MUSEO
MUSEO ALAB IX
Table of Contents 1 13 Paunang Salita TINTA VIII Tula Dr. Hazel Tolenada-Mabborang, LPT The Blaze Adviser Jess Resuello The Blaze Editor-in-Chief Joe Francis Rallo The Blaze Associate Editor-in-Chief Michelle Patricia Manalo The Blaze Managing Editor Owen Ocampo The Blaze Feature Editor Rolando Estrella Jr. The Blaze Literary and Culture Editor Kalvin Tipay The Blaze Staff Writer Emmanuel Angelo P. Desiderio The Blaze Staff Writer 11Kwento ni Folio Hiwagang Baliktaran Moonlit Delusion Sa Ilalim ng Colosseum 18 TINTA VIII Flash Fiction Maruluyong Museo Echoes of Trapped Souls Ang Misteryo sa Likod ng Nakakandadong Pinto 23TINTA VIII Sanaysay Guardian of Lost Realities Doble Kara The Manunggul Jar 31 TINTA VIII Photo Essay 37TINTA VIII Essay Buklat Whispers in the Gallery: Exploring the Museum of Intuition Sapantaha 47Chapter 1: Nightmare Vanilla ice cream Mangmang Insecure RIP Crybaby Gott ist toth Kuwadro Numb Little Machiavellian Hilahil Unfress the Blindfold Just another day Ballad of an Overachiever 2 3 4 5 6 7 8 9 13 15 16 18 19 21 23 27 29 37 41 44 52 54 56 58 60 62 64 66 68 70
73Chapter 2: Lucid Dream Gaslight Unang Hakbang Paralysis Sa may Parola Tapestry of Fate Twisted Introspection Panaginip, Palaro 91 Chapter 3: Erotica Shared Paradise and Inferno Titig Calling Lika Fingerin mo na Ako Be the Fire, Be the Flame Dauntless Hearts Kamao Real Man Wears Heels Foot Fetish Lilin 115 Chapter 4: Daydream Mahal kita, Pero Bente Lang Pera ko Reverie A Comforting Home By Chance, the Wind Blows Delayed but not Denied A Matter of Time Oh to Stay Inlove Untold Story Behind Dorae mon’s Pocket Isang Malayang Ako 137 Chapter 5: Wide Awake Opportunities Nagising Naman Ako Siete Yes to Exist Blasphemous Whisper Witness Greatness Forecasted Selfless Help Petrichor Symphony of Existence FIN 166 Pasasalamat Dr. Hazel Tolenada-Mabborang, LPT The Blaze Adviser 168 Editorial Board & Staffs 78 80 82 84 86 88 90 96 98 100 102 104 106 108 110 112 114 120 122 124 126 128 130 132 134 136 144 146 148 150 152 154 157 159 161 163 165
PAUNANG SALITA Dr. Hazel Tolenada-Mabborang, LPT The Blaze Adviser Jess Resuello The Blaze Editor-in-Chief Michelle Patricia Manalo The Blaze Managing Editor Owen Ocampo The Blaze Feature Editor Rolando Estrella Jr. The Blaze Literary and Culture Editor Joe Francis Rallo The Blaze Associate Editor-in-Chief Kalvin Tipay The Blaze Staff Writer Emmanuel Angelo P. Desiderio The Blaze Staff Writer
Isang matagumpay na folio ang aming hinatid kamakailan, kung saan pumukaw ito ng maraming emosyon at reaksyon sa bawat mambabasa, at pati narin sa mga manunulat. Naghatid ito ng pagka galak, pagka mangha at tumanggap ng parangal at papuri, meron din itong naidulot na kaba, pag aalinlangan at takot sa iba. Nilaro nito ang ating imahinasyon kaya nagkaroon tayo ng ibat-ibang uri ng interpretasyon, at ng dahil sa gayon, ito ang nag silbi naming inspirasyon upang mas galingan at mas gandahan ang aming naumpisahan. Batid naming maghatid muli ng isang babasahin na mas mag papagana sa ating pagiging malikhain. Kami po ay umaasa na muli ninyong pagbuksan ng inyong mga puso at kaisipan. Sa mga ibabahaging mga tula, kwento, prosa, guhit, at artikulo ng ating masisipag at magigiting na manunulat at mangunguhit ng ating mahal na kolehiyo. Kami din po ay umaasa at naniniwala na hindi masasayang ang mahabang oras, panahon, sipag at dedikasyon na ginuugol at pinamalas ng ating mga manunulat at mangguguhit upang mabuo ang isa na nmang maituturing natin na Obra. Muli tayo ay sumuporta sa sining at literatura, tumingin at magbasa ng mga matalinhaga at makabuluhang OBRA MAESTRA. Dr. Hazel Tolenada-Mabborang, LPT The Blaze Adviser 2
Madaming matang nakamasid sa iyo. Minsan tinitignan ang kariktan mo, madalas hinuhusgahan ang bawat guhit ng iyong debuho. Nanlilimahid ka sa paningin nila. Kung iyong pagmamasdan, isa kang materyal na pag-aari ng sinoman, at kadalasan silang walang alam ang kayang bigyan ka ng kapintasan – kahit sila mismo’y kapintas-pintas. Ngayon, baguhin natin ang perspektibo ng karamihan. Pinapahiwatig ng Folio na ito, MUSEO, ang makamundong lakbaying tatapos sa naratibo ng isang kababaihang naging biktima ng mapanghusgang lipunang ito sa pamamagitan ng masidhing bunga ng kamalian at kasalanan. Hindi na lang ito tungkol sa panaginip – tungkol ito sa pagganap, katuparan ng mga pangarap, at pagsusumikap. Gumising ka na! Matagal ka nang pinatay ng silakbo ng iyong damdamin. Tapos na ang pag-aklas. Pintahan ang makulay nating lipunan ng bahaghari – huwag na sana ng dugo’t pawis. Mainit mong tanggapin ang bawat pahina ng Folio na ito dahil ikaw ang aking magiging paksa sa lona ng aking pagpinta. Jess Resuello The Blaze Editor-in-Chief 3
Gusto kong lumipad... Gusto ko mga pangarap ko mangyari agad... Sa bawat pagtiklop ng mga mata, isang makabagong mundo ng pagpapantasya ang ating pinatutunguhan. Isang panaginip na parang isang lihim na aklat na naglalaman ng mga kahulugan at simbolismo na nagpapahayag ng ating mga itinatago at inaasam-asam sa buhay. Sa paglipas ng takipsilim, ang mga karanasan, takot, at ligaya ay nagsasalimbayan sa mundo ng panaginip at nagbibigay ng bagong perspektibo sa ating pag-unawa sa sarili. Gayunpaman, hindi lahat ng panaginip ay may magandang kahulugan, may ilan na nagdadala ng pangamba at takot na nagpapalalim sa ating damdamin at kamalayan. Sa foliong ito, nais naming ihandog sa iyo ang mga obra maestrang inihulma ng mga panaginip at pantasya. Mga panaginip na minsa’y pangarap at minsa’y bangungot naman sa iba. Mga panaginip na naglalahong parang bula at pumapawi sa liwanag ng araw. Bilang isang manunulat o mambabasa, ito ay isang paalala na ang ating mga pangarap at kagustuhan ay hindi lamang nangyayari sa gabi, kundi ay sumusulong din sa bawat pagsapit ng isang bagong umaga. Panaginip man o pantasya, isa itong pagpapahayag na dapat mong gumalaw at humakbang. Dapat mong gumising at bumangon, harapin ang mga bagong hamon. Hindi sa paggising magtatapos ang kwento at hindi sa paggising ka kakawala. Pero ang tanong ko lang sa iyo kaibigan ay handa ka na bang kumawala sa iyong museyo ng pagpapantasya? Joe Francis Rallo The Blaze Associate EiC 4
