JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 145 There is also a well-asserted agreement that anxiety is related to performance, and that anxiety has been shown to have a counter-productive negative effect on learning and achievement. Types of anxiety Although many researchers differentiate just two types of anxiety, Daniel Yu-ching and Gocheng Wu (2004) classify anxiety into three types: Trait anxiety, state anxiety, and situation specific anxiety. When students experience trait anxiety, they feel anxious about many situations all the time. If students experience state anxiety, it means it is temporary only. And regarding situation-specific anxiety, a particular situation make students always feel uncomfortable. All of these types of anxieties can affect the quality of the oral performance equally, depending on the context and the type of anxiety the student is suffering from. For those reasons, it is very important to consider affective variables regarding anxiety in foreign language classroom settings. PROBLEM STATEMENT Developing lower primary students’ speaking skills might be challenging for a second language classroom as students are not confident enough to use the language. As Nunan in Lawtie (2004) wrote, "success is measured in terms of the ability to carry out a conversation in the (target) language.” (pg.34). Teaching spoken language is deemed as a rather demanding task for teachers to achieve as compared to the other aspects of language teaching (Brown, 2010) and for learners, speaking is a highly anxiety-provoking situation (Horwitz, 2001). Therefore, if students do not learn how to speak or do not get any opportunity to speak in the language classroom, they may soon get de-motivated and lose interest in learning. On the other hand, if the right activities are taught in the right way, speaking in class can be a lot of fun, raising general learner motivation and making English an interesting subject. For those reasons, in order to enhance students’ speaking skills, the use of ICTs is essential. In that regard, the present research will explore the use of Prezi an online presentation platform to enhance lower primary students’ speaking skills and reduce their anxiety in using English. RESEARCH OBJECTIVE The purpose of this study is to look into the use of Prezi to enhance primary students’ speaking skills and reduce language anxiety. This study also intends to answer the following questions: 1. How can Prezi enhance primary school students’ speaking skills? 2. How can Prezi reduce language anxiety among primary school students?
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 146 MATERIALS AND METHODS This study was conducted in SK Putrajaya Presint 14(1), a primary school in Putrajaya to investigate the use of Prezi, an online learning tool for presentation to enhance primary students’ speaking skills and reduce language anxiety. 30 students of Year 4 from the school were selected to use Prezi in their speaking lessons. The participants were asked to select a short story or poem, read the text aloud and record their presentation using Prezi. After 3 speaking lessons and using Prezi to present, the participants were then given two questionnaires relating to the use of Prezi compared to the traditional presentation in class. The study applied the 4-level Likert scale for both questionnaires – Strongly Disagree, Disagree, Agree and Strongly Agree. The 4-level scale was used to eliminate the neutral point in order to elicit a definite decision and by doing this, it provided a better measure of the intensity of participants’ attitudes or opinion. The data collected were then interpreted and analysed. The research design for this study is a survey study. RESULTS AND FINDINGS Feeling when presenting in class The first questionnaire consists of 5 items on the participants’ feeling when presenting in class. As shown in Figure 1, 11 participants felt moderately tense and nervous while presenting in the English class. 11 participants felt moderately afraid that the other students will laugh at them when they speak in the English class. 16 participants stated that they were moderately nervous while speaking English that they forget things that they really know. 18 participants felt moderately nervous when they had to speak in the English class without preparing and 12 participants felt moderately shy when they speak English in front of the class. N=30 Figure 1. How I feel when I am presenting in class
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 147 Feeling when presenting online using Prezi The second questionnaire consists of 5 items on the participants’ feeling when presenting online using Prezi. As shown in Figure 2, 14 participants felt not tense and nervous while presenting online using Prezi. 18 participants felt not afraid that the other students will laugh at them when they speak English using Prezi. 14 participants stated that they were a little nervous while speaking English using Prezi that they forget things that they really know. 14 participants felt a little nervous when they have to speak English using Prezi while 12 participants felt not nervous when they have to speak English using Prezi. Lastly, 16 participants felt not at all shy and another 11 participants responded that they were a little shy when they speak English using Prezi. N=30 Figure 2. How I feel when I am presenting online using Prezi The data analysis showed that the participants prefer presenting using Prezi compared to the conventional presentation in class. Results showed that Prezi as an online presentation tool is an effective tool to encourage them to speak in English. Participants show lower language anxiety presenting using Prezi as they felt just a little tense and nervous in presenting online compared to being very tense and nervous presenting in class. Figure 3. Participant A showed lower language anxiety using Prezi as she was less nervous presenting online compared to presenting in class
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 148 Furthermore, the fact that videos can be edited helps students to feel more secure and lower their levels of anxiety as they are not afraid of making mistakes or being judged. Besides, video recording allows students be able to assess themselves, feel more motivated in their own assessment and make improvements to achieve their goals (Christianson et al., 2009). Participants felt a little afraid that the other students will laugh at them when they speak English using Prezi compared to being very afraid that the other students will laugh at them when they speak English in class. Kitano (2001) suggests that teachers should find ways to support students with fear of negative evaluation, which may involve providing these students with positive reinforcement, such as positive comments. In relation to learners’ perception of low ability, teachers should make interventions in the classroom environment and practices, and create a smart “sense of community in the classroom”, so that students do not perceive it a competitive, while pair and group work can be in incorporated. Figure 4. Participant B was more confident presenting online as the other students will not laugh at her when she speaks English Moreover, participants stated that they were a little nervous while speaking English using Prezi that they forget things that they really know compared to being very nervous while speaking English in class. The conduct and selection of activities are also of great importance in decreasing the level of anxiety, as some activities tend to cause tension and distress on students. The activities should be cantered on students’ interests and be appropriate for their proficiency levels. Given that each student has individual differences, provision of various activities is recommended to encourage each student to raise their voice. Activities conducted in cooperation with peers may lessen tension and increase attendance to tasks because collaborating rather than competing with others makes anxious students feel less threatened. A high number of participants stated that they felt not at all shy or nervous when they speak English using Prezi. In relation to the student’ s role in education, he/she becomes the principal facilitator of his/her own learning process as the student learns by doing and assesses his or herself. Regarding washback, Manuel Fernández (2011) states that video recording enables students to practice the speaking ability and reflect on what they have or have not achieved in the process of learning the language based on their performances.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 149 Figure 5. Participant C was not shy when speaking English using Prezi. He was able to present without text as evident in Figure 5 Hence, online presentation using Prezi can be used to enhance speaking skill and creating a comfortable atmosphere for students to lower their levels of anxiety, place the students as the centre of the education, and enable them to reflect on their performance. CONCLUSION Based on the results and findings obtained in this study, it appears that using online presentation tool such as Prezi can enhance primary students’ speaking skills and reduce language anxiety. Teachers should realise that language learning, and particularly oral production, is a potentially stressful situation for some students, and that the “tension and discomfort related to language learning call for the attention of the language teaching profession” (Horwitz, 2001: p.122). Teacher should help to promote a safer environment for the students to develop using the language in line with the aspiration of the Ministry of Education. The final implication is that teachers need to assume the role of the researcher in their own classrooms. Before employing strategies to help students overcome second/foreign language speaking anxiety, foster motivation, and increase foreign language performance, practitioners should get to know their students, their attitudes toward oral production, and to consolidate the reasons that underlie their low performance and their unwillingness to engage in speaking activities. It is suggested that “teacher as a researcher” approach is an invaluable tool. Such an approach, which brings together theory and practice, can have positive effects both on the professional flowering of English teachers and on students’ anxiety levels, motivation and language acquisition.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 150 References Bachman, L. & Palmer, A. (1996). Language Testing in Practice: Designing and Developing Useful Language Tests. Oxford, UK: Oxford University Press. Brown, D. (2010). Language Assessment: Principles and Classroom Practices. NY, United States: Longman. Fu, J. S. (2013). A Critical Literature Review and Its Implications. International Journal of Education and Development using Information and Communication Technology (IJEDICT), 9(1), 112-125. Retrieved from http://ijedict.dec.uwi.edu/include/getdoc.php?id=5402&article=1541&mode=pdf Horwitz, E. K. (2001). Language anxiety and achievement. Annual Review of Applied Linguistics, 21, 112-126. http://dx.doi.org/10.1017/S0267190501000071 Johnson, A. (2008). The effectiveness of contextualization on second language acquisition using the situational discourse semantic model (Thesis for the degree of Master in Arts).Graduate faculty of the Louisiana state University and Agricultural Mechanical College. Retrieved from http://etd.lsu.edu/docs/available/etd-04102008- 152426/unrestricted/Alice_John_THESIS.pdf Johnson, K. (1996). Language Teaching and Skill Learning. Oxford, UK: Blackwell. Kitano, K. (2001). Anxiety in the College Japanese Language Classroom. The Modern Language Journal, 85, 549-566. Krashen, S. (1982). Principles and Practice in second Language Acquisition. California. University of Southern California. Retrieved from: http://www.sdkrashen.com/Principles_and_Practice/Principles_and_Practice.pdf Lader, Malcom H. (1975). The Nature of Clinical Anxiety in Modern Society. In ed. Spielberger, Charles D. and Sarason. Irwin G. Stress and Anxiety, VolumeI. New York: John Wiley & Sons. Lee, H. (1991). The effect of learner anxiety on oral performance in an English as a second language context. Ohio: United States. Graduate School of the Ohio University. Malaysia National Education Blueprint. (2013). Malaysia Education Blueprint 2013-2025. Retrieved from http://www.moe.gov.my/en/pelan-pembangunan-pendidikanmalaysia-2013-2025. Nordin, N., Embi, M. A., & Yunus, M. M. (2010). Mobile learning framework for lifelong learning. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 7,130-138. http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.10.019 Nordin, N., Hamzah, M. I., Yunus, M. M., & Embi, M. A. (2010). The mobile learning environment for the in-service school administrators. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 7, 671-679. http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.10.091
