Aitihyamala Part1

e`tiHYm]Ù

zB¨n]yiEÏ]vukyuh ecyu{ mEÙ]} . atil EBdh a¨m>]siÄUru
xmyÊ[ \pnyiÄuÎtÙ}Ey]?" `Îu Ec]dic{u. "aÆeney]eÄ
v>uemÜil |o muHURÊÊinuteÎ \pnyiÄuky]fu EvÞt["
`Î[ `Ù]} v>uh xÐtiÄukyuh \Éiey A muHURÊÊinuteÎ
\pnyiÄukyuh pfiÄR prÇi>uÎtuEp]eÙ A ek]ÙÆ} šil
\ÉiyueT m]t]pit]ÄM]R m>iÄukyuh ecy[tu. aÄ]Ùh mutl
mÕuÔ EjY]XYM]RÄu pfiÄE>]TuÔ mlx>vuh axUyyuh
ax[tmiÄukyuh `Ù]} vRÄuh pURv]Dikh bHum]nmudiÄukyuh
ecy[tu.

150

e`tiHYm]Ù

16. k]ÙTiyil BÈti>i

k]ÙTiyil BÈti>iyueT |Ùh} kum]>nÙU} R zg]mÊiÙuLeÏÈ
enÈ]EÒ>i `Î diÄiÙ]kuÎu. |o |ÙÊ} uÔvRÄu p]>á>Ym]
yiÈuteÎ mzßv]dmueÞÎuh gfpti zptYÑm]efÎuh pxiÍ
m]fEÙ}]. |v>ueT mzßv]dÊin[ annYx]D]>ftVh xiÍiÄu
Îtinuh gfpti zptYÑIBviÄuÎtinumuÔ k]>fÆL cu>uÄ
m]yi |vieT viv>iÄuÎu.

O>iÄl |o |ÙÊ} uÔ O>u BÈti>iyuh aEÌHÊieû
x[EnHitn]y Ever O>u náUti>iyuhkUTi tYÒivEp>UR pU>h
k]f]n]yi pureÏÈu. |>iÆ]ÙÄuTy[Äu xmIpm]yEÏ]L En>h
eevkiytin]l O>iÙÊ} ukyri pkeÙ \ofuh x³Y]vànvuh
k<ic[{ avieTniÎu pureÏÈ[ 'yÑiÏrá[ ' `Î ØÙÊinu xmIp
m]yEÏ]L xRv]{ hgxuà>ikš]y >Þu mnuSYzüIkL v<iyil
niÙ[ÄuÎtukÞu. A züIkL |vR aTuÊuecÎEÏ]L ''ti>uEmni
kL `EÆ]È]f[ |o axmyÊ[ `<uÎÔÊ[''? `Îu Ec]dicu{ .
aEÏ]L BÈti>i ''wÆL pU>Êinu Ep]vuky]f['' `Îu prÇu.
\Ten x[ztIkL ''|vieT aEÆ]Èu ecÙu} Eá]L yÑiÏreáÎu
pryuÎ ØÙm]yi. |ÆenyuÔ axmyÆšil |tiEÙ mnuSY
>]>uh nTÄ]riÙ.} |et]>u eevSmYØÙm]efÎ[ aviTuÎ[ EkÈiÈi
Ù]} yi>iÄuEm]? `<uÎÔÊu |Îu EveÞÎ]f[ aTiyÆLÄ[
Et]ÎuÎt[. `<uÎÔiy]l `eßÜiÙuh ApÊuÞ]kuh. aÆen
vše> kÞiÈuÞ['' `Îu prÇu. aEÏ]L náU>i, ''wÆLÄ[ |o
diÄieÙÆuh p>icymiÙ.} wÆL |o diÄuk]>Ù}. |Îu Ep]Ek
eÞÎuvc{]l EkrikiTÄuÎtin[ `vieT y]fu xok>YmuÔt[.
|vieT aTuÄeÙÆ]nuh vÙ} sUzdvITukEš] mEÕ] \EÞ]''? `Îu
Ec]dicu{ . ''aTiyÆšueT kuÏm]Th |vieT aTuÄÙ]f[. viE>]Dmi
eÙ}Üil aeÆ]eÈ<uÎÔiy]l avieT kiTÄ]h.'' `Îu x[ztIkL
prÇu.

|Æen A x[ztIkšuh |o zb]ªf>uh kUTi kureÇ]>u
En>eÊ xhB]Sfh k<iÇEÏ]E<Äuh axmyÊu Ep]y]l

151

e`tiHYm]Ù

vÙ}tuh ApÊu xhBviec{ÜiEÙ] `ÎuÔ Byhek]Þuh |o
xuà>ikEš]TukUTi Ep]y]l aÎ >]zti xuKm]yi k<icu{ kUÈ]em
ÎuÔ Em]Hhek]Þuh BÈti>iyuh náU>iyuh A x[ztIkšueT
vIÈiEÙy[Äu Ep]vukeyÎuteÎ tIRc{y]Äi. pieÎ avR n]Ùu
Ep>uhkUTi avieTniÎu Ep]yi. kurc{u ecÎEÏ]L vÙiyt]yiÈ[
O>u m]šik kÞu. |o x[ztIkL zb]ªfe> A m]šikyil
kUÈieÄ]ÞuEp]yi. avieT aTuÊTuÊu vis]Ùm]y >Þu
murikL \Þ]yi>uÎu. atil OÎil BÈti>ieyyuh OÎil náU>i
eyyuh ek]ÞuecÎu kiTÊi. >Þu murikšiÙuh O]E>] x[ztIkL
ecÎukUTi. BÈti>i kiTÎ muriyil ecÎ A x[ztI BÈti>iey
et]ÈEÏ]LteÎ aEÌHÊinu Eb]DmiÙ}]t]yi. \Ten avL
aEÌHeÊ BÑiÄ]nuh tuTÆi. náU>iÄu ptiv]yi 'EdvI
m]H]«Yh' p]>]yfmuÔtin]l aEÌHÊieû eeky{il EdvI
mH]«Yh zgÖmuÞ]yi>uÎu. A zgÖh tÙy[Äl vcu{ hek]Þ]f[
kiTÄuk ptiv[. aÎuh zgÖh tÙy[Äl vc{iÈuÞ]yi>uÎu.
atin]l aEÌHÊieû aTuÄl ecÎ x[ztI "A zgÖh |vieT
t]e<eyÆ]nuh evEcÄ{ fh. aetßinu tÙy[Äl evci{ >iÄuÎu"
`Îu Ec]dicu{ . "|tu t]e< vy[Ä]N p]TiÙ.} tÙy[Äl vcu{ h
ek]Þ]f[ w]N kiTÎurÆuk ptiv[" `Îu náU>i prÇu.
pieÎyuh zgÖh t]e<vy[Ä]N A x[ztI vše> niRb³ic{u.
`ÜiÙuh náU>i xÐtic{iÙ}. aEÏ]E<Äuh mEÕ muriyil BÈti>iyueT
`Ùu} kL kTicu{ ep]ÈiÄuÎtieûyuh Ec]> kuTiÄuÎtieûyuh
séh kÙsÙ]yiÈ[ |o muriyil EkÈutuTÆi. náU>iÄu kuEreÒ
Byvuh ciÙ xhsyÆšuh Et]ÎiÊuTÆi. avieTÄiTÎuhek]Þu
BÈti>iey višic{u. BÈti>iey aEÏ]E<Äuh muÄ]Ùuh BÑicu{
k<iÇi>uÎu. pieÎ AR viši EkLÄuÎu? BÈti>i viši EkLÄ]
ti>iÄukyuh aTuÄl nilÄuÎ x[ztI zgÖh t]e< vy[Ä]N
nilb³iÄukyuh ecyu{ Îtuek]Þuh mÕuh AkÏ]eT k]>Yh nÙ}
pßiyeÙÎ} uh |o x[ztIkL EkvÙh mnuSYx[ztIkL aeÙÎ} uh
Et]Îuky]l náU>iÄu Byh kÙsÙ]yiÊIRÎu. aEÌHh zgÖh
kyi{ eÙTuÊupiTicu{ ek]Þu teÎ kiTÎu aEÌHÊinu ÙvEÙsh
\rÄh v>ikyuh aEÌHh \rÆukyuh \Þ]yieÙ}Îu prEyÞ

152

e`tiHYm]Ù

tiÙE} Ù]} . aßYy]mm]kuÎtu ve> A x[ztI aEÌHÊieû
aTuÄl A muriyil niÎu. pieÎ purEÊÄirÆiEÏ]yi.
náUti>i niEþ¨n]yi A kÈiÙilteÎ \rÆ]et kiTÄukyuh
ecy[tu.

En>h evšuÊEÏ]L avieT m]šikyumiÙ}; x[ztIkšumiÙ}.
náU>i O>u vÙiy k>iányueT mukšil |>iÄuÎu. pieÎ aEÌHh
vše> zpy]xeÏÈ[ O>u viDÊil t]e<yirÆi. aEÏ]L atinTu
ÊuÔ meÕ]>u k>iányueT cuvÈil BÈti>iyueT nK Æšuh
kuTuÐyuh m]zth kiTÄuÎtu kÞu. aEÏ]L tEÙdivxh k]f
eÏÈ x[ztIkL mnuSYx[ztIkL aeÙ}Îuh yÑikš]yi>uÎu `Îuh
av>ueT m]y]bÙhek]Þ[ ave> mnuSYx[ztIkL aeÙÎ} uh
yÑikš]yi>uÎu `Îuh av>ueT m]y]bÙhek]Þ[ ave> mnuSY
x[ztIkš]efÎuh k>ián m]šiky]efÎuh Et]Îic{t]efÎuh
BÈti>iey yÑi BÑiÄy]yi>uÎu `Îuh EdvIm]H]«Yh `Î
zgÖh teû eekyiÙuÞ]yi>uÎtin]l teÎeÊ]T]N p]TiÙ]}
Çtin]Ù]f[ mEÕ yÑi teÎ BÑiÄ]ÇetÎuh mÕuh náU>iÄu
mnÓiÙ]yi. \Ten aEÌHh pU>Êinu Ep]k]etteÎ ti>icu{
Ep]Îu.

aÎu m>icu{ Ep]y A BÈti>iyÙ}]et A |ÙÊ} u
pu>uSNm]>]>uh \Þ]yi>uÎiÙ}. m>ic{uEp]y BÈti>iyueT aßR
´nÊin[ aÎu gRBmuÞ]yi>uÎu. náU>i vÎu BÈti>iyueT
m>fvYÊ]ßh aßR´nÊieû aTuÄl ariyicu{ . aEÏ]L
viDvy]yitIRÎ A aßR´nh atYßh viS]dmg[nn]yi
`ÎuÔtu prEyÞtiÙE} Ù]} . pieÎ A ptizvtteÎ BRÊ]vieû
EsSzkiykešÙ]} h k<ic{u. aÆenyi>iÄuÎ k]ÙÊ[ ~Õvuh
EtEj]myn]y O>u puzten aßR´nh zpxvic{u.

