02'8/ 3(-$%$7 3(1',',.$1 '$(5$+ 6(%(5$1* 3(5$,7(1*$+ ,&.&/5&3*"/ 1&/%*%*,"/ ."-":4*"
Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan Salam Sejahtera. Alhamdulillah. Saya memanjatkan kesyukuran ke hadhrat Allah SWT kerana atas limpah dan kurniaNya, Pejabat Pendidikan Daerah Seberang Perai Tengah melalui inisiatif Unit Akademik, telah berjaya menghasilkan Modul CerMat ( Cerdik Matematik ) dan BiSa ( Bijak Sains ) yang berteraskan 'Unpacked Curriculum' bagi keperluan murid-murid sekolah rendah. Sejajar dengan pendekatan Pendidikan Abad Ke-21 , 'Unpacked Curriculum' merupakan salah satu kaedah yang boleh digunakan bagi mengimbangi kurikulum yang padat kepada suatu yang lebih menyeluruh melalui penggabungjalinan topik-topik yang bersesuaian dalam sesuatu sesi pembelajaran dan pemudahcaraan. Kaedah ini memberi peluang kepada guru untuk merancang sesi pembelajaran yang lebih menarik, kreatif, terancang dan menyeluruh. Kemahiran yang hendak dicapai melalui Standard Pembelajaran akan lebih mudah diurus dan lebih menjimatkan masa. Secara tidak langsung, kaedah ini juga dapat memberi lebih ruang masa kepada guru untuk membina hubungan dengan murid bagi membantu memperkukuhkan lagi pemahaman dan penguasaan murid terhadap topik-topik yang diajar. Justeru, penghasilan kedua-dua modul ini adalah tepat pada masanya. Langkah proaktif penghasilan modul yang berteraskan 'Unpacked Curriculum' ini diambil oleh pihak Pejabat Pendidikan Daerah Seberang Perai Tengah bagi membolehkan guru-guru mendapat gambaran, bimbingan dan panduan bagaimana pendekatan 'Unpacked Curriculum' dapat diaplikasikan dalam pengajaran di dalam kelas. Selain itu, intipati kandungannya yang menitikberatkan penerapan unsur KBAT membolehkan murid-murid dapat membiasakan diri dengan soalansoalan yang mengandungi unsur berkenaan. Ia sudah pasti akan dapat membantu guru mensasarkan murid yang berpotensi untuk mendapat skor yang lebih cemerlang. Akhir kata, saya mengambil kesempatan ini merakamkan ucapan terima kasih kepada semua pihak yang telah berusaha dan bekerjasama menyumbang idea dan tenaga sehingga terhasilnya modul ini. Adalah diharapkan agar penghasilan modul ini akan dapat dimanfaatkan sepenuhnya oleh guru dan murid. Selaras dengan saranan KPPM yang menyarankan agar para guru mewujudkan suatu anjakan ke arah transformasi dalam bilik darjah, maka penggunaan modul ini bolehlah dijadikan sebagai pembuka jalan ke arah merealisasikan saranan tersebut. Selamat menjalankan amanah dan tanggungjawab membina nusa tercinta melalui pendidikan bertaraf antarabangsa. Sekian, terima kasih. (HAJI SYED JAAFAR BIN SYED ABD AZIZ) Pegawai Pendidikan Daerah Pejabat Pendidikan Daerah Seberang Perai Tengah pegawai pendidikan daerah seberang perai tengah Tuan Haji Syed Jaafar bin Syed Abd Aziz
BiSa 2018 1 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH ISI KANDUNGAN Bil Set Panel Halaman 1 SAINS HAYAT HAFIZA BINTI HUSNI 2 2 SAINS HAYAT + SAINS BAHAN (Pengawetan) ROSHIDA BINTI SAAD 13 3 SAINS FIZIKAL + SAINS BAHAN (Sifat Bahan) ASROF BIN AZIZ 25 4 SAINS FIZIKAL + SAINS HAYAT (Fotosintesis) SITI NUR HIDAYUH LEE BT ABDULLAH 35 5 SAINS BAHAN MAZIDAH BT MAT SAAD 49 6 SAINS BAHAN SITI MERIAM BT HASSAN 60 7 BUMI DAN SAINS ANGKASA MAIZATUL AZIRA BT AHMAD 72 8 BUMI DAN SAINS ANGKASA ALAWIYAH BINTI A. BAKAR 86 9 TEKNOLOGI & KEHIDUPAN LESTARI ABU SEMAN BIN YUSOF 104 10 TEKNOLOGI & KEHIDUPAN LESTARI MOHAMAD AMRAN BIN MOHD SAID 114 11 JAWAPAN Semua panel penggubal modul 126
BiSa 2018 2 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH SET 1 KERTAS 1 1. Penyataan di bawah menunjukkan tentang set kegigian manusia. Apakah set kegigian tersebut? A. Gigi taring B. Gigi kekal C. Gigi susu D. Gigi kacip 2. Antara berikut yang manakah benar tentang set gigi kekal? A. Mempunyai 20 batang gigi B. Mempunyai jangka hayat yang panjang C. Mempunyai jangka hayat yang pendek D. Mempunyai dua jenis gigi sahaja 3. Pilih pernyataan yang benar tentang jenis-jenis gigi dan fungsinya. A. Gigi taring adalah untuk memotong makanan B. Gigi kacip adalah untk menyiat makanan C. Gigi geraham adalah untuk memotong makanan D. Gigi geraham adalah untuk memecah dan melumatkan makanan 4. Berikut adalah kumpulan haiwan yang dikelaskan mengikut ciri sepunya. Apakah contoh haiwan yang sesuai bagi mewakili X dan Y? X Y A. Ayam Harimau B. Singa laut Ayam C. Tupai Zirafah D. Itik Ayam Gigi ini mula tumbuh ketika umur bayi di antara enam hingga sepuluh bulan. Kebiasaannya, gigi ini akan tanggal satu persatu mulai umur enam tahun. KUMPULAN A Kelawar Paus X KUMPULAN B ular ikan pelaga Y