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 151 Nunan, D., & Miller, L. (Eds.). (1995). New ways in teaching listening. Alexandria, VA: Teachers of English to Speakers of Other Languages. Spielberger, C. (1966). Theory and research on anxiety. In C. D. Spielberger (Ed.), Anxiety and behaviour. New York, NY: Academic Press. Sun, T. (2021, October 7). The Sun Daily Online. Retrieved from https://www.thesundaily.my/local/digital-education-policy-being-formulated-radziCX8440631 Thierer, A. D. (2001). How free computers are filling the “digital divide”.Washington, DC: Heritage Foundation. Tinio, V. (2002). ICT in education. New York, NY: United Nations Development Program. Tobias, S., & Everson, H. T. (1997). Studying relationship between affective and metacognitive variables. Anxiety, Stress, and Coping, 10, 5981. Yu-ching, D. & Guo-cheng, W. (2004). A Study of Foreign Language Anxiety of EFL Elementary School Students in Taipei County. Taipei: Taiwan. Journal.Christianson, M., Hoskins, C., Watanabe, A. (2009). Evaluating the Effectiveness of a VideoRecording Based Self-Assessment System for Academic Speaking. Language Research Bulletin, 24,1-15. Retrieved from http://web.icu.ac.jp/lrb/docs/ChristiansonHoskins-Watanabe.pdf
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 152 KESAN KAEDAH HISTORICAL MULTIPLE DOCUMENT BASED LESSONS TERHADAP MOTIVASI BELAJAR SEJARAH M. Kaviza1 1SMK Tengku Suleiman Emel: [email protected] ABSTRAK Motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid sangat penting dalam menentukan keberkesanan pelaksanaan proses pembelajaran dan pemudahcaraan secara aktif yang berpusatkan murid. Kajian eksperimental ini dijalankan bagi mengkaji kesan kaedah Historical Multiple Document Lessons terhadap motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid. Seramai 34 orang murid Tingkatan Satu yang telah ditentukan berdasarkan teknik persampelan bertujuan-berkelompok terlibat dalam kajian ini. Instrumen kajian ini merupakan soal selidik yang telah diadaptasi, ditentukan kesahan konstruk dan kandungan oleh pakar penilai dan mempunyai nilai kebolehpercayaan yang baik. Data kajian ini dianalisis secara statistik deskriptif dan inferensi iaitu ujian-t sampel berpasangan dan ujian-t sampel tak bersandar dengan menggunakan perisian pengaturcaraan IBMSPSS. Dapatan kajian ini mendapati bahawa tahap motivasi belajar sejarah melalui kaedah Historical Multiple Document based Lessons berada pada tahap tinggi dalam kalangan murid. Dapatan kajian ini turut melaporkan bahawa tahap motivasi belajar sejarah bagi murid perempuan adalah lebih tinggi berbanding dengan murid lelaki dan berada pada tahap tinggi. Tambahan pula, dapatan kajian ini juga menunjukkan bahawa terdapat peningkatan yang signfikan bagi min motivasi belajar sejarah antara ujian pra dan ujian pasca walaupun dapatan kajian ini telah melaporkan bahawa tidak terdapat perbezaan yang signifikan bagi min motivasi belajar sejarah berdasarkan jantina. Implikasi kajian ini telah menunjukkan bahawa kaedah Historical Multiple Document Lessons adalah berkesan terhadap penjanaan motivasi belajar sejarah yang lebih baik dalam kalangan murid. Kata Kunci: Kaedah Historical Multiple Document Lessons, motivasi belajar sejarah, mata pelajaran Sejarah THE EFFECT OF THE HISTORICAL MULTIPLE DOCUMENT BASED LESSONS METHOD ON HISTORY LEARNING MOTIVATION ABSTRACT The motivation to learn history among students is very important in determining the effectiveness of the implementation of the learning process and active facilitation that is student-centered. This experimental study was conducted to examine the effect of the Historical Multiple Document Lessons method on the motivation to learn history among students. A total of 34 Form One students who have been determined based on the purposive-cluster sampling technique are involved in this study. This research instrument is a questionnaire that has been adapted, the validity of the construct and content has been determined by expert assessors and has a good reliability value. The data of this study were analyzed using descriptive and inferential statistics, namely paired sample t-test and independent sample t-test using IBMSPSS programming software. The findings of this study
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 153 found that the level of motivation to learn history through the Historical Multiple Document based Lessons method is at a high level among students. The findings of this study also report that the level of motivation to learn history for female students is higher compared to male students and is at a high level. Furthermore, the findings of this study also show that there is a significant increase in the mean motivation to learn history between the pre-test and the post-test although the findings of this study have reported that there is no significant difference in the mean motivation to learn history based on gender. The implications of this study have shown that the Historical Multiple Document Lessons method is effective in generating better motivation to learn history among students. Keywords: Historical Multiple Document Lessons Method, motivation to learn history, history subjects PENDAHULUAN Mata pelajaran sejarah merupakan mata pelajaran yang wajib dipelajari oleh semua murid secara berterusan dari Tingkatan Satu hingga Tingkatan Lima, di samping wajib lulus pada peringkat peperiksaan Sijil Peperiksaan Malaysia (Pusat Perkembangan Kurikulum [PPK], 2015). Kurikulum sejarah dilaksanakan melalui kesepaduan disiplin sejarah yang merangkumi aspek kandungan pengetahuan, kemahiran pemikiran sejarah dan elemen kewarganegaraan dan nilai sivik (PPK, 2015). Maka, proses pembelajaran sejarah yang dapat mengembangkan inkuiri murid untuk mencari kebenaran tentang masa lalu dan menjana pemahaman dan penghayatan sejarah yang mendalam telah disarankan dalam kurikulum. Perkara ini dapat membolehkan murid-murid dapat melihat sejarah secara empati bagi membina corak pemikiran yang terbuka, tolenrasi dan matang kea rah melahirkan warganegara yang mencintai negara. Sehubungan dengan itu, pelaksanaan pembelajaran kaedah Historical Multiple Document Based Lessons yang melibatkan proses inkuiri melalui analisis bahan bahan sejarah dapat menyediakan suasana pembelajaran sejarah yang menarik dan menyeronokkan, disamping dapat menyedikan peluang kepada murid-murid untuk meneroka ilmu sejarah dengan lebih mendalam (Johansson, 2017; Reisman & Fogo, 2015; Patterson, Lucas & Kithinji, 2002; (Hover et al., 2016). PENYATAAN MASALAH Tahap motivasi yang sederhana dan murid tidak berminat untuk belajar sejarah merupakan antara masalah yang sering diperkatakan oleh guru-guru sejarah yang secara tidak langsung telah menimbulkan kebosanan untuk belajar dalam kalangan murid (Kaviza, 2019; Fadzillah, 2010; Ambika et al., 2017 & Sri Wahyuni & Anuar, 2019). Keadaan ini telah mencadangkan keperluan kepada pengkaji untuk merancang aktiviti pembelajaran yang dapat merangsang peningkatan motivasi murid untuk terus berusaha mempelajari sejarah, di samping dapat membentuk sikap yang positif dalam proses pembelajaran mereka. Pelaksanaan kaedah Historical Multiple Document Based Lessons telah dibuktikan dapat memberikan impak positif dalam penjanaan pemahaman pengetahuan sejarah dan pemupukan kemahiran pemikiran sejarah dalam kalangan murid. Namun, sejauh manakah pelaksanaan kaedah Historical Multiple Document Based Lessons berkesan dalam peningkatan motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid masih belum diketahui. Maka, kajian ini adalah bertujuan untuk mengkaji kesan kaedah Historical Multiple Document Based Lessons terhadap motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 154 OBJEKTIF KAJIAN Objektif kajian ini ialah: 1. Mengenal pasti tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya iaitu konstruk perkaitan, keyakinan, kepuasan dan perhatian) dalam kalangan murid yang mengikuti pembelajaran berasaskan keadah Historical Multiple Document Based Lessons 2. Mengenal pasti tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina. 3. Mengenal pasti sama ada terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya antara ujian pra dan ujian pasca. 4. Mengenal pasti sama ada terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina dalam ujian pasca. SOALAN KAJIAN Soalan kajian ini ialah: 1. Apakah tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya iaitu konstruk perkaitan, keyakinan, kepuasan dan perhatian) dalam kalangan murid yang mengikuti pembelajaran berasaskan kaedah Historical Multiple Document Based Lessons? 2. Apakah tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina? 3. Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya antara ujian pra dan ujian pasca? 4. Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina dalam ujian pasca? HIPOTESIS KAJIAN Hipotesis nul kajian ini telah dibentuk bagi menjawab soalan kajian ketiga dan keempat iaitu: Soalan kajian ketiga: Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya antara ujian pra dan ujian pasca? Ho1: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah antara ujian pra dan ujian pasca Ho1a: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan antara ujian pra dan ujian pasca Ho1b: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan antara ujian pra dan ujian pasca Ho1c: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan antara ujian pra dan ujian pasca
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 155 Ho1d: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perhatian antara ujian pra dan ujian pasca Soalan kajian keempat: Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina dalam ujian pasca? Ho2: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah berdasarkan jantina dalam ujian pasca Ho2a: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Ho2b: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Ho2c: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Ho2d: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perhatian berdasarkan jantina dalam ujian pasca METODOLOGI KAJIAN Reka bentuk kajian ini merupakan kajian kuasi-eksperimental. Murid-murid dalam kajian ini telah mengikuti proses pembelajaran berasaskan kaedah Historical Document based Lessons bagi topik Tamadun Awal Dunia. Sampel kajian ini merupakan murid tingkatan satu yang telah ditentukan berdasarkan teknik persampelan bertujuan-berkelompok. Instrumen kajian ini merupakan soal selidik motivasi yang telah diadaptasi dan kebenaran menggunakan soal selidik turut diperolehi daripada pembinanya. Soal selidik tersebut telah disemak dan disahkan pakar penilai serta mempunyai nilai kebolehpercayaan Cronbach Alfa 0.91 yang dianggap sangat baik dan diterima bagi tujuan kajian ini (Nunnally, 1978). Data kajian ini telah dianalisis secara deskriptif dan inferensi iaitu ujian-t sampel berpasangan dan ujian-t sampel tak bersandar melalui perisian IBM SPSS. Tahap motivasi belajar sejarah dalam kajian ini telah ditentukan berdasarkan tiga tahap rendah, sederhana dan tinggi yang telah diadaptasi daripada kajian Jamil Ahmad (2002) seperti ditunjukkan pada Jadual 1. Jadual 1: Interpretasi Tahap Min Min Tahap 1.00 – 2.33 Rendah 2.34 – 3.66 Sederhana 3.67 – 5.00 Tinggi Sumber: Adaptasi daripada Jamil (2002) DAPATAN KAJIAN Bahagian ini memaparkan data kajian yang telah dikumpulkan.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 156 Soalan Kajian 1 Apakah tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya? Berdasarkan Jadual 2, tahap motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons adalah berada pada tahap tinggi (M=3.93, SD=0.43). Dari segi konstruknya pula, keempat-empat konstruk dalam motivasi belajar sejarah iaitu konstruk perkaitan (M=4.04, SD=0.55), konstruk keyakinan (M=3.68, SD=0.44), konstruk kepuasan (M=4.22, SD=0.66) dan konstruk perhatian (M=3.89, SD=0.49) berada pada tahap tinggi dalam kalangan murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons dalam kajian ini. Walaubagaimanapun, konstruk kepuasan menunjukkan min yang paling tinggi berbanding dengan konstruk perkaitan, keyakinan dan prihatian dalam kajian ini. Justeru, dapat disimpulkan bahawa tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya dalam kalangan murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons berada pada tahap tinggi dalam kajian ini. Jadual 2: Min dan Tahap Motivasi Belajar Sejarah Konstruk Min (M) Sisihan Piawai (SD) Tahap Motivasi Belajar Sejarah 3.93 0.43 Tinggi (a) Perkaitan 4.04 0.55 Tinggi (b) Keyakinan 3.68 0.44 Tinggi (c) Kepuasan 4.22 0.66 Tinggi (d) Perhatian 3.89 0.49 Tinggi Soalan Kajian 2 Apakah tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina? Berdasarkan Jadual 2, tahap motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid lelaki dan murid perempuan yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons adalah berada pada tahap tinggi walaupun min motivasi belajar sejarah yang lebih tinggi telah dipamerkan dalam kalangan murid perempuan (M=3.93, SD=0.38) berbanding dengan murid lelaki (M=3.92, SD=0.53). Dari segi konstruknya pula, keempat-empat konstruk dalam motivasi belajar sejarah iaitu konstruk perkaitan, konstruk keyakinan, konstruk kepuasan dan konstruk perhatian berada pada tahap tinggi dalam kalangan murid lelaki dan murid perempuan dalam kajian ini. Bagi konstruk perkaitan, min konstruk perkaitan adalah lebih tinggi bagi murid perempuan (M=4.10, SD=0.51) berbanding dengan murid lelaki (M=3.94, SD=0.63). Bagi konstruk keyakinan pula, min konstruk keyakinan adalah lebih tinggi bagi murid lelaki (M=3.71, SD=0.59) berbanding dengan murid perempuan (M=3.67, SD=0.34). Bagi konstruk kepuasan, min konstruk kepuasan adalah lebih tinggi bagi murid perempuan (M=4.25, SD=0.61) berbanding dengan murid lelaki (M=4.15, SD=0.76). Bagi konstruk perhatian pula, min konstruk perhatian adalah lebih tinggi bagi murid lelaki (M=3.97, SD=0.60) berbanding dengan murid perempuan (M=3.85, SD=0.43). Sungguhpun begitu, murid lelaki mempamerkan min yang lebih tinggi bagi konstruk keyakinan dan perhatian, manakala murid perempuan pula telah mempamerkan min yang lebih tinggi bagi konstruk perkaitan dan kepuasan dalam kajian ini. Justeru, dapat disimpulkan bahawa tahap motivasi belajar sejarah dan konstruknya dalam kalangan murid lelaki dan murid perempaun yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons berada pada tahap tinggi dalam kajian ini. Tambahan pula,
