(ii) Bekalan oksigen lilin P terhad kerana ruang Concave mirror often being used as a car side mirrors.
udara di dalam balang gas itu adalah kecil. The image on the mirror will be seen nearer
The oxygen supply of candle P is limited because the 3. Jawapan murid / Student’s answer
air space in the gas container is small.
D 1. Kanta pembesar. Kanta pembesar boleh digunakan
(c) Untuk mengurangkan gas karbon dioksida di dalam untuk melihat objek yang kecil.
udara ialah elakkan pembakaran sampah secara Magnifying glass. It can be used to view a small objects.
terbuka. Pokok hijau juga perlu ditanam dengan lebih
banyak untuk mengurangkan kandungan karbon 2. Segala benda yang kecil akan susah ditemui atau
dioksida di udara. Hal ini kerana, tumbuhan hijau dibaca / Every small objects will be hard to be detected or
memerlukan karbon dioksida untuk melakukan proses read
fotosintesis dan kandungan karbon dioksida di udara
boleh dikurangkan. / Step that can be taken to reduce the E 1. Ciri-ciri imej yang boleh dilihat ialah tegak dan sama
carbon dioxide gas in the air is by preventing the open saiz. Periskop berfungsi dengan menggunakan prinsip
pantulan cahaya oleh cermin satah. Apabila cahaya
burning of rubbish. Planting more green plants also can masuk dan menyentuh semua satah pertama, cahaya
akan dipantulkan pada satah kedua dan membenar-
decrease carbon dioxide gas in the air. This is because kan pemerhati untuk melihat pandangan yang
terhalang.
green plants need carbon dioxide to undergo photo- The characteristic of an image that can be seen are upright
synthesis process and carbon dioxide content in the air and same size. Periscope is functioning by using a principle
can be reduced. of light reflection by a plane mirror. When a light enter and
strike the first plane mirror, the light will be reflected to a
BAB 8 second plane mirror to see the blocked view.

PRAKTIS DSKP 2. Cermin C kerana ia ialah cermin cembung. Ia
mempunyai ciri yang dapat mengecilkan imej. Oleh
8.1 itu, cermin cembung sesuai digunakan di kawasan
selekoh. / Mirror C because it is a convex mirror. It has the
A 1. Imej sahih ialah imej yang terbentuk pada skrin, characteristic to make the image turn smaller. Thus, it is
manakala imej maya ialah imej yang tidak dapat suitable to be used at the corner path.
terbentuk pada skrin.
Real image is an image that is formed on the screen, while 8.2
virtual image is an image that cannot be formed on the
screen. A 1. (a) Cahaya bergerak lurus
Light travels in a straight line
2. (a) Tidak, imej yang dibentuk oleh cermin satah ialah
imej maya (b) Cahaya bergerak lebih laju dari bunyi
No, image formed by plane mirror is virtual Light travel faster than a sound

(b) Imej maya, tegak, sama saiz (c) Cahaya boleh dipantulkan / Light can be reflected
Virtual image, upright, same size (d) Cahaya boleh dibiaskan / Light can be refracted
SAMPLE (e) Cahaya boleh disebarkan / Light can be dispersed
B 1. (a) Ia juga akan bergerak ke arah cermin 2. Bayang-bayang akan terbentuk / Shadows are formed

It will move towards the mirror too 8.3

(b) Ya / Yes A 1. Tegak, songsang sisi, sama saiz dengan objek,
maya, jarak objek sama dengan jarak imej
(c) Maya, tegak, sama saiz dengan objek, jarak Upright, laterally inverted, same size as object, virtual,
distance of an object equal with distance of an image
antara imej dan cermin sama dengan jarak antara
2. Ya. Kerana ciri-ciri bagi imej cermin satah ialah imej
objek dan cermin dan objek mempunyai saiz yang sama
Yes. Because the image characteristic for a plane mirror is
Virtual, upright, same size as the object, the distance image and object are same in size

