วิเคราะห์หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓

วเิ คราะหห์ นังสอื เรียนรายวิชาภาษาไทย
ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ ๓

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

โดย
นางสาวธญั ญารตั น์ ฟองฤทธ์ิ

การวเิ คราะหห์ นังสือเรยี นรายวิชาภาษาไทยนี้เป็นสว่ นหนึง่ ของรายวิชา ED๑๐๓๓ วิวัฒนาการแบบเรียนไทย
หลกั สูตรศึกษาศาสตร์บัณฑติ สาขาวชิ าการสอนภาษาไทย
มหาวิทยาลัยมหามกฏุ ราชวิทยาลัย วทิ ยาเขตอสี าน
ปกี ารศึกษาศึกษา ๒๕๖๕

ก

คำนำ
การวเิ คราะห์หนงั เรยี นรายวชิ าภาษาไทยชนั้ ประถมศึกษาปีที่ ๓ เล่มน้ี เป็นรายงานการวเิ คราะห์
หนงั สอื เรียนรายวิชาภาษาไทยประถมศึกษาปีท่ี ๓ ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน
พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑ ซ่งึ เปน็ ส่วนหนง่ึ ของรายวิชา ED๑๐๓๓ วิวัฒนาการแบบเรียนไทย โดยรายงานเล่มนีม้ ี
วตั ถปุ ระสงค์เพอื่ เพื่อให้นักศึกษาได้ฝกึ วิเคราะหห์ นงั สอื เรียนรายวิชาภาษาไทยกบั หลักสูตรแกนกลางข้ัน
พน้ื ฐานพุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมงุ่ หวงั ให้เกดิ ความรู้ ความสามารถ ทักษะ เจตคติ และประสบการณ์
เกย่ี วกบั การจัดการเรยี นร้ใู นการประกอบวิชาชพี ครู ผู้รายงานได้เรียบเรียงผลของการทำงานเปน็ ทัง้ หมด
จำนวน ๕ บท ได้แก่ บทท่ี ๑ องค์ประกอบภายนอกของแบบเรียน, บทที่ ๒ องค์ประกอบภายในของ
แบบเรียน, บทที่ ๓ วเิ คราะห์ความสอดคล้องของเน้ือหากับหลักสตู ร (ตวั ชว้ี ัด), บทที่ ๕ วิเคราะห์ความ
สอดคลอ้ งกับกจิ กรรมและการประเมนิ ผลของ Benjamin Bloom, และ บทที่ ๕ วเิ คราะหข์ ้อดีและ
ข้อบกพร่องของแบบเรยี น
หวังวา่ รายงานเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อผ้ศู ึกษาแนวทางการเรยี นวชิ าชีพครู อย่างไรก็ดีอาจจะมี
ส่วนทีไ่ มค่ รบสมบูรณ์อยู่บ้าง ผูจ้ ัดทำรายงานขอน้อมรับคำแนะนำด้วยความเคารพยิ่ง

ลงชื่อ นางสาวธัญญารตั น์ ฟองฤทธิ์

ผจู้ ดั ทำรายงาน

ข

สารบัญ

เร่อื ง หน้า

คำนำ ก

สารบญั ข

องค์ประกอบในการวิเคราะห์หนังสือเรียนรายวชิ าภาษาไทย ๑

บทท่ี ๑ องคป์ ระกอบภายนอกของแบบเรียน ๒

๑.๑ ข้อมลู ทวั่ ไปของแบบเรียน ๒

๑.๒ ปกหนังสือ ๓

๑.๒.๑ ปกหน้าดา้ นนอก ๔

๑.๒.๒ ปกหน้าดา้ นใน ๔

๑.๒.๓ ปกรอง ๔

๑.๒.๔ ใบรองปกดา้ นหน้ ๕

๑.๒.๕ ปกรองด้านหลัง ๖

๑.๒.๖ ปกหลงั ด้านใน ๗

๑.๒.๗ ปกหลัง ๘

บทที่ ๒ องคป์ ระกอบภายในของแบบเรียน ๙

๒.๑ การวเิ คราะหเ์ น้ือหาแบบเรยี น ๙

๒.๒ รปู แบบการจัดแบ่งเน้อื หาแบบเรยี น ๒๐

๒.๓ ความถูกตอ้ งของเนื้อหา ๒๑

๒.๔ ภาพประกอบ ๒๔

๒.๕ ด้านการใชภ้ าษา ๒๔

๒.๖ ความเหมาะสมต้อการเรียนรู้ของผูเ้ รยี นและการจดั การเรียนรู้ของครู ๒๕

บทที่ ๓ วเิ คราะหค์ วามสอดคลอ้ งของเน้ือหากับหลักสตู ร (ตวั ชี้วัด) ๒๖

บทที่ ๔ วิเคราะห์ความสอดคลอ้ งกบั กิจกรรมและการประเมินผลของ Benjamin Bloom ๔๕

บทท่ี ๕ วิเคราะหข์ ้อดแี ละข้อบกพร่องของแบบเรียน ๘๕

บรรณานกุ รม ๘๖

๑

วเิ คราะหห์ นังสือเรียนรายวชิ าภาษาไทย
ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓

ตามหลักสูตรแกนกลางข้ันพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑

องค์ประกอบในการวิเคราะหห์ นังสอื เรียนรายวิชาภาษาไทย

๑. องค์ประกอบภายนอกของแบบเรียน ได้แก่ข้อมูลท่ัวไปของแบบเรียน ปกหนังสือ สันหนังสือ
รองปก ส่วนประกอบที่สำคัญของหนังสือ แนวทางการใช้แบบเรียน การพิมพ์ตัวอักษรและสีสัน
การจัดระเบยี บการพมิ พ์ ภาพประกอบ กระดาษ และการเข้าเลม่ และราคา

๒. องค์ประกอบภายในของแบบเรียนได้แก่ การวิเคราะห์เนื้อหาแบบเรียน รูปแบบการจัดแบ่ง
เน้ือหาแบบเรียน ความถกู ตอ้ งของเนือ้ หา ภาพประกอบ การใชภ้ าษา ความยากง่ายของเน้อื หา

๓. วเิ คราะห์ความสอดคลอ้ งของเนื้อหากบั หลักสูตร (ตวั ชี้วัด)
๔. วเิ คราะหค์ วามสอดคลอ้ งกบั กจิ กรรมและการประเมินผลของ Benjamin Bloom
๕. วเิ คราะห์ขอ้ ดแี ละข้อบกพร่องของแบบเรียน

๒

๑.องคป์ ระกอบภายนอกของบทเรยี น
๑.๑. ขอ้ มลู ทั่วไปของแบบเรยี น

หนังสือเรียนรายวิชาพืน้ ฐานภาษาไทยชุด ภาษาเพื่อชวี ิต “ภาษาพาที” ระดับชั้นประถมศึกษาปี
ท่ี ๓ จดั พิมพ์โดยองค์การคา้ ของ สกสค. โรงพมิ พส์ กสค. ลาดพร้าว

จำนวนหน้า : จำนวนหนา้ เนอื้ หา ๒๒๗

ชนิดของกระดาษทีใ่ ช้ : หน้าปกใช้กระดาษแข็งอาร์ตมนั
เน้อื ที่ใช้ : การดาษฝอกขาว
ลักษณะการเข้าเล่ม : ใช้วิธีการเย็บเล่มด้วยสันกาวเย็บเล่ม มีความเรียบร้อย แข็งแรง ทนทาน
และคงทนตอ่ การใช้งาน

๓

๑.๒ ปกหนงั สือ ชอ่ื หนังสือ
๑) ปกดา้ นนอก

ตรากระทรวง

รูปภาพ

ระดับชน้ั

หลักสูตร ราคา

ปกด้านนอกของหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชีวิต ภาษาภาทีช้ัน
ประถมศึกษาปีท่ี ๓ มีการพิมพ์ปกหลากหลายสี โดยมีรูปภาพเด็ก ๖ คนและภูเขาเป็นพื้นด้านหลัง
ประกอบ ซง่ึ จัดพิมพ์ด้วยกระดาษแขง็ อาร์ตมนั

ด้านบนและด้านล่างของปกจะเป็นข้อมูลเบื้องต้นของหนังสือ ดานบนสุดโดยประกอบด้วยตรา
สัญลักษณ์กระทรวงศึกษาธิการ ถัดมาเป็นตัวตัวอักษรที่มีขนาดเล็กน้ำคำว่าว่า “รายวิชาพื้นฐาน
ภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชีวิต” ส่วนบรรทัดต่อมาจะเป็นตัวหนังสือใหญ่สีชมพูและเขียวทำให้ตัวหนังสือ
สะดุดตาและชัดเจน โดยระบุคำว่า “ภาษาพาที” ถัดลงมาอีกจะเป็นตัวอักษรที่มีขนาดเล็กสีน้ำเงินโดย
ระบุคำว่า “ชั้นประถมศึกษาปีท่ี๓” ถัดลงมาเป็นชื่อกลุ่มสาระที่เป็นตัวอักษรสีน้ำเงินขนาดเล็กและราคา
ของหนังสือ

สรุป โดยรวมแล้วหน้าปกมีความเหมาะสมเนื่องจากมีตัวหนังสือขนาดใหญ่และชัดเจนเหมาะ
สำหรับผ้เู รียนในช้นั ประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ เป็นหนา้ ปกทีร่ ะบุขอ้ มลู ไว้อย่างครบถว้ นไม่ขาดองค์ประกอบใด ๆ
ท่จี ำเปน็ ขนาดตวั อกั ษรเลก็ ใหญต่ ามความสำคัญนอกจากนี้รปู ภาพประกอบได้น่าสนใจอกี ด้วย

๔

๒) ปกดา้ นใน
เป็นหน้าวา่ ง

๓)ปกรอง ประกอบดว้ ยขอ้ มูลทค่ี ล้ายคลึงกับหนา้ ปกดังน้ี

ตราครุฑ

รายวิชา ชื่อหนังสอื
ระดับชั้น
กลุ่มสาระ
หลกั สูตร สังกดั

๑.ตราครฑุ
๒.ช่ือแบบเรยี น : ภาษาพาที
๓.ระดับชน้ั : ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๓
๔.รายวชิ า : รายวชิ าข้นั พืน้ ฐาน
๕.กลมุ่ สาระ : ภาษาไทย
๖.หลักสตู ร : หลักสูตรแกนกลาง พุทธศกั ราช ๒๕๕๑
๗.สังกัดของหนังสอื : สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน

๕

๔) ใบรองปกด้านหน้า ประกอบดว้ ยขอ้ มลู ดังน้ี

๑.ช่อื แบบเรยี น : ภาษาพาที
๒.ระดับชนั้ : ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓
๓.กลมุ่ สาระการเรียนรู้ : ภาษาไทย
๔.หลักสูตร : หลักสูตรแกนกลาง พทุ ธศักราช ๒๕๕๑
๕.ชอ่ื ผถู้ ือลิขสทิ ธิ์ : สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน
๖.ท่อี ยู่ผ้ถู ือลิขสิทธ์ิ : กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ถนนราชดำเนนิ นอก เขตดุสติ กรงุ เทพฯ ๑๐๓๐๐
๗.เบอรโ์ ทรศพั ทแ์ ละโทรสารของผถู้ อื ลขิ สทิ ธิ์ : ๐ ๒๖๒๕ ๕๓๔๓
๘.ตัวเลขประจำหนังสอื สากล : ISBN 978-974-01-9866-6
๙.จำนวนครัง้ ทพ่ี มิ ์ : พิมพ์ครง้ั ท่ีหนึง่ พ.ศ.๒๕๕๕
๑๐.จำนวนเล่มท่ีพมิ พ์ : ๖๕๐,๐๐๐ เล่ม
๑๑.ช่อื สำนักพมิ พ์ : องค์การค้าสกสค. โรงพมิ พ์สกสค. ลาดพร้าว
๑๒.ท่ีตงั้ สำนกั พมิ พ์ : ๒๒๕๙ ถนนลาดพร้าว แขวนสะพานสอง เขตวังทองหลาง
กรงุ เทพมหานคร ๑๐๓๑๐
๑๓.เบอรโ์ ทรสำนกั พิมพ์ : ๐ ๒๕๓๘ ๓๐๓๓ , ๐ ๒๕๑๔ ๑๐๓๓
๑๔.เบอรโ์ ทรสาร : ๐ ๒๕๓๙ ๙๙๕๖
๑๕.แหล่งข้อมลู อินเทอรเ์ น็ต : www.suksapan.or.th

๖

๕) ปกรองดา้ นหลงั

ประกอบด้วยคณะผู้จัดทำหนังสือ และอีกหน้าหนึ่งเป็นใบอนุญาตใช้สื่อการเรียนรู้ใน
สถานที่ ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่จำเป็นต้องมีสำหรับหนังสือเรียน จึงจะสามารถนำมาใช้ใช้ใน
โรงเรยี นได้โดยแสดงเนอ้ื หาในใบอนุญาตไวอ้ ยา่ งชดั เจน ทำให้แบบเรียนนา่ เชอื่ ถอื

๗

๖.ปกหลงั ดา้ นใน บอกรายละเอียดช่ือหนังสอื เรยี นรายวชิ าพื้นฐานภาษาไทยระดบั ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๓
ดังนี้

๑.หนังสือเรียน ชุด ภาษาเพ่ือชีวติ ภาษาพาที
๒.หนังสือเรยี น ชุด ภาษาเพอื่ ชวี ติ วรรณคดีลำนำ
๓.แบบฝึกหัด ชดุ ภาษาเพอ่ื ชวี ติ ทกั ษะภาษา
๔.หนังสอื เรียน ชุด ภาษาเพอ่ื ชวี ติ วรรณกรรมปฏิสัมพนั ธ์ ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี ๑-๓
๕.แบบฝึกหัด ชุด ภาษาเพอ่ื ชวี ติ ทกั ษะปฏิสมั พันธ์ ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ ๑-๓

๘

๗.ปกหลัง ใช้กระดาษอาร์ตมันชนิดเดียวกับปกหน้า พิมพ์สี่ม่วงอ่อนเต็มแผ่นมีรูปภาพเล็ก ประกอบด้วย
ข้อมูลดังน้ี

๑.รหัสราคา และจำนวนแสดงราคากำกับ : รหัสราคา และราคา ๗๑ บาท
๒.ชื่อท่อี ยู่สำนกั พิมพ์ : ศกึ ษาภัณฑพ์ าณชิ ย์ สกสค. ลาดพรา้ ว
๓.ชอ่ื ผู้พิมพ์และผู้โฆษณา : นายอดลุ ย์ บุสสา
๔.ตราสำนักพมิ พ์
๕.ตราสำนักพมิ พ์เว็บไซตส์ ำนกั พมิ พ์ : www.suksapan.or.th

๙

๒.องค์ประกอบภายในของแบบเรยี น

๒.๑ การวิเคราะหเ์ น้ือหาแบบเรยี น

เนอื้ หาแบบเรยี นแบง่ ออกบทนำจำนวน ๑ บทและบทเรยี นเป็นจำนวน ๑๖ บท

บทนำ ทกั ษะการใชภ้ าษา

บทนำมีเนื้อหาเกี่ยวกับการใช้ทักษะภาษาจากการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด
พร้อมกบั ผสมผสานความเข้าใจของลักษณะภาษาไทย ตระหนกั รับรูใ้ นความงามของภาษา ภมู ิปัญญาทาง
ภาษา กระบวนการคิดและบูรณาการ เพื่อนำไปสู่การเรียนรู้ด้วยตนเองและกระตุ้นความสนใจ สามารถ
พัฒนาทักษะทางภาษาที่เหมาะสมกับช่วงวัย เป็นพื้นฐานการคิดเชื่อมโยงในการเรียนรู้กลุ่มสาระการ
เรียนรู้กลุ่มอื่น ปลูกฝังวัฒนธรรมทางภาษา ความเป็นไทย ความเป็นคนดีของสังคมไทยและสังคมโลก
รวมทัง้ การนำความรู้และความคิดไปเปน็ แนวทางในการดำเนินชวี ิตต่อไป

บทที่ ๑ การปฏิบัติการสายลบั จิ๋ว

๑) บทวเิ คราะห์ นำเขา้ ส่บู ทเรยี นดว้ ยคำประพนั ธ์กาพย์ยานี 11 ดงั น้ี

บทน้ีชีใ้ ห้เห็น ทำงานเปน็ ย่อมเกนิ ผล

คำสุภาพจับใจคน มหี รอื จนคนเหมือนกนั

ทวบทวนอักษรไทย เสยี งสระใดจำให้มนั่

วรรณยุกต์ลว้ นสำคญั ห้าเสียงน้ันดั่งงดนตรี

๑.๑)อ่านเนื้อหาเรื่องการปฏิบัตกิ ารสายลับจิ๋ว จากนั้นเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนดว้ ยการ

ชี้ให้เห็นว่าการทำงานร่วมกันเป็นทีม การรับฟังข้อคิดเห็นจากคนอื่น การมีน้ำใจและมีมารยาท

ตอ้ งปฏิบัติอย่างไรงานที่ทำจงึ จะออกมาสำเร็จ

๑.๒) อ่านเสริม จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการป้องกันตัวของมดดำและมดแดง
โดยจะอธิบายว่ามดแดงและมดดำมีขนาดลำตัวยาวเท่าไหร่ อาศัยอยู่บริเวรไหนและเวลาถูกโจมตีจ ะ
ป้องกันตวั อย่างไรโดยปิดทา้ ยด้วยบทอาขยานบทเอ๋ยมดน้อย

๑.๓) อ่านเพ่ิม เติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกยี่ วกับความหมายของคำศัพทต์ ่าง ๆ และ
คำอ่านของคำนั้น ๆ

๑๐

วรรณยกุ ต์ ๑.๔) อธิบายเพิ่มเติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการทวบทวนพยัญชนะ สระ และ
น้จี บแลว้ ๑.๕) กิจกรรม มีเน้ือหาเกยี่ วกับกิจกรรมต่าง ๆ ทค่ี รูตอ้ งให้นักเรียนทำหลงั จากเรียนบท

บทท่ี ๒ แต่เด็กซ่ือไว้

๑) บทวเิ คราะห์ นำเขา้ ส่บู ทเรยี นด้วยคำประพนั ธ์กาพย์ยานี 11 ดงั น้ี

บทน้ีมสี าระ ม่ันสัจจะซอื่ ตรงไว้

เตบิ โตเปน็ ผ้ใู หญ่ คนรกั ใครและเชอื่ ถอื

คำมตี วั สะกด ท่กี ำหนดในหนังสือ

เสียงสระหมน่ั ฝกึ ปรอื รูปนั้นหรือแปลกเปลย่ี นไป

๑.๑) อ่านเน้อื หาเร่ืองแต่เด็กซือ่ ไว้ เข้าสู่บทเรียนดว้ ยการชี้ใหเ้ ห็นถึงความซื่อสัตย์ที่มีต่อ

ตนเองและผู้อื่น และการทำความดีความชั่ววา่ การทำความชั่วนั้นมันง่ายกว่าทำความดีเพราะสิ่งรอบตัวนี้

สามารถทำให้เราทำชั่วได้ง่าย แต่การทำความดีนั้นมันยากเพราะมันมักจะมีอุปสรรคมาขัดขวางตลอดทำ

ใหเ้ ราลม้ เลกิ ความคิดทจ่ี ะทำความดี

๑.๒) อ่านเสริมเรื่องเทพารักษ์กับคนตัดไม้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับนิทานอิสปเรื่อง

เทพารักษ์กับคนตัดต้นไม้ โดยจะกล่าวถึงความซื่อสัตย์ของคนตัดต้นไม้ที่ทำขวานหลุดมือตกลงไปในน้ำ

และตนว่ายนำ้ ไมเ่ ป็น จึงทำได้แค่กอดเข่าร้องไห้อยู่ข้างริมธารเทพารักษ์ท่ีอยู่แถวน้นั เกิดความสงสารจึงมา

ปลอบใจ แล้วก็ลงไปงมเอาขวานทองและขวานเงินขึ้นมาให้ ชายผู้นั้นเห็นว่าไม่ใช่ขวานของตนจึงตอบ

ปฏเิ สธไม่รับไป เทพารกั ษจ์ งึ งมเอาขวานเลก็ เลม่ ทต่ี กขน้ึ มาให้ เมอื่ เห็นวา่ ขวานเล่มนนั้ เปน็ ของตนคนตัดไม้

จึงรับไป เมื่อเห็นวา่ ชายคนตดั ไม้คนนั้นซ่ือสัตย์จึงมอบทัง้ ขวานเงนิ และขวานทองให้ ต่อมามีชายคนตดั ไม้

อกี คนได้ทำขวานตกเทพารักษจ์ ึงลงไปงมขวานทองและขวานเงนิ มาใหโ้ ดยความโลมากชายผู้น้นั จึงบอกว่า

ขวานทั้งเล่มนั้นเป็นของตน เทพารักษ์เห็นว่าชายคนตัดไม้ผู้นี้กล่าวความเท็จจึงหายตัวไปพร้อมกับขวาน

ทง้ั สองเลม่ ในมอื

๑๑

๑.๓) อ่านเพม่ิ เติมความหมาย จะมีเน้ือหาเก่ียวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และ
คำอ่านของคำนัน้ ๆ

๑.๔) อ่านเพม่ิ เตมิ ความรู้ จะมเี นื้อหาเกย่ี วกบั การทบทวนตัวสะกด สระเปล่ยี นรูป

๑.๕) กจิ กรรม มีเนื้อหาเกี่ยวกับกจิ กรรมต่าง ๆ ที่ครตู อ้ งให้นักเรียนทำหลังจากเรียนบท