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 157 keempat-empat konstruknya iaitu perkaitan, keyakinan, kepuasan dan perhatian juga berada pada tahap tinggi dalam kajian ini. Jadual 3: Min dan Tahap Motivasi Belajar Sejarah Berdasarkan Jantina Konstruk Murid Lelaki (N=12) Murid Perempuan (N=22) Min (M) Sisihan Piawai (SD) Tahap Min (M) Sisihan Piawai (SD) Tahap Motivasi belajar sejarah 3.92 0.53 Tinggi 3.93 0.38 Tinggi (a) Perkaitan 3.94 0.63 Tinggi 4.10 0.51 Tinggi (a) Keyakinan 3.71 0.59 Tinggi 3.67 0.34 Tinggi (b) Kepuasan 4.15 0.76 Tinggi 4.25 0.61 Tinggi (c) Perhatian 3.97 0.60 Tinggi 3.85 0.43 Tinggi Soalan Kajian 3 Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah antara ujian pra dan ujian pasca? Ho1: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah antara ujian pra dan ujian pasca Min motivasi belajar sejarah bagi ujian pasca (M=3.93, SD=0.43) adalah lebih tinggi berbanding dengan min ujian pra (M=2.95, SD=0.60) bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons. Keputusan ujian-t Sampel Berpasangan pada Jadual 4 telah melaporkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah antara ujian pra dan ujian pasca [t(33)=-7.13, p=0.00]. Justeru, Ho1 telah ditolak. Maka, dapat disimpulkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah antara ujian pra dan ujian pasca bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons dalam kajian ini. Jadual 4: Ujian-t Sampel Berpasangan bagi Min Motivasi Belajar Sejarah Perbezaan pasangan Min Sisihan piawai Min ralat piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan t df p Bawah Atas Pasangan pra – pasca -0.98 0.80 0.14 -1.26 -0.70 -7.13 33 0.00
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 158 (a) Konstruk Perkaitan Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan antara ujian pra dan ujian pasca? Ho1a: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan antara ujian pra dan ujian pasca Min konstruk perkaitan bagi ujian pasca (M=4.04, SD=0.55) adalah lebih tinggi berbanding dengan min ujian pra (M=2.92, SD=0.75) bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons. Keputusan ujian-t Sampel Berpasangan pada Jadual 5 telah melaporkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan antara ujian pra dan ujian pasca [t(33)=-7.21, p=0.00]. Justeru, Ho1a telah ditolak. Maka, dapat disimpulkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan antara ujian pra dan ujian pasca bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons dalam kajian ini. Jadual 5: Ujian-t Sampel Berpasangan bagi Min Konstruk Perkaitan Perbezaan pasangan Min Sisihan piawai Min ralat piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan t df p Bawah Atas Pasangan pra – pasca -1.12 0.91 0.16 -1.44 -0.80 -7.21 33 0.00 (b) Konstruk Keyakinan Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan antara ujian pra dan ujian pasca? Ho1b: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan antara ujian pra dan ujian pasca Min konstruk keyakinan bagi ujian pasca (M=3.68, SD=0.44) adalah lebih tinggi berbanding dengan min ujian pra (M=2.96, SD=0.63) bagi murid yang mengikuti pembelajara kaedah Historical Multiple Document based Lessons. Keputusan ujian-t Sampel Berpasangan pada Jadual 6 telah melaporkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan antara ujian pra dan ujian pasca [t(33)=-5.16, p=0.00]. Justeru, Ho1b telah ditolak. Maka, dapat disimpulkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan antara ujian pra dan ujian pasca bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons dalam kajian ini.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 159 Jadual 6: Ujian-t Sampel Berpasangan bagi Min Konstruk Keyakinan Perbezaan pasangan Min Sisihan piawai Min ralat piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan t df p Bawah Atas Pasangan pra – pasca -0.72 0.82 0.14 -1.00 -0.44 -5.16 33 0.00 (c) Konstruk Kepuasan Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan antara ujian pra dan ujian pasca? Ho1b: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan antara ujian pra dan ujian pasca Min konstruk kepuasan bagi ujian pasca (M=4.22, SD=0.66) adalah lebih tinggi berbanding dengan min ujian pra (M=3.20, SD=0.93) bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons. Keputusan ujian-t Sampel Berpasangan pada Jadual 7 telah melaporkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan antara ujian pra dan ujian pasca [t(33)=-5.04, p=0.00]. Justeru, Ho1c telah ditolak. Maka, dapat disimpulkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan antara ujian pra dan ujian pasca bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons dalam kajian ini. Jadual 7: Ujian-t Sampel Berpasangan bagi Min Konstruk Kepuasan Perbezaan pasangan Min Sisihan piawai Min ralat piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan t df p Bawah Atas Pasangan pra – pasca -1.02 1.18 0.20 -1.43 -0.61 -5.04 33 0.00 (d) Konstruk Perhatian Adakah terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perhatian antara ujian pra dan ujian pasca? Ho1b: Tidak terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perhatian antara ujian pra dan ujian pasca Min konstruk perhatian bagi ujian pasca (M=3.89, SD=0.49) adalah lebih tinggi berbanding dengan min ujian pra (M=2.84, SD=0.44) bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons. Keputusan ujian-t Sampel Berpasangan pada Jadual 8 telah melaporkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk perhatian antara ujian pra dan ujian pasca [t(33)=-8.18, p=0.00]. Justeru, Ho1d telah ditolak. Maka, dapat disimpulkan bahawa terdapat peningkatan min yang signifikan bagi konstruk
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 160 perhatian antara ujian pra dan ujian pasca bagi murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons dalam kajian ini. Jadual 8: Ujian-t Sampel Berpasangan bagi Min Konstruk Perhatian Perbezaan pasangan Min Sisihan piawai Min ralat piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan t df p Bawah Atas Pasangan pra – pasca -1.06 0.75 0.13 -1.32 -0.79 -8.18 33 0.00 Soalan Kajian 4 Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah dan konstruknya berdasarkan jantina dalam ujian pasca? Ho2: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah berdasarkan jantina dalam ujian pasca Berdasarkan keputusan ujian Levene’s yang tidak signifikan (F=3.24, p=0.08), keputusan ujian-t sampel tak bersandar dalam Jadual 9 telah melaporkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah [t(32)=-0.03, p=0.98] berdasarkan jantina. Justeru, Ho1 telah diterima. Maka, dapat disimpulkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah berdasarkan jantina dalam kajian ini. Jadual 9: Ujian-T Sampel Tak Bersandar bagi Motivasi Belajar Sejarah berdasarkan Jantina Ujian-t bagi persamaan min Ujian Levene’s t df p Perbezaan min Min ralat Piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan F p Bawah Atas Perbezaan Min 3.24 0.08 -0.03 32 0.98 0.01 0.16 -0.33 0.32 *Pada aras signifikan 0.05 (a) Konstruk Perkaitan Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan berdasarkan jantina dalam ujian pasca? Ho2a: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Berdasarkan keputusan ujian Levene’s yang tidak signifikan (F=0.66, p=0.42), keputusan ujian-t sampel tak bersandar dalam Jadual 10 telah melaporkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan [t(32)=-0.83, p=0.41] berdasarkan
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 161 jantina. Justeru, Ho2a telah diterima. Maka, dapat disimpulkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perkaitan berdasarkan jantina dalam kajian ini. Jadual 10: Ujian-T Sampel Tak Bersandar bagi Konstruk Perkaitan berdasarkan Jantina Ujian-t bagi persamaan min Ujian Levene’s t df p Perbezaan min Min ralat Piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan F p Bawah Atas Perbezaan Min 0.66 0.42 -0.83 32 0.41 -0.17 0.20 -0.57 0.24 *Pada aras signifikan 0.05 (b) Konstruk Keyakinan Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan berdasarkan jantina dalam ujian pasca? Ho2b: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Berdasarkan keputusan ujian Levene’s yang tidak signifikan (F=3.78, p=0.61), keputusan ujian-t sampel tak bersandar dalam Jadual 11 telah melaporkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan [t(32)=-0.29, p=0.77] berdasarkan jantina. Justeru, Ho2b telah diterima. Maka, dapat disimpulkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk keyakinan berdasarkan jantina dalam kajian ini. Jadual 11: Ujian-T Sampel Tak Bersandar bagi konstruk Keyakinan berdasarkan Jantina Ujian-t bagi persamaan min Ujian Levene’s t df p Perbezaan min Min ralat Piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan F p Bawah Atas Perbezaan Min 3.78 0.61 0.29 32 0.77 0.05 0.16 -0.28 0.37 *Pada aras signifikan 0.05 (c) Konstruk Kepuasan Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan berdasarkan jantina dalam ujian pasca? Ho2c: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Berdasarkan keputusan ujian Levene’s yang tidak signifikan (F=0.95, p=0.34), keputusan ujian-t sampel tak bersandar dalam Jadual 12 telah melaporkan bahawa tidak terdapat
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 162 perbezaan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan [t(32)=-0.41, p=0.69] berdasarkan jantina. Justeru, Ho2c telah diterima. Maka, dapat disimpulkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan berdasarkan jantina dalam kajian ini. Jadual 12: Ujian-T Sampel Tak Bersandar bagi Konstruk Kepuasan berdasarkan Jantina Ujian-t bagi persamaan min Ujian Levene’s t df p Perbezaan min Min ralat Piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan F p Bawah Atas Perbezaan Min 0.95 0.34 -0.41 32 0.69 -0.10 0.24 -0.58 0.39 *Pada aras signifikan 0.05 (d) Konstruk Perhatian Adakah terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perhatian berdasarkan jantina dalam ujian pasca? Ho2d: Tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk kepuasan berdasarkan jantina dalam ujian pasca Berdasarkan keputusan ujian Levene’s yang tidak signifikan (F=1.67, p=0.21), keputusan ujian-t sampel tak bersandar dalam Jadual 13 telah melaporkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perhatian [t(32)=0.69, p=0.49] berdasarkan jantina. Justeru, Ho2d telah diterima. Maka, dapat disimpulkan bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi konstruk perhatian berdasarkan jantina dalam kajian ini. Jadual 13: Ujian-T Sampel Tak Bersandar bagi Konstruk Perhatian berdasarkan Jantina Ujian-t bagi persamaan min Ujian Levene’s t df p Perbezaan min Min ralat Piawai 99% selang keyakinan bagi perbezaan F p Bawah Atas Perbezaan Min 1.67 0.21 0.69 32 0.49 0.12 0.18 -0.24 0.49 *Pada aras signifikan 0.05 PERBINCANGAN KAJIAN Dapatan kajian ini telah menunjukkan bahawa tahap motivasi belajar sejarah yang tinggi dalam kalangan murid-murid yang mengikuti pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons walaupun konstruk kepuasan telah memaparkan tahap yang lebih tinggi berbanding dengan konstruk perkaitan, keyakinan dan perhatian dalam kajian. Tahap motivasi belajar sejarah yang tinggi melalui pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons turut disokong melalui dapatan kajian ini yang telah menunjukkan bahawa terdapat peningkatan min motivasi belajar sejarah yang signifikan antara ujian pra dan ujian pasca. Tahap motivasi belajar yang tinggi dan peningkatan yang signifikan antara