between the image and the mirror is the same as the

distance between the object and the mirror

2. Imej yang terbentuk lebih besar

The image formed is bigger

3. Imej yang terbentuk lebih kecil

The image formed is smaller

4. B 1. Mengikut hukum pantulan, sudut tuju, i adalah sama

Cermin satah Kedudukan imej dengan sudut pantulan, r
Plane mirror Image location

Based on the law of reflection, angle of incident, i is same

with the angle of reflection, r

2. Garis normal

Sinar tuju Normal line Sinar pantulan

Kertas graf Incident ray Reflection ray
Graph paper

C 1. Kerana imej yang kelihatan pada cermin lebih besar ir
dan dekat / Because the image that is formed on the
mirror is bigger and nearer Cermin satah / Plane mirror

2. Cermin cekung juga sering digunakan sebagai cermin
kereta. Imej pada cermin tersebut akan kelihatan
lebih dekat

136

C 1. Cermin sisi kereta membenarkan pemandu untuk 8.5
memerhati kawasan titik buta di belakang kereta tanpa
perlu memandang ke belakang. A 1. (a) Merah, jingga, kuning, hijau, biru, indigo, ungu
Rear view mirror enables a driver to check on the blind Red, orange, yellow, green, blue, indigo, violet

spot areas of the area of the vehicles without having to turn (b) Merah / Red
(c) Ungu. Kerana warna ungu mempunyai kelajuan
his head.
paling rendah.
2. Jawapan murid / Student’s answer Violet. Because violet colour has slowest speed.
(d) Pelangi terbentuk apabila sinar matahari
8.4 mengenai titisan air hujan di langit, maka cahaya
putih akan dibiaskan dan disebarkan kepada
A 1. Pembiasan cahaya berlaku apabila kelajuan cahaya tujuh warna yang berlainan.
berubah apabila ia bergerak dari satu medium ke Rainbow is formed when sunlight hit touch
medium yang lain yang mempunyai ketumpatan yang the rain droplets in the sky, thus the white light will be
berbeza refracted and dispersed into seven different colours.
Refraction of light occur when the speed of light changes (e) putih / white

as it passes from a medium to another of different density B 1. (a) Pembentukan pelangi
Formation of rainbow
2. (a) Disebabkan oleh pembiasan cahaya
Because of refraction of light (b) Kerana cahaya merah mempunyai kelajuan
paling tinggi.
(b) Binokular, teleskop, mikroskop Because red light has the highest speed.
Binocular, telescope, microscope
(c) Cahaya yang berlainan warna bergerak pada
(c) kelajuan yang berbeza. Semasa bergerak dari
satu medium tertentu ke dalam medium yang
Mata lebih tumpat, cahaya itu dibiaskan pada sudut-
pemerhati sudut yang berlainan. / Light of different colours
Observer eye travel at different speeds. As they move from a certain
medium into a denser medium, they are refracted at
Kedalaman Kedalaman different angles.
yang dilihat sebenar
Visible depth Real depth (d) penyebaran cahaya / dispersion of light
(e) Cahaya putih dapat diperhatikan pada skrin
B 1. (a) 3 SAMPLE
2. Apabila cahaya bergerak dari kawasan yang tumpat White light can be observed on the screen
ke kawasan yang kurang tumpat, kelajuan cahaya
akan bertambah. Jadi, cahaya akan terbias jauh dari 8.6
kawasan normal. / When light travels from a denser
medium to a low dense medium, the speed of light will A 1. Penyerakan cahaya berlaku apabila cahaya
increase. So, light is refracted away from the normal. matahari menembusi atmosfera, sinar cahaya
3. sudut tegak (90°) / right angle (90°) dihalang dan dipantulkan ke semua arah oleh zarah-
4. Ikan di dalam kolam kelihatan dekat dengan per- zarah halus dalam udara.
mukaan air. Hal ini terjadi kerana cahaya bergerak Scattering of light occur when sunlight penetrate the
dari medium yang tumpat ke medium yang kurang atmosphere, the ray light is blocked and reflected to all
tumpat. Jadi, cahaya akan bergerak dengan lebih laju direction by a particles in the air.
dan terbias jauh daripada garis normal.
A fish in the pond appears nearers to the surface of water. 2. Warna biru langit dan warna merah senja.
This is because light travels from a dense medium to a less The blue of the sky and the red of sunset.
dense medium. Thus, the speed of light will increase and
light will be refracted away from the normal line. 3. (a) Supaya terdapat zarah susu yang terampai
dalam air itu. / So that there will be a suspended milk
C 1. particles in the water.