BiSa 2018 3 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 5. Rajah 1 dibawah menunjukkan dua jenis haiwan. Apakah ciri sepunya bagi kedua-dua haiwan itu? A. Berkaki B. Bersisik C. Bercengkerang D. Bersirip 6. Pernyataan berikut adalah maklumat tentang ciri-ciri haiwan. Antara yang berikut, yang manakah mewakili Q, R dan S? Q R S A. Harimau Ayam Lembu B. Harimau Cicak Lembu C. Harimau Ikan Gajah D. Cicak Harimau Ayam 7. Rajah 2 dibawah menunjukkan sebatang pokok bunga raya. Apakah ciri-ciri pokok bunga raya yang boleh dikenal pasti? A. Berbunga, berbuah, batang berkayu B. Berbunga, hidup di air, berduri C. Berduri, batang berkayu, daun selari D. Berbunga, batang berkayu, tidak berbuah Q – karnivor, melahirkan anak dan berkuku tajam R – hidup di darat, bertelur, bersisik S – bertanduk, melahirkan anak, herbivor Rajah 1 Rajah 2
BiSa 2018 4 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 8. Susunkan haiwan mengikut urutan saiz daripada kecil kepada besar A. Gajah, Kuda, Semut, Buaya B. Gajah, Seladang, Rusa, Kucing hutan, Tikus C. Tikus, Gajah, Rusa, Buaya D. Tikus, Kucing hutan, Rusa, Seladang, Gajah 9. Rajah menunjukkan kepentingan makanan kepada manusia. Berdasarkan rajah, mengapakah makanan penting kepada manusia? A. Memberi tenaga B. Memberi perlindungan daripada bahaya C. Membolehkan manusia membesar D. Memberi perlindungan daripada hujan 10. Rajah 3 menunjukkan bahagian tubuh haiwan. Apakah nama bahagian tubuh haiwan tersebut dan fungsinya? A. Sisik untuk berenang B. Kaki selaput renang untuk berenang C. Kulit keras untuk mempertahankan diri D. Kepak untuk terbang Rajah 3
BiSa 2018 5 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 11. Rajah 4 menunjukan seekor ikan yang tidak lengkap anggotanya. Apakah fungsi bahagian yang hilang itu? A. Berenang B. Melompat C. Terbang D. Mempertahankan diri 12. Rajah 5 menunjukkan bahagian tumbuhan. Nyatakan fungsi bahagian tumbuhan berlabel M A. mengangkut makanan yang dihasilkan oleh daun B. menyerap air dan nutrien daripada akar C. menyokong pokok D. membuat makanan 13. Rajah 6 menunjukkan tumbuhan yang sudah layu di dalam sebuah pasu. Antara berikut, yang manakah merupakan inferens tentang keadaan pokok tersebut. A. Pokok itu adalah tumbuhan tidak berbunga B. Pokok itu memerlukan air untuk hidup C. Pokok itu mati selepas dua hari D. Pokok itu layu kerana tidak mendapat air M Rajah 4 Rajah 5 Rajah 6
BiSa 2018 6 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 14. Makanan penting kepada manusia. Antara berikut, yang manakah manakan yang memberi tenaga kepada manusia? A. Nasi B. Sayur C. Ikan D. Buah 15. Antara tumbuhan berikut, yang manakah membiak melalui spora? A. Pokok pisang B. Cendawan C. Lalang D. Mangga 16. Antara berikut yang manakah kepentingan tumbuhan dalam kehidupan manusia dan haiwan? A. Tumbuhan dapat digunakan untuk membuat bahan seperti plastik. B. Tumbuhan berkayu boleh dijadikan sumber untuk bahan binaan dan penghasilan kertas. C. Tumbuhan membantu memanaskan Bumi. D. Tumbuhan tidak digunakan untuk menghasilkan ubat-ubatan. 17. Tumbuhan manakah hidup paling subur? A B C D
BiSa 2018 7 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 18. Jadual 1 di bawah menunjukkan hasil eksperimen yang dijalankan oleh Timah. Hasil eksperimen ini menunjukkan pokok X A. Berbunga B. Membuat makanan C. Membesar D. Semakin layu 19. Soalan 19 -20 berdasarkan Jadual 2 Jadual 2 Jadual di atas menunjukkan tinggi dan berat bagi Kamal. Dia mengalami proses A. Pemakanan B. Pembesaran C.Pergerakan D.Pembiakan 20. Ramalkan berat badan Kamal yang sihat pada tahun 2015. A. 35 B. 40 C.42 D.45 Hari Tinggi pokok X 1 2 cm 2 3 cm 3 5 cm 4 8 cm Tahun Tinggi Berat 2000 98 30 2005 107 36 2012 115 42 Jadual 1
BiSa 2018 8 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH KERTAS 2 1 Jadual menunjukkan tumbesaran bagi tiga orang murid. a) Gariskan jawapan berpandukan jadual di atas. i. Ah Seng lebih ( berat / ringan ) daripada Amir. ii. Ranjit lebih ( tinggi / rendah ) daripada Ah Seng iii. Amir lebih ( besar / kecil ) daripada Ranjit. b) Sepanjang pembesaran, manusia berubah dari segi. i. ___________________________ ii. ___________________________ iii. ___________________________ c) Susun ketinggian keempat-empat orang murid daripada ketinggian paling rendah kepada paling tinggi. _______________________________________________________________________ d) Mengapakah Amir paling berat? _______________________________________________________________________ Nama Ah Seng Ranjit Amir Berat (kg) 18 20 25 Tinggi (cm) 92 102 95 Saiz Seluar M L XL Saiz Kasut 8 10 14
BiSa 2018 9 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 2 Perhatikan rajah di bawah. a) Nyatakan persamaan kedua-dua haiwan di atas. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ b) Apakah perbezaan antara kambing dan ayam? ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ c) Kenal pasti contoh haiwan lain yang mempunyai ciri yang sama seperti kambing. ____________________________________________________________________ d) Jelaskan apa yang berlaku sekiranya kedua-dua haiwan tersebut tidak mempunyai bulu. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ e) Bagaimanakah kedua-dua haiwan ini melindungi diri daripada musuh? ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________