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 163 ujian pra dan ujian pasca dalam kalangan murid dalam kajian ini adalah relevan disebabkan oleh pembelajaran berasaskan analisis bahan-bahan dapat mengalakkan proses pemerolehan dan pemahaman pembelajaran sejarah yang baik yang secara tidak langsung dapat membentuk dan mendorong minat dan keazaman untuk belajar sejarah yang lebih tinggi. Hal ini selaras dengan konsep motivasi yang diperjelaskan bahawa motivasi merupakan suatu perkara atau kuasa yang dapat menjana dan mengarahkan serta mengekalkan sesuatu tingkah laku yang baik melalui aktiviti–aktiviti pembelajaran yang menarik yang dapat memberi sokongan dan peluang untuk melibatkan diri dengan aktif dalam situasi pengalaman pembelajaran (Suppiah, Kamarulzaman, Abd. Aziz, Ramlah, Roslinda & Hazalizah, 2009; Noriati, Boon & Sharifah, 2009; Suppiah, Ramlah & Abdul Aziz, 2008). Selain itu, dapatan kajian ini telah menunjukkan bahawa tahap motivasi belajar sejarah adalah tinggi bagi murid lelaki dan murid perempuan. Sungguhpun begitu, murid perempuan telah mempamerkan tahap yang lebih tinggi bagi konstruk perkaitan dan kepuasan berbanding dengan murid lelaki yang telah mempamerkan tahap yang lebih tinggi bagi konstruk keyakinan dan perhatian dalam kajian ini. Tambahan pula, dapatan kajian ini turut memaparkan maklumat bahawa tidak terdapat perbezaan min yang signifikan bagi motivasi belajar sejarah berdasarkan jantina. Hal ini demikian kerana setiap murid mempunyai keinginan untuk terus belajar dengan cemerlang melalui aktiviti dan suasana pembelajaran yang memberi peluang kepada murid-murid untuk lebih menumpukan perhatian terhadap proses pembelajaran. Dalam konteks kajian ini, pelaksanaan pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons melalui aktiviti analisis bahan dan sumber sejarah seperti lukisan, muzik, sajak, puisi, novel, fotograf dan sebagainya telah membolehkan murid-murid lebih berminat untuk melakukan tugasan tersebut dengan lebih bermakna yang dapat membolehkan mereka lebih fokus dan berpuas hati serta mempunyai nilai yang tinggi untuk terus belajar (Callahan, 2013; Hendrickson, 2016, Oppong, 2012; Sell & Griffin, 2017). Justeru, dapat disimpulkan bahawa pelaksanaan pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons adalah berkesan terhadap peningkatan motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid. KESIMPULAN Kesimpulannya, dapatan kajian ini telah menunjukkan bahawa pelaksanaan pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons adalah berkesan terhadap peningkatan motivasi belajar sejarah dalam kalangan murid. Implikasi kajian ini telah mencadangkan pelaksanaan pembelajaran kaedah Historical Multiple Document based Lessons merupakan suatu langkah inovatif yang menyediakan ruang dan persekitaran pembelajaran yang menggalakan proses pengkajian sejarah yang dapat meningkatkan motivasi belajar sejarah yang baik dalam kalangan murid.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 164 Rujukan Ambika Luhitadati, Maskun & Suparman Arif. (2017). Hubungan Motivasi Berprestasi dengan Hasil Belajar Siswa pada Mata Pelajaran sejarah. Jurnal Pendidikan dan Penelitian Sejarah, 5(8), 1–12. Callahan, C. (2013). Analyzing historical photographs to promote civic competence. Social Studies Research & Practice, 8(1), 77-88. Fadzilah Sulaiman (2010). Keberkesanan Aplikasi Teori Kecerdasan Pelbagai Untuk Meningkatkan Pencapaian Dan Motivasi Pelajar Berpencapaian Akademik Rendah Dalam Mata Pelajaran Sejarah. Tesis Sarjana Universiti Kabangsaan Malaysia. Hendrickson, L. (2016). Teaching with artifacts and special collections. Bulletin of the History of Medicine, 90(1), 136-140. Hover, S.V., Hicks, D., & Dack, H. (2016). From source to evidence? Teachers’ use of historical sources in their classrooms. The Social studies, 107(6), 209 -217. Jamil Ahmad. (2002). Pemupukan Budaya Penyelidikan di Kalangan Guru di Sekolah: Satu Penilaian. Tesis Ijazah Kedoktoran, Fakulti Pendidikan: Universiti Kebangsaan Malaysia. Johansson, P. (2017). Learning study as a clinical research practice to generate knowledge about the learning of historical primary source analysis. Educational Action Research, 25(1), 167-181. Kaviza, M. (2019). Motivasi Instrinsik dalam kalangan murid tingkatan empat yang mengambil mata pelajaran sejarah. International Journal of Education, Pscychology and Counseling, 4 (31), 215-224. Noriati A. Rashid, Boon, P.Y., & Sharifah Fakhriah Syed Ahmad. (2009). Murid dan Alam Belajar. Selangor: Oxford Fajar Nunnally, J.C. (1978). Psychometrie Theory (2nd ed). New York: McGraw Hill. Oppong, C.A. (2012). Exploring pupils’ historical knowledge within junior high school Studies Course. Procedia Social and Behavioral Sciences, 55, 399-408. Pusat Perkembangan Kurikulum. (2015). Dokumen standard kurikulum dan pentaksiran mata pelajaran sejarah tingkatan satu. Putrajaya: Kementerian Pendidikan Malaysia Reisman, A., & Fogo, B. (2016). Contributions of educative document based curricular materials to quality of historical instruction. Teaching and Teacher Education, 59, 191-202Patterson, N.C., Lucas, A.G., & Kithinji, M. (2012). Higher order thinking in social studies: An analysis of primary source document use. Social Studies Research and Practice, 7(2), 68-85.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 165 Sell, C.R., & Griffin, K. (2017). Powerful social studies teaching with poetry and primary sources. The Social Studies, 108(1), 1-9. Sri Wahyuni Marimun & Anuar Ahmad. (2019). Tahap Kesediaan Pelajar Melayu Mempelajari Sejarah di Sekolah Aliran Cina (SRJKC) menggunakan bahasa Mandarin dan hubungannya dengan pencapaian. International Journal of Humanities, Philosophy and Language, 2(7), 93-106. Suppiah Nachiappan, Kamarulzaman Kamaruddin, Abd. Aziz Abd Shukor, Ramlah Jantan, Roslinda Mustapha & Hazalizah Hamzah. (2009). Pembelajaran dan Perkembangan Pelajar. Selangor: Oxford Fajar. Suppiah Nachiappan, Ramlah Jantan & Abdul Aziz Abdul Shukor. (2008). Psikologi Pendidikan. Selangor: Oxford Fajar.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 166 KAEDAH PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN SEKOLAH DALAM HOSPITAL (SDH) : ISU DAN CABARAN Ismie Hajar Mohd Iskandar1 dan Anuar Ahmad, Ph.D2 1,2 Fakulti Pendidikan, Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) Emel : [email protected] ABSTRAK Kajian ini bertujuan untuk mengetahui isu dan cabaran guru dalam kaedah pengajaran di Sekolah Dalam Hospital (SDH). Pendekatan pembelajaran sekolah dalam hospital berbeza daripada sekolah biasa yang menekankan pembelajaran secara santai dan menyeronokkan. Terdapat dua objektif kajian yang telah dikenalpasti antaranya mengenalpasti kaedah pengajaran dan pembelajaran sekolah dalam hospital dan mengenalpasti isu serta cabaran yang dihadapi oleh guru yang bertugas di SDH. Kaedah kajian ini secara kualitatif yang melibatkan seramai empat orang guru yang berpengalaman mengajar di SDH dalam daerah Kuala Terengganu. Data dianalisis secara manual. Hasil kajian mendapati bahawa guru yang mengajar di sekolah dalam hospital ini sangat bersetuju untuk menggunakan kaedah didik hibur kerana alternatif yang terbaik untuk pelajar yang sakit agar lebih ceria dan menarik minat. Oleh itu, persekitaran pembelajaran yang tenang, menarik dan penuh warna-warni merupakan terapi semula jadi bagi murid-murid yang kurang bernasib baik untuk meneruskan sesi pengajaran dan pembelajaran. Kata kunci : sekolah dalam hospital, kaedah pembelajaran, isu, cabaran SCHOOLTEACHING AND LEARNING METHODS IN HOSPITAL(SDH) : ISSUES AND CHALLENGES This study aims to find out the issues and challenges of teachers in teaching methods at Schools in Hospitals (SDH). The school's learning approach in the hospital is different from normal schools that emphasize learning in a relaxed and fun way. There are two research objectives that have been identified, one of which is to identify the teaching and learning methods of schools in hospitals and to identify the issues and challenges faced by teachers working in SDH. This research method is qualitative which involves a total of four teachers who have experience teaching at SDH in the district of Kuala Terengganu. Data were analyzed manually. The results of the study found that the teachers who teach at the school in this hospital strongly agree to use the fun education method because it is the best alternative for sick students to be more cheerful and interesting. Therefore, a calm, attractive and colorful learning environment is a natural therapy for students who are less fortunate to continue teaching and learning sessions. Keywords: school in hospital, learning method, issue, challenge
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 167 PENDAHULUAN Sekolah Dalam Hospital (SDH) diperkenalkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia kerana ini adalah satu inisiatif pihak kerajaan untuk membantu pelajar pesakit kronik yang memerlukan rawatan di hospital yang agak lama sehinggakan tidak dapat ke sekolah seperti kanak-kanak yang lain (Rahman et al., 2021). Hal ini membimbangkan Kementerian Pendidikan Malaysia kerana akan mengalami keciciran murid. Penggunaan nama “sekolah dalam hospital ini” telah dipersetujui dalam mesyuarat jawatankuasa induk sekolah dalam hospital KPM Bil. 4/2011 bertarikh 19 Mei 2011 yang dipengerusikan oleh Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia (KPPM). Sekolah dalam hospital ditubuhkan pada tahun 2011 dengan menginspirasikan daripada Negara Australia yang menggunakan pendekatan Model Hospital School in Australia (The Children's Hospital at Westmead. Royal Noith Shore Hospital and Sydney Children's Hospital). Jadual satu dibawah menunjukan terdapat lima belas buah Sekolah dalam Hospital di Malaysia merangkumi Sabah, Sarawak dan semenanjung Malaysia. Jadual 1 : Senarai Sekolah dalam Hospital (SDH) Nama hospital Lokasi hospital Tahun penubuhan SDH Hospital Serdang Selangor 2011 SDH Hospital Kuala Lumpur Kuala Lumpur 2011 SDH Hospital Ampang Kuala Lumpur 2011 SDH Pusat Perubatan UKM Kuala Lumpur 2012 SDH Hospital Sultnah Aminah Johor 2012 SDH Hospital Universiti Sains Malaysia Kelantan 2012 SDH Pusat Perubatan UM Kuala Lumpur 2013 SDH Hospital Selayang Selangor 2013 SDH Hospital Pakar Sultnah Fatimah Johor 2013 SDH Hospital Tuanku Jaafar Seremban Negeri Sembilan 2014 SDH Hospital Umum Sarawak Serawak 2014 SDH Hospital Wanita dan kanak-kanak Likas Sabah 2014 SDH Hospital Sultnah Nur Zahirah Terengganu 2015 SDH Hospital Tawau Sabah 2015 SDH Hospital Sultan Haji Ahmah Shah Pahang 2012 Antara cabaran yang dihadapi oleh guru-guru SDH ini adalah guru-guru terpaksa menyesuaikan diri dengan persekitaran yang berbeza dan cara pengajaran dengan sekolah harian biasa. Hal ini kerana guru-guru tidak boleh melakukan kerja sampingan yang lain ketika di SDH kerana mereka perlu lebih fokus kepada murid-murid (Phin,J.Y.et al.2019). Selain itu, penyampaian guru-guru SDH juga tidak boleh terlalu kuat dan serius kerana bimbang murid-murid di SDH akan mudah sedih, tambahan pula murid-murid SDH tidak seperti murid-murid di sekolah harian biasa. Guru-guru berisiko dijangkiti penyakit contohnya kaki tangan dan mulut serta penyakit tibi yang mudah dijangkiti melalui udara (Phin, J.Y.et al.2019). Hal ini juga membimbangkan kerana ianya boleh merebak kepada ahli keluarga guru-guru yang berada di rumah. Tidak dinafikan bahawa penyakit berada di mana-mana tetapi potensi menghidapi penyakit berjangkit ini tinggi kerana guru bertugas di hospital dan perlu berhadapan dengan
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 168 pelbagai jenis penyakit. Kebajikan guru juga harus dipertingkat untuk menggalakkan lebih ramai guru berminat untuk menjadi tenaga pengajar di SDH. PENYATAAN MASALAH Hamid, (2017) menyatakan bahawa guru merupakan individu terpenting yang diberikan mandat untuk memberi pengajaran kepada murid-murid sama juga seperti guru-guru yang perlu bertugas di hospital untuk membantu murid-murid yang sakit belajar seperti murid biasa namun mempunyai persekitaran yang agak berbeza. Tugas seorang guru juga untuk mendapatkan hasil murid yang positif dari segi intelek, rohani, emosi dan jasmani (Fauziah et al., 2019). Guru merupakan individu yang bertangungjawab dalam interaksi penyediaan ruang pembelajaran yang lebih efisyen. Pelaksanaan program SDH adalah berpandukan kurikulum kebangsaan Kementerian Pendidikan Malaysia dalam proses pengajaran dan pembelajaran (PdP). Ianya merangkumi lima kitaran, iaitu (1) sesi hati ke hati yang bertujuan untuk memastikan kaedah pengajaran tidak terlalu berfokus, (2) perancangan PdP yang lebih tersusun, (3) pelaksanaan PdP, (4) refleksi dan pemulihan, (5) pengukuhan dan penggayaan (KPM 2012). Proses PdP biasanya dijalankan secara berkumpulan di dalam kelas kerana SDH agak berbeza dengan sekolah harian biasa yang mengasingkan murid mengikut tahun dan umur. Di samping itu, pengajaran secara individu di wad juga dilakukan mengikut keadaan dan situasi pesakit tersebut. Guru SDH merupakan agen dan fasilitator dalam perlaksanaan program SDH kerana guru-guru ini akan menukar kaedah dan gaya pembelajaranya dengan lebih kreatif serta tidak boleh menggunakan “chalk and talk” semata-mata (Roslan et al., 2017). Guru-guru yang berkhidmat di SDH perlu menggunakan pendekatan yang bersesuaian dengan keperluan murid yang terdiri daripada pelbagai tahap persekolahan dan keadaan kesihatan yang agak berbeza (Buyong & Othman, 2018). Kekurangan dana dan fasiliti untuk jangka masa panjang juga menjadi satu isu dalam pelaksanaan program SDH (Buyong et al., 2018). Dana yang diperolehi adalah daripada pihak kerajaan semata-mata. Oleh itu sekiranya guru-guru ingin membuat aktiviti dan hiasan di dalam kelas SDH, mereka perlu berjimat cermat agar dapat dapat menampung kos aktiviti di masa hadapan. SDH masih baru diperkenalkan dan kurang pendedahan kepada masyarakat. Sokongan dari badan-badan swasta dan NGO sangat diperlukan agar SDH terus kekal relevan kerana sekiranya SDH tidak lagi wujud, maka kadar keciciran murid yang sakit akan terus berlaku. TEORI YANG BERKAITAN Antara teori yang menyokong kajian berkaitan SDH adalah Teori kognitif sosial (social cognitive theory) yang dipelopori oleh Albert Bandura (2019). Teori ini menyatakan bahawa faktor sosial dan kognitif serta faktor pelaku memainkan peranan penting dalam pembelajaran. Teori ini menunjukkan bahawa pembelajaran manusia terjadi dalam sebuah lingkungan sosial dengan mengamati orang lain, manusia juga memperoleh pengetahuan, peraturan, keterampilan, strategi, keyakinan, dan sikap. Individu juga boleh melihat model atau contoh untuk belajar mengikut kesesuaian tingkah laku akibat dari perilaku yang di modelkan. Seterusnya, mereka bertindak sesuai dengan keyakinan tentang kemampuan mereka dan hasil yang diharapkan dari tindakan mereka. Hal ini selari dengan kaedah