Kedudukan nyata Kolam (b) Kerana cahaya biru diserakkan dengan lebih
Apparent position Pond banyak daripada cahaya warna lain dalam air
bersusu. / Because the blue light is scattered more
Kedudukan sebenar than lights of other colours in the milky water.
Actual position
20 sen / 20 cents (c) Tidak, kerana larutan gula tidak akan mempunyai
sebarang zarah terampai di dalamnya.
2. Hal ini kerana cahaya bergerak daripada medium No, because sugar solution will not have any
kurang tumpat ke medium yang lebih tumpat. Jadi suspended particles in it.
kelajuan cahaya akan berkurang dan cahaya akan
terbias mendekati garis normal. Maka, Raj akan 8.7
melihat adiknya berada jauh dari kedudukan asalnya.
This is because light travels from a less dense medium to a A 1. Warna primer ialah warna yang tidak dapat diperoleh
melalui pencampuran warna-warna lain.
denser medium. Thus, the speed of light will be decreases Primary colour is a colour that cannot be obtained by the
addition of other colours.
and the light will be refracted toward normal line. Hence,
2. Merah, hijau, biru / Red, green, blue
Raj will see his brother quite far away from the actual 3. Warna sekunder ialah warna yang dihasilkan apabila

position. dua atau lebih warna primer ditambah
Secondary colour is a colour that is produced when two or
3. Jawapan murid / Student’s answer more primary colours are added together

137

4. (a) (i) Kuning / Yellow PRAKTIS PraPT3 8 4. A 5. A
(ii) Magenta / Magenta
(iii) Sian / Cyan Bahagian A
(b) 1. B 2. A 3. B

Merah Bahagian B
Red 1. (a) (ii) Cekung / Concave
(iii) Cembung / Convex
Kuning Magenta (b) (i) Magenta / Magenta
Yellow Magenta (ii) Sian / Cyan

Putih Bahagian C
White 1. (a) (i) Bayang-bayang akan terbentuk. Imej berbentuk

Hijau Sian Biru akan terjadi.
Green Cyan Blue

The shadow is formed. Image with a shape of is

5. Penambahan warna ialah pencampuran warna yang formed.
berlainan untuk membentuk warna yang lain
(ii) Cahaya bergerak lurus / Light travels in straight line
The addition of colours is the mixing of different colours to
form a different colours (b) 40°

6. Kerana campuran ketiga-tiga warna sekunder (c) Kemalangan jalan raya boleh dikurangkan
mempunyai ketiga-tiga warna primer
dengan memasang cermin cembung jalan di
Because the addition of three secondary colour have all
three primary colours selekoh jalan. Cermin itu menggunakan aplikasi

pantulan cahaya untuk membantu pemandu

melihat kawasan titik buta atau kawasan selekoh.

Accident can be reduced by adding road convex

B 1. penolakan cahaya / subtraction of light mirror at the corner of the road. The mirror uses the
2. (a) Objek putih kelihatan putih kerana ia memantulkan
application of reflection to help road users see blind coners
semua warna dalam cahaya putih. Semua warna SAMPLE
tersebut bertindih untuk menghasilkan cahaya or round a bend.
putih semula.
White object appear as white because it reflect all BAB 9
colours in a white light. Every colours will overlap
PRAKTIS DSKP
and formed a white light again.
9.1
(b) Objek hitam akan kelihatan hitam kerana semua
warna dalam cahaya putih diserap olehnya. Tiada A 1. hidrosfera, atmosfera, geosfera dan biosfera
cahaya yang dipantulkan oleh objek tersebut, hydrosphere, atmosphere, geosphere and biosphere
maka objek kelihatan hitam. 2. eksosfera, termosfera, mesosfera, stratosfera,