\ÉiÄu j]tkRÐh, n]mk>fh, aÎzp]snh, cošh,

\pnynh, xm]vRÊnh mutÙ]yv yœ]k]Ùh EvÞtuEp]eÙ

eyÙ]} h k<icu{ . atiniTÄu vidY]BY]xh ecyi{ Äukyuh

Evd]DYynh ecyi{ ÄukyuemÙ]} h ecy[tu. atYßh buÍim]n]y

153

e`tiHYm]Ù

A zb]ªfkum]>nu ptin]ru vyÓu k<iÇEÏ]E<Äuh aEÌHh
EvdEvd]hgtÊV¡n]yuh xkÙs]züpu>]EftiH]xp]>hgt
n]yuh tIRÎu.

aEÏ]L teû a¢eû m>fvZÊ]ßh aÐ prÇu
mnÓiÙ]vuky]l a¢eneÄ]Î A yÑiyueT kœ k<iEc{Äu
emÎ[ aEÌHh niþyic{[ A \EÌsxiÍiÄ]yi xU>Yen Exvic{u
tuTÆi. atikÚinm]yi>iÄuÎ tpÓuek]Þ[ aEÌHh xU>Y
Bgv]en zptYÑm]Äi xU>YBgv]N O>u zb]ªfeû >Uph D>ic[{
BÈti>iyueT aTuÄl ecÎu ciÙ divYmzßÆ!L \pEdsiÄukyuh
"Ep]>]ÊetÙ}]h |til pryuÎuÞ[. |til En]Äiec{y[Et]šU"
`Îu prÇ[ O>u zgÖh ek]TuÄukyuh ecy[tiÈ[ mrÇu
Ep]vukyuh ecy[tu. A BÈti>iÄu "xU>Yk]ÙTi" `Îu n]mh
xiÍiÄukyuh zpxiÍn]vukyuh ecy[tu. aEÌHm]f[ visVvizsut
n]y "xU>Yk]ÙTi" `Îu pryeÏTuÎ BÈti>i. aÄ]Ùh mutl A
|ÙÊ} [ O]E>] tÙmuryil O]E>]>uÊRÄ[ "xU>YN" `ÎukUTi
Ep>iÈu tuTÆi. atiÎuh nTÎuv>uÎu.

xU>YBgv]nilniÎ[ \pEdsvuh zgÖvuh kiÈiytieû EsSh
xU>YBÈti>i viv]Hh k<ic{u gZHØn]yiÈu t]mxic{u. aÄ]ÙÊu
xU>YdÊm]y zgÖh mu<uvnuh En]Äi HZdiØm]Äi. aet]>u
mzßv]dzgÖm]yi>uÎtin]l BÈti>i zpxiÍn]y O>u mzßv]di
y]yiÊIRÎu. aEÌHh pieÎ aEÌHÊinuÞ]y puztM]RÄuh
xU>YBgv]ÜlniÎu tniÄu kiÈiy vidYey \pEdsicu{ ek]TuÊu.
aÆen tÙmurEt]rumuÞ]y \pEdshek]Þ[ A p]>á>Yh |Îuh
A |ÙÊ} uÔvRÄu k]fuÎuÞ[. k]ÙTiyil BÈti>im]>ueT
mzßv]dÊin[ O>nnYx]D]>ftVmuÞ]yt[ |Æeny]f[.

pieÎ xU>YBÈti>iey pÙ ØÙÆšiÙuh mzßv]dÊin]yi
ek]ÞuEp]kukyuh aEÌHh pÙ b]DkL O<iÄukyumuÞ]yiÈuÞ[.
aEÌHh mzßv]dh ecy[tiÈ[ O<iy]et O>u b]Dyuh \Þ]yi>uÎiÙ.}
aÆen pÙ dZ¨]ßÆL kÞEÏ]L xU>YBgv]eû \pEds
x]PÙYeÊÄuricu{ BÈti>iyueT mnÓilÊeÎ nÙ} visV]xmu

154

e`tiHYm]Ù

Þ]yi. xU>YBgv]eû \pEdszpk]>h ecy[t]l `Ù]} h PÙiÄu
emÎu kÞEÏ]L |ni OÈuh t]mxiy]et teû a¢en BÑic{
yÑiey siÑiÄfemÎ[ aEÌHh niþyic{u. pieÎ atinu
EvÞuÎ \pk>fÆešÙ]} h xá]dic[{ atikÚinm]y O>u EH]mh
tuTÆi. siÑ]RHy]y yÑi ~t]efÎu niþymiÙ}]y[ky]l
aEÌHh EÙ]kÊiÙuÔ xkÙyÑikešyuh OÎ]yiÈ]v]Hic{u.
|EÌHÊieû mzßs¬iek]Þu nivZÊiyiÙ}]ety]yiÈu xkÙ
yÑikšuh aEÌHÊieû aTuÄl vÎu. aEÏ]L BÈti>i "`eû
a¢en BÑict{ u niÆšiÙ]>]f[?" `Îu Ec]dicu{ . aEÏ]L `Ù]}
yÑikšuh "w]nÙ}, w]nÙ"} `Îu prÇu. \Ten BÈti>i
yÑikeš O]E>]>uÊe> AyiÈu ep]Îuh višÄuh piTiÏicu{ xtYh
ecy{ic{u viÈyc{u. aÆen siÑ]RHy]y A O>u yÑi O<iek
EsSemÙ}]v>uh Ep]yi. aEÏ]L BÈti>i teû puE>]B]gÊiÜl
ByviHVÙy]yi virc{uek]Þu nilÄuÎ A yÑiEy]Tuh xtYh
ecy{]N prÇu. t]N ap>]Diniy]ky]l xtYh ecy{uÎtinu
nivZÊiyiÙ}]et A yÑi teû ap>]DeÊ ~Õu prÇu. \Ten
BÈti>i "`Î]l w]niEÏ]L nieÎ EH]miÄuh" `Îu prÇu.
"`eÎ EH]mic]{ l |EÎÄu n]Ù[peÊ]Î]h divxh aÆu
czksV]xh vÙic{u m>iÄuh" `Î[ yÑi prÇu. aEÏ]L BÈti>i
"aÆen v>]ti>iÄ]N O>u m]RgmieÙÎ} u v>uEm]" `Îu Ec]dicu{ .
"n]lpeÊ]Î]h divxh ti>uv]ÙUR Ep]yi dRsnh k<iÄ]N
xhgtiy]y]l m>iÄiÙ.} aÙ]} et s]pEm]ÑmuÞ]kuÎtÙ"} `Î[
yÑi prÇu. "`ß]y]Ùuh |ni w]N nieÎ viÈyy[ÄuÎiÙ}"
`Îu prÇu BÈti>i A yÑiey piTic{u EH]miÄukyuh ecy[tu.

atieû EsSh kurcu{ divxh k<iÇEÏ]L aÎu
Ek>š>]jYh v]fuek]Þi>uÎ "pÔib]feÏ>um]L" BÈti>iyueT
aTuÄl O>]šycu{ . \Ten BÈti>i avieT ecÎu. aEÏ]L
ep>um]L teû B]>Yy[Ä[ O>u g³Rveû \pzdvh tuTÆIÈu
vše>Ä]Ùm]yi `Îuh pÙ mzßv]dikešeÄ]Þuh mzßv]dÆL
ecy{ic{iÈuh g³Rv{N O<iÇuEp]yiÈieÙ}Îuh A \pzdvh nimiÊh
B]>Yy[ÄuÞ]kuÎ gRBemÙ]} h aÙxiEÏ]kuÎu `Îuh atin]l

155

e`tiHYm]Ù

~tu viDvuh A \pzdvh O<ic{ut>femÎuh BÈti>iEy]Tu prÇu.
BÈti>i aÆen Av]emÎu xÐtiÄukyuh, atiEÙÄu EvÞuÎ
\pk>fÆLÄ[ O>u c]ReÊ<utieÄ]TuÄukyuh ecy[tu.
c]RÊiNzpk]>muÔ \pk>fÆešÙ]} h aÎuteÎ ty]{ r]Äi.
BÈti>i mzßv]dvuh tuTÆi. czkh v>c{u pifiy]šukešyi>uÊi
Bx[mh jpic{iTukyuh pÙviDÊiÙuÔ EH]mkRm]dikL k<iÄu
kyuh ecy[tiÈuh pifiy]L tuÔiyiÙ}. `eß]eÄy]yiÈuh
g³RvN teû AkRSfÊil \LeÏTuÎieÙÎ} u kÞEÏ]L
BÈti>iÄu v]si kÙsÙ]yiÊI>uky]l zb]ªfRÄu viHit
mÙ}]Ê pÙ kÚinkRmÆšuh aEÌHh ecy[tu. pÙ jßuÄešyuh
mÕuh aEÌHh muricu{ muricu{ EH]micu{ tuTÆi. sIÙ enyi{ l muÄi
niÙÊu vi>ic{[ atu nirc{[ \ruá]kuEá]L `TuÊuEH]miÄuh.
|ÆenyuÔ kÚinzpvZÊikL xhKYyiÙ}]et ecy[tEÏ]L
g³Rvn[ nivZÊiyiÙ}]ety]yiÊI>uky]l zptYÑm]yi BÈti>i
yueT muáil vÎu. pieÎ avR tÐil mzßtzßÆešÄuric[{ O>u
vÙiy v]dmuÞ]yi. A v]dÊil BÈti>i teÎ jyic{u. O>u
viDÊiÙuh BÈti>iey jyiÄuÎtinu nivZÊiyieÙ}Îu tIRc{y]y
EÏ]L g³RvN vše> t]<[mEy]TukUTi "ativisi¨n]yi>iÄuÎ
aÆey jyiÄuÎtin[ A>u vic]>ic{]Ùuh k<iyuÎtÙ}. aÆyueT
a¢en BÑic{všuh `eû zpiytmyum]y A yÑiey aÆu
xhH>ic{uvEÙ}]. |ni |o x[ztIeyyuh viÈu Ep]kfemÎ[ aÆu
niRb³iÄuÎtu k¨m]f[. `niÄ[ |o x[ztIyil aDikm]yi
>iÄuÎ Ax¬i jniÄuky]Ù]f[ w]N vÎu b]Dic{t[. |veš
\EpÑicu{ Ep]kuÎ k]>Yh `niÄu vše> vYxnm]f[. atin]l
aviTuÎ[ kZpyuÞ]yi `eÎ \pzdviÄ]ti>iÄfh" `Îu
prÇu. aEÏ]L BÈti>i ">]j]vieû B]>Yy[Äu En>iÈi>iÄuÎ
\pzdvh nIÄieÄ]TuÊuek]Ô]emÎu w]N >]j]vieû aTuÄl
prÇuEp]yi. |ni atien EBdeÏTuÊuÎt[ `niÄu vše>
avm]nvuh nivZÊiyiÙ}]Êtum]f[. atin]l EvgÊil xtYh
ecy[t[ |vieTniÎ[ O<iÇuep]y[eÄ]Ôfh. at]fu nÙ}t[.
Ep]k]ÊpÑh nieû yÑi Ep]yv<iÄu nieÎ w]nyy[Äuh"
`Îu prÇu. atu EkÈEÏ]L g³Rvnu Byvuh vYxnvuh