We frequently find ourselves stuck in the shadows of our nightmares, unable to free ourselves from the grip of fear and uncertainty. However, hopes of waking are created at these times of overwhelming sorrow. The way to a better tomorrow shine by the sparks of understanding that happen from the remains of our darkest moments. As we embrace the pain of our deepest scars and heal from the wound of our darkest nightmares. As we wake up, another day of endless possibilities awaits. Let’s all look forward to our days with strength that a better day is coming. I hope that as you go through this Museum of folio, the stories that we share as your fellow dreamers will bring you comfort and inspiration and believe that the human spirit can overcome any obstacle with hope. May we never get tired looking for the ray of sunshine, in our darkest moments. Michelle Patricia Manalo The Blaze Managing Editor 5
Sa saliw ng tinta ng pluma mahuhubog ang isang sining at panitikan, sinasabing sa isang obra mahihinuha ang adhikain at damdamin ng may likha, salamin sa pananaw at katotohanan na nais isigaw. Gising ka nga ba talaga? Ikaw ba’y nasa katotohanan o nag-iilusyon pa rin? Delusyonada o Ilusyunada? Saang dimensyon ka namamalagi? Ika’y aking inaanyayahang tuklasin ang kariktan, mensahe at emosyon sa bawat obrang nakalapat sa dingding ng Museo. Pukawin ang mga matang mapanghusga, tumingin sa bawat perspektibo! HUSGAHAN MO ang mga likha sa loob ng MUSEO. Judger ka eh! Owen Ocampo The Blaze Feature Editor 6
This is the Blaze’s literary odyssey. Turn the pages, feel free to wander around the hallowed walls that echoes stories from a lifetime you may or may not yet lived. Roam each room with a childishly fresh eyes that seeks wonders in the world, Eyes that sees the best of the world as it passes by. Refurbish your emotions, your childish empath. As here lies, Galleries that testifies human experience that captures heartbreaks, human fragility, Triumph, Rediscovery of things, and traumas. Have you ever wondered, much like a labyrinth, how rooms are only opened once you go through what you go through? That in life, there is no shortcut to growing and growing apart, to expanding our minds and capabilities — a ceaseless quest to search meaning in an ever-changing world, to rediscovering our lost souls—A different side of perspectives. Rolando Estrella Jr The Blaze Literary and Culture Editor 7
Kalvin Tipay The Blaze Staff Writer Ang bubog ng kahapon ang siyang nagbakas sa nagdurugo mong pangarap, at tanging bulong ng hangin na lamang pala o ‘di kaya’y guni-guni mula sa iyong isip. Nakakapagtaka. Kakayanin pa ba? Dumaraan tayo sa isang hubad na katotohanan, na kailanma’y hindi na mabibihisan ng tunay na kamalayan. Tila binaboy at hinagupit na ng kumunoy, kumbaga. Makakaahon ka ba? Ngunit nakabibinging katahimikan ang pumuksa sa aking tainga, dahilan nang hirap ko sa paghinga. Ano nga ba ang nangyayari? Kung isa lamang sana itong panaginip, nais ko na lamang magising. 8
Emmanuel Angelo P. Desiderio The Blaze Staff Writer A museum filled with vivid arts, colors, histories, and stories are similar to a life that wanders in so many journeys. Each step lands, a new thing comes. Part of our existence is to have loss, defeat, and terrors. Without those, growth and progress are lacking. There are several things we ought to be free of even when our desires fail to always match up with our fate. As we grow older, the power of pleasure gets in hand. As a child, we thought life was all about fun and games. But in reality— it’s far beyond that. In this Folio, witness where the past meets the present, where every literary has a story to tell. 9
The Blaze is the official Student Publication of the College of Business and Accountancy. It has been a long-standing organization that inspires creativity and competitiveness in Journalism, reaping major awards such as Special Citation for Social Media Engagement (2023) and Special Citation for Extension Service (2023). The artworks within this book are originally crafted by The Blaze Editorial Staff of 2024. Any reference to Historical events, real people or real places are used fictitiously, Names, Characters, and places are products of the writer’s imaginations. No copywriting infringements are intended. All rights reserved, 2024. 10
KWENTO FOLIO ni
Ang Folio na ito ay sumasalamin sa makamundong lakbayin ng isang bunga ng kasalanan. Matapos ang kwento ng kaniyang ina, ito ang magiging sidhi ng pagtatapos ng kanilang naratibo. Kasalanan ang manahimik, pumikit at tumigil sa pagkilos dahil hindi matapos man ang istoryang ito, hindi natatapos ang kanilang panloloko. Mula sa pinagsama-samang koleksyon ng ideolohiya, pananaw, debuho, at larawan ng mga manunulat, grapiko, tagapaglapat, at maniniyot, ang Folio na ito ay bantas na tutuldok sa magulong lipunang ito. Kabilang ang mga matagumpay na sining ng TINTA 8: SAPANTAHA: Ang Misteryo sa Loob ng Museo, ilalarawan nito ang sanib pwersang damdamin ng mga ilustrador at alagad ng sining. Ang Folio 2 na ito ay napagkasunduang isakatuparan ng buong lupon ng patnugutan na sina Jess, Joe, Michelle, RJ, Owen, Jeyk, Renyel, Samantha, Sheyne, AC, Vhan, Daine, Arveeh, Mariah, Lewis, Jhoey, Maria, Xandinne, Allyssa, Alyanna, Daniela, Emmanuel, Ken, Kalvin at ang aming tagapayo na si Dr. Hazel T. Mabborang, LPT sa suporta ng ina ng kolehiyo na si Dr. Jhonel C. Panlilio, CPA. Nawa, sa patnubay ng Amang nasa Langit at sa mga taong patuloy na nagtitiwala sa The Blaze, kayo ang aming motibasyon sa pagbuo ng Folio na ito. Dakal a Salamat kekayu ngan! Agyaman kami Apo! 12
Sa loob ng isang araw na paggalaw Laging may isang bagay na dumadalaw Tila ba lagi na lang nakakaramdam ng pagod Kaya’t ‘di na bago kung bibisitahin ng antok Sa aking pag-idlip Liwanag ang siyang unang sumilip Kasunod nito ang mga bagay na nakakamangha Tila ba hindi pangkaraniwan sa mga mata Mga lumang kung anu-ano ang nakikita Sa aking kanang bahagi Tanaw ang isang kasuotan ng isang bayani Walang TALAB sa kanyang BALAT ang tinamo niyang sugat Handang mag ALAY ng buhay Para lamang maka LAYA sa kamay ng dayuhan Sa aking kaliwa Kita ko ang isang pambihirang obra Isang uri ng nakakabighaning pinta ni Alfonso Dela Cruz Hiwagang Baliktaran Hiwagang Baliktaran TINTA VIII Tula 3rd Place 13