BiSa 2018 10 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 3 Rajah di bawah menunjukkan beberapa contoh makanan yang mengandungi garam. a) Berikan contoh makanan lain yang mengandungi banyak garam. __________________________________________________________________ b) Apakah kesan jika seseorang itu mengambil bahan makanan di atas secara berlebihan? __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ c) Bagaimanakah cara untuk mengelakkan kesan yang kamu nyatakan di 1(b)? __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ d) Jelaskan kepentingan deria rasa dalam merasa sesuatu makanan? __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ e) Ahmad sangat gemuk. Pada pendapat kamu, apakah makanan yang sering dimakan oleh Ahmad? __________________________________________________________________
BiSa 2018 11 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 4 Farid meletakkan seekor lipas di dalam sebuah balang kaca yang bertutup rapat. Dia meletakkan makanan dan air di dalam balang tersebut. a) Apakah yang akan berlaku kepada lipas tersebut selepas 3 hari? ______________________________________________________________________ b) Berikan inferens terhadap jawapan kamu di 4 (a). ______________________________________________________________________ ______________________________________________________________________ c) Apakah yang diperlukan oleh lipas itu untuk terus hidup? ______________________________________________________________________ air makanan
BiSa 2018 12 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 5 a) Namakan ciri bahagian pada tumbuhan yang berikut. b) Apakah ciri sepunya pada pokok bunga kemboja dan pokok bunga siantan? _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ c) Apakah kepentingan bahagian yang kamu labelkan di atas. _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________ pokok bunga kemboja pokok bunga siantan
BiSa 2018 13 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH SET 2 KERTAS 1 Arahan: Jawab semua soalan. Bulatkan jawapan yang betul 1 Apakah yang dimaksudkan dengan kadar pernafasan? A Bilangan denyutan nadi dalam satu minit B Kekerapan tarikan nafas dalam satu minit C Bilangan pergerakan dada naik dan turun dalam satu minit D Kuantiti udara yang masuk ke dalam peparu dalam satu tarikan nafas 2 Apakah yang dimaksudkan dengan proses penyahtinjaan? A Penyerapan zat-zat makanan ke dalam badan B Penghasilan tenaga daripada pembakaran makanan C Penyingkiran karbon dioksida melalui peparu D Penyingkiran makanan yang tidak tercerna melalui dubur 3 Rajah 1 menunjukkan satu organ. Rajah 1 Apakah bahan kumuh yang disingkir melalui organ ini? A Karbon dioksida B Peluh C Oksigen D Air kencing 4 Rajah 2 menunjukkan empat jenis haiwan, P, Q, R dan S. Rajah 2 Antara haiwan berikut, yang manakah bernafas dengan menggunakan spirakel? A P B Q C R D S
BiSa 2018 14 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 5 Rajah 3 menunjukkan sejenis tumbuhan Rajah 3 Apakah yang akan berlaku kepada daun tumbuhan itu jika disentuh? A Mengembang B Bertambah C Mengucup D Gugur 6 Apakah yang dimaksudkan dengan fotosintesis? A Proses tumbuhan menyerap garam mineral B Proses tumbuhan membuat makanannya sendiri C Proses tumbuhan mendapatkan cahaya matahari D Proses tumbuhan menyebarkan biji benihnya 7 Rajah 4 menunjukkan suatu penyiasatan yang dijalankan oleh sekumpulan murid. Rajah 4 Apakah tujuan penyiasatan di atas? A Untuk menunjukkan karbon dioksida diperlukan untuk proses fotosintesis B Untuk menunjukkan air diperlukan untuk proses fotosintesis C Untuk menunjukkan cahaya matahari diperlukan untuk proses fotosintesis D Untuk menunjukkan oksigen diperlukan untuk proses fotosintesis
BiSa 2018 15 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 8 Antara haiwan berikut, yang manakah boleh menjadi agen pencaran biji benih. A B C D 9. Antara haiwan berikut, yang manakah mempunyai organ pernafasan seperti manusia? A B C D 10 Rajah 5 menunjukkan haiwan X Rajah 5 Antara rantai makanan berikut, yang manakah menunjukkan kedudukan haiwan X dengan betul? A Tumbuhan X Rama-rama Helang Ular B Tumbuhan Rama-rama X Helang Ular C Tumbuhan Rama-rama Helang X Ular D Tumbuhan Rama-rama X Ular Helang Haiwan X
BiSa 2018 16 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 11 Rajah 6 menunjukkan rantai makanan di suatu habitat. Rajah 6 Apakah kesan kepada kuda belang dan singa jika sekumpulan lembu yang banyak datang ke habitat itu? A Kuda belang bertambah, singa bertambah B Kuda belang berkurang, singa berkurang C Kuda belang berkurang, singa bertambah D Kuda belang bertambah, singa berkurang 12 Rajah 7 menunjukkan satu siratan makanan. Rajah 7 Antara penyataan berikut, yang manakah benar tentang siratan makanan itu? A Itik ialah omnivor B Jika tikus mati, jumlah helang berkurangan C Itik dan ular adalah karnivor D Terdapat lima rantai makanan dalam siratan makanan tersebut