156

e`tiHYm]Ù

xHiÄvHiy]t]yiÈ[ "|EÎÄu pzßÞ]h divxh aÆ[ mUzth muÈi
m>iÄeÈ" `Îu BÈti>iey spic{u. aEÏ]L BÈti>i vYxn
EÊ]TukUTi s]pEm]ÑeÊ aEpÑiÄukyuh pzßÞ]h divxh
tituv]ÙUR Ep]yi dRsnh k<ic{]l m>iÄyieÙ}Îu g³RvN
s]pEm]Ñh ek]TuÄukyuh ecy[tu. pieÎyuh BÈti>iyueT
niRb³h nimiÊh g³RvN xtYhecy[t[ aviThviÈ[ Ep]kukyuh
ecy[tu. b]fep>um]L BÈti>iÄu vše> xÐ]nÆšuh mÕuh
ek]TuÊu bHum]nicy{ cu{ . t]mxiy]et ep>um]šueT B]>Y gRBh
D>iÄukyuh OÎuh aÙx]et n]ÙWu kuÈikL \Þ]vukyuh
ecy[tu.

BÈti>iyueT m>fÊieû tEÙdivxh ti>uv]ÙUR O>u
as>I>iv]Äu EkLÄeÏÈu. "n]eš |vieT O>pmZtYu xhBviÄuh;
atin]l mUEÎmuÄ]l n]<ikÏkÙinumuá[ aÊ]<ÏUjyuh k<ic[{
`Ù]} v>uh ep]y[eÄ]Ôfh" `Î]yi>uÎu A as>I>iv]Ä[.
m>fdivxh pkeÙ AyEÏ]E<Äuh BÈti>i ti>uv]ÙUe>Êi.
atuve> aEÌHÊinu y]et]>u dInvuh \Þ]yi>uÎiÙ}. aEÌHh
suÍh m]riyi>uÎtin]l ti>uv]ÙUR ecÎyuTen kušÊiÙirÆi
kušicu{ . kuši k<iÇ k>y[Äu kyriyEÏ]L mUztem]<iÄfmInu
Et]Îi. \Ten avieT aTuÄlÊeÎyuÞ]yi>uÎ mUztÄu<iyil
ecÎi>uÎu. aEÏ]L mUzth O<iÄeÞÎu Et]Îi. \Ten `fIÕu
kušÊiÙirÆi socicu{ k]Ùuh muKvuh suÍiv>uÊi k>y[Äu
kyriyEÏ]L pieÎyuh mUzth muÈiÊuTÆi. pieÎyuh mUzt
em]<iÄ]N ecÎi>uÎu. aEÏ]L EveÞÎu Et]Îi. |Æen
x³Yve> aEÌHh kušÊiÙirÆukyuh Ekrukyum]yiÈu k<icu{
kUÈi. x³Yy]yEÏ]E<Äuh aEÌHh ÑIficu{ kušÏu>yil vIfu.
\Ten czksV]xvuh vÙicu{ tuTÆi. aÎu zpEd]S m]yi>uÎtin]l
zvtÄ]>]yiÈuh mÕuh axhKYh jnÆL avieT kUTiyi>uÎu.
`ÜiÙuh as>I>iv]ÄiNzpk]>h mUEÎmuÄ]l n]<ikÏkeÙ
aÊ]<ÏUjyuh k<ic[{ `Ù]} v>uh Ep]yi. BÈti>i m]zth sV]xh
vÙicu{ hek]Þ[ avieT kiTÎu. mUzth muÈiyuh czksV]xh vÙicu{ h
m>fEvdnEy]TukUTi aEÌHh kiTÎu viSmiÄuEá]L "|osV>]!

157

e`tiHYm]Ù

zgÖÊil kÞt]fEÙ]} w]N ecy[tt[" `Îu prÇu `Îuh
aEÏ]L atinu mrupTiy]yiÈ[ "xU>Yk]ÙTi Evfh ecy{]N `Îu
zgÖÊiÙuÞ]yi>uÎuEv]" `eÎ]>u as>I>iv]ÄuÞ]eyÎuh
zpxiÍm]yi EkLÄuÎuÞ[. |EÏ]<uh aet]>u p<eW]Ùu} Ep]eÙ
jnÆL \pEy]gicu{ v>uÎu muÞ[. `Î]l xmIpeÊÆuh
mÕ]>umiÙ}]ti>uÎEÏ]L \Þ]y |o v]Ä[ |zt p>xYm]yiÊIRÎ
etÆeneyÎu niþymiÙ}.

~etÜiÙuh BÈti>i czksV]xh vÙicu{ h mUzth muÈiyuh
aRD>]ztiy]yEÏ]E<Äuh avieTÄiTÎu m>icu{ . aEÌHh czk
sV]xh vÙicu{ cuÕiÊi>iÇu niÙÊuniÎu EmÙ[Ep]Èu ep]Æiy
EÏ]L m>fEvdnEy]TukUTi c]TiÄTici{ ÈuÔ p]TukL |Îuh
ti>uv]ÙUR kušÏu>yueT tÈieû tuÙ]ÆšiEMÙuh mÕuh k]fuÎuÞ[.
ti>uv]ÙUR EÑzth AÙÆ]Èu t]ÙUÄiÙ]f[.

xU>YBÈti>i jIvici{ >uÎtu pÔib]feÏ>um]šueT k]ÙÊ]
efÎu k]fuÎtuek]Þ[ \EÌsh kÙivRSh mUv]yi>Êi n]nUri
En]TTuÊ]efÎu vic]>iEÄÞiyi>iÄuÎu.

xU>YBÈti>iyueT k]Ùh k<iÇtil pieÎyuh A |Ù}ÊuÔ
BÈti>im]R vše> tpÒ¬iyuÔv>uh Evd¡M]>uh s]x[zt¡
M]>uh nÙ} mzßv]dikšuhteÎy]yi>uÎu.

O>u diÄil O>u vÙiy jMiyueT vk O>u etÆiNEt]ÈÊil
k]vÙ]yiÈ[ O>u mUÊEcEk]N (tIyN) t]mxici{ >uÎu. A
Et]ÈÊil vše> EtÆ vI<uÎtuek]Þu vÙiy vÙiy
EtÆ]ÄUÈÆL vše>yuÞ]yi>uÎu. miÄ xmyÆšiÙuh kUTukL
O<iy]et \fÄEÊÆ kiTÄuk ptiv]f[. avieT |o
mUÊEcEk]N O>u m]Th ekÈiyuÞ]Äi atiÙ]f[ aveû kiTÏu
ptiv[. >]ztiyil tIyiT]n]yiÈ[ A m]TÊil O>u vÙiy
en>iEÏ]TumuÞ]yi>uÎu. avN tfuÏuÔ k]ÙÆšil v>ÈuEtÆ
eyTuÊu evÈiÄIri atieû cki>iyiÈu tI kÊiÄukyuh EtÆ

158

e`tiHYm]Ù

tIyiÙiÈu cueÈTuÊu tiÎukyuh ecy[tuh tIyuh k]Çi>iÄuk
ptiv]f[.

O>iÄl O>u mÇuk]ÙÊu evšuÏ]Nk]Ùm]yEÏ]L mUÊ
EcEk]nu tfuÏu xHiÄ]N p]TiÙ]} ety]yiÈ[ `fIÕ[ >ÞumUÎu
EtÆeyTuÊu evÈiÄIri cki>iyiÈu tIyuh kÊic{u EtÆyuh
cuÈutiÎu tIyuh k]Çuek]Þi>uÎu. aEÏ]L A m]TÊieû
emTyueT (tÈiyueT) |Tyi!lÄUTi O>u ek]cu{ tuáieÄ mUÊ
Ec]Ek]eû aTuÄEÙÄu nIÈuÎt[ avN kÞu. \Ten O>u
EtÆ]ÄSfh avN tuáiÄyi{ EÙku evcu{ ek]TuÊu. atu
v]Æi tiÎiÈu pieÎyuh tuáieÄ nIÈi. mUÊEcEk]N pieÎyuh
O>u kSfh evcu{ ek]TuÊu. aÆen pÙ zp]vsYh k<iÇ
EÏ]E<Äuh cuÈ EtÆeyÙ]} h avx]nicu{ . En>vuh evšuÊu.
aEÏ]L tuáieeÄ k]f]etyum]yi. mUÊEcEk]enfIÕ[ aveû
Ej]ÙiÄuh Ep]yi.