MATALAS ang kaisipan ng may akda Kaya SALAMAT sa kanyang katha Na sumisimbilo sa LAPAD ng kasaysayang nakaukit na sa ating PALAD Sa aking likuran Mga hayop na nai-preserba ang kanilang katawan Katawang dating ANLAKAS ngayon ay SAKAL NA Ginawang atraksyon para mga madla’y mahalina Mga hayop na namumumuhay at sa tao’y todo IWAS Ngunit pagka SAWI lang din ang kanilang wakas At sa aking harapan… Bigla akong naalimpungatan at nagnilay-nilay Sa aking harapan ay ang sinasabi nilang hinaharap Ito ang mundong ngayo’y ating tinutungtungan Kung saan ang kasaysayan ay nakabaon na lamang Halina’t pumasok sa lugar ng mahiwaga Tuklasin ang nakatagong yaman sa mga bagay na luma Sapagkat anumang pagkalimot sa nakalipas ang ating gawin Ang ALA-ALA ay mananatiling ALA-ALA kahit pa baliktarin 14
by Carlo P. Dizon Delusion M onlit In the haze of sorrow, drunk from wine Stumbling in the road at nighttime In the silence of the night, I cried out My anguish and pain from torn heart Then, I saw you underneath the moon’s light A kind and gentle soul that seems so bright In my world of shadow and darkness I found in you, my light and solace Although my world was in disarray You left me not to feel so grey With every word, you eased my mind You gave me peace I struggled to find We shared a time so fleeting yet priceless An immortal moment forever cherished But as the night unfold, and dawn’s light arrive I found you not on my side I tried to find you for a long time Yet I came empty-handed every time Though our time was brief, it felt divine Night and day, you are on my mind Then, in the midst of the crowd I saw you A face and smile so kind and true But she’s just paint, a portrait in the museum’s hue I smiled sadly and bid adieu. 15 TINTA VIII Tula 2nd Place
Sa Ilalim ng ni Shiela Mae D. Tolentino Ang hiyawan ng mga tao Ang malakas na tunog ng tambuli Kalansing ng mga sandatang pandigma Heto na nga’t magsisimula na Isang paligsahan ng lakas at galing ‘Pag nanalo’y tatanghaling magiting Hindi maaaring ika’y tutunga-tunganga Baka ulo mo’y mawala nang bigla Ako ay isang kalahok Nagkukubli sa madilim na sulok Hinihiling na hindi makita Ng mga mata ng nangangasiwa Ako ay isang kalahok Takot na takot sa madilim na sulok Dahil ang sinumang lalabas sa liwanag Ay mahuhulog sa isang malaking bitag Colosseum 16 TINTA VIII Tula 1st Place
Walang aatrasan, wala ring tatakbuhan Dalawa lang ang pagpipilian Kaninong harapan ang luluhuran? Kay Caesar o kay kamatayan? Kay Caesar ay may gantimpalang malaki Kumikinang na ginto’t salapi Kay kamatayan ay gantimpala ng paglaya Mula sa pagiging bihag at mandirigma Hindi ko nais lumaban Hindi ko rin nais na mamatay Nais kong lumaya Sa kulungang buhay ang nakataya Muli kong narinig ang hiyawan ng mga tao Ang malakas na tunog ng tambuli Heto na nga’t nagtapos na Sino ang nagwagi? Sino ang nasawi? Sa may pinto aking nakita Kapwa aliping hindi na humihinga Hila-hila sa kamay, wala nang buhay Lumaya, sa gantimpalang pagkamatay Ako ay isang kalahok Nagkukubli sa madilim na sulok Hinihiling na hindi makita Dahil naghahanap na muli ang nangangasiwa 17
Hindi ko maalis ang mga mata sa larawang nakaguhit sa loob ng isang berdeng ikuwadro. Kaakit-akit at mahiwaga kung aking ilalarawan. Unti-unting nawala ang lahat sa paligid marahil ay dahil nanlalabo mula sa luhang namumuo sa gilid ng aking mga mata na kung hindi ko napigilan ay nag-unahan na sa pagtulo. Berdeng payneta. Walang ibang nakaguhit sa larawan kung hindi isang paynetang may berdeng mga bato. Naibalik lamang ako sa wisyo nang tawagin ako ng isa sa mga kaibigan. Hanggang pag-uwi, patuloy pa rin ako sa pag-iisip. Nag-iisa lamang ang larawan sa pader na iyon at malaki ang museo. ‘Ano naman kayang trip nila?’ napatanong na lang ako sa sarili, pilit winawaglit ang tanong sa isipan. Kung tutuusin ay malaki ang magagawa pa nila sa pader na iyon ‘diba? Ganoon na lamang siguro ang halaga nito kay Jasmine, ang may obra, para ilaan ang isang buong pader para roon. “Hindi mo na naaalala, ‘no? O ayaw mo lang talagang maalala?” Maamo ngunit malambing na tinig lamang ng isang babae ang aking naririnig. Madilim at tila nasa harapan ko lang siya. Kung sino man iyon ay hindi ko rin tiyak. “Sino ka?” pinilit kong tanungin. Nakakabingi ang katahimikan, hindi siya sumagot kaya’y inulit ko ang tanong. Lumiwanag ang paligid. Isang pigura ng babae ang nasa aking harapan, mahaba ang buhok at… may suot siyang payneta. Ngumiti ito bago binanggit, “Ma..” Isa-isang sumilay sa akin ang mga imaheng hindi ko maalala kung saan nagmula. Mula sa alaala ng aking pagbubuntis, sa paglalaro hanggang sa yakap ko pa siya… bago ko binangga ang kotse sa bahay namin. Hinihingal at nanlalamig nang ako’y magising mula sa panaginip. “Si Jasmine?” hindi makapaniwalang anas ko, sapo ang noo, at pilit na pinoproseso ang nalaman ko. “Anak ko si Jasmine?” Marul yong M seo ni Lester Alegado U TINTA VIII Flash Fiction 3rd place 18
Ruffi found himself standing inside a museum in a vivid dream. As he wandered through a museum, he was astonished to discover that every artifact seemed to come to life, each bearing a haunting tale of injustice and a plea for revenge. He listened to these voices and was compelled by a strange sense of duty. He heard stories of unfairness, heartbreak, and shattered dreams, which demanded justice. These artifacts held the trapped souls of those wronged, and their only chance for freedom lay in fulfilling their wishes. Ruffi woke up from a strange dream filled with oddities and a surprising desire for the enchanting museum experience he had felt while asleep. The vivid memories of artifacts whispering tales of injustice lingered in his mind like haunting echoes. Unable to shake off the surreal narratives that had captivated him, a curiosity gripped him. He decided to visit a nearby museum. Entering the museum, Ruffi was shocked to find that it mirrored precisely what he had seen in his dream—the placement of the artifacts identical to the surreal experience he had just undergone in his sleep. Without hesitation, he approached each artifact, half-expecting them to come to life as they had in his dream. To his surprise, they did. The artifacts spoke, whispering tales of injustice. Intrigued, Ruffi couldn't resist seeking confirmation from other visitors. He of Trapped Souls by Kristel Marie R. Luz Echoes Echoes Echoes Echoes 19 TINTA VIII Flash Fiction 2nd place