BiSa 2018 17 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 13 Maklumat di bawah menunjukkan ciri-ciri biji benih yang dipencarkan melalui mekanisma letupan.. Antara yang berikut, buah yang manakah memancarkan biji benih dengan cara yang sama? A Durian B Semarak C Gajus D Rambutan 14 Rajah 8 menunjukkan tiga jenis tumbuhan P , Q dan R Rajah 8 Mengapakah tumbuhan di atas tidak dimakan oleh haiwan? 15 Rajah 9 menunjukkan sejenis haiwan Rajah 9 Bagaimanakah haiwan tersebut mengurangkan kehilangan haba daripada badan apabila cuaca terlampau sejuk? A Mempunyai bulu yang tebal B Mempunyai kulit yang tebal C Mempunyai lapisan lemak yang tebal D Bermigrasi ke tempat lain A B C D P Q R Berduri tajam Bergetah Berbau busuk Berbau busuk Bergetah Berduri tajam Berduri tajam Bergetah Berbau busuk Berbau busuk Berduri Bergetah - Buah kering dan merekah - Biji benih meletup
BiSa 2018 18 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 16 Antara mikroorganisma berikut, yang manakah menyebabkan roti menjadi busuk? A B C D 17 Antara yang berikut, yang manakah merupakan interaksi parasitisme? A Burung gembala dengan kerbau B Kucing dengan sengkenit C Ikan jerung dengan ikan keli D Buran dengan umang-umang 18 Rajah 10 menunjukkan satu penyiasatan. Rajah 10 Apakah inferens yang boleh dibuat jika didapati belalang itu mati selepas beberapa jam? A Belalang kekurangan makanan B Belalang kekurangan air C Belalang kekurangan udara D Belalang kekurangan cahaya matahari 19 Antara berikut, yang manakah interaksi intraspesies? A B. C. D.
BiSa 2018 19 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 20 Rajah 11 menunjukkan beberapa jenis haiwan. Rajah 11 Antara yang berikut, yang manakah merupakan spesies terancam? A P dan Q B P dan R C Q dan S D R dan S
BiSa 2018 20 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH Kertas 2 Arahan: Jawab kesemua soalan berikut. 1 Rajah 1 menunjukkan keadaan katak dalam dua habitat yang berbeza. Rajah 1 a) Jelaskan mengapa katak boleh hidup dalam habitat yang berbeza seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ b) Nyatakan pada habitat yang manakah katak bernafas menggunakan: i) Peparu:__________________________________________________________ ii) Kulit lembap:_____________________________________________________ c). Katak bertelur di dalam air dan anaknya yang menetas daripada telur tersebut dikenali sebagai berudu Adakah berudu mempunyai organ yang sama seperti katak? Ya Tidak Jelaskan jawapan kamu. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ air darat
BiSa 2018 21 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 2 Rajah 2.1 menunjukkan satu tumbuhan hijau. Rajah 2.1 a) Namakan proses tumbuhan hijau membuat makanannya sendiri. ________________________________________________________________ b) Nyatakan keperluan dan hasil bagi proses yang dinyatakan di 2(a). i). Keperluan:______________________________________________________ ii). Hasil:_________________________________________________________ c) Rajah 2.2 menunjukkan sejenis benda hidup. Rajah 2.2 Adakah benda hidup ini boleh membuat makanannya sendiri melalui proses yang dinyatakan di 2(a)? Ya Tidak Berikan alasan kamu. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________
BiSa 2018 22 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 3 Rajah 3 menunjukkan siratan makanan di sebuah sawah padi. a) Apakah yang dimaksudkan dengan siratan makanan? ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ b) Apakah yang akan berlaku pada populasi ulat beluncas dan ular jika bilangan katak bertambah? i) Populasi ulat beluncas:_______________________________________ ii) Populasi ular:_______________________________________________ c) (i) Nyatakan peranan pokok padi dalam siratan makanan ini. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ (ii) Apakah yang akan berlaku kepada hidupan lain dalam siratan makanan ini jika semua pokok padi musnah? ________________________________________________________________ ________________________________________________________________
BiSa 2018 23 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 4 Rajah 4.1 menunjukkan dua jenis mikroorganisma. Rajah 4.1 a) Mikroorganisma ini tidak boleh dilihat melalui mata kasar. Nyatakan satu alat yang boleh digunakan untuk memerhati mikroorganisma ini dengan jelas. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ b) Nyatakan mikroorganisma yang paling seni. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ c) Rajah 4.2 menunjukkan dua jenis makanan Rajah 4.2 i) Namakan mikroorganisma yang digunakan dalam pembuatan makanan di atas? ________________________________________________________________ ii) Berdasarkan jawapan di 4 (c)(i), apakah kepentingan mikroorganisma tersebut dalam pembuatan makanan di atas? ________________________________________________________________ iii) Tindakan mikroorganisma boleh menyebabkan kerosakan makanan. Nyatakan 2 kaedah yang boleh digunakan untuk mengatasi masalah tersebut. i)___________________________ ii)___________________________