piEÕdivxh evšuÏ]Nk]ÙÊu mUÊEcEk]N ptivuEp]eÙ
EtÆ cuÈu tiÎuÎtinu tuTÆi. aEÏ]L tEÙdivxeÊEÏ]eÙ
A ek]cu{ tuáiÄyu{ h kÞutuTÆi. aÎuh avN O]E>] kSfh
A tuáiÄyi{ l evcu{ ek]TuÄukyuh A kuÈiy]n mUÊEcEk]eû
aTuÄl vÎuniÎu EtÆ v]ÆiÊiÎuh tuTÆi. `ßinu vše>
pryuÎu. aÆen ~t]nuh divxh k<iÇEÏ]E<Äuh mUÊ
EcEk]nuh kuÈiy]nyuh p>x[p>h atYßh x[EnHm]yiÊIRÎu.
O>u xmyvuh kuÈiy]n mUÊEcEk]en pi>iÇuEp]k]ety]yi.
mUÊEcEk]N BÑiÄuÎ x]DnÆšieÙÙ]} h O>u B]gh kuÈiy]n
y[Äuh ek]TuÄ]et avN BÑiÄukyiÙ.} `Î]l kuÈiy]ny[Äu
cuÈ EtÆEp]eÙ zpiym]yiÈu meÕ]ÎumiÙ.} mUÊEcEk]N
divxhEt]ruh >Þuh mUÎuh EtÆvIth cuÈu kuÈiy]ny[Äu
ek]TuÄuh. axhKYh EtÆ vI<uÎ ØÙm]ytu ek]Þ[ |o kurv[
\TmØN ariyuÎtinuh Ec]dYeÏTuÎtinuh |Ty]ytumiÙ}. mUÊ
EcEk]N vEÙT} Êuh kUÙiEvÙy[Äu Ep]y]Ùuh kuÈiy]n kUeT
\Þ]yi>iÄuh. `ÎuEvÞ], kuÈiy]nyuh mUÊEcEk]num]yi
pi>iÇiÈ[ O>u xmyvumieÙ}Îu prÇ]l mtiyEÙ}]. `Î]l |o

159

e`tiHYm]Ù

kuÈiy]ney A mUÊEcEk]nÙ]} et mÕ]RÄuh k]Fm]N
p]TiÙ]} yi>uÎu t]nuh.

aÆenyi>iÄuEá]L O>iÄl O>u k]ÙTiyil BÈti>i
`vieTEy] mzßv]dÊiEn] tzßÊiEn] mEÕ] Ep]yi ti>ic{u
v>uEá]L n]Èuv<i |o Et]ÈÊiÎTuÄlÄUTiy]yi>uÎ tin]l
atiEÙ vÎu. aEÏ]L aEÌHh |o kuÈiy]ney kÞu. BÈti>i O>u
divYn]yi>uÎtin]l |tu EkvÙem]>u kuÈiy]n yeÙÎ} [ aEÌH
Êinu Et]Îuky]l |tien viÙy[Äu t>]Em] `Îu mUÊ
EcEk]En]Tu Ec]dicu{ . mUÊEcEk]n[ |o AnÄuÈi yueTEml
vše> v]XÙYvuh kotukvuh \Þ]yi>uÎ tin]l "aEy{]
aTiyN |o OÕeÄ]áen (A kuÈiy]ny[Ä[ O>u ek]Eá
\Þ]yi>uÎuÔU) t>ikyiÙ}" `Îu prÇu. `ÜiÙuh BÈti>iyueT
niRb³hek]Þu nivZÊiyiÙ}]ety]ytuek]Þuh pryuÎ viÙ
ek]TuÄ]emÎu aEÌHh xÐtict{ uek]Þuh OTuÄh ek]TuÄ]
emÎ[ avN xÐticu{ . pieÎ BÈti>i mUÊEcEk]N prÇtu
Ep]eÙyuÔ xhKY `ÉieÄ]TuÊu kuÈiy]ney v]Æi. `ÜiÙuh
kuÈiy]n BÈti>iyueT kUeTEÏ]k]et mUÊEcEk]eû aTuÄl
ÊeÎ niÎu. pieÎ BÈti>i mUÊEcEk]En]T[ aveû en>iEÏ]Tuh
>ÞumUÎu v>ÈuEtÆyuh viÙek]TuÊu v]Æi. A EtÆ]
tÙi} eÏ]Èic{u en>iEÏ]TiÙiÈu cuÈu. atilniÎ[ O>u kSfh
EtÆ]eyTuÊu nIÈiyEÏ]L kuÈiy]n BÈti>iyueT aTuÄl vÎu
v]Æic{u tiÎu. pieÎ BÈti>i A en>iEÏ]TuemTuÊuhek]Þu
nTÎutuTÆi. kuÈiy]n aEÌHÊieû piÎ]eÙyuh ecÎu.
|Ty[ÄiTy[Äu BÈti>i O]E>] kSfh EtÆeyTuÊu kuÈiy]ny[Äu
ek]TuÊuhek]Þ]f[ nTÎt[. kuÈiy]n aetÙ]} h v]Æicu{
tiÎuhek]Þu piÎ]eÙteÎ ecÙ}ukyuh ecy[tu. aÆen BÈti>i
kuÈiy]neyyuhek]Þ[ |Ù}eÊÊi.

mUÊEcEk]n[ A kuÈiy]nyueT xUÑ[mØitiey]Îuh
mnÓiÙ]yiÙ.} atu BÈti>iyueT piÎ]eÙ Ep]ytu EtÆyueT
ek]tiek]Þum]ztm]efEÎ avN vic]>icu{ ÔU. BÈti>iÄ[ A
kuÈiy]n x]Ñ]l gfptiy]efÎu kÞEÏ]LÊeÎ

160

e`tiHYm]Ù

mnÓiÙ]yi. aEÌHh EtÆ v]Æicu{ gfptiEH]mh k<icu{
gfptiey Av]Hicu{ hek]Þ]f[ Ep]Ît[. aet]Îuh mUÊ
EcEk]N ariÇiÙ.}

BÈti>i |Ù}eÊÊiyEÏ]E<Äuh kuÈiy]n x]Ñ]l
gfptiyueT >UpÊil zptYÑn]yi. aEÌHh A gfptiey
teû mÕuÔ Etv]>ÆšueT kUÈÊil |Ù}ÊuteÎ
zptiS[ÚiÄukyuh ecy[tu. aÆeny]f[ k]ÙTiyil BÈti>im]RÄu
gfpti zptYÑm]yiÊIRÎt[.

aÄ]Ùhmutl avieT `Ù]} v>uh gfptiey EvÞuhvÉh

Exvic{uek]Þi>uÎu. `Îum]ztmÙ}, xm]vRÊnh k<iÇ]l

pieÎ A |Ù}ÊuÔ `Ù]} v>uh divxvuh gfptiEH]mh k<iÄf

emÎuh |ÙÊ} u Etv]>vuh gfptiEH]mvuh O>u divxvuh

muTÆ]et k<iEÄÞtiEÙÄ]yi pu>uSM]>il Ae>ÜiÙuh O>]L

`Îuh |ÙÊ} uÞ]yi>iÄfemÎuh ~RÏ]Tu evc{u. A |Ù}ÊuÔ

`Ù]} vRÄuh gfpti zptYÑm]yiÊIRÎu `Îum]ztmÙ,} avR

vic]>iÄuÎ xkÙ k]>YÆšuh gfpti x]Dicu{ ek]TuÊuh

tuTÆi. aEÏ]E<Äuh avRÄu mzßv]dÊil muáin]eÙ

\Þ]yi>uÎ zpsx[ti stgufIBvicu{ . apx[m]>h, zbª>ÑÓ[

mutÙ]yi xkÙ b]ED]pzdvÆšuh O<iv]ÄuÎtinu k]ÙTiyil

BÈti>im]RÄu y]et]>u zpy]xvumiÙ]} ety]yiÊIRÎu.

`eßÜiÙuh \pzdvmuÞ]y]l jnÆL BÈti>iey xVØ]nÊu

v>uÊIEÈ] k]ÙTiyil Ep]yi Bjnmi>uÎiEÈ] mzßv]dh ecy{iÄu

ÎtÙ]} et meÕ]>u mzßv]dieyeÄ]Þu mzßv]dh ecyi{ ÄukEy]

meÕ]>u ØÙÊuEp]yi Bjnmi>iÄukEy] aÄ]ÙÊu ptiviÙ]}

yi>uÎu. k]ÙTiyi!l gfptiyueT m]H]«YÆL prÇ]l

vše>yuÞ[. vix[t>ByÊ]l aveyÙ}]h |vieT viv>iÄuÎiÙ}.

`ÜiÙuh dZ¨]ßÊin]yi OÎu>Þu xhgtikL m]zth cu>uÄÊil

prÇuek]ÔuÎu.

ti>uvit]hkUR xhØ]nÊu cÆn]EÒ>iÊ]ÙUÄil
k]Tmuri zg]mÊil "kuWmFEp]Õi" `eÎ]>u mzßv]diyueÞÎuh

161

e`tiHYm]Ù

A trv]Èuk]RÄu c]ÊM]R zptYÑm]efÎuh |Îuh
zpxiÍm]fEÙ]} . |EÏ]L |vieTyuÔvRÄu c]ÊM]e>
zptYÑm]yi k]f]N p]TieÙÜ} iÙuh c]ÊM]R |Îuh av>ueT
A¡ey anux>iÄuÎuÞ[. |EÏ]<uh avR pÙ ØÙÆšil
Ep]yi c]Êeû \pzdvÆL O<iÄuÎuÞ[. kuWmF Ep]Õi O<ic]{ l
O<iy]Ê c]ÊN `ÆumieÙÎ} uÔtu zpxiÍm]f[. AvsYÄ]R
vÎ[ aEpÑic{]l tt[k]Ùh Ep]kuÎtinu xok>YmieÙ}Üil
kuWmF Ep]Õim]R avDievc[{ `<uÊuek]TuÊ[ tt[k]ÙEÊÄu
c]ÊM]e> O<icu{ niRÊuk |Îuh ptivuÔt]f[. "|Î m]xh
|zt]h tIyti n]mvieT v>uÎt]f[. atuve> niÆL |Î
gZHÊil y]et]>upzdvvuh ecy[tuEp]k>ut[. |tu nÐueT
kuÈic]{ ÊM]R zgHiÏ]N kuWmFEp]Õi |Î]>[." |zpk]>m]f[
avR `<uÊu ek]TuÊyy[ÄuÎt[. |zpk]>h kuWmFEp]ÕiyueT
`<uÊuv]Æicu{ ek]Þu Ep]yi c]Êeû \pzdvmuÔ gZHÊil
v]yic{]l avDi k<iyuÎtuve> A gZHÊil y]et]>upzdv
vumuÞ]vukyieÙÎ} uÔtu tIRcy{ ]yiÈuÔtuh |Îuh kÞuv>uÎ
tum]f[.

c]ÊM]e> Exvicu{ zptYÑm]Äiy kuWmFEp]Õiyuh
gfptiey zptYÑm]Äiy k]ÙTiyil BÈti>iyuh O>u k]ÙÊu
jIvic{i>uÎv>]f[.

