lingkok lengkung Kamus - Thesaurus 89
leuntek lentik
meunga-nga terbuka lebar curved
keumong, bunthok gembung curving upwards
cincu, tincu runcing wide open
bugam tidak runcing swollen
tiruet lancip sharp
geng miring blunt
mancong mancung tapering
slanting
pointed (nose)
9g. Reuloh, Beukah, Kuto, Habeh - Rusak, Pecah, Kotor, Habis -
Damaged, Broken, Dirty, Used Up
reulOh rusak out of order, damaged, broken
beukah koyak, pecah tom, broken
patah patah broken, snapped
putoh putus broken, cut off
puntong puntung cut off, truncated
binasa binasa destroyed
beureutoh meledak explode(d)
reumok remuk crushed
anco hancur shattered, dissolved
bicah pecah broken, smashed
luloh luluh, luluh batak completely crushed
crah retak split, crack
reuhiek retak crack
wah merekah, retak crack apart
ch 'iep peot, peok dented
cumeh sumbing chipped
peureuloh tembus perforated, penetrated
reuhueng lobang punctured, having a hole
tirth bocor leak
ueh aus worn-out
keuot mengering, menua wither, dry up
mala layu, suram withered, dim
layee layu withered
jie kering dan layu withered
krot kerut wrinkled, contracted
habeh habis used up
meugeuratan karatan rusty
angoh hangus burnt, singed
90 Kamus - Thesaurus
saket sakit sick
uce
keumong manja spoiled
brok
kh 'ieng, kh 'op, kh 'ep bengkak swollen,bloated
apak
santok busuk rotten
sih 'et
sirong bau busuk bad smell
pr'ien
gadoh usang,jelek spoiled,no longer fresh
kuto, teuboh
meuluteng terhalang,terhambat obstructed,hampered
najih
seumak miring askew
keng-keueng
kalang serong, tidak lurus slant,askew
meuligan
takeh kerdil stunted
sue
hilang lost
kotor dirty
kotor, terkena kotoran dirty
najis filthy
kotor messy
porak-poranda,pontang-panting messy, chaotic
daki dirt on the skin
terkena kotoran smeared with something dirty
endapan dregs
ampas waste
10. Donya - Dunia - World
lOa. Asoe Donya - Bumi dan Alam - Geographical Features
donya dunia world
alam alam world,nature
langet langit sky
bumoe bumi earth
dairah daerah region
blang, padang padang plains,field
padang pasi padang pasir desert
gunong gunung mountain
gIe, cOt bukit hill
gaki gIe kaki bukit foot of mountain
uteuen hutan forest,overgrown land
rimba, uteuen raya rimba jungle,thick forest
panton lembah valley
urong jurang ravine
jeureul8ng jurang yang dalam gorge,ravine
peureu[ong tubir chasm
Kamus - Thesaurus 91
guha gua cave, crevice
uruek
pucak lubang (tanah) hole in the ground
aneuk batee, keurikeh
batee puncak peak
batee kareueng
anoe gasa, keureusek kerikil, batu koral gravel
anoe
abee, dhOi batu stone
tanoh
tanoh kliet batu karang bedrock
tanoh cak
tanoh mate pasir kasar pebbles
tanoh anoe
tanoh kareueng pasir sand
leuhop
bueng debu, abu ash, dust, earth
rawa
IOn tanah earth
krueng
alue tanah liat clay
reuleueng
tuwi gumpalan tanah clod
pucok krueng
mieng kuwala tanah tandus, tanah gersang barren land
pante
laot tanah pasir sandy soil
pasi
kareueng tanah karang gravelly soil
darat
pulo lumpur mud
ujong
duson rawa-rawa morass
kuta
kuen rawa-rawa swamp
taman lanau, endapan lumpur silt
wi/ayah
geumpa sungai river
anak sungai stream, creek
pinggir sungai, tebing sungai steep riverbank
lubuk sungai deep part of a river
hulu sungai source of river
muara sungai river mouth
pantai beach,riverside
laut sea
pantai atau tepi laut seashore
batu karang coral reef
daratan land (not sea)
pulau island
semenanjung peninsula
pedalaman inland
kota town, city
tumpukan pepohonan di padang copse
rumput
taman park
wilayah region
gempa earthquake
92 Kamus - Thesaums
lOb. Bahan - Bahan - Materials
gapeueh kapas cotton
geutah karet rubber
ie raksa air raksa mercury,quicksilver
seumen semen cement
bata bata brick
juben ubin tile
kaea kaca glass
kayee kayu wood
kayee balok kayu gelondongan,balok log,beam
krak kerak,inti core,heartwood
batee marmar marmar,batu pualam marble
eet, laM cat paint
nilon nilon nylon
peulaseutik plastik plastic
meuh emas gold
suwasas suasa gold with large alloy mixture
intan intan diamond
meutiya mutiara pearl
pirak perak silver
platina pelatina platinum
beusoe besi iron
beusoe beurani besi berani magnet
ek beusoe, geuratan karatan rust
seng seng zinc
eeumpaga belerang sulphur
sutra sutera silk
teumaga tembaga copper
loyang kuningan,loyang brass
timah timah tin
timah itam timah hitam lead
minyeuk minyak oil
minyeuk angen minyak angin medicated oil
minyeuk ata minyak wangi,parfum perfume
minyeuk bensen minyak bensin gasoline,petrol
minyeuk kaeang minyak kacang peanut oil
minyeuk meusen pelumas motor oil
minyeuk ok minyak rambut hair cream,hair oil
minyeuk tanoh minyak tanah kerosene
minyeuk u minyak kelapa Kamus - Thesaurus 93
arang arang
adang jelaga coconut oil
batee keh batu geretan charcoal
kayee maguen, rujee kayu bakar,kayu api soot
keumeunyan kemenyan flint
lha serpih firewood
lilen lilin incense
malo embalau flakes,chips (of wood)
peuja bubuk sodium boraks wax
pipa pipa shellac
p 'uep gorong-gorong borax
seurahi botol pipe
ija kain culvert
rambee benang untuk menjahit bottle
taloe tali cloth
tawah tawas sewing thread
tuba, racan racun rope,string
tutap tutup alum
lapek lapik poison
lapeh lapis cover,lid
batee sira batu apung base, underlayer
layer
lOco Ie - Air - Water pumice
ie air liquid,water
ujeuen air hujan rain
mbOn embun dew
salju salju snow
mata ie mata air,sumber air spring
kulam kolam pool
kulah baik air water tank
kubang kubang wallowing hole
paya rawa, paya marsh,swamp
alue anak sungai creek
taleuek kolam pond, small lake
dana danau lake
seuneulhop bendungan dam
man sumur well
munjeng cincin sumur wall of a well
neuheun tambak ikan fishpond
94 Kamus - Thesaums
parek parit ditch
lueng parit, selokan water channel
krueng sungai river
ile mengalir flow
ie le air mengalir running water
tuwie palung sungai deep hole in river
abeuek kubang stagnant waterhole
ie rhet air terjun waterfall
ie raya banjir, air bah flood
kuwala muara sungai mouth of river, estuary
laot laut sea
ie masen air asin salt water
ie paseueng pasang high tide
ie surot air surut low tide
beurawang telaga intertidal zone
kuboh buih, busa foam
lhOk teluk bay, harbour, gulf
riyeuek riak ripple, wave
umbak ombak wave
geulumbang, aWn gelombang ocean waves, swell
bakat berombak, ganas rough (water)
teudoh teduh calm
ie jeungeh air jemih, air bening clear water
ie aden air limbah waste water
ie batre air aki battery acid
ie bit air mentah uncooked water
ie gapu air kapur lime water
ie leuhop air lumpur muddy water
ie seumayang air wudhuk water for ritual ablution
ie tabeue air tawar sweet water, fresh water
lagang payau brackish, salty
ie zamzam air zarnzam water from the holy well in
basah, jum basah Mecca
meujem-jem meleleh wet
jhuek, lijhuek, bu/ut, basah kuyup drip
soaked, very wet, drenched
bucho kering
thO dalam dry
lhOk dangkal deep
deue shallow
leuiet licin Kamus - Thesaurus 95
leuhop lumpur
lubeueng kotoran, lumpur slippery
rh 'uep becek mud
keudo keruh, kotor (air) mud
ngop tenggelam muddy
lham, karam tenggelam dirty, muddy (water)
nom selam submerged, sink
langue renang sink
timue timbul dive
bhuek tenggelam swim
hanyOt hanyut float
pie tuang drown
sibu siram drift in water, drown in ocean
meujoh-joh menetes pour
ju mencair to water, sprinkle, shower
lileh meleleh dripping
limpah limpah, meluap melt
linceuet terpercik melt, drip
tijoh menetes overflow
ro tumpah spatter
expel (liquid)
spill
10d. Kutika, Cuwaca, Langet - Cuaca, Langit - Weather, Sky
paksa cuaca, iklim weather, climate
kutika cuaca weather
mata uroe matahari sun
ujeuen hujan rain
preue, prek-prek gerirnis, rintik-rintik drizzle
leueueng berkurang, reda easing (rain)
pirang reda (hujan, angin) ease off (rain, wind)
beuneung raja timoh pelangi rainbow
geulanteue petir, guntur thunder
kilat kilat lightning
ble cahaya kilat flash
sijuek, leupie dingin cold, cool
seuuem panas warm, hot
hugop panas feel too warm, stuffy
khueng kemarau drought
langet langit sky
awan awan cloud
96 Kamus - Thesaurus
reudok, peugom mendung cloudy
criet cerah, panas sekali (matahari) clear, sunny, very hot (sun)
seupot, klam kelam, gelap darkness
buleuen bulan moon
cahya buleuen cahaya bulan moonlight
buleuen peungeuh bulan terang, purnama full moon
bintang bintang star
ek bintang bintang beralih shooting star
reului, cheue rindang, teduh shady
bayang, bayeueng bayang shadow
angen angin wind, air
meuangen berangin windy, breezy
dirui sepoi-sepoi gentle, cool (breeze)
angen bade badai strong wind, storm
angen puteng beuliyong puting beliung, angin puyuh whirlwind
angen barat angin barat west wind
angen timu angin timur east wind
angen laot angin laut sea wind
angen gunong angin gunung mountain wind
pot berhembus blow (wind)
sagop kabut fog, mist
mbOn embun dew
musem musim season
ugop panas, sumuk hot and humid
geurana mata uroe gerhana matahari solar eclipse
geurana buleuen gerhana bulan lunar eclipse
10e. Watee - Waktu - Time
jan, watee waktu time
go, seun kali time, frequency
masa masa time, period
men masa, waktu period, time
uroe hari day
malam malam night
uroe nyoe hari ini today
singoh besok tomorrow
singoh-ngoh lain kali some other time in the future
lusa lusa day after tomorrow
baroe kemarin yesterday
beuklam tadi malam last night
Kamus - Thesaurus 97
baroesa, eh siuroe kemarin dulu day before yesterday
Seunanyan
Seulasa Senin Monday
Rabu
Hameh Selasa Tuesday
lumeu 'at
Satu, Saptu Rabu Wednesday
Aleuhat
beungoh Kamis Thursday
leuho, cot uroe
asa Jumat Friday
seupot
euntreuk, eunteuk Sabtu Saturday
bunoe
awai Minggu Sunday
dudoe
teubiet uroe pagi morning
luep uroe, mugrep
jula tengah hari midday
sinja, 'insya, 'incha sore afternoon
meuLe-le
petang, sore afternoon, evening
teungoh malam
suboh nanti later today
minet
jeuem tadi earlier today
poh
tanggai awal earlier, former
buleuen
buleuen u keue yang belakangan, terakhir later, latter
buleuen u likot
buleuen nyoe terbit matahari sunrise, daybreak
musem
than terbenam matahari sunset
than nyoe
thon u keue larut (malam atau siang), late in the day or night
than u likot
jameun terlambat
jameun dilee
senja twilight
hampir terbenam (matahari atau about to set (sun,moon)
bulan)
tengah malam midnight
subuh, fajar dawn
menit minute
jam hour
pukul time of day
tanggal date
bulan month
bulan depan next month
bulan lalu last month
bulan ini this month
musim season
tahun year
tahun ini this year
tahun depan next year
tahun lalu last year
zaman period, age, a long time ago
zaman dulu long time ago,ancient time
98 Kamus - Thesaums
phOn pertama first
keuneulheueh, terakhir last
seuneulheueh akhir last, end
akhe kiamat end of world
kiyamat kini, sekarang now, at the moment
jinoe baru saja just now
ban lami selama ini currently
lawet nyoe bilamana,kapan-kapan whenever, any time
jampang ketika itu at that time, then
bak watee nyan dulu formerly, earlier on
dilee sebelum itu before that
y6h gohlom nyan setelah itu after that
'oh lheueh nyan sebentar, sekejap a moment
siat, sikeujap, bIer segera immediately
sigra, bagah-bagah lama, tempo waktu duration