asked them if they could hear anything, but they shook their heads in confusion. Realizing he was the only one who could hear the haunting, Ruffi granted their wishes. One by one, he dedicated himself to fulfilling the desires that echoed in those spectral whispers. As each wish was granted, the trapped souls, which had lingered within the artifacts for so long, expressed their gratitude and bid farewell to him. Eventually, only the artifacts were left behind, free from the burden of the souls that had inhabited them. Upon completing all the wishes, Ruffi exited the museum. He went to his car and began to drive. While on the road, his phone rang, and in his attempt to grab it from the lower compartment, he accidentally dropped it. Desperate to retrieve his phone, he glanced down for a moment. In that split second, a car suddenly appeared in his path. Despite his swift attempt to avoid it, it was too late. The collision sent everything into darkness. When Ruffi regained consciousness, he found himself back within the familiar walls of the museum. Confused and disoriented, he brushed off the car incident as a strange hallucination. Determined to leave, he headed towards the exit. Only to find himself unable to escape. As the realization sank in, he realized that he was trapped. It wasn't physical confinement within the museum; instead, his soul was trapped within one of the artifacts. 20
Pinto ni Carlo P. Dizon Marahang iginala ni Christian ang kaniyang paningin para magmasid sa paligid. Madaming tao ngayon sa loob ng museo dulot na rin misteryong bumabalot dito. May mga bali-balitang mayroong mga kakaibang nilalang na lumalabas dito sa pagsapit ng dilim. May mga nagsasabi ring may mga kakaibang tunog at ilaw na nanggagaling sa loob ng museo. Kasabay ng mga balitang ito ay ang pagkawala rin ng ilang mamamayan sa komunidad kaya naman narito siya upang alamin ang totoong nangyayari. Isang mamamahayag si Christian. Sa paghahanap niya ng maaaring ibalita ay napunta siya sa museong ito. Sa kanyang paglilibot ay nakita niya ang isang nakakandadong pinto sa dulo ng pasilyo sa bandang likod ng museo. Bigla siyang kinabahan nang mapansin niyang may kakaibang amoy na nanggagaling sa loob nito. Marahil ay dito nakatago ang mga kakaibang nilalang na nababalitaan niya. Luminga siya para siguraduhing walang ibang tao sa paligid. Inihanda niya ang kanyang kamera at pilit na binubuksan ang pinto. Bago pa man niya magawa ito ay may narinig siyang mga yabag na papalapit sa kinaroroonan niya kaya naman nagmamadali siyang umalis. Misteryosa Likod ng Nakakandadong 21 TINTA VIII Flash Fiction 1st place
Napagpasyahan niyang magmasid muna sa museo sa gabi para makita kung mayroon ngang mga kakaibang nangyayari sa lugar. Bumili siya ng pagkain at pinarke ang kanyang kotse malapit sa museo. Magdamag siyang nagmasid ngunit wala siyang napansing kakaiba maliban sa isang sasakyan na tila umiikot sa lugar. Bumalik siya kinabukasan sa loob ng museo. Desido siyang alamin ang misteryo ng lugar kaya naman nagdala siya ng gamit para mabuksan ang pinto. Sinubukan niyang umakto ng normal para hindi mapansin ng mga empleyado at guwardiya. Nang makita niyang abala ang mga ito ay dali-dali siyang naglakad papunta sa likod ng museo. Sa pagdating niya sa nakakandadong pinto ay naamoy na naman niya ang kakaibang amoy na nagmumula rito. Sinira niya ang kandado at napatigil nang gumawa ito ng malakas na ingay. Kinabahan siya bigla at napansin na tumahimik sa loob ng museo. Nanlamig ang kanyang katawan nang marinig niya ang mga yabag na papalapit sa kanya. Sa kabila ng takot at kaba sa pangyayari ay desidido siyang alamin ang katotohanan. Pinihit niya ang pinto ngunit naka-lock ito. Papalapit na ng papalapit ang mga yabag. Napalingon siya ng makita ang guwardiyang tumatakbo papalapit sa kanya. Tiningnan niya ang pinto at umatras. Bago pa man makalapit ang guwardiya ay puwersahan niyang binuksan ang pinto gamit ang kanyang katawan. Sa pagkasira ng pinto ay napunta siya sa loob. Tumama ang ulo niya sa isang bagay at naramdaman ang mamasa-masang at mabahong bagay sa kanyang mukha. Nakapamewang na umiiling-iling ang guwardiya nang madatnan niya ang lalaking nakasubsob ang mukha sa baradong inidoro. 22
Drizzle lashed against the lofty frontage of the Urbanite Gallery, emulating the uneasiness rousing within Evelyn. Marching inside, the typical activity was substituted by a frightening shush, interspersed only by the recurring tapping of water against the panes. Emergency lights throw an uncanny luminosity on isolated halls, intensifying the quiet. A power interruption, the notice stated, but an implicit anxiety pounded underneath the plane. Urged by an invisible energy, Evelyn discovered herself pulled towards the Egyptian display, appealed by an unsettling heat stemming from one explicit coffin. Its cover, agape like a yawning lip, appeared to summon her nearer. Notwithstanding the wintry fear gliding down her spine, she found herself stooping before it, decrypting the washed-out ideograms hissing on the grit. They didn’t alert of spells or elapsed rulers, but of an awakening, prompted by “shadows that whisper.” As if invoked by the engraving, a form occurred from the darkness, their shape wrapped in obscurity. “You shouldn’t be here,” growled a tone like scrape on stone, propelling tremors down Evelyn’s spine. “They are coming.” “Who?” Evelyn asked, her utter hardly a murmur in the overwhelming stillness. Guardian of Lost Realities by Carmela Dawn Delfin TINTA VIII Short Story 3rd place 23
“Those confined between worlds,” the figure responded, signaling towards a canvas of Anubis, the jackal-headed deity of demise, whose eyes now blazed with apeculiar light. “Stimulated by a force you cannot comprehend.” As if retorting to a prompt, spirits squirmed and distorted, transforming into monstruous silhouettes that swayed on the blocks. Fear hovered to devour Evelyn, but a distinct voice, one born of instinct, cut through the fear. It driven her frontward, not reverse, graver into the convoluted display. With a pitch of epinephrine, she dashed, the shrouded figure an ominous shadow at her heels. They landed at a secret compartment, where a glistening entry throbbed with wicked momentum. It was the fount, the core of the awakening. In a language beyond words, her intuition yelled: shut it. Gripping a ritual baton, she sensed its primal energy drift through her veins. With a stubborn weep, she pitched the baton into the heart of the portal. The overwhelming darkness diminished, reinstated by the buzz of returned electricity. The grotesque spirits evaporated, abandoning behind astonished quietness. The masked shape crushed to the floor, exposing a recognizable face – the museum curator, his expression carved with dread and thankfulness. “I strived to warn you,” he rasped, “but only the elected one could obstruct them.” 24