mueá]>iÄl O>u kuWmFEp]Õi k]ÙTiyil BÈti>iey
k]f]n]yi ecÎi>uÎu. Ep]Õi ptienÈu tÞuevc{ O>u
Eb]ÈiÙ]fu ecÎi>uÎt[. BÈti>iyueT |Ù}h pu<vÄÊ]ky]l
Eb]È[ A kTvilÊeÎ ecÎTuÊu. \Ten Ep]Õi k>y[ÄirÆi
ecÎu. aEÏ]L x³Y]xmym]yi>uÎtuek]Þu gZHØn]y
BÈti>i jpicu{ ek]Þi>iÄuky]yi>uÎu. Ep]Õi muÕÊu ecÎEÏ]L
BÈti>i purEÊÄu vÎ[, "Evgh kuši k<iÇu v>]h" `Îu prÇu
Ep]Õiey kušiÄ]nyc{iÈ[ akEÊÄuteÎ Ep]yi. Ep]Õi
Eb]ÈiÙ]fu vÎetÎu mnÓiÙ]vuky]l Ep]ÕiÄuh Eb]Èu
k]RÄuh EvgÊil aÊ]<h k]Ùm]ÄfemÎu BÈti>i sÈhekÈi.
BÈti>i aßimuTic{u k<iÇEÏ]E<Äuh Ep]Õiyuh kuši k<iÇu

162

e`tiHYm]Ù

vÎu. pieÎ BÈti>iyuh Ep]Õiyuh kUTi purÊšÊiÙi>uÎu
>ÞuEp>ueTyuh jpÆšuh mÕuh k<icu{ . kurcu{ En>h kusÙzps[nvuh
ecy[tuek]Þ[ aÆenyi>uÎu. aEÏ]E<Äuh aÊ]<h
k]Ùm]vuky]l >ÞuEp>uh \ofu k<icu{ . \ofu k<iÇu
pieÎyuh purÊšÊil vÎu evTiyuh prÇÆen |>iÄuÎ
mEDY BÈti>i mTÏiÔiÄ]e> višic[{ Ep]ÕiyueT Eb]Èuk]RÄukUeT
EvgÊil Ec]ruek]TuÄ]N sÈh ekÈi. aEÏ]L Ep]Õi "aet]Îuh
EvÞ, nÐueT Eb]Èuk]RÄu BÑfh w]N teÎ
ek]TuÊuek]Ô]h. mÕ]>uh ek]TuÊ]l avRÄu tZp[tiy]vuk
yiÙ}" `Îu prÇu. \Ten BÈti>i "`Î]l aEÆ]Èu ecÎu
višáieÄ]TuEÊÄfh; nmuÄEÆ]Èu Ep]k]h: w]N kUTi v>]h"
`Îu prÇu. aEÏ]L Ep]Õi "aet]Îuh EvÞ, w]nvRÄ[
aÊ]<h ek]TuÊu. avR Ep]vukyuh ecy[tu. |niyiEÏ]L
atin]yiÈulx]HiÄfemÎiÙ}" `Îu prÇu. |ztyuh EkÈ
EÏ]L BÈti>iÄu k]>Yh mnÓiÙ]yi. "Eb]Èuk]e>]eÄ
c]ÊM]>]yi>iÄuh, aEÙ}?" `Îu BÈti>i Ec]dicu{ . "aEt, O>u
mURÊiey ExviÄeyÎuevc{]l c]ÊenÊeÎ ExviÄfh.
`ÜiEÙ `Ù]} Êinuh \pEy]geÏTU" `Îu Ep]Õi prÇu. evruet
pÊi>uptuEpRÄukUTi >]ztik]ÙÊ[ a>ivy[ÄuÎtiniTy]Äu
kyuh Ep]Õi |zpk]>h pryukyuh ecy[tt[ teÎ
apm]niÄy]yi>uÎu `Îuh gfptiey Exvic{]l `Ù}]Êinuh
\pEy]geÏTukyieÙÎ} ]f[ Ep]ÕiyueT v]Äieû x]>emÎuh
mnÓiÙ]vuky]l BÈti>iyueT mnÓil aÙ[ph vÙ}]y[myuÞ]yi.
`ÜiÙuh aet]Îuh purÊu k]fiÄ]et ci>icu{ ek]Þ[ "atu
s>iy]f[" `Îu xÐtic{u. pieÎyuh >ÞuEp>uhkUTi vše> En>h
xhB]Sfhecy[tuek]Þi>uÎEsSh Ep]ÕiÄu kiTÄuÎtienÙ]} h
ty]{ r]Äi ek]TuÏici{ Èu BÈti>i akEÊÄuEp]yi >ÞuEp>uh
kiTÎurÆukyuh ecy[tu.

evšuÏ]Nk]ÙÊu >ÞuEp>uh \fReÎfIÕu purÊšÊil
vÎu. Ep]Õi aEÏ]LÊeÎ y]ztyuh prÇu Eb]Èu Ekr]N
Ep]yi. BÈti>i kušiÄ]nuh Ep]yi. Ep]Õi kTvil ecÎu

163

e`tiHYm]Ù

En]ÄiyEÏ]L Eb]ÈvieT k]f]niÙ]} yi>uÎu. Eb]Èu kÔM]R
vÙ}v>uh Em]¨ic{t]yi>iÄuemÎu vic]>ic{[ Ep]ÕiÄu vše>
vYxnm]yiÊIRÎu. Eb]Èu pUÈiyi>uÎ t]<uh tuTÙuh OÎuh
k]f]niÙ]} yi>uÎu. \Ten Ep]Õi p>izBmic{u BÈti>i kušiÄuÎiTÊu
ecÎu viv>h prÇu. aEÏ]L BÈti>i "|vieTniÎ[ O>u x]m]nvuh
kÔM]R ek]ÞuEp]k]riÙ.} |tuh kÔM]R ek]ÞuEp]yt]
efÎu Et]ÎuÎiÙ.} |vieT Oe>]ÕeÄ]ánuÞ[. |t[ ay]šueT
En>Eá]Ä]yi>iÄfh. ~t]y]Ùuh p>izBmiEÄÞ], nivZÊiyu
Þ]kuh" `Îu prÇu. pieÎ BÈti>i avieT niÎuhek]Þu
EmÙ[Ep]Èu En]ÄiyEÏ]L Eb]È[ A kTvil nilÄuÎ AÙieû
mukšil |>iÄuÎtu kÞu. \Ten Ep]ÕiEy]T[ "`eÎ et]Èuek]Þ[
EmÙ[Ep]È[ En]ÄU" `Î[ BÈti>i pryukyuh Ep]Õi azpk]>h
En]Äukyuh ecy[tu. aEÏ]L AÙieû mukšil O>u ek]áÊu
Eb]Èu EkÕievc[{, tuáieeÄek]Þu t]ÆiÏiTicu{ hek]Þ[ gfpti
|>iÄuÎtu Ep]Õiyuh kÞu. |tu t]N tEÙdivxh prÇtinu
teÎ abÍm]Ä]n]yiÈuÔ vidYy]efÎu Ep]ÕiÄu
mnÓiÙ]vuky]l Ep]Õi BÈti>iEy]Tu m]ÏuEc]dicu{ . \Ten BÈti>i
gfptiEy]T[ "atiÆu ek]TuEÊÄU. aEÌHÊinu Ep]k]N
eevkieyÎu pryuÎu, evruet buÍimuÈiEÄÞ]" `Îu prÇu.
aEÏ]L gfpti avieTyi>uÎuhek]Þ[ Eb]eÈTuÊu pu<yiEÙÄ[
|Èuek]TuÊu. AÙieû mukšilniÎuh Eb]Èu evÔÊil
vI<uÎtukÞEÏ]L Eb]Èu ep]ÈiEÏ]yi `Îu Ep]ÕiÄu Et]Îi.
`ÜiÙuh y]et]>u EkTuh xhBvic{iÙ}. Ep]ÕiÄu vše> bHum]nvuh
aÛutvuh \Þ]yi. Eb]Èu kiÈi `ÜiÙuh Eb]Èuk]>iÙ]} et Ep]Õi
pieÎyuh viSÉn]yiÊIRÎu. gfptieyEÏTic{u c]ÊM]>uh
aTuÊu v>ikyiÙ}. atu BÈti>iEy]Tu pry]N Ep]ÕiÄu vše>
Ù´yuh mTiyuh Et]Îuky]l OÎuh miÞ]et kurcu{ En>h
aÆen p>uÆÙ]yiÈu niÎu. OTuÄh nivZÊiyieÙ}Îu
Et]Îuky]l A viv>vuh BÈti>iEy]Tu prÇu. pieÎ BÈti>i
"ByeÏETÞ], avR vEÎ]eÈ, ay]eš]Îuh \pzdviÄ]et w]N
En]ÄieÄ]Ô]h" `Îu prÇu. pieÎ c]ÊM]R vÎu

164

e`tiHYm]Ù

Eb]Èilkyri. Ep]Õi v<ip]Tinu pfvuh ek]TuÊu gfptiey
et]<utuhevcu{ Ep]vukyuh ecy[tu.