lawet lama long time
trep jangka,tempo waktu period of time, time span
jangka sampai dengan until
lantak lazim, biasa common
lazem fana transitory
phana kekal, abadi eternal, lasting
keukai
11. Kayee, Tanaman - Tumbuhan - Plants
lla. Bak Kayee - Pohon - Trees and Woody Plants
kayee kayu wood
balok balok, gelondongan log
papeuen papan board, plank
ukheue akar root
beuluka belukar brush, undergrowth
tukok, ut6m tunggul stump
bak batang trunk
bateueng batang kayu mati felled tree trunk
peureudee rumpun clump of bamboo,bole of tree
cabeueng, dheuen cabang,dahan branch
cabeueng duwa cabang dua fork
ranteng ranting twigs
peuleupeuek pelepah stem of a palm branch or
banana leaf
pureh lidi Kamus - Thesaurus 99
situek upih pinang
tampok kelopak palm leaf rib
pucok pucuk areca leaf sheath
mu tandan calyx
sisi sisir tree top
on daun bunch (fruit)
pucok on daun muda hand of bananas
tarok tunas leaf
ceudieng taruk, tunas young leaf
bungong bunga sprout
keumang mekar, terbuka sprout,shoot
kuncop kuncup,kuntum flower
boh buah to blossom,open (flower)
aneuk biji bud
bijeh bibit fruit
kulet kulit seed,stone
tapeh sabut seed for planting
tangke tangkai bark, rind
duroe duri husk
bulee bulu stalk
geutah getah thorn
dama damar hair
uboe pangkal pohon sap
ramphak rindang resin
sulu lurus (tumbuh-tumbuhan) tree base
shady
straight (plant)
llb. Nan Bak Kayee - Nama Pohon - Names of Tree
bak panah nangka jackfruit tree
bak mamplam mangga mango
bak sawoh sawo zapot tree
bak limeng, seulimeng belimbing buluh belimbing
bak geutah, bak saban karet,para rubber tree
bak panjoe kapok kapok
bak seuke pandan pandanus
bak gapeueh kapas cotton
bak u kelapa coconut
bruek tempurung kelapa coconut shell
on 'ue daun kelapa coconut leaf
bubeue daun kelapa kering dry coconut leaves
1 00 Kamus - Thesaums
bak pineung pinang areca palm
bakjok enau, nira sugar palm
bak ibOh pohon lontar palmyra palm
bak teue sejenis lontar k.o. palmyra palm
bak nibOng nibung k.o. palm
bak nipah nipah thatch palm
bak meuriya rumbia sago plant, general
bak sagee sagu sago trunk
bak pisang pisang banana
on geurusong daun pisang kering dry banana leaf
bak me asam jawa tamarind
bakjatae jati teak
bak kayee puteh kayu putih eucalyptus
bak pala pala nutmeg
bak lawang cengkeh clove
kayee gharu pohon gaharu aloe wood
kayee ceundana pohon cendana sandalwood
bakjeulatang jelatang nettle
bak keutapang ketapang terminalia cattapa
bak beuringen, bak nga pohon beringin banyan
bak drien durian durian
bak rambOt rambutan rambutan
bak langsat langsat, duku langsat
bak mulieng belinjo gneman
bak ara pohon ara wild fig
bak aron cemara, pohon aru casuarina tree
bak sala pinus pine tree
bak keureundong batang kuda-kuda k.o. tree used for 'live' fences
bak seumantok kayu semanttuk k.o. timber tree
bak meurante meranti k.o. timber tree
bak meureuba merbau k.o. timber tree
bak murong kelor k.o. tree
bak bangka pohon bakau mangrove
11e. Boh Kayee - Buah-buahan - Fruits fruit
rambutan
bah, bah kayee buah langsat
bah rambOt rambutan durian
bah langsat langsat,duku
bah drien durian
Kamus - Thesaurus 1 0 1
pansa ruas buah durian space o r compartment inside
durian
boh peutek papaya,kates
papaya
boh u kelapa coconut
coconut eaten through by a
boh keutupang, boh kelapa yg telah dilobangi tupai
squirrel or rat
leupieng atau tikus banana
starfruit
pisang pisang water apple,jambu
cashew
boh seulimeng meusagoe belimbing guava,pomegranate
jackfruit
boh jambee jambu breadfruit
orange
jambee hana malee pomelo
lime
boh geulima delima,jambu biji k.o. sour citrus
wild lime
boh panah nangka tamarind
sentul
boh kulu kulur (s.j. sukun berbiji) pineapple
passionfruit
boh limo jeruk manis mangosteen
boh giri jeruk besar avocado
shell fruit
boh kuyuen jeruk nipis sago fruit
mango (Indian mango)
boh munteue, calang jeruk asam kuini, k.o. mango
bacang, horse-mango
boh kruet jeruk perut morinda citrifolia
great hog plum
boh me asam jawa zapot,sapodilla
breadfruit
boh seutui sentul watermelon
k.o. sour fruit
boh aneuh nenas date
ripe
boh markisa markisa immature,not yet ripe
unripe,and will not ripen
boh meukuta, boh manggis
mangohta
boh pukat pokat
boh keumukah buah batok
boh meuriya rumbia
boh mamplam mangga
boh kuwini kuini
boh mancang bacang
boh keumeudee mengkudu,bengkudu
boh keureundang kedondong
boh sawah sawo
boh sukan sukun
boh timon bruek semangka
boh kandeh kandis
boh keureuma kurma
masak masak
putek, bajik putik
batat mengeras,tidak akan masak
1 02 Kamus - Thesaurns
ruek tua dan kering (pinang) overripe and dry (areca)
riek
manu tua dan kering overripe and dry (coconut)
leubah setengah masak (buah-buahan, half ripe (esp. tamarind)
meungkai
nyen khususnya asam jawa)
pateuen
prom ranum overripe
ranom
mengkal unripe
sangat muda (buah-buahan) green,immature (fruit)
muda (buah-buahan) unripe,green
peram keep (fruit) to ripen
ranum overripe
ltd. Tanaman Muda, Urot - Palawija, Umbi-umbian - Crops, Tubers
pade padi rice plant,seed
jag6ng jagung corn
kacang kuneng kedele soybean
gand6m gandum wheat
kacang ij6 kacang hijau mung beans
doge tauge mung bean sprouts
tahu tahu tofu,beancurd
reuteuek kacang panjang long beans
kacang tanoh kacang tanah peanut
campli, capli cabe chilli,red pepper
lada lada pepper
trueng terong eggplant
labu tanoh labu tanah pumpkin,squash
labu ie labu putih bottle gourd
labu jeupang labu jepang chayote,choko
boh kund6 kundur fuzzy melon
piek, pik gambas angled luffa
timon mentimun cucumber
peuriya pare,peria bitter squash
bayam bayam Chinese spinach
rumpuen, rumpun kangkung water spinach
rheue serai lemon grass,citronella
kulat cendawan,jamur mushroom
boh ubi-ubian bulb,tuber
langkuweueh lengkuas galingale
ubi ubi,singkong cassava
ampeuek, birah keladi,talas taro
kueh birah (s.j. keladi gatal) k.o. itching taro
leubue s.j. keladi Kamus - Thesaurus 1 03
gadong gadung
janeng ubi rambat k.o. taro
keutila, keupila ketela purple yam
gantang kentang k.o. yam
tumat tomat sweet potato
boh kGl kol,kubis potato
wortel wotel tomato
sawi sawi cabbage
teubee tebu carrot
reulieng s.j. tebu kecil mustard greens
bakong tembakau sugarcane
urot tumbuhan jalar k.o. small sugarcane
anggo anggur tobacco
awe rotan vine
trieng bambu grape
trieng gadeng bambu kuning rattan
bulOh buluh bamboo
reubOng rebung yellow k.o. bamboo
bakjiem-jiem teratai small k.o. bamboo
nilam nilam sprout,bamboo shoot
paku paku,pakis lotus,waterlily
peugaga tanaman pegagan patchouli
sumpueng urang-aring k.o. edible fern
ceumalo benalu k.o. edible vine
k.o. herb
parasite
11e. Tumbuhan Lain - Other Plants
barom, ngom, daroh sejenis rumput untuk anYaman k.o. reeds
angrek angrek orchid
meulu melati jasmine
pih mie putri malu sensitive plant
bungong jeumpa bunga cempaka k.o. tropical magnolia
maw'o mawar rose
siseuek lumut moss,lichen
12. Meulatang, Beulantang - Binatang - Animals
12a. Umum - Umum - General
meulatang, beulantang binatang animal
1 04 Kamus - Thesaurus
hiweuen hewan animal
'eui, 'eue merangkak crawl
phD terbang fly
agam jantan male
inong, nang betina female
meuagam, meuseutOt kawin mate
ulu bunting pregnant
aneuk anak offspring
t8h aneuk melahirkan bear offspring
eue mandul barren (of animals)
boh telur egg
t8h boh bertelur lay egg
karom eram brood, sit on eggs
meujaba kelakuan ayam yang akan clucky, of a hen about to lay an
dh bertelur egg
kom menetas hatched (eggs)
ie tek, abin busuk (telur), mati rotten (egg)
eumpung susu milk
bueh sarang nest, den, lair, hive
meunta buas wild
ladang galak, buas fierce, wild
seuiet liar wild, untamed
raghoe jinak tame
cintra jinak, terlatih tame, well trained (animal)
weue sangkar cage
eumpeuen kandang stable, pen
peueumpeuen makanan feed, food for animals
jakeuen, kakeuen beri makan feed
ulak memamah chew the cud
teumb8n memuntahkan regurgitate
pijuet gemuk fat
gasi kurus thin, skinny
land8k, mbOk kebiri castrate
lungkee pejantan male stud animal
g8h tanduk horns
pok ponok hump
jumoh menanduk butt, gore
kulet muka, moncong snout, face (of animal)
bulee kulit skin, hide, pelt
bulu fur, feathers, quill
sisek sisik Kamus - Thesaurus 1 05
sirep sirip
gadeng gading scales,skin of reptile
tarieng taring fin
iku ekor ivory
iseueng insang tusk
beurale belalai tail
tangeun kaki depan (hewan) gills
abin, tek tetek trunk
beue tembolok front legs (animal)
peudeue tembolok breast,udder
sayeuep sayap crop
peurincuen buntut craw,giblets
ku 'uek berkokok wing
kl8h, dr8h gonggong tail ('parson's nose')
coh, cutok patuk crow (rooster)
pathuek mencotok,mematuk bark (dog)
kireueh kais peck,bite (snake)
ek kotoran peck
bisa bisa scrape (chicken)
kawan kawanan dung,manure
venom,poison
12b. Cicem - Burung - Birds herd of animals
kleueng eIang kite
siwah, tiwah burung eIang hawk
ak-ak gagak hitam crow
cieem peurimpieng, burung enggang rhinoceros hombill
cieem duwa babah enggang crane
nggang bangau stork
tangiriek bangau putih cattle egret
kuek burung bangau coklat heron
bakoh pekakak kingfisher
cakeuek bayan k.o. parrot
bayeuen nuri k.o. parrot
nuri kakatua cockatoo
kakaktuwa merpati pigeon
mirahpati srigunting fantail
eempala burung gereja finch,rice-thief bird
eemsubang, eembangga burung pipit sparrow
tuM
1 06 Kamus - Thesaurus
miriek tempua weaverbird
keureundit kenari canary
jamp8k burung hantu owl
geureudhuek tampi burung hantu besar large owl
geureuda burung garuda mythical bird
tiy8ng bayan parakeet
peureuLeng perling starling
brujuek, beurijuek kutilang,merbah bulbul
brujuek bale burung murai brown bulbul
praik8 burung barau-barau yellow-crowned bulbul
deem ujeuen burung layang-Iayang swallow
tok-tok beuragoe burung pelatuk woodpecker
puy8h puyuh quail
meurak merak peacock
leuek balam,perkutut dove
punui punai woodpigeon
meureub8k perkutut k.o. pigeon
cama camar seagull
keudidi kedidi (s.j. burung rawa yang k.o. small plover
manok selalu menggerak-gerakkan fowl,chicken
manok agam ekornya) rooster,cock
manok inong ayam hen
manok uteuen ayam jantan wild chicken
jalak ayam betina yellow-legged rooster
ayam hutan
lambing ayam jantan yang berkaki rooster' s comb
sus8h kuning rooster' s spur
langkube jengger k.o. black waterhen
meunom taji coot
s.j. burung sawah
itik s.j. burung ayam hitam yang duck
itik angsa mermata merah goose
itik ara itik,bebek wild duck
bebek angsa
belibis
12c. Binatang Meulata - Binatang Me1ata - Reptiles and Creeping Animals
buya buaya crocodile
meuruwa biawak iguana
meuruwa raya biawak komodo komodo dragon
Kamus - Thesaurus 1 07
uleue ular snake
uleue lhan
uleue seudong ular piton python
uleue ie
uleue broh ular sendok, kobra cobra
uleue ijo
uleue tiyong ular sawah water snake
sarong uleue
pa 'e ular bush snake
tarum
tarum ijo ular daun green tree snake
cicak, ticak
punyie, punyi ular bakau mangrove snake
baneng
baneng, labi-labi, tong- kelongsong ular sloughed snake skin
tong gapu tokek gecko
lantui
sipot, sigeundong kadal wild lizard
abO
cue kadal hijau,bunglon chameleon
umot
cangguek cecak house lizard
aneuk abiek
lintah penyu turtle
