสูงกว่า
มาตรฐานน้ี สามารถพิจารณาเพ่ิมเติมเกณฑ์ดังกล่าวได้ตามบริบท เช่น สถานรับเล้ียงและพัฒนาเด็กเอกชน
สถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัยที่มคี วามต้องการพเิ ศษ โรงเรยี นอนบุ าลท้งั รฐั และเอกชน โรงเรยี นอนบุ าลนานาชาติ ฯลฯ

| ๑๓ |

ในกรณีท่ีสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยไม่ผ่านการประเมินตามมาตรฐานน้ี คือ ระดับคุณภาพ D (ต้อง
ปรับปรุง) หน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องในทุกระดับชุมชนและสังคมจะต้องช่วยเหลือ สนับสนุน เพ่ือให้ดาเนินการได้
ตามมาตรฐานขั้นตน้ เป็นอย่างน้อย แต่ไม่ควรปรับลดเกณฑใ์ ห้ต่าลงเน่ืองจากมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
ฉบับนี้ถือเปน็ มาตรฐานขั้นตน้ ที่จาเป็นสาหรับการพัฒนาเด็กของประเทศ และเป็นมาตรฐานเชงิ คุณภาพเพ่ือใช้
ประโยชน์ในการดาเนินงานและจัดบริการให้เด็กปฐมวัยได้มีโอกาสเริ่มต้นชีวิตอย่างมีคุณภาพและเท่าเทียมกัน
เพ่ือลดความเหลื่อมล้า เป็นการเพ่ิมคุณภาพทรัพยากรมนุษย์ท่ีสาคัญที่สุดในการนาประเทศไทยสู่ความ
เจรญิ กา้ วหน้า มนั่ คง ยง่ั ยืน ทา่ มกลางความท้าทายของโลกในศตวรรษท่ี ๒๑

ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคัดัดลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่ ่

| ๑๔ |

มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ
สาหรับเด็กแรกเกิด - อายุ ๖ ปี (ก่อนเข้าประถมศึกษาปีที่ ๑)

มาตรฐานด้านที่ ๑ การบริหารจัดการสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั

ตวั บ่งช้ีที่ ชอ่ื ตัวบง่ ชี้ จานวนขอ้ ย่อย

๑.๑ การบริหารจัดการอยา่ งเปน็ ระบบ ๓

๑.๒ การบริหารจดั การบุคลากรทุกประเภทตามหน่วยงานทีส่ ังกัด ๔

๑.๓ การบรหิ ารจัดการสภาพแวดล้อมเพื่อความปลอดภัย ๘

๑.๔ การจัดการเพอื่ สง่ เสริมสขุ ภาพและการเรียนรู้ ๗

๑.๕ การส่งเสริมการมสี ่วนรว่ มของครอบครัวและชมุ ชน ๔

มาตรฐานดา้ นท่ี ๒ ครู/ผู้ดูแลเด็กใหก้ ารดแู ลและจดั ประสบการณ์การเรยี นรูแ้ ละการเลน่ เพือ่ พัฒนาเดก็ ปฐมวยั

ตัวบ่งชที้ ี่ ช่อื ตวั บ่งชี้ จานวนข้อย่อย

๒.๑ การดแู ลและพัฒนาเด็กอย่างรอบดา้ น ๕

๒.๒ การสง่ เสริมพัฒนาการดา้ นร่างกายและดูแลสขุ ภาพ ๕

๒.๓ การสง่ เสริมพัฒนาการดา้ นสติปญั ญา ภาษาและการส่ือสาร ๕

๒.๔ การส่งเสรมิ พฒั นาการดา้ นอารมณ์ จติ ใจ-สงั คม ปลกู ฝงั คุณธรรมและ ๓

ความเป็นพลเมืองดี

๒.๕ การส่งเสรมิ เด็กในระยะเปลยี่ นผา่ นให้ปรับตัวสกู่ ารเช่อื มต่อในขนั้ ถดั ไป ๒
ร่าง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคัดัดลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่

มาตรฐานด้านที่ ๓ คณุ ภาพของเด็กปฐมวัย

ตวั บง่ ชท้ี ี่ ชื่อตัวบง่ ช้ี จานวนข้อย่อย

สาหรับเดก็ แรกเกดิ - อายุ ๒ ปี (๒ ปี ๑๑ เดือน ๒๙ วนั )

๓.๑ ก เด็กมกี ารเจรญิ เติบโตสมวยั ๑

๓.๒ ก เดก็ มีพัฒนาการสมวยั ๖

สาหรับเด็ก อายุ ๓ ปี - อายุ ๖ ปี (ก่อนเขา้ ประถมศึกษาปีที่ ๑)

๓.๑ ข เด็กมกี ารเจรญิ เติบโตสมวัยและมีสขุ นิสัยท่เี หมาะสม ๓

๓.๒ ข เด็กมีพฒั นาการสมวัย ๑

๓.๓ ข เดก็ มีพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหว ๒

๓.๔ ข เดก็ มีพฒั นาการด้านอารมณ์ จิตใจ ๓

๓.๕ ข เดก็ มีพัฒนาการด้านสตปิ ญั ญา เรียนรู้และสร้างสรรค์ ๕

๓.๖ ข เด็กมีพฒั นาการด้านภาษาและการส่ือสาร ๔

๓.๗ ข เดก็ มีพัฒนาการด้านสังคม คุณธรรม มีวินยั และความเปน็ พลเมอื งดี ๔

| ๑๕ |

มาตรฐานด้านที่ ๑ การบรหิ ารจดั การสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั มาตรฐานดา้ นท่ี ๑

ตัวบง่ ชที้ ่ี ๑.๑ การบริหารจัดการอยา่ งเปน็ ระบบ

เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ขอ้ รายการพิจารณา ๐๑๒ ๓
ดีมาก - แผนการบริหาร
ตอ้ งปรับปรุง ผ่านเกณฑ์ขั้นตน้ ดี ดาเนนิ งานตาม จัดการตามบริบท
รายการพิจารณา ของสถานพัฒนา
๑.๑.๑ บริหารจัดการสถานพฒั นาเด็กปฐมวัยอย่างเป็นระบบ ไม่มแี ผนและไม่มี ดาเนนิ งานตาม ดาเนนิ งานตาม ครบทกุ ข้อ เด็กปฐมวัย
- บันทึก/รายงาน
 ๑. จดั ทาแผนบรหิ ารจดั การสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั การปฏิบตั ิอย่างเป็น รายการพิจารณา รายการพจิ ารณา ดาเนินงานตาม ผลการดาเนินงาน
รายการพิจารณา - บันทึกการ
โดยสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั /หนว่ ยงานที่กากับ ระบบ ข้อ ๑ และ ๒ ขอ้ ๑, ๒ และ ๓ ครบทกุ ข้อ ปรับปรุง/พัฒนา
แผนและการ
ดแู ล ดาเนินงาน
- หลักสูตรสถาน
 ๒. ปฏิบตั ติ ามแผนการบริหารจดั การสถานพฒั นา พฒั นาเดก็ ปฐมวยั
- บันทึก/รายงาน
เด็กปฐมวยั ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคดั ัดลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่ ผลการดาเนินงาน
- บันทึกการ
 ๓. ประเมนิ ผลการดาเนนิ งานตามแผน ปรับปรุง/พัฒนา
หลักสูตร
 ๔. นาผลจากการประเมนิ ไปพัฒนาและปรับปรุง

การบริหารจดั การสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั

๑.๑.๒ บริหารหลักสูตรสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัย ไมม่ หี ลักสูตรสถาน ดาเนินงานตาม ดาเนนิ งานตาม
รายการพจิ ารณา
 ๑. จัดทาหลักสตู รสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยสอดคล้อง พัฒนาเด็กปฐมวัย รายการพิจารณา ขอ้ ๑, ๒ และ ๓

กบั หลักสูตรการศกึ ษาปฐมวัยของกระทรวง และไม่มกี ารปฏบิ ตั ิ ขอ้ ๑ และ ๒

ศึกษาธิการ อย่างเปน็ ระบบ

 ๒. นาหลักสูตรสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั ไปใช้อบรม

เลีย้ งดเู ด็กตามวิถีชีวิตประจาวนั และจัด

ประสบการณ์การเรียนรู้

| ๑๖ |

เกณฑก์ ารพจิ ารณา ข้อมูลประกอบ
การพจิ ารณา
ขอ้ รายการพิจารณา ๐ ๑๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ดมี าก
ผ่านเกณฑข์ น้ั ต้น ดี

 ๓. ประเมินผลการนาหลกั สูตรสถานพฒั นาเด็ก

ปฐมวัยไปใช้

 ๔. นาผลการประเมินไปพฒั นาและปรับปรงุ

หลกั สูตรสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั

๑.๑.๓ บริหารจดั การข้อมูลอย่างเป็นระบบ ไม่มีการรวบรวมและ มแี ละดาเนนิ การ มีและดาเนนิ การตาม มแี ละดาเนนิ การ - เอกสาร/หลกั ฐาน

 ๑. รวบรวมและจดั เก็บขอ้ มลู ในการบรหิ าร จัดเกบ็ ข้อมูลอย่าง ตามรายการ รายการพิจารณา ตามรายการ แสดงขอ้ มูลท่ี

จัดการและข้อมลู เก่ยี วกบั เด็ก เปน็ ระบบ พิจารณา ข้อ ๑, ๒ และ ๓ พจิ ารณาครบทุกข้อ จัดเก็บ

 ๒. นาข้อมลู ท่จี ัดเกบ็ ไปใชป้ ระโยชน์ ขอ้ ๑ และ ๒ - รายงานผลการ

 ๓. ประมวลผลการดาเนนิ งานและจัดทารายงาน ประมวลผล

ผลการดาเนนิ งานประจาปี ร่าง โโปปรรดดออยย่า่าคคัดัดลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่ - รายงานประจาปี/

 ๔. บริหารจัดการข้อมูลท่เี ปน็ ระบบอย่างครบถว้ น รายงานการ

ถูกต้องและเป็นปัจจุบนั ประเมินตนเอง

ของสถานพฒั นา

เด็กปฐมวยั

- ระบบสารสนเทศ

ทีม่ ขี ้อมลู เป็น

ปัจจุบนั

- ขอ้ มลู เลข

ประจาตวั ๑๓

หลักของเด็ก

| ๑๗ |

ตัวบง่ ชท้ี ่ี ๑.๒ การบรหิ ารจัดการบุคลากรทุกประเภทของหนว่ ยงานทุกสังกัด

เกณฑก์ ารพิจารณา ข้อมูลประกอบ
การพิจารณา
ขอ้ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒ ๓
ต้องปรับปรุง ดมี าก - แผนผงั โครงสรา้ ง
๑.๒.๑ บริหารจดั การบคุ ลากรอย่างเปน็ ระบบ ไมม่ ีการบริหาร ผา่ นเกณฑข์ ้ันต้น ดี และระเบียบ
 ๑. จดั ทาโครงสรา้ ง คณุ สมบัติและอตั รากาลงั จดั การบุคลากร บรหิ ารจัดการ ปฏบิ ัติงานของ
 ๒. มีกระบวนการคัดเลอื ก โดยคานึงถงึ สุขภาพกาย ตามข้อพิจารณา บรหิ ารจัดการ บริหารจดั การ ครบทุกขอ้ ตาม บุคลากร
สุขภาพจิต รายการ
 ๓. ไมใ่ ช้สารเสพตดิ ไม่เคยได้รบั โทษการกระทา ร่าง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคดั ดั ลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่ ตามข้อ ๑, ๒ ตามข้อ พจิ ารณา - กฎระเบยี บการรับ
ความผดิ ท่ีเกี่ยวกับความรนุ แรง โทษท่เี กยี่ วกับการ บคุ ลากรตาม
กระทาผดิ ต่อเด็ก ไมม่ ีการบรหิ าร และ ๓ ๑, ๒, ๓ และอีก หนว่ ยงานตน้ สงั กดั
 ๔. มีการตรวจสุขภาพประจาปีทกุ คนและประเมิน จัดการบคุ ลากร
ความเครยี ดด้วยตนเองโดยมีการช่วยเหลอื ทจ่ี าเป็น ตามข้อพจิ ารณา ๑ ข้อ (ข้อ ๔ หรือ - เอกสาร/ภาพถ่าย
 ๕. ติดตาม สนับสนุนการทางานของบุคลากร โดยจดั กจิ กรรม/บนั ทึก
ให้มสี วสั ดกิ ารและได้รบั สิทธิประโยชนต์ า่ งๆ ตาม ๕ หรือ ๖) การประชมุ
ระเบยี บของหนว่ ยงานตน้ สังกัด
 ๖. พัฒนาบคุ ลากรอย่างเป็นระบบและต่อเน่ือง บรหิ ารจัดการ บรหิ ารจดั การ บริหารจัดการ - ใบแสดงคณุ วฒุ ิ
ตามข้อ ๑ และ ๒ ตามข้อ ๑, ๒ ครบทุกข้อตาม การศกึ ษา
๑.๒.๒ ผูบ้ รหิ ารสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย/หัวหนา้ ระดบั ปฐมวยั / รายการ
ผดู้ าเนินกิจการ มีคุณวฒุ ิ/คณุ สมบตั ิเหมาะสม และ และ ๓ พจิ ารณา - ขอ้ กาหนดเก่ยี วกับ
บริหารงานอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ บทบาทหนา้ ที่ของ
 ๑. มวี ุฒิทางการศกึ ษาไมต่ ่ากว่าปรญิ ญาตรี สาขา บุคลากร
วิชาเอกอนบุ าลศกึ ษาหรือปฐมวยั
- กรณที ่มี ีวฒุ ปิ รญิ ญาตรสี าขาท่เี กยี่ วข้อง (จิตวิทยา - หลักฐานการผ่าน
แพทย์ พยาบาล สาธารณสุข คหกรรม) ต้องมี การอบรม

| ๑๘ |

เกณฑก์ ารพิจารณา ข้อมูลประกอบ
การพจิ ารณา
ข้อ รายการพจิ ารณา ๐๑๒ ๓
ดีมาก
ต้องปรับปรงุ ผา่ นเกณฑข์ นั้ ตน้ ดี

การศึกษารายวชิ าทเี่ กย่ี วข้องกับเด็กปฐมวยั อยา่ ง - เอกสารผลการ

น้อย ๓ หน่วยกิต (ไมต่ ่ากว่า ๔๕ ชัว่ โมง) ประเมิน เชน่

- กรณที ม่ี ีวุฒิการศกึ ษาปริญญาตรีไม่ตรงตามที่ เอกสารความพึง

กาหนด ตอ้ งมีประสบการณ์ในการทางานเก่ยี วกับ พอใจของ

การพัฒนาเด็กปฐมวยั อย่างต่อเนอ่ื งมาแลว้ ผรู้ บั บรกิ าร

ไม่นอ้ ยกวา่ ๒ ปี และผ่านการฝึกอบรมไมต่ า่ กวา่ ผรู้ ่วมงาน ใบรบั รอง

๔๕ ชวั่ โมง จากหนว่ ยงานอนื่

 ๒. สนับสนุน กากบั ติดตาม การปฏบิ ัติหนา้ ท่ีของ

บุคลากรใหเ้ ป็นไปตามแผน

 ๓. จัดกิจกรรมทสี่ รา้ งสรรค์เพื่อการสร้างความสัมพันธ์ ร่าง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคดั ัดลลออกกหหรรอื อื เเผผยยแแพพรร่ ่