BiSa 2018 24 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 5 Rajah 5.1 menunjukkan empat jenis haiwan. Rajah 5.1 a) Kelaskan haiwan pada Rajah 5.1 dengan betul. Lengkapkan jadual 1 di bawah. Cara hidup haiwan Haiwan-haiwan Bersendirian Berkumpulan Jadual 1 b) Rajah 5.2 menunjukkan aktiviti haiwan yang hidup berkumpulan. Rajah 5.2 Berikan kelebihan hidup berkumpulan? ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ c) Sekumpulan panda gergasi memerlukan makanan hampir 30kg pucuk buluh sehari Berdasarkan maklumat di atas, adakah panda boleh hidup secara berkumpulan? Ya Tidak Berikan alasan kamu. _______________________________________________________________ ________________________________________________________________
BiSa 2018 25 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH SET 3 Kertas 1 1 Objek yang manakah tidak dapat ditarik oleh magnet? A Klip kertas B Pembaris besi C Pin baju D Getah pemadam 2 Magnet ialah sejenis ______________ yang juga dikenali dengan nama besi berani. A Logam B Besi C Plastik D Aluminium 3 Nyatakan alat pengukuran bagi mengukur panjang meja bilik sains dengan tepat? A Depa B Pensil C Pita pengukur D Benang dan pembaris 4 Apabila dua kutub magnet yang sama didekatkan, magnet tersebut akan _______________ antara satu sama lain. A Menolak B Menarik C Tiada perubahan D Rosak 5 Apabila dua kutub magnet yang berlainan didekatkan, magnet tersebut akan _______________ antara satu sama lain. A Menolak B Menarik C Tiada perubahan D Rosak 6 Aiman ingin mengukur luas sehelai daun, cara atau alat yang manakah yang paling sesuai digunakan? A Mengunakan rumus luas B Pembaris dan pita pengukur C Pensil dan benang D Kertas graf dan pensil
BiSa 2018 26 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 7 Antara yang berikut, manakah alat yang salah jika murid ingin mengukur isipadu air sirap? A Selinder penyukat B Kelalang kon C Bikar D Gelas 8 Antara yang berikut, objek yang manakah mempunyai luas paling kecil? A Meja murid B Setem C Buku latihan D Buku teks 9 Antara yang berikut yang manakah bukan bentuk magnet? A Bar B Cincin C Ladam D Bentuk P 10 Antara yang berikut yang manakah bukan kegunaan magnet dalam kehidupan harian kita? A Memudahkan pemakai melekatkan tanda nama pada baju B Pelekat penutup beg tangan C Membolehkan pintu sejuk tidak tertutup rapat D Mengelakkan buah catur terjatuh daripada papan jatuh 11 Antara yang berikut yang manakah salah unit pengukuran piawai bagi jisim? A Kilogram B Miligram C Milimeter D Gram 12 Bahan magnet bermaksud……… A Bahan yang tertarik pada magnet B Bahan yang mempunyai ciri-ciri magnet C Bahan yang dapat dijadikan magnet D Bahan yang dapat menarik objek logam
BiSa 2018 27 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 13 Manakah antara benda berikut boleh ditarik magnet? A Guli B Tisu C Kepingan aluminium D Syiling 1 sen 14 Magnet harus diletakkan di antara _____________ bila tidak digunakan A Kotak plastik B Kepingan besi C Kepingan kertas tebal D Lapisan kain 15 Tempat penyimpanan magnet diperbuat daripada A Logam B Aluminium C Plastik D Tembaga 16 Berapakah bilangan kutub yang ada pada magnet A 1 B 2 C 3 D 4 17 Nyatakan rumus bagi mengira isipadu sebuah buku teks sekolah? A Panjang X Lebar B Lebar X Tinggi C Panjang X Lebar X Tinggi D Panjang X Lebar X Sisi 18 Amni mendekatkan magnet kepada klip kertas. Apakah yang akan berlaku? A Klip kertas ditarik menjadi magnet B Klip kertas tidak ditarik oleh magnet C Klip kertas ditarik oleh magnet D Klip kertas ditolak jauh
BiSa 2018 28 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 19 Apakah kegunaan jarum bermagnet pada kompas? A Untuk menunjuk masa B Untuk menunjuk arah utara C Sebagai pelekat kompas D Untuk menunjuk arah selatan 20 Antara berikut alat yang manakah tidak menggunakan magnet untuk berfungsi. A Kotak pensel bermagnet B Sarung telefon pintar C Kompas D Skru 21 Awatif mendapati paku yang disimpan di dalam bekas telah bercampur dengan pasir. Apakah kaedah yang sesuai boleh digunakannya untuk mengasingkan campuran tersebut? Rajah 1 A Menggunakan air B Menggunakan sudu C Menggunakan penapis D Menggunakan magnet 22 Rajah 2 dibawah menunjukkan campuran batu dan klip kertas. Rajah 2 Magnet merupakan alat yang boleh digunakan untuk mengasingkan campuran di atas kerana A Batu bahan logam B Batu tidak melarut dalam air C Batu boleh ditarik oleh magnet D Batu tidak boleh ditarik oleh magnet
BiSa 2018 29 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH Kertas 2 1. Namakan magnet berikut dengan betul. a. c. b. d. ( 4 markah)
BiSa 2018 30 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 2. Jadual 1 di bawah menunjukkan objek yang boleh ditarik oleh magnet dan objek yang tidak boleh ditarik oleh magnet. Jadual 1 a. Nyatakan objek dalam kumpulan manakah yang boleh ditarik oleh magnet? [1 markah] b. Mengapakah objek di dalam kumpulan yang dinyatakan di (a) boleh ditarik oleh magnet? [1 markah] c. Tandakan ( / ) pada kotak dibawah. Ya Tidak [1 markah] d. Berikan definisi secara operasi bahan bukan magnet. ______________________________________________________________________ [1 markah] Objek yang diperbuat daripada plastik, kayu, kaca dan kertas adalah bahan bukan magnet.