lintah situek
bieng kong jelebau,s.j. kura-kura air tawar k.o. tortoise
lata
kura-kura darat tortoise
s.j. penyu air tawar k.o. land tortoise
siput,keong snail
siput air tawar water snail
s.j. siput air payau k.o. sea snail
s.j. siput air tawar k.o. fresh water snail
kodok,katak frog
berudu,cebong tadpole
lintah leech
lintah darat land leech
kepiting darat land crab
melata,merayap crawl,creep
12d. Binatang Meutek - Binatang Menyusui - Mammals
leumo lembu,sapi cow
keubeue kerbau buffalo
aneuk w 'ek, 'ek, 'ue anak kerbau buffalo calf
kameng kambing goat
keubiri biri-biri,domba sheep
kibah kibas,domba Arabic sheep
guda kuda horse
gajah gajah elephant
cagee beruang bear
rusa rusa rusa deer
glueh kijang kijang deer
1 08 Kamus - Thesaums
peulandok kancil mousedeer
napoh s.j. pelanduk k.o. mousedeer
singa singa lion
rimueng harimau tiger
rimueng buloh harimau buluh leopard
badeuek badak rhinoceros
unta unta camel
jeurapah jerapah giraffe
keuleude keledai ass,donkey
bui babi pig
asee anjing dog
mie kucing cat
bue monyet long-tailed macaque monkey
eungkong s.j. kera k.o. monkey
maw 'ah mawas orang-utan
himbee siamang gibbon
lutong monyet berekor panjang leaf monkey
bue angen loris loris
srigala serigala wolf
areunap kelinci rabbit
tupe tupai squirrel,tree shrew
ceurape cerpelai mongoose,weasel
landak landak porcupine
tanggileng tenggiling anteater
musang musang civet
musang jabeuet musang jebat civet cat (strong smelling)
musang buLOh musang buluh civet (gives off no smell)
mangoh musang civet cat (smells like pandanus)
bubrang berang-berang otter
tikoh tikus rat,mouse
seumantong kelelawar bat
luntie kelelawar kecil small k.o. bat
lhOng kalong,keluang flying fox,fruit bat
kh 'ung-kh 'ung suara gonggongan anjing sound of barking
12e. Eungkot - Ikan - Fish fish
tuna
eungkot ikan shark
sure tongkol whale
yee ikan hiu
pawoh paus
LeuLumba lumba-Iumba Kamus - Thesaurus 1 09
paroe pari
saLam salem dolphin
muL8h bandeng ray, stingray
keurimen s.j. ikan laut salmon
eungk8t phO ikan terbang, ikan belalang bandeng, k.o. milkfish
eungk8t thOk ikan pedang k.o. sea fish
bileh ikan teri,ikan kecil flying fish
kareng ikan teri swordfish
kadra ikan belanak anchovy, white-bait
rambeue ikan bawal dried anchovies
taLeueng ikan talang mullet
tangiroe ikan tenggiri bream fish
noh cumi-cumi k.o. fish
gurita gurita mackerel
lijeu, ileh belut squid,cuttlefish
kire, Linong lindung octopus
bad ikan gabus eel
seungko lele,keli small eel
Limbek ikan limbat gudgeon
seupat sepat catfish
kruep ikan batok k.o. catfish
eungk8t cina ikan mas k.o. thin river fish
keureulieng s.j. ikan sungai climbing perch
udeueng udang goldfish,carp
bieng kepiting k.o. fresh water fish
kreueng kerang shrimp
tirom tiram crab
ub8-ub8 ubur-ubur clam, shellfish
oyster
12f. Seureungga - Serangga - Insects jellyfish
sidom semut ant
sidom mirah semut merah red ant
sidom apui semut api stinging ant
sidom kuwa semut kepala batok shell-headed ant
keumuto, geumuto tawon wasp
keumar8h tawon kecil small wasp
h 'ueng tawon hitam large black wasp
Lhang s.j. tawon k.o. wasp
pitok langau hornet
1 1 0 Kamus - Thesaums
unoe lebah bee
linot s.j. lebah kecil yang biasanya k.o. small bee which nests in
bersarang dalam lubang kayu holes in wood and produces
wax
den-den capung dragonfly
grasshopper
daruet belalang butterfly
mosquito
keubangbang, bambang kupu-kupu,rama-rama fly
bluebottle fly,horsefly
jamok, nyamok nyamuk k.o. small fruit-fly
cockroach
lalat lalat white ant,termite
spider
langong, leungong langau k.o. house spider
cricket
keurimue lalat buah firefly
centipede
keuraleuep kecoa,lipas scorpion
millipede
kamue anai-anai,rayap leech
louse
rambideuen laba-Iaba bedbug
tick
ca 'ie s.j. labah-Iabah scabies
gnat
daruet kleng jengkrik maggot
maggot
meuk, meukmbe kunang-kunang cicada
limpeuen lipan coconut beetle
kala kala wood-borer
worm
seupah buleuen halipan caterpillar,worm
pacat pacat
gutee kutu
pijet kutu busuk
piet kutu lembu
leubeng kutu (badan) kecil
reunget agas
peueng belatung
pleuen jentik,tempayak
adi-adi kh 'ueng, d'ee-dee sejenis jangkrik yang hidup di
khueng pohon
ujo kumbang pemakan umbut
kelapa
bubOk rayap
glang cacing
ulat ulat
13. Ka'idah Basa - Tata Bahasa - Grammar
13a. Kata Keterangan dan Partikel - Adverbs and Particles
lagee cara manner,style
that, leupah, lagoina sangat Kamus - Thesaurus 1 1 1
kira-kira kira-kira
sip cukup very
kureueng kurang more or less
paLeng paling, ter- enough
sabi selalu less
kayim sering most
biyasa biasa always
meujan-jan kadang-kadang often
trip-trip sigo sesekali usual, usually, common
tom pemah some time
ban khong, ban lami baru saja once in a while
lom lagi ever
bacut sedikit just a moment ago
bacut treuk sedikit lagi again
leubeh lebih a little
leugat lekas, segera a bit more
bagah-bagah, sigra segera more than
li, laju, lanja segera quickly, immediately
peuleuheuen pelan immediately
beurangkaho ceroboh, kemanapun immediately
laju terns slowly
hana karu-karu, hana diarn-diarn carelessly
continuing on
riyoh-riyoh ketika itu silently, quietly
bak watee nyan, bak
suatu ketika, suatu hari then, at that time
masa nyan
bak saboh watee, bak mula-mula one day, once, at a certain time
tatkala, ketika
saboh uroe setelah itu firstly, at first
phOn-phOn yang sarna, yang semula at the time, when
layeue kebetulan after that
'oh lheueh nyan benar-benar, sungguh the sarne, the former
sot sarna sekali, hanya by chance
hana tasangka-sangka pun, juga indeed
bit-bit juga, memang indeed, only
sagai tentu saja even, also
pih biar, biar saja also, indeed
cit, sit kemudian of course, certainly
ka teuntee let it be so
bah, bah that, bak then, next
treuk
1 1 2 Kamus - Thesaums
bOh ka ngomong-ngomong by the way
lompih lagipun moreover
cuma hanya only
bOh, beh ajakan,mengiyakan urging particle,do it
leh -lah please
bek jangan don ' t
beu- semoga do !,hopefully
kadang mungkin maybe
lagoe temyata apparently
mungken mungkin possible,possibly
lah untunglah fortunately
mudah-mudahan mudah-mudahan hopefully
hinoe, sinoe di sini here
hinan, sinan di sana there
hideh, sideh di sana there
keunoe ke sini here,to here
keunan, keudeh ke sana there,to there
lagee, meu-, ban, bagoe seperti like,manner
lagee nyan, meunan begitu like that
lagee nyoe, meunoe begini like this
teuma kemudian,lalu so,in that case
13b. Kata Keterangan Awal - Preverbal Auxiliaries
na ada actually,did,indeed
h 'an, tan tidak not
hana tidak,tidak ada not,indeed not,does not exist
kon, bukon bukan not,on the contrary
ban baru just,just now
ban lheueh baru siap,baru selesai just after
mantong masih still
goh lom, goh belum not yet
h 'an tom tidak pemah never
jeuet boleh,dapat can,able,may
h 'an jeuet tidak dapat,tidak bisa cannot
h 'an jeuet tidak boleh may not
h 'an mee tidak boleh,tidak dibenarkan may not,not allowed to
ka sudah already,now
ka lheueh sudah siap already
teungoh sedang in process
rap hampir almost
jangan Kamus - Thesaurus 1 1 3
13c. Kata Depan - Prepositions hopefully not
bak di,pada at,on
di, i di,dari at,from
di, i kata penyerta subyek focus,subject marker
u ke to
lam, dalam dalam in,inside
ngon, deungon dengan with
keu kepada to
nibak dari pada from
ubak kepada to
le oleh by
13d. Padanan Kata - Classifiers general classifier
trees,long things
bah buah,ekor (binatang) leaf,sheet,piece of
bak batang cut piece,word
on daun,lembar,helai person
krak, krek potongan flat thin things
drae orang seeds,small stones,seedlings
keupeng keping leaf of banana or palm
neuk biji
yue pelepah belonging to
with,and
13e. Kata Sambung - Connectives but
if only
atra, ata rnilik but,however
ngon dengan,dan which,that
tapi, teutapi tetapi in order that
sangkira seandainya in order not
cuma tetapi like that
nyang yang in order to
beu- supaya so that not,in order not
bek agar tidak until
lagee nyan seperti itu until
mangat jeuet supaya because
mangat bek supaya tidak
sampe sampai
sampae hingga
sabap, seubap, kareuna sebab,karena
1 1 4 Kamus - Thesaums
keurusa gara-gara because
atawa, ato atau or
maLengkan melainkan on the contrary
padahai padahal although,even though
meuseuki meskipun although,in spite of
dum ik, bah that, beu meskipun no matter how much
that jika if
meunyo, meung-, meu jika tidak if not
meungkon seolah-olah,barangkali as if,possibly
sang entah maybe,who knows whether
euntah sebelum before
sigohlom, yoh gohlom sambil while
sira setelah after
'oh lheueh segera setelah as soon as
ban ketika,waktu when
'oh ketika when,at the time
yoh makin the more,increasingly
makin
13f. Kata Seuru - Kata Seru - Exclamations, Interjections
0, if oh surprise,pleasure
astaga surprise
o kuh waduh surprise
jak keuh ya Tuhan surprise
o po lon, 0 potallah astaghfirullah surprise
astaghfirullah aduk mak oh dear
o ma itulah mild discontent
nyan nah itulah there,you see
nyan keuh alah mild discontent
alah yah yeah
nyan ya yes,right
nyo tidak apa-apa it doesn't matter
hana peue baik OK
get, got, jeuet, ka jeuet tidak no
h 'an bukan no
kon ya yes,u huh
'eu saya tidak tahu I don't know
hOm tutup mulut say no more,shut up
piyoh cukup,sudahlah that' s enough
ka sip, ka jeuet, ka
mumada
hana peue-peue tidak apa-apa Kamus - Thesaurus 1 1 5
eh hai
hai, hei hai,hei never mind, no worries
roh that luh hey (rebuke)
nyan nyang ka nab hi, hey
o hai budok bajingan oh dear
jak let leumo pigi sana oh dear
ka paleh, ka paloe, ka aduh damn himlher
get lost
bala damn
keubit
wahe sungguh-sungguh, benar-benar indeed, truly
ka wabai oh you
o ya yes, OK
13g. Kata Teumanyong - Kata Tanya - Interrogatives
peue, pue apa what, whether
soe siapa who
soe kata tanya perbandingan which of comparison
pat di mana where, from where
ho ke mana whither
pane dari mana from where
pane 'eh, pane 'et, 'eh berapa jauh,panjang how far, how long
na, 'et na berapa how much, how many
padum, padup, padit bagaimana how
pakri, pakri ban kenapa, mengapa why
pakon yang mana which one
toh yang mana which one
sire sebesar apa how big, what size
pane ube bagaimana how
pakri, pane kapan when
pajan siapa punya whose
supo
13h. Kata Keterangan Tak Tentu - Indefinites
beurang-, barang-, barang- any
beurangka-,
beurangga apa saja whatever
siapa saja whoever
beuranggapeue di mana saja wherever
beuranggasoe kapan saja whenever
beuranggapat
beuranggajan
1 1 6 Kamus - Thesaums
beuranggakri bagaimanapun however
beuranggari yang manapun whichever
beuranggadum sebanyak manapun however much
peue apa something
soe siapa whoever,someone
ho ke mana to somewhere
pat di mana somewhere
dumpeue apa saja everything
dumsoe siapa saja everyone
dumpat di mana saja everywhere
sipeue sejenis a certain something
hana peue tidak ada nothing
hana soe tidak ada siapa no-one
hana pat tidak ada tempat nowhere
hana jan tidak ada waktu there is no time
h 'an tom tidak pemah never
sapat satu tempat same place,together
sadum sama jumlah same amount,as much as
sajan bersama together (same time)
saM sama ukuran same size,as big as
saho sama arah same direction