ที่ดีระหว่างบุคลากร ครอบครัวของเด็กและเครือข่าย

ภายนอก

 ๔. เป็นตวั อย่างทด่ี ีในการพฒั นาตนเองอย่างต่อเน่ือง

๑.๒.๓ ครู/ผู้ดูแลเดก็ ที่ทาหนา้ ทีห่ ลกั ในการดแู ลและพัฒนาเดก็ ครู/ผูด้ แู ลเด็กมี คร/ู ผ้ดู แู ลเด็กมี ครู/ผู้ดแู ลเด็กมี ครู/ผู้ดูแลเดก็ มี - ใบแสดงคณุ วุฒิ
คุณสมบตั ิ - หลักฐานการผา่ น
ปฐมวยั มวี ุฒกิ ารศกึ ษา/คณุ สมบตั เิ หมาะสม คณุ สมบตั ิ คุณสมบัติ คุณสมบตั ิ เหมาะสม (ตาม การอบรม
ขอ้ ๑ และ ๒)
 ๑. ผู้ทาหนา้ ทค่ี รูมีใบประกอบวชิ าชพี ครู มวี ฒุ ิทาง เหมาะสม (ตาม เหมาะสม(ตาม เหมาะสม (ตาม มากกว่าร้อยละ
๗๕ ข้ึนไป ของ
การศึกษาไม่ตา่ กวา่ ปริญญาตรี สาขาวชิ าเอกอนบุ าล ข้อ ๑ และ ๒) ขอ้ ๑ และ ๒) ขอ้ ๑ และ ๒) จานวนครู/
ผ้ดู แู ลทง้ั หมด
ศกึ ษาหรือปฐมวัย หรอื กรณีท่ีมวี ุฒิปริญญาตรสี าขาท่ี น้อยกว่าร้อยละ ร้อยละ ๒๕-๕๐ รอ้ ยละ ๕๑-๗๕

เก่ยี วข้อง (ครูสาขาอืน่ ที่ไม่ใชเ่ อกปฐมวัย จิตวิทยา ๒๕ ของจานวน ของจานวนครู/ ของจานวนครู/

แพทย์ พยาบาล สาธารณสขุ คหกรรม) ตอ้ งมีการศกึ ษา ครู/ผดู้ แู ลทั้งหมด ผ้ดู ูแลท้ังหมด ผู้ดูแลท้งั หมด

รายวิชาท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั เด็กปฐมวัยอย่างน้อย ๓ หน่วยกิต (หากมีจานวน และมีข้อ ๓

| ๑๙ |

เกณฑก์ ารพจิ ารณา ข้อมูลประกอบ
การพจิ ารณา
ขอ้ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ดีมาก
(ไม่ตา่ กว่า ๔๕ ชว่ั โมง) ผา่ นเกณฑ์ขั้นตน้ ดี
 ๒. ผู้ทที่ าหน้าทผ่ี ู้ชว่ ยครู กรณีทว่ี ุฒิการศกึ ษาต่ากว่า ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคดั ดั ลลออกกหหรรอื อื เเผผยยแแพพรร่ ่ และมีข้อ ๓
ท้งั หมด นอ้ ยกว่า
ปรญิ ญาตรี ตอ้ งมอี ายุไม่ต่ากวา่ ๑๘ ปี มี ไม่เปน็ ไปตาม
ประสบการณท์ างานพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างต่อเนื่อง อตั ราสว่ นและ ๔ คน ต้องมีอยา่ ง
ไมน่ ้อยกว่า ๒ ปี หรือผา่ นการฝึกอบรมเกยี่ วกับการ กล่มุ กิจกรรมที่
ดูแลและพัฒนาเด็กปฐมวัย ตามท่ีส่วนราชการรับรอง กาหนด นอ้ ย ๑ คนท่ี
หรืออยู่ในระหว่างการอบรมดังกล่าว ภายในระยะ
เวลา ๑ ปี เขา้ เกณฑ์)
 ๓. คร/ู ผดู้ ูแลเดก็ ได้รบั การพัฒนาต่อเนือ่ งระหว่าง
ประจาการ อยา่ งน้อยปีละ ๒๐ ชวั่ โมง มกี ารบรหิ าร มีการบริหาร มีการบริหาร ๑. เอกสาร/หลักฐาน
๑.๒.๔ บรหิ ารบคุ ลากรจดั อตั ราส่วนของคร/ู ผ้ดู ูแลเดก็ อยา่ ง จดั การตามขอ้ ๑ จดั การตามข้อ ๑ จดั การครบทุก บง่ ชี้จานวนครู/
เหมาะสมพอเพียงต่อจานวนเดก็ ในแตล่ ะกลุ่มอายุ ขอ้ ตามรายการ ผู้ดแู ลเด็กและเด็ก
 ๑. มีอัตราสว่ นและกลุม่ กจิ กรรมตามเกณฑ์ทกี่ าหนด และ ๒ พจิ ารณา ปฐมวัย ได้แก่
(บคุ ลากรประจา/เต็มเวลา)
 ๒. มอี ัตราส่วนและกล่มุ กจิ กรรมดีกว่าเกณฑท์ ่ีกาหนด - ทะเบยี นเด็กแสดง
(บุคลากรประจา/เต็มเวลา) จานวนและอายุของ
 ๓. สามารถจดั หาครูหรือผดู้ แู ลเดก็ ท่ีมีคุณสมบัตติ าม เด็ก
เกณฑ์มาช่วยเสริมในการจัดกิจกรรม - จานวนคร/ู ผดู้ แู ล
เด็กทีป่ ฏิบตั ิงานจริง
๒. หลกั ฐานทแี่ สดง
วา่ มคี รหู รือผู้ดแู ล

| ๒๐ |

เกณฑ์การพิจารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ข้อ รายการพิจารณา ๐ ๑๒ ๓
ต้องปรบั ปรุง ดมี าก
ผ่านเกณฑ์ขน้ั ตน้ ดี

อตั ราส่วนครู/ เดก็ (ที่มีคณุ สมบัติ
เดก็ (อายุ) ผู้ดแู ล : เด็ก
จานวนเด็กในกลุ่มกจิ กรรม ตามเกณฑ์) มา
(คน)
ตา่ กว่า ๑ ปี ๑ : ๓ กลมุ่ ละไมเ่ กิน ๖ คน ชว่ ยเสริมในการ
กลุ่มละไมเ่ กิน ๑๐ คน
ต่ากวา่ ๒ ปี ๑ : ๕ กลมุ่ ละไม่เกิน ๒๐ คน จดั กิจกรรม
กลุ่มละไม่เกนิ ๓๐ คน
ตา่ กว่า ๓ ปี ๑ : ๑๐

๓ปี -ก่อนเข้าป.๑ ๑ : ๑๕

ร่าง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคดั ดั ลลออกกหหรรอื อื เเผผยยแแพพรร่ ่

| ๒๑ |

ตัวบง่ ชที้ ่ี ๑.๓ การบรหิ ารจัดการสภาพแวดลอ้ มเพ่ือความปลอดภัย

เกณฑ์การพจิ ารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ขอ้ รายการพจิ ารณา ๐ ๑ ๒๓
- แผนการจดั การ
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผ่านเกณฑ์ขนั้ ต้น ดี ดมี าก ด้านสภาพ
แวดล้อมเพ่ือ
๑.๓.๑ บริหารจดั การดา้ นสภาพแวดลอ้ มเพื่อความปลอดภัยอย่าง ไม่มีแผนและไมม่ ี มกี ารดาเนินงาน มีการดาเนนิ งาน มกี ารดาเนนิ งาน ความปลอดภัย
อยา่ งเปน็ ระบบ
เปน็ ระบบ การปฏิบัตอิ ยา่ ง ตามรายการ ตามรายการ ตามรายการ - แบบบันทึกการ
สารวจค้นหาจุด
 ๑. จัดทานโยบายและแผนทค่ี รอบคลมุ โครงสร้างอาคาร เปน็ ระบบ พจิ ารณาขอ้ ๑ พจิ ารณาข้อ ๑, ๒ พจิ ารณาครบ เส่ียง
- บันทึกการ
บรเิ วณท่ีตง้ั ภายใน ภายนอกอาคาร วสั ดุอปุ กรณท์ ุก และ ๒ และ ๓ ทกุ ข้อ ปรับปรุง/พัฒนา
แผนและการ
ชนดิ รวมทัง้ ปจั จยั ทีเ่ กยี่ วข้อง ดาเนินงาน
- แบบประเมิน
 ๒. ปฏิบตั ิตามแผนอย่างเป็นระบบและมกี ารสารวจ สภาพแวดลอ้ ม
ภายนอกอาคาร
คน้ หาจุดเสย่ี ง เพอ่ื หาแนวทางปอ้ งกันและแกไ้ ขเปน็ เพอื่ ความ
ปลอดภัย
ระยะอย่างต่อเนื่อง รา่ ง โโปปรรดดออยย่าา่ คคัดดั ลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่ - บันทึก/รายงาน
 ๓. ประเมินผลการดาเนินงานตามแผน ผลการดาเนินงาน

 ๔. นาผลจากการประเมนิ ไปพัฒนาและปรับปรงุ การ

บรหิ ารจัดการด้านสภาพแวดล้อมเพื่อความ

ปลอดภัยอยา่ งเปน็ ระบบ

๑.๓.๒ โครงสรา้ งและตวั อาคารมัน่ คง ตั้งอย่ใู นบรเิ วณและ ไม่มีการจัดการตาม มีการดาเนินงาน มีการดาเนินงาน มกี ารดาเนินงาน

สภาพแวดล้อมทีป่ ลอดภยั รายการพิจารณา ตามรายการ ตามรายการ ตามรายการ

 ๑. โครงสรา้ งและตวั อาคารม่ันคง มีขอบเขตและ พิจารณาข้อ ๑ พิจารณาข้อ ๑, ๒ พิจารณาครบ

ทางเขา้ -ออกทช่ี ัดเจน และ ๒ และ ๓ ทกุ ข้อ

 ๒. บริเวณที่ตงั้ ปลอดภยั สะอาดไม่อยูใ่ กล้แหลง่ มลพิษ

ทางอากาศ นา้ ดิน เว้นแต่มีมาตรการท่มี ี

ประสิทธภิ าพในการปอ้ งกนั อันตรายท่ีอาจจะ

เกิดขนึ้

| ๒๒ |

เกณฑ์การพจิ ารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ขอ้ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒ ๓
ดมี าก - บันทึกการ
ต้องปรับปรงุ ผา่ นเกณฑข์ น้ั ตน้ ดี ปรับปรุง/พัฒนา
มีการจัดการครบ แผนและการ
 ๓. ติดตามประเมนิ ผลการสารวจสม่าเสมออย่างนอ้ ย ตามรายการ ดาเนินงาน
พจิ ารณา - แบบประเมิน
ทุก ๓ เดอื น และแก้ไขในส่วนทีม่ ีโอกาสเกดิ สภาพแวดลอ้ ม
มีการจดั การครบ ภายนอกอาคาร
อนั ตรายได้มากอยา่ งเร่งดว่ น ตามรายการ เพอ่ื ความ
พิจารณา ปลอดภัย
 ๔. นาผลการประเมนิ ปรบั ปรงุ /พัฒนาระยะยาว - แบบคดั กรอง
ความเส่ยี งสนาม
๑.๓.๓ จดั การความปลอดภัยของพืน้ ทีเ่ ลน่ /สนามเด็กเลน่ และ ไมม่ ีการจดั การตาม มกี ารจดั การตาม มกี ารจดั การตาม เด็กเล่น
- บันทึก/รายงาน
สภาพแวดล้อมภายนอกอาคาร รายการพจิ ารณา ขอ้ ๑ และ ๒ ข้อ ๑, ๒ และ ๓ ผลการดาเนินงาน
- บันทึกการ
 ๑. สภาพแวดลอ้ มภายนอกอาคารสถานพัฒนาเด็ก ปรับปรุง/พัฒนา
แผนและการ
ปฐมวยั มีความปลอดภัย เครอ่ื งเลน่ สนามมีความ ดาเนินงาน
- แบบบันทึกการ
เหมาะสมตามพัฒนาการของเด็กตามวัย ประเมนิ ความ
ปลอดภยั ภายใน
 ๒. พนื้ ท่เี ลน่ /สนามเด็กเล่น เป็นท่ีปลอดภัยในการ รา่ ง โโปปรรดดออยย่า่าคคัดดั ลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่

เล่นของเด็ก มีการสารวจความเส่ียงของพนื้ ทเี่ ลน่

สนามเด็กเลน่ อย่างต่อเนอ่ื ง

 ๓. ติดตามประเมนิ การดาเนินงาน ข้อ ๑ และ ๒

สมา่ เสมออยา่ งน้อยทกุ ๓ เดือน และแกไ้ ขในส่วน

ทีม่ โี อกาสเกิดอันตรายได้มากอยา่ งเร่งดว่ น

 ๔. นาผลการประเมนิ วิเคราะหเ์ พือ่ ปรบั ปรุง/พัฒนา

๑.๓.๔ จัดการสภาพแวดลอ้ มภายในอาคาร ครุภัณฑ์ อุปกรณ์ ไม่มีการจดั การตาม มกี ารจดั การตาม มกี ารจัดการตาม
เครื่องใชใ้ หป้ ลอดภยั เหมาะสมกับการใช้งาน และเพยี งพอ รายการพจิ ารณา ขอ้ ๑ และ ๒ ข้อ ๑, ๒ และ ๓
 ๑. สภาพแวดล้อมภายในอาคารมคี วามปลอดภยั

| ๒๓ |

เกณฑก์ ารพิจารณา ข้อมูลประกอบ
การพจิ ารณา
ขอ้ รายการพิจารณา ๐ ๑๒ ๓
ตอ้ งปรับปรุง ดีมาก อาคาร
 ๒. ครุภณั ฑ์ อุปกรณ์เครอ่ื งใช้ปลอดภัย มที ะเบยี น ผ่านเกณฑข์ ้ันต้น ดี - แบบประเมิน
ควบคมุ ตรวจสอบสม่าเสมอใหใ้ ช้งานไดค้ รบถว้ น มกี ารจดั การครบ อปุ กรณ์
ไม่ชารดุ และเป็นปจั จบุ ัน ตามรายการ ผลติ ภณั ฑ์
พจิ ารณา เคร่ืองใชเ้ พ่ือ
 ๓. ตดิ ตามประเมนิ การดาเนนิ งาน ขอ้ ๑ และ ๒ ความปลอดภัย
สมา่ เสมออย่างน้อยทุก ๓ เดือน และแก้ไขในสว่ น - บันทึก/รายงาน
ทมี่ โี อกาสเกิดอนั ตรายได้มากอยา่ งเรง่ ด่วน ผลการดาเนินงาน
- บันทึกการ
 ๔. นาผลการประเมินวเิ คราะห์เพ่ือปรบั ปรุง พัฒนา ปรับปรุง/พัฒนา
แผนและการ
ร่าง โโปปรรดดออยย่า่าคคัดดั ลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่ ่ ดาเนินงาน
- แบบการประเมนิ
๑.๓.๕ จดั ให้มขี องเลน่ ท่ีปลอดภยั ได้มาตรฐาน มีจานวนเพยี งพอ ไม่มีการจดั การตาม มกี ารจัดการตาม มีการจัดการตาม ของเลน่ และจัดหา
ข้อ ๑, ๒ และ ๓ ของเล่นทปี่ ลอดภยั
สะอาด เหมาะสมกับระดับพัฒนาการของเด็ก รายการพิจารณา ข้อ ๑ และ ๒ - บันทึก/รายงาน
ผลการดาเนินงาน
 ๑. ของเล่นปลอดภัยตามมาตรฐานอตุ สาหกรรม - บันทึกการ
ปรับปรุง/พัฒนา
(มอก.) และเหมาะสมตามพฒั นาการของเด็กตามวยั แผนและการ
ดาเนินงาน
 ๒. มีทะเบียนควบคุมตรวจสอบสมา่ เสมอให้มจี านวน