นจี้ บแลว้

บทท่ี ๓ ปา่ นีม้ ีคุณ

๑) บทวเิ คราะห์ นำเข้าสบู่ ทเรียนดว้ ยคำประพนั ธ์กาพย์ยานี 11 ดังน้ี

บทนี้มีกฎเกณฑ์ ป่าชายเลนควรรักษา

แหล่งเพาะหอย ปู ปลา สตั ว์น้ำมาพกั อาศยั

ตวั สะกดมแี ปดแม่ ดูใหแ้ นอ่ า่ นอย่างไร

ความหมายของคำไซร้ ต่างกันไปคลา่ ยก็มี

๑.๑) อ่านเนื้อหาป่านีม้ ีคุณ เข้าสู่บทเรียนด้วยการนำเอาพระราชดำรัสในงสมเด็จ พระบรมราช

ชนนีพันปีหลวง เม่ือวนั ท่ี ๑๒ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ณ ศาลาดสุ ิดาลยั สวนจิตลดา ทรงมีพระราชดำรัสว่า

ปา่ ชายเลนนน้ั สำคญั อย่างไรและทำไมถึงควรรักษาอนรุ ักษ์ไว้ จากน้นั บทเรยี นโยงโดยการเล่าเร่ืองราวของ

เด็กโรงเรียนแห่งหนึ่งที่จะไปทัศนศึกษาที่ป่าชายเลน เพื่อศึกษาธรรมชาติของสัตว์น้ำและต้นไม้ที่ขึ้นอยู่

ตามปา่ ชายเลน

๑.๒) อ่านเสริมเรื่องป่าชายเลน บทอ่านเสริมนัน้ จะมเี น้ือหาเกี่ยวกับป่าชายเลนว่าอยู่ในบริเวณ

ใด มีดินลักษณะ แบบไหน พันธ์ไม้และสัตว์ที่สำคัญที่อาศัยในบริเวณนี้มีอะไรบ้าง และประโยชน์ของป่า

ชายเลน

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำนัน้ ๆ

๑.๔) อธบิ ายเพ่มิ เตมิ ความรู้ จะมเี นอื้ หาเกย่ี วกับมาตราตัวสะกด และความหมายของคำ

๑.๕) กจิ กรรม มเี นื้อหาเกีย่ วกบั กจิ กรรมต่าง ๆ ทค่ี รตู ้องใหน้ กั เรียนทำหลงั จากเรยี นบทนีจ้ บแลว้

๑๒

บทที่ ๔ อาหารดี ชีวติ มความสขุ

๑) บทวิเคราะห์ นำเข้าสบู่ ทเรียนด้วยคำประพนั ธ์กาพย์ยานี 11 ดังนี้

บทนชี้ ี้เฉพาะ อาหารเหมาะเสรมิ ร่างกาย

สขุ ภาพดีมีความหมาย แสนสบายท้งั กายใจ

การผนั วรรณยกุ ตน์ นั้ จำให้มั่นอาจพลาดได้

คำประไม่ประไซร้ ควรทราบไว้วิสรรชนยี ์

๑.๑) อ่านเนื้อหาเรื่องอาหารดีชีวิตีสุข เข้าสู่บทเรียนด้วยการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการ

ดูแลสุภาพ การออกกำลังกาย การทานอาหารเพื่อสุขภาพและอาหารท่ีมปี ระโยชนน์ ้ันมปี ระโยชน์อย่างไร

ตอ่ ร่างกายอยา่ งไร

๑.๒) อ่านเสริมเรื่องอาหารเพื่อสุขภาพ เนื้อมีเกี่ยวกับอาหารเพื่อสุขภาพว่ามีประโยชน์อ่างไร

และแบ่งออกเป็นกี่กลุ่ม

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำนน้ั ๆ

๑.๔) อธิบายเพิ่ม เติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการผันวรรณยุกต์ คำที่ประวิสรรชนีย์และไม่
ประวิสรรชนยี ์

๑.๕) กจิ กรรม มีเนอ้ื หาเกี่ยวกับกจิ กรรมต่าง ๆ ทค่ี รตู อ้ งให้นักเรียนทำหลงั จากเรยี นบทน้ีจบแล้ว

บทที่ ๕ ทำดี...อย่าหวน่ั ไหว

๑)บทวิเคราะห์ นำเขา้ สู่บทเรยี นดว้ ยคำประพนั ธ์กาพยย์ านี 11 ดงั น้ี

บทนี้ครูอาสา ชวนกนั มาเลา่ นิทาน

เด็กน้อยฝกึ เขียนอา่ น นำอาหารมาแบ่งปนั

คล้องจำคำสัมผัส บรรจงคัดคำนั้น

เรยี งรอ้ ยถ้อยจำนรรจ์ สี่คำพลันเป็นบทกลอน

๑.๑) อ่านคำประพันธ์เรือ่ งทำดอี ่าหวัน่ ไหว ลกั ษณะคำประพนั ธเ์ ปน็ แบบกลอน ๔ เข้าสู่เนื้อหา

บทเรียนด้วยการชี้ให้เห็นถงึ ความมีนำ้ ใจเพ่ือแผ่มีจติ อาสา และการที่ไม่นินทาวา้ ยร้ายผู้อื่นทำให้ผู้ฟังร้สู ึก

ไม่สบายใจ

๑๓

๑.๒) อา่ นเสริมเรื่องไตรตรองกอ่ นเช่ือ เนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องการไตร่ตรองก่อนจะเชื่อเรื่องใด
เรอ่ื งหนง่ึ เพราะบางเรอ่ื งที่เราเชือ่ ในแบบไม่ไตรตรองจะทำให้เราลำบากภายภาคหน้า

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน
ของคำนัน้ ๆ

๑.๔) อธิบายเพิ่ม เติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับคำคล้องจองและกลอนสีว่ ่ามีลักษณะอย่างไร
และมวี ธิ ีสงั เกตแบบไหน

๑.๕) กิจกรรม มีเนือ้ หาเกี่ยวกับกิจกรรมตา่ ง ๆ ทค่ี รตู อ้ งใหน้ ักเรียนทำหลังจากเรยี นบทนจ้ี บแลว้

บทที่ ๖ พลังงานคอื ชีวิต

๑) บทวิเคราะห์ นำเขา้ สู่บทเรียนดว้ ยคำประพนั ธ์กาพยย์ านี 11 ดังนี้

บทนี้มคี วามหมาย ทั้งหญิงชายตอ้ งชว่ ยกนั

ถนอมใช้พลังงานน้ัน ชพี สุขสนั ต์สะดวกสบาย

อกั ษรนำจำจงดี ควบกล้ำมีมากหลากหลาย

อ่านถกู อย่างแคบคาย คำขวญั ฉายแววเฉียบคม

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่องพลังงานคือชีวิต นำเข้าสู่บทเรียนด้วยการชี้ให้เห็นว่าการประหยัดพลังงาน

ต่าง ๆ จะชว่ ยทำใหเ้ ราลดค่ายใช้จา่ ยได้มากขึน้ อย่างเช่นเม่ือเราจะไปไหนมาไหนแลว้ ระยะทางไม่ไกลเราก็

ควรปั่นจักยานหรือเดินแทนการขับรถจักยานยนต์ หรือรถยนต์ และควรปิดน้ำและไฟก่อนออกจากห้อง

เพอ่ื ลดการใชพ้ ลงั งา

๑.๒) อา่ นเสริมเร่อื ง ใชโ้ ทรทศั น์ให้ประหยดั ค่าไฟฟา้ เน้ือหาจะเกย่ี วกบั ข้อควรปฏิบัติในการใช้
โทรทัศน์ให้ประหยัดค่าไฟฟ้าเช่น ปิดโทรทัศน์ทันทีที่ไม่มีคนดู ไม่ปรับจอโทรทัศน์ให้เกินความจำเป็น ไม่
เปิดโทรทศั น์หลายเคร่ืองเม่ือเปดิ ดูเร่อื งเดียวกันเป็นต้น

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน
ของคำนัน้ ๆ

๑.๔) อธบิ ายเพ่มิ เติมความรู้ จะมีเน้อื หาเกย่ี วกับการอา่ นคำที่เป็นอักษรควบกลำ้ การอ่านคำท่ี
เปน็ อกั ษรนำ การอา่ นคำแบบเรยี งพยางค์ การอ่านคำเลยี นอกั ษรนำ คำขวญั และการอา่ นคำขวัญ

๑๔

๑.๕) กิจกรรม มีเน้อื หาเก่ยี วกับกิจกรรมต่าง ๆ ที่ครตู อ้ งใหน้ ักเรยี นทำหลงั จากเรยี นบทนีจ้ บแลว้

บทท่ี ๗ ความฝันทีเ่ ป็นจรงิ ได้

๑) บทวิเคราะห์ นำเข้าสบู่ ทเรียนดว้ ยคำประพันธก์ าพยย์ านี 11 ดงั น้ี

บทน้ีชคี้ วามฝัน อาจมีวนั เปน็ จริงได้

ขอเพยี งจงตั้งใจ ม่งุ ม่ันไวใ้ หเ้ ตม็ ที่

หัดอ่านคำแปลกแปลก ฤ ฤา แยกหลายเสยี งมี

บนั บรร จำใหด้ ี คำไหนทีใ่ ช้ ร หัน (รร)

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่องความฝันเป็นจริงได้ เข้าสู่เนื้อบทเรียนโดยชี้ให้เห็นถึงความฝันของเด็กคน

หน่งึ และเม่ือเรามคี วามฝนั เรากต็ ้องพยามฝกึ ฝนเลา่ เรยี นจนเช่ยี วชาญความฝนั นั้นจงึ จะสำเรจ็ ได้

๑.๒) อ่านเสริมเรื่องมนุษย์กับการบิน เนื้อหาก็จะเกี่ยวกับมนุษย์และการบินตั้งแต่อดีตกาล

มนุษย์มีความใฝ่ฝันอยากจะบินเหมือนนก จึงได้พยามคิดค้นหาวิธีการต่าง ๆ เช่น หาปีกมาติดท่ีแขนแล้ว

กระพือแบบนก จนมีผู้จุดประกายการบินโดยมีเครื่องช่วย คือพี่น้องตระกูลไรท์ ได้พยามสร้างเครื่องร่อน

จนสำเร็จ ต่อมาจึงใช้เครื่องยนต์ และแสดงการบินด้วยอากาศยานที่ใช้เครื่องยนต์ควบคุมการบินจนเป็น

ผล หลังจากนน้ั กจิ การด้านการบินจึงเกิดขึ้นท่วั โลก

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำน้ัน ๆ

๑.๔) อธบิ ายเพิ่ม เติมความรู้ จะมเี นือ้ หาเก่ยี วกบั คำท่มี ี ฤ ฤา คำทใี่ ช้ บัน รร คำท่ีใช้ รร (ร หัน)
๑.๕) กิจกรรม มเี นื้อหาเก่ยี วกบั กิจกรรมต่าง ๆ ท่ีครตู อ้ งใหน้ กั เรียนทำหลงั จากเรียนบทน้ีจบแลว้