ladom sebagian some
bacut sapeue campuran bit of everything
13i. Kata Tunyok - Kata Ganti Penunjuk - Demonstratives
nyoe, -noe llll this
nyan, -nan that
jeh, -deh itu,dekat that,further away
meudeh itu,jauh like that
meunan begitu,seperti itu like that,such
meunoe demikian like this
begini
Indeks Basa Aceh
abee debu, abu : ash, dust, earth : lOa ah as : axle : Se
abeuek kubang : stagnant waterhole : IOc ajai ajal : predetermined time of death : l k
abi ayah, bapak : father : I b ak-ak gagak hitam : crow : 12b
abiek: aneuk abiek berudu, cebong : akai akal : mind, personality : 4h
akhe akhir : last, end : We
tadpole : 12c akhirat akhirat : the hereafter, doomsday :
abin tetek : breast, udder : 12a
abin: ie abin susu : milk : 12a Ii
abo siput air tawar : water snail : 12c alah alah : mild discontent : 13f
abu ayah, bapak : father : I b alam alam : nature : lOa
abuwa paman, om : elder uncle: male alam bendera : flag : I e
alamat alamat : address : 5d
relative older than parent, but on the alat alat : means, instrument : 6e
same generation as parent : I b alee alu : pestle : 6e, 8d
Aceh Aceh : Acehnese : l c aleue lantai : floor : 8c
adang jelaga : soot : lOb Aleuhat Minggu : Sunday : We
adap: hana adap biadab : impolite : ld alon gelombang : wave, swell : IOc
adat adat : custom : I e, l h alue anak sungai : stream, creek : lOa
ade adil : just : l h amai amal : (good) works : I i
adee jemur : dry in the sun : 3h, 6a Ambon Ambon : Ambonese : l c
adek adik : younger sibling or relative of Amerika Amerika : American : I c
the same generation : I b ampeh penahan air (biasanya di saway/
aden: ie aden air limbah : waste water :
lOc sungai) : dam, plug a gap to retain water :
adi-adi kh'ueng sejenis jangkrik yang 6a
hidup di pohon : cicada : 12f ampeuek keladi, talas : taro : l I d
adoe adik : younger sibling or relative of amplop ampelop : envelope : 5d
the same generation : I b ampon ampun : pardon : l h
aduen abang : elder brother, elder male anco hancur : shattered, dissolved : 9g
relative of the same generation : I b andok: ija andok handuk : towel : 8c
agak kira : guess, suppose : 4h aneuh nenas : pineapple : l lc
agam laki-laki, jantan : male : l b, 12a aneuk anak : child, offspring : l b, 12a
agam: meuagam kawin : mate : 12a aneuk biji : seed, stone : l la
agama agama : religion : I i
1 1 8 Indeks Basa Aceh
aneuk batee kerikil,batu koral : gravel : 1 2f
lOa ara pohon ara : wild fig : 1 1 b
ara: itek ara belibis : wild duck : 1 2b
aneuk beude peluru : bullet : I g arah arah : direction,position : ge
aneuk gaki jari kaki : toe : 2a arak: ie arak arak : palm wine : 7c
aneuk Iidah anak tekak : uvula : 2a arang arang : charcoal : lOb
aneuk panah panah : arrow : I g Arap Arab : Arab : lc
aneuk reunyeun anak tangga : ladder arat sempit : narrow : 9d
are bambu (ukuran) : amount of less than a
steps : 8c
aneuk seudati anak sedati : reciter in a litre,one bamboo : 9d
areunap kelinci : rabbit : 1 2d
seudati dance : I f areuta harta : possession : 8a
angen angin : wind,air : 1 0d aron cemara,pohon aru : casuarina tree :
angen: meuangen berangin : windy,
l Ib
breezy : lOd aron: boh aron batu ginjal : kidney stone :
angen: minyeuk angen rninyak angin :
2b
medicated oil : lOb aruwah arwah : soul of dead person : 1 j
anggo anggur : grape : l I d asa kecewa : disappointed : 4d
anggok angguk : nod : 3a asa sore : afternoon : lOe
anggota tubOh anggota badan : body asah asah : whet : 3e,3i,6e
asam sambal : sauce : 7b
parts : 2a asap asap : smoke : 7a
angka angka : numeral,digit : 9c asee anjing : dog : 1 2d
angkot angkut : transport : 5e asek geleng : shake head : 3a
angkotan angkutan : transportation : 5e asoe daging,isi : contents,flesh : 2a,ge,
angoh hangus : burnt,singed : 7a,9g
angrek angrek : orchid : l I d l Ia
angsa: itek angsa bebek angsa : goose : astaghfirullah astaghfirullah : surprise :
1 2b 1 3f
anjong anjung : extension on house : 8c ata rnilik : belong to : 8a
anoe pasir : sand : lOa ata: minyeuk ata rninyak wangi,parfum :
antara antara : between : ge
'ap suap : put in mouth : 3h perfume : 8b, lOb
apa paman,om : younger uncle: male atawa atau : or : 1 3e
ate hati : liver,seat of emotions : 2a,4d
relative younger than parent,but on the ate: boh ate buah hati : sweetheart : 4e
same generation as parent : 1 b ateueh atas : above,top of : ge
apak usang,jelek : spoiled,no longer ateueng pematang,tanggul : dike : 6a
fresh : 9g ato atau : or : 1 3e
apam apam : rice-flour cake : 7b ato atur : put in sequence : 9c
aphai hafal : recite : 5a,5b atot buku,tulang sendi : joint,knuckle : 2a
apotek apotik : pharmacy,drugstore : 2b atra rnilik : possession,belong to : 8a
apui api : fire : 7a
apui: sidom apui semut api : stinging ant :
Indeks Basa Aceh 1 1 9
Australi Australia : Australian : I c bah that biar, biar saja : let it be so : 1 3a
awai awal : earlier, former : 1 0e bahan bahan : materials, ingredients : 1 0b
awak orang : person : 1 a bahgiya bahagia : good fortune : 4d
awak nyan mereka : they : l a baM bahu : shoulder : 2a
awan awan : cloud : 1 0d bajee baju : shirt, blouse : 8b
awe rotan : rattan : l I d bajeueng bajang, anak haram : bastard : 1 b
aweueh ketumbar : coriander, spices in bajeueng: aneuk bajeueng anak haram :
general : 7f illegitimate child : l k
aweuek sendok besar : ladle, spoon : 8d bajik putik : immature, not yet ripe : 1 1 c
awih barang bawaan yang dibungkus bajoe baji, pasak : wedge : 6e
bak batang : trunk, long things : 1 1 a, 1 3d
dengan kain : carry wrapped up in a bak di, pada : at, on : 1 3c
bundle on back : 3g bak pohon : tree : 1 1 b
ayah ayah, bapak : father : 1 b bak beuringen beringin : banyan : 1 1 b
ayak ayak, mengayak : sifter, sift : 3c, 8d bakai jelek, tidak sopan : rough, ill-
ayeuem mainan : toy : I f
ayon ayunan, mengayun : cradle, rock a formed : 4a
baby : 3h bakat bakat, jejak : talent, spoor, trail : 6c
ayon: ija ayon kain ayunan : cloth used as bakat ombak, gelombang : waves, ripples :
hammock : 8c
'azeuep azab : punishment : I i 10c
ba bawa : take, carry : 3g, 3h bakeuti bakti : honour 4a
babah mulut : mouth : 2a bakoh burung bangau coklat : heron : 1 2b
babah: dcem duwa babah burung bakong tembakau : tobacco : 7e, l I d
enggang : rhinoceros hombill : 1 2b bala musibah, bala : disaster, calamity : 4a
baca baca : read : Sa, Sb bala: ka bala aduh : damn : 1 3f
bace ikan gabus : gudgeon : 1 2e balah balas : reply, rejoinder : Sa
bacut sedikit : a little : 9d, 1 3a balang baskom : basin : 8d
bacut sapeue campuran : bit of every- balap balap : race : I f
thing : 1 3h bale balai : meeting platform : I e
bada pisang goreng : fried banana : 7b balee duda, janda : widowed, divorced : 1 b
badan badan, tubuh, jasad : body : 2a balee: inong balee janda : widow : I b
bade: angen bade badai : storm wind : 1 0d bah�k balik : tum over : 3h
badeuek badak : rhinoceros : I 2d Bali Bali : Balinese : 1c
badom biri-biri : beri-beri : 2b balok balok, gelondongan : log : l la
bae meratap : wail : 4d balok: kayee balok kayu gelondongan,
bagah cepat : fast : 9a
bagah-bagah segera : immediately : 1 0e, balok : log, beam : 1 0b
1 3a balot balut, bungkus : wrap : 3j
bagoe seperti : like, manner : 1 3a baluem saku, kantong : pocket : 8b
bah biar, biar saja : let it be so : 1 3a baluem beude dewa air : spirit which
drowns people : 1 j
bambang kupu-kupu : butterfly : 1 2f
1 20 Indeks Basa Aceh
ban baru : just,just now : 1 3b barah barah,tumor : tumour,swelling : 2b
ban segera setelah : as soon as : 1 3e barang barang : baggage,goods,products :
ban semua : all : 9d
ban seperti : like,manner : 1 3a 5e,6h
ban khong baru saja : just,a moment ago : barang barang,paket : package : 5d
barang- barang- : any : 1 3h
1 3a barat barat : west : ge
ban Iheueh baru siap,baru selesai : just barat daya barat-daya : south-west : ge
bareh baris : row,line : ge
after : 1 3b barB baru : new : 9a
ban: muban jelas cara : known how : 4h baroe kemarin : yesterday : 1 0e
ban: pakri ban bagaimana : how : 13g baroh bawah : under,below : ge
ban: tuban tahu cara : know how : 4h baroh sebelah laut : toward the sea,north :
banci benci : hate : 4e
bandeng banding : compare : 3k ge
baneng jelebau,s.j. kura-kura air tawar : barom sejenis rumput untuk anyaman :
k.o. tortoise : I 2c reed : l I e
bang abang : elder brother,elder male basa bahasa : language : 5a
basah basah : wet : 9a, 1 0c
relative of the same generation : 1 b basi basi : stale : 7d
banga: bee banga bau busuk : stale smell : baso sakit biri-biri : biri-biri : 2b
bata bata : brick : lOb
7d Batak Batak : Batak : I c
bangai bodoh : ignorant,stupid : 4a batat bandel,keras kepala : stubborn : 4g
Banggali Benggali : Bengalese : I c batat mengeras,tidak akan masak : harden,
banggi pecandu : addict : 7e
bangka pohon bakau : mangrove : 1 1 b unripe and will not ripen : l i c
bangke bangkai : carcass : 1 k bate tempat sirih : betel bowl : 7e
bangkrot bangkrut : bankrupt : 8a batee batu : stone : lOa
bangku bangku : bench : 5c batee asah basu asah : grindstone : 6e
bangoe wangi : fragrant : 2c batee seumupeh batu giling : grinding
bangsa bangsa : race : l c
bangsat bangsat,tidak taat kepada stone : 8d
batee tuleh batu tulis : slate : 5b
kewajiban-kewajiban agama : brutal, baten batin : secret,esoteric : 5a
insolent,impious : I i,4a bateue bandel,keras kepala : stubborn : 4g
bangsi bangsi : flute : I f bateue batal : invalid,expired : 4b
bansi bangsi : flute : I f bateueng batang kayu mati : felled tree
bantah bantah : deny : 5a
bantai bantal : pillow : 8c trunk : l l a
bantai: sarong bantai sarung bantal : batok batuk : cough : 2b,2e
pillow slip : 8c batok kreng tebese : tuberculosis : 2b
bantu bantu,tolong : help : 3k bawang bawang : onion,garlic,shallots :
bap bab : chapter : 5b
bara balok utama rumah : roof beam : 8c 7f
bayam bayam : Chinese spinach : l I d
Indeks Basa Adh 1 21
bayang bayang : shadow : 2a, 1 0d beuluka belukar : brush, undergrowth : l la
bayeue bayar : pay : 6h beuna benar : right, true : 4b
bayeuen bayan : k.o. parrot : 1 2b beuneung raja timoh pelangi : rainbow :
be besarnya : size, amount : 9d
becak becak : becak : Se lOd
becak: tukang becak tukang becak : becak beungeh marah : angry : 4e
beungkai mengkal : half ripe : 7a
peddler, driver : 6g beungoh pagi : morning : 1 0e
bee bau : smell (noun) : 2c beunteueng melintang : lay horizontal : 3h
beh ajakan, mengiyakan : urging particle, beunteueng kayu yang digunakan untuk
do it : 1 3a pagar : fence rail : 6a
bek jangan, agar tidak : don't, in order not : beuntuk bentuk : shapes : 9f
beuo malas : lazy : 4c
1 3a, 13e beuot angkat : lift, raise : 3h
beng bank : bank : 8a beuragoe: tok-tok beuragoe burung
bengke: tukang bengke tukang bengkel :
pelatuk : woodpecker : 1 2b
mechanic : 6g beurakah kocak, lucu : entertaining,
bensen: minyeuk bensen minyak bensin :
funny : Sa
gasoline, petrol : l Ob beurale belalai : trunk : 1 2a
bet angkat : lift, raise : 3h beurang- barang- : any : 1 3h