Black object appear as black because every colour in a troposfera. / exosphere, thermosphere, mesosphere,
white light will be absorbed by it. There is none of the stratosphere, troposphere
3. (a) 3 (b) 7 (c) 7
colour will be reflected, thus the object will appear as (d) 3
4. Zon gelap. Kerana zon ini amat dalam dan tiada
black. cahaya yang boleh menembusinya. Oleh itu, ikan
dalam zon ini mempunyai badan yang berkilau dalam
C 1. (a) (i) Merah / Red gelap.
(ii) Hitam / Black Dark zone. This is because this zone is deep and no lights
(iii) Hitam / Black
(iv) Hijau / Green can penetrate at this area. Thus, the fish at the zone will
(v) Hitam / Black
(vi) Hijau / Green have a glowing body in a dark.
(vii) Hitam / Black
(viii) Biru / Blue B 1. P : Kerak bumi / Earth crust
(ix) Biru / Blue Q : Mantel / Mantle
(b) Penambahan cahaya ialah pencampuran R : Teras luar / Outer core
S : Teras dalam / Inner core
warna primer bagi membentuk warna sekunder.
Manakala penolakan cahaya berlaku apabila 2. Kerana suhu Bumi tidak terlalu panas atau sejuk
objek legap memantulkan cahaya yang sama
warna dengannya dan menyerap warna lain. berbanding dengan planet lain. Hal ini kerana Bumi
The addition of light is a mixture of primary colours to
berada tidak terlalu dekat dan tidak terlalu jauh dari
form the secondary colour. Meanwhile, the subtraction
Matahari. Selain itu, kewujudan air dan oksigen di
of light occur when opaque object reflect lights that Bumi juga menyebabkan Bumi sesuai untuk semua
hidupan.
have the same colour as itself and absorbed the other Because the temperature of the Earth is not too hot nor too
cold compared to the other planets. This is because the
colour. Earth is located quite far away from the Sun. Besides,
the existence of water and oxygen in the Earth also is the
reason why the Earth is suitable for every living things.
D 1. (a) Skrin berwarna pada televisyen berwarna 3. Jawapan murid / Student’s answer
Coloured screen on a coloured television
(b) Lampu berwarna di stadium
Coloured lamp in stadium
2. Jawapan murid / Student’s answer