บทที่ ๘ ภูมิใจภาษาไทยของเรา

๑) บทวเิ คราะห์ นำเขา้ สูบ่ ทเรยี นดว้ ยคำประพนั ธ์กาพยย์ านี 11 ดังนี้

บทนชี้ ค่ี ุณค่า เรื่องภาษาน่าภูมิใจ

เรามภี าษาใช้ คู่ชาตไิ ทยมาเน่ินนาน

พ้องรปู และพอ้ งเสยี ง อกี สำเนยี งคำพ้นื บ้าน

บางคำก็งดอ่าน แม้เห็นเรยี งเคยี งกนั มา

๑๕

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่องภูมิใจภาษาไทยของเรา เข้าสู่บทเรียนโดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของ
ภาษาไทย และการปลูกฝั่งให้เยาวชนรกั และภูมิใจในภาษาของตน และเรียนรูก้ ารอา่ นการเขียนคำต่าง ๆ
ในภาษาไทยใหอ้ ยา่ งถูกต้อง

๑.๒) อ่านเสริมบทประพันธ์เรื่อง ในโลกนี้มีอะไรเป็นไทยแท้ ประพันธ์โดย หม่อมหลวงป่ิน
มาลากลุ เน้ือหาเกีย่ วกับคำในภาษาไทย

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน
ของคำน้ัน ๆ

๑.๔) อธิบายเพิ่ม เติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับ คำพ้องการสังเกตและการอ่านคำพ้อง การ
อ่านและการสงั เกตคำท่มี ีตัวอกั ษรท่ีไม่ออกเสยี ง ภาษาถน่ิ

๑.๕) กจิ กรรม มเี นอื้ หาเกี่ยวกับกิจกรรมต่าง ๆ ที่ครตู อ้ งใหน้ ักเรยี นทำหลงั จากเรยี นบทน้ีจบแล้ว

บทท่ี ๙ คดิ ไป รไู้ ป

๑) บทวิเคราะห์ นำเข้าส่บู ทเรียนดว้ ยคำประพันธ์กาพยย์ านี 11 ดงั นี้

บทนี้ขอบอกเลา่ กฬี าเก่าแต่นานมา

ทัว่ โลกส่งผกู้ ล้า เข้าแข่งขันประชันชัย

คำนีม้ ีทณั ฑฆาต แสดงอำนาจกักเสียงไว้

ฟงั อา่ นเรอ่ื งอะไร เลา่ ต่อได้ใจความดี

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่องคิดไป รู้ไป เข้าสู่บทเรียนโดยการชี้ให้เห็นการหมั่นศึกษาค้นหาความรู้อย่าง

สมำ่ เสมอจะทำใหเ้ ราสามารถรเู้ ท่าทนั ส่ิงตา่ ง ๆ รอบตัว และคนเราเกง่ ไม่เหมอื นกันจงึ ต้องอาศยั ซ่งึ กันและ

กนั อยูเ่ สมอ และเด็กพเิ ศษนน้ั ก็เป็นคนปกตเิ หมือนกับเราทุกคนเพยี งแคเ่ ขาอาจจะคิดและประมวลผมช้าง

และเดก็ พิเศษบางคนก็เกง่ มากกว่าเด็กปกตเิ สียอีก

๑.๒) อ่านเสริมเรื่องพาราลิมปิกเกมส์ เนื้อเรื่องเกี่ยวกับประวัติและสาเหตุของการจัดการ

แข่งขันพาราลิมปิกหรือกีฬาของผู้พิการ ซึ่งได้จัดการแข่งขันครั้งแรกที่กรุงโรม เมืองหลวงประเทศอิตาลี

เม่อื ปี ค.ศ. ๑๙๖๐ (พ.ศ. ๒๕๐๓)

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำน้ัน ๆ

๑.๔) อธบิ ายเพ่ิม เตมิ ความรู้ จะมเี นอ้ื หาเก่ยี วกับคำที่มเี ครื่องหมายทัณฑฆาต การเล่าเรื่องจาก

การฟังและการอ่าน ขอ้ ปฏบิ ตั ิและวธิ ีการเล่าเรื่องจากการฟงั และการอ่าน

๑๖

๑.๕) กิจกรรม มีเนอื้ หาเก่ียวกับกจิ กรรมต่าง ๆ ทค่ี รตู ้องให้นักเรยี นทำหลงั จากเรยี นบทนจ้ี บแล้ว

บทที่ ๑๐ นอกเมอื ง...ในกรุง

๑) บทวิเคราะห์ นำเขา้ สบู่ ทเรยี นดว้ ยคำประพันธก์ าพย์ยานี 11 ดงั นี้

บทนม้ี ขี ้อคิด หลานตวั นดิ ตามอามา

เข้ากรุงยงุ่ นักหนา เหน็ รถลามาล้นหลาม

คำเรยี กคน พชื สัตว์ สงิ่ ของจัดเปน็ คำนาม

คำขยายช่วยเพ่มิ ความ น่าสนใจใหเ้ พ่มิ พมู

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่อนอกเมื่อง...ในกรุง เข้าสู่เนื้อหาโดยการชี้ให้เห็นว่าการใอาศัยอยู่ที่นอกเมือง

และในเมืองนั้นมันใช้ชีวิตแตกต่างกัน อยู่ในชนบทจะเป็นบรรยากาศสบาย ๆ ไม่เร่งรีบ แต่ถ้าอยู่ในเมือง

จะตอ้ งใชช้ วี ติ อยา่ งเร่งรบี เพราะถา้ ชา้ ก็จะเจอปญั หาต่าง ๆ ท้งั รถติด คนเยอะ วนุ่ วาย

๑.๒) อ่านเสริมบทประพันธ์เรื่องความสุขอยู่ที่ไหน ลักษณะคำประพันธ์เป็นกาพย์ยานี 11

เน้ือหาเกย่ี วกับความสุขทแี่ ท้งจริงของชวี ิตของตนนั้นอยู่ที่ไหน การอยู่กบั ธรรมชาติ ทอ้ งไรท่ ้องนา ใช้ชีวิต

แบบเรยี บง่าย

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำนนั้ ๆ

๑.๔) อธิบายเพิ่ม เตมิ ความรู้ จะมีเน้อื หาเกีย่ วกับคำนามการสังเกตคำนาม การพูดการอ่านการ
สังเกตและการเขยี นบรรยาย

๑.๕) กิจกรรม มเี นื้อหาเกี่ยวกบั กิจกรรมตา่ ง ๆ ทีค่ รูตอ้ งใหน้ กั เรียนทำหลงั จากเรียนบทนี้จบแล้ว

บทท่ี ๑๑ สง่ ขา่ ว...เลา่ เรอ่ื ง

๑) บทวเิ คราะห์ นำเข้าสูบ่ ทเรยี นดว้ ยคำประพันธก์ าพย์ยานี 11 ดังน้ี

บทน้ีชใี้ หเ้ หน็ มารยาทเด่นการรบั ประทาน

ภูมหิ ลังจากทางบา้ น สง่ สญั ญาณความเปน็ มา

เรยี นรสู้ รรพนาม ทใ่ี ชย้ ามสนทนา

จดหมายหรอื ใบลา เขียนส่งมาให้คุณครู

๑.๑) อา่ นเนอื้ เร่ืองส่งขา่ ว...เลา่ เรือ่ ง เขา้ สู่บทเรียนโดยการเขยี นจหมายเล่าเร่อื งราวต่าง ๆ ท่ีพบ

เจอในชวี ติ ตอนยา้ ยไปอยู่ท่ีกรงุ เทพฯ สง่ ให้แก่เพื่อน ๆ ไดอ้ ่าน

๑๗

๑.๒) อ่านเสริมคำประพันธ์เรื่องกริยาวาจาดี ลักษณะคำประพันธ์เป็นกาพย์ยานี 11 มีเนื้อหา
เกย่ี วกับ การเป็นผดู้ ีมีมารยาทในการพดู การกนิ การนั่ง ทา่ ทางการเดนิ พดู จาไพเราะจติ ใจผอ่ งใส

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน
ของคำน้ัน ๆ

๑.๔) อธิบายเพิ่ม เติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับ การอ่านและการสังเกตคำสรรพนาม การ
เขียนจดหมายและรูปแบบการเขยี นจดหมายลาป่วย ลากิจ การเขยี นคำข้นึ ตน้ และคำลงทา้ ย คำสรรพนาม
ที่ใช้ในการเขียนจดหมาย ตัวอย่างการเขียนจดหมายลากิจ ตัวอย่างการจ่าหน้าซองจดหมายที่ส่งด้วย
ตนเอง ตัวอย่างการจ่าหน้าซองจดหมายที่ส่งทางไปรษณีย์ ข้อควรปฏิบัติและมารยาทในการเขียน
จดหมาย

๑.๕) กิจกรรม มเี น้ือหาเกีย่ วกับกิจกรรมต่าง ๆ ทคี่ รตู ้องให้นักเรยี นทำหลังจากเรยี นบทนจ้ี บแล้ว

บทท่ี ๑๒ ประชาธปิ ไตยใบเลก็

๑) บทวิเคราะห์ นำเขา้ สูบ่ ทเรยี นดว้ ยคำประพนั ธก์ าพยย์ านี 11 ดังนี้

บทน้ีบอกให้รู้ ว่าคุณหนคู วรทราบไว้

ประชาธปิ ไตย เตบิ โตไดถ้ า้ ทำจริง

กรยิ าของประธาน สภาพอาการยนื เดินวง่ิ

เขา้ ใจใช้อ้างองิ -ำ – ัม ใ– ไ– ไ–ย – ัย

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่องประชาธิปไตยใบเล็ก เข้าสู่เนื้อหาเกี่ยวกับประชาธิปไตยในชั้นเรียน โดย

ชี้ให้เห็นประชาธิปไตยนั้นต้องยอมรับเสียงข้างมากเสมอแม้จะไม่เห็นด้วยก็ตามแต่ในขณะเดียวกันก็ต้อง

รบั ฟังเหตผุ ลของเสยี งขา้ งน้อยด้วย ไมอ่ ยา่ งนั้นจะไมเ่ กิดเปน็ ประชาธิปไตย

๑.๒) อ่านเสริมบทประพันธ์ เรื่องประชาธิปไตย...อะไรหนอ เนื้อเรื่องเกี่ยวกับประชาธิปไตย

และสิทธคิ วามเท่าเทียมกัน การเคราพกฎกติกาท่อี ยูร่ ว่ มกันของคนในสงั คม

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำนั้น ๆ

๑.๔) อธบิ ายเพ่มิ เติมความรู้ จะมเี นอื้ หาเกย่ี วกับ คำกริยาและการอา่ นคำกริยา ฝกึ อ่านและฝึก

เขียนคำทใ่ี ช้ -ำ – ัม คำทีใ่ ช้ ใ– ไ– ไ–ย – ัย อา่ นและท่องบทร้อยกรอง คำทอ่ี อกเสยี ง ไอ และใช้ ใ–

๑.๕) กิจกรรม มเี นอ้ื หาเก่ียวกับกจิ กรรมตา่ ง ๆ ทค่ี รตู อ้ งให้นกั เรียนทำหลงั จากเรยี นบทนจ้ี บแล้ว