bet cabut : pluck, uproot : 3c beurangkaho ceroboh, kemanapun :
beu that meskipun : no matter how much :
carelessly, wherever : 1 3a
1 3e beurawang telaga : intertidal zone : l Oc
beu- semoga : do ! , hopefully : 1 3a beureugu terompet tanduk : horn for
beu- supaya : in order that : I 3e
beudak bedak : powder : 8b summons : I e
beude bedil, senapan : gun : I g, 6c beureuhi birahi : happy, excited, sexual
beudoh bangun : stand up, get up : 3a
beue tembolok : crop : 1 2a excitement : 4e
beuet baca, belajar : read, study, learn : Sa, beureukah memberkas : tie in a bundle : 3j
beureukat berkat : blessing : I i
Sb, Sc beureusen bersin : sneeze : 2e
beuet: pubeuet ajar, mengajar : teach : Sa, beureutoh meledak : explode(d) : 9g
beurigen marah : get mad : 4e
Sc beusoe besi : iron : lOb
beuhe berani : brave : 4f Beutawi Betawi : native of Jakarta : l c
beukah koyak, pecah : torn, broken : 9g beuteh betis : calf : 2a
beuklam tadi malam : last night : I Oe beutoi betul : true : 4b
beulacan terasi : fish or shrimp paste : 7f bhan: sipak bhan sepak bola : soccer : I f
Beulanda Belanda : Dutch : I c bho bor : bore, drill : 3e
beulangong belanga, kuali : wok : 8d bhom makam, kuburan : grave : I k
beulanja belanja : expenses : 8a bh'ot suka makan apasaja : gluttonous : 4c
beulantang binatang : animal : 1 2a bhuek tenggelam : drown : 1 0c
beuliyong beliung : adze : 6e
1 22 Indeks Basa Aceh
bibeue memintal : twist,spin (rope) : 3i blet kedip : blink : 2c
bibi bibir : lip : 2a blet sekejap : a moment : lOe
bicah pecah : broken,smashed : 9g bleuet anyaman daun kelapa : coconut leaf
bicara nasehat,rencana : plan,counsel : 4c
bicoh lepuh : blister,pustule : 2b screen : 6f
bidan bidan : midwife : 2b bleut buka mata : open eyes : 2c
biek keturunan : lineage : 1 b blie tatap : stare : 2c
bieng kepiting : crab : 7b, 1 2e bloe beli : buy : 6h
bijeh bibit,benih : seed for planting : 1 1 a, bloe: mubloe membeli,pergi ke pasar :
6a shopping,going to market : 6h
bilt!h ikan teri,ikan kecil : anchovy,white- bloh melangkah kedalam air : wade : 3a
bo bor : bore,drill : 6e
bait : 1 2e boh ajakan,mengiyakan : urging particle,
bileueng hitung : count : 9c
binasa binasa : destroyed : 9g do it : 1 3a
bineh di samping : beside : ge boh buah,ekor (binatang) : general
bingkeng lekas marah : bad tempered : 4d
bingong bingung : dull,confused : 4a classifier : 1 3d
binoe bini : wife : 1 b boh buah,ubi-ubian,telur : fruit,bulb,
bintang bintang : star : lOd
binteh dinding : wall : 8c tuber,egg : l la, 1 2a
birah keladi,talas : taro : l ld boh buang : throw away,discard : 3h
biru biru : blue : 9b boh bubuh,memasang : put,set : 3h
bisa bisa : venom,poison : 1 2b boh zakar : penis : 2a
bisan besan : in-laws,relationship between boh ka ngomong-ngomong : by the way :
parents of a couple : l b 1 3a
bit benar-benar : genuine,true : 4b boh kayee buah-buahan : fruit : l I e
bit-bit benar-benar,sungguh : indeed : 1 3a boh keuieng buah ginjal : kidney : 2a
biyasa biasa : usual,usually,common : 1 3a boh naleueng menyiangi : weeding : 6a
biyaya biaya : finance : 8a boh yum menetapkan harga : set a price :
biyula biola : violin : I f
blah belas : -teen : 9c 6h
blah sisi : side,place : ge boinah harta : possession : 8a
blah: peusiblah memisahkan : put aside : bOt angkat : lift,raise : 3h
bot merentangkan badan : stretch : 3a
3h brat berat : heavy : 9a,9d
blahdeh sebelah sana : that side : ge bre lesu,kurang bersemangat :
blang sawah : rice field : 8a
blang: mublang bertani : farming : 6a uninterested,indifferent : 4c
bIe cahaya kilat,kilau : flash,sparkle : 9a, bret puki,kemaluan wanita : vagina,
I Od vulva : 2a
blet kaleng besar : tin,can : 8d breueh beras : uncooked,hulled rice : 7b
bri beri,kasih : give : 3f
bri ie beri minum : give drink : 6d
broh: uleue broh ular : bush snake : 1 2c
brok buruk,jelek,busuk : bad,ugly,
Indeks Basa Aceh 1 23
rotten : 4a, 9g buleuen bulan : moon, month : I Od, I Oe
bron tidak enak badan : feel the need to bulo, geureuda rakus, congok : greedy,
stretch (e.g. when waking up) : 2e gluttonous : 4c
bruek tempurung kelapa : coconut shell : buloh buluh : small k.o. bamboo : l I d
buloh: musang buloh musang buluh :
l lb
bruek ulee tengkorak : skull : 2a civet (gives off no smell) : 1 2d
bruek: timon bruek semangka : buloh: rimueng buloh harimau buluh :
watermelon : l l c leopard : 1 2d
brujuek kutilang, merbah : bulbul : 1 2b bulueng bagian : share : 8a
bu nasi : rice, a meal : 7b bulut basah kuyup : drenched, very wet :
bube besarnya : size, amount : 9d
bubee bubu : basket fish trap : 6b I Oc
bubeue daun kelapa kering : dry coconut bumoe bumi : earth : l Oa
bungka berangkat : depart : 3a
leaves : l Ib bungkoh balut, bungkus : wrap : 3j
bubok rayap : woodborer : l 2f bungong bunga : flower, interest : 6h, l la
bubong atap : roof : 8c bungong jaroe hadiah, pemberian : gift :
bubrang berang-berang : otter : 1 2d
bucho basah kuyup : drenched, very wet : ld
bungong pala bunga pala : mace : 7 f
I Oc bunoe tadi : earlier today : l Oe
Budha Budha : Buddhism : I i bunthok gembung : swollen : 9f
budok lepra, kusta : leprosy : 2b buntui tiada ibu : orphan, has no mother :
budok: 0 hai budok bajingan : damn him!
lb
her : 1 3f bupati bupati : regent : I e
bue monyet : long-tailed macaque burek bintik-bintik : dotted : 9b
burong hantu, kuntil anak : k.o. female
monkey : 1 2d
bueh buas : wild : 1 2a ghost : l j
bueng rawa-rawa : morass : l Oa busu ketapel, ketepel : slingshot : I f
buet gerakan, tindakan, kerja : action, buta buta : blind : 2b, 2c
buya buaya : crocodile : I 2c
work : 3 , 6g cabak lasak : restless, fidgety : 4g
bugam tidak runcing : blunt : 9f cabeueng cabang, dahan : branch : l la
Bugeh Bugis : Bugis : l c cabok borok : festering sore : 2b
buhu irama : rhythm : I f cacah menginjak-injak : trample in (mud) :
bui babi : pig : 1 2d
bui: pungo bui sawan, ayan : epilepsy : 2b 3d
bukon bukan : not, on the contrary : 1 3b cacat cacat : bodily defect : 2b
buku buku : book : 5b cagee beruang : bear : l 2d
bulat bulat : circle : 9f cagruek kolak : fruit stewed with coconut
bulee bulu : body hair, fur, feathers, quill :
milk and sugar : 7b
2a, l la, 1 2a cah anak cicit : great great grandchild : I b
bulee: mubulee berbulu : hairy : 9a cah tebang, potong semak-semak : clear
1 24 Indeks Basa Aceh
bush, undergrowth : 3e, 6a caye cair : thin, watery : 9a
caheueng tonggos : buck teeth : 2a ceh hancur, licin : pulverised, finished
cahya buleuen cahaya bulan : moonlight :
pounding or grinding : 3e
1 0d ceh menetas : hatched (eggs) : 1 2a
ca'ie s.j. labah-Iabah : k.o. house spider : cembangga burung gereja : finch, rice-thief
1 2f bird : 1 2b
cakap rapi, sesuai : neat, ready : 9a cempala srigunting : fantail : 1 2b
cakap terampil : skilful : 4c cemsubang burung gereja : finch, rice-thief
cake canggung, miring : awkward, askew :
bird : 1 2b
9f ceng timbangan, neraca : scales : 6h
cakeuek pekakak : kingfisher : 1 2b cel cat : paint : 3i, l Ob
calitra cerita, bercerita : story, tell story : ceubeueh berani : valiant : 4f
ceudah cerdas : smart : 4a
Sa ceudieng taruk, tunas : sprout, shoot : 1 1 a
calong jeruk asam : k.o. sour citrus : 1 1 c ceue batas : boundary, border, edge : ge, 9f
cama camar : seagull : 1 2b ceukak: aneuk ceukak anak tekak :
camat camat : subdistrict head : I e
camca sendok : spoon : 8d uvula : 2a
Campa Champa : Cham : 1 c ceuken masam muka : grumpy : 4d
campli cabe : chilli : 7f ceukiek mencekik : throttle : 3d
canang canang : cymbal, small gong : 1 f ceukue telapak tangan : open handful : 9d
candi candi : temple (Hindu) : I i ceumalo benalu : parasite : l I d
candu candu : opium : 7e ceumeukijk keteguk : hiccup : 2e
cane canai : whet : 3e, 3i ceumpaga belerang, tanah belerang :
cang bacok, cincang : slash, strike, slice,
sulphur : lOb
chop : 1 9, 3e ceumuru cemburu : jealous : 4c
cangguek kodok, katak : frog : 1 2c ceundana: kayee ceundana pohon
cangkoi cangkul : hoe : 6e
cap cap : stamp, seal, trademark : Ie, 6h cendana : sandalwood : 1 1 b
capiek pincang : lame, having a limp : 2b ceupe ceper : saucer : 8d
carong pandai, mahir : clever, skilful : 4c ceurana cerana, tempat sirih : tray for
carot memaki : abuse : Sa
carueh ikat kaki, ikat tangan dan kaki : tie betel : 7e
ceurape cerpelai : mongoose, weasel : 1 2d
legs together, tie up hands and feet : 3j, ceureudek cerdik : clever, shrewd : 4a
6c ceureumen cerrnin : mirror : 8c
cato catur : chess : I f ceureupa tempat tembakau : tobacco jar :
catok cangkul : hoe : 3e
cawan cawan, mangkuk : bowl : 8d 7e
caw'iek sangkutan, menyangkutkan : hook, chen: meuchen terkesan : impressed by,
to hook : 3h
cawij aduk : stir : 3d, 7a affection : 4e
chet jolok : poke up with a stick, pick fruit
with knife on end of pole : 3d, 6a
cheue rindang, teduh : shady : 1 0d
Indcks Basa Aceh 1 25
ch'iep peot, peok : dented : 9g cot uroe tengah hari : midday : We
chik kakek : grandfather : I b crah retak : split, crack : 9g
chik: michik nenek : grandmother : l b ere cerai : divorce : l k
chik: ureueng chik orang tua : parents : I b creue memotong cabang pohon : lop : 3e
chok ragu : doubt : 4h creueh menggaruk tanah, penggaruk
chOn lompat, loncat : jump, skip : 3a
ci coba : try, test : 4c tanah : rake : 6a, 6e
cicak cecak : house lizard : 1 2c criek menyobek : tear, rip : 3e
cicem burung : bird : 1 2b criet cerah, panas sekali (matahari) : clear,
cih cis : word for chasing a dog : 6d
cilet mencolek : smear : 3d sunny, very hot (sun) : I Od
Cina Cina : Chinese : l c croh goreng : fry : 7a
cina: eungkot cina ikan mas : goldfish, crong menimba : draw water : 3h
cruep telungkup : lie on stomach : 3a
carp : 1 2e cuba coba : try : 4c
cincu runcing : sharp, pointed : 9f cubet mencubit : pinch : 3d, 3g
cingklOt: seupatu cingklOt sepatu tinggi : cuco bilas : rinse : 3c
cuco cucu : grandchild : I b
high heels : 8b cucok tusuk : pin : 6e, 8b
cintra sangkar : cage : 1 2a cuda kakak yang tua : elder sister : I b
cinu ciduk, gayung : dipper, water scoop : cue curi : steal : 3f, I h
cue s.j. siput air payau : k.o. sea snail : 1 2c
8d c'ueh memadarnkan, mendinginkan :
cipe ceper : saucer : 8d
ciret menceret : diarrhoea : 2b quench, cool in water : 3h
ciriek cerek, teko : teapot, kettle : 8d cuet kecil sekali : tiny : 9d
cit juga, memang : also, indeed : 1 3a c'uet mencerut : tie very tight : 3j
citak cetak : print : 5b cui mengorek dengan benda tajam : dig,
coh patuk : peck, bite (snake) : 1 2a
coh-coh menakutkan binatang : raise, pick out with a sharp point : 3c
cui meruncingkan : sharpen to a point : 3e,
frighten animals : 6c
cok ambil : take, get : 3f 3i
coklat coklat : brown : 9b cuka cuka : vinegar : 7f
com cium : smell (verb), nosekiss : 2c cukeh menggarnit : touch lightly to attract
cong cucu cicit : great, great, great
attention : 3d
grandchild : I b cuko mencukur : shave : 3c
cong di atas, tinggi : on top of : ge culet mencungkil : gouge out : 3c
cop jahit : sew : 3i cuiok colok : poke, poke into : 3e, 3h