138

9.2 SAMPLE 9.4

A 1. (a) (i) Terbentuk daripada proses penyejukan dan A 1. (a) Tsunami / Tsunami
pembekuan magma atau lava yang mengalir (b) Gempa bumi / Earthquake
keluar dari lapisan mantel (c) Tanah runtuh / Landslide
(d) Volkanisme / Volcanism
Formed from a cooling and freezing process of (e) Pemanasan global / Global warming
magma or lava that flow out of the mantle layer 2. Di kawasan perindustrian, pembebasan asid gas
seperti sulfur dioksida dan nitrogen dioksida berlaku
(ii) Mengandungi pelbagai bahan mineral
Contain various mineral substances dengan pesat. Bahan pencemar ini akan larut dalam
(b) (i) Terbentuk daripada mampatan bahan-bahan air hujan dan menghasilkan hujan asid. Cara untuk
mengawal masalah ini ialah dengan menggunakan
enapan yang dibawa oleh sungai, glasier dan sistem yang membersihkan udara dengan melarut-
angin / Formed from a compression of substance kan gas asid sebelum dilepaskan ke atmosfera.
sedimentation carried by river, glacier and wind In the industrial area, the release of gas such as sulphur
(ii) Terdiri daripada lapisan yang banyak kadang- dioxide and nitrogen dioxide occur rapidly. Air pollutant
kala berongga dan mengandungi fosil will dissolve in the rain to form acid rain. One way to
Made up of many coty layer and contain fossil overcome the problem is by using a system that clean
(c) (i) Terbentuk apabila batuan igneus atau batuan the air by dissolving the acid gases before they are
sedimen terdedah kepada tekanan dan suhu released into the atmosphere.
yang sangat tinggi 3. (a) Seismograf untuk mengesan gempa bumi
Formed when igneous rock or sediment rock are Seismograph to detect the earthquake
exposed to a higher pressure and temperature (b) Radar untuk mengesan tsunami
(ii) Lebih keras daripada batuan asal yang Radar to detect tsunami
membentukkannya 4. Jawapan murid / Student’s answer
Harder that the rocks that formed it
2. (a) Batuan igneus terbentuk apabila magma atau 9.5
lava dari letusan gunung berapi menyejuk apabila
sampai ke permukaan Q A 1. 4.5 bilion tahun / 4.5 billion years
Igneous rocks are formed when magma or lava from a 2. Daripada meteorit yang dijumpai
volcano eruption turn cold when it reach the surface By a meteorite that found
at Q 3. (a) Paleozoik / Paleozoic
(b) Kerana batuan igneus terbentuk daripada magma (b) Mesozoik / Mesozoic
yang disejukkan daripada suhu tinggi dan tidak (c) Senozoik / Senozoic
ada hidupan yang dapat hidup di dalamnya. 4. Era senozoik / Senozoic era
Maka, fosil tidak dapat dijumpai di dalam batuan 5. (a) Kapur / Kapur
igneus. (b) Jura / Jura
Because igneous rocks are formed from a magma that (c) Trias / Trias
had been cold from highest temperature and non of
a living things can live there. Thus, fossil cannot be B 1. Fosil merupakan bahan Bumi yang terbenam dan
found in igneous rocks. tertimbus seperti tumbuhan, haiwan dan serangga
untuk masa yang lama
9.3
Fossil is a burried Earth substance such as plant, animals
A 1. Proses eksogen ialah proses yang berlaku di and insects from long time ago
permukaan Bumi. Manakala, proses endogen ialah
proses yang berpunca daripada bahagian dalam 2. Tulang dinasour
Bumi. Dinasour bone
3. (a) 2 000 juta tahun lalu / 2 000 million years ago
Exogenous process is a process that occur in the Earth (b) Bakteria / Bacteria
surface. Meanwhile, the endogenous process is a proces (c) Rekod fosil memberikan maklumat tentang
that caused from the inside of the Earth.
spesies yang telah hilang dari Bumi
2. Kesan daripada proses endogen ialah membentuk Fossil record give a details on a species that had been
dan mengubah permukaan Bumi. Contohnya, aktiviti
magma dan proses pergerakan kerak Bumi. extinct from the Earth

The effect of the endogenous process are the formation and 9.6
changes in the Earth surfaces. The examples of endogenous
process are magma activities and the movement of Earth A 1. Air permukaan adalah air yang dijumpai di atas
crust. permukaan Bumi seperti air laut.

3. Menurut Teori Plat Tektonik, kerak Bumi dibahagikan Surface water is a water that can be found on the Earth
kepada beberapa keping plat. Proses pergerakan surface such as sea water.
kerak Bumi berlaku apabila plat-plat ini sentiasa
bergerak menyebabkan proses pertembungan dan 2. Sungai akan tercemar dan akan menyebabkan
pencapahan yang menghasilkan pelbagai bentuk hidupan sungai mati
muka Bumi serta hanyutan benua.
River will be polluted causing the death of a living
According to Tectonic Plate theory, Earth crust is divided organism in the river
into a few pieces of plat. The process of Earth crust
3. bahan buangan / waste substance
movement occur when these plate keeps moving causing 4. akuifer / acuifer
the colliding and divergence that produce various form of 5. Air bawah tanah amat kaya dengan bahan mineral
Earth surface and continental shift.
dan boleh digunakan dalam aplikasi kehidupan
4. Jawapan murid / Student’s answer seharian seperti minuman, memasak, mencuci dan
sebagainya