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 169 pengajaran guru-guru di SDH yang akan melakukan proses menentukan tujuan, menilai kemungkinan hasil dari tindakan-tindakan, mengevaluasi kemajuan pencapaian tujuan, dan pengaturan diri atas fikiran, emosi, dan tindakan yang selari dengan Teori Bandura. OBJEKTIF KAJIAN 1. Mengenal pasti kaedah pengajaran dan pembelajaran Sekolah Dalam Hospital (SDH). 2. Mengenal pasti isu dan cabaran guru Sekolah Dalam Hospital (SDH). PERSOALAN KAJIAN 1. Apakah kaedah pengajaran dan pembelajaran guru di Sekolah Dalam Hospital (SDH)? 2. Apakah isu dan cabaran yang dihadapi oleh guru di Sekolah Dalam Hospital (SDH)? KEPENTINGAN KAJIAN Kajian ini memberikan pendedahan berkaitan kewujudan SDH dalam membantu muridmurid yang mengalami masalah kesihatan untuk meneruskan sesi PdP di hospital. SDH sangat memerlukan pelbagai sokongan daripada pihak yang berwajib seperti badan-badan kerajaan mahupun NGO. Hal ini mampu memberikan kesan yang baik untuk SDH agar pelaksanaan sistem sekolah dalam hospital dapat dipelbagaikan. TINJAUAN LITERATUR Guru-guru dan pembantu guru juga perlu bertindak sebagai pemudahcara yang akan memberikan galakan kepada murid bersosial, berinteraksi dengan aktif sesama rakan sebaya. Di samping itu juga, guru dan murid perlu sentiasa berinteraksi secara dua hala agar murid lebih berkeyakinan untuk bertutur di hadapan orang lain. Disamping itu, guru perlu sentiasa memberi pujian dan penghargaan apabila murid menunjukan sikap positif dalam bersosial dan berkomunikasi dengan menepuk tangan sekiranya murid tersebut berani untuk menonjolkan diri serta guru juga boleh menyediakan hadiah mengikut kemampuan walaupun murah tetapi mereka gembira dan senang menerimanya (Norzihani & Nur Surayyah, 2015). Kajian mendapati bahawa pendekatan pengajaran tradisional seperti papan tulis dan buku teks tidak lagi menarik minat murid (Rozita, Abdul Rashid, & Azhar, 2016). Hal ini kerana bahan berbentuk bacaan yang panjang akan menyebabkan murid mudah malas untuk belajar. Oleh itu, guru perlu kreatif untuk mencipta pengajaran yang menyeronokkan dan sedia membuat satu insentif yang baharu bukan hanya berada di zon yang selesa bagi mengalakkan murid terus bersemangat untuk belajar (Rozita, et al., 2016) Pendidikan tidak boleh dipisahkan dengan kehidupan seharian murid-murid kerana tempoh ini merupakan waktu yang sesuai untuk murid-murid belajar pelbagai perkara yang baik agar dapat membezakan tentang situasi tertentu. Pembelajaran juga mestilah berdasarkan keperluan dan minat kanak-kanak (Taresh et al., 2020). Pelaksanaan program Sekolah Dalam Hospital (SDH) memberi peluang kepada murid-murid untuk menimba ilmu pengetahuan dan mengisi masa secara berterusan walaupun berhadapan dengan masalah kesihatan yang agak mencabar. Proses pengajaran dan pembelajaran SDH diubahsuai
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 170 supaya bersesuaian dengan keadaan kanak-kanak tersebut di samping memenuhi keperluan mereka sebagai pelajar dan kreativiti guru-guru. Guru-guru SDH perlu mempelbagaikan lagi bahan alat bantuan mengajar dengan lebih berseni (Yusof & Sakinah, 2017). METODOLOGI KAJIAN Reka bentuk dan pendekatan kajian Kajian ini menggunakan reka bentuk kajian kes yang berfokuskan kepada penerokaan spesifik terhadap kaedah pembelajaran dan pengajaran SDH dan isu serta cabaran yang dihadapi oleh guru-guru tersebut. Kajian dilaksanakan menggunakan pendekatan kualitatif sepenuhnya. Instrumen kajian Instrumen kajian yang digunakan terdiri daripada temubual dan pemerhatian yang dilaksanakan sepanjang kajian. Dalam penyelidikan kualitatif, pendekatannya lebih bersifat empirikal di mana datanya bukan bersifat nombor tetapi ayat dan huruf daripada peserta kajian itu sendiri (Punch, 1998). Ary et al.,(1996) pula mentakrifkan penyelidikan kualitatif menggunakan perkataan di mana penggunaan kaedah temu bual dan pemerhatian adalah sangat sesuai untuk mengukuhkan dapatan kajian. Kaedah pengumpulan data Pengkaji telah menemubual guru-guru yang bertugas di SDH dengan melibatkan guru-guru sekolah rendah dan menengah sekitar bandar Kuala Terengganu yang berkhidmat di Hospital Sultanah NurZahirah (HSNZ). Peserta kajian terdiri daripada guru-guru yang mempunyai pengalaman mengajar di SDH lebih dari 10 tahun. Seramai empat orang guru yang terlibat dalam temubual. Temubual yang telah dilaksanakan dirakam dalam bentuk audio. Pada masa yang sama pemerhatian dilakukan secara tidak langsung semasa proses PdP berlangsung sebagai triangulasi terhadap dapatan yang dikumpulkan bagi meningkatkan kebolehpercayaan kajian. Kaedah analisis data Rakaman audio yang telah dilakukan kepada peserta kajian yang mengandungi kandungan temu bual telah dianalisis oleh pengkaji. Seterusnya, maklumat yang didapati dijadikan sebagai verbatim mengikut persoalan kajian pengkaji yang diletakkan indekes. Pengkaji telah menggunakan kod agar tidak mengalami kekeliruan semasa tempoh transkripsi di lakukan.. Antaranya kod yang dipilih oleh pengkaji adalah PK1, PK2, PK3 dan PK4. PK merujuk kepada peserta kajian. Rasional dengan penetapan kod ini dapat membantu pengkaji memudahkan mencari data asal yang telah direkodkan.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 171 DAPATAN KAJIAN Demografi responden Demografi responden dalam kajian ini merujuk kepada latar belakang responden iaitu jantina, umur, taraf akademik dan bilangan tahun mengajar SDH seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 2. Jadual 2 : Latarbelakang peserta kajian Peserta kajian Taraf akademik Jantina Umur Bil tahun mengajar SDH PK 1 Ijazah keguruan Perempuan 36 tahun 14 tahun PK 2 Ijazah keguruan Perempuan 39 tahun 16 tahun PK 3 Ijazah keguruan Lelaki 40 tahun 19 tahun PK 4 Ijazah keguruan Lelaki 41 tahun 20 tahun Jumlah responden 4 orang guru Peserta kajian terdiri daripada guru-guru sekolah rendah dan menengah yang telah mengajar SDH selama 10 tahun ke atas bagi mengukuhkan jawapan soalan-soalan pengakaji. Peserta ini terdiri daripada umur 35 tahun ke atas. Selain itu, jantina peserta kajian terdiri daripada dua perempuan dan dua lelaki. Dapatan pemerhatian Pengkaji dimaklumkan bahawa tidak dibenarkan merakam atau mengambil gambar ketika sesi pembelajaran berlaku di SDH bagi menghormati privasi pesakit yang sedang belajar. Namun, terdapat dua pemerhatian dan situasi yang dapat disimpulkan oleh pengkaji adalah seperti jadual 3. Jadual 3 :Kaedah yang guru gunakan ketika pembelajaran berlaku : Diskripsi Interprestasi Program didik hibur Sekumpulan pelajar diperhatikan diberikan tayangan video mengenai cerita pada zaman melayu Melaka untuk sesi soal jawap selepas itu dan mereka di kehendaki untuk menjawab soalan yang ringkas tetapi padat dengan isinya. Pelajar cuba fokus semasa tayangan video itu sedang berlangsung dan menjana idea melalui kemahiran berfikir dalam mencari idea bagi penyelesaian masalah.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 172 Cabaran yang guru hadapi ketika pembelajaran berlaku : Diskripsi Interprestasi Kesakitan pada pesakit secara tiba-tiba Pelajar tersebut sedang mendengar arahan daripada guru untuk membina ayat namun secara tiba-tiba pesakit tersebut mengalami sawan yang teruk menyebabkan proses mengajaran juga terganggu. Oleh itu, jururawat yang bertugas bergegas datang dan memberikan rawatan kepada pesakit tersebut. Pelajar tersebut cuba memberikan fokus tetapi penyakit sawan itu datang menyebabkan pesakit tersebut tidak mampu meneruskan pembelajaran itu dan diberikan rawatan sewajarnya oleh pihak hospital. Terdapat dua dapatan pemerhatian. Dapatan pertama menunjukkan ketika proses pembelajaran mengunakan medium didik hibur, kesediaan dan penerimaan murid-murid untuk belajar adalah sangat baik. Murid-murid menunjukkan minat yang sangat baik untuk belajar. Keterujaan mereka dapat pengkaji perhatikan dengan jelas ketika sesi PdP berlangsung. Seterusnya, cabaran yang berlaku pada situasi tersebut juga menyebabkan pengkaji terkejut melihat keadaan pelajar yang sedang belajar secara tiba-tiba diserang dengan penyakit sawan. Ini adalah cabaran kepada guru yang mengajar untuk meneruskan pengajaran. REFLEKSI PESERTA KAJIAN A. Kaedah Pengajaran Dan Pembelajaran Sekolah Dalam Hospital Dapatan kajian mendapati bahawa refleksi guru adalah positif. Peserta kajian memberikan pandangan positif terhadap aktiviti yang boleh dilakukan yang mempunyai pelbagai kaedah dan cara bagi memastikan murid-murid yang sakit ini boleh belajar seperti remaja dan kanak-kanak yang lain tetapi ada sedikit perbezaan. Hal ini dibuktikan melalui keratan refleksi seperti di bawah: “kaedah pengajaran dan pembelajaran dalam hospital ni boleh dipelbagaikan sebenornye sebab pengajaran sekoloh dalam hospital ni memang akan berbeza dengan sekoloh harian biase.. ianya bertemakan santai dan releks sahaja..biasenye saye akan buat game berkaitan tajuk tu lepastu saya akan bagi mereka ganjaran macam pensil case ke sebab nok bagi makananmakanan dokleh sebab mereka sakit dokleh makanan sebarangan tanpe nasihat doktor” (PS1) “kebiasaanye saye akan tunjuk slide melalui projektor supaye mereke boleh tengok dengan lebih jelas sebab ade jugok pelajor sekoloh dalam hospital ni penglihatan dia dok jelas. Selain tu jugok, saye akan tayangkan video berkenaan dengan topik tu dan buat perbincangan mengikut kumpulan masing-masing..se kumpulan dok ramai mana cume 2-3 orang gitu je” (PS2)
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 173 “setiap kali saye masuk kelas saye akan bagi penerangan dulu hari ni nok belajor pasal topik apa. Setiap topik tu dok panjang mana..saya akan ringkaskan tetapi isinya akan padat sebab pelajor kat sini dok lama dengan saya..diatas situasi pelajar tu jugok dia orangkan dok sihat mana.. jadi mana boleh kita ajarkan kita akan ajar” (PS3) “saya akan banyak mengunakan medium didik hibur dalam pengajaran dan pembelajaran sebabkan dengan ini mampu bagi pelajar yang sakit minat dan berhibur untuk belajor..yelah kalau tak mereka akan mikirkan penyakit mereka sahaja... (PS4) Rumusan daripada kaedah PdP daripada pandangan peserta kajian ditunjukkan seperti rajah 1 di bawah. Rajah 1 : Ringkasan Kaedah yang digunakan dalam PdP Sekolah dalam Hospital REFLEKSI PESERTA KAJIAN B. Isu dan Cabaran Guru-Guru Ketika Proses Pengajaran dan Pembelajaran SDH Antara isu dan cabaran yang dihadapi oleh guru-guru ketika proses pengajaran dan pembelajaran yang diperolehi daripada peserta kajian adalah seperti berikut: “isu bagi saye dok cukup budget nok buat aktiviti yang melibatkan duit sebabkan dana yang kurang jadi sedih jugok saye..saye faham ade jugok orang dok diberikan pendedahan tentang sekoloh dalam hospital ni. Tu menyebabkan NGO pun dok tahu..cabaran jugok bagi saye..nok decodeco kelas bagi cerie sikit kann..” (PS2) “sepanjang saya ngajo sini adalah mase saye ngajo tibe-tibe pelajor saya tu senyap dan meninggal..kes tu paling saya tidak akan lupa sampai bileKaedah PdP yang dilaksanakan Kandungan Ringkas Padat Kepelbagaian cara Penerangan Game Perbincangan Slide Didik hibur Santai Releks Tema Motivasi Ganjaran Seronok Lupakan sakit
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 174 bile...tapi Alhamdulillah lah keadaan tenang je mase tu tapi membuatkan saye lebih berhati-hati lepas tu contohnye walaupun mereka dah cek kesihatan untuk lulus masuk kelas pada hari tersebut saya jugok akan cek dengan sendirinya lagi..cabaran pulok bile saya balik rumoh akan mudoh jangkit dengan anok saye contoh batuk, demam..tulah cabarannya bagi saya” (PS1) “saye pernoh dijangkiti sakit tibi selepas saye balik ngajo kat hospital..tu cabaran saye pernoh alami tapi saye tetap semangat nok ajor budokbudok tu yelah kalau dok kesian mereka tiada pelajaran yang berbaik nanti bila mereka sihat” (PS3) “macam cik tengok tadi lah kan.. tengoh-tengoh mengajor budok tibe-tibe sawan.....sedih bagi saye tapi mereka tetap semangat nok timbe ilmu.. kadang-kadang ianya memberikan kesan jugok pade orang lain bile berlaku gini kanak-kanak lain jadi ikut sedih sekali dan tiada mood” (PS4) Rumusan bagi cabaran yang dihadapai dalam melaksanakan PdP dalam hospital ditunjukkan seperti pada rajah 2 di bawah. Rajah 2 : Isu dan Cabaran pelaksanaan PdP Sekolah dalam Hospital Meninggal Sakit Keperluan pendidikan Kasihan Senyap Implikasi Nilai Empati luar jangka Sawan Tiada dana Batuk Terdedah penyakit berjangkit Isu dan cabaran dalam pelaksanaan Tibi Peruntukan Tahap Kefahaman kesihatan pihak luar Pantau awal Kos aktiviti Guru Pelajar Terhad