cop: tukang ceumeucop tukang jahit : cuma hanya, tetapi : only, but, however :
tailor : 6g 1 3a, 1 3e
cot bukit : hill : lOa cumeh sumbing : chipped, harelip : 2b, 9g
cot cicit : great grandchild : lb cumuet bisul : boil : 2b
cot tegak lurus : vertical : ge cupo kakak yang tua : elder sister : 1 b
cureh menggores : scratch : 3d
1 26 Indeks Basa Adh
curien kejam : cruel,strict : 4g dawa, meudawa debat,bertengkar : argue,
curu: rukok curu cerutu : cigar : 7e quarrel : 1 9,Sa
cut gelar bangsawan (wanita) : royal title
daweuet dawat : ink : Sb
(female) : I e dawok asyik : engrossed : 4h
cut kecil : small,little : 9d,9f daya daya,usaha : effort : 3k
cut yang muda : younger : 1 b daya: barat daya barat daya : south-west :
cutbang abang tertua : eldest brother : 1 b
cuti kakak yang termuda : youngest elder ge
Dayak Dayak : Dayak : l c
sister : I b d'ee-dee khueng sejenis jangkrik yang
cut'iet cubit : pinch with fingernails : 3d,
hidup di pohon : cicada : 1 2f
3g deh itu,jauh : that,further away : 1 3i
cutok patuk : peck,bite (snake) : 1 2a dek buah dada,payudara : breast : 2a
da kakak : elder sister,elder female relative delat daulat : majesty : 4g
den-den capung : dragonfly : 1 2f
of the same generation : 1 b desya dosa : sin : I h
dabeueh barang : baggage,luggage : Se deudah dadar : cook eggs in a leaf
daMh: top daMh dabus : dance with
(omelette) : 7a
knife and sword : I f deue dangkal : shallow : 9d, 1 0c
dada dada : chest : 2a deuek lapar : hungry : 2e
dadeueng memanggang,mengeringkan : deuh tampak,terdengar : visible,audible :
roast,dry by the fire : 7a 2c
dairah daerah : region : I e, 1 0a deuka mujur,bertangan dingin : lucky : 4a
dakwa tuduh : accuse : I h,Sa deumam demam : fever : 2b
dalam dalam : in,inside : 1 3c,ge deunda denda : fine : l h
dalt!m abang : elder brother,elder male deungki dengki,iri hati : envy,grudge : 4e
deungo dengar : hear,listen : 2c
relative of the same generation : I b deungon dengan : with : 1 3c
dalupa sandiwara : play,drama : I f deupa depa : fathom : 9d
dam dendam : revenge : l h dhet bentak,marah : scold,speak angrily
dama damar : resin : 1 1 a
dame damai : reconciliation : l h to : Sa
danG danau : lake : 1 0c dheuen cabang,dahan : branch : 1 1 a
danoh nanah : pus : 2b dhiet indah : attractive,fascinating : 4a
dapu dapur : kitchen : 8c dhoe dahi : forehead : 2a
dara dara : virgin : l k dhOi debu,abu : ash,dust,earth : lOa
darah darah : blood : 2a di di,dari : at,from : 1 3c
darat daratan : land (not sea) : lOa di- dia : he,she (same age or younger than
daroh sejenis rumput untuk anyaman :
speaker) : l a
reed : l I e diet diat,denda : fine,pay a fine,redeem :
darohaka durhaka : insubordinate,
lh
accursed : 4g dilah lidah : tongue : 2a
daruet belalang : grasshopper : 1 2f
Indeks Basa Adh 1 27
dilee dulu : formerly,earlier on : I Oe dum: padum berapa : how much,how
dirui sepoi-sepoi : gentle,cool (breeze) : many : 1 3g
l Od dum: peudum menjelaskan jurnlah :
dit sedikit : few : 9d determine how many : 4h
dit: meudit jelas jurnlah : known how
dumpat dimana saja : everywhere : 1 3h
few : 4h dup: padup berapa : how much,how
dit: padit berapa : how much,how many :
many : 1 3g
1 3g duroe duri : thorn : l la
dOdoi dodoI : k.o. sweet cake : 7b duson pedalaman : inland : l Oa
doe sumbat : block off,fill in : 3j duwa dua : two : 9c
doge tauge : mungbean sprouts l i d duwa neuk sedikit : a little : 9d
dok-dok kata untuk memanggil anjing : eh es : ice : 7c
eh hai : hey (rebuke) : 1 3f
word for calling a dog : 6d eh tidur : sleep,lie down : 3a,2d
dokto dokter : doctor : 2b 'eh: pane 'eh, 'eh na berapa jauh,
dom bermalam : stay overnight : 3a
dong berdiri : stand,stop going : 3a panjang : how far,how long : 1 3g
donya dunia : world : I i, lOa 'ei-'ei kata untuk memanggil kucing : word
dosen dosen : lecturer : 6g
dra dera : scourge,whip : I h for calling a cat : 6d
drah deras : fast,vigorous (movement) : 9a ek kotoran : dung,manure : 1 2a
drien durian : durian : 1 1 b ek panjat,daki : climb,go up : 3a
droe diri : self : 1 a ek sanggup,mampu : able,feel like : 4c
droe orang : person : 1 3d ek taik,berak,kotoran : faeces : 2a
droeneuh saudara,anda : you (respectful, ek beusoe karatan : rust : l Ob
ek geulinyueng tahi telinga : ear wax : 2a
older than speaker) : l a ek gogajoe serbuk gergaji : sawdust : 6e
droh gonggong : bark (dog) : 1 2a ek idong ingus : snot : 2a
drop tangkap : arrest,catch : l h,3g,6c ek lalat tahi lalat : mole,freckle : 2b
du ayah,bapak : father : 1 b ek mata tahi mata : sleep (in the eye) : 2a
du'a: meudu'a berdoa : say a prayer : I i ek: meutheun ek sembelit : constipation :
dudoe yang belakangan,terakhir : later,
2b
latter : We ek: peuek yum menaikkan harga : raise a
duek duduk : sit,dwell : 3a
duek: peuduek meletakkan : put : 3h price : 6h
dukong dukung : carry on back,support : ek: peuneuek: ie peuneuek irigasi :
3g irrigation : 6a
dum banyak : much,many : 9d eleuham ilham : revelation : I i
dum ek meskipun : no matter how much : eleumee ilmu : knowledge,science : I i,5 c
eliya aulia : saint : I i
1 3e endatu nenek moyang,leluhur : ancestor :
dum: meudum jelas jurnlah : known how
lb
many : 4h 'erat aurat : nakedness : I i
1 28 Indeks Basa Aceh
Eseularn Islam : Islam : I i gado-gado gado-gado : gado-gado : 7b
'et pendek : short, length, distance : 9d gadoh hilang : lost : 9g
'et: pane 'et, 'et na berapa jauh, panjang : gadoh ribut : uproar, tumult : I g
gadong gadung, ungu, lembayung : purple
how far, how long : 1 3g
eu lihat : see, look : 2c yam, purple : 9b, 1 1 d
'eu ya : yes, uh-huh : 1 3f gagap gagap : stutter : Sa
eue mandul : barren (of animals) : 1 2a gah: rneugah terkenal : well-known,
'eui, 'cue merangkak : crawl : 3a, 1 2a
eurnpang karung : woven sack, bag : 6f famous : Sa
eurnpeuen makanan : feed, food for gah: peugah bicara : tell, say : Sa
gah: peugah haba bicara : speaking, talk :
animals : 1 2a
eurnpeuen: peueurnpeuen beri makan : Sa
gajah gajah : elephant : 1 2d
feed : 6d, 1 2a gajah: gaki gajah penyakit kaki gajah :
eurnpieng emping : gril led rice or gnemon
elephantiasis : 2b
seed pounded flat : 7b gaji gaji : wage : 6g
eurnpoe merumputi : weed a garden : 3c, gaki kaki : foot, leg : 2a
gaki gIe kaki bukit : foot of mountain : l Oa
6a gala gadai : pawn : 3f
eurnpung kandang, sarang : animal's pen, galah main tangkap-tangkapan : catch
nest, lair, hive : 6d, 1 2a game : I f
eunei inci : inch : 9d galak senang, suka : happy, fond o f : 4c, 4d
euneien cincin : ring : 8b galang kampak pembelah : axe for splitting
euneit jejak : spoor, trail : 6c
eungka tikar : mat : 8c wood : 6e
eungkhek berjalan pincang : limp, hobble : galeue menjatuhkan diri, merebahkan diri :
2b, 3a throw yourself down : 3a
eungkong s.j. kera : k.o. monkey : 1 2d garnba gambar : draw, picture : I f, 3i, Sb
eungkot ikan : fish : 7b, 1 2e garnbe gambir : gambier (betel quid
euntah ntah : maybe, who knows whether :
ingredient) : 7e
1 3e garnet menggarnit : to nudge, to tap s.o. on
euntat antar : accompany : 3a, 3k
euntee jin, hantu : ghost, spirit : I j the shoulder, arm, etc. : 3d
euntee sisa, jejak, bekas : leftover, gampak kampak : axe : 6e
gampet kampit, s.j. kantong dari anyaman :
remnant : 7b
eunteuk nanti : later today : l Oe woven sack : 6f
euntreuk nanti : later today : 1 0e gampoh menyambung tali atau benang :
gaca inai, pacar : henna : l k
gade merninta-minta : beg : Sa join rope or thread : 3i, 3j
gadeng gading : ivory : 1 2a gampoi menggulung benang atau sutera :
gadeng: trieng gadeng bambu kuning :
wind thread : 3j
yellow k.o. bamboo : l I d gampong kampung, desa : village : I e
gandeng ganding : put alongside : 3h
gandoe ketepel : slingshot : I f
Indeks Basa Aceh 1 29
gandom gandum : wheat : l I d nuts) : I f
ganja ganja : marijuana,hemp : 7e gatok mata kaki : ankle : 2a
ganong hantu,roh jahat : evil spirit : l j Gayo Gayo : Gayonese : l c
gantang kentang : potato : l I d geng miring : slanting : 9f
gantang ukuran padi,kacang : measure of g'eng-g'ong kecapi mulut : jew's harp : I f
get baik : OK : 1 3f
rice,beans (2 are) : 9d geu- dia,beliau : he,she (respectful,older
gantoe: uroe gantoe hari pekan : market
than speaker) : l a
day : 6h geucai cekak,berkas kecil : small bunch,
gantoh: teugantoh tersandung : stumble,
size between finger and thumb : 9d
trip : 3a geuchik kepala desa : village head : I e
gantung gantung : hang : 3h geudeu-geudeu gulat Aceh : Acehnese
gantung: meugantung bergantung : hang :
wrestling : I f
3a geudong gedung : building : 8c
gap kokoh : firm : 9a geue raba : feel,touch,grope : 3d
gapah lemak : fat : 2a geue eungkot tangkap ikan dalam lumpur :
gapeueh kapas : cotton : 1 Ob, 1 1 b
gapi bulai,kuning keputih-putihan : catch fish in mud : 6b
geuh dia,mereka,milik dia,milik mereka :
albino : 2a
gapiet kepit : carry under arm : 3g him,her,them,his,hers,their : l a
gapu kapur sirih : lime for betel : 7e geuhon berat : heavy : 9a,9d
gapu tuMh kapur tulis : chalk : 5c geulanggang gelanggang : arena,ring : I f
gareh garis : line : 3e geulanteue petir,guntur : thunder : 1 0d
gari sepeda : bicycle,bike : 5e geulawa lempar dengan kayu : throw with
garo garuk : scratch : 3d
gasa kasar : coarse,rude,rough : l d,9a a stick : 3h
gasai berkas,ikat : sheaf,bunch of paddy : geulayang layang-Iayang : kite : I f
geulima delima,jambu biji : guava,
6a
gaseh cinta : love : 4e pomegranate : l l c
gaseng gasing : top : I f geulinyueng telinga : ear : 2a
gaseue kasok,kasau : rafter : 8c geulumbang gelombang : ocean waves :
gasi cangkok,okulasi : graft : 6a
gasi kebiri : castrate : 6d, 1 2a 1 0c
gasien miskin : poor : 8a geulungku kukuran : coconut grater : 8d
gasui: meugasui-gasui serius,cepat-cepat : geumbO gembur : loose (of soil) : 9a
geumeurep menjerit : scream : 5a
seriously,quickly : 9a geumeuto tawon : wasp : 1 2f
gata kamu : you (respectful,younger than geumpa gempa bumi : earthquake : l Oa
geunap genap : even,complete : 9a
speaker) : l a geunap setiap : each,every : 9d
gatai gatal : itchy : 2b,2e geundrang genderang : k.o. drum : I f
gatip nikah : marriage : l k geuneugom perangkap ikan : k.o. fish
gatok main guli : marbles (using areca
trap : 6b
1 30 Indeks Basa Aceh
geunireng di samping : beside : ge ghon berat : heavy : 9a,9d
geunta genta,lonceng : bell : 6d ghuen kental : thick,stiff (liquids) : 9a
geuntet kentut : fart : 2e gidong injak : step on,stamp on,stand on :
geunteut hantu raksasa : tall spirit : I j
geunue tumit : heel : 2a 3d
geupai kepal : squeeze in fist : 3g giduek mengendarai,duduk atas sesuatu :
geurana buleuen gerhana bulan : lunar
ride,sit on : 3a
eclipse : 1 0d gigeh tekun,getol : industrious : 4c
geurana mata uroe gerhana matahari : gigoe gigi : tooth : 2a
gileng giling : grind,mill : 3e
solar eclipse : 1 0d gilho injak : step on,stamp on,stand on :
geuratan, ek beusoe karatan : rust : lOb
geuratan: meugeuratan karatan : rusty : 3d
gintOn tindis : press,weigh down : 3j