๑๘

บทท่ี ๑๓ ของดีในตำบล

๑) บทวเิ คราะห์ นำเข้าสบู่ ทเรยี นดว้ ยคำประพนั ธ์กาพยย์ านี 11 ดังนี้

บทนม้ี ีประเด็น สนิ คา้ เดน่ ของหม่บู ้าน

รู้คิดประดิษฐ์งาน ยง่ิ เช่ยี วชาญยิ่งขายดี

วิเศษณข์ ยายความ ตั้งคำถามคำตอบมี

ขอ้ มูลจากแผนท่ี อ่านใหร้ ้ดู ูให้เปน็

๑.๑) อ่านเนอื้ เร่อื งของดใี นตำบล ขา้ สู่เนื้อหาโดยการช้ใี ห้เหน็ การประดิษฐส์ นิ คา้ จากส่ิงของท่ีมา

จากธรรมชาติ ทำออกส่งขายสร้างรายได้จากภูมิปัญญาของชาวบ้าน เช่นการนำเกล็ดปลามาทำเป็น

ดอกไม้ กา้ นใบจากมาทำเปน็ เครอื่ งมือจดั สาน

๑.๒) อ่านเสริมบทประพันธ์เรื่องเมืองไทยใหญ่อุดม คำประพันธ์กาพย์ยานี 11 ประพันธ์โดย

หลวงดรณุ กจิ วทิ รู แบบเรยี นเรว็ ใหม่ เล่มที่ ๑ กระทรวงศกึ ษาธิการ มเี น้อื เหาเกย่ี วกบั ความใหญ่อุดมของ

ประเทศไทย เช่นมดี นิ ท่ีดีสามารถปลูกพชื ผลทำการเกษตรได้ และคนภายในประไทยมคี วามนำ้ ใจ

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำนนั้ ๆ

๑.๔) อธิบายเพม่ิ เตมิ ความรู้ จะมีเน้อื หาเก่ยี วกบั คำวิเศษณ์และการอ่านและการสงั เกตประโยค

การต้ังคำถามและการตอบคำถาม การอวยพร การอา่ นข้อมูลแผนท่ี

๑.๕) กจิ กรรม มเี น้อื หาเกย่ี วกับกิจกรรมต่าง ๆ ที่ครตู ้องให้นกั เรียนทำหลงั จากเรยี นบทนจ้ี บแล้ว

บทท่ี ๑๔ ธรรมชาตเิ จ้าเอย

๑) บทวเิ คราะห์ นำเขา้ สู่บทเรียนดว้ ยคำประพนั ธก์ าพย์ยานี 11 ดงั น้ี

บทน้ีชวนให้รกั ชว่ ยปกปักธรรมชาติ

ป่างามธารนำ้ ไหล สัตวน์ อ้ ยใหญล่ ว้ นเปรมปรดี ์ิ

ประโยคเพ่ือส่ือสาร ความตอ้ งการชดั ถว้ นถี่

บรรยากาศไดด้ ว้ ยความดี นบั วา่ มจี นิ ตนาการ

๑.๑) อ่านเนื้อเรื่องธรรมชาติเจ้าเอย เข้าสู่บทเรียนโดยการชี้ให้เห็นถึงการรักษาอนุรักษ์

ธรรมชาตขิ องเดก็ และเยาวชน ว่าเวลาไปเข้าค่ายเดนิ ในป่าควรปฏบิ ัตติ นอยา่ งไรและได้เรียนรกู้ ารอยู่อาศัย

ของสัตว์ชนิดต่าง ๆ ทีอ่ าศัยอยูใ่ นปา่

๑๙

๑.๒) อ่านเสริมบทประพันธ์เรื่องโลกแสนสวย ชีวิตแสนสุข เนื้อเรื่องเกี่ยวกับความสวยงามท่ี
อาศยั อยู่บนโลกทั้งเป็นส่ิงมีชีวิตและไม่มชี ีวิต เชน่ ดนิ ฟ้าป่าไม้ ดอกไม้ สตั ว์นานาชนิด ภเู ขา ทะเล เป็นต้น
น้นั ล้วนแต่พง่ึ พาอาศยั กันเสมอ

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน
ของคำนน้ั ๆ

๑.๔) อธิบายเพิ่ม เติมความรู้ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับประโยคเพื่อการสื่อสาร การเขียนแสดง
ความรู้สึกนกึ คิด

๑.๕) กจิ กรรม มีเนื้อหาเก่ยี วกบั กิจกรรมต่าง ๆ ทคี่ รูต้องให้นักเรียนทำหลังจากเรยี นบทนจี้ บแล้ว

บทที่ ๑๕ เล่นคำทาย

๑) บทวิเคราะห์ นำเขา้ สบู่ ทเรียนด้วยคำประพันธก์ าพย์ยานี 11 ดังน้ี

บทน้ีดเี หลอื หลาย เล่นคำทายกับคณุ ปู่

ถามใหไ้ ตร่ตรองดู คำใบอยูใ่ นเนอ้ื ความ

ตดิ ศพั ทอ์ ย่าอบั เฉา หรอื ซมึ เศร้าหาแหลง่ ถาม

ค้นหาได้ทุกยาม ความหมายตามพจนานุกรม

๑.๑) อ่านเนื้อหาเรื่องเล่นคำทาย เข้าสู่บทเรียนโดยการชี้ให้เห็นการเล่นต่อสำนวน คำสุภาษิต

ปรศิ นาคำทาย สามารถทำใหเ้ ยาวชนรุ่นใหม่ได้เรยี นสำนวนและความหมายของสำนวน และใช้ได้อย่างถูก

พร้อมกับสนกุ ไปการเล่นโดยไม่เบอ่ื

๑.๒) อ่านเสริมบทประพันธ์เรื่องน้ำขึ้นให้รีบตัก ประพันธ์โดย ฐะปะนีย์ นาครทรรพ ศึกษา

ภาษิตและร้อยกรอง เนื้อหาเกี่ยวกับสำนวนสุภาษิตน้ำขึ้นให้รีบตักเม่ือมีโอกาสแล้วควรรีบไขวค่ ว้าไม่ควร

นง่ิ เฉยเพราะไม่รู้ว่าจะได้มีโอกาสนนั้ อีกไหม และจะไม่ได้โทษตัวเองท่ีพลาดโอกาสในคร้ังนั้น

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำนั้น ๆ

๑.๔) อธบิ ายเพมิ่ เตมิ ความรู้ จะมีเน้ือหาเก่ยี วกับสำนวนสภุ าษติ และการใช้พจนานุกรรม

๑.๕) กจิ กรรม มีเน้ือหาเกย่ี วกบั กิจกรรมตา่ ง ๆ ทีค่ รูต้องให้นักเรยี นทำหลังจากเรียนบทนจ้ี บแล้ว

๒๐

บทท่ี ๑๖ บันทึกความหลงั

๑) บทวเิ คราะห์ นำเข้าสู่บทเรยี นด้วยคำประพนั ธก์ าพย์ยานี 11 ดังนี้

บทน้ีชวนระลกึ อ่านบนั ทกึ นกึ ความหลงั

ต้ังแต่เมื่อครั้งยงั เปน็ เด็กน้อยวยั ซุกซน

บันทกึ ประจำวัน กาลผา่ นผนั นนั้ เวยี นวน

เครอ่ื งหมายอยา่ สับสน ใชป้ ะปนจนผิดความ

๑.๑)อา่ นเนือ้ หาเร่อื งบันทึกความหลงั เขา้ สบู่ ทเรียนโดยการใชใ้ หเ้ หน็ ว่าสมุดบนั ทึกน้ันสามารถ

เกบ็ เปน็ ความทรงจำไดเ้ ม่ือเปิดอา่ นครัง้ ใดภาพในวันวานกจ็ ะย้อนเขา้ มาทำให้เราคดิ ถงึ มีเรือ่ งที่ทำให้มี

ความสุข และเร่ืองที่ทำใหร้ ู้สึกเศรา้ เมื่อได้อ่านแต่ทกุ อย่างนั้นกล็ ้วนแต่เปน็ ความทรงจำของเราในอดตี

๑.๒) อา่ นเสริมเรอ่ื งเท่ยี วกรุงเกา่ (กรงุ ศรีอยุธยา) เน้อื หาเกย่ี วกบั การศกึ ษาทอ่ งเที่ยวในกรุงเก่า

หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยาซึ่งเป็นอีกแห่งหนึ่งที่มีคุณค่าทางด้านประวัติศา สตร์

ชาติไทย มีทั้งร่องรอยประวัติศาสตร์ จารีตประเพณีที่สืบทอดกันมาอย่างช้านาน และสถานที่ท่องเที่ยวที่

นา่ สนใจ

๑.๓) อ่านเพิ่มเติมความหมาย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของคำศัพท์ต่าง ๆ และคำอ่าน

ของคำน้นั ๆ

๑.๔) อธิบายเพิม่ เตมิ ความรู้ จะมเี นือ้ หาเก่ียวกับการอ่านการสังเกตและการใชเ้ ครื่องหมายต่าง

ๆ และ การบนั ทึกเหตกุ ารณ์ประจำวนั

๑.๕) กิจกรรม มีเนอ้ื หาเก่ยี วกับกจิ กรรมตา่ ง ๆ ทค่ี รูตอ้ งให้นักเรียนทำหลงั จากเรียนบทน้จี บแลว้

๒.๒รูปแบบการจัดแบง่ เนอื้ หาแบบเรียน

หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชวี ิต ภาษาพาที ระดับชั้นประถมศึกษาปี
ที่ ๓ จัดแบ่งเน้อื หาออกเปน็ ๔ สว่ นดังนี้

๒.๒.๑ วเิ คราะห์ จะมีเน้ือหาเกย่ี วกบั เรอ่ื งท่ีจะเรยี นเรื่องอะไรบ้าง

๒.๒.๒ ตัวเนื้อเรื่อง เป็นเนื้อหาที่เกี่ยวกับการอ่านและมักจะปลูกฝังให้เด็กรักการอ่าน
และเปน็ คนดใี นสังคมไทย

๒๑

๒.๒.๓ คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายศัพท์
และข้ำความทนี่ ่าสนใจในบทนน้ั ๆ

๒.๒.๔ กิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด
ภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ระดับช้ันประถมศึกษาปีที่ ๓ แบ่งออกเป็น ๕ ส่วนคือ ชวนกันคิดชวนกันตอบ
ช่วยกันทำ ชวนกันหา ชวนกันเล่น ชวนกันแสดง โดยในแต่ละบทไม่ต้องทำทุกกิจกรรมก็ได้เพียงเลือกแค่
กจิ กรรมทเ่ี หมาะสมกบั หัวข้อและตวั บทน้นั ๆ

๒.๓ความถกู ตอ้ งของเนื้อหา

เนื้อหาใน หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ระดับช้ัน
ประถมศึกษาปีท่ี ๓ นน้ั ถกู ต้องสมบรู ณ์ตามหลกั สูตรแกนกลางขั้นพน้ื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

๒.๔ภาพประกอบ

ภาพประกอบภายในรูปเล่มหนังสอื เรยี น รายวชิ าพ้นื ฐาน ภาษาไทย ชดุ ภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพา
ที ระดบั ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ วาดโดย นายพนิ ิจ มนรัตน์ กล่มุ งานวาด องคก์ ลารค้าของ สกสค.