pieÎ O>iÄl O>u k]ÙTiyil BÈti>i Ek]<iEÄ]Èu
t]nÊin]yiÈu Ep]yi>uÎu. avieT kof]Õinu vTEÄk>yuÔvR
ÄÙ}]et t]nh ptiviÙ}. k]ÙTiyil BÈti>iyueT |Ù}h aÎu
kof]Õinu etEÄÄ> Ayi>uÎtuek]Þ[ avieTecÎEÏ]L
aEÌHÊinu t]nh c]RÊukyieÙ}Îu v<Ä]yi. aEÏ]L
t]nÊin]yiÈ[ aztEÊ]šh ecÎiÈ[ evruet Ep]>uÎt[
tniÄvm]nm]fEÙ}] `Îu vic]>ic{u BÈti>i "`eû |Ù}h
kof]Õinu vTEÄÄ>y]f[" `Îu prÇu. v]x[tvÊil
etEÄÄ>y]efÎu nÙ} niþymuÔvR avieT pÙ>umuÞ]
yi>uÎu. ave>Ù}]v>uh BÈti>iyueT |Ù}h etEÄÄ>y]efÎu
prÇu. A>u prÇ]Ùuh BÈti>i xÐtiÄyiÙ}. aEÌHh pieÎyuh
"`eû |Ùh} vTEÄÄ>y]f[" `Îu pryuh. |Æen v<Äu
kÙsÙ]yi. aEÏ]L viv>h x]mUti>iÏ]Tu ti>umnÓuek]Þu EkÈu.
aviTuÎ[ OTuÄh O>u tIRc{ niþyic{u. `ÆeneyÎ]l
"tt[Ä]Ùh BÈti>iyueT t]nh c]RÊukyuh ki<i ek]TuÄukyuh
ecy[kyuh |vieTniÎ[ O>]eš ayc{[, BÈti>iyueT |Ù}h
etEÄÄ>Ey] vTEÄk>Ey] `Îu En]Äi tiÈhv>uÊukyuh
Ep]kuÎy]L ti>ic{uv>uÎtuve> BÈti>iey |vieT t]mxiÏi
Äukyuh BÈti>i xtYm]f[ prÇetÜil aEÌHeÊ
xbHum]nh viÈyy[Äukyuh vY]jm]efÜil ki<i ti>iey
evÏiÄukyuh yœ]Ey]gYh siÑiÄukyuh EvÞt]f["
`Î]yi>uÎu kÙ[pn. A kÙ[pney BÈti>iyuh meÕÙ}]v>uh
xÐtiÄukyuh BÈti>ieyÄUeT t]nh c]RÊukyuh ecy[tu.
kÙ[pnzpk]>h Ek]<iEÄ]Èu niÎ[ ayc{y]L vÎu En]ÄiyEÏ]L
BÈti>iyueT |Ùh} vTEÄÄ> |>iÄuÎtuh kof]ru etÄupuer
zpvHiÄuÎtuh kÞu. A viv>h avieTec{Îu ti>umnÓriyic{u.
\Ten x]mUti>iÏ]Tutáu>]N ti>umnÓuek]Þu BÈti>iey
ti>umuá]ek v>uÊi vše> xÐ]nÆšuh ek]TuÊu bHum]ni
cy{ Äukyuh ecy[tu. v]x[tvÊil BÈti>iyueT |Ùh} muáu

165

e`tiHYm]Ù

kof]Õieû etEÄÄe>ÊeÎy]yi>uÎu. |o tRÄmuÞ]y EÏ]L
BÈti>iÄ[ avm]nh v>umEÙ}] `Îu vic]>ic{[ gfpti teû
OÕeÄ]áuek]Þu kuÊi ArienÊi>icu{ BÈti>iyueT |ÙÊ} inu
etÄupuer AÄiviTuky]yi>uÎu. Ar[ pÞ[ BÈti>iyueT
|Ù}Êinu vTÄupuer Ayi>uÎu `ÎuÔt[ |EÏ]<uh avieTec{Îu
En]Äiy]l A ØÙÊieû kiTÏuek]Þ[ ariy]vuÎt]f[.

k]ÙTiyil BÈti>im]RÄu zptYÑm]yi>uÎ gfpti pieÎ
aÆenyÙ}]et Aytieû k]>fhkUTi pry]et |o \pnY]xh
\pxhH>iÄuÎtu viHitmeÙ}Îu vic]>ic{[ atukUTiÏrÇu
ek]ÔuÎu. O>iÄl O>u kÏlÄcv{ TÄ]>N viÙpiTicv{ y]y
aEnkh x]m]nÆL EkÕieÄ]Þu vTÄuniÎu etEÄ]Èu
ek]ÞuEp]y O>u kÏl xmuzdÊil t]fuEp]yi. kÏÙiÙuÞ]yi
>uÎvR miÄEp>uh O>uviDh m>iÄ]et k>y[Äu kyri. kÏÙieû
\TmØnuh m>ic{iÙ}. kÏlEcthek]Þu vše> n¨muÞ]ytin]l
kÏÙieû \TmØN vYxnic{uek]Þu nTÄuEá]L k]ÙTiyil
BÈti>iÄu gfpti zptYÑm]efÎuh avieTecÎ{ u prÇ]l
|tieneßÜiÙuh nivZÊiyuÞ]ÄiÊ>uemÎuh AE>] avEn]Tu
prÇu. \Ten A kcv{ TÄ]>N k]ÙTiyieÙÊi. BÈti>ieyÄÞu
viv>emÙ}]h pryukyuh x]m]nÆLeÄ]Îuh n¨vuh kÏÙinu
EkTuh kUT]et kÏl \yRÊieÄ]TuÊ]l kÏÙiÙuÔ x]m]n
Êieû pkuti viÙ BÈti>iÄu ek]TuEÊÄ]emÎu xÐtiÄukyuh
ecy[tu. pieÎ gfptiyueT aTuÄlec{Î[ |o viv>h prÇu.
aEÏ]L gfpti "|ÆenyuÔ k]>YÆeš]eÄ `niÄu
zpy]xm]f[" `Îu prÇu. aEÏ]L BÈti>i "|o k]>Yh
x]Dicu{ ek]TuÄ]emÎu w]N ~ÕuprÇuEp]yt]f[. |t[
~tuviDvuh niRvHic{ut>femÎu niRb³ic{u prÇu. \Ten
gfpti Ep]yi xmuzdÊil muÆi kÏl teû OÕeÄ]áuek]Þ[
\yRÊieÄ]TuÄukyuh kcv{ TÄ]>N prÇi>uÎtuEp]eÙyuÔ
zdvYh BÈti>iÄu ek]TuÄukyuh ecy[tu. atieû EsSh gfpti
BÈti>iEy]T[ "niÆLÄu zdvYÊiÜÙuÔ atY]zgHhek]Þ[ |ÎEt
pry]vU `ÎiÙ]} ety]yi>iÄuÎu. atu w]N niÆL

166

e`tiHYm]Ù

pryuÎtuEp]eÙeyÙh} ecy[tuhek]Þu zptYÑm]yiÈi>uÎiÈuÞ]
yiÈuÔ aHÐti nimiÊm]f[. atin]l |ni niÆL `eÎ
zptYÑm]yi k]fukyiÙ}. `ÜiÙuh niÆL vic]>iÄuÎ k]>Y
ÆešÙ]} h w]N x]Dicu{ tÎuek]Ô]h. duÓ]DYm]yiÈuÔ k]>Y
ÆL anYM]RÄu x]DiÏicu{ ek]TuÄuÎtin]yiÈuh atY]zgHh
nimiÊvuh y]et]Îuh `EÎ]TEpÑiÄyum>ut[" `Îu prÇiÈu
mryukyuh ecy[tu. atilÏieÎ A |Ù}ÊuÔvR gfptiey
zptYÑm]yi kÞiÈiÙ}. `ÜiÙuh avR vic]>iÄuÎ k]>YÆešÙ]} h
x]Dicu{ ek]ÞuteÎ |>uÎu. k]ÙzkEmf A |ÙÊ} uÔvRÄu
muáuÞ]yi>uÎve>EÏ]eÙyuÔ tpÒ¬iyuh gfptieyÄuri
cu{ Ô B¬iyuh Exvyuh kurÇutuTÆi. aEÏ]L k]>YxiÍikšuh
aÆenteÎy]yi ÊIRÎu. `ÜiÙuh k]ÙTiyil gfptiyueT
s¬iyuh m]H]«Yvuh |Îuh aEsSmiÙ}]ety]yi `Îu prÇu
kUT]. azpk]>h teÎ k]ÙTiyil BÈti>im]>ueT mzßv]dvuh mÕuÔ
p]>á>YÄ]>]y mzßv]dikšueT mzßv]dEÊÄ]L |EÏ]<uh
PÙicu{ k]fuÎuÞ[. kÙiyugh mUÊi>iÄuÎ |Ä]ÙÊu muNk]Ù
ÆšieÙEÏ]eÙ, dZ¨]ßÆL k]f]N zpy]xmuÞEÙ]} .

167

e`tiHYm]Ù

17. evFmfi náU>iÏ]TM]R

evFmfináU>iÏ]ÈieÙ |Ù}h ek]c{i >]jYÊu 'evÔ]>
ÏiÔi' `Î EdsÊ]f[. A |ÙÊ} [ O>u k]ÙÊu màbuÍiy]yiÈ[
O>u zb]ªfkum]>N \Þ]yiÊIRÎu. aEÌHeÊ aEÌHÊieû
a¢N yœ]k]Ùh \pnynh, xm]vRÊnh mutÙ]yv k<ic{u
Evd]DY]ynÊin]yi tZÒivEp>UR zbªxVh mÚÊil ek]Þu
ecÎ]Äi. aEÌHh Evd]DYynh ecy[tu tZÒivEp>UR t]mxic{i>u
Îtu xHp]ÚikšueT p>iH]xp]ztm]yiÈ]f[. |EÌHh OE>]
EB]Snuh x]Duvum]yi>uÎtin]l duÓ]mRËYÄ]>]y \ÉináU>i
m]R |EÌHeÊ pÙviDÊil EB]SÜšiÏiÄukyuh p>iHxiÄu
kyuh \pzdviÄukyuh pÙ apkTÆšil akeÏTuÊi
buÍimuÈiÄukyuh mÕuh ecy[tu ek]Þi>uÎu.

aÄ]ÙÊu tZÒivEp>UR vTÄuÎ]œEÑztÊil

zsIEk]viÙieû BiÊiyil O>u ciztem<uÊuk]>N O>u yÑiyueT

>Uph `<utukyuh A cizth xkÙ ÙÑfÆšuh tikÇt]yi

ÊI>uky]l avieT O>u yÑiyueT x]ÎiDYmuÞ]vukyuh

ecy[ti>uÎu. A yÑi >]ztik]ÙÆšil xHsynÊin]yi A

diÄiÙuÔ yovnyu¬M]>]y pu>uSM]>ueT aTuÄl ecÙu} kyuh

aÆen pÙe> \pzdviÄukyuh ptiv]yi>uÎu. aÄ]ÙÊ[ A

diÄil yÑiy]l b]Dit>]yi, A divY>tizkIQey anuBvi

Ä]N as¬M]>]y pÙR piEÕ divxEÊÄu m>ic{uEp]kukyuh

ciÙR `fIÄ]N p]TiÙ]} ÊvÉh ÑIfic[{ avsM]>]yi

ÊI>ukyuh nÙ}Ep]eÙ EdHbÙvuh eeD>YvumuÔ ciÙR m]zth

apkTem]Îuh kUT]et xuKmnuBviÄukyuh ecy[tuek]Þi>uÎu.