เพียงพอเหมาะสมกบั วัยและพฒั นาการของเด็ก

และมคี วามสะอาดใช้งานได้ครบถ้วนไม่ชารุด และ

เป็นปจั จบุ นั

| ๒๔ |

เกณฑ์การพิจารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพจิ ารณา
ขอ้ รายการพิจารณา ๐ ๑๒ ๓
ดมี าก - มแี บบประเมนิ
ต้องปรับปรุง ผ่านเกณฑข์ ัน้ ตน้ ดี การเดนิ ทางที่
มีการจดั การครบ ปลอดภยั ของเด็ก
 ๓. ติดตามประเมินการดาเนินงาน ข้อ ๑ และ ๒ ตามรายการ - บันทึก/รายงาน
พจิ ารณา ผลการดาเนินงาน
สม่าเสมออย่างน้อยทกุ ๓ เดือน และแก้ไขในสว่ น - บันทึกการ
มกี ารจัดการครบ ปรับปรุง/พัฒนา
ทม่ี ีความเสีย่ งสงู ต่อการเกดิ อันตราย ตามรายการ แผนและการ
พจิ ารณา ดาเนินงาน
 ๔. นาผลการประเมินมาวเิ คราะหเ์ พ่ือปรบั ปรุง/
- มีแบบบันทึกการ
พัฒนาการจดั หาและบารงุ รักษาอยา่ งต่อเนื่อง บาดเจ็บ
- บันทึก/รายงาน
๑.๓.๖ ส่งเสรมิ ให้เดก็ ปฐมวยั เดินทางอย่างปลอดภยั ไมม่ ีการจัดการตาม มกี ารจัดการตาม มีการจดั การตาม

 ๑. สารวจการเดนิ ทางของเด็กและวางแผนการ รายการพิจารณา ขอ้ ๑, ๒ และ ๓ ขอ้ ๑, ๒, ๓

ดาเนินงานเพ่ือให้เกดิ ความปลอดภัยในการ และ ๔

เดนิ ทางของเด็ก

 ๒. ใหค้ วามรู้ สร้างวินัยและฝกึ ทักษะเด็กในการ ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคัดดั ลลออกกหหรรอื อื เเผผยยแแพพรร่ ่

เดินทางไป-กลบั อยา่ งปลอดภัย

 ๓. ปรบั ปรุงโครงสร้างและการปฏบิ ัติเพ่อื สร้างเสริม

ความปลอดภัยและป้องกนั การบาดเจบ็ ในการ

เดินทางของเด็ก

 ๔. สรา้ งความตระหนกั และให้ความรกู้ บั ผู้ปกครองและ

ชุมชน เพ่ือรว่ มกนั สนบั สนนุ ใหเ้ ดก็ เดินทางไดอ้ ย่าง

ปลอดภยั

 ๕. มกี ารประเมนิ ผลการดาเนินงานและพัฒนาปรบั ปรงุ

๑.๓.๗ จดั ใหม้ รี ะบบป้องกันภัยจากบุคคลทัง้ ภายในและภายนอก ไม่มีมาตรการและ มกี ารจดั การตาม มกี ารจดั การตาม

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย การดาเนินงานตาม ขอ้ ๑ และ ๒ ขอ้ ๑, ๒ และ ๓

 ๑. มีระบบปอ้ งกนั ภยั จากบคุ คล ตรวจสอบ รายการพิจารณา

| ๒๕ |

เกณฑก์ ารพิจารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ข้อ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒ ๓
ดีมาก ผลการดาเนินงาน
ตอ้ งปรบั ปรุง ผา่ นเกณฑข์ นั้ ตน้ ดี - บันทึกการ
มีการจัดการครบ ปรับปรุง/พัฒนา
การเข้า-ออก การรบั และสง่ เด็ก ตามรายการ แผนและการ
พิจารณา ดาเนินงาน
 ๒. สร้างความตระหนักใหบ้ ุคลากรทกุ ฝ่ายในสถาน
- มีแบบประเมนิ
พฒั นาเดก็ ปฐมวยั เฝ้าระวังความปลอดภยั ของเด็ก แผนระบบฉกุ เฉิน
ป้องกันอคั คีภัย
จากบุคคลทง้ั ภายในและภายนอก เมื่อพบสิง่ ทน่ี า่ - บันทึก/รายงาน
ผลการดาเนินงาน
สงสยั ตอ้ งรายงานให้ครูเวรประจาวนั ทราบเพื่อ - บันทึกการ
ปรับปรุง/พัฒนา
ปอ้ งกนั และแกไ้ ข แผนและการ
ดาเนินงาน
 ๓. มกี ารบันทึกและประเมนิ ผลการดาเนินงานตามแผน

 ๔. มีการนาผลจากการประเมินไปพัฒนาและปรับปรุง

๑.๓.๘ จดั ให้มีระบบรับเหตุฉกุ เฉนิ ป้องกนั อัคคภี ยั /ภยั พบิ ัตติ าม ไมม่ ีมาตรการและ มกี ารจัดการตาม มกี ารจดั การตาม

ความเสยี่ งของพ้ืนที่ การดาเนนิ งานตามร่างโโปปรรดดออยย่าา่คคัดัดลลออกกหหรรอือื เเผผยยแแพพรร่่ ขอ้ ๑ และ ๒ ขอ้ ๑, ๒ และ ๓

 ๑. แผนฝึกซ้อมอพยพหนีไฟ รายการพจิ ารณา

 ๒. ฝึกซ้อมแผนอพยพให้กบั บคุ ลากรและเดก็ ทุกคน

เสมือนเกิดเหตุจรงิ อยา่ งน้อยปีละ ๑ ครง้ั

 ๓. มกี ารตรวจสอบประเมนิ ผลการดาเนนิ การ

 ๔. นาผลประเมนิ มาปรบั ปรงุ /พฒั นา

| ๒๖ |

ตวั บง่ ชี้ท่ี ๑.๔ การจัดการเพือ่ สง่ เสริมสุขภาพและการเรียนรู้

เกณฑ์การพิจารณา ข้อมูลประกอบ
การพจิ ารณา
ข้อ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒ ๓
ดีมาก - มเี คร่อื งชัง่ นา้ หนักและ
ตอ้ งปรบั ปรุง ผา่ นเกณฑ์ขัน้ ต้น ดี เครื่องวดั สว่ นสูงตาม
มกี ารจดั การ มาตรฐาน และควรใช้
๑.๔.๑ มีการจดั การเพ่ือส่งเสริมสุขภาพ เฝา้ ระวงั การเจรญิ เติบโต ไม่มีการจัดการ มีการจัดการตาม มกี ารจดั การ ครบตาม เครื่องชง่ั น้าหนักที่มี
รายการ ความละเอยี ด ๐.๑
ของเด็ก และดูแลการเจ็บปว่ ยเบือ้ งตน้ ตามรายการ ขอ้ ๑, ๒ และ ๓ ตามข้อ ๑, ๒, พจิ ารณา กิโลกรมั และ เครื่องวัด
สว่ นสูงที่มีความละเอยี ด
 ๑. จดั ใหม้ อี าหารทเ่ี หมาะสม และเพยี งพอตามวัยทุกวัน พิจารณา ๓ และ ๔ ๐.๑ เซนตเิ มตร

 ๒. จัดให้มเี ครอื่ งชง่ั น้าหนักและเครื่องวดั ความยาว/ - เครอื่ งวัดสว่ นสูงแบบ
นอนสาหรับเด็กเล็ก
สว่ นสงู ที่ได้มาตรฐาน ติดตงั้ ถูกต้อง และมีการฝึกใช้
- กราฟนา้ หนักตามเกณฑ์
งานอย่างถกู วธิ ี อายุ ความยาว/ส่วนสูง
ตามเกณฑ์อายุ และ
 ๓. ประเมินการเจรญิ เตบิ โตเป็นรายบุคคล อย่างถกู วิธี และมี น้าหนกั ตามเกณฑ์ความ
ยาว/สว่ นสงู ตามเพศ
การบนั ทึกขอ้ มลู น้าหนัก สว่ นสงู ลงในกราฟการ ร่าง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคดั ดั ลลออกกหหรรอื อื เเผผยยแแพพรร่ ่ เป็นรายบคุ คล
เจรญิ เติบโตเป็นรายบุคคลอย่างตอ่ เนอ่ื ง อย่างน้อย
-.หลกั ฐานแสดงการจดั ทา
ทกุ ๓ เดือน บันทึกการตรวจสอบ
เคร่อื งมอื
 ๔. มียาและเวชภัณฑส์ ามัญประจาบา้ นและอปุ กรณท์ ่ี
- หลกั ฐานแสดงการอบรม
จาเปน็ สาหรบั ปฐมพยาบาลเบื้องตน้

 ๕. จัดให้มีการอบรมปฐมพยาบาลและฝกึ ชว่ ยชีวิตเบ้ืองต้น

(CPR)

| ๒๗ |

ข้อ รายการพจิ ารณา ๐ เกณฑ์การพิจารณา ๓ ข้อมูลประกอบ
ตอ้ งปรับปรงุ ดีมาก การพิจารณา
๑.๔.๒ มีแผนและดาเนินการตรวจสุขอนามยั ประจาวนั ตรวจสุขภาพ ๑๒
ประจาปี และป้องกันควบคุมโรคติดต่อ ไม่มีแผนและ ผ่านเกณฑ์ขั้นตน้ ดี มแี ผนและ - รายการยา เวชภณั ฑ์
 ๑. มกี ารตรวจสุขภาพอนามยั และรอ่ งรอยการบาดเจ็บ ดาเนินการตามรา่ งโโปปรรดดออยย่า่าคคดัดั ลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่่ ดาเนินการตาม เครื่องมือุปกรณ์ทีจ่ าเป็น
ประจาวนั รายการ มแี ผนและ มแี ผนและ รายการ
 ๒. สนบั สนุน/จดั การตรวจสขุ ภาพประจาปีโดยบคุ ลากร พิจารณา พจิ ารณาครบ - การบันทกึ ข้อมูลนา้ หนัก
ทางการแพทย์อยา่ งน้อยปลี ะ ๑ ครง้ั ดาเนินการตาม ดาเนินการตาม ทุกข้อและนา และสว่ นสงู และการ
 ๓. มกี ารตรวจสอบประวัติการไดร้ บั วคั ซนี ตง้ั แต่แรกรบั ขอ้ มูลการ แปลผลการเจริญเติบโต
และทุก ๖ เดอื น รายการพจิ ารณา รายการ ดาเนินงานมา
 ๔. มีมาตรการและกิจกรรมป้องกนั และแก้ไขเมื่อเกิด ปรบั ปรงุ - รายการอาหารย้อนหลัง
โรคตดิ ตอ่ ขึน้ รวมท้ังเกบ็ ข้อมูลของโรคติดต่อ ตามข้อ ๑ และ พจิ ารณาตาม ๑ เดอื น และลว่ งหนา้
๑ เดอื น
๒ ขอ้ ๑, ๒, ๓
- แผนบรหิ ารจัดการตรวจ
และ ๔ สุขอนามัยประจาวัน
ตรวจสขุ ภาพประจาปี
ป้องกันและควบคุม
โรคตดิ ตอ่
- บันทึกการตรวจ
สขุ อนามัยประจาวนั /
ตรวจสุขภาพประจาปี
อย่างน้อยปีละ ๑ ครง้ั /
ตามกาหนด
- ตารางการฉดี วคั ซีน
ตามแนวทางการป้องกัน
โรคตดิ ต่อในศูนยเ์ ด็กเล็ก

| ๒๘ |

เกณฑ์การพิจารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพจิ ารณา
ข้อ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒๓ - มีพน้ื ทใ่ี ช้สอยตามที่
กาหนดในมาตรฐาน
ต้องปรบั ปรุง ผา่ นเกณฑ์ขน้ั ต้น ดี ดีมาก ความปลอดภัยสถาน
พัฒนาเดก็ ปฐมวัยดา้ น
๑.๔.๓ อาคารต้องมีพน้ื ท่ีใชส้ อยเปน็ สดั สว่ นตามกิจวตั รประจาวัน ไมม่ ีพ้นื ที่ใชส้ อย ดาเนนิ การได้ ดาเนนิ การได้ ดาเนินการได้ อาคารและสง่ิ แวดล้อม
- แผนผงั พืน้ ทีแ่ ละการใช้
ของเด็กที่เหมาะสมตามช่วงวยั และการใชป้ ระโยชน์ เป็นสัดส่วนตาม ตามรายการ ตามรายการ ตามรายการ ของสถานพัฒนาเด็ก
ปฐมวัย
 ๑. มีพน้ื ทีพ่ อเพียงสาหรับการจัดกจิ กรรมและกิจวัตร กจิ กรรม พิจารณา ดงั น้ี พจิ ารณา ดงั นี้ พิจารณาครบ
- มีการจัดมุมเสรมิ ทักษะ/
ประจาวนั ของเด็กพอเพยี งเฉลย่ี ๑.๕-๒.๐ ตร.ม./คน ข้อ ๑, ๒, ๓ ข้อ ๑, ๒, ๓, ๔ ทุกข้อ มมุ เสริมประสบการณ์
- ขอ้ มูลการประเมิน
 ๒. มพี ้นื ที่เตรยี มอาหาร/ครัว วธิ กี ารขนส่งอาหาร และมี และ ๔ และ ๕ - ภาพหรอื วดี โิ อท่ีแสดงถงึ
กจิ กรรมท่ีทาในมุมตา่ งๆ
บรเิ วณทจี่ ัดใหเ้ ดก็ รบั ประทานอาหารที่สะอาด ถูก

สขุ ลักษณะ

 ๓. มีพื้นทส่ี าหรับนอนหลับ เน้นความสะอาด ปลอดโปร่ง

และอากาศถา่ ยเทไดด้ ี

 ๔. มีพน้ื สาหรบั เลน่ และทากจิ กรรมการเรียนรู้ที่เพยี งพอ รา่ ง โโปปรรดดออยย่าา่ คคัดัดลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่

และเหมาะสม

 ๕. มพี ้นื ทห่ี รือบริเวณสาหรบั การทาความสะอาด

ชอ่ งปาก แปรงฟัน ลา้ งมือ ลา้ งหน้าของเดก็ ฯลฯ

 ๖. มพี นื้ ทส่ี าหรบั แยกเด็กปว่ ย

๑.๔.๔ จัดให้มพี ้นื ที่/มุมประสบการณ์ และแหล่งเรยี นรใู้ นห้องเรยี น ไม่มีการจดั ดาเนินการได้ ดาเนินการได้ ดาเนินการได้

และนอกหอ้ งเรียน พนื้ ท/่ี มุมตาม ตามรายการ ตามรายการ ตามรายการ

 ๑. มพี ื้นที่/มมุ ประสบการณ์ และแหลง่ เรยี นรู้ที่มีอุปกรณ์ รายการ พจิ ารณา ตาม พจิ ารณา ตาม พิจารณาครบ