๒.๔.๑ จำนวน แบบเรียนมีภาพประกอบรวมทัง้ ส้นิ ๑๘๖ รูป รวมหน้าปก

๒.๔.๒ ขนาด ภาพประกอบส่วนใหญ่มีขนาดปานกลาง แต่ในหน้าคั่นของแต่ละบทจะมีขนาด
เกือบเตม็ หน้ากระดาษ

ตัวอย่างภาพในหน้าคั่นของบทที่ ๑ เรื่อง ปฏิบัติการสายลับจิ๋ว และ บทที่ ๒

เร่ือง แต่เดก็ ซ่ือไว้

๒๒

ตวั อย่างภาพประกอบในบทท่ี ๒ เรอื่ งแตเ่ ดก็ ซอื่ ไว้ หน้าที่ ๒๑

๒๓

๒.๔.๓ คำอธิบยรปู มคี ำอธบิ ายรปู ภาพแต่บางรูปกไ็ ม่มี
ตัวอย่างรูปทม่ี ีคำอธบิ ายรูปในบทท่ี ๓ เรอื่ งปา่ น้ีมคี ณุ หน้า ๓๕

ตวั อย่างรปู ภาพทีไ่ ม่มีคำอธิบายรูปในบทที่ ๓ เรอ่ื งป่านี้มคี ุณ หนา้ ๓๘

๒๔

๒.๔.๔ ลักษณะภาพ ภาพส่วนใหญ่มีลักษณะเหมือนภาพการ์ตูนลายเส้นดูเรียบง่ายไม่
ซับซอ้ น ลงดว้ ยสีน้ำ

๒.๔.๕ ความสอดคลอ้ งกับเนอ้ื หา ภาพส่วนใหญ่มีความสอดคลอ้ งกับเน้อื หา
๒.๕ ด้านการใช้ภาษา
ภาษาที่เลือกใช้ในแบบเรียนของรายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ นับว่าเป็นการใช้ภาษาที่ค่อนข้างเหมาะสม เนื้อหาอาจจะเยอะมาก
พอสมควร ตวั อักษรคอ่ นข้างเยอะสำหรับผ้เู รียนชั้นประถมศึกษาปที ่ี ๓ บางเน้ือหากต็ ้องอาศัยการอธิบาย
เพ่ิมเตมิ เพราะนักเรียนอาจจะไม่เข้าใจเนื้อหา อยา่ งไรก็ตามก็ได้พบข้อบกพร่องในการใชภ้ าษาของหนังสือ
เรียนเล่มน้ี ดังนี้

๒.๕.๑ การใช้เครื่องหมายไม้ยามก การใช้เครื่องหมายไม้ยามก ( ๆ ) ต้องเว้นวรรคทั้ง
หนา้ และหลัง

ตัวอยา่ งการใช้เคร่ืองหมายไม้ยามกบทที่ ๑ เรื่อง ปฏิบัตกิ ารสายลับจ๋วิ หนา้ ที่ ๔

ตัวอยา่ งการใช้เคร่ืองหมายไม้ยามกบทที่ ๖ เรอ่ื งพลังงานคือชวี ิต หนา้ ที่ ๗๖

๒๕

๒.๖ ดา้ นความยากงา่ ยของเนือ้ หา
ความยากง่ายของหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที

ระดบั ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ เลอื กสรรเนือ้ หาได้อย่างเหมาะสม ซึง่ เนอ้ื หาภายในหนังสือสว่ นใหญ่เกี่ยวกับ
การพัฒนาทักษะการใช้ภาษาเกี่ยวกับการอ่าน การเขียน การดู การฟัง และการพูด จะช่วยให้ผู้เรียน
สามารถพัฒนาทักษะทางภาษาได้ดียิ่งขึ้นไม่มากก็น้อย ซึ่งบางข้อความอาจจะยากเกินกว่าที่นักเรียนจะ
สามารถอา่ นออกด้วยตนเองได้

๒๖

๓. วิเคราะห์ความสอดคลอ้ งของเน้ือหากับหลักสตู ร (ตัวช้วี ัด)
๓.๑ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ภาษาไทย
สาระที่ ๑ การอ่าน
ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความร้คู วามคิด เพื่อนำไปใช้ในการตดั สินใจ แกป้ ญั หา ในการ

ดำเนินชีวติ และมีนิสัยรักการอ่าน
สาระที่ ๒ การเขยี น
ท ๒.๑ ใชก้ ระบวนการเขียนเขียนส่อื สาร เขยี นเรยี งความ ยอ่ ความ และเขยี นเรื่องราวในรปู แบบ

ต่าง ๆ เขยี นรายงานขอ้ มูลสาระสนเทศและรายงานการศึกษาค้นควา้ อย่างมีประสิทธิภาพ
สาระที่ ๓ การฟงั การดู และการพูด
ท ๓.๑ สามารถเลอื กฟงั และดอู ยา่ งมวี จิ ารญาณ และพดู แสดงความรู้ ความคิด และความรสู้ กึ ใน

โอกาสตา่ ง ๆ อย่างมวี จิ ารณญาณและสร้างสรรค์
สาระที่ ๔ หลกั การใช้ภาษาไทย
ท ๔.๑ เขา้ ใจธรรมชาติของภาษาไทยและหลกั ภาษาไทย การเปลยี่ นแปลงของภาษาและพลงั

ของภาษา ภูมิปญั ญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไทยไว้เป็นสมบตั ิของชาติ
สาระท่ี ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม
ท ๕.๑ เขา้ ใจและแสดงความคดิ เห็น วิจารณ์วรรณคดแี ละวรรณกรรมไทยอยา่ งเห็นคณุ ค่าและ

นำมาประยุกต์ใช้ในชีวติ จรงิ
๓.๒ ตัวช้ีวดั ชั้นปี
สาระที่ ๑การอา่ น
ป.๓/๑ อา่ นออกเสยี งคำขอ้ ความเรื่องส้ัน ๆ และบทร้อยกรองง่าย ๆ ไดถ้ ูกต้องคล่องแคล้ว
ป.๓/๒ อธิบายความหมายของคำและขอ้ ความท่ีอา่ น
ป.๓/๓ ต้ังคำถามและตอบคำถามเชงิ เหตุผลเก่ยี วกับเรื่องที่อา่ น
ป.๓/๔ ลำดับเหตกุ ารณแ์ ละคาดคะเนเหตุการณ์จากเร่ืองที่อา่ นโดยระบุเหตุผลประกอบ
ป.๓/๕ สรปุ ความรู้และข้อคดิ จากเรื่องทีอ่ ่านเพื่อนำไปใชใ้ นชีวติ ประจำวัน
ป.๓/๖ อ่านหนงั สือตามความสนใจอยา่ งสม่ำเสมอ และนำเสนอเร่อื งทอี่ ่าน
ป.๓/๗ อา่ นข้อเขยี นเชงิ อธบิ ายและปฏบิ ตั ติ ามคำส่งั หรอื ข้อแนะนำ
ป.๓/๘ อธิบายความหมายของข้อมลู แผนภาพ แผนที่ และแผนภมู ิ
ป.๓/๙ มีมารยาทในการอา่ น

๒๗

สาระท่ี ๒ การเขยี น
ป.๓/๑ คัดลายมอื ตัวบรรจงเต็มบรรทัด
ป.๓/๒ เขยี นบรรยายเกย่ี วกบั ส่ิงใดส่ิงหนึง่ ได้ชัดเจน
ป.๓/๓ เขยี นบันทึกประจำวนั
ป.๓/๔ เขยี นจดหมายลาครู
ป.๓/๕ เขียนเรื่องตามจนิ ตนาการ
ป.๓/๖ มีมารยาทในการเขียน
สาระที่ ๓ การดู การฟงั และการพดู
ป.๓/๑ เลา่ รายละเอยี ดเกีย่ วกับเรือ่ งที่ฟังและดู ทั้งท่เี ป็นความร้แู ละความบนั เทงิ
ป.๓/๒ บอกสาระสำคัญจากการฟัง และการดู
ป.๓/๓ ตั้งคำถามและตอบคำถามเกย่ี วกับเร่อื งทฟี่ ังและดู
ป.๓/๔ พดู แสดงความคดิ เห็นและความรู้สกึ จากเรื่องที่ฟังและดู
ป.๓/๕ พดู สอื่ สารไดช้ ัดเจนตามวตั ถปุ ระสงค์
ป.๓/๖ มีมารยาทในการฟงั การดู และการพูด
สาระท่ี ๔ หลกั การใช้ภาษาไทย
ป.๓/๑ เขยี นสะกดคำและบอกความหมายของคำ
ป.๓/๒ ระบชุ นิด และหน้าทีข่ องคำในประโยค
ป.๓/๓ ใชพ้ จนานกุ รมค้นหาความหมายของคำ
ป.๓/๔ แตง่ ประโยคงา่ ย ๆ
ป.๓/๕ แตง่ คำคล้องจองและคำขวัญ
ป.๓/๖ เลือกใช้ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาถน่ิ นไดเ้ หมาะสมกับกาลเทศะ
สาระที่ ๕ วรรณคดแี ละวรรณกรรม
ป.๓/๑ ระบขุ อ้ คิดทไี่ ด้จากการอ่านวรรณกรรมเพื่อนำไปใช้ในชวี ติ ประจำวัน
ป.๓/๒ ร้จู กั เพลงพ้นื บ้าน และเพลงกล่อมเด็กเพอ่ื ปลูกฝั่งความชื่นชมวฒั นธรรมทอ้ งถิ่น
ป.๓/๓ แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกบั วรรณคดีที่อ่าน
ป.๓/๔ ท่องจำบทอาขยานตามท่ีกำหนดและบทร้อยกรองท่ีมคี ณุ ค่าตามความสนใจ

๒๘

๓.๓ สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รยี น
๑) ความสามารถในการสื่อสาร หมายถึง ใช้ภาษาถ่ายทอดความคิด ความรู้ ความเข้าใจ

ความรู้สึก และทัศนะของตนเอง เพื่อเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและประสบการณ์อันจะเป็นประโยชน์ต่อการ
พัฒนาตนเองและสังคม รวมทั้งการเจรจาต่อรองเพื่อขจัดและลดปัญหาความขัดแย้งต่าง ๆ การเลือกรับ
หรือไม่รับข้อมูลข่าวสารด้วยหลักเหตุผลและความถูกต้อง ตลอดจนการเลือกใช้วิธีการสื่อสารที่มี
ประสิทธิภาพโดยคำนงึ ถงึ ผลกระทบท่มี ตี อ่ ตนเองและสังคม

๒) ความสามารถในการคิด หมายถึง รู้จักคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดอย่างสร้างสรรค์ คิด
อย่างมีวิจารณญาณ และคิดเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้หรือสารสนเทศ เพื่อการตัดสินใจ
เกย่ี วกับตนเองและสังคมไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

๓) ความสามารถในการแก้ปัญหา หมายถึง เข้าใจความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของ
เหตุการณ์ต่าง ๆ ในสังคมแสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการป้องกัน และแก้ไขปัญหาได้อย่าง
ถูกต้องเหมาะสมบนพื้นฐานของหลักเหตุผลคุณธรรมและข้อมูลสารสนเทศ รวมทั้งตัดสินใจที่มี
ประสทิ ธภิ าพ โดยคำนึงถึงผลกระทบท่ีเกิดข้ึนต่อตนเอง สังคมและสง่ิ แวดลอ้ ม