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 175 PERBINCANGAN Melalui kajian-kajian lepas (Ab Rahman, A., et al.,(2021), Buyong, N., et al., (2018), Raffar, R.A.,et al.(2022) menunjukkan bahawa adalah sangat penting pihak kerajaan untuk melaksana dan memantau proses penambahbaikan sistem sekolah dalam hospital ini. Kelengkapan infrastruktur SDH perlu diperkukuhkan serta dipertingkatkan agar dapat mempelbagaikan kaedah pengajaran guru-guru SDH agar murid-murid tidak mudah bosan dan pelbagai aktiviti yang menyeronokkan dapat dilaksanakan. Di samping itu, guru berisiko dijangkiti penyakit kadangkala terpaksa berdepan dengan penyakit tidak dapat dielakkan. Justeru, bagi menghadapinya adalah dengan mengikut arahan doktor sebagai langkah berjaga-jaga contohnya sentiasa mencuci tangan dan memakai penutup mulut dan sentiasa menukar baju setiap selepas kelas dijalankan sebelum pulang kerumah. Hal ini sangat dititikberatkan agar menjamin kesejahteraan kesihatan orang lain. Secara umumnya, pengkaji telah meneliti bahawa tidak ramai yang mengetahui tentang kewujudan program SDH ini kerana tidak diberikan pendedahan serta infomasi yang lebih meluas di medium-medium rasmi seperti berita dan alam maya. Cadangan yang boleh dilakukan untuk program sekolah dalam hospital ini adalah dengan memberi informasi di media sosial seperti di facebook, instagram, tiktok, serta hebahan kepada orang awam tentang pelaksanaan SDH. Informasi ini bertujuan untuk memupuk kesedaran tentang kepentingan pendidikan serta membantu orang awam memahami dengan lebih mendalam lagi berhubung dengan pelaksanaan program sekolah dalam hospital ini agar tidak menimbulkan kegusaran kepada ibubapa pesakit yang anaknya dalam rawatan hospital yang berterusan. Hebahan serta promosi ini juga mungkin boleh digunakan untuk mendapatkan sokongan serta sumbangan untuk membantu projek SDH ini demi kelangsungan pendidikan bagi anak- anak yang mendapatkan rawatan di hospital. Seterusnya, beberapa penambahbaikan berkenaan dengan kaedah pengajaran yang dilakukan untuk memastikan PdP lebih berkualiti di SDH seperti memperbanyakan lagi kursus dan latihan guru SDH yang terlibat secara langsung berkaitan PdP secara gabungan multi-task dan multi-level. Kursus atau latihan ini dapat meningkatkan kepakaran dan keupayaan guru SDH berdepan dengan murid sakit pelbagai aras kecerdasan pada satu waktu pembelajaran yang serentak. KESIMPULAN Secara keseluruhanya, program sekolah dalam hospital ini merupakan satu inovasi dan idea baru dalam dunia pendidikan di Malaysia malah negara-negara maju dengan kesedaran tentang kepentingan Pendidikan kepada murid-murid yang kurang bernasib baik dalam aspek kesihatan. Pendidikan untuk pesakit tidak sewajarnya disia-siakan sebaliknya diteruskan dengan pelaksanaannya selaras dengan hasrat Kementerian Pendidikan Malaysia. Di samping itu, menyediakan perkhidmatan pendidikan kepada semua peringkat umur kanak-kanak yang bersekolah tanpa batasan tempat dan keadaan merupakan tanggungjawab utama KPM. Seterusnya, menyediakan pendidikan di hospital bagi murid sakit melalui pelbagai pendekatan sebagai satu bentuk terapi. Dengan penyataan tersebut
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 176 jelaslah bahawa kerajaan Malaysia tidak pernah putus berusaha untuk memberikan pendidikan terbaik kepada pesakit walaupun mempunyai masalah kesihatan. Tan Sri Muhyiddin Yassin selaku mantan Menteri Pelajaran Malaysia turut memberi penekanan dan bersetuju bahawa program SDH ini merupakan langkah yang amat bernas dan tepat pada masanya ketika kerajaan berusaha menjadikan Malaysia tempat tinggal terbaik buat generasi akan datang. Semua pesakit dan keluarga perlu diberi sokongan dan dorongan tentang pendidikan kesihatan yang sesuai dan spesifik dengan penyakit yang dihidapi agar kanak-kanak yang menjalani rawatan di hospital akan lebih ceria dan gembira seperti kanak-kanak lain. Program sekolah dalam hospital ini masih lagi perlu penambahbaikan dalam usaha membantu kanak-kanak mendapatkan pendidikan yang sepatutnya ketika mereka berada di hospital. Rujukan Ab Rahman, A., Muhammad Faiz, A. S., Afaf, S., & Nozlan, N. N. (2021). Peruntukan Dana Zakat Bagi Kos Rawatan Jantung Kanak-Kanak: Amalan di Institusi Zakat di Malaysia. Ulum Islamiyyah: Malaysian Journal of Islamic Sciences. Albert Bandura .(2019). Biography, Theory, Experiment, & Facts. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Albert-Bandura Buyong, N., & Othman, N. (2018). Pelaksanaan pengajaran dan pembelajaran dalam program sekolah dalam hospital. Jurnal Pendidikan Malaysia, 43(1), 11-16. Barry Kenner, (2019) Educating sick children: an Irish hospital school in context, 1900–1980 Hamid, A. (2017). Guru Profesional. Al-Falah: Jurnal Ilmiah Keislaman dan Kemasyarakatan, 17(2), 274-285. Hariri, H., Awang, M. M., & Ahmad, A. R. Strategi Pengajaran Sejarah Untuk Penerapan Elemen Sivik Dan Pemupukan Nilai Sivik Pelajar Sekolah Menengah Pelbagai Aliran. Educational Development & Innovative Technological Applications For Improving Societal Wellbeing, 262. Mohd Yusof, S. S. (2017). Keberkesanan Penggunaan Alat Bantu Mengajar Interaktif Bagi Meningkatkan Kefahaman Konsep Pengaturcaraan Dalam Kalangan Pelajar (Doctoral dissertation, Universiti Pendidikan Sultan Idris). Ramdan, A. Y., & Fauziah, P. Y. (2019). Peran orang tua dan guru dalam mengembangkan nilai-nilai karakter anak usia sekolah dasar. Premiere Educandum: Jurnal Pendidikan Dasar Dan Pembelajaran, 9(2), 100. Raffar, R. A., & Tahar, M. M. (2022). Teraputik Dalam Didik Hibur Menarik Minat Belajar Bahasa Melayu Murid Pendidikan Khas. Jurnal Dunia Pendidikan, 4(3), 95-105. Rozita Radhiah Said, Abdul Rasid Jamian &Azhar Md. Sabil. (2016). Pengetahuan danKefahaman Skop pengajaran dan pembelajaran bahasa melayu dikalangan jurulatih pakar pembangunan sekolah (SISC+). International Journal of Education and Training (IniJET), 2(2), 1-9.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 177 Saharuddin, N., & Abdullah, N. S. M. (2017). Elemen dalam program penyediaan guru sebagai pemudah cara pemikiran moral guru pelatih Pendidikan Moral. JuKu: Jurnal Kurikulum & Pengajaran Asia Pasifik, 3(2), 1-13. Othman, M. K. H., Yusof, M. Z. M., Puteh, A., & Roslan, N. (2017). Permasalahan dan cabaran guru dalam membentuk nilai pelajar di sekolah menengah. Jurnal Sultan Alauddin Sulaiman Shah,(Special Issue), 1-10. Omar, A. (2018). Biblioterapi kaedah didik hibur memotivasikan kanak-kanak sekolah dalam hospital. Jurnal Pendidikan Awal Kanak-Kanak Kebangsaan, 7, 59-69. Phin, J. Y., & Yasin, M. H. M. (2019) Sekolah Dalam Hospital: Isu, Cabaran Dan Implikasi Pelaksanaannya
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 178 PEMBELAJARAN BERASASKAN PERMAINAN DALAM MATA PELAJARAN SEJARAH: IMPAK DAN CABARAN GURU SEJARAH Nurul Solahah Binti Samsuri1 dan Anuar Ahmad2 Ph.D 1 , 2 Fakulti Pendidikan, Universiti Kebangsaan Malaysia, Bangi, Malaysia E-mel: [email protected] ABSTRAK Kaedah pembelajaran berasaskan permainan (PBP) dalam proses pengajaran dan pembelajaran sejarah adalah selaras dengan pembelajaran abad ke-21 yang dilaksanakan dalam sistem pendidikan. Namun, pembelajaran berasaskan permainan merupakan suatu pengalaman yang agak mencabar dalam dunia pendidikan khususnya dalam kalangan guruguru dan para pelajar semasa proses pengajaran dan pembelajaran. Objektif kajian adalah untuk mengenal pasti impak pembelajaran berasaskan permainan kepada guru-guru sekolah rendah. Selain itu, objektif kedua adalah untuk mengenal pasti cabaran-cabaran yang dilalui oleh guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. Kajian ini merupakan kajian kuantitatif yang menggunakan reka bentuk tinjauan menerusi soal selidik. Seramai 32 orang guru yang mengajar mata pelajaran Sejarah di sekolah rendah yang terletak di kawasan bandar telah dipilih untuk menjawab soal selidik. Data kajian dianalisis secara deskriptif (min dan sisihan piawai). Dapatan kajian mendapati keputusan analisis yang ditunjukkan dalam mengenal pasti impak secara keseluruhannya mencapai tahap yang tinggi dengan skor min 4.50 dengan sisihan piawai 0.353 manakala analisis bagi cabaran pula turut berada pada tahap tinggi dengan skor min 4.63 dengan sisihan piawai 0.479. Sesungguhnya, pembelajaran berasaskan permainan dalam kalangan guru telah mencapai pengajaran yang baik dalam PdP. Kata Kunci: Pembelajaran berasaskan permainan (PBP), impak, cabaran, sejarah GAME-BASED LEARNING IN THE HISTORY SUBJECT: IMPACTS AND CHALLENGES FOR HISTORY TEACHERS ABSTRACT The game-based learning method (PBP) in the teaching and learning process of history is in line with the 21st century learning that is increasingly implemented in the education system. However, game-based learning is a rather challenging experience in the world of education, especially for teachers and students during the teaching and learning process. The objective of the study is to identify the impact of game-based learning on primary school teachers. In addition, the second objective is to identify the challenges faced by teachers in implementing game-based learning. This study is a quantitative study that uses a survey design through questionnaires. A total of 32 teachers who teach History in primary schools located in urban areas were selected to answer the questionnaire. Study data were analyzed descriptively (mean and standard deviation). The results of the study found that the results of the analysis shown in identifying the impact as a whole reached a high level with a mean score of 4.50 with a standard deviation of 0.353 while the analysis for challenges was also at a high level with a mean score of 4.63 with a standard deviation of 0.479. Indeed, game-based learning among teachers has achieved good teaching in T&L.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 179 Keywords: Game-Based Learning (GBL), impact, challenge, history PENGENALAN Pada abad ke-21, sistem pendidikan di Malaysia telah mengalami perubahan yang menitikberatkan penggunaan teknologi canggih dan moden. Pada abad ini juga merupakan era persaingan yang mendorong pembangunkan peralatan terkini dan dalam pelbagai bidang termasuk perubatan, perniagaan dan pendidikan di Malaysia. Tambahan pula, generasi kini kian didedahkan dengan bentuk pembelajaran yang menjurus ke arah yang lebih kreatif, inovatif dan melibatkan gaya berfikir yang lebih luas serta kritis. Hal ini disebabkan oleh pandangan Rohaila Mohamed Rosly & Fariza Khalid (2017) yang mengaitkan perkembangan pendidikan dengan perubahan generasi. Generasi kini sentiasa mencuba perkara baharu dalam kehidupan seharian, berinteraksi dan memliki pemikiran yang selaras dengan perkembangan teknologi. Selain itu, menurut McGranth & Bayerlein (2013), pembelajaran kini perlu lebih member tumpuan pada peningkatan kemahiran teknikal, cara berfikir yang baharu persekitaran pembelajaran yang berbeza serta memerlukan pendekatan pendidikan yang inovatif Selain itu, corak pengajaran akan menjadi lebih menarik dan berbeza jika dibandingkan dengan corak pengajaran yang bersifat satu hala di mana peranan pelajar dilihat hanya mendengar pengajaran daripada guru dan mencatat isi kandungan yang disampaikan dalam kelas. Situasi ini digelar sebagai bentuk pengajaran tradisional. Pengajaran tradisional yang bertunjangkan kepada kaedah kuliah dalam bentuk penyampaian maklumat dan penerangan idea atau prinsip secara lisan dan abstrak atau lebih dikenali sebagai ‘Chalk and Talk’ oleh guru kepada para pelajar menerusi komunikasi satu hala dan ini menyebabkan peranan pelajar sebagai penerima adalah pasif (Ea Ah Ming, 1990). Situasi ini boleh menimbulkan rasa bosan dalam kalangan pelajar dan menyebabkan kurangnya perhatian terhadap pelajaran yang disampaikan oleh guru di dalam kelas. Di samping itu, pembelajaran berasaskan permainan (PBP) merupakan pendekatan yang menerapkan budaya kreatif dan inovasi dalam pendidikan yang menjadikan proses pengajaran seiring dengan perkembangan teknologi masa kini yang kian mengalami perubahan dan pada masa yang sama kualiti pendidikan meningkat dan berfokuskan kepada penggunaan teknologi dalam kehidupan seharian. Pembelajaran berasaskan permainan sering melibatkan penggunaan permainan seperti puzzle games, quizizz, wordwall, jigsaw puzzle dan lain-lain. Namun begitu, pelaksanaan pembelajaran berasaskan permainan (PBP) turut memberi impak dan cabaran kepada para pelajar dan para pendidik iaitu kekurangan kemudahan peralatan dan halangan dalam mendapatkan rangkaian internet (Noriyani, 2017). Kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti impak pembelajaran berasaskan permainan terhadap mata pelajaran Sejarah dalam kalangan guru-guru sekolah rendah di Teluk Intan, Perak. Selain itu, kajian ini juga bertujuan untuk mengenal pasti cabaran-cabaran yang dihadapi oleh guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 180 PENYATAAN MASALAH Kaedah pengajaran tradisional di bilik darjah menyebabkan pelajar menemui kebosanan dalam pembelajaran berbanding dengan kaedah pembelajaran berasaskan permainan digital (Skala, 2019). Dalam konteks ini, teknik pengajaran konvensional yang berpandukan penerangan guru secara lisan iaitu komunikasi satu hala, turut tidak cukup menarik perhatian pelajar, dan ini menyebabkan pelajar kurang berfokus dalam pembelajaran. Oleh sebab itu, guru Sejarah perlu mengambil suatu inisiatif yang berkesan dalam mengasah kemahiran dan teknik yang cemerlang sejajar dengan perkembangan pendidikan di negara Malaysia. Salah satu pendekatan yang menyokong pengajaran norma baharu adalah dengan mengoptimumkan penggunaan teknologi. Hal ini merujuk kepada Setiyani (2020) yang berpendapat bahawa transformasi teknologi dalam bidang pendidikan telah membantu guru untuk menyediakan kepelbagaian latihan dan penilaian dalam proses pengajaran yang melibatkan aktiviti permainan. OBJEKTIF KAJIAN Kajian ini dijalankan untuk memenuhi objektif berikut: 1. Mengenal pasti impak pembelajaran berasaskan permainan terhadap mata pelajaran Sejarah kepada guru-guru sekolah rendah. 