9g giri jeruk besar : pamela : l I e
geureja gereja : church : I i gisa kembali : return : 3a
geureuda burung garuda,rakus,congok : giseng gesek : rub against : 3d
gitek kelingking : little finger : 2a
mythical bird,greedy,gluttonous : 1 2b glah gelas : glass : 8d
geureudhuek tampi burung hantu besar : glah kelas : classroom,grade : 5c
glah ate lega : relieved : 4d
large owl : 1 2b glah: peuglah melepaskan : untie : 3j
geuritan angen sepeda : bicycle,bike : 5e glang cacing : worm : 1 2f
geuritan apui kereta api : train : 5e glap gelap : dark : 9a
geurubak gerobak : ox,buffalo cart : 5e glap penjara,bui : prison,jail : I h
geurubak: moto geurubak truk : truck : gle bukit : hill : l Oa
gleh bersih : clean : 9a
5e gteh: peugleh membersihkan : clean : 3c
geurusong: on geurusong daun pisang gleueng gelang : bracelet : 8b
gli geli : ticklish : 2b
kering : dry banana leaf : 1 1 b gliep periksa : examine,look through : 2c
geusok gosok : play (violin) : I f glih dahak : phlegm : 2b
geusok gosok : rub,iron : 3c glik-glik gelitik : tickle : 3d
geusuen pengecut : cowardly,timid : 4f glong gulungan,bundar : roll,round : 9f
geutah getah,karet : sap,rubber : l Ob, l la, glueh kijang : kijang deer : 1 2d
glueh: meuglueh berburu kijang : hunting
l Ib
geutanyoe kita : we,inclusive : l a deer : 6c
geutep jaroe petik jari : snap fingers : 3d glueng terjang : kick with heel : 3d
geuti ketik,mementil : flick with finger : glum panau : white spots on skin : 2b
go gagang : handle : 6e
3d go kali : time,frequency : 1 0e
geutiek ketiak : armpit : 2a go kawe gagang pancing : fishing rod : 6b
geutu sedikit sekali : small amount : 9d
geutuet kutil : wart : 2b
gharu: kayee gharu pohon gaharu : aloe
wood : l Ib
gheuem geraham : molar : 2a
Indeks Basa Adh 1 31
go panah busur : bow : 6c guha gua : cave,crevice : l Oa
go tambO pentungan beduk : drumstick : I f gui menjambak : pull s.o. 's hair angrily : 3h
go: trep-trep sigo sesekali : once in a gukee kuku : nail : 2a
gulam pikul : carry on shoulder : 3g
while : 1 3a gule guling : roll : 3h
goe: peugoe membangunkan : arouse, gule sayur : vegetable : 6a,7b
gulok gemuk pendek : stubby : 9a
wake up : 2d gulOng gulung : roll up : 3j
gogajoe gergaji : saw : 6e guna jasa : merit,service : 4e
gogasi raksasa : giant : I j gunca ukuran padi,kacang : measure of
goh ponok : hump : 1 2a
goh, goh 10m belum : not yet : 1 3b rice,beans ( 1 0 naieh) : 9d
goh: tanoh goh gundukan tanah : pile of gund kunci : lock : 3j
gundah khawatir : worry,troubled : 4f
earth : l Oa guni goni : gunny sack : 6f
gom telungkup : invert a container : 3j guni: plueng lam guni lari dalam karung,
gong gong : gong : I f
gop orang lain : stranger,others : I e goni : sack race : I f
gopnyan dia,beliau : he,she (respectful, gunong gunung : mountain : l Oa
gunteng gunting : scissors : 6e
older than speaker) : I a guntoe pendek gemuk : stocky : 9a
got tarik : pull on : 3h gura lucu,menyenangkan : funny,
got ate baik budi pekerti : humble,modest :
enjoyable : 4d
4g guree guru agama,guru : teacher of
got, get baik : good,beautiful : 4a
got: peugot buat,perbaiki : make,fix, religion,teacher : I e, I i,5c
gureh gores : scratch : 3e
build : 3i gurita gurita : octopus : 1 2e
gotong royong gotong royong : working guru guru : teacher : 6g
guruek longgar : loose : 9a
bee : I d gusi gusi : gums : 2a
grah haus : thirsty : 2e gusuek belai : stroke : 3d
grak angkat : lift,raise : 3h gutee kutu : louse : 1 2f
greh mengarit : cut into segments : 3e haba kabar,berita : news,story : 5a
grep gerip : slate pencil : 5b habeh habis,semua : used up,complete,
groh menyeterika,menggosok : iron : 3c
grok pipa rokok : smoking pipe : 7e all : 9g,9d
grop lompat,loncat : jump,skip : 3a hadap hadap,menghadap : face towards :
grueh parutan : scraper : 8d
gruep cekal,memeluk kuat-kuat : grasp, 3a
hadih hadis : prophet' s sayings and
hold firmly : 3g
gubernur gubernur : governor : Ie actions : I i
gubeue menggembalakan : herd,watch hadiyah hadiah : prize : I f
hah buka (mulut) : open mouth : 3 b
over : 6d hah sehasta : ell,cubit : 9d
gud guci : big jar : 8d
guda kuda : horse : 1 2d
1 32 Indeks Basa Aceh
hah babah buka mulut : open mouth : 3b hat: meuhat tertentu : certain,decided : 4b
hah: peuhah buka : open : 3j hawa hasrat : desire : 4c
hai hai,hei : hi,hey : 1 3f hayeue lucu,menyenangkan : funny,
hajat hajad,maksud : wish : 4c
haji haji : pilgrim to Mecca : I i enjoyable : 4d
hak hak : duty,right : I e h'e-h'e: mirah meuh'e-h'e merah : bright
hakim hakim : judge : l h,6g
haleue halal : allowed,rightful,legal : I i red : 9b
haliya jahe : ginger : 7f hei hai,hei : hi,hey : 1 3f
haloh halus : fine,refined : l d,9a hei panggil : call out to : Sa
haluwa halwa : k.o. sweet cake,fruit hek lelah,letih : tired,weary,exhausted :
preserved in sugar : 7b 2b,2e
hama hama : plague : 6a hekeumat hikmat : wisdom : 4h
hamba hamba : slave : I e h'euh-h'euh kata untuk memanggil
haOle harnil : pregnant : l k,2e
Hameh Karnis : Thursday : I Oe binatang : word for calling animal : 6d
h'an tidak : no : 1 3b, 1 3f h'eut: meuh'eut hasrat : desire : 4c
h'an jeuet tidak boleh : may not : 1 3b hi menyerupai : look like : 2c
h'an mee dilarang,tidak disenangi : hideh di sana Qauh) : there (far) : ge, 1 3a
h'iem teka-teki : riddle : Sa
prohibited,offensive : 4a hikayat hikayat : epic poetry : I f
h'an tom tidak pernah : never : 1 3h hila hela : pull heavily : 3h
hana tidak ada,tidak : does not exist,not, himbee siamang : gibbon : 1 2d
himpon himpun : collect,put together : 3h
indeed not : 9a, 1 3b hina hina : humble,humiliate,insult : 4g,
hana peue tidak ada,tidak apa-apa :
9a
nothing,it doesn't matter : 1 3f, 1 3h hinan di sana : there : 1 3a,ge
hana peue-peue tidak apa-apa : never Hindu Hindu : Hinduism : I i
hingga hingga : until,limit : ge
mind,no worries : 1 3f hinoe di sini : here : ge, 1 3a
hanyot hanyut : carried away by water, hireuen heran : amazed,wonder : 4b
hiro memperdulikan : concern,care : 4e
drown in ocean : lOc hirop hirup : suck,slurp : 3b
harapan harapan : hope,expectation : 4c hiruep hirup : sniff,suck in,inhale : 3b
hareubap rebab : k.o. violin : I f hiweuen hewan : animal : 1 2a
hareuem haram : forbidden,illegal : I i ho ke mana : to somewhere,whither : 1 3h,
hareuga harga : price,value : 6h
hareukat mencari nafkah : make a living : 13g
ho: meuho jelas arah : known where to : 4h
6g hOm saya tidak tahu : I don't know : 1 3f
hareutoe menjelaskan : explain : 4h honda kenderaan roda dua : motor bike :
harok tertarik pada : interested in : 4c
harom harum : fragrant : 2c Se
hat batas,had,ajal : boundary,border,time h'ong lempar : throw,strike by throwing :
of death : l k,ge,9f 3d,3h
Indeks Basa Aceh 1 33
h 'ong: meuh'ong bau maung : unpleasant ie raya banjir, air bah : flood : l Oc
flavour, e.g. garlic : 7d ie rhet air terjun : waterfall : 1 0c
ie tabeue air tawar : sweet water, not salty
horeumat hormat : respect, honour : 4e
hu menyala : blaze, ablaze : 9a water : lOc
hue seret, hela : pull, lead with a rope : 3h ie teubee air tebu : sugarcane juice : 7c
huek ketulangan : choke on a (fish) bone : ie tuleueng sumsurn : marrow : 2a
ie u air kelapa : coconut juice : 7c
2e ie: labu ie labu putih : bottle gourd : l I d
h'ueng tawon hitam : large black wasp : ie: meuie cair : thin, watery : 9a
ie: uleue ie ular sawah : water snake : 1 2c
1 2f 'iek kencing, air seni : urine : 2a
hugop panas : feel too warm, stuffy : 1 0d iem diam : keep quiet : Sa
hukom hukum : law : 1 h iem: peuiem mendiamkan,
hukom: meuhukom membawa perkara ke
menentramkan : soothe, quieten : Sa
pengadilan : appeal in court, sue a case : Ierupa Eropah : European : 1 c
1h -ih dia, mereka, milik dia, milik mereka :
huro-hara kacau balau : conflict : 1 g
huruh huruf : letter : Sa, Sb him, her, them, his, hers, their : 1 a
husi kata untuk mengusir binatang : word ija kain : cloth : 8b, l Ob
for chasing animal : 6d ija awih, ija bungkoh sapu tangan :
i di, dari : at, from : 1 3c
i- dia : he, she : 1 a handkerchief : 8b
ibadat ibadah : religious duty : 1 i ija krong kain sarong : sarong : 8b
ibarat ibarat, kiasan : simile, example : Sa ija panyang kain panjang : long cloth : 8b
iblih iblis : evil spirit : 1 j ijo hijau : green, blue : 9b
ibOh lontar : palmyra palm : 1 1 b ijo on hijau daun : dark green : 9b
idang hidang, saji : serve : 7a ikat ikat : tie : 3j, 6d
idin izin : permission : Sa ikot ikut : agree, follow, obey : 3a, 3k, Sa
idin: peuidin mengizinkan : excuse, iku ekor : tail : 1 2a
permit : Sa ila ela, ukuran setengah depa : ell, a
idong hidung : nose : 2a
ie air, minuman : liquid, water, drink : 7c, measure from finger tip to elbow : 9d
1 0c ilat licik : tricky : 4b
ie babah air liur : saliva : 2a He mengalir : flow : 1 0c
ie batre air aki : battery acid : 1 0c ileh belut : k.o. eel : 1 2e
ie bit air mentah : uncooked water : lOc iman iman : belief, faith : 1 i
ie bu bubur : rice porridge : 7b imeum imam : village religious leader : I e
ie gapu air kapur : lime water : 1 0c 'incha senja : twilight : 1 0e
ie jeungeh air jernih, air bening : clear inci inci : inch : 9d
water : l Oc indah indah : beautiful : 4a
ie Ie air mengalir : running water : 1 0c ingat ingat : remember : 4h
ie mata air mata : tears : 2a ingat: peuingat mengingatkan : remind :
4h, Sa
1 34 Indeks Basa Adh
Inggreh Inggris : British : 1 c jai banyak : much,many : 9d
ingoh batang hidung : bridge of nose : 2a jak pergi : go : 3a
inong betina,perempuan,wanita : female : jak eh pergi tidur : go to bed : 2d
jakeuen memamah : chew the cud : 1 2a
lb, l 2a jakeuet zakat : tithe : I i
inong jaroe ibu jari : thumb : 2a jakhap terkam : grab in mouth : 3 b
inseueh sayang : pity : 4e jalak ayam jantan yang berkaki kuning :
'insya senja : twilight : I Oe
intan intan : diamond : 1 0b yellow-legged rooster : 1 2b
intat antar : accompany : 3a jalan jalan : road,street,way : 5e
into pengantin pria : groom : l k jalen merangkai dengan rotan : tie,weave
irang miring,mencong : crooked,askew :
or braid together with rattan : 3j
9f jalo sampan : canoe : 5e
ireh iris : cut into pieces : 3e jalOk: teujalok duga : suspect,occur to :
irot miring,mencong : crooked,askew : 9f
isap isap : suck,draw on a cigarette or 4h
jamak jamak,melakukan dua shalat pada
pipe : 3b
iseueng insang : gills : 1 2a waktu yang sama : performing two shalat
Itali Italia : Italian : l c (ritual prayers) at one time : I i
itam hitam : black : 9b jambee jambu : water apple,jambu l lc
itek itik,bebek : duck : 1 2b jambo rumah kecil dan sederhana,gubuk
izin: peuizin mengizinkan : excuse, di sawah,kebun,pondok : hut,shelter in
field : 6a,8c
permit : 5a jamee tamu : guest,stranger : I e
ja nenek moyang : ancestor : I b jameun zaman : period,age,a long time
jaba: meujaba kelakuan ayam yang akan ago : 10e
jameun dilee zaman dulu : long time ago,
bertelur : ducky,of a hen about to lay an ancient time : 1 0e
egg : 1 2a jamin menjarnin : guarantee : 5a