139

Groundwater is rich with a mineral and can be used in Langkah yang boleh diambil bagi mengatasi masalah
our daily lifes as a drinking water, cooking, washing and ini ialah dengan menguatkuasakan undang-undang.
others Denda wang tunai atau penjara harus dikenakan
kepada mereka yang melakukan pembalakan haram
6. Larut resap baja kimia dan racun serangga dalam secara berleluasa.
pertanian merupakan salah satu punca air bawah Human activities that cause the extinction of flora and
tanah tercemar
fauna is illegal logging. Step that can be taken to overcome
Chemical fertilizers and pesticides used in agriculture is
one of the reason for groundwater pollution the problem is by tightening the law enforcement. People

B 1. (a) Mineral logam / Metal mineral that do illegal logging should be fine with cash or
(i) Bijih timah / Tin ore
(ii) Emas / Gold imprisoned.
(b) Mineral bukan logam / Non-metal mineral
(i) Arang batu / Charcoal PRAKTIS PraPT3 9 4. A 5. B
(ii) Petroleum / Petroleum
(c) Mineral nadir / Inert mineral Bahagian A
(i) Skandium / Scandium 1. B 2. D 3. A
(ii) Yttrium / Yttrium
2. Kerana mineral nadir wujud bersama dengan Bahagian B
1. (a) (i) ✓
logam-logam nadir lain (iii) ✓
Because inert mineral exist together with the other inert (b) (i) PALSU / FALSE
(ii) BENAR / TRUE
metals (iii) BENAR / TRUE
3. Ia digunakan dalam komputer, televisyen dan DVD
It is used in a computer, television and DVD Bahagian C
1. (a) (i) Litosfera / Litosphere
C 1. Pembentukan arang batu bermula berjuta-juta tahun (ii) Proses olakan mantel. Suhu yang tinggi dalam
dahulu apabila tumbuhan mati secara semula jadi.
Selepas bertahun-tahun, sisa itu tertimbus di bawah bahagian mantel dan teras Bumi menghasilkan
lapisan lumpur. Di bawah tekanan dan haba yang arus-arus perolakan di lapisan astenosfera yang
tinggi, fosil bertukar dengan perlahan-lahan kepada berupaya menggerakkan kerak Bumi.
arang batu. / Formation of charcoal start a million year Mantle convection process. The high temperature in
ago when plant dies naturally. After a years, the waste Earth’s mantle and core produce convection currents
embedded in the layer of mud. Under high temperature and
heat, the fossil changes slowly to charcoal. in the astenosphere layer that able to move the Earth’s

2. Jawapan murid / Student’s answer crust.

D 1. Kerana air kolam itu dipanaskan oleh haba daripada (b) Di permukaan Bumi. Contohnya ialah luluhawa.
Bumi secara semula jadi. Proses ini lebih dikenali
sebagai proses hidroterma. On the surface of the Earth. The example is weathering.
(c) (i) Mineral bukan logam / Non-metal mineral
Because the water is heated naturally by the heat from the (ii) Sebagai bahan api / As a fuel
Earth. This process is known as a hydrothermal process. SAMPLE
PENTAKSIRAN PraPT3
2. Tenaga elektrik dapat dijimatkan kerana penggunaan
haba secara semula jadi. Selain itu, kolam air yang Bahagian A
dibina akan menjadi tempat rekreasi dan dapat
meningkatkan ekonomi negara. 1. C 2. D 3. D 4. B 5. C
8. A 9. B 10. A
Electrical energy can be reduced because the usage of heat 6. C 7. B 13. B 14. C 15. B
naturally. Besides, the hot spring water can be a place for 18. D 19. D 20. B
recreation and help to increase the economy in our country. 1 1. A 12. A