2. Mengenal pasti cabaran-cabaran yang dilalui oleh guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. PERSOALAN KAJIAN 1. Apakah impak pembelajaran berasaskan permainan terhadap mata pelajaran Sejarah kepada guru-guru sekolah rendah? 2. Apakah cabaran-cabaran yang dilalui oleh guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. TINJAUAN LITERATUR Pembelajaran Berasaskan Permainan Penyelidikan dalam bidang pendidikan ini telah banyak dilakukan dan oleh ahli-ahli akademik terdahulu baik di dalam negara mahupun luar negara. Pembelajaran berasaskan permainan sering digunakan dalam proses pembelajaran pada abad ke-21. Banyak kajian lampau telah membincangkan kesan-kesan positif pembelajaran berasaskan permainan dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Hal ini dapat dibuktikan melalui kajian oleh Liu, Zaffar Ahmed Shaikh dan Gazizova (2020) mengenai penggunaan konsep pembelajaran berasaskan permainan dalam pendidikan kepada dua kumpulan pelajar, iaitu kumpulan kawalan dan kumpulan rawatan. Hasil dapatan kajian menunjukkan bahawa kumpulan pelajar kawalan yang diajar dengan pendekatan pembelajaran berasaskan permainan dan penerapan gamifikasi telah menunjukkan peningkatan dalam motivasi dan tarikan untuk belajar, pelajar memberi usaha lebih untuk mengasimilasi bahan yang dikaji, dan juga menunjukkan hasil pembelajaran yang jauh lebih tinggi berbanding dengan kumpulan kawalan. Bukan itu sahaja, Hussien et al. (2019) dalam kajian mereka yang meninjau
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 181 semula keberkesanan pembelajaran berasaskan permainan digital dalam pembelajaran sains asas. Hasil kajian menunjukkan terdapat potensi menerusi pembelajaran berasaskan permainan digital, terutama dalam aspek pemahaman kandungan. Selain itu, kajian yang dilaksanakan oleh Faridah, Mohd Norawi & Nur Jahan (2019) pernah menjalankan kajian tentang analisis keperluan dalam pembinaan modul KSSM untuk guru sains bagi STEM yang berasaskan permainan. Hasil dapatan kajian analisis menunjukkan bahawa modul STEM berasaskan permainan mempunyai potensi yang cukup baik untuk kegunaan guru sains dalam mewujudkan pembelajaran yang aktif dan bermotivasi dalam kalangan pelajar sekolah menengah. Kajian oleh Chung dan Chang (2017) meneliti menjalankan kesan jantina terhadap motivasi dan pencapaian pelajar dalam pembelajaran berasaskan permainan digital. Dapatan kajian menunjukkan faktor jantina tidak memberi kesan signifikan terhadap pencapaian pembelajaran, tetapi mempunyai perbezaan yang signifikan dalam motivasi belajar. Pelajar yang berlainan jantina didapati mempunyai pencapaian pembelajaran yang lebih baik menerusi pembelajaran berasaskan permainan. Pelajar perempuan juga menunjukkan kecenderungan bermotivasi lebih tinggi berbanding pelajar lelaki dalam permainan digital. Seterusnya, dalam zaman teknologi canggih ini, khususnya bidang teknologi dan komunikasi adalah salah satu bidang yang berkembang dengan pesat, begitu juga perkembangan bahan pengajaran dan pembelajaran yang turut menerima tempias ledakan perkembangan teknologi ini. Sehubungan itu, guru-guru khususnya bagi mata pelajaran Sejarah perlu menerapkan elemen teknologi di dalam pengajaran mereka supaya pelajar tidak ketinggalan daripada perkembangan teknologi ini. Ini dapat dibuktikan dengan kajian Rambely dan Sahabudin (2014) berlaku peningkatan penglibatan pelajar di dalam kelas hasil daripada pendekatan gamifikasi yang diaplikasikan oleh pengajar. Selain itu, perubahan yang ketara dari segi peningkatan tahap motivasi pelajar daripada kurang bermotivasi kepada lebih bermotivasi hasil daripada bahan gamifikasi tersebut. Menurut kajian Hussain (2014) pendekatan gamifikasi ini dapat merangsang motivasi kepada pelajar dalam penerimaan mereka terhadap pengajaran dan pembelajaran. Cugelman (2013) turut menyatakan, bahawa penggunaan elemen permainan di dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran dapat meningkatkan motivasi pelajar di samping dapat menghasilkan suasana pembelajaran yang lebih menarik dan interaktif. Salah satu yang dapat dilihat menerusi pembelajaran berasaskan permainan adalah aktiviti quizizz dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Hal ini dapat dibuktikan dalam kajian yang dilaksanakan oleh Y. Basuki dan Y. Hidayati (2019) mengenai “Kahoot or Quizizz: The Students' Perspectives” juga berpendapat bahawa quizizz adalah aplikasi yang seronok dengan pelbagai pemain serta murid itu sendiri yang akan mengawal momentum permainannya. Dengan adanya kuiz interaktif ini, pengajar bukan sahaja mewujudkan kelas yang dinamik tapi ia juga memudahkan pengajar untuk mengesan penglibatan murid pada kelas tersebut (Z. Fang, 2019) kerana setiap akses murid pada sesebuah kuiz akan diwakili dengan imej avatar disertakan nama murid itu sendiri (D. C Bolden, 2017). Pengajar juga dapat mengesan bilangan pemain pada sesuatu kuiz. Malah, terdapat kajian lepas oleh Y. M. Suo, Y. J. Suo, and Z. Adam (2018) “Implementing Quizizz as game based learning in the Arabic classroom” mendapati bahawa aplikasi quizizz dapat meningkatkan daya pembelajaran murid, meningkatkan perhatian murid dalam pengajaran dan pemudahcaraan, mengurangkan kebimbangan dan menunjukkan implikasi yang positif dalam penglibatan murid dalam bilik darjah. Manakala, hasil penyelidikan menunjukkan bahawa quizizz boleh menjadi pembelajaran interaktif media alternatif di sekolah rendah kerana terbukti dapat
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 182 meningkatkan hasil pembelajaran murid (L. S. L. Purba, 2020). Berdasarkan kepada kajiankajian lepas di atas, penyelidik menganalisis keberkesanan interaktif proses pembelajaran sebagai media pembelajaran yang berkonsepkan permainan bagi mata pelajaran Sejarah Sekolah rendah mahupun menengah. METODOLOGI KAJIAN Kajian ini menggunakan pendekatan kuantitatif reka bentuk tinjauan melalui soal selidik. Menurut Hairol Anuar dan Ahmad Munawar (2014) yang menyatakan bahawa kajian tinjauan bertujuan untuk mengumpul maklumat dengan format pertanyaan menerusi satu set soal selidik kepada satu sampel individu yang dipilih dari satu populasi yang dikaji. Populasi kajian terdiri daripada guru sekolah rendah yang mengajar mata pelajaran Sejarah di kawasan bandar di Teluk Intan, Perak. Dalam kajian ini, sampel kajian adalah 32 orang responden daripada populasi seramai 35 orang. Pengkaji telah merujuk Jadual Penentuan Saiz Sampel oleh Krejcie dan Morgan (1970) untuk menentukan saiz populasi dan sampel. Kaedah pensampelan ini digunakan untuk memastikan kajian dapat mencapai objektif yang ditetapkan. Bagi mendapatkan data penilaian bagi kajian ini, pengkaji telah menyesuaikan soal selidik daripada kaji selidik Rahimah Wahid (2020) yang bertujuan mengkaji Keberkesanan Pembelajaran Berasaskan Permainan Dalam Kalangan Pelajar Institusi Pengajian Tinggi. Instrumen ini mengandungi tiga bahagian, iaitu Bahagian A, B dan C. Kajian ini menggunakan soal selidik sebagai instrumen utama dalam mengumpul data. Soal selidik ini mengandungi Bahagian A: Profil Demografi Responden, Bahagian B: Impak Guru dalam Melaksanakan Pembelajaran Berasaskan Permainan, dan Bahagian C: Cabaran Yang dilalui Guru Dalam Melaksanakan Pembelajaran Berasaskan Permainan. Setiap item dalam instrumen mempunyai lima pilihan jawapan iaitu menggunakan skala Likert lima mata. Guruguru perlu menjawab soal selidik yang telah diedarkan berdasarkan kepada skala Likert lima mata tersebut. Jadual 1 : Interpretasi Tahap Skala Likert Skala Interpretasi Tahap 1 Sangat Tidak Setuju 2 Tidak Setuju 3 Kurang Setuju 4 Setuju 5 Sangat Setuju Seterusnya, data yang diperoleh daripada responden akan dikumpul dan dianalisis berdasarkan item-item yang terdapat dalam soal selidik. Bagi menganalisis item-item tersebut, pengkaji menggunakan analisis deskriptif yang merujuk kepada penganalisian data yang diperoleh daripada soal selidik. Perisian Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) versi 26 digunakan untuk menganalisis data soal selidik dengan menggunakan perhitungan skor min yang diperoleh dikodkan semula kepada tiga tahap: rendah, sederhana dan tinggi (Pallant, 2007).
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 183 Jadual 2 : Jadual Interpretasi Skor Min Skor Min Interpretasi (Tahap) 3.67 – 5.00 Tinggi 2.34 – 3.66 Sederhana 1.00 – 2.33 Rendah Sumber : Pallant (2007) DAPATAN KAJIAN Profil Demografi Responden Dalam kajian ini, seramai 32 orang guru yang mengajar mata pelajaran Sejarah di sekolah rendah yang terletak di kawasan bandar di Teluk Intan, Perak untuk menjawab soal selidik. Demografi sampel atau latar belakang sampel dilihat melalui tiga faktor iaitu jantina, pengalaman mengajar dan opsyen. Maklumat latar belakang responden adalah seperti dalam Jadual 3. Jadual 3 : Demografi Responden Variabel Kategori Frekuensi Peratus % Jantina Lelaki 10 31.3 Perempuan 22 68.8 Pengalaman Mengajar 1 – 5 tahun 19 59.4 6 – 8 tahun 7 21.9 8 tahun ke atas 6 18.8 Opsyen Sejarah 16 50.0 Lain - lain 16 50.0 Berdasarkan Jadual 3 di atas, maklumat jantina responden guru lelaki adalah 31.3% (n=10) manakala responden guru perempuan adalah 68.8% (n=22) lebih banyak daripada responden lelaki. Seterusnya, bagi maklumat pengalaman mengajar pula, sebanyak 59.4% (n=19) guru telah mengajar selama 1-5 tahun. Begitu juga, sebanyak 21.9% (n=7) guru yang mempunyai pengalaman mengajar selama 6-8 tahun dan sebanyak 18.8% (n=6) pula guru yang mempunyai pengalaman mengajar selama 8 tahun ke atas. Manakala, guru yang memiliki opsyen Sejarah adalah sebanyak 50% (n=16) sama seperti peratusan guru yang memiliki opsyen lain-lain (n=16). Persoalan Kajian Pertama: Impak Pembelajaran Berasaskan Permainan Terhadap Mata Pelajaran Sejarah Kepada Guru-Guru Sekolah Rendah. Terdapat 10 penyataan mengenai impak pembelajaran berasaskan permainan terhadap mata pelajaran Sejarah. Jadual menunjukkan dapatan bagi frekuensi, purata skor min dan sisihan piawai.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 184 Jadual 4 : Frekuensi, min, sisihan piawai dan interpretasi skor min No. Item Min Sisihan Piawai Interpretasi B1. Saya berasa gembira mengajar menggunakan kaedah pembelajaran berasaskan permainan. 5.00 0. 000 Tinggi B2 Pembelajaran berasaskan permainan menggalakkan pertukaran idea dan pengetahuan sejarah antara pelajar 4.36 0.481 Tinggi B3 Kaedah mengajar menerusi pembelajaran berasaskan permainan telah menarik minat guru 4.45 0.571 Tinggi B4 Pembelajaran berasaskan permainan menggalakkan pembelajaran yang kreatif dan menarik dalam mata pelajaran Sejarah 4.98 0.150 Tinggi B5 Saya berasa kesan yang positif ketika melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan 4.31 0.465 Tinggi B6 Pengetahuan dan kemahiran guru dapat ditingkatkan dari semasa ke semasa 4.56 0.570 Tinggi B7 Pembelajaran berasaskan permainan mewujudkan suasana bilik darjah bertenaga 4.97 0.172 Tinggi B8 Pembelajaran berasaskan permainan merupakan medium pembelajaran yang menyeronokkan 4.27 0.443 Tinggi B9 Saya berasa pembelajaran berasaskan permainan mudah untuk dilaksanakan. 4.60 0.564 Tinggi B10 Saya berasa pembelajaran ini mampu membuat pelajar memberi perhatian sepenuhnya terhadap sejarah 4.02 0.123 Tinggi Purata skor min 4.50 0.353 Tinggi