jabeuet: musang jabeuet musang jebat : jamok nyamuk : mosquito : 12f
civet cat (strong smelling) : 1 2d jampang bilamana,kapan-kapan :
jadeh jadi,akur,setuju : agreed,decided : whenever,any time : 1 0e
4c jampok burung hantu : owl : 1 2b
jaga jaga, kawal : awake,wake up, jampu campur : mix : 7a
guard : l h,2d,3k jan waktu : time : I Oe
jaga: meujaga bergadang,jaga : stay jan: meujan jelas waktu : known when :
awake,stay up : 2d 4h
jagat pirang : blond : 9b jan: meujan-jan kadang-kadang : some
jagong jagung : corn : 6a,l Id time : 1 3a
jahe berkata kotor,jahil,tidak jan: pajan kapan : when : 1 3 g
mengindahkan aturan-aturan agama : jan: peujan menjelaskan waktu :
vulgar,ignorant of religious teaching : determine when : 4h
l d, I i
Indeks Basa Aceh 1 35
janeng ubi rambat : ko. yam : l I d jeuet berani : dare : 4f
janggai janggal : awkward,clumsy : 4c jeuet bisa,boleh : able,allowed : 4c
janggot jenggot : beard : 2a jeuet boleh,dapat : can,able,may : 1 3b
jangka jangka,alat ukur : compass : Sc jeuet jadi : become : 9a
jangka jangka,tempo waktu : period of jeuet: peujeuet menciptakan : create : 3i
jeuheut jahat : wicked,bad : 4a
time,time span : 1 0e jeulatang jelatang : nettle : 1 1 b
jangket berjangkit,menular : break out (of jeumala kepala,ubun-ubun : top of head :
epidemic) : 2b 2a
janji janji : promise : Sa jeumba bagian,hak : share,portion : 8a
jantong jantung : heart : 2a jeumeurang menyeberangi : cross (river) :
jap mulut bubu : mouth of a fish trap : 6b
jap rapat,dempet : touching : ge 3a
japhok menepuk air : splash : 3d jeumot rajin : diligent : 4c
jarak jauh : far,distant : ge jeumpa: bungong jeumpa bunga
jareng jaring : net : 6e
jaroe jari : finger's width : 9d cempaka : k.o. tropical magnolia : l I e
jaroe tangan : hand : 2a jeumpet jepit,jempit : pinch with first
jaroe mameh jari manis : ring finger : 2a
jaroe teungoh jari tengah : middle finger : three fingers : 9d
jeumpung merang : rice straw : 6a
2a jeuname mahar,emas kawin : brideprice :
jarom suntik,suntikan : inject,injection :
1k
2b,6d jeundrang jerarni : stubble : 6a
jasat badan,tubuh,jasad : body : 2a jeundrang, jerarni : stubble : 6a
jatoe jati : teak : l I b jeuneurop tiang,pancang : stake : 6a
Jawa Jawa : Javanese : 1 c jeungeh jernih : clear (of water) : 9a
jaweuep jawab : answer : Sa jeungeuk tengok,lihat : look into : 2c
jawie kidal : left-handed : 4c jeungkai jengkal : a handspan : 9d
jawoe jawi : Malay in Arabic script : Sb jeungki penumbuk padi : rice pounder : 6e
jayeh remeh,melecehkan : belittle : 4a jeuoh jauh : far,distant : ge
jeh itu,jauh : that,further away : 1 3i Jeupang Jepang : Japanese : 1 c
jem: meujem-jem meleleh : drip : lac jeupang: labu jeupang labu jepang :
jen jin : spirits (good and evil) : 1 j
jep minum : drink : 3 b chayote,choko: l I d
Jerman Jerman : German : 1 c jeupang: seulop jeupang sandal jepit :
jeue jala : casting net : 6b
jeuee penampi : winnowing basket : 6e,6f slippers : 8b
jeuem jam : hour,watch : 8b, lOe jeupat peras : squeeze : 3c
jeuen: meujeuen-jeuen bertaburan : jeupet pijat : massage : 3g
jeurabat tali yang dililitkan pada mulut
spilled,spread over a surface : 9a
jeuep-jeuep tiap,setiap : each,every : 9d ternak,rotan pengikat mata beliung :
harness : 6e
jeurapah jerapah : giraffe : 1 2d
jeurat kuburan : grave : 1 k
1 36 Indeks Basa Aceh
jeureujak jerjak,terali : bars (e.g. on a jom rebah rata ke tanah,mati : lying fiat,
window) : 8c dead : 3a,9a
jeureukhO upih pinang besar yang sudah jonjongan junjungan (sebutan untuk nabi) :
kering : dried sheath (of areca palm) : 6e the blessed (term of address for a
prophet) : I i
jeureulong jurang yang dalam : gorge,
ravine : lOa jra jera : exhausted,suffer : 2b
jra: peujra menyakiti,menghukum : cause
Jeureuman Jerman : German,Germany :
lc to suffer,punish : l h
jrat jeratan : trap : 6c
jheut jahat : wicked,bad : 4a jroh hebat,baik sekali : excellent : 4a
jho mendorong dengan kuat : shove : 3d, jruek makanan yang telah diawetkan :
3h preserved (food) : 7b
jhuek kuyup : soaked,very wet : I Oc jruek: boh itl!k jruek telur bebek asin :
jhung menarik ke atas : pull s.t. upward :
salted duck egg : 7b
3h jruek: peujruek mengawetkan,
ji- dia : he,she : la
jie kering dan layu : withered,wilted : 9g mengasinkan (makanan) : preserve,
jiem-jiem: bak jiem-jiem teratai : lotus, pickle : 7b
ju mendidih : boiling,melt : 7a, l Oc
waterlily : l I d jubah baju jubah : robe : 8b
jiep mengisap (tebu) : suck (sugarcane) : 3b juben ubin : tile : lOb
jih dia : he,she (same age or younger than judi judi : gamble : 1 f
judo pasangan,jodoh : spouse : I b
speaker) : l a juget joget,menari : dance : 1 f
jih, ih dia,mereka,milik dia,milik jugi pertapa : ascetic,hermit : I i
juh juz : section of the Holy Koran : I i
mereka : him,her,them,his,hers,their : juka cuka : vinegar : 7f
la jula larut (malam atau siang),terlambat :
jihat jihad : holy war : I i late in the day or night : We
jineh jenis,keturunan : type,race,descent : juleng juling : cross-eyed : 2c
lb jum basah : wet : I Oc
jing mengangkat sebelah kaki : lift one foot Jumeu'at Jumat : Friday : I Oe
off the ground : 3a jumlah jumlah : total : 9c
jingki penumbuk padi : rice pounder : 6e jumoh muka,moncong : face,snout (of
jinoe kini,sekarang : now,at the moment : animal) : I 2a
We jumoh tamak,rakus : greedy : 4c
jioh jauh : far,distant : ge jungka rahang : jaw : 2a
jira jintan : caraway seed : 7f jungkat angkuh : arrogant : 4g
jira maneh adas : cumin : 7f jungkat jungkat : tilt,rock : 3h
jira putt�h adas : fennel : 7f junub junub : ritual impurity : I i
jirat kuburan : grave : I k jupat peras : squeeze : 3c
joh: meujoh-joh menetes : dripping : lOc
jok beri,kasih : give : 3f
jok enau,nira : sugar palm : l Ib
Indeks Basa Aceh 1 37
juree kamar pengantin : room for bride and kadra ikan belanak : mullet : 1 2e
groom, master bedroom : 8c kah kamu, kau, engkau : you (same age or
juri juri, wasit : referee : I f younger than speaker) : l a
jurong lorong, jalan kecil : path in village, kai kental : thick, stiff (liquids) : 9a
kai ukuran satu paruhan batok kelapa : a
trail : I e, 5e
juruet melurut : strip off (leaves, etc.) by measure of a half coconut shell (of
grain) : 9d
running through the fingers : 3c kaja tali pinggir jaring : rope bordering a
juwah galak, bengis : fierce : 4h net : 6e
juwara juara, pemenang : champion, kakaktuwa kakatua : cockatoo : 1 2b
kakeuen memamah : chew the cud : l 2a
winner : I f kala kadha, mengganti (kewajiban agama
juwiet kenyal, elastis : elastic : 9a yang tertinggal seperti shalat atau
juwon malas, tidak bersemangat : lazy, puasa) : substitute, make up (of a missing
religious duty such as praying or
unmotivated : 4c fasting) : I i
ka- kamu, kau, engkau : you (same age or kala kala : scorpion : l 2f
kalang daki : dirt on the skin : 9g
younger than speaker) : 1 a kaleueng : ganjal : tackle : I f
ka 0 y a : yes, O K : 1 3f kaleueng tatakan, sokongan : underlay,
ka sudah : already, now : 1 3b prop : 8c
ka jeuet baik : OK : 1 3f kali kali : times, mUltiply : 9c
ka Iheueh sudah siap : already : 1 3b kali (kadbi) penghulu : marriage
Ka'bah Ka'bah : Kabah : I i celebrant : 6g
kabom kulum : hold in mouth : 3b kalimat kalimat : sentence : 5a, 5b
kabupaten kabupaten : district, regency : kalipbab pemimpin dalam permainan
dabus : the person leading the dabus
Ie performance : I f
kaca kaca : glass : 1 0b kalOn lihat : see, look : 2c
kacak ancam : threaten : 1 g kalot kalut, bingung : confused, irrational :
kacang kacang : beans : 6a 4h
kacang ijo kacang hijau : mung beans : l I d kaluet bertapa : withdraw o.s. to meditate
kacang kuneng kedele : soybean : 1 1 d (to acquire magical powers) : I i
kacang tanoh kacang tanah : peanut : l I d kama kamar : room : 8c
kacang: minyeuk kacang minyak kacang : kama eb kamar tidur : bedroom : 8c
kama manoe kamar mandi : bathroom : 8c
peanut oil : 1 0b kamat iqamat : a short version of the call
kacho kacau : disturb, stir : 1 9, 3d to prayer : I i
kachOk kocok : beat (egg), splash (water) : kambam mengikat (ternak) pada pohon
kayu : tether : 3j
3d, 7a
kachok: meukachok gencar, seru : in full
progress : 9a
kada takdir, nasib : fate : 1 k
kadang mungkin : maybe : l3a
kadi: teungku kadi penghulu : marriage
celebrant : I e
1 38 Indeks Basa Aceh
kameng kambing : goat : 1 2d karam karam : sink : lOc
kamoe kami : we (exclusive) : 1 a karang karang, susun : compose (verse) :
kamue anai-anai,rayap : white ant,
I f,5b
termite : 1 2f karat: peukarat desak : urge : 5a
kamuh kamus : dictionary : 5b karate karate : karate : I f
kande kandil, lampu gantung : hanging kareh mengarih (nasi yang sedang
lamp : 8c dimasak) : stir (rice) while cooking : 7a
kandeh: boh kandeh kandis : k.o. sour kareng ikan teri : dried anchovies : 1 2e
kareue menggulung tali atau benang : wind
fruit : 1 1 c
kandet lipatan kain yang menyerupai (rope or thread) : 3j
kareuem melingkari pohon dengan duri :
kantong : carry wrapped in one's
clothing : 8b obstruct a tree with thorny plants : 6a
kandong rahim : womb : 2a kareueng batu karang : coral reef : lOa
kandran kenderaan : vehicle : 5e kareuna karena : because : I 3e
kangkong kayu berbentuk segi tiga yang kari qari, orang yang mabir membaca al
dipasang di leher kambing agar tidak bisa
menembus pagar : a triangle-shaped yoke Quran : expert in Quranic recitation : I i
to prevent livestock from passing karom eram : brood, sit on eggs : 1 2a
through fences : 6e karong: waH karong kerabat dekat,kaum
kanjai malu : ashamed,embarrassed : 4d
kanjie kanji : starch,corn flour : 3c kerabat : kin,family : I b
kanot periuk : cooking vessel : 8d karonya kurnia : grace, blessing : I i
kanteule pengawas daerab pada masa karu kacau : disturbance : 1 9
pemerintaban Belanda : regional karu: peukaru ganggu : disturb : 3k
controller under the Dutch government : kasap sulaman benang emas : gold
Ie
kanto kantor : office : 6g embroidery : I f
kantO poh kantor pos : post office : 5d kasat kasad, niat : intention, purpose : I i
kanun peraturan, undang-undang : kasiet khasiat,kegunaan : use, virtue,
regulations,law : 1 h
kaoi nazar : vow (to God) conditional upon purpose : 2b
answered prayer : I i kaso tilam : mattress : 8c
kap gigit : bite : 3b kasot kaus kaki : socks : 8b
kap: peukap daruet kleng adu jangkrik : kasti kasti,softball : softball : I f
cricket fight : I f kata kata : word : 5a,5b
kapai laot kapal laut,kapal api : ship : 5e kateng ukuran 20 bambu padi, kacang :
kapai pho kapal terbang : plane : 5e
kaphan kafan : shroud : I k measure of rice,beans ( 1 6 are, 20 are) :
kaphe kafir : infidel, unbeliever : I i 9d
kapho kapur barus : camphor : l k katoe kati : % pound or 6 1 7 grams : 9d
kawai kawal : guard,escort : 3k
kawan kawanan : herd of animals : 1 2a
kawe pancing : fish with a line : 6b
kawe: mata kawe mata pancing : fish
hook : 6b
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Kamus Aceh Indonesia Inggris
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search