E 1. Pencemaran udara, pemanasan global, kesan rumah 16. D 17. B
hijau, kepupusan flora dan fauna serta lain-lain
Bahagian B
Air pollution, global warming, greenhouse effect, the 1. (a) (i) ✓
extinctions of flora and fauna and others (iv) ✓
(b) (i) Geosfera / Geosphere
2. Pembakaran terbuka secara berleluasa menyebab- (iii) Atmosfera / Atmosphere
kan penghasilan gas oksigen berkurang manakala 2. (a) (i) Sel epidermis / Epidermis cell
(ii) Sel palisad / Palisade cell
gas karbon dioksida di udara menjadi lebih tinggi. (b) (ii) ✓
Hal ini menyebabkan pemanasan global dan (iii) ✓
kandungan gas oksigen yang berkurangan juga akan 3. (a) (i) Serbuk kering / Dry foam
menyebabkan bekalan oksigen untuk pernafasan (ii) Karbon dioksida / Carbon dioxide
menjadi kurang. (b) (i) BENAR / TRUE
Open burning cause the content of oxygen in the air to (ii) PALSU / FALSE
decrease while the content of carbon dioxide increase. (iii) PALSU / FALSE
Global warming occur as a results of an open burning and (iv) BENAR / TRUE
amount of oxygen decrease will cause the oxygen supplies 4. (a) (i) Pemejalwapan / Sublimation
for breathing to decrease. (ii) Pendidihan / Penyejatan
3. Aktiviti manusia yang menyebabkan kepupusan flora Boiling / Evaporation
dan fauna ialah pembalakan secara berleluasa. (b) (i) Bentuk tetap / Fixed shape
(ii) Isi padu tetap / Fixed volume

140

5. (a) (i) PALSU / FALSE (iii) Sperma membawa maklumat genetik dalam
(ii) BENAR / TRUE nukleus. Nukleus sperma akan bercantum
(iii) BENAR / TRUE dengan nukleus ovum ketika persenyawaan.
(b) (i) Pengapungan / Floating
(ii) Menggunakan magnet / Used magnet Sperms carry genetic information in the nucleus.
Nucleus of the sperm will fuses with nucleus of the
Bahagian C
ovum during fertilisation.
6. (a) (i) Penyedut minuman itu kurang tumpat daripada
(b) (i) Ligasi / Ligation
air / The straw is less dense from water (ii) Alat kontraseptif dimasukkan ke dalam uterus

(ii) Meletakkan pemberat pada penyedut minuman untuk mengelakkan penempelan ovum yang
telah disenyawakan.
Put a weight on the straw The contraceptive device is inserted into the uterus
to avoid the implantation of fertilised ovum.
(b) Jisim per unit isi padu / Mass per unit volume
Jisim / Mass (iii) Mengelakkan hubungan seks ketika ovulasi
(c) (i) 0.24 g cm–3 = 50 cm3 Avoid sex during ovulation
10. (a) (i) Jenis pokok / Type of plant
Jisim / Mass = 0.24 g cm3 3 50 cm3 (ii) Kehadiran karbon dioksida
Presence of carbon dioxide
= 12 g (iii) Keadaan pokok / Condition of plant
(b) (i) Untuk menyerap karbon dioksida
(ii) Batu / Stone To absorb carbon dioxide
(ii) Larutan iodin tidak menunjukkan perubahan
(iii) Gabus terapung di atas permukaan minyak
warna / Iodine solution does not shows any colour
kerana minyak lebih tumpat daripada gabus. changes

The cork is floating on the surface of oil because the (iii) Tumbuhan tidak menjalani proses fotosintesis
disebabkan tiada karbon dioksida
oil is denser than the cork.
Plant do not undergo photosynthesis process due to
7. (a) (i) P : Mengembang / Dilate absence of carbon dioxide