และครุภัณฑ์อย่างเหมาะสมในหอ้ งเรียน พิจารณา ข้อ ๑ และ ๒ ขอ้ ๑, ๒ และ ทุกข้อ

 ๒. มพี ืน้ ท่/ี มุมประสบการณ์ และแหลง่ เรียนรทู้ ่ีมอี ุปกรณ์และ ๓

ครภุ ัณฑน์ อกหอ้ งเรียนอยา่ งเหมาะสม

| ๒๙ |

เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ข้อ รายการพิจารณา ๐ ๑๒ ๓
ดีมาก - มีการเย่ยี มชมและสงั เกต
ตอ้ งปรับปรุง ผา่ นเกณฑ์ขน้ั ตน้ ดี - มีภาพถา่ ย
ดาเนินการได้
 ๓. เกบ็ ข้อมูล/ประเมนิ การใช้พ้ืนท/่ี มุมประสบการณ์ และ ตามรายการ - มีการเยยี่ มชมและสงั เกต
พจิ ารณาครบ - มีภาพถ่าย
แหล่งเรียนรู้ของเด็ก ทกุ ข้อ

 ๔. นาผลจากการประเมินไปปรบั เปลีย่ น ซ่อมแซมให้ ดาเนินการได้
ตามรายการ
พรอ้ มใชง้ านอยู่เสมอ พจิ ารณาครบ
ทกุ ข้อ
๑.๔.๕ จดั บรเิ วณห้องน้า หอ้ งสว้ ม ที่แปรงฟัน/ล้างมอื ให้เพียงพอ ไมม่ ีการ ดาเนนิ การได้ ดาเนินการได้

สะอาด ปลอดภัย และเหมาะสมกับการใช้งานของเดก็ ดาเนินการได้ ตามรายการ ตามรายการ

 ๑. แยกห้องนา้ ห้องสว้ ม บริเวณแปรงฟนั /ที่ลา้ งมืออยา่ งเป็น ตามรายการ พจิ ารณาข้อ ๑ พิจารณาขอ้ ๑

สดั ส่วน และสะอาด ไม่มนี า้ ขงั และไม่ลื่น พจิ ารณา และ ๒

 ๒. มีการทาความสะอาดอยา่ งน้อยวันละ ๒ ครั้ง

 ๓. มรี ะบบดแู ลความสะอาดรวมทัง้ มีเจา้ หนา้ ที่ รา่ ง โโปปรรดดออยยา่ า่ คคดั ดั ลลออกกหหรรืออื เเผผยยแแพพรร่ ่

รบั ผดิ ชอบโดยตรง

๑.๔.๖ จัดการระบบสขุ าภิบาลทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ ครอบคลมุ สถานท่ี ไม่มีการจดั การ ดาเนินการได้ ดาเนนิ การได้

ปรุง ประกอบอาหาร น้าด่ืมน้าใช้ กาจดั ขยะ สง่ิ ปฏิกลู และ ระบบสุขาภบิ าล ตามรายการ ตามรายการ

พาหะนาโรค ที่ถูกสุขลักษณะ พจิ ารณาตามข้อ พิจารณา ตาม

 ๑. สถานท่ปี ระกอบอาหาร/ท่ีเตรยี มอาหารต้องมอี ่างลา้ ง ๑ และ ๒ ขอ้ ๑, ๒

ภาชนะและอปุ กรณ์ทถ่ี ูกหลักสขุ าภบิ าลอาหาร และ ๓

 ๒. มนี า้ ดืม่ นา้ ใช้ทสี่ ะอาด

 ๓. มกี ารจดั การขยะ สิ่งปฏิกูลอยา่ งถูกสขุ ลักษณะทง้ั

ภายในและภายนอกอาคาร

 ๔. มีมาตรการปอ้ งกันแมลงและสตั วท์ เ่ี ป็นพาหะนาโรค

| ๓๐ |

เกณฑ์การพจิ ารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพจิ ารณา
ข้อ รายการพจิ ารณา ๐ ๑๒๓
- มีการเยย่ี มชมและสังเกต
๑.๔.๗ จดั อุปกรณ์ภาชนะและเครอ่ื งใช้สว่ นตัวใหเ้ พยี งพอกับการใช้ ต้องปรบั ปรงุ ผ่านเกณฑ์ขัน้ ตน้ ดี ดีมาก - มภี าพถา่ ย
งานของเดก็ ทุกคน และดูแลความสะอาดและปลอดภัยอยา่ ง
สมา่ เสมอ ไมม่ ีตามรายการ ดาเนนิ การได้ ดาเนินการได้ ดาเนินการได้
 ๑. มอี ุปกรณ์ภาชนะและเครื่องใช้ส่วนตัวสาหรับเดก็
ทุกคน พิจารณา ตามรายการ ตามรายการ ตามรายการ
 ๒. จดั เกบ็ อย่างเหมาะสมและเป็นระเบยี บ
 ๓. อปุ กรณม์ มี าตรฐาน สะอาด เพียงพอกับการใชง้ าน พิจารณา ข้อ ๑ พิจารณา ข้อ ๑, พจิ ารณาครบ
 ๔. มีการตรวจสอบอปุ กรณ์เป็นระยะและจดั ให้อยู่ใน
สภาพพร้อมใชง้ าน และ ๒ ๒ และ ๓ ทกุ ข้อ

รา่ ง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคดั ดั ลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่

| ๓๑ |

ตวั บ่งชที้ ่ี ๑.๕ การสง่ เสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน

เกณฑ์การพิจารณา ขอ้ มูลประกอบ
การพิจารณา
ขอ้ รายการพิจารณา ๐๑ ๒ ๓
ดมี าก
ต้องปรบั ปรุง ผ่านเกณฑ์ข้ันตน้ ดี

๑.๕.๑ มกี ารส่อื สารเพ่ือสรา้ งความสัมพนั ธแ์ ละความเข้าใจอันดี ไมม่ ตี ามรายการ ดาเนนิ การได้ตาม ดาเนินการไดต้ าม ดาเนินการได้ตาม - บนั ทึกการประชุม

ระหวา่ งพ่อแม/่ ผปู้ กครอง กบั สถานพัฒนาเด็กปฐมวยั พิจารณา รายการพจิ ารณา รายการพจิ ารณา รายการพิจารณา - ภาพถ่าย

เกีย่ วกับตวั เด็กและการดาเนินงานของสถานพฒั นาเดก็ ข้อ ๑ ข้อ ๑ และ ๒ ครบทุกข้อ - บนั ทกึ การจดั กจิ กรรม

ปฐมวัย - แผนจัดกิจกรรม

ดาเนนิ การไดต้ ามรายการพิจารณา ดังนี้ ประจาปี

 ๑. มีการแลกเปลีย่ นเรียนร้อู ย่างต่อเนื่อง - บอร์ดประชาสมั พนั ธ์

 ๒. มพี ื้นท่ีหรอื ช่องทางประชาสมั พนั ธ์ กิจกรรมสถานพัฒนา

 ๓. มกี ารประเมนิ กิจกรรมเพ่อื พฒั นา ร่าง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคดั ดั ลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่ เด็กปฐมวยั ฯ
 ๔. มีการสรา้ งเครอื ข่ายพอ่ แม่/ผ้ปู กครอง/ครอบครวั ภายนอกอาคาร

- เอกสารแผน่ พบั

ความรูต้ ่าง ๆ

- พื้นท่ีการเรยี นรู้

สาหรับผู้ปกครอง

หรือชอ่ งทางอนื่ ๆ

๑.๕.๒ การจดั กจิ กรรมท่ีพ่อแม่/ผปู้ กครอง/ครอบครัว และชุมชน ไม่มีตามรายการ ดาเนินการไดต้ าม ดาเนนิ การไดต้ าม ดาเนินการได้ตาม - บนั ทึกการประชุม

มสี ่วนร่วม ตามรายการพจิ ารณา ดงั นี้ พจิ ารณา รายการพจิ ารณา รายการพิจารณา รายการพิจารณา - ภาพถา่ ย

 ๑. มกี ารจดั ประชมุ ผ้ปู กครองอย่างน้อยปลี ะ ๒ ครั้ง ข้อ ๑ และ ๒ ข้อ ๑, ๒ และ ๓ ครบทุกข้อ - บันทกึ การจดั กจิ กรรม

 ๒. มีการจัดกจิ กรรมทพ่ี ่อแม่ ผ้ปู กครอง ครอบครวั - แผนจัดกิจกรรม

และชุมชนมสี ว่ นร่วมในโอกาสสาคญั ตา่ งๆ ตาม ประจาปี

ประเพณี ศาสนา และวฒั นธรรมของชมุ ชน - บันทึกขอ้ มูลการส่ือสาร

| ๓๒ |

เกณฑ์การพจิ ารณา ข้อมูลประกอบ
การพิจารณา
ขอ้ รายการพิจารณา ๐๑ ๒ ๓
ดมี าก
ต้องปรับปรงุ ผ่านเกณฑ์ขั้นตน้ ดี

 ๓. มกี ารประเมินกิจกรรมเพื่อนาไปปรบั ปรงุ กบั ผปู้ กครอง

 ๔. มีการสร้างเครือข่ายชมุ ชน

๑.๕.๓ ดาเนินงานใหส้ ถานพฒั นาเด็กปฐมวัยเปน็ แหล่งเรียนรแู้ ก่ ไม่มตี ามรายการ ดาเนินการไดต้ าม ดาเนนิ การไดต้ าม ดาเนินการได้ตาม - บนั ทกึ การประชุม

ชมุ ชนในเรือ่ งการพัฒนาเด็กปฐมวยั ดงั น้ี พจิ ารณา รายการพิจารณา รายการพจิ ารณา รายการพิจารณา - ภาพถ่าย

 ๑. มีการเผยแพร่ ประชาสมั พนั ธ์ ขา่ วสาร หรือความรทู้ ่ี ๑ ข้อ ๒ ข้อ ครบทุกข้อ - บันทึกการจัดกิจกรรม

หลากหลาย และทันสมัย - แผนจัดกิจกรรม

 ๒. มีการประสานเชื่อมโยงเครือข่ายภมู ปิ ญั ญาท้องถิ่น ประจาปี

หนว่ ยงานภายนอกทั้งภาครฐั และเอกชน เพื่อ

พัฒนาการดาเนนิ งานในสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั

 ๓. มีการจัดกจิ กรรมอย่างสม่าเสมอ และมีสมาชกิ ใน ร่าง โโปปรรดดออยย่าา่ คคดั ดั ลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่ ่

ชมุ ชนสนบั สนนุ การดาเนินงานของสถานพฒั นา

เดก็ ปฐมวยั

๑.๕.๔ มีคณะกรรมการสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย ไมม่ รี ายการตาม ดาเนนิ การไดต้ าม ดาเนินการได้ตาม ดาเนินการได้ตาม - บันทกึ หรอื รายงาน

 ๑. มีการจัดตง้ั คณะกรรมการสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย การพจิ ารณา รายการพจิ ารณา รายการพจิ ารณา รายการพิจารณา การประชุม

 ๒. คณะกรรมการฯ มีการประชุมอยา่ งน้อยปลี ะ ข้อ ๑ และ ๒ ขอ้ ๑, ๒ และ ๓ ครบทุกข้อ - ภาพถ่าย

๑ ครัง้

 ๓. คณะกรรมการฯ มีบทบาทในการกาหนดทศิ ทาง

และบริหารสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั

 ๔. คณะกรรมการฯ มีสว่ นรว่ มในการตดิ ตามและ

ประเมนิ คุณภาพสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั

| ๓๓ |

มาตรฐานดา้ นที่ ๑ การบรหิ ารจดั การสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
ตวั บง่ ชที้ ่ี ๑.๑ บริหารจัดการอยา่ งเปน็ ระบบ
๑.๑.๑ บรหิ ารจดั การสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัยอยา่ งเปน็ ระบบ

ประเด็นพจิ ารณา
๑. จดั ทาแผนบริหารจดั การสถานพฒั นาเด็กปฐมวัยโดยสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัย/หน่วยงานท่ีกากบั ดแู ล
๒. ปฏบิ ตั ิตามแผนการบรหิ ารจดั การสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย
๓. ประเมินผลการดาเนินงานตามแผน
๔. นาผลจากการประเมนิ ไปพฒั นาและปรับปรุงการบริหารจดั การสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัย

รายละเอยี ดการพิจารณา
แผนการบริหารจัดการสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย (๑.๑.๑_๑) หมายถึง แผนท่หี น่วยงานท่ีกากับดูแลหรือ

สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยจัดทาขึ้น เพื่อใช้เป็นแนวทางการบริหารจัดการของสถานศึกษา ให้มีคุณภาพ
มาตรฐาน โดยมีการกาหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และแนวทางในการพัฒนา รวมถึงตดิ ตามประเมินผลอยา่ งเป็น
ระบบ โดยครอบคลุมถึงดา้ นตา่ งๆ ดังนี้

- ด้านบริหารบคุ ลากร
- ดา้ นบริหารการเงนิ และพสั ดุ
- ด้านบริหารอาคารสถานท่ี ส่งิ แวดลอ้ ม ความปลอดภัยและระบบอานวยความสะดวก
- ดา้ นการติดตามประเมนิ ผลการดาเนนิ งานสถานพฒั นาเด็กปฐมวยัรา่งโโปปรรดดออยยา่่าคคัดัดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่

ข้อมูลประกอบการพิจารณา/หลักฐานเชิงประจักษ์
มีรอ่ งรอยที่บ่งบอกว่าไดด้ าเนินการ
๑. แผนการบริหารจัดการตามบริบทของสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัย
๒. บนั ทกึ /รายงานผลการดาเนนิ งาน
๓. บันทึกการปรบั ปรุง/พฒั นาแผนและการดาเนินงาน

๑.๑.๒ บรหิ ารหลักสูตรสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั

ประเด็นพิจารณา
๑. จัดทาหลักสูตรสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยท่ีสอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยของกระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร
๒. ปฏิบตั ิตามหลักสูตรสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั
๓. ประเมินการใช้หลกั สตู รสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั
๔. นาผลการประเมินไปพัฒนาและปรับปรงุ หลกั สตู รสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัย

| ๓๔ |

รายละเอยี ดการพิจารณา
หลักสูตร(๑.๑.๒_๑) หมายถึง ประสบการณ์ต่างๆ ที่ประสงค์จะให้เด็กได้รับ เพื่อสามารถสร้างความรู้

ความคิด รวบยอด ทักษะ ทัศนคติ และอปุ นิสัย ประสบการณต์ ่างๆ เหล่านี้ย่อมได้มาจากปฏิสมั พันธ์กับผ้ใู หญ่
และเด็ก คนอืน่ ๆ วัสดุอุปกรณท์ ่คี ัดสรรแล้ว และกิจกรรมตา่ งๆ ท่ีได้วางแผนไวอ้ ย่างรอบคอบ โดยคานงึ วา่ เด็ก
แต่ละคนย่อมมาจากวัฒนธรรมอันหลากหลาย และมีบุคลิกภาพต่างกันไป รูปแบบหลักสูตรเด็กปฐมวัย
เน้ือหาการนาไปใช้ จะมีส่วนช่วยอย่างมากในด้านคุณภาพการให้บริการแก่เดก็ ปฐมวยั การใช้หลกั สูตรซึ่ง (ก)
คานึงถึงพัฒนาการและภูมิหลังของเด็กเป็นรายบุคคล (ข) คานึงถึงการพัฒนาเด็กในทุกส่วนหลัก (domain)
และ (ค) ส่งเสริมให้เด็กมีส่วนร่วมอย่างเต็มท่ีในกระบวนการเรียนรู้ท่ีจะอานวยประโยชน์ต่อการพัฒนาเด็ก
และผลสารวจเชงิ บวกในระยะยาวในบรบิ ทท่ีแสดงให้เหน็ ถงึ บรรยากาศทางวิชาการ หลักสูตรจะประกอบดว้ ย
ลักษณะอันสาคัญของหลักสูตร ส่วนต่างๆ ในพัฒนาการของเด็ก (เช่น พัฒนาการทางกาย ภาษา การคิดและ
สติปัญญา การแสดงออกเชิงสร้างสรรค์ และพัฒนาการทางสังคมและอารมณ์ เป็นต้น) ค่านิยม วัฒนธรรม
มนษุ ยศาสตร์ และปญั หาทางการเรียนรู้

หลักสูตรสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย (๑.๑.๒_๒) หมายถึง หลักสูตรท่ีสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแต่ละแห่ง
วางแผน หรือกาหนดแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมให้เด็กบรรลุมาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์
ตามที่หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย (หลักสูตรแกนกลาง) กาหนด โดยสถานศึกษานาสภาพต่างๆ ท่ีเป็นปัญหา
จดุ เดน่ ภมู ิปัญญาท้องถ่ิน คณุ ลกั ษณะตามวัยที่พงึ ประสงค์ มาออกแบบหลักสตู รฯ

หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยที่กระทรวงศึกษาธิการกาหนดหรอื รับรอง หมายถึง หลักสูตรการศึกษา
ปฐมวัย พุทธศกั ราช ๒๕๖๐*๑ หรือท่กี ระทรวงศกึ ษาธิการกาหนดให้เปน็ หลักสตู รแกนกลางระดบั ปฐมวัย หรือ
หลกั สูตรทีม่ าจากต่างประเทศทกี่ ระทรวงศึกษาธิการใหก้ ารรับรอง

กระบวนการพัฒนาหลกั สตู รสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย (PDCA)รา่งโโปปรรดดออยย่า่าคคดััดลลออกกหหรรอืือเเผผยยแแพพรร่่
P : Plan วางแผน หมายถึง ข้ันตอนในการร่างหลักสูตร โดยประกอบไปด้วยการรวบรวม/วิเคราะห์
ข้อมูลพื้นฐาน กาหนดหลักการและจุดมุ่งหมายของหลักสูตร เลือกเนื้อหาสาระและประสบการณ์ในหลักสูตร
กาหนดแนวทางการประเมนิ ผล รวมทัง้ ตรวจสอบคุณภาพของหลกั สูตรกอ่ นนาไปใช้
D : Do ปฏบิ ตั ติ ามแผน หมายถงึ การนาหลักสตู รไปใช้
C : Check ตรวจสอบ/ประเมินผลและนาผลประเมินมาวิเคราะห์ หมายถึง การตรวจสอบหลักสูตร
ประเมินผลและนาผลการประเมนิ การใชห้ ลักสูตรน้ันมาวิเคราะห์
A : Action ปรับปรุงแก้ไขดาเนินการให้เหมาะสมตามผลการประเมิน หมายถึง การปรับปรุง
หลักสตู รใหด้ ขี ้นึ แกไ้ ขใหเ้ หมาะสมตามผลทไี่ ด้จากการประเมนิ

ข้อมูลประกอบการพิจารณา
มีร่องรอยท่ีบง่ บอกวา่ ไดด้ าเนินการ
๑. หลกั สูตรสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั
๒. บนั ทกึ /รายงานผลการดาเนินงาน
๓. บันทกึ การปรบั ปรุง/พฒั นาหลกั สูตร

| ๓๕ |

๑.๑.๓ บริหารจดั การขอ้ มลู อย่างเป็นระบบ

ประเด็นพิจารณา
๑. รวบรวมและจัดเก็บข้อมูลในการบรหิ ารจดั การและข้อมลู เก่ียวกบั เดก็
๒. นาข้อมลู ทีจ่ ดั เกบ็ ไปใช้ประโยชน์
๓. ประมวลผลการดาเนนิ งานและจัดทารายงานผลการดาเนนิ งานประจาปี
๔. บรหิ ารจดั การข้อมลู ทเี่ ป็นระบบอยา่ งครบถ้วน ถกู ต้อง และเป็นปจั จบุ ัน

รายละเอยี ดการพจิ ารณา
การจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบและเป็นปัจจุบัน หมายถึง การจัดเก็บ และรวบรวมข้อมูลทุกด้าน

ท่ีเก่ียวข้องกับการบริหารสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างเป็นระบบ ซึ่งอาจใช้เทคโนโลยีเป็นเคร่ืองมือในการ
จัดเก็บ โดยต้องจัดเก็บเป็นหมวดหมู่อย่างครบถ้วน ถูกต้อง และเป็นปัจจุบัน เมื่อผู้ปฏิบัติจาเป็นต้องใช้งาน
ข้อมูล สามารถนาข้อมูลที่จัดเก็บมาใช้ได้อย่างสะดวก รวดเร็ว รวมถึงมีการนาข้อมูลไปประมวลผลวิเคราะห์
เพอ่ื ใชใ้ นการพัฒนาคุณภาพมาตรฐานการดาเนนิ งานของสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัย

ตวั อยา่ งข้อมลู ท่จี ดั เก็บ เชน่
๑. ข้อมลู เด็กรายบุคคล
๒. ข้อมลู บุคลากร
๓. ขอ้ มูลดา้ นงบประมาณ
๔. ข้อมลู ดา้ นครภุ ณั ฑ์
๕. บันทึกการบาดเจ็บ อุบตั ิเหตุ โรคติดต่อร่างโโปปรรดดออยยา่า่คคัดดัลลออกกหหรรอืือเเผผยยแแพพรร่่
๖. บันทกึ การตรวจสขุ ภาพ
๗. บันทึกความปลอดภยั ของสนามเด็กเล่น
๘. บนั ทกึ ผู้ปกครองและชุมชนมีส่วนรว่ ม
๙. ขอ้ มูลท่ีเกี่ยวกบั สถิตอิ นื่ ๆ
ฯลฯ

ขอ้ มูลประกอบการพจิ ารณา
มีรอ่ งรอยท่บี ่งบอกวา่ ไดด้ าเนินการ
๑. เอกสาร/หลักฐานแสดงข้อมลู ที่จดั เก็บ
๒. รายงานผลการ ประมวลผล
๓. รายงานประจาป/ี รายงานการประเมินตนเองของสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย
๔. ระบบสารสนเทศทมี่ ีข้อมลู เป็นปจั จบุ นั

ตวั บง่ ชีท้ ี่ ๑.๒ การบริหารจัดการบุคลากรทุกประเภทของหนว่ ยงานทกุ สังกดั
๑.๒.๑ บริหารจดั การบุคลากรอย่างเปน็ ระบบ

ประเดน็ พจิ ารณา
๑. จดั ทาโครงสรา้ งคณุ สมบัติและอัตรากาลงั

| ๓๖ |

๒. มกี ระบวนการคดั เลอื ก โดยคานึงถงึ สุขภาพกายสุขภาพจิต
๓. ไม่ใช้สารเสพติด ไม่เคยได้รับโทษการกระทาความผิดที่เกี่ยวกับความรุนแรง โทษท่ีเก่ียวกับการ

กระทาผิดต่อเด็ก
๔. มีการตรวจสุขภาพประจาปีทุกคนและประเมินความเครียดด้วยตนเองโดยมีการช่วยเหลือที่

จาเป็น
๕. ติดตาม สนับสนุนการทางานของบุคลากร โดยจัดให้มีสวัสดิการและได้รับสิทธิประโยชน์ต่างๆ

ตามระเบยี บของหนว่ ยงานตน้ สังกัด
๖. พัฒนาบุคลากรอยา่ งเปน็ ระบบและตอ่ เน่ือง

รายละเอียดการพจิ ารณา
หน่วยงานต้นสังกัด หรือสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยมีการกาหนดสิทธิและสวัสดิการของบุคลากร โดยมี

มาตรการสง่ เสริมและสนับสนุน ดังน้ี (๑.๒.๑_๑, ๑.๒.๑_๓)
๑. โครงสร้าง คณุ สมบัติ และอัตรากาลงั
๒. การตรวจสุขภาพประจาปี มีการตรวจและส่งเสริมสุขภาพของครู/ผู้ดูแลเด็กและบุคลากร
อย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง (การตรวจสุขภาพ เช่น X-RAY ปอด ตรวจอุจจาระเพ่ือหาเช้ือบิด
ไทฟอยด์ และพยาธิ ตรวจเลอื ดหาไวรสั ตบั อกั เสบชนิดเอ และตรวจผวิ หนงั เป็นต้น)(๑.๒.๑_๔, ๑.๒.๑_๕)
๓. จัดกิจกรรมส่งเสริมสขุ ภาพและสร้างบรรยากาศให้เอื้อต่อการทางาน
๔. จดั ให้ครู/ผู้ดูแลเดก็ และบุคลากร ได้รับสวสั ดกิ ารด้านการรกั ษาพยาบาล/การประกนั สงั คม
๕. มีการประเมินความเครยี ดดว้ ยตนเองและมีการช่วยเหลือทจี่ าเป็น

ร่าง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคัดัดลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่

ขอ้ มลู ประกอบการพจิ ารณา/หลักฐานเชิงประจกั ษ์
มีร่องรอยที่บง่ บอกวา่ ได้ดาเนนิ การ
๑. แผนผังโครงสรา้ งและระเบียบปฏิบัตงิ านของบคุ ลากร
๒. กฎระเบยี บการรบั บุคลากรตามหน่วยงานต้นสงั กดั
๓. เอกสาร/ภาพถ่ายกิจกรรม/บันทึกการประชุม
๔. แฟ้มประวตั สิ ขุ ภาพบุคลากรทกุ คน

๑.๒.๒ ผ้บู รหิ ารสถานพัฒนาปฐมวยั /หัวหนา้ ระดับปฐมวัย/ผดู้ าเนินกจิ การ มคี ุณวุฒิ/คุณสมบัติเหมาะสม
และบรหิ ารงานอยา่ งมีประสิทธิภาพ

ประเด็นพจิ ารณา
๑. มีวฒุ ิทางการศึกษาไมต่ ่ากว่าปริญญาตรี สาขาวิชาเอกอนุบาลศกึ ษาหรอื ปฐมวยั
- กรณีท่ีมีวุฒปิ ริญญาตรีสาขาที่เก่ียวขอ้ ง (จิตวิทยา แพทย์ พยาบาล สาธารณสุข คหกรรม) ต้อง
มกี ารศึกษารายวิชาทเ่ี ก่ยี วข้องกบั เด็กปฐมวยั อยา่ งน้อย ๓ หนว่ ยกิต (ไม่ต่ากว่า ๔๕ ชั่วโมง)
- กรณีท่ีมีวุฒิการศึกษาปริญญาตรีไม่ตรงตามท่ีกาหนด ต้องมีประสบการณ์ในการทางาน
เกี่ยวกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างต่อเนื่องมาแล้วไม่น้อยกว่า ๒ ปีและผ่านการฝึกอบรม
ไมต่ า่ กวา่ ๔๕ ชว่ั โมง
๒. สนับสนุน กากับติดตาม การปฏบิ ตั ิหนา้ ทข่ี องบุคลากรให้เป็นไปตามแผน

| ๓๗ |

๓. จัดกิจกรรมท่ีสร้างสรรค์เพ่ือการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบุคลากร ครอบครัวของเด็ก และ
เครอื ขา่ ยภายนอก

๔. เป็นตวั อยา่ งทีด่ ใี นการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง

รายละเอียดการพิจารณา
คุณสมบัติเหมาะสม หมายถึง หัวหน้าศูนย์/หัวหน้าระดับปฐมวัย/ผู้ดาเนินกิจการ มีคุณสมบัติเป็นไป

ตามที่หน่วยงานต้นสงั กัดกาหนด แต่อย่างน้อยต้องมคี ณุ สมบตั ิ ดังน้ี (๑.๒.๒_๑, ๑.๒.๒_๒, ๑.๒.๒_๓)
๑. มีวุฒิทางการศึกษาไม่ต่ากว่าปริญญาตรี สาขาวิชาเอกอนุบาลศึกษาหรือปฐมวัย กรณีมีวุฒิ
การศึกษาไม่ตรงตามที่กาหนดต้องมีประสบการณ์ในการทางานเก่ียวกับกา รพัฒนาเด็กปฐมวัย
อย่างต่อเน่ือง มาแลว้ ไม่น้อยกวา่ ๒ ปี
๒. สนับสนุน กากบั ติดตาม การปฏิบตั หิ นา้ ท่ีของบุคลากรตามท่ีไดร้ บั มอบหมาย
๓. จดั ให้มีการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเน่ือง
๔. จดั กิจกรรมและประสบการณท์ ่ีสรา้ งสรรค์เพื่อการสรา้ งความสมั พันธ์เชิงบวกระหว่างบุคลากร
๕. มกี ารประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรอย่างเปน็ รูปธรรม

๑.๒.๓ ครู/ผู้ดแู ลเด็กทท่ี าหน้าทีห่ ลักในการดแู ลและพัฒนาเด็ก มคี ุณวุฒ/ิ คณุ สมบตั ิเหมาะสม

ประเด็นพิจารณา
๑. ผู้ทาหน้าท่ีครูมีใบประกอบวิชาชีพครู มีวุฒิทางการศึกษาไม่ต่ากว่าปริญญาตรี สาขาวิชาเอก
อนุบาล ศึกษาหรือปฐมวัยหรือกรณีท่ีมีวุฒิปริญญาตรีสาขาที่เก่ียวข้อง (ครูสาขาอ่ืนที่ ไม่ใช่เอกรา่งโโปปรรดดออยย่า่าคคัดัดลลออกกหหรรอืือเเผผยยแแพพรร่่
ปฐมวัย จิตวิทยา แพทย์ พยาบาล สาธารณสขุ คหกรรม) ต้องมีการศึกษารายวชิ าที่เกี่ยวขอ้ งกับ
เดก็ ปฐมวยั อยา่ งนอ้ ย ๓ หนว่ ยกติ (ไมต่ ่ากว่า ๔๕ ช่ัวโมง)
๒. ผู้ที่ทาหน้าท่ีผู้ช่วยครู กรณีที่วุฒิการศึกษาต่ากว่าปริญญาตรี ต้องมีอายุไม่ต่ากว่า ๑๘ ปี
มีประสบการณ์ทางานพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างต่อเนื่อง ไม่น้อยกว่า ๒ ปี หรือผ่านการฝึกอบรม
เก่ียวกับการดูแลและพัฒนาเด็กปฐมวัยตามที่ส่วนราชการรับรองหรืออยู่ในระหว่างการอบรม
ดงั กลา่ วภายในระยะเวลา ๑ ปี
๓. ครู/ผู้ดแู ลเดก็ ไดร้ ับการพฒั นาตอ่ เนอื่ งระหวา่ งประจาการ อยา่ งน้อยปลี ะ ๒๐ ชว่ั โมง

รายละเอยี ดการพจิ ารณา
คุณสมบตั ิเหมาะสม คอื ครู ครูผู้ดูแลเด็ก ผู้ดูแลเด็ก พี่เลี้ยง หรือบุคลากรที่ทาหน้าท่ีหลักในการสอน

และเล้ยี งดูเดก็ มีคุณสมบัติเปน็ ไปตามที่หน่วยงานต้นสงั กัดกาหนด แต่อย่างน้อยต้องมคี ุณสมบัติ ดังน้ี (๑.๒.๓_๑,

๑.๒.๓_๒, ๑.๒.๓_๓)