BiSa 2018 31 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 3. Rajah 2 di bawah menunjukkan sejenis magnet. Rajah 2 a. Namakan magnet dalam Rajah 2 di atas. ______________________________________________________________________ [1 markah] b. Magnet mempunyai dua kutub. Nyatakan kutub tersebut. i.____________________________ ii.___________________________ [2 markah] 4. Rajah 3 menunjukkan dua jenis objek. W X Rajah 3 a. Objek yang manakah memberi manfaat ketika memasuki terowong usang? ______________________________________________________________________ (1 markah) b. Jelaskan jawapan kamu di 4 (a). ______________________________________________________________________ (1 markah c. Nyatakan dua sumber cahaya selain daripada objek di rajah 3. ______________________________________________________________________ (2 markah)
BiSa 2018 32 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 5. Rajah di bawah menunjukkan sebuah permainan wayang kulit a. Bagaimanakah bayang-bayang wayang kulit boleh terhasil? ______________________________________________________________________ (1 markah) b. Apakah sumber cahaya yang menghasilkan bayang-bayang pada layar wayang kulit tersebut? _____________________________________________________________________ (1 markah)
BiSa 2018 33 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 6. Rajah menunjukkan sebuah gua di negeri Sarawak. a. Pada pendapat kamu, apakah sumber cahaya yang menyebabkan gua tersebut kelihatan lebih cerah? _____________________________________________________________________ (1 markah) b. Ramalkan apa yang akan berlaku sekiranya lubang ditutup. Jelaskan jawapan kamu. _____________________________________________________________________ (1 markah) 7. Rajah menunjukkan Bulan dan Matahari a. Berdasarkan rajah di atas, apakah perbezaan antara Bulan dan MataharI? ____________________________________________________________________ (1 markah) b. Jelaskan jawapan kamu di 7 (a) _____________________________________________________________________ (1 markah)
BiSa 2018 34 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 8. Rajah menunjukkan lampu suluh, objek dan skrin putih a. Lakarkan bayang-bayang yang terhasil pada skrin putih? (1 markah) b. Lakarkan bayang-bayang jika objek di 8 (a) digantikan dengan objek kaca? (1 markah)
BiSa 2018 35 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH SET 4 Kertas 1 1. Antara berikut, yang manakah adalah ukuran piawai bagi panjang? A Meter B Kaki C Hasta D Jengkal 2. Rajah 1 menunjukkan aktiviti menganggarkan panjang sebuah kotak pensil. Rajah 1 Berapakah panjang kotak pensil tersebut? A 4 pemadam B 5 pemadam C 6 pemadam D 7 pemadam 3. Jadual 1 menunjukkan panjang dan lebar 3 buah buku. Buku Panjang (cm) Lebar (cm) P 9 8 Q 10 7 R 12 6 Jadual 1 Antara berikut, yang manakah benar? A Buku P mempunyai luas yang lebih besar daripada buku R. B Buku Q mempunyai luas yang lebih besar daripada buku P. C Buku P dan R mempunyai keluasan yang sama. D Buku R mempunyai luas yang paling besar. 4 Jadual 2 menunjukkan isipadu air dalam sebuah silinder penyukat sebelum dan selepas seketul batu dimasukkan ke dalamnya. Isipadu awal (m Isipadu akhir (m 30 62 Jadual 2 Berapakah isipadu batu tersebut? A 12 B 15 C 22 D 32
BiSa 2018 36 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 5 Rajah 2 menunjukkan kubus X dan kubus Y. Berapakah jumlah kubus X yang diperlukan untuk mengisi ruang kubus Y? Rajah 2 A 15 B 75 C 25 D 125 6 Rajah 3 menunjukkan beberapa buah kotak berlainan saiz. Rajah 3 Antara yang berikut, yang manakah tidak benar? A Kotak J lebih besar daripada kotak K dan L. B Kotak K adalah yang paling kecil C Kotak L lebih besar daripada kotak J dan K D Kotak J adalah yang paling besar 7 Rajah 4 menunjukkan ukuran panjang sebatang kapur dan magnet. Rajah 4 Antara berikut, yang manakah tidak benar? A Panjang kapur ialah 6 cm. B Panjang magnet ialah 8 cm. C kapur ialah 2 cm lebih pendek daripada magnet. D Magnet ialah 4 cm lebih panjang daripada kapur. magnet Kotak J Kotak K 4 cm Kotak L 4 cm 2 cm 4 cm 2 cm 3 cm 3 cm 3 cm 3 cm
BiSa 2018 37 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 8 Maklumat berikut menunjukkan perbandingan ketinggian tiga orang murid. Antara carta palang berikut, yang manakah mewakili ketinggian mereka? 9 Apakah kepentingan menggunakan alat piawai dalam pengukuran? A Supaya ukuran yang tepat dapat diperolehi B Penggunaan alat piawai dapat menjimatkan kos C Supaya bacaan pada alat piawai tidak perlu diambil berulang kali D Supaya pengguna tahu kaedah yang betul untuk mendapatkan bacaan Ali lebih tinggi daripada Raju. Lee lebih tinggi daripada Ali.