yÑi Ae>y]fu piTikUTuÎetÎu niþymiÙ}]ti>uÎtin]l

aÄ]ÙÊ[ A diÄiÙuÔ pu>uSM]e>Ù]} h vše> ByeÏÈ]f[

>]ztik]ÙÆL k<icu{ kUÈiek]Þi>uÎt[; EmlprÇ ciztÊieû

aTuÄl pu>uSM]>]e>ÜiÙuh ecÎ[ '|Î[ >]ztiyil `eû

aTuÄl v>fh' `Îu prÇ]l aÎu >]ztiyil A yÑi A

168

e`tiHYm]Ù

pu>uSeû aTuÄeÙÊuh. A yÑiÄ[ aÆen O>u viEsSh
kUTiyuÞ]yi>uÎu.

|Æenyi>iÄuÎ k]ÙÊ[ O>u divxh eevkuEÎ>h ciÙ
\ÉináU>im]>uh evFmfi náU>iÏ]TuhkUTi vTÄuÎ]œEÑzt
Êil et]<]n]yiÈuEp]yi. avieTecÎ[ yœ]zkmh O]E>]
EdvM]e> et]<utuet]<ut[ A yÑiyueT ciztÊieû aTuÄl
ecÎEÏ]L \ÉináU>im]e>Ù}]v>uhkUTi prÇišÄi evFmfi
náU>iÏ]TieneÄ]Þ[ A yÑiyueT aTuÄl "|Îu >]ztiyil
`eû aTuÄl v>fh" `Îu pryicu{ . `Ù]} v>uhkUTi aÆen
pryfemÎu niRb³ic{tuek]Þ[ aÆen prÇu `ÎÙ}]et
aÆen pryuÎt[ `ßin]yiÈ]efÎuh aÆen prÇ]ÙuÞ]
kuÎ PÙemß]efÎuh OÎuh aEÌHÊin[ ariviÙ}]yi>uÎu.
et]<uk k<iÇ[ `Ù}]v>uhkUTi zbªxVhmÚÊiEÙÄu Ep]yi.
x³Y]vàn]dikšuh aÊ]<vuh k<iÇu ptivuEp]eÙ `Ù}]v>uh
av>v>ueT kiTÏuØÙÊu ecÎu kiTÄukyuh ecy[tu. `Ù]} v>uh
\rÄm]yEÏ]L yÑi A mHN náU>iÏ]ÈieÙ aTuÄl `Êi.
yÑi ecÎu et]È \Ten aEÌHh \fRÎu. pieÎ avR yEœ¨h
xuK]nuBUtiEy]TukUTi xHsynhecy[tu. A divxhve>
zbªc>YEÊ]TukUTiyuh x[ztIxuKmriy]etyuh |>uÎi>uÎ
náU>iÏ]ÈiEÙÄ[ A yÑiyueT xHsynh p>m]nàk>m]yi
Bvic{u. azpk]>h teÎ yÑiyuh aEÌHÊieû xHsynh
~Õvuh tZp[tik>vuh xEß]S]vHvum]yiÊIRÎu. A yÑiÄ[
aÎeÊEÏ]eÙ O>u xuKvuh tZp[tiyuh atinumuá[ O>iÄÙuh
\Þ]yt]yi Et]ÎiyiÙ}. xuK]nuBvÆešÙ}]h k<iÇ[ aßYy]mh
Ak]>]yEÏ]L yÑi, "`niÄ[ |vieT t]mxiÄ]N p]TiÙ}.
mnuSYxW]>h tuTÆuÎtinu muá[ `niÄ[ xVØ]nÊ[ `Êfh.
atin]l |EÏ]L w]N Ep]kuÎu" `Îu prÇu. \Ten
náU>iÏ]T[ "|Îu >]ztiyiÙuh v>]Em]?' `Îu Ec]dicu{ . aEÏ]L
yÑi "aviETÄ[ aÆen AzgHvuh `eû Ep>il
xEß]SvumueÞÜil w]N |eÎÎÙ}], `Ù}] divxh >]ztiyiÙuh
aviTueÊ aTuÄl vÎuek]Ôh. `Î]l O>u k]>YmuÞ[.

169

e`tiHYm]Ù

atukUTi prEÇÄ]h. aviTuÎ[ `eû xÐth kUT]et
anYx[ztIkeš et]T>ut[. Ever O>u x[ztIey aviTuÎu
et]È]lÏieÎ w]N aviTueÊ aTuÄl v>ikiÙ}."

náU>iÏ]T[: "|Ù;} `eû a¢n]f[ |Ù}. nieû anuv]dh
kUT]et w]N y]et]>u x[ztIeyyuh et]TukyiÙ.} "

|tu EkÈEÏ]L yÑi xEß]SEÊ]TukUTi "`Î]l w]N
ptiv]yi vÎuek]Ô]h" `Îu prÇu Ep]vukyuh pieÎ
ptiv]yi >]ztiEt]ruh náU>iÏ]ÈieÙ aTuÄl vÎuek]Þi>iÄu
kyuh kurcu{ divxh k<iÇEÏ]L avR p>x[p>x[EnH]kuÙ
>]yiÊI>ukyuh ecy[tu.

aÆen kurcu{ k]Ùh k<iÇEÏ]L mHN náU>iÏ]ÈieÙ
Evd]DYynh niruÊi, |Ù}EÊy[Äu kUÈieÄ]ÞuEp]k]n]yi
a¢NnáU>iÏ]T[ O>u divxh ztiÒivEp>UR ecÎu. a¢N teÎ
kUÈiek]ÞuEp]k]n]yiÈ]f[ vÎi>iÄuÎt[ `ÎriÇEÏ]L,
yÑiey pi>iÇu Ep]kfmEÙ}] `Îu vic]>ic{u mHN
náU>iÏ]ÈiEÙÄu vše> vYxnm]yi. aÎu >]ztiyil yÑi
vÎEÏ]L náU>iÏ]Tu vše> mnx[t]pEÊ]TukUTi, "`eÎ
|ÙE} ÊÄu ek]ÞuEp]k]N a¢N vÎiÈuÞ[. n]eš >]vieÙ
Ep]kfemÎ]f[ prÇi>iÄuÎt[. w]enß]fu EvÞt[?" `Îu
Ec]dic{u. aEÏ]L yÑi "aviTuÎ[ OÈuh vYxniEÄÞ. aviTuÎ[
|Ù}EÊÄu Ep]y]l pieÎ ptiv]yi w]N avieT vÎuek]Ô]h"
`Îu prÇu. |tu EkÈEÏ]L náU>iÏ]ÈiEÙÄu vYxnemÙ]} h
tIRÎu, vše> xEß]Sm]yi. pieÎ ptivuEp]eÙ avR xuKm]yi
O>umic[{ >miÄukyuh evšuÏ]N k]Ùm]yEÏ]L Ep]vukyuh ecyutu.
>]vieÙ a¢NnáU>iÏ]Tu mHen kUÈiek]Þ[ |ÙE} ÊÄu Ep]yi.
mHN náU>iÏ]T[ |ÙÊ} uecÎu t]mxm]ytieû EsSvuh yÑi
>]ztiEt]ruh ptiv]yi avieTyuh ecÎu ek]Þi>uÎu.

aÆen kurcu{ k]Ùh k<iÇEÏ]L a¢NnáU>iÏ]T[
mkeneÄ]Þ[ OÎu Evšik<iÏiÄfemÎu niþyic{[ piÙ

170

e`tiHYm]Ù

x[ztIj]tkÆL v>uÊi En]ÄiÄuk mutÙ]y ciÙ zsmÆL
tuTÆi. |o viv>mriÇEÏ]L, t]N Evšik<ic{]l pieÎ yÑi
teû aTuÄl v>ikiÙ}EÙ}] `Îu vic]>ic{iÈ[ atuh
mkNnáUtiÏ]ÈiEÙÄ[ atYßh vYxnk]>fm]yiÊIRÎu.
atin]l aEÌHh tniÄu Evši k<iÄ]N mnÓieÙÎ} uh atin]yi
a¢N niRb³iÄ>uetÎuh meÕ]>]L muK]ß>h a¢en
zgHiÏicu{ .

a¢NnáU>iÏ]ÈiEÙÄ[ atuEkÈEÏ]L vYxnvuh Ek]pvuh
xHiÄvHiy]ety]yiÊIRÎu. \Ten aEÌHh mHen višic{u
En>iÈuteÎ "`ß] \ÉiÄu Evši k<iÄ]N mnÓiÙ}, aEÙ?} nI
|zt kœyiÙ}]Êvn]yi tIRÎEÙ}]. nI OÎ[ Evši k<ic{[, atil
ciÙ xß]nÆšuÞ]yiÄÞiÈu nÐueT k]Ùh k<iÇ]l
ek]Ô]emÎ]f[ `eû AzgHh. aet]Îuh x]Dici{ eÙÜ} iÙuh |o
trv]Tu nsiÄ]etyi>iÄfmEÙ}]. atinu nI Evši k<iÄ]ti>u
Î]l pieÎ `ß] m]Rgh?"

mHN: "a¢N pryuÎet]eÄ k]>Ym]f[. |tien]eÄ
xm]D]nh pry]N `niÄriÇukUT]. `eß]eÄy]y]Ùuh w]N
Evši k<iÄyiÙ}. atin[ a¢N `eÎ]Tu niRb³iÄyum>ut[."

a¢N:"Evši k<iÄyiÙ} `Îu prÇ]l mtiEy]?
k<iÄyiÙ]} Êtieû k]>femß]f[? atu EkLÄeÈ"

mHN: "k]>fem]ÎumiÙ}. `niÄtiÎu mnÓiÙ} `EÎyuÔu."

a¢N: "EvÞuÎ k]>Yh ecy[v]N mnÓieÙ}Üil nI |o
trv]Èil Ekr>ut[. `vieTeyÜiÙuh ep]y[eÄ]Ôfh. ~BY]!
ninÄu mnÓiÙ}, aEÙ}? `eû muáil niÎu ninÄiÆen pry]N
eeD>YmuÞ]yEÙ}]. Ep], `eû muáilniÎ[. ek]sven |ni |vieT
kÞ]Ùriy]h."

|Æen a¢N Ek]pEÊ]TukUTi sk]>ict{ u EkÈEÏ]L
x]Duvuh suÍHZdynum]y mHN náUti>iÏ]ÈiEÙÄu vYxnh