๑. มีวุฒิการศึกษาไม่ต่ากว่าปริญญาตรีสาขาวิชาเอกอนุบาลศึกษาหรือปฐมวัย กรณีมีวุฒิการศึกษา
ไม่ตรงตามที่กาหนดต้องมีประสบการณ์ในการทางานเกี่ยวกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่าง
ตอ่ เน่ืองมาแลว้ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๒ ปี

๒. ไดร้ ับการฝกึ อบรมดา้ นการพัฒนาเดก็ ปฐมวัยด้วยวธิ ตี า่ งๆ อย่างนอ้ ยปีละ ๒๐ ช่ัวโมง
๓. ครูและผู้ดูแลเด็กทุกคนได้รับการอบรม/ประชุม เร่ือง การป้องกันควบคุมโรคติดต่อที่พบบ่อย

ในเด็ก เช่น โรคหวัด โรคอุจจาระร่วง โรคมือเท้าปาก โรคหนอนพยาธิ หัด คางทูม ไข้สุกใส โรคพิษ

| ๓๘ |

สุนัขบ้า เป็นต้น และเรื่องการปฏิบัติต่อเด็กท่ีมีปัญหาพฤติกรรม และเด็กท่ีมีความต้องการพิเศษ
จากเจา้ หน้าท่สี าธารณสุข อยา่ งนอ้ ยปลี ะ ๑ ครั้ง
๔. ไดร้ ับการตรวจสุขภาพเมื่อแรกเขา้

ข้อมูลประกอบการพิจารณา/หลกั ฐานเชงิ ประจักษ์
มีรอ่ งรอยท่ีบ่งบอกว่าไดด้ าเนนิ การ
๑. ใบแสดงคณุ วฒุ ิ
๒. หลกั ฐานการผา่ นการอบรม
๓. ใบรบั รองการอบรมหรอื เอกสารการอบรม

๑.๒.๔ บรหิ ารบคุ ลากรจดั อัตราส่วนของคร/ู ผู้ดูแลเดก็ อยา่ งเหมาะสมพอเพียงต่อจานวนเด็กในแต่ละ
กลุ่มอายุ

ประเด็นพจิ ารณา
๑. มอี ตั ราส่วนและกลุม่ กจิ กรรมตามเกณฑ์ที่กาหนด (บคุ ลากรประจา/เตม็ เวลา)
๒. มีอัตราส่วนและกลุม่ กิจกรรมดกี ว่าเกณฑ์ท่ีกาหนด (บคุ ลากรประจา/เต็มเวลา)
๓. สามารถจดั หาครหู รือผู้ดแู ลเด็กที่มีคณุ สมบัตติ ามเกณฑ์มาชว่ ยเสริมในการจัดกิจกรรม

รายละเอยี ดการพิจารณา(๑.๒.๔_๑, ๑.๒.๔_๒, ๑.๒.๔_๓)

การบริหารบุคลากรทางการศึกษา จะตอ้ งเปน็ ไปตามอตั ราสว่ นตามเกณฑท์ กุ กลุ่มอายทุ ี่กาหนดไว้ ดังนี้ร่างโโปปรรดดออยย่าา่คคดัดัลลออกกหหรรอืือเเผผยยแแพพรร่่

เด็ก (อายุ) อัตราส่วนครู/ผดู้ ูแล : เด็ก (คน) กลุ่มกิจกรรม

ต่ากวา่ ๑ ปี ๑ : ๓ กลุ่มละไม่เกิน ๖ คน

๑ - ๒ ปี ๑ : ๕ กลุ่มละไม่เกิน ๑๐ คน

๒ - ๓ ปี ๑ : ๑๐ กลุ่มละไม่เกิน ๑๕ คน

๓ ปี - ก่อนเขา้ ป.๑ ๑ : ๑๕ กลุ่มละไม่เกิน ๒๐ คน

ขอ้ มูลประกอบการพิจารณา/หลกั ฐานเชงิ ประจักษ์
มีร่องรอยท่บี ง่ บอกวา่ ไดด้ าเนินการ
๑. เอกสาร/หลักฐานบ่งชจี้ านวนคร/ู ผ้ดู ูแลเด็กและเดก็ ปฐมวัย ได้แก่
- ทะเบียนเด็กแสดงจานวนและอายขุ องเด็ก
- จานวนคร/ู ผูด้ ูแลเดก็ ทป่ี ฏบิ ตั ิงานจริง
๒. หลกั ฐานท่ีแสดงว่ามีเครือข่ายมาช่วยเสรมิ ในการจดั กิจกรรม

ตวั บง่ ช้ีท่ี ๑.๓ บรหิ ารจดั การสภาพแวดลอ้ มเพ่ือความปลอดภยั
๑.๓.๑ บรหิ ารจดั การด้านสภาพแวดลอ้ มเพ่ือความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ

| ๓๙ |

ประเด็นการพจิ ารณา
๑. จัดทานโยบายและแผนท่ีครอบคลุมโครงสร้างอาคารบริเวณท่ีตั้ง ภายใน ภายนอกอาคาร วัสดุ
อปุ กรณท์ ุกชนิด รวมท้ังปัจจยั ทเี่ กีย่ วข้อง
๒. ปฏิบตั ิตามแผนอย่างเป็นระบบและมีการสารวจ ค้นหาจุดเสี่ยง เพ่ือหาแนวทางปอ้ งกันและแก้ไข
เปน็ ระยะอย่างต่อเนอ่ื ง
๓. ประเมนิ ผลการดาเนินงานตามแผน
๔. นาผลจากการประเมินไปพัฒนาและปรับปรุงการบริหารจัดการด้านสภาพแวดล้อมเพ่ือความ
ปลอดภยั อยา่ งเปน็ ระบบ

รายละเอียดการพจิ ารณา

บริหารจดั การด้านสภาพแวดลอ้ มเพื่อความปลอดภัยอยา่ งเป็นระบบ(๑.๓.๑_๓) หมายถึง การบรหิ ารจัดการ

ภาวะสิ่งแวดลอ้ มทางกายภาพ สิ่งแวดลอ้ มทางสงั คมซึง่ เป็นอันตรายต่อเดก็ ได้ถกู ควบคมุ ไว้เพ่ือใหเ้ ด็กมีสขุ ภาพ

ท่ีดี ไม่ได้รับบาดเจ็บหรือรับพิษจากสารอันตราย ซึ่งต้องครอบคลุมความปลอดภัย ๕ ด้าน ได้แก่ ความ

ปลอดภัยจากอบุ ัติเหตุจากการ จมน้า อบุ ัติเหตทุ างถนน หกล้มและพลัดตกจากท่ีสูง ไฟฟ้า/ของร้อน การขาด

อากาศหายใจ จากวัสดุแหลมคมท่ิมแทง สัตว์กัด การได้รับสารพิษ ความปลอดภัยจากการใช้ผลิตภัณฑ์

รอบตัวเดก็ จากของใช้ ของเลน่ การกินอาหารและยา ความปลอดภัยจากสิ่งแวดลอ้ มเปน็ พิษ จากอากาศ น้า

ดนิ สารพษิ จากโรงงาน จากกองขยะ ความปลอดภัยของเด็กในภัยพิบตั ติ ่างๆ จากภยั ธรรมชาติ และภัยขนาด

ใหญ่ท่ีเกิดจากการกระทาของมนุษย์ และความปลอดภัยของเด็กจากการถูกกระทาความรุนแรง เช่น การถูก

ทาร้ายร่างกายอกี ทั้งยังครอบคลุมทั้งการประเมินกระบวนการจัดการความปลอดภัย และการประเมินผลลัพธ์

ทางสุขภาพ และผลลพั ธข์ องการลดปจั จยั เส่ยี ง รา่ ง โโปปรรดดออยยา่ ่าคคัดดั ลลออกกหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ ่

๑. นโยบายท่ีเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้รับผิดชอบทุกระดับได้รับรู้ และปฏิบัติร่วมกันให้จัด

สภาพแวดล้อมเพ่อื ความปลอดภัยอย่างเปน็ ระบบ

๒. ระบบการสารวจค้นหาจุดเส่ียง การวเิ คราะห์วางแผนแก้ไขตามลาดบั ความสาคัญของปัญหาและ

โอกาสท่ีจะเกิดอันตราย การค้นหาแนวทางป้องกนั แก้ไขท่ีสามารถปฏิบัตไิ ด้ หรือหากปฏิบัติไม่ได้

ต้องรายงานขอความช่วยเหลือเป็นระยะอยา่ งต่อเนอ่ื ง

๓. การติดตามประเมินผลการสารวจ การแก้ไขในส่วนที่มีโอกาสเกิดอันตรายอย่างสม่าเสมอ อย่างน้อย

ทกุ ๓ เดือน

๔. การนาผลประเมินไปพัฒนาและปรับปรุงการบริหารจัดการด้านสภาพแวดล้อมเพ่ือความ

ปลอดภยั อย่างเปน็ ระบบ

ข้อมูลประกอบการพจิ ารณา/หลกั ฐานเชิงประจกั ษ์

มรี อ่ งรอยท่บี ง่ บอกวา่ ได้ดาเนินการ
๑. มเี อกสาร/ หลักฐานของนโยบายเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้รับผิดชอบทุกระดับได้รบั รู้และปฏิบัติ

รว่ มกนั ในดา้ นการจัดสภาพแวดล้อมเพอ่ื ความปลอดภยั อย่างเป็นระบบ
๒. มีแบบบันทึกการเดินสารวจ (Safety Round Record) ( แบบบันทึกที่ ๑.๓.๑ )*๒ สารวจค้นหา

จดุ เส่ียงตอ่ การบาดเจ็บ เพอ่ื หาแนวทางปอ้ งกัน และแกไ้ ขเป็นระยะอย่างต่อเนื่อง

๓. มีเอกสารหลักฐานท่ีบ่งบอกถึงการติดตามประเมินผลการสารวจตามแผนอย่างสม่าเสมออย่าง

นอ้ ยทกุ ๓ เดอื น

| ๔๐ |

๔. มีการนาผลการประเมินไปพัฒนาปรับปรุงการบริหารจัดการด้านสภาพแวดล้อมเพ่ือความ
ปลอดภัยอย่างเป็นระบบ

๑.๓.๒ โครงสรา้ งและตัวอาคารมน่ั คง ต้ังอยใู่ นบริเวณท่ปี ลอดภัย และมีส่งิ แวดล้อมทปี่ ลอดภยั

ประเดน็ พจิ ารณา
๑. โครงสร้างและตัวอาคารมั่นคง มขี อบเขตและทางเขา้ -ออกทช่ี ัดเจน
๒. บริเวณท่ีตั้งปลอดภัยสะอาดไม่อยู่ใกล้แหล่งมลพิษทางอากาศ น้า ดิน เว้นแต่มีมาตรการที่มี
ประสิทธภิ าพในการป้องกนั อนั ตรายทอี่ าจจะเกดิ ขนึ้
๓. ติดตามประเมินผลการสารวจสม่าเสมออย่างน้อยทุก ๓ เดือน และแก้ไขในส่วนที่มีโอกาสเกิด
อนั ตรายได้ มากอยา่ งเร่งด่วน
๔. นาผลการประเมิน ปรบั ปรุง/ พัฒนาระยะยาว

รายละเอยี ดการพจิ ารณา(๑.๓.๒_๑, ๑.๓.๒_๒, ๑.๓.๒_๓, ๑.๓.๒_๔, ๑.๓.๘_๑)
โครงสร้างและตัวอาคารม่ันคง ต้ังอย่ใู นบริเวณที่ปลอดภัย และมีส่ิงแวดล้อมท่ีปลอดภัย หมายถึง

โครงสร้างและตัวอาคารม่ันคงมีความปลอดภัย ทาด้วยวัสดุที่แข็งแรงทนทาน มีมาตรฐาน ไม่ตั้งอยู่ใน
สภาพแวดล้อมท่ีเป็นมลพิษ ไม่ใกลแ้ หลง่ น้า/พ้ืนที่เส่ียงอันตรายและบริเวณรอบที่ตั้งสะอาด มกี ารป้องกันและ
แก้ไขปัญหาสภาพแวดลอ้ มใหป้ ลอดภัย

๑. โครงสรา้ งอาคารมน่ั คง มีขอบเขตและทางเข้า-ออกทช่ี ัดเจน
๒. บริเวณที่ต้ังปลอดภัยสะอาดไม่อยู่ใกล้แหล่งมลพิษทางอากาศ น้า ดิน เช่น บริเวณขนถ่ายก๊าซร่างโโปปรรดดออยยา่า่คคัดัดลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่่

นา้ มนั สารเคมี โรงงาน กองขยะ เวน้ แต่มมี าตรการป้องกันความเสี่ยงอนั ตรายดังกล่าว
๓. การติดตามประเมินผลการสารวจ การแก้ไขในส่วนที่มีโอกาสเกิดอันตรายอย่างสม่าเสมอ

อย่างนอ้ ยทกุ ๓ เดอื น
๔. การนาผลประเมินไปพัฒนาและปรับปรุงการบริหารจัดการด้านสภาพแวดล้อมเพ่ือความ

ปลอดภัยอย่างเปน็ ระบบ

ข้อมลู ประกอบการพจิ ารณา/หลักฐานเชิงประจักษ์
๑. มีแบบประเมนิ สภาพแวดล้อมภายนอกอาคารเพื่อความปลอดภัย (แบบบนั ทกึ ท่ี ๑.๓.๒)*๓
๒. มีเอกสารหลักฐานท่ีบง่ บอกถึงการตดิ ตามประเมินตามแผนอย่างสม่าเสมออย่างน้อย ทุก ๓ เดอื น
๓. มีการนาผลการประเมินไปพัฒนาปรับปรุงการบริหารจัดการด้านสภาพแวดล้อมเพื่อความ
ปลอดภยั อยา่ งเป็นระบบ

๑.๓.๓ จัดการความปลอดภัยของสนามเดก็ เลน่ และสภาพแวดลอ้ มภายนอกอาคาร

ประเด็นพจิ ารณา
๑. สภาพแวดล้อมภายนอกอาคารสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั มีความปลอดภัย เครื่องเล่นสนามมีความ
เหมาะสมตามพฒั นาการของเด็กตามวัย

| ๔๑ |

๒. พ้นื ท่ีเล่น/สนามเด็กเล่น เป็นท่ีปลอดภัยในการเลน่ ของเดก็ มกี ารสารวจความเส่ียงของพ้ืนที่เลน่ /
สนามเดก็ เลน่ อย่างต่อเน่ือง

๓. ติดตามประเมินการดาเนินงานข้อ ๑ และ ๒ สม่าเสมอ อย่างน้อยทุก ๓ เดือน และแก้ไข
ในสว่ นท่มี โี อกาสเกิดอนั ตรายไดม้ ากอยา่ งเร่งด่วน

๔. นาผลการประเมินวเิ คราะหเ์ พื่อปรบั ปรุง/พัฒนา

รายละเอียดการพิจารณา(๑.๓.๓_๑, ๑.๓.๓_๒, ๑.๓.๓_๓)
จัดการความปลอดภัยของพ้ืนท่ีเล่น/สนามเด็กเล่น หมายถึง การจัดให้มีอาณาบริเวณท่ีเด็กสามารถ

เข้าถึงเป็นพ้ืนที่ท่ีมีกิจกรรมที่สนุกสนานเพลิดเพลิน สร้างการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ สร้างความสุขและ
มีความปลอดภัยสนามเด็กเล่นได้มาตรฐานตามข้อกาหนดความปลอดภัย จะต้องประกอบด้วยเคร่ืองเล่นท่ี
ปลอดภัยและเหมาะสมกับอายุของเด็ก พื้นสนามสามารถดูดซับพลังงานและลดการบาดเจ็บจากการตก
การติดต้ังทีถ่ กู วธิ ี การตรวจสอบบารงุ รักษาและมีผ้ดู ูแลเด็กในขณะเลน่