BiSa 2018 38 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 10 Rajah 5 menunjukkan bacaan alat penimbang bagi jumlah jisim dua tin susu, W dan X. Rajah 5 Jika tin susu X digantikan dengan tin susu berjisim 750g, berapakah jumlah berat, dalam g, kedua-dua tin susu itu? 11 Antara yang berikut, yang manakah digunakan untuk mengukur masa pada zaman dahulu? A B C D 12 Apakah yang boleh diwakili oleh X? A Bahan api B Cahaya matahari C Angin D Bateri Tumbuhan memerlukan X untuk membuat makanan
BiSa 2018 39 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 13 Antara faktor berikut, yang manakah mempengaruhi bentuk bayang-bayang yang terbentuk di atas skrin? W Saiz objek X Warna objek Y Kedudukan objek Z Kedudukan lampu suluh A W dan X B W dan Z C X dan Y D Y dan Z 14 Rajah 6 menunjukkan rajah litar. Rajah 6 Antara yang berikut, yang manakah adalah benar mengenai rajah litar di atas? P Mentol L menyala Q Mentol M tidak menyala R Mentol N menyala S Mentol O tidal menyala A P dan Q B P dan S C Q dan R D R dan S
BiSa 2018 40 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 15 Rajah 7 menunjukkan dua orang kanak-kanak sedang bermain badminton. Rajah 7 Apakah perubahan tenaga yang terlibat dalam aktiviti tersebut? A tenaga kimia tenaga elektrik B tenaga haba tenaga bunyi C tenaga suria tenaga haba D tenaga kimia tenaga kinetik 16 Antara objek berikut, yang manakah tidak membenarkan cahaya bergerak melaluinya? A Botol palstik B Tingkap kaca C Helaian Transparensi D Kadbad 17 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang suhu? A Suhu merupakan satu bentuk tenaga B Suhu bahan menurun apabila bahan itu menerima haba C Suhu bahan boleh diukur dengan menggunakan neraca mampatan D Suhu merupakan ukuran darjah kepanasan atau kesejukan suatu bahan 18 Rajah 8 menunjukkan keadaan kabel yang tegang. Rajah 8 Ramalkan masa berdasarkan keadaan kabel yang ditunjukkan di atas. A 12.00 tengah hari B 8.00 pagi C 1.00 pagi D 5.00 petang
BiSa 2018 41 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 19 Rajah 9 menunjukkan seorang penjaga gol menangkap bola yang ditendang ke arahnya. Rajah 9 Antara aktiviti berikut, yang manakah menunjukkan kesan daya yang sama seperti aktiviti di atas? P Aniq menahan guli kaca yang bergolek ke arahnya. Q Syafiq menekan seketul plastisin dengan tapak tangan R Asyraf menghentikan gasing yang sedang berpusing S Luqman memukul bola pingpong ke arah lawan. A P dan R B P dan S C Q dan R D Q dan S 20 Jadual 3 menunjukkan jarak larian empat orang murid. Murid Aimi Lya Ameera Deena Masa (minit) 2 2 2 2 Jarak larian (meter) 200 195 200 190 Jadual 3 Pilih pernyataan yang betul berdasarkan maklumat yang diberi dalam Jadual 3. P Lya berlari lebih laju daripada Aimi Q Aimi dan Ameera mempunyai kelajuan yang sama R Deena berlari lebih perlahan daripada Ameera S Ameera berlari lebih laju daripada Aimi A P dan Q B P dan R C Q dan R D R dan S
BiSa 2018 42 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH KERTAS 2 1 Adam mempunyai sebuah kotak berbentuk kuboid. (a) Apakah rumus yang boleh digunakan untuk mengira isi padu kotak tersebut? _____________________________________________________________ (b) (i) Rajah 1 menunjukkan sebuah kotak dan sebiji dadu. Rajah 1 Kira isi padu dadu tersebut. ________________________________________________________________ (ii) Berapakah bilangan dadu yang boleh diisi ke dalam kotak itu? ________________________________________________________________ (c) Seorang pembeli surat khabar lama membeli surat khabar dari penjual A dan Penjual B dengan jumlah yang sama. Surat khabar dari penjual A diukur dengan jengkal seorang lelaki dewasa manakala surat khabar dari penjual B diukur dengan jengkal seorang kanak-kanak. (i) Ramalkan harga yang dibayar kepada penjual A berbanding penjual B. Tandakan ( √ ) pada jawapan yang betul. Kurang daripada penjual B Sama Lebih daripada penjual B (ii) Apakah yang perlu dilakukan oleh pembeli surat khabar lama untuk memberikan ukuran yang tepat dan seragam. __________________________________________________________ __________________________________________________________