๔) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต หมายถึง ใช้กระบวนการต่าง ๆ ในการดำเนิน
ชีวิตประจำวัน เรียนรู้ด้วยตนเองต่อเนื่อง ทำงานและอยู่ร่วมกันในสังคมด้วยการสร้างเสริมความสัมพันธ์
อันดีระหว่างบุคคล จัดการปัญหาและความขัดแย้งต่าง ๆอย่างเหมาะสม รู้จักปรับตัวให้ทันกับการ
เปลี่ยนแปลงของสังคมสภาพแวดล้อม และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อตนเอง
และผู้อ่ืน

๕) ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี หมายถึง รู้จักเลือกและใช้เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ ทักษะ
กระบวนการทางเทคโนโลยี เพ่ือการพัฒนาตนเองและสงั คมในดา้ นการเรยี นรู้ การส่ือสาร การทำงาน การ
แก้ปญั หาอย่างสร้างสรรค์ ถกู ตอ้ งเหมาะสมและมคี ุณธรรม

วิเคราะหค์ วามสอดคล้องของเน้ือหาของหนงั สอื เรียนรายวิชาภาษาไทย ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๓
“ภาษาพาท”ี ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ (ตัวช้ีวดั ) วิเคราะห์ตาม
ประเด็นดงั นี้

๑. เนือ้ หา กับ สาระการเรยี นรู้ และตัวช้ีวัด
๒. กจิ กรรมการเรียนรู กบั สาระการเรียนรู้ และตวั ชว้ี ัด
๓. กิจกรรมการเรียนรู้ กบั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น

๒๙

เนอื้ หา สาระการเรยี นรู้ ตวั ชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
บทท่ี ๑ ปฏบิ ตั กิ ารสายลบั จ๋ิว
ปฏบิ ัติการสายลบั จ๋วิ ท ๑.๑ ป.๓/๑
กจิ กรรมการเรียนรู้
๑.อา่ นเสรมิ มดดำมดแดง ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสอื่ สาร
๒.อา่ นเพมิ่ เติมความหมาย ป.๓/๒ - ความสามารถในการคิด
๓.อธิบายเพิ่มเติมความรู้ ป.๓/๓ -ความสามารถในการแกป้ ญั หา
๔.กิจกรรม ป.๓/๗ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๔.๑ ชว่ ยกนั คิด ชวยกันตอบ
๔.๒ ชว่ ยกันทำ ท ๒.๑ ป.๓/๒ ชวี ติ
๔.๓ ชวนกันหา ป.๓/๕ -ความสามารถในการใช้
๔.๔ชวนกันเลน่
๔.๕ชวนกนั แสดง ท ๓.๑ ป.๓/๕ เทคโนโลยี

๓๐

เนอ้ื หา สาระการเรยี นรู้ ตัวชวี้ ัด สมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น
บทที่ ๒ แตเ่ ด็กซ่ือไว้
แต่เดก็ ซื่อไว้ ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการส่อื สาร
กจิ กรรมการเรียนรู้ - ความสามารถในการคิด
๑.อ่านเสรมิ เทพารักษ์กับคนตัด ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
ต้นไม้ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๒.อ่านเพม่ิ เติมความหมาย ป.๓/๓ ชวี ิต
๓.อธิบายเพิม่ เติมความรู้ ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้
๔.กิจกรรม เทคโนโลยี
๔.๑ชวนกนั คดิ ชวนกนั ตอบ ท ๒.๑ ป.๓/๒
๔.๒ชว่ ยกันทำ ป.๓/๕
๔.๓ชวนกันแต่ง
๔๔.ชวนกันทำ ท ๓.๑ ป.๓/๕
ท ๔.๑ ป.๓/๓

ป.๓/๔
ป.๓/๖

๓๑

เนื้อหา สาระการเรียนรู้ ตวั ชี้วดั สมรรถนะสำคัญของผ้เู รยี น
บทที่ ๓ ปา่ นี้มคี ุณ
ป่านมี้ คี ณุ ท ๑.๑ ป.๓/๑
กิจกรรมการเรยี นรู้
๑.อ่านเสริม ป่าชายเลน ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสอ่ื สาร
๒.อา่ นเพ่มิ เติมความหมาย ป.๓/๒ - ความสามารถในการคิด
๓.อธบิ ายเพิม่ เตมิ ความรู้ ป.๓/๓ -ความสามารถในการแก้ปัญหา
๔.กิจกรรม ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๔.๑ ชวนกนั คดิ ช่วยกันทำ
๔.๒ ชวนกนั หา ท ๔.๑ ป.๓/๓ ชวี ิต
๔.๓ ชวนกนั ร้องเล่น ท ๕.๑ ป.๓/๔ -ความสามารถในการใช้
๔.๔ชวนกันวาด
เทคโนโลยี

๓๒

เนอ้ื หา สาระการเรียนรู้ ตัวชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน
บทท่ี ๔ อาหารดี ชีวติ มสี ุข
อาหารดี ชีวติ มสี ขุ ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสอื่ สาร
กิจกรรมการรเรียนรู้ - ความสามารถในการคิด
๑.อ่านเสริม อาหารเพอ่ื สุขภาพ ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
๒.อ่านเพม่ิ เติมความหมาย ป.๓/๒ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๓.อธบิ ายเพิ่มเติมความรู้ ป.๓/๓ ชวี ิต
๔.กิจกรรม ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้
๔.๑ ชวนกนั คดิ ชว่ ยกนั ตอบ เทคโนโลยี
๔.๒ ชวนกันเลน่ ท ๒.๑ ป.๓/๒
๔.๓ ชวนกนั หาคำมาฝึกผนั ป.๓/๕
๔.๔ ชวนกันแต่ง
๔.๕ ชวนกนั อ่าน ชวนกันเขยี น ท ๓.๑ ป.๓/๑
ป.๓/๕

๓๓

เน้ือหา สาระการเรียนรู้ ตวั ชี้วัด สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น
บทที่ ๕ ทำดี....อยา่ หวน่ั ไหว
ทำดี...อย่าหวัน่ ไหว ท ๑.๑ ป.๓/๑
กิจกรรมการเรียนรู้
๑.อ่านเสริม ไตร่ตรองก่อนเชอ่ื ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสือ่ สาร
๒.อ่านเพิม่ เติมความหมาย ป.๓/๒ - ความสามารถในการคิด
๓.อธิบายเพิ่มเตมิ ความรู้ ป.๓/๓ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
๔.กิจกรรม ป.๓/๔ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๔.๑ ชวนกันคดิ ชว่ ยกนั ตอบ ป.๓/๖ ชีวติ
๔.๒ ชวนกันหา ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้
๔.๓ ชวนกันต่อคำคล้องจอง
๔.๔ ชวนกันเล่านิทาน ท ๒.๑ ป.๓/๒ เทคโนโลยี
๔.๕ ชวนกันเขยี น ท ๓.๑ ป.๓/๑
๔.๖ ชวนกันทำ นำมารอ้ ง ท ๔.๑ ป.๓/๓
๔.๗ ชวนกันตอบและสรุปเน้ือ
เรอื่ งนทิ าน ป.๓/๕
ท ๕.๑ ป.๓/๒

ป.๓/๔

๓๔

เน้อื หา สาระการเรยี นรู้ ตวั ช้วี ดั สมรรถนะสำคัญของผู้เรยี น
บทท่ี ๖ พลังงานคอื ชีวิต
พลังงานคือชีวติ ท ๑.๑ ป.๓/๑
กจิ กรรมการเรยี นรู้
๑.อ่านเสริม ใชโ้ ทรทัศน์ ท ๑.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการสือ่ สาร
ใหป้ ระหยัดคา่ ไฟฟ้า ป.๓/๓ - ความสามารถในการคิด
๒.อา่ นเพิ่มเติมความหมาย ป.๓/๗ -ความสามารถในการแก้ปญั หา
๓.อธบิ ายเพิ่มเติมความรู้
๔.กจิ กรรม ท ๒.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๔.๑ ชวนกนั คิด ชว่ ยกันทำ ท ๓.๑ ป.๓/๑ ชวี ติ
๔.๒ ชวนกันเขียน ท ๔.๑ ป.๓/๕ -ความสามารถในการใช้
๔.๓ ชวนกันสำรวจ
๔.๔ ชวนกันหา ป.๓/๖ เทคโนโลยี

๓๕

เน้อื หา สาระการเรยี นรู้ ตวั ชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน
บทท่ี ๗ ความฝนั เปน็ จรงิ ได้
ความฝนั เป็นจริงได้ ท ๑.๑ ป.๓/๑
กจิ กรรมการเรยี นรู้
๑.อา่ นเสรมิ มนษุ ยก์ บั การบนิ ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสอื่ สาร
๒.อา่ นเพม่ิ เติมความหมาย ป.๓/๓ - ความสามารถในการคิด
๓.อธิบายเพม่ิ เตมิ ความรู้ ป.๓/๗ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
๔.กจิ กรรม
๔.๑ ชวนกันคิดชว่ ยกนั ตอบ ท ๒.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๔.๒ ชวนกนั คยุ ป.๓/๒ ชวี ิต
๔.๓ ชวนกนั รวบรวม ป.๓/๕ -ความสามารถในการใช้
๔.๔ ชวนกันเขียน
๔.๕ ชวนกนั ทำ ท ๔.๑ ป.๓/๓ เทคโนโลยี

๓๖

เน้อื หา สาระการเรยี นรู้ ตัวชว้ี ดั สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น

บทท่ี ๘ ภูมใิ จในภาษาไทยของเรา -ความสามารถในการส่ือสาร
- ความสามารถในการคดิ
ภูมใิ จในภาษาไทยของเรา ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแกป้ ญั หา
-ความสามารถในการใช้ทักษะ
กิจกรรมการเรยี นรู้ ท ๑.๑ ป.๓/๑ ชวี ิต
ป.๓/๓ -ความสามารถในการใช้
๑.อา่ นเสริม ในโลกน้มี อี ะไรเปน็ ท ๒.๑ ป.๓/๗ เทคโนโลยี
ไทยแท้ ท ๓.๑ ป.๓/๒
๒.อา่ นเพิม่ เติมความหมาย ท ๔.๑ ป.๓/๔
คำพ้อง ท ๕.๑ ป.๓/๓
๓.อธบิ ายเพม่ิ เติมความรู้ ป.๓/๖
๔.กิจกรรม ป.๓/๔
๔.๑ ชวนกันคิด ชว่ ยกันตอบ
๔.๒ ชวนกันคน้ คว้า
๔.๓ ชวนกันพดู ชวนกันฟัง
๔.๔ ชวนกันเขยี น