จัดการความปลอดภัยของสภาพแวดล้อมภายนอกอาคาร หมายถึง การจัดการสภาพแวดล้อม
ภายนอกอาคารเพ่ือป้องกันอันตรายต่อเด็กจากโครงสร้างหนักล้มทับ เช่น จากร้ัว ป้าย จากมลพิษ เช่น จาก
โรงงานอุตสาหกรรม ท่ีตั้งห่างจากสถานีบริการเชื้อเพลิงและสถานท่ีเก็บเชื้อเพลิง ขยะสิ่งปฏิกูล ไม่ใกล้แหล่งน้า
ถนนหน้าสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย มีทางข้าม มีทางเท้า ไม่มีการวางของหรือจอดรถบนทางเท้า ยานพาหนะใน
สถานพัฒนาเด็กปฐมวยั ต้องใช้ความเรว็ น้อยกวา่ ๓๐ กโิ ลเมตร/ชวั่ โมง

๑. การจัดการ และการประเมินความปลอดภัยภายนอกอาคาร อย่างต่อเนื่อง เพ่ือเปรียบเทียบความ
เสยี่ ง เชน่ รัว้ ประตรู ว้ั แหลง่ น้า ถนนภายในและภายนอกสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั ตน้ ไม้ และสตั ว์

๒. การจัดการความปลอดภัยของพื้นท่ีเล่น/สนามเด็กเล่น ตรวจเช็คคัดกรองความเส่ียงอย่างรา่งโโปปรรดดออยย่าา่คคัดดัลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
ต่อเนือ่ งและเปรยี บเทยี บความเสย่ี งวา่ ได้ถูกแก้ไข หรือเกดิ ความเสย่ี งเพิ่มข้นึ ใหม่

๓. ประเมินการดาเนินงานตาม ข้อ ๑ ข้อ ๒ และแนวทางแก้ไข ป้องกัน ท่ีสามารถปฏิบัติได้ หรือ
ต้องขอความช่วยเหลือ

๔. การนาผลการประเมินวิเคราะห์เพ่ือปรับปรุง พัฒนาให้พื้นท่ีเล่น/สนามเด็กเล่น และ
สภาพแวดล้อมภายนอกอาคาร

ขอ้ มลู ประกอบการพจิ ารณา/หลกั ฐานเชงิ ประจักษ์
มรี อ่ งรอยทบี่ ่งบอกวา่ ได้ดาเนินการ
๑. มแี บบบนั ทึกการประเมนิ ความปลอดภัยภายนอกอาคาร (แบบบนั ทึกท่ี ๑.๓.๒) มกี ารสารวจจดุ ท่ี
มโี อกาสเสี่ยงเกิดอันตราย มีแบบบันทึกการเดินสารวจ (Safety Round Record) (แบบบันทึกท่ี
๑.๓.๑) สมา่ เสมออย่างน้อยทุก ๓ เดอื น
๒. มีแบบบันทึกการตรวจเช็คคัดกรองความเสี่ยงของพื้นท่ีเล่น/สนามเด็กเล่น (แบบบันทึกท่ี
๑.๓.๓)*๔ มีการสารวจจดุ ทม่ี ีโอกาสเสี่ยงเกดิ อันตราย (แบบบันทึกท่ี ๑.๓.๑) สม่าเสมออย่างน้อย
ทุก ๓ เดือน
๓. มหี ลักฐานบันทึกติดตามประเมินการจัดการตามขัอ ๑ และ ๒
๔. มีโครงการ/กิจกรรม/ภาพถ่ายภาพน่ิงภาพเคลื่อนไหว ที่บ่งบอกเปรียบเทียบผลการประเมิน
วิเคราะห์เพื่อปรับปรุง พัฒนาให้พื้นท่ีเล่น/สนามเด็กเล่น และสภาพแวดล้อมภายนอกอาคารมี
ความปลอดภัย

| ๔๒ |

๑.๓.๔ จัดการสภาพแวดล้อมภายในอาคาร ครุภัณฑ์ อุปกรณ์ เครื่องใช้ให้ปลอดภัยเหมาะสมกับ
การใช้งานและเพียงพอ

ประเด็นพิจารณา
๑. สภาพแวดล้อมภายในอาคารมคี วามปลอดภยั
๒. ครุภัณฑ์ อุปกรณ์เคร่ืองใช้ปลอดภัย มีทะเบียนควบคุมตรวจสอบสม่าเสมอให้ใช้งานได้ครบถ้วน
ไมช่ ารุด และเปน็ ปัจจุบัน
๓. ติดตามประเมินการดาเนินงาน ข้อ ๑ และ ๒ สม่าเสมออย่างน้อยทุก ๓ เดือน และแก้ไขในส่วน
ท่มี ีโอกาสเกดิ อันตรายได้มากอย่างเรง่ ด่วน
๔. นาผลการประเมนิ วเิ คราะห์เพือ่ ปรับปรุง พฒั นา

รายละเอยี ดการพจิ ารณา(๑.๓.๔_๑, ๑.๓.๔_๒, ๑.๓.๔_๓, ๑.๓.๔_๔, ๑.๓.๔_๕)
จัดการสภาพแวดล้อมภายในอาคาร ครุภัณฑ์ อุปกรณ์ เครื่องใช้ให้ปลอดภัยเหมาะสมกับการใช้

งานและเพียงพอ หมายถึง การกาหนดมาตรฐานและการดาเนนิ งานเพื่อป้องกันอันตรายจากการตกจากที่สูง
เช่น ระเบียง บันได พ้ืนท่ีล่ืน การชนกระแทก โครงสร้างแหลมคม โครงสร้างหนัก เช่น ชั้นวางของ/ตู้ ล้มทับ
ไฟฟ้า การได้รับสารพิษ เช่น สีทาอาคาร น้ายาทาความสะอาดต่างๆ การขาดอากาศหายใจ เช่น เชือก เส้น
สายรัดคอ และอุบัตเิ หตุอนื่ ๆ

๑. การประเมินสภาพแวดล้อมภายในอาคาร ครุภัณฑ์ อุปกรณ์ เครื่องใช้ให้ปลอดภัยเหมาะสมกับ
การใช้งานและเพยี งพอ

๒. การจัดทาทะเบียนควบคุมตรวจสอบให้มีใช้งานครบถ้วน และคัดแยกของท่ีชารุดออกอย่างรา่งโโปปรรดดออยย่าา่คคดััดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
สมา่ เสมอเปน็ ปจั จบุ ัน

๓. ประเมินการดาเนินการ วิเคราะห์ความรุนแรง และความเสี่ยงท่ีจะเกิดอันตรายค้นหาแนวทาง
ปอ้ งกนั แกไ้ ข ที่สามารถปฏิบัติได้ หรอื ต้องขอความช่วยเหลอื

๔. นาผลการประเมิน มาปรับปรงุ พฒั นา

ขอ้ มูลประกอบการพิจารณา/ หลักฐานเชิงประจกั ษ์
มีร่องรอยทบี่ ง่ บอกว่าไดด้ าเนนิ การ
๑. มีแบบบันทึกการประเมินความปลอดภัยภายในอาคาร (แบบบันทึกที่ ๑.๓.๔)*๕ มีการจัดพ้ืนท่ี
ใชส้ อยและดาเนนิ การจัดการเปลยี่ นแปลงปจั จยั เส่ียงภายในอาคาร
๒. มีระบบประเมินความปลอดภัยโดยใช้แบบประเมินอุปกรณ์ ผลิตภัณฑ์ เครื่องใช้เพ่ือความ
ปลอดภัย (แบบบันทึกท่ี ๑.๓.๕)*๖ มีบันทึก จัดทาทะเบียน ครุภัณฑ์ อุปกรณ์เคร่ืองใช้ และการ
ตดิ ตั้งทีป่ ลอดภยั ตามนโยบาย และ มีบนั ทกึ การทาความสะอาดอย่างตอ่ เนอ่ื งสม่าเสมอ
๓. มที ะเบียนควบคุมตรวจสอบให้มใี ชง้ านครบถ้วน และการคดั แยกของทชี่ ารุดออกอย่างสม่าเสมอเป็นปัจจุบัน
๔. มีบันทึกการติดตามตรวจสอบการดาเนินการ และการค้นหาแนวทางป้องกัน แก้ไข ท่ีสามารถ
ปฏิบตั ิได้ หรือตอ้ งขอความชว่ ยเหลือ
๕. มีโครงการ/กิจกรรม/ภาพถ่ายภาพน่ิง ภาพเคลื่อนไหว ที่บ่งบอกเปรียบเทียบผลการประเมิน
วิเคราะห์เพ่ือปรับปรงุ พัฒนาให้สภาพแวดล้อมภายในอาคาร ครุภัณฑ์ อปุ กรณ์ และเคร่ืองใช้ให้
ปลอดภัยเหมาะสมกับการใชง้ านและเพียงพอ

| ๔๓ |

๑.๓.๕ จดั ให้มีของเล่นทีป่ ลอดภัยได้มาตรฐาน มจี านวนเพยี งพอ เหมาะสมกับวัยและพฒั นาการ

ประเด็นพจิ ารณา
๑. ของเลน่ ปลอดภยั ตามมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) และเหมาะสมตามพฒั นาการของเด็กตามวัย
๒. มที ะเบียนควบคมุ ตรวจสอบสมา่ เสมอใหม้ ีจานวนเพยี งพอเหมาะสมกับวัยและพัฒนาการของเด็ก
และมีความสะอาดใชง้ านไดค้ รบถว้ นไมช่ ารดุ และเปน็ ปจั จบุ ัน
๓. ติดตามประเมินการดาเนินงาน ข้อ ๑ และ ๒ สม่าเสมออย่างน้อยทุก ๓ เดือน และแก้ไขในส่วน
ทีม่ ีความเสีย่ งสูงต่อการเกิดอันตราย
๔. นาผลการประเมินวิเคราะหเ์ พอื่ ปรบั ปรงุ /พัฒนาการจดั หา และบารุงรกั ษาอย่างตอ่ เนือ่ ง

รายละเอยี ดการพิจารณา(๑.๓.๕_๑, ๑.๓.๕_๒, ๑.๓.๕_๓)
๑. การจัดหาของเล่นท่ีปลอดภัยตามมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) ให้มีจานวนเพียงพอเหมาะสม
กับวัยและพัฒนาการของเด็ก โดยประเมินถึงความปลอดภัยของของเล่น และดูแลทาความ
สะอาดอย่างสมา่ เสมอ
๒. การจัดเก็บตรวจสอบของเล่น คัดแยกของเล่นท่ีชารุดออก และดูแลทาความสะอาดอย่าง
สม่าเสมออย่างนอ้ ยเดือนละ ๒ ครัง้
๓. ประเมินการดาเนินงาน วิเคราะห์ความรุนแรง และความเส่ียงที่จะเกิด ค้นหาแนวทางป้องกัน
แกไ้ ข ทีส่ ามารถปฏิบัติได้ หรือตอ้ งขอความช่วยเหลอื
๔. นาผลการประเมิน มาปรบั ปรุง พัฒนา

ร่าง โโปปรรดดออยย่า่าคคัดดั ลลออกกหหรรอื อื เเผผยยแแพพรร่ ่

ขอ้ มูลประกอบการพจิ ารณา/หลักฐานเชงิ ประจกั ษ์
มีร่องรอยท่บี ง่ บอกว่าได้ดาเนนิ การ
๑. มีการประเมนิ ของเลน่ และจัดหาของเลน่ ท่ีปลอดภัย (แบบบันทึกท่ี ๑.๓.๖)*๗ มีบัญชีแสดงจานวน
ของเลน่ ท่เี พียงพอเหมาะสมกับวยั และพฒั นาการ
๒. มีบันทึกการจัดเก็บตรวจสอบของเล่น คัดแยกของเล่นท่ีชารุดออกแทงจาหน่าย และการดูแล
ทาความสะอาดอย่างต่อเนอ่ื งสม่าเสมออย่างน้อยเดอื นละ ๒ คร้ัง
๓. มีแบบบันทึกผลิตภัณฑ์ของเล่นของใช้อันตราย (แบบบันทึก ที่ ๑.๓.๗)*๘ เพ่ือการประเมิน
วเิ คราะห์ความเส่ียงความรุนแรง และค้นหาแนวทางป้องกัน แก้ไข ท่ีสามารถปฏิบัติได้ หรือต้อง
ขอความช่วยเหลือ
๔. มีโครงการ/กิจกรรม/ภาพถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคล่ือนไหว ท่ีบ่งบอกเปรียบเทียบผลการประเมิน
วเิ คราะห์เพือ่ ปรบั ปรงุ พฒั นา

๑.๓.๖ ส่งเสริมใหเ้ ดก็ ปฐมวยั เดนิ ทางอย่างปลอดภยั

ประเดน็ พิจารณา
๑. สารวจการเดินทางของเด็กและวางแผนการดาเนินงานเพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการเดินทาง
ของเดก็
๒. ให้ความรู้ สร้างวนิ ัยและฝึกทกั ษะเด็กในการเดนิ ทางไป-กลับอยา่ งปลอดภัย

| ๔๔ |

๓. ปรับปรุงโครงสร้างและการปฏิบัติเพื่อสร้างเสริมความปลอดภัยและป้องกันการบาดเจ็บในการ
เดนิ ทางของเดก็

๔. สร้างความตระหนักและใหค้ วามรู้กับผ้ปู กครองและชุมชน เพ่ือรว่ มกันสนับสนุนใหเ้ ด็กเดนิ ทางได้
อย่างปลอดภยั

๕. มีการประเมนิ ผลการดาเนินงานและพัฒนาปรบั ปรุง

รายละเอยี ดการพจิ ารณา (๑.๓.๖_๒)
ส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยเดินทางอย่างปลอดภัย หมายถึง ส่งเสริม สนับสนุน ให้เด็กเดินทางโดย

ปลอดภัย เช่น การเดินทางโดยทางเท้าจะต้องเดินทางกับผู้ใหญ่ไม่เดินทางโดยลาพัง โดยรถจักรยานต้องมี
การป้องกันเท้าเข้าซี่ล้อโดยรถจักรยานยนต์เด็กต้องสวมหมวกนิรภัย ทางน้าต้องสวมเส้ือชูชีพโดยรถยนต์
แนะนาให้ใช้ที่น่ัง นิรภัยให้เหมาะสมตามวัย เดินทางโดยรถรับส่ง รถรับส่งต้องถูกต้องตามระเบียบของกรม
ขนสง่ ทางบก

๑. สารวจการเดินทางของเด็กและการวางแผนการดาเนินงานเพ่ือให้เกิดความปลอดภัยในการ
เดินทาง ของเด็ก

๒. การใหค้ วามรู้ การสร้างวนิ ยั และการฝกึ ทักษะเด็กในการเดนิ ทางไป-กลบั อย่างปลอดภัย
๓. ปรับปรุงโครงสร้างการเดินทาง และการปฏิบัติเพ่ือสร้างเสริมความปลอดภัยและป้องกันการ

บาดเจบ็ ในการเดินทางของเด็ก
๔. การสร้างความตระหนักและให้ความรู้กับผู้ปกครองและชุมชน เพ่ือร่วมกันสนับสนุนให้เด็ก

เดินทางไดอ้ ยา่ งปลอดภัย
๕. การประเมินผลการดาเนนิ งานและพัฒนาปรบั ปรงุร่างโโปปรรดดออยย่าา่คคัดดัลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่่