BiSa 2018 43 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 2 Eikhwan mempunyai sebiji guli. Dia ingin mengukur isipadu guli tersebut. (a) Apakah kaedah yang sesuai digunakan oleh Eikhwan untuk mengukur isi padu gulinya? ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ (b) (i) Rajah 2.1 menunjukkan bacaan isipadu guli Eikhwan. Rajah 2.1 Nyatakan isipadu guli tersebut. _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ (ii) Berapakah bacaan isipadu air di dalam silinder penyukat jika dua biji lagi guli yang sama dimasukkan? _________________________________________________________________ (c) Eikhwan menjalankan satu lagi eksperimen. Dia telah memasukkan cecair ke dalam silinder penyukat dan mengambil bacaan cecair tersebut. (i) Tandakan (√) pada kedudukan mata yang betul dalam Rajah 2.2. Rajah 2.2 (ii) Berapakah bacaan isi padu cecair di dalam silinder penyukat tersebut? ________________________________________________________
BiSa 2018 44 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 3 Rajah 3.1 menunjukkan satu penyiasatan yang dijalankan oleh sekumpulan murid. Litar M Litar N Rajah 3.1 (a) Berdasarkan penyiasatan di atas, tuliskan satu pemerhatian tentang kecerahan mentol dalam Jadual 1. Litar Kecerahan mentol M …………………………….. N …………………………….. Jadual 1 (b) Berikan satu inferens untuk jawapan kamu di 3 (a). ___________________________________________________________ ___________________________________________________________
BiSa 2018 45 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH (c) Rajah 3.2 menunjukkan litar Q yang dibina oleh Adilah. Apabila suis ditutup, didapati mentol tidak menyala. Rajah 3.2 (i) Mengapakah mentol di dalam litar Q tidak menyala? _______________________________________________________ _______________________________________________________ (ii) Rajah 3.3 menunjukkan satu keratan akhbar berkaitan dengan berita kebakaran. Rajah 5.3 Rajah 3.3 Satu punca berlakunya kebakaran di rumah adalah akibat litar pintas elektrik. Nyatakan punca berlakunya litar pintas tersebut. ________________________________________________________ ________________________________________________________ BUKIT MERTAJAM,8 Julai – Sebanyak 300 buah rumah hangus dijilat api pada kejadian kebakaran petang semalam. Menurut laporan awal pihak bomba , kejadian berpunca daripada litar pintas.
BiSa 2018 46 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH 4 (a) Seorang murid membuat pemerhatian terhadap keadaan kabel elektrik pada waktu yang berbeza seperti Rajah 4. 10.00 p.m. 1.00 p.m. Rajah 5 (i) Apakah proses yang berlaku pada kabel elektrik dari waktu 10.00 pm ke 1.00 pm? __________________________________________________________ (ii) Mengapakah proses di 4(a)(i) berlaku? ___________________________________________________________ ___________________________________________________________ (b) Maklumat 1 menunjukkan satu catatan hasil penyiasatan tentang pemanasan 500 ml air. Maklumat 1 (i) Berdasarkan maklumat 1, bina satu jadual. Suhu air pada masa 0 minit adalah 30° C Suhu air pada masa 3 minit adalah 65° C Suhu air pada masa 6 minit adalah 100° C Suhu air pada masa 9 minit adalah 100° C
BiSa 2018 47 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH Maklumat Pembolehubah Isipadu air Pembolehubah dimalarkan Pembolehubah dimanipulasi Pembolehubah bergerakbalas (ii) Padankan maklumat berikut dengan pemboleh ubah yang betul dalam penyiasatan itu. 5 Rajah 5 menunjukkan jarak yang dilalui oleh sebuah kereta mainan selepas ditolak pada tiga permukaan yang berlainan. Rajah 5 (a) Nyatakan arah geseran berbanding dengan arah gerakan kereta mainan. ______________________________________________________________
BiSa 2018 48 | PEJABAT PENDIDIKAN DAERAH SEBERANG PERAI TENGAH (b) Nyatakan pemboleh ubah yang terlibat dalam penyiasatan ini. (i) Pemboleh ubah dimanipulasi : _________________________________ (ii) Pemboleh ubah bergerak balas : _______________________________ __________________________________________________________ (c) Mengapakah kereta mainan melalui jarak yang paling singkat pada permukaan kertas pasir? ________________________________________________________________ (d) Apakah faktor yang mempengaruhi geseran ? Tandakan ( √ ) pada jawapan yang betul. Saiz objek Berat objek Warna objek Jenis permukaan