๓๗

เน้อื หา สาระการเรยี นรู้ ตวั ชี้วดั สมรรถนะสำคัญของผ้เู รยี น

บทที่ ๙ คิดไป รไู้ ป ท ๑.๑ ป.๓/๑

คิดไป รู้ไป ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสอ่ื สาร
ป.๓/๒ - ความสามารถในการคิด
กจิ กรรมการเรียนรู้ ป.๓/๗ -ความสามารถในการแก้ปัญหา

๑.อา่ นเสรมิ พารารมิ ปิกเกมส์ ท ๒.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๒.อา่ นเพ่มิ เติมความหมาย ท ๓.๑ ป.๓/๕ ชวี ิต
๓.อธิบายเพ่มิ เติมความรู้
๔.กจิ กรรม -ความสามารถในการใช้
๔.๑ ชวนกนั คิดชว่ ยกนั ตอบ เทคโนโลยี
๔.๒ ชวนการอ่านช่วยกนั ทำ
๔.๓ ชวนกนั คดิ คำนวณ
๔.๔ ชวนกนั เล่นกีฬา

๓๘

เน้ือหา สาระการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น
ท ๑.๑
บทท่ี ๑๐ นอกเมือง...ในกรงุ ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสือ่ สาร
นอกเมือง...ในกรุง - ความสามารถในการคิด
กจิ กรรมการเรียนรู้ ท ๒.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
ท ๓.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๑.อ่านเสรมิ ความสขุ อยูท่ ีไ่ หน ท ๔.๑ ป.๓/๗ ชีวติ
๒.อ่านเพ่ิมเติมความหมาย ท ๕.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใช้
๓.อธบิ ายเพม่ิ เตมิ ความรู้ ป.๓/๕ เทคโนโลยี
๔.กิจกรรม ป.๓/๒
๔.๑ ชวนกนั ดู ชวนกันสรปุ ป.๓/๒
๔.๒ ชว่ ยกนั ตอบ ป.๓/๔
๔.๓ ชวนกันคดิ หาคำ นำมาแตง่ ป.๓/๔
ประโยค
๔.๔ ชวนกนั เขยี น

๓๙

เนอ้ื หา สาระการเรียนรู้ ตัวชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น

บทที่ ๑๑ สง่ ขา่ ว...เล่าเร่อื ง

สง่ ขา่ ว...เลา่ เรอ่ื ง ท ๑.๑ ป.๓/๑
ท ๑.๑
กิจกรรมการเรียนรู้ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสือ่ สาร
ท ๒.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการคดิ
๑.อา่ นเสรมิ กริ ยิ าวาจาดี ท ๓.๑ ป.๓/๗ -ความสามารถในการแก้ปญั หา
๒.อา่ นเพิม่ เติมความหมาย ท ๕.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๓.อธิบายเพม่ิ เติมความรู้ ป.๓/๔ ชวี ิต
๔.กจิ กรรม ป.๓/๕ -ความสามารถในการใช้
๔.๑ ชวนกันคดิ ช่วยกันตอบ ป.๓/๔ เทคโนโลยี
๔.๒ ชวนกันทำรายการอาหาร
๔.๓ ชวนกนั เขียน

๔๐

เน้ือหา สาระการเรียนรู้ ตัวชวี้ ัด สมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รยี น

บทท่ี ๑๒ ประชาธิปไตยใบเลก็ ป.๓/๑ -ความสามารถในการส่อื สาร
-ความสามารถในการคดิ
ประชาธิปไตยใบเล็ก ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแก้ปญั หา
ป.๓/๒ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
กิจกรรมการเรยี นรู้ ป.๓/๕ ชีวติ
ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้
๑.อ่านเสรมิ ประชาธิปไตย... ท ๑.๑ ป.๓/๔ เทคโนโลยี
ป.๓/๕
อะไรหนอ ป.๓/๖
ป.๓/๔
๒.อา่ นเพิ่ม เติมความหมาย

๓.อธบิ ายเพม่ิ เตมิ ความรู้

๔.กิจกรรม ท ๓.๑

๔.๑ ชวนกันคิด ชว่ ยกันตอบ

๔.๒ ชวนกนั ทำ

๔.๓ ชวนกนั แสดงความคดิ เหน็ ท ๕.๑

๔๑

เนอื้ หา สาระการเรยี นรู้ ตัวชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น
บทท่ี ๑๓ ของดีในตำบล
ของดีในตำบล ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสือ่ สาร
กิจกรรมการเรยี นรู้ -ความสามารถในการคดิ
๑.อ่านเสรมิ เมอื งไทยใหญอ่ ุดม ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
๒.อ่านเพิ่มเติมความหมาย ป.๓/๒ -ความสามารถในการใชท้ ักษะ
๓.อธิบายเพ่มิ เติมความรู้ ป.๓/๓ ชีวิต
๔.กิจกรรม ป.๓/๕ -ความสามารถในการใช้
๔.๑ ชวนกันคดิ ชว่ ยกันตอบ ป.๓/๖ เทคโนโลยี
๔.๒ ชวนกันเสนอ ป.๓/๗
๔.๓ ชวนกนั ทำ ป.๓/๘
๔.๔ ชวนกนั เขยี น
๔.๕ ชวนกันหา ท ๒.๑ ป.๓/๕
ท ๓.๑ ป.๓/๕
ท ๔.๑ ป.๓/๒
ท ๕.๑ ป.๓/๔

๔๒

เนอื้ หา สาระการเรยี นรู้ ตวั ชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น
บทท่ี ๑๔ ธรรมชาติเจา้ เอย
ธรรมชาติเจา้ เอย ท ๑.๑ ป.๓/๑
กจิ กรรมการเรยี นรู้
๑.โลกแสนสวยชวี ิตแสนสุข ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสือ่ สาร
๒.อ่านเพิ่มเติมความหมาย ป.๓/๒ -ความสามารถในการคดิ
๓.อธิบายเพมิ่ เตมิ ความรู้ ป.๓/๓ -ความสามารถในการแก้ปญั หา
๔.กิจกรรม ป.๓/๕ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๔.๑ ชวนกนั คดิ ชว่ ยกันตอบ ป.๓/๖ ชวี ิต
๔.๒ ชวนกนั รวบรวม ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้
๔.๓ ชวนกันทำ
๔.๔ ชวนกันเขยี น ท ๒.๑ ป.๓/๒ เทคโนโลยี
๔.๔ ชวนกนั วาด ป.๓/๕

ท ๔.๑ ป.๓/๔
ท ๕.๑ ป.๓/๔

๔๓

เนอ้ื หา สาระการเรยี นรู้ ตวั ชว้ี ดั สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน
บทที่ ๑๕ เลน่ คำหาย ท ๑.๑
การเลน่ คำหาย ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสอ่ื สาร
กิจกรรมการเรยี นรู้ -ความสามารถในการคิด
๑.น้ำข้ึนให้รบี ตกั ท ๒.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการแกป้ ัญหา
๒.อา่ นเพม่ิ เติมความหมาย ท ๓.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๓.อธิบายเพมิ่ เติมความรู้ ท ๔.๑ ป.๓/๓ ชวี ติ
๔.กิจกรรม ท ๕.๑ ป.๓/๗ -ความสามารถในการใช้
๔.๑ ชวนกันคดิ ช่วยกันทำ ๓/๒ เทคโนโลยี
๔.๒ ชวนกนั หาความหมาย ป.๓/๕
๔.๓ ชวนกนั สะสมสำนวน ป.๓/๓
๔.๔ ชวนกันสร้างสรรค์ ชวนกนั ป.๓/๒
แสดง ป.๓/๔
๔.๕ ชวนกนั รอ้ งเลน่
๔.๖ ชวนกันหา

๔๔

เนื้อหา สาระการเรียนรู้ ตวั ชว้ี ดั สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน
บทท่ี ๑๖ บันทกึ ความหลงั
บนั ทึกความหลัง ท ๑.๑ ป.๓/๑
กิจกรรมการเรียนรู้
๑.อ่านเสรมิ เที่ยวกรงุ เก่า ท ๑.๑ ป.๓/๑ -ความสามารถในการสือ่ สาร
๒.อ่านเพิม่ เติมความหมาย
๓.อธบิ ายเพิม่ เติมความรู้ ป.๓/๒ -ความสามารถในการคิด
๔.กจิ กรรม
๔.๑ ชวนกันคดิ ชว่ ยกันตอบ ป.๓/๗ -ความสามารถในการแก้ปญั หา
๔.๒ ชวนกนั ศกึ ษา หามาเพ่ิม
๔.๓ ชวนกันทำ ท ๒.๑ ป.๓/๒ -ความสามารถในการใช้ทักษะ
๔.๔ ชวนกนั เขียน ป.๓/๓ ชวี ิต
-ความสามารถในการใช้
ท ๓.๑ ป.๓/๒ เทคโนโลยี
ป.๓/๕

ความ ู้รความจำ๔.ตารางวิเคราะหค์ วามสอดคล้องระหว่างกจิ กรรมชวนคดิ พนิ ิจคุณคา่ กับพฤต
ความเข้าใจ ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ B
การนำไปใช้ พฤติกรรมด้านพ
( Cognitive D
ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ

กจิ กรรมการเรียนรู้

บทที่ ๑ ปฏิบตั ิการสายลับจ๋ิว
ชวนกนั คดิ ชวนกันตอบ
๑.ถา้ นกั เรยี นสมัครเปน็ สมาชิกสายลับ
นกั เรียนจะอยู่ กลมุ่ มดดำ หรือกลมุ่ มดแดง
เพราะอะไร
๒.ลกั ษณะนิสยั ทดี่ ีของทงั้ สองกล่มุ คืออะไร

๓.สาเหตใุ ดท่ที ำใหก้ ารทำงานของกล่มุ ประสบ
ความสำเร็จ
๔.นักเรยี นได้ข้อคิดอะไรจากบทอ่านเสรมิ มด
ดำมดแดง

การวิเคราะ ์ห ๔๕
การประเ ิมน ่คา
การสร้างสรร ์คติกรรมด้านพุทธพิ สิ ัย ( Cognitive Domain)
Benjamin Bloom
พุทธพิ สิ ัย
Domain)
Benjamin Bloom

ผลการวเิ คราะห์

-ต้องวิเคราะห์ว่าการทำงานของแต่ละ
กลุ่มนั้นเป็นอย่างไร มีวิธีวางแผนในการ
ทำงานอยา่ งไร
-ต้องจำให้ได้ว่าข้อดีของแต่ละกลุ่มนั้นคือ
อะไร
-ต้องเข้าใจกระบวนการ การทำงานกัน
เปน็ ทีม
-ต้องประเมินค่าว่าบทอ่านเสริมให้อะไร
กับเรา

พฤติกรรมด้านพ
( Cognitive D
ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความ ู้รความจำ
ความเข้าใจ
การนำไปใช้

ชว่ ยกนั ทำ

ครฝู กึ ใหน้ กั เรียนทำหนงั สอื เล่มเล็ก โดย
๑. นักเรยี นแบ่งกลุ่ม กลมุ่ ละ ๕-๗ คน
๒. แตล่ ะกลุม่ แต่งนิทานเก่ียวกบั
คณุ ธรรมมา ๑ เรอ่ื ง
๓. วาดภาพประกอบเร่ือง พร้อมทำเป็น
หนงั สอื เล่มเล็ก