171

e`tiHYm]Ù

xHiÄvHiy]ety]yi. |o xhB]SfmuÞ]ytu >]ztiyil
aÊ]<Êinu muá]yiÈ]yi>uÎu. atin]l mHNnáUti>iÏ]Èi
EÙÄu vYxnh nimiÊh aÊ]<muÉ]et k>Çuh ek]Þu
Ep]yiÄiTÎu. ptivuxmym]yEÏ]L yÑi aEÌHÊieû
aTuÄlvÎu. aEÏ]L aEÌHh vYxnic{u k>Çuek]Þu
kiTÄuky]efÎu yÑiÄu mnÓiÙ]ytin]l vYxnk]>femß]
efÎu Ec]dicu{ . |o xhgti yÑiEy]Tu pry]N aEÌHÊinu
vše> mTiyuh Ù´yumuÞ]yi>uÎtin]l AdYh OÎuh pry]et
\p]yÊil k<icu{ kUÈ]N aEÌHh k<iyuÎtuh zsmicu{ En]Äi.
`ÜiÙuh yÑiyueT niRb³h nimiÊh OTuÄh p>m]RËem]eÄ
aEÌHh yÑiEy]Tu prÇu. aEÏ]L yÑi. "aviTuÎ[ OÈuh
vYxniEÄÞ]. Evši k<iÄuÎtinu `niÄu y]et]>u viE>]D
vumiÙ}. aviTuÎu Evši k<iÄ]etyi>uÎ]l |o trv]Tu nsic{u
Ep]kumEÙ}]. w]N nimiÊh aÆen v>uÎt[ `niÄuh vše>
vYxnm]f[. aviTuÎu Evši k<ic{]Ùuh `eÎ \EpÑiÄ>ut[ `Îu
m]ztEm `niÄu niRb³muÔu. Evši k<ic{]l OÎ>]TN divxh
A aßRjnÊieû aTuÄl xHsynh ecy[tuek]Ôfh.
OÎ>]TN m]ri Ever ØÙÊu kiTÎuek]Ôfh. A divxÆšil
w]N aviTueÊ aTuÄl vÎuek]Ô]h. atin]l n]eš >]vieÙ
a¢eû aTuÄLecÎu Evši k<iÄ]N xÐtm]efÎu pryfh.
a¢N prÇtien EkLÄ]ti>iÄuÎtu s>iyÙ"} `Îu prÇu.
|tu EkÈEÏ]L mHN náu>iÏ]ÈiEÙÄu vše> xEß]Sm]yi.
pieÎ avR >ÞuEp>uhkUTi >]ztiey xuKm]yi nyic{u. evšuÏ]N
k]Ùm]yEÏ]L yÑi Ep]yi. mHNnáUti>iÏ]T[ >]vieÙ `fIÕ[
a¢eû aTuÄl ecÎu Evšik<icu{ ek]Ô]emÎu xÐticu{
pryukyuh a¢N náUtiÏ]T[ atu EkÈu xEß]SiÄukyuh
t]mxiy]et O>u mUHURÊÊil mHeû Evšiyuh kuTievÏuh
Ekmm]yuh Bhgiy]yuh nTÊiÄukyuh ecy[tu.

Evši k<ic{tieû EsSh mHN náUti>iÏ]T[ yÑi
prÇiÈuÔtuEp]eÙ OÎ>]TN divxh aßNjnÊieû
aTuÄÙuh OÎ>]TN Everyuh kiTÎuek]Þi>iÄukyuh divx

172

e`tiHYm]Ù

mury[Äu yÑi aEÌHÊieû aTuÄl ecÎuek]Þi>iÄukyuh
ecy[tu.

aÆen kurcu{ k]Ùh k<iÇEÏ]L aßRjnh gRBh
D>iÄukyuh pÊum]xvuh tikÇ[ O>u puzten zpxviÄukyuh
ecy[tu. mHNnáU>iÏ]Tu puzteû j]tkRÐh, n]mk>fh, aÎ
zp]snh mutÙ]yv a¢eû xH]yEÊ]Tuh A¡zpk]>vuh yœ]
k]Ùh EvÞtuEp]eÙ nTÊi. aEÏ]E<Äuh a¢NnáU>iÏ]T[
aEÌHÊieû AzgHhEp]eÙÊeÎ poztmuKh kÞu
xEß]Sicu{ ek]Þu c>mgtiey zp]picu{ . pieÎ mHNnáUti>i
Ï]T[ a¢eû pi¥h, xhvlx>dIÑ, pzß]Þ]h m]xh mutÙ]yv
yœ]s¬i k<ic{ukUÈi.

aEÏ]E<Äuh mHen \pnyiÄ]nuÔ k]Ùm]yi. pieÎ
atinu muHURÊh niþyiÄukyuh zkiy]dikLÄuh mÕuh EvÞuÎ
Ašukeš OeÄ ÑfiÄukyuh x]m]nÆešÙ]} h vÈhkUÈukyuh
ecy[tu. \pnynÊieû tEÙdivxh >]zti yÑiyueT mury]yi
>uÎtin]l yÑi ptivuEp]eÙ náU>iÏ]ÈieÙ aTuÄeÙÊi.
aEÏ]L náU>iÏ]Tu zpxhgvs]l "n]eš k]ÙÊu kuhB>]si
muHURÊÊÊin[ \ÉiyueT \pnynh k<ic]{ l ek]Ô]emÎu
vic]>muÞ[" `Îu prÇu. aEÏ]L yÑi, "`Î]l `niÄ[
O>]zgHmuÞ[. at[ aviTuÎu x]DiÏicu{ t>fh. aviTueÊ
zpD]nB]>Y ag[nix]Ñikm]yi viv]Hh ecy{eÏÈ[ A aßRjn
m]efÜiÙuh AdYB]>Y w]n]fEÙ]} . atin]l aviTueÊ
puztn]y A \ÉiÄu w]N vÙiyÐy]f[. atuek]Þ[ n]eš
\pnynxmyÊ[ \Éi zkiy]hgm]yi BiÑ y]ciÄuEá]L AdYh
BiÑ ek]TuÄ]N w]n]y]l ek]Ô]emÎ[ `niÄu vše>
AzgHmuÞ[. at[ aviTuÎ anuvdiÄukyuh `eÎeÄ]Þu
nTÊiÄukyuh Evfh. xmym]kuEá]L w]N O>ßRjnÊieû
EvSÊil |vieT vÎuek]Ô]h" `Îu prÇu. \Ten náU>iÏ]T[,
"atienßu viE>]Dm]f[? `niÄtu vše> xEß]Sm]f[.
xmym]kuEá]L |vieT vEÎ]šu. k]>Yh w]N nTÊicu{ ek]Ô]h."
`Îu xÐticu{ pryukyuh ecy[tu.

173

e`tiHYm]Ù

zkiyy[Äu EvÞuÎ Ašukšuh O]tiEÄ]nuh c]RcÄ{ ]>Yh
Ev<[cÄ]>uh mÕum]yiÈuÔ Ever aEnkh zb]ªfEzsS[ÚM]>uh
aßRjnÆšuh kiT]Æšuem]eÄ tEÙdivxhteÎ `ÊIÈuÞ]
yi>uÎu. piEÕdivxh En>h evšuÊEÏ]E<Äuh `Ù}]v>uh kušic{u
tÕuTuÊu H]j>]yi. \Ten zkiykL A>hBiÄukyuh ecy[tu.
BiÑ ek]TuÄ]nuÔ xmym]yEÏ]E<Äuh mrÄuTyuh putÏuh D>ic[{
aßRjnÊieû EvSm]yi kuer a>iyuh O>u p]ztÊieÙTuÊu
ek]Þ[ yÑiyuh A ØÙeÊÊi. yÑi ecÎu y]et]>u
sÜyuhkUT]et aßRjnÆšueT kUÈÊil Ekri niÙy]yi.
aßRjnEvSD]>ifiy]y yÑiey kÞEÏ]LteÎ náU>iÏ]Èi
EÙÄ[ Aeš mnÓiÙ]yi. `ÜiÙuh EsSmuÔ zb]ªf>uETyuh
aßRjnÆšuETyuh |Tyil "|o aßRjnh ~t]f[,
`viTuEÊt]f[, `ßin]f[ vÎt[?" `Îuh mÕuh aEÏ]L
xhx]>h tuTÆi. "~t]y]Ùuh et]T>ut[" `Îu prÇu EsSmuÔ
aßRjnÆešÙ]} h m]riniÎu.

BiÑ y]ciÄuk `ÎuÔ zkiyy]yEÏ]L náU>iÏ]T[
O]tiEÄ]En]T[ "|EÏ]L viEsS]l vÎi>iÄuÎ A
aßRjnÊieû aTuÄl Evfh BiÑ y]ciÄ]N. AdYh
BiÑyiT]nuh A aßRjnh Evfh. \ÉiyueT aÐ >Þ]mtu
BiÑyiÈuek]ÔeÈ. atu mti" `Îu prÇu.

O]tiEÄ]N: "atu viHitmÙ}. \ÉiyueT aÐy]f[ AdYh
BiÑyiETÞt[. atu k<iÇÙ]} et mÕ]RÄuh BiÑyiT]N p]TiÙ.} "

náU>iÏ]T[: "|EÏ]L vÎi>iÄuÎt[ \ÉiyueT vÙiyÐy]f[.
w]N AdYh Evši k<ic{t[ |o aßRjneÊy]f[. atin]l |o
aßRjnh Evfh AdYh BiÑyiT]N."

|tu EkÈEÏ]L náU>iÏ]ÈieÙ c]RcÄ{ ]>]yuh xVjn
Æš]yuh mÕuh avieT vÎukUTiyi>uÎ náU>im]>uh aßRjnÆšuh
O]tiEÄ]nuh `Ù]} v>uh "aÆ[ |o \ÉiyueT aÐey Evši
k<iÄuÎtinu muá[ OÎukUTi Evši k<ic{iÈueÞÜil atu

174

e`tiHYm]Ù

wÆš]>uh ariy]ti>iÄuEm]? aÆ[ |o prÇtu suÍEm
EB]S[k]f[. aeÙÜ} il pryu, EkLÄeÈ; |o aßRjnh
`viTueÊ, A>ueT mkš]f[?" `Îuh mÕuh ciÙ Ec]dYÆšuh
v<Äukšuh tRÄÆšuh kÙsÙ]yi. |o vÎi>iÄuÎtu teû
xHpt[niy]efÎuh teÎeÄ]Þ[ AdYh BiÑyiTuviÄukyi
eÙ}Îuh ariÇEÏ]L A \ÉiyueT aÐy]