Q : Mengecut / Constrict (c) Fotosintesis ialah proses di mana tumbuhan
membuat makanannya sendiri. Karbon dioksida,
(ii) Kulit / Otak / Otot rangka air dan cahaya matahari diperlukan untuk proses
ini. Kloroplas yang mempunyai klorofil akan
Skin / Brain / Skeletal muscle memerangkap cahaya. Produk yang dihasilkan ialah
glukosa (makanan) dan oksigen yang digunakan
(b) Pengekalan keadaan persekitaran dalam badan oleh organisma hidup. Jika tumbuhan tidak men-

sesuatu organisma seperti pH dan suhu. jalani fotosintesis, tumbuhan akan mati dan kadar
SAMPLE oksigen turut menurun.
The maintenance of environmental condition in a body
Photosynthesis is the process where plant make
of an organism like pH and temperature. their own food. Carbon dioxide, water and sunlight

(c) Pada waktu siang, stoma di dalam daun akan are needed in this process. Chloroplast which have

terbuka supaya lebihan air tersejat melalui chlorophyll will capture the sunlight. The products

transpirasi. Proses ini akan menyejukkan formed are glucose (food) and oxygen that has been

tumbuhan dan mengawal atur kandungan air used by living organism. If the plant do not undergo

dengan meningkatkan kadar penyerapan air oleh photosynthesis, the plant will die and rate of oxygen

akar. decrease.

During daylight, stoma in the leaves will open so that the 11. (a) (i) Cermin satah / Plane mirror
(ii) 1. Periskop / Periscope
excess water evaporates through transpiration. This 2. Kaleidoskop / Kaleidoscope
(b)
process will cool down the plant and regulates the water

content by increasing the absorption of water by root.

8. (a) (i) Proses P: Fotosintesis

Process P: Photosynthesis

Proses Q: Pembakaran

Process Q: Combustion

(ii) Jumlah gas J meningkat manakala jumlah gas

K menurun

The amount of J gas increase while the amount of

K gas decrease

(b) Kitar karbon bermula dengan pengambilan gas

karbon dioksida oleh tumbuhan hijau melalui

fotosintesis. Haiwan yang makan tumbuhan akan

memperoleh unsur karbon dan mereput apabila

mati. Pereputan akan membebaskan karbon

dioksida. Proses-proses ini diseimbangkan oleh

fotosintesis untuk mengekalkan kandungan karbon

dioksida dalam udara. Gunakan buku sebagai alat untuk menyandarkan
cermin padanya. Pegang tiub yang pertama pada
Carbon cycle starts with the intake of carbon dioxide satu sudut dengan hujungnya menyentuh cermin.
Kemudian, minta rakan untuk memegang tiub
by green plant through photosynthesis. Animals that eat yang kedua pada sudut yang seseuai. Apabila
kedudukan tiub berada pada sudut yang betul,
plant will get the carbon element and decay when die. cahaya daripada cermin akan terpantul melalui tiub
yang kedua.
Decayed will released carbon dioxide. These processes Use the books to prop the mirror upright. Hold the first

are balanced by photosynthesis to maintain the carbon tube at an angle with the end touching the mirror. Then,

dioxide content in the air. ask a friend to hold the second tube at a matching angle.

(c) 1. Pemanasan global / Global warming When the tubes are at the correct angle, the light from

2. Kesan rumah hijau / Greenhouse effect the mirror will reflect through the second tube.

9. (a) (i) F : Sperma / Sperm

G : Ovum / Ovum

(ii) Testis / Testis

141

(c) (i) Letakkan cermin cembung di setiap sudut Cahaya terbias menjauhi normal kerana sinar tuju
bergerak dari medium lebih tumpat ke kurang
kedai. tumpat. Air lebih tumpat daripada udara.
Light refracted away from the normal because incident
Place a convex mirror at each corner of the shop.
ray travels from denser medium to a less dense medium.
(ii) Di selekoh jalan yang berbahaya
Water is more dense than air.
At a dangerous bend on the road

(d) Normal / Normal

Sinar tuju
Incident ray



Air
Water

Udara
Air

Sinar biasan
Refraction ray

SAMPLE

142

SAMPLE