Evelyn gawked, befuddled by the cyclone of events. She had no justification, only the persistent hum of intuition that had steered her actions. Exiting the museum that night, she bore a brand-new intellect. Intuition was not just an emotion; it was a scope, a whisper guiding her down concealed routes. And at times, that whispering directed her to disclose ambiguities suppressed in the heart of museums, waiting to be unraveled. But the encounter left its mark. As she traversed the rain-plastered roads, a splinter of anxiety lingered. Was this a unique event, a hitch in the cloth of truth, or the initial segment in a greater, hidden tale? Only time, and possibly the whispers of her intuition, would reveal. Days became weeks, and the eccentric experience disappeared into the background, turning to be a bizarre remembrance darted away in a corner of her mind. Still, every so often, a quiver would string down her spine, activated by a drift shadow or an baffling sensation of deja vu. The museum event had stimulated something within her, an understanding to the invisible energies that hummed underneath the surface of the world. One evening, while cruising a dusty antique store, a strange locket captured her eye. Complex symbols swayed throughout its surface; their significance vanished to time. Yet, as she held it, an 25
acquainted heat flourished in her palm, and the whispers revisited, compelling her to purchase it. Motivated by an invisible power, she did. Later that night, immersed in the lenient radiance of her apartment lamp, she outlined the engraving on the locket. Abruptly, the codes flamed to life, flooding the room in an unearthly light. The air sizzled with vigor, and the murmuring exaggerated, knitting a story of neglected protectors, secreted entrances, and an ancient menace rumbling beneath the metropolis’s surface. Terror, but also enthusiasm, pulsated through her veins. The museum event was no meagre glitch; it was the primary brushstroke in a far greater image. And she, selected by whispers and led by intuition, was about to be pinched profounder into the clandestine, a mystery that sustained the key to shielding the world from powers both prehistoric and frightening. This was merely the start. The whispers had awakened, and Evelyn, the hesitant hero, had no option but to attend. 26
Ang “tuklasin at ilantad ang mga bagay na lingid”, iyan ang trabaho ko, isang mamamahayag o journalist sa wikang Ingles. Mahirap at buwis buhay pero ano’ng magagawa ko kung ito ang aking sinumpaang tungkulin? “Magandang umaga, hija. Papasok ka na ba sa trabaho?” iyan ang bumungad sa akin pagkalabas ko ng aming tarangkahan. “Opo, Mayor. Magandang umaga rin po” nakangiti kong sagot sa kay Mayor Eduardo, ang namumuno sa lungsod namin. “Nabuksan na pala yung museo dito sa atin. Kung gusto mo, maari mo rin siyang iulat para naman makilala at dumami ang dadayo sa ating lugar.” alok nito. Masyado akong naging abala sa mga ibang kaso na hindi ko namalayang tapos na ang ipinapatayo nitong museo noong nakaraang taon. “Ay sige ho, Mayor. Sasabihan ko kayo kaagad para sa dokyumentaryo ng ating museo”, saad ko na siyang tinanguan niya bilang pagpayag. “O siya, hija. Tutungo na ako sa munisipyo at naghihintay na mga trabaho ko roon” pamamaalam niya. Agad na rin akong nagpaalam at nagpunta na sa trabaho. Matapos kong iligpit ang aking mga gamit ay nagpaalam na ako sa mga kasama ko sa trabaho. May lakad pa kasi kami ng kapatid kong si Anna dahil isang linggo na siyang nangungulit na kumain kami sa labas. “Ay wow, nakabusy naman ng ate ko na iyan.” Hindi na ako nag-angat ng tingin at pinagpatuloy ang pagtitipa sa aking laptop. Gumagawa na kasi ako ng draft para sa exposure ng Museo. “Umorder ka na at ako’y nagugutom na. Ikaw ‘tong nag-aya tapos ikaw pa ang late.” ani ko na agad naman niyang sinunod. “Alam mo bang bukas na ang Museo sa ating bayan? Pumunta ka na ba roon? Naroon yung aking tatlong pinakamagandang paintings!” Panimulang kwento ng aking kapatid sabay hagikgik na animo kinikilig. Isa siyang magaling pintor at kilala na sa aming bayan. Kamailan lang ay nagpatayo na rin siya ng sarili niyang studio. “Ah, oo. Nabanggit sa akin ni Mayor kaninang umaga. Tinanong nga niya kung pwede ko raw iulat.” hindi nakaligtas sa akin ang malawak niyang ngiti at kinang ng kanyang mata. “Uyyyyy, i-expose mo mga paintings ko ha? Tulungan mo naman akong yumaman!” aba ay sipsip. “Buti pumayag ka ngayon, ate? Sobrang busy mo naman sa trabaho. Kaya ‘di ka nagkakaroon ng nobyo kasi subsob ka lagi sa trabaho e” Agad ko siyang sinamaan ng tingin. “Okay lang walang nobyo, at least masaya. Eh ikaw? May oras ka nga sa mga gan’yan, lagi ka namang niloloko?” Ngumisi ako nang mangasim ang kanyang ekspresyon matapos kong sabihin ‘yon. “Speaking off. Yung ex kong si Daniel na nambabae, ‘di ko na siya nakikita. Eh araw araw nasa tugtugan ng bayan ‘yon pero isang linggo na akong gumagawi roon, wala siya palagi. Tsaka nakita mo ba yung post ng mama ni Tania, yung nambubully sa atin dati? Tatlong araw na raw nawawala itong si Tania.” Marami talaga siyang baong chismis. “Hindi kaya nagtanan ‘yang ex mo at si Maria, yung babaeng nakita natin kasama ng ex mo? Magkasintahan na sila ‘di ba.” balik tanong ko. “Sabagay, possible. Pero bahala sila sa buhay nila, kumain nalang tayo”. Pagkasabi nito ay pagkain nalang ang kaniyang pinagtuunan ng pansin. “Okay, cut! Great job, team! Pack up na!” sigaw ng aming direktor matapos ang aking huling linya. Nasa museo kami ngayon para sa dokyumentaryo nito. “Abby” Tawag sa akin ng aking kapatid na si Anna. Minsa’y ‘di na niya ako ina-ate dahil mahigit isang buwan lang naman ang aming pagitan. Kung nagtataka kayo kung bakit, sa ama lang kasi kami magkapatid ngunit ‘di iyon hadlang para hindi maging maayos ang aming samahan. “Libutin muna natin ang loob ng museo para naman sulit yung pagpunta mo, hindi pangtrabaho lang!” Bago pa ako makapagpaalam sa mga katrabaho ko ay nahila na ako ni Anna papasok sa loob ng Doble Kara by Nova 27 TINTA VIII Short Story 1st place
Eusebio Doble Kara museo. Kasali kasi siya sa interview shoot dahil sa kanyang mga paintings na nasa loob ng museo kaya siya naririto. “Ang bigat ng ambiance dito kahit magaganda ang mga displays ‘no?” wika ni Anna habang tinitignan namin ang mga displays. “Sabagay, dating sementeryo raw ito bago naging bakanteng lote hanggang sa patayuan nitong museo” bulong nito at umasta pang tila natatakot. Umiling iling nalang ako at pinagmasdan ang mga naggagandahang likha rito sa loob. Nakita naming nagmamadaling umalis si Mayor, mukhang may emergency na naman sa munisipyo. Maya’t maya ay lumapit si Anna. “Ay, ate, alam mo ba? Sabi-sabi na may basement daw itong museo. Naroon daw ang mga tagong yaman ni Mayor. Mga ginto at kahon kahon na alahas. Ayaw mo bang tuklasin ang misteryo dito? Big time din kung sakali— hdjssjsj” tinakpan ko ang kanyang bibig. “Mag-ingat ka nga sa mga pinagsasabi mo! Mamaya mapahamak pa tayo.” May halong gigil na bulong ko sa kanya. Paanong magkakaroon ng gano’ng yaman ang aming Mayor, hindi naman gano’n kayaman ang lugar namin? Isa pa, lahat ng ari-arian ni Mayor, lalo na ang bahay nila, ay pang ordinaryong tao lang. “Wala namang masama kung titignan natin diba? Halika na!” At tulad kanina, bago pa ako makaangal ay nahigit na niya ako. Madilim ang pasilyo at hagdan pababa sa basement ng Museo ngunit tuloy tuloy lang sa pagbaba ang aking kapatid. Wala bang takot sa katawan ng babaeng ito? “Bumalik na tayo, Anna! Mahuli pa tayo rito. Wala namang ginto oh, katakot pa rito at madilim!” inis kong bulong para di makalikha ng ingay. Ngunit kahit anong sabihin ko ay hindi nagpatinag si Anna, tuloy tuloy siyang naglalakad sa loob ng basement. “Bahala ka, ‘di na ako natutuwa. Aakyat na a—” bago ko pa man matapos ang aking sasabihin at pumukaw sa atensyon ko ang isang kurtinang bumukas na pinanggalingan ng liwanag. Namilog ang mata ko. Pinaghalong kaba at takot ang bumalot sa buo kong katawan. Hindi ko mabukas ang aking bibig at tila ba naging pipi ako bigla. Ngunit sa kabila ng takot, kusang naglakad ang paa ko papunta sa tatlong kahon na nakatago kanina sa kurtinang ngayo’y nakabukas na. Gawa ang kahon sa transparent na salamin, may ilaw ito sa bawat silid na nagdulot ng liwanag at ang nakaloob dito ay ulo. Oo, ulo ng mga tao! Para itong pinalamig at pinatigas sa loob ng isang priser upang mapanatili ang itsura, walang bahid ng pagkabulok! “Ate, anong nangy—”gulat na napatakip ng bibig ang aking kapatid. Nanlambot ang aking tuhod at kusang bumagsak sa sahig ang aking katawan habang ang kamay ko’y nakatuon parin sa tatlong pamilyar na mukha. “Anna? Anong—bakit—bakit nariyan ang ulo nila Daniel, Maria at.. at Tania?” sa wakas ay nagawa kong magsalita kahit mahina. Bakas sa boses ko ang nginig dulot ng takot. Nang wala akong makuhang sagot mula sa kapatid ko’y pinilit kong tumayo para makaalis. Hindi dapat kami naririto, hindi kami dapat pumarito! “Anna?! Anna, tara n—” bago ko pa matapos ang aking sigaw ay bumaon na sa ulo ko ang isang matalim na palakol. Ramdam ko ang pag-agos ng mainit na dugo sa buo kong mukha habang hirap kong habulin ang aking hininga. Bumulagta ang aking katawan sa harap ng aking mahal na kapatid na ngayo’y humahalakhak na parang demonyo. “Hays. Sabi ko naman sa’yo ate diba? Ayaw ko ng kaagaw sa lahat ng bagay. Sa atensyon man iyan, sa kasikatan, sa ating ama, at lalong lalo na sa mana!” Umupo siya upang punasan ang dugo sa aking mukha. “Ulo mo na ang susunod kong ikakahon diyan, my dearest half-sister.” Nakangisi niyang saad bago tuluyang malagot ang aking hininga. Oo nga pala, parehas lang tayo ng ama, parehas tayong anak ni Mayor Eduardo. Pero sana, sana malaman ng publiko na ang misteryong nakatago rito sa Museo, na siyang mamanahim mo, ay ang baho mo mismo. 28
The weather was gloomy when Peter went to guard the museum that day. Long shadows littered everywhere as the sun sets in the horizon. Chilly winds blow through the trees which made the shadows dance. ‘Look likes it will rain later,’ he thought as he hugged himself to ward off the cold. He continued to observe the surroundings to ensure the safety of the transfer of an item to the museum. A padded crate containing the item entered the museum. After a minute of failing to open the crate, he was finally called to help. He tried prying the top open but stopped. Dread suddenly engulfed him as he stared at the crate. Anxiousness filled his mind as the place seems darker and the shadows looks like hands reaching him. He jumped when a hand touched his shoulder. He barely suppressed a scream when he realized that it was only his manager asking him why he’s stopped. He awkwardly laughed while scratching his head. “Nothing,” he said and continued to dislodge the top of the crate. The crate opened with a loud sound. Someone screamed when thunder suddenly roared in the distance followed immediately by the lights going off. Everyone was about to panic when the lights flickered to life. Uneasy and apprehensive, they went back to work. The museum director carefully held the rounded jar with a boat-shaped lid with two human figures riding, symbolizing the journey of the dead in the afterlife. It was a Manunggul Jar, a burial jar from the Neolithic Era. The by Carlo P. Dizon Manunggul Jar 29 TINTA VIII Short Story 2nd place
They felt goosebumps as the director talked about the jar. When they placed it on a display pedestal, thunder rolled again in the distance followed by the cawing of ravens. “That was ominous,” an employee said, and they all quietly agreed. The lights went off again and they all rushed outside screaming in panic. After a few moments, they decided to go home together, leaving Peter to guard the museum. Peter was not a fearful man. He doesn’t believe in ghost or anything supernatural. However, what happened earlier made him think if what he believes is true or not. Throughout the night, he constantly feels eyes on his back but couldn’t find anyone whenever he looks. He went home the next day feeling extremely tired from maintaining constant vigilance all night. Since that day, strange things have happened in the museum. Haunting screams, strange silhouettes, and sinister voices plagued the place. They all suspected the burial jar but was unable to dispose one of the artifacts in the museum. Uneasiness and fear can be seen in the face of the employees. Many of them even quit their job, pointing the burial jar to be the cause. Even Peter would have opted to quit had he not needed money. The nights he spent guarding the museum ate away at his sanity. There seems to be someone or something that is always staring at him that he can’t see. The haunting sounds that he hears at night also makes him anxious. He also sees shadows in the corner of his eyes that vanishes when looks at it. Night after night, it continued until Peter can’t take it anymore. One night, he decided to end it all. He stood before the jar with bloodshot eyes. He lifted it up and smashed it in the ground. The next morning, Peter was nowhere to be found and the Manunggul Jar stood in one piece at its pedestal. 30
TINTA VIII Photo Essay 1st place photo by Andrea Q. Botiquin 31
Misteryosong kwento na bumabalot sa isang tagahanga ng likha. Kailan ba matatawag na sining ang Isang likha? Kung ang sining ay may taglay na kagandahan, at lihim na kamangha-mangha, Ngunit pili lang ang makakaunawa. Maaring isa kang sining. Na hindi para sa pang unawa ng nakararami, Ngunit Kahanga-hanga sa iba. 32
photo by Gemma Dela Cruz 33 TINTA VIII Photo Essay 2nd place
Tandaan, bigyan ng pugay ang taong nasa loob ng litrato at taong kumuha ng litrato. Sapagkat sila ang nagbubukas ng pintuan patungo sa kaginhawaan. Sa bawat aralin, ang guro ay naglalatag ng mga tanong na nag-aanyaya sa atin na mag-isip nang malalim, nagbibigay daan sa ating imahinasyon, at nagpapalawak ng ating kamalayan. Pugay po! 34
photo by Carmela Dawn Delfin 35 TINTA VIII Photo Essay 3rd place
The bee, an organism of instinct and intuition, perches on the floret, captivated by an invisible drive. Its little limbs hold the dainty stigma, its figure a receptacle for the transmission of vitalizing pollen. The bee exemplifies the interrelation of nature, a reminder that wisdom can be obtained in the tiniest aspects, if we have the intuition to distinguish them. 36
37 TINTA VIII Essay 2nd place Buklat ni Gemma Dela Paz Sa malawakang mundo , ang paglalakbay patungo sa malayo, matayog, mapanganib na kaharian ay hamon na aking tinahak. Ito ay isang kwento ng personal na pag-unlad at pagbangon, isinulat sa blangkong papel . Ang pagtuklas sa sarili ay tulad ng pagbuklat ng pahina sa isang libro. Sa bawat pahina na binubuksan natin, natutuklasan natin ang mga bahagi ng ating pagkatao na hindi pa natin lubos na kilala. Tulad ng mga karakter sa isang libro, tayo rin ay may mga pagkakataong magkamali at matuto mula sa mga ito. Na nagbibigay-daan sa atin na maunawaan ang ating mga limitasyon at maghanap ng mga paraan upang malampasan ang mga ito. Ang bawat araw ay isang pagkakataon na buksan ang mga pinto at makilala ang tunay na ako. May pagkakataong dumating ang mga panggugulat at sakit sa kabila ng mga suliranin natutunan kong yakapin ang sarili. Ang pagtuklas sa sarili ay hindi laging maginhawa, may mga pagkakataon na nagbubukas ang mga pintuan na magdadala sa akin sa bagong pag-asa. Ang bawat hakbang ay isang kwento ng pagpapakumbaba at
38 pagsusumikap. Sa pag-unlad sa sarili, natutunan kong tanggapin ang aking mga limitasyon at gawing inspirasyon ang bawat pagkakamali. Ang pagtuklas sa sarili ay nagbibigay-daan sa atin na maunawaan ang mga kabanata ng ating buhay at magkaroon ng malalim na pag-unawa sa ating mga pangarap at layunin. Ang paglalakbay ay tila isang aklat na puno ng mga pahina . Ito ay isang pagsusuri sa sariling kakayahan, isang pagsasanay ng damdamin, at pagtanggap sa sarili kahit sa gitna ng mga imperpektong yugto. Natutunan kong mahalin ang asking sarili sa kabila ng mga kakulangan at kamalian. Ito ay isang pag-unlad na hindi natatapos, isang tulay patungo sa mas malalim at mas makulay na bahagi ng pagkatao.Ito ay nagbibigay-daan sa atin na maging mas buo at mas maligaya sa ating mga sarili. Ito ay nagiging tulay ng mga pangarap at realidad, nagdadala ng liwanag sa madilim na kanto ng pagkakakilanlan. Sa paglipas ng mga taon, napagtanto kong ang paglalakbay ay walang hanggan. Ito ay isang teritoryo na patuloy na nagbibigay daan sa mas maraming kwento, mas maraming pagkakataon, at mas maraming pag-kakakilanlan. Hindi natatapos ang kwento ng sariling pagtuklas sa isang pahina ng sanaysay. Ito ay isang makulay na pakikipagsapalar-
39 an na patuloy na bumubuo ng masalimuot na kaharian ng sarili. Ang bawat hakbang ay nagdadala sa akin sa mas mataas na antas ng pag-unlad, at sa pagtahak ng landas ng sariling pagtuklas, mas malalim kong natutuklasan ang kahulugan ng pagiging buhay halibawa na rito ang edukasyon . Ito ay pangunahing sangkap sa pagpapabuti ng buhay ng bawat indibidwal at pag-unlad ng bansa. Sa pamamagitan ng pagkakaroon ng mataas na antas ng edukasyon, nagiging instrumento tayo sa pag-angat mula sa kahirapan, pagpapalawak ng kaalaman, at paghuhubog ng mga lider na magdadala ng positibong pagbabago sa ating lipunan. Isa sa pinakamahalagang bahagi ng pagkakakilanlan ng isang tao ay ang kanyang papel bilang estudyante. Ang pagiging estudyante ay hindi lamang simpleng pag-aaral ng mga aklat at pagsusulat ng mga pagsusulit. Ito ay isang paglalakbay tungo sa mas mataas na antas ng kaalaman, pag-unlad ng kasanayan, at paghuhubog ng pagkatao. Sa bawat hakbang na ating tinatahak , natututunan natin ang kahalagahan ng disiplina at determinasyon. Tatandaan na hindi lamang sa sariling pag-unlad umiikot ang kahalagahan ng edukasyon. Ang mga estudyante ay ang pangunahingtagapagmana ng kinabukasan ng bansa. Sila ang magsisilbing mga lider, propesyonal, at tagapagtaguyod ng pagbabago.
40 Kaya’t mahalaga ang pagtutok sa kanilang edukasyon upang maging handa sila sa mga hamon ng hinaharap.Sa pagkakakilanlan ng bawat estudyante, mayroong pag-asa para sa mas maunlad na kinabukasan. Ang kanilang mga pangarap at tagumpay ay nagiging inspirasyon sa iba na mangarap ng mas mataas at magtagumpay sa buhay. Ito ay naglalatag ng landas tungo sa isang lipunang masigla, may malasakit sa bawat isa, at handang harapin ang mga hamon ng pagbabago. Sa huli, ang pagiging estudyante ay isang karangalan at responsibilidad. Ito ay hindi lamang tungkol sa pag-aaral ng mga konsepto sa aklat ,pakikinig sa aralin kundi ang pagbuo ng isang buhay na may saysay at naglilingkod sa kapwa. Ang bawat estudyante ay may mahalagang papel sa pag-angat ng bansa, at sa pamamagitan ng tamang edukasyon, maaari nating makamtan ang mas magandang kinabukasan para sa lahat.
Whispers in the Gallery: Exploring the Museum of Intuition by Carmela Dawn Delfin Museums prevail as citadels of systematic expertise, thoroughly upholding the palpable representations of human history and triumph. Nonetheless, within their silenced corridors lives a far more inscrutable compendium – the museum of intuition. Here, huddled amongst precisely regimented exhibits lies a concealed gallery, cloaked yet compelling: the dominion of our gut feeling, the whisper of subliminal wisdom. This is the perplexing mechanisms of this inner voice, scrutinizing its enticing junction with the instituted knowledge base and its function in unravelling the alien compasses of the self. Intuition, habitually consigned to the domain of “hunches” and “gut feelings,” clasps a probing spot within the scientific panorama. It flourishes beyond the margins of finite information and rational evidences, conducting on a distinct level of apprehending. Like a delicate fiber knitted all through the museum’s splendid plot, it preaches in evanescent pictures, emotive whispers, and ostensibly unreasonable nudges. Yet, even with its deceptive elusiveness, intuition has performed a paramount role in steering human verdicts for epochs, from traversing perilous environments to establishing philosophical individual bonds. Pacing into the museum of intuition compels a paradigm shift. Disparate to its bodily equivalent, where knowledge unwraps in an undeviating, sequential arc, intuition prospers on opacity and hurdles of faith. We notice ourselves not amidst inert parades, but within a labyrinth of interrelated sentiments, fleeting imprints, and resonances of oblivious reminiscences. Here, relics arise animated not as sheer exhibits, but as echoes between the current and the unanticipated, between peripheral provocations and our profoundly particular orbit. 41 TINTA VIII Essay 1st place
One exhibit displays the significant supremacy of pattern identification. Our brains, persistently processing information, hold a supernatural capacity to detect faint configurations and links that avoid cognizant mindfulness. A seemingly immaterial aspect in a historical text might prompt a memory, heading to a greater interpretation of its framework or even a particular historical resound we primarily could not enunciate. These apparent unforeseen ties demonstrate how intuition acts as a link, uniting disintegrated portions of facts and promoting reflective comprehensions often further than the scope of reasoning. Another exhibit summons discovery of the complex chemistry between sensations and intuition. In the silent places of this mental museum, where logic diminishes and emotions possess authority, lies the fountain of our gut feelings. A swift repugnance to a specific exhibit, an unfathomable cordiality towards a stranger, or an unspoken uneasiness in a superficially unbiased situation – these are all whispers from our emotional intelligence, directing us towards tracks that vibrate with our innate natures. By acclimating ourselves to these emotional connotations, we can retrieve indispensable understandings that conventional assessment may miss. On the other hand, the museum of intuition is not without its intricacies. Just as the physical museum keeps imitations and counterfeits, so too can our intuition be vulnerable to prejudices and false impressions. Our personal events, influences, and even physical conditions can modify our intuitive backdrop, heading to faulty analyses and distorted whispers. Circumnavigating this maze necessitates self-consciousness, critical thinking, and a disposition to substantiate our instincts with outward information. This analytical judgment guarantees that intuition stays a resource of beneficial assistance rather than a confusing echo hollow. Perhaps the most appealing display in the museum of intuition is its correlation to innovation. Artists, inventors, and authors often address of retrieving a stream status, where intuition takes center ground, funneling their 42
designs with an approximately bizarre understanding. This exhibit elucidates the suppressed connection between intuition and innovation, showcasing how hurdles of faith and seemingly irrational networks can lead to revolutionary findings and inventive magnum opus. It aids as a formidable reminder that although logic has its station, some of humankind’s grandest accomplishments have leapt from the prolific ground of the intuitive mind. As we navigate the halls of the physical museum, so too can we nurture our sentience of the museum within. By stilling the external disturbance, accustoming ourselves to our emotions, and reverencing the slight whispers of intuition, we unchain a richer knowledge not only of ourselves but also of the world surrounding us. This museum retains no ultimate resolutions, but it bids a paragon of probabilities, engaging us to discover the unknown regions of our innermost identities. The museum of intuition is not just an inner cosmos; it also ranges centrifugally, attaching us to others. Pooled intuitions, implicit perceptions, and a sense of synchronization are all proofs to the interrelation of our intuitive selves. This exhibit prompts us that intuition is not a detached incident but a link, granting us to relate with others on a profounder, more anthropological degree. Hence, while science persists to resolve the elaborate mechanisms of the brain, the mystery of intuition lingers. It works as a cue that together with the enormous compilation of established information within the museum walls, occurs another truth, where whispers have significance, emotions guide adventure, and hurdles of faith pave the route to breakthrough. By welcoming the inscrutable museum of intuition, we go aboard on an excursion of self-discovery, building concentrated bonds with ourselves, with others, and with the withheld anonymities that rest within. 43
Sapantaha ni Venice Aylla C. Cayabyab May hiwaga ba sa museo? Ano bang lihim ang mga nakapaloob sa dito na tila ba andaming pangyayari at katotohanan ang tinatago nito? Ang museo ay isang espasyo na naglalaman ng mga pangyayari at kababalaghan ng ating kasaysayan. Kalakip nito ang mga sikreto ng nakaraan sa mga bagay na naganap kahit na ito’y naiintindihan o hanggang ngayon hindi maintindihan. Ang ating nakaraan ay punong puno ng misteryo. Sangkap nito ang mga pangyayaring naganap noon na hindi agad maunawaan at napakaraming katanungan bago ito maintindihan. Mga katanungan kagaya ng “Saan kaya nanggaling ang bungo na ito?”, “Ano ba ang totoong dahilan ng pagkamatay ng mga taong ito?”, “Ano kaya ang nilalaman ng mga pahinang nawawala sa librong Noli me Tangere”, “Sapat na ba ang mga naiwang dokyumento upang mapatunayan ang mga bagay na ito?” at marami pang ibang katanungan na hanggang ngayon hindi pa rin nalalaman ang kasagutan. Kasabay ng misteryo na naglalaman ng nakaraan ang pagkasabik ng tao na malaman ang katotohanan sa kadahilanang ito ay parte na rin ng kanilang kabuuan. Ito ay mga impormasyon na nais nilang malaman upang huminahon ang kanilang kaisipan. Nakapaloob sa din sa isang museo ang iba’t ibang artifakto na naglalaman ng impormasyon. Mga impormasyon na kapupulutan ng mga tao ng kaalaman at aral. Ngunit hindi lahat ng naririto ay may katiyakan ang pagkakakilanlan, Ang iba’y nanantiling mis44 TINTA VIII Essay 3rd place
teryo hanggang ngayon at nababatay na lamang sa imahinasyon ng tao kung paano ito bibigyang kahulugan. Ang ibang nasa museo ay mga likha ng tao gaya ng pinintahang mga larawan. Ang ibang larawan ay may kahulugan ngunit may mga larawan rin na walang kapaliwanagan. Ito ay sa kadahilanang maaring ganito ang pamamaraan ng may likha nito o nais nyang ang ibang tao ang magbigay interpretasyon sa larawang kaniyang ginawa upang mas makita kung paano tignan ng tao ang isang sitwasyon at bigyan ito ng kabuluhan gamit ang kanyang isipan. Ang mga gawang ito rin ang naghihimok sa interes ng tao upang magkaroon ng pakialam sa ibang bagay lalo na sa nakaraan gayong ito ay may tinatagong misteryo. Sa kabilang banda, ang misteryo sa museo ay may magandang epekto sa tao. Ang hiwaga na hatid ng lugar na ito ang maaring maghimok sa kanya upang magkaroon ng kamalayan sa mga bagay na may kabuluhan kagaya ng ating kasaysayan. Dito ay pwede syang mahimok mag-aral, magsuri at magkaroon ng kakaibang karanasan. Isa ding dulot ng misteryong ito ay ang paglawak ng imahinasyon ng bisitang pupunta sa lugar na ito na makakatulong sa paglinang ng kanyang kakayahanng pangkaisipan. Dito maaring magkaroon ng mas magandang perspektibo sa buhay kagaya ng pagkakaroon ng mas pagpapahalaga sa sining at kultura ng kaniyang bansa. Ang misteryo din sa museo ay pwedeng maghimok ng ibang turista upang magkaron ng interes sa kasaysayan, kultura at tradisyon ng kaniyang bansa na binibisita. Ito ang maaring magpabalik sa kanya sa museo upang mas matuklasan ang hiwaga na nais 45