ขอ้ มูลประกอบการพิจารณา/หลักฐานเชิงประจกั ษ์
มีรอ่ งรอยทีบ่ ง่ บอกวา่ ไดด้ าเนินการ
๑. แบบประเมินการเดนิ ทางการใชพ้ าหนะท่ีปลอดภยั ของเด็ก (แบบบนั ทกึ ที่ ๑.๓.๘)*๙
๒. การให้ความรู้ การสรา้ งวนิ ัยและการฝกึ ทักษะเด็กในการเดนิ ทางไป-กลบั อยา่ งปลอดภัย
๓. การปรบั ปรงุ โครงสร้างการเดินทาง และการปฏิบัติเพ่ือสร้างเสรมิ ความปลอดภัยและป้องกันการ
บาดเจ็บในการเดินทางของเด็ก
๔. การสร้างความตระหนักและให้ความรู้กับผู้ปกครองและชุมชน เพ่ือร่วมกันสนับสนุนให้เด็ก
เดินทางไดอ้ ย่างปลอดภัย
๕. การประเมนิ ผลการดาเนินงานและพัฒนาปรบั ปรงุ

๑.๓.๗ จัดให้มรี ะบบป้องกนั ภยั จากบุคคลทง้ั ภายในและภายนอกสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย

ประเดน็ พจิ ารณา
๑. มีระบบป้องกนั ภัยจากบุคคล ตรวจสอบการเข้า-ออก การรับและสง่ เด็ก
๒. สร้างความตระหนกั ให้บคุ ลากรทกุ ฝา่ ยในสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยเฝ้าระวังความปลอดภยั ของเด็ก
จากบุคคลทั้งภายในและภายนอกเมื่อพบสิ่งที่น่าสงสัยต้องรายงานให้ครูเวรประจาวันทราบเพื่อ
ป้องกันและแกไ้ ข

| ๔๕ |

๓. มีการบนั ทกึ และประเมนิ ผลการดาเนินงานตามแผน
๔. มีการนาผลจากการประเมนิ ไปพัฒนาและปรับปรุง

รายละเอียดการพิจารณา(๑.๓.๗_๑)
จัดให้มีระบบป้องกันภัยจากบุคคลทั้งภายในและภายนอกสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย หมายถึง

การจัดการให้มีการค้นหาภัยหรืออันตรายจากการกระทาของบุคคลอื่น มีการสารวจร่างกายเด็กเป้นประจา
ทุกวัน เม่ือมาถึงสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย และก่อนกลับบ้านมีบันทึกรอยบาดแผล จัดให้มีการรายงานเม่ือพบ
เห็นเด็กตกอย่ใู นสภาพท่ีต้องใหก้ ารช่วยเหลือเบ้ืองต้น ร้วู ิธีสอ่ื สารกับหน่วยฉุกเฉินทางการแพทย์รวมท้ังวิธกี าร
สง่ ตอ่ เด็ก

๑. มาตรการป้องกันภัยจากบุคคลอย่างเป็นระบบ การรับส่งเด็ก การตรวจสอบการเข้า-ออก
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย การเยี่ยมบ้าน การสารวจร่างกายเด็กเพ่ือตรวจดบู าดแผล หรือร่องรอย
ทีอ่ าจเกิดจากการกระทาของบุคคลอนื่ และเมอื่ เกิดการบาดเจ็บจากอุบตั เิ หตุทกุ คร้ังการรับส่งเด็ก

๒. การสร้างความตระหนักให้บุคลากรทุกฝ่ายในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเฝ้าระวังความปลอดภัย
ของเด็กจากบุคคลท้ังภายในและภายนอกเม่ือพบสิ่งท่ีน่าสงสัยต้องรายงานให้ครูเวรประจาวัน
ทราบเพือ่ ป้องกันและแก้ไข

๓. การตรวจสอบประเมินผลการดาเนินงานและนาข้อมูลมาบันทึก วิเคราะห์ หาแนวทางแก้ไข
ปอ้ งกนั

๔. การนาผลประเมินมาปรับปรุง/พฒั นา

ขอ้ มลู ประกอบการพจิ ารณา/หลกั ฐานเชิงประจักษ์รา่งโโปปรรดดออยยา่า่คคัดัดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
มีร่องรอยทบี่ ่งบอกวา่ ไดด้ าเนินการ
๑. มีการป้องกันภัยจากบุคคลอย่างเป็นระบบ มีแบบบันทึกการบาดเจ็บรายบุคคล (แบบบันทึกที่
๑.๓.๙)*๑๐ บันทึกการเย่ียมบ้านการรับส่งเด็ก การตรวจสอบการเข้า-ออกสถานพัฒนาเด็ก
ปฐมวัย การเย่ยี มบ้าน การบันทึกการสารวจรา่ งกายเด็กเพื่อตรวจดูบาดแผล หรือร่องรอยที่อาจ
เกดิ จากการกระทาของบคุ คลอน่ื และเมื่อเกิดการบาดเจ็บจากอบุ ตั ิเหตทุ ุกครั้ง
๒. มีการสร้างความตระหนักให้บุคลากรทุกฝ่ายในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเฝ้าระวังความปลอดภัย
ของเด็กจากบุคคลทั้งภายในและภายนอกเมื่อพบสิ่งที่น่าสงสัยต้องรายงานให้ครูเวรประจาวัน
ทราบเพอ่ื ปอ้ งกนั และแกไ้ ข
๓. มีรายงานการประเมินผล วิเคราะห์ความเสี่ยงโดยพิจารณาผลลัพธ์ท่ีจะเกิดข้ึนว่ามีความรุนแรง
อย่างไร และโอกาสที่จะเกิดข้ึนว่ามากหรือน้อย ที่จะนามาปรับปรงุ พัฒนากิจกรรม เพ่ือส่งเสริม
ให้เด็กปลอดภยั ตอ่ ไป
๔. มีโครงการ/กิจกรรม/ภาพถ่ายภาพน่ิง ภาพเคลื่อนไหว ที่บ่งบอกเปรียบเทียบผลการประเมิน
วิเคราะหเ์ พ่อื ปรับปรงุ และพฒั นา

๑.๓.๘ จัดใหม้ ีระบบรบั เหตฉุ ุกเฉิน ป้องกันอัคคภี ยั /ภยั พิบตั ิตามความเสย่ี งของพนื้ ท่ี

ประเด็นพิจารณา
๑. แผนฝึกซอ้ มอพยพหนีไฟ

| ๔๖ |

๒. ฝกึ ซ้อมแผนอพยพใหก้ บั บคุ ลากรและเด็กทุกคนเสมือนเกดิ เหตจุ ริงอยา่ งนอ้ ยปีละ ๒ ครงั้
๓. มีการตรวจสอบประเมนิ ผลการดาเนนิ การ
๔. นาผลประเมนิ มาปรบั ปรุง/พัฒนา

รายละเอียดการพจิ ารณา
จัดให้มีระบบรับเหตุฉุกเฉิน ป้องกันอัคคีภัย/ภัยพิบัติตามความเส่ียงของพ้ืนที่ หมายถึง มีแผนรับ

ภัยฉุกเฉิน/ภัยพิบัติ จัดการฝึกซ้อมแผนประจาปี มีการติดตั้งอุปกรณ์ มีระบบสัญญานเตือนภัย มีหมายเลข
โทรศัพทห์ น่วยงานในพ้ืนท่ีเมอ่ื เกดิ เหตุฉุกเฉนิ และระบบสง่ ต่อ

๑. ดาเนนิ การจัดทาแผนฝกึ ซ้อมอพยพหนีไฟ สารวจพ้ืนท่ี ตดิ ตง้ั อปุ กรณ์
๒. บุคลากรต้องได้รับการฝึกอบรม และมีการฝึกซ้อมแผนอพยพให้กับบุคลากรทุกคน/เด็กทุกคน

เสมอื นเกดิ เหตุ จริงอย่างนอ้ ยปลี ะ ๑ ครัง้
๓. มกี ารตรวจสอบประเมนิ ผลการดาเนินการ
๔. นาผลประเมนิ มาปรบั ปรุง/พัฒนา

ขอ้ มลู ประกอบการพิจารณา/หลกั ฐานเชงิ ประจักษ์(๑.๓.๘_๑, ๑.๓.๘_๒)
มรี อ่ งรอยท่บี ง่ บอกวา่ ไดด้ าเนนิ การ
๑. มีแบบประเมินระบบอัคคีภัย (แบบบันทึกท่ี ๑.๓.๑๐)*๑๑ มีแผนอพยพหนีไฟ อุปกรณ์ดับเพลิงใน
สภาพพร้อมใชง้ านและจานวนเพียงพอ บนั ทึกการตรวจเชค็ นา้ ยาดับเพลิง
๒. บุคลากรเขา้ รบั การฝึกอบรมการจัดทาแผนและการฝกึ ซ้อมอพยพ มีการฝึกซ้อมแผนอพยพให้กับ
บคุ ลากรทกุ คน/เดก็ ทุกคนเสมอื นเกิดเหตุจริงอยา่ งน้อยปลี ะ ๑ คร้ังรา่งโโปปรรดดออยยา่่าคคัดดัลลออกกหหรรือือเเผผยยแแพพรร่่
๓. มีการประเมนิ ผลการดาเนินการ
๔. มีโครงการ/ กิจกรรม/ ภาพถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว ที่บ่งบอกเปรียบเทียบผลการประเมิน
วิเคราะห์เพอ่ื ปรบั ปรุงและพัฒนา

ตวั บง่ ชี้ ๑.๔ การจดั การเพือ่ ส่งเสรมิ สุขภาพและการเรียนรู้
๑.๔.๑ มีการจดั การเพือ่ สง่ เสริมสุขภาพ เฝ้าระวงั การเจรญิ เติบโตของเดก็ และดูแลการเจ็บป่วยเบ้ืองตน้

ประเดน็ พิจารณา
๑. จดั ให้มีอาหารท่ีเหมาะสม และเพียงพอตามวัยทกุ วนั
๒. จัดให้มีเครื่องชั่งน้าหนักและเคร่ืองวัดความยาว/ส่วนสูง ท่ีได้มาตรฐาน ติดต้ังถูกต้อง และมีการ
ฝึกใช้งานอย่างถกู วิธี
๓. ประเมินการเจริญเติบโตเป็นรายบุคคล อย่างถูกวิธี และมีการบันทึกข้อมูลน้าหนัก ส่วนสูงลงใน
กราฟการเจริญเติบโตเป็นรายบุคคลอยา่ งตอ่ เนือ่ งอย่างน้อยทุก ๓ เดอื น
๔. มียาและเวชภัณฑส์ ามญั ประจาบา้ นและอุปกรณท์ จี่ าเป็นสาหรับปฐมพยาบาลเบ้ืองตน้
๕. จดั ใหม้ ีการอบรมปฐมพยาบาลและฝกึ ชว่ ยชวี ติ เบ้ืองต้น (CPR)

| ๔๗ |

รายละเอยี ดการพจิ ารณา*๑๒
๑. จัดใหม้ ีอาหารทเ่ี หมาะสมและเพยี งพอตามวยั ทุกวัน
๒. จดั ให้มีเครื่องช่ังน้าหนักและเครื่องวัดความยาว/ส่วนสูง ท่ีได้มาตรฐาน และติดต้ังถูกต้อง มีคู่มือ
วิธีการติดต้ัง ช่ังน้าหนัก วัดความยาว/ส่วนสูง และการแปลผลการเจริญเติบโตมีการตรวจสอบ
เครอื่ งมอื อย่างนอ้ ยปลี ะ ๑ ครั้ง
๓. จัดใหม้ ีการบันทกึ ขอ้ มลู น้าหนกั ส่วนสงู และมกี ราฟการเจรญิ โตเปน็ รายบคุ คล
๔. จัดให้มีการอบรมการจัดอาหาร การตักอาหาร วิธีการติดตั้ง ช่ังน้าหนัก วัดส่วนสูง และการแปล
ผลการเจริญเติบโต
๕. จัดให้มียา เวชภัณฑ์ เครื่องมือและอุปกรณ์ที่จาเป็นสาหรับกรณีฉุกเฉินเบ้ืองต้นที่ใช้ในการปฐม
พยาบาลเด็ก

ข้อมูลประกอบการพจิ ารณา (๑.๔.๑_๑, ๑.๔.๑_๒, ๑.๔.๑_๓)
๑. มีเคร่ืองช่ังน้าหนักและเคร่ืองวัดส่วนสูงตามมาตรฐาน และควรใช้เคร่ืองชั่งน้าหนักท่ีมีความ
ละเอียด ๐.๑ กิโลกรัม และเคร่ืองวัดสว่ นสูงท่มี ีความละเอยี ด ๐.๑ เซนติเมตร
๒. เครื่องวดั สว่ นสูงแบบนอนสาหรับเด็กอายนุ ้อยกว่า ๒ ปี
๓. กราฟน้าหนักตามเกณฑ์อายุ ความยาว/ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ และน้าหนักตามเกณฑ์ความยาว/
สว่ นสงู ตามเพศเปน็ รายบุคคล
๔. หลักฐานแสดงการจัดทาบนั ทึกการตรวจสอบเคร่อื งมอื
๕. หลกั ฐานแสดงการอบรม
๖. รายการยา เวชภณั ฑ์ เครื่องมอื อุปกรณ์ท่จี าเปน็ร่างโโปปรรดดออยยา่่าคคัดัดลลออกกหหรรอือืเเผผยยแแพพรร่่
๗. การบนั ทึกขอ้ มูลนา้ หนักและสว่ นสูง และการแปลผลการเจริญเติบโต
๘. รายการอาหารย้อนหลงั ๑ เดือน และลว่ งหนา้ ๑ เดอื น

๑.๔.๒ มีแผนและดาเนินการตรวจสุขอนามัยประจาวัน ตรวจสุขภาพประจาปี และป้องกันควบคุม
โรคตดิ ตอ่

ประเด็นพจิ ารณา
๑. มกี ารตรวจสุขภาพอนามัยและรอ่ งรอยการบาดเจบ็ ประจาวัน
๒. สนับสนุน/จัดการตรวจสขุ ภาพประจาปีโดยบคุ ลากรทางการแพทยอ์ ย่างน้อยปลี ะ ๑ ครง้ั
๓. มีการตรวจสอบประวัตกิ ารไดร้ ับวัคซนี ตั้งแต่แรกรบั และทุก ๖ เดือน*๑๓
๔. มมี าตรการและกจิ กรรมป้องกนั และแกไ้ ขเม่ือเกิดโรคติดตอ่ ขน้ึ รวมท้ังเก็บข้อมลู ของโรคตดิ ต่อ

รายละเอยี ดการพจิ ารณา(๑.๔.๒_๑, ๑.๔.๒_๒, ๑.๔.๒_๓)
๑. มกี ารตรวจสขุ อนามัยประจาวัน
สังเกตความผิดปกติของเด็กตั้งแต่แรกรับ เช่น มีไข้ ไอ น้ามูก ผ่ืนตามตัว เป็นต้น รีบแจ้ง

ผปู้ กครองมารับไปพบแพทย์หรือเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข รวมทั้งให้คาแนะนาในการดูแลเด็กแก่ผู้ปกครอง และ
บันทึกการป่วยของเด็กในห้องเรียนทุกวัน*๑๔ ตามแบบคัดกรองอาการป่วยรายห้องเรียน*๑๕ กรณีตรวจคัด
กรองเด็กไม่พบอาการป่วยเมอื่ แรกรับ แต่มีอาการป่วยในเวลาต่อมาในขณะท่ีอย่ใู นสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั ให้

| ๔๘ |