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 185 Berdasarkan analisis data dalam jadual di atas, item yang pertama iaitu “Saya berasa gembira mengajar menggunakan kaedah pembelajaran berasaskan permainan” adalah pada tahap tinggi dengan skor min 5.00 dan sisihan piawai 0.00. Seterusnya, data menunjukkan bahawa item yang kedua, iaitu “Pembelajaran berasaskan permainan menggalakkan pertukaran idea dan pengetahuan sejarah antara pelajar” juga pada tahap yang tinggi dengan skor min sebanyak 4.36 dan sisihan piawai 0.48. Item yang ketiga iaitu “Kaedah mengajar menerusi pembelajaran berasaskan permainan telah menarik minat guru” dengan min sebanyak 4.45 dan sisihan piawai juga berada pada tahap yang tinggi. Selanjutnya, item yang keempat iaitu “Pembelajaran berasaskan permainan menggalakkan pembelajaran yang kreatif dan menarik dalam mata pelajaran Sejarah” berada pada tahap yang tinggi dengan mencatatkan skor min 4.98 dan sisihan piawai sebanyak 0.15. Begitu juga, item yang kelima, iaitu “Saya berasa kesan yang positif ketika melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan” juga pada tahap yang tinggi dengan skor min sebanyak 4.31 dengan sisihan piawai 0.46. Sementara itu, item yang keenam, iaitu “Pengetahuan dan kemahiran guru dapat ditingkatkan dari semasa ke semasa” adalah pada tahap yang tinggi dengan skor min 4.56 dan sisihan piawai 0.57. Item yang ketujuh, pula “Pembelajaran berasaskan permainan mewujudkan suasana bilik darjah yang bertenaga” juga pada tahap yang tinggi iaitu menunjukkan skor min 4.97 dan sisihan piawai 0.17. Item yang kelapan iaitu “Pembelajaran berasaskan permainan merupakan medium pembelajaran yang menyeronokkan” juga berada pada tahap yang tinggi iaitu skor min sebanyak 4.27 dan sisihan piawai sebanyak 0.44. Item kesembilan juga mencatatkan tahap yang tinggi iaitu “Saya berasa pembelajaran berasaskan permainan mudah untuk dilaksanakan” dengan skor min 4.60 dan sisihan piawai sebanyak 0.56. Manakala, item yang terakhir adalah “Saya berasa pembelajaran ini mampu membuat pelajar memberi perhatian sepenuhnya terhadap sejarah” juga berada pada tahap tinggi dengan skor min 4.02 dan sisihan piawai 0.12. Secara keseluruhannya, menunjukkan skor min bagi impak ialah (min =4.50, S.P = 0.353) dan mencatatkan intrepretasi skor min yang tinggi. Impak yang didapati hasil dari pembelajaran berasaskan permainan kepada guru telah memberi rangsangan yang baik dari sudut pengetahuan dan kemahiran guru. Persoalan Kajian Kedua: Cabaran Guru Dalam Melaksanakan Pembelajaran Berasaskan Permainan. Dapatan analisis pada jadual 5 pula menunjukkan item-item yang tergolong dalam cabaran yang dilalui oleh guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. Terdapat 10 penyataan mengenai cabaran guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan terhadap mata pelajaran Sejarah. Jadual 5 menunjukkan dapatan bagi frekuensi, purata skor min dan sisihan piawai.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 186 Jadual 5 : Cabaran guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan terhadap mata pelajaran Sejarah. No. Item Min Sisihan Piawai Interpretasi C1. Guru kurang memahami konsep permainan berasaskan permainan. 4.55 0. 499 Tinggi C2 Guru kurang mempunyai pengetahuan dan idea yang kreatif dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. 4.58 0.540 Tinggi C3 Guru merasakan waktu yang lama untuk melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. 4.77 0.456 Tinggi C4 Cabaran dalam mengadaptasikan diri guru terhadap kemajuan era permodenan dalam pendidikan. 4.80 0.474 Tinggi C5 Guru beranggapan bahawa aktiviti melibatkan permainan adalah sesuatu yang sukar untuk dilaksanakan. 4.67 0.470 Tinggi C6 Guru tidak mempunyai panduan yang khusus dalam melaksanakan aktiviti permainan. 4.68 0.468 Tinggi C7 Guru merasakan berlakunya pembaziran masa. 3.53 0.980 Sederhana Tinggi C8 Guru mempunyai persepsi negatif 4.68 0.499 Tinggi C9 Guru sukar untuk menilai prestasi pelajar melalui aktiviti bermain. 4.67 0.499 Tinggi C10 Kekurangan tenaga mahir dalam aktiviti permainan. 4.82 0.487 Tinggi Purata skor min 4.63 0.479 Tinggi Berdasarkan analisis data tersebut, item yang pertama iaitu “Guru kurang memahami konsep permainan berasaskan permainan” berada pada tahap yang tinggi dengan skor min 4.55 dengan sisihan piawai 0.49. Begitu juga, item yang kedua iaitu “Guru kurang mempunyai pengetahuan dan idea yang kreatif dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan” berada pada tahap yang tinggi dengan skor min 4.58 dengan sisihan piawai 0.54. Selain itu, item yang ketiga iaitu “Guru berasa aktiviti tersebut mengambil waktu yang lama untuk dilaksanakan” juga berada pada tahap yang tinggi dengan skor min 4.77 dengan sisihan piawai 0.45. Item keempat iaitu “Cabaran dalam mengadaptasikan diri guru terhadap kemajuan era permodenan dalam pendidikan” turut berada pada tahap yang tinggi dengan skor min sebanyak 4.80 dengan sisihan piawai 0.47. Seterusnya, item kelima iaitu “Guru beranggapan bahawa aktiviti melibatkan permainan adalah sesuatu yang sukar untuk dilaksanakan” berada pada tahap yang tinggi dengan skor min sebanyak 0.47 dengan sisihan piawai 0.47. Manakala, item keenam iaitu “Guru tidak mempunyai panduan yang khusus dalam melaksanakan aktiviti permainan” juga berada pada tahap tinggi dengan skor min 4.68 dengan sisihan piawai 0.46. Item ketujuh pula iaitu “Guru merasakan berlakunya pembaziran masa” turut berada pada tahap sederhana tinggi dengan skor min 3.53 dengan
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 187 sisihan piawai 0.98. Item kelapan iaitu “Guru mempunyai persepsi negatif” juga berada pada tahap tinggi dengan mencatatkan skor min 4.68 dengan sisihan piawai 0.49. Selain itu, item kesembilan iaitu “Guru sukar untuk menilai prestasi pelajar melalui aktiviti bermain” turut berada pada tahap tinggi dengan skor min 4.67 dengan sisihan piawai 0.49. Akhir sekali, item yang kesepuluh iaitu “Kekurangan tenaga mahir dalam aktiviti permainan” berada pada tahap tinggi dengan skor min 4.82 dengan sisihan piawai 0.48. Secara keseluruhannya, menunjukkan skor min bagi cabaran ialah (min =4.63, S.P = 0.479) dan mencatatkan intrepretasi skor min yang tinggi. PERBINCANGAN KAJIAN Hasil perbincangan menunjukkan bahawa kebanyakan guru sejarah yang menjadi responden dalam kajian ini bersetuju bahawa pembelajaran berasaskan permainan memberi impak positif dalam pengajaran dan pembelajaran di bilik darjah. Peningkatan kegembiraan guru dalam mengajar melalui pembelajaran berasaskan permainan dapat dilihat melalui item “Guru berasa gembira mengajar dengan menggunakan pembelajaran berasaskan permainan” yang mencatatkan skor min tertinggi dalam persoalan kajian 1. Hal ini dibuktikan menerusi kajian yang dijalankan oleh Hussain et al (2014) menyatakan pendekatan gamifikasi yang menggunakan elemen permainan dapat merangsang dan memberikan motivasi kepada pengamalnya agar pengajaran dapat diintegrasi dalam bentuk permainan. Secara tidak langsung, guru dapat mempraktikkan dalam kelas dari semasa ke semasa dengan para murid. Seterusnya, berdasarkan kepada persoalan kajian 2 iaitu cabaran guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan. Majoriti responden amat bersetuju dengan item yang dinyatakan. Hal ini disokong oleh Mazura dan Wak Chu Wok (2018) yang menyatakan sebanyak 80% guru di sekolah tidak mempunyai pengetahuan yang baik tentang penggunaan teknologi yang menyumbang kepada cabaran guru sebagai tenaga mahir dalam pembelajaran berasaskan permainan. KESIMPULAN Secara kesimpulannya, terdapat pelbagai impak dan cabaran yang dihadapi oleh guru-guru dalam melaksanakan pembelajaran berasaskan permainan di sekolah. Pengoptimuman pelaksanaan pembelajaran berasaskan permainan memerlukan kemudahan teknologi yang berfungsi dengan baik. Di samping itu, pendedahan pada peringkat awal pendidikan dan latihan yang bersesuaian perlu diberikan kepada tenaga pengajar mahupun murid dalam menambahbaik kaedah pembelajaran berasaskan permainan. Penggunaan teknologi secara efisien dalam pembelajaran berasaskan permainan akan menyokong usaha kerajaan dalam menerapkan pendigitalan pendidikan. RUJUKAN Ad Nor Azli Ismail, & Jamil Ahmad. 2014. Peranan Game-Based Learning Dalam Pembelajaran Bagi Meningkatkan Prestasi Murid Linus. In International Seminar On Global Education II: Education Tranformation Toward A Develop Nation (pp. 1–19). Adenan Ayob & Khairuddin Mohammad. 2012. Kaedah pengajaran bahasa Melayu. Shah Alam: Oxford Fajar Sdn.Bhd.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 188 Alyaz, Y. & Genc, Z. S. 2016. Digital game-based language learning in foreign language teacher education. Turkish Online Journal of Distance Education. 17(4): 13-146. De-Marcos, L. Garcia-Lopez, E. & Garcia-Cabot, A. 2016. “On the effectiveness of game like and social approaches in learning: comparing educational gaming, gamification & social networking”, Elsevier: Computers & Education. Ea Ah Ming .1990. Pedagogi satu pengenalan. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd. Fauziah Hashim. 2002. Pembelajaran berbantukan komputer (PBK) berasaskan grafik interaktif: Sistem tutoran matematik bumi sebagai sfera. Tesis Sarjana Teknologi Maklumat. Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia. Sharifah Nor Puteh, & Aliza Ali. 2011. Pendekatan Bermain Dalam Pengajaran Bahasa Dan Literasi Bagi Pendidikan Prasekolah. Jurnal Pendidikan Bahasa Melayu, 1, 1– 15. Hassan, R., & Poopak, M. 2012. The effect of card games and computer games on learning of chemistry concepts. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 31, 597-601. Johari Hassan & Raja Shahrina. 2012. Ketagihan penggunaan internet di kalangan remaja sekolah tingkatan 4 di bandaraya Johor Bahru. Journal of Technical, Vocational & Ingeneering Education, Vol. 6, 23-43. Li, M.-C., & Tsai, C.-C. 2013. Game-Based Learning in Science Education: A Review of Relevant Research. Journal of Science Education and Technology, 22(6), 877–898. Marklund, B. B., & Alklind Taylor, A. S. 2016. Educational games in practice: The challenges involved in conducting a game-based curriculum. Electronic Journal of E-Learning, 14(2), 121–135. Mathe, M., Verhagen, H., & Wiklund, M. 2019. Digital games-based teaching in swedish compulsory and upper secondary schools. Proceedings of the European Conference on Games-Based Learning, 2019-Octob, 503–511. https://doi.org/10.34190/GBL.19.079. Mazura Sulaiman & Wak Chu Wok. 2018. Tinjauan tentang pengetahuan dan penerimaan terhadap pengajaran berbeza dalam kalangan siswa pendidik Program Ijazah Sarjana Muda Perguruan. Prosiding Seminar Kebangsaan Majlis Dekan Pendidikan Universiti Awam, pp. 283-294. Kuala Lumpur: Penerbitan Universiti Sultan Zainal Abidin. McGranth, N & Bayerlein, L. 2013. Engaging online students through the gamification of learning materials: the present and the future. Sydney: H, Charter, M. Gosper, J. Hedberg, 573-577. Mee, R.W., Shahdan, T.S., Ismail, R., Ghani, K.A., Pek, L.S., Von, W.Y., Woo, A., & Rao, Y.S. (2020). Role of gamification in classroom teaching: Pre-service teachers’ view. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9, 684-690.
JURNAL AKADEMIK Jilid 27 Tahun 2023 ISSN 1394 – 3499 _________________________________________________________________________________________________________________ 189 Nazirah Mat Sin, Othman Talib, & Tengku Putri Norishah. 2013. Merging of game principles and learning strategy using apps for science subjects to enhance student interest and understanding. Jurnal Teknologi (Sciences and Engineering), 63(2), 7–12. Naquih, Shahrunizam, Dharsigah, Nurhidayu & Abdul Hafiz. 2017. Impak Negatif Teknologi Moden Dalam Kehidupan Dan Perkembangan Kanak-Kanak Hingga Usia Remaja Universiti Teknologi Malaysia. Nurfazliah, M., Jamalludin, H., Shaharuddin, M. S., & Megat Aman Zahiri, M. Z. 2015. Penggunaan Game-Based Learning Bagi Meningkatkan Kemahiran Penyelesaian Masalah Kreatif Dalam Matematik. 2nd International Education Postgraduate Seminar (IEPS 2015), 20-21 Dec, 2015, Johor Bahru, Johor, 1–9. Noorazman Abd Samad, Nizamuddin Razali, Wan Mohd Rashid Wan Ahmad, Fatimah Jaafar, Affero Ismail, Erfy Ismail & Hairuddin Harun. 2018. Penggunaan instruksional teknologi maklumat dan komunikasi (TMK) terhadap mata pelajaran teras. Online Journal for TVET Practitioners. Vol.3, No.2, 1-11. Norliah Mohd. Amina & Mohd Hanafi Mohd Yasin. 2016. Pelaksanaan program pendidikan inklusif murid berkeperluan khas dalam Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia 2013 – 2015. Seminar Antarabangsa Pendidikan Khas Rantau Asia Tenggara Siri Ke-6. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/299447306. Osman, K. 2015. Students as Digital Game Designers: Addressing the 21 st Century Chemistry Education Needs in Malaysia. The 1st International Seminar on Chemical Education 2015, (1), 6–15. Qian, M., & Clark, K. R. 2016. Game-based Learning and 21st century skills: A review of recent research. Computers in Human Behavior, 63, 50–58. Rambely Dan Sahabudin. 2014. Permainan Matematik Sifira Memupuk Minat Terhadap (Instilling Interest In Learning Of Mathematics Through Mathematical Game Sifira). Jurnal Pengukuran Kualiti Dan Analisis, 10(2), 111– 119. Rohaila Mohamed Rosly & Fariza Khalid 2017. Gamifikasi: konsep dan implikasi dalam pendidikan. Pembelajaran Abad ke-21: Trend Integrasi Pendidikan, 144-154. Siti Balqis Mahlan & Muniroh Hamat. 2020. Pengajaran Dan Pembelajaran Dalam Talian Semasa Perintah Kawalan Pergerakan. Creative and Innovative Teaching Practices during COVID-19 Movement Control Order (MCO), Volume 1, September 2020, 14- 23. Yusoff, M. H. 2013. Knowledge Development through Constructionism Game-Based Learning Application: An Evaluation of Students’ Performance, 2(3).
Jurnal Akademik IPG Kampus KPM Jilid 21, 2017 144 Institut Pendidikan Guru Kampus Perempuan Melayu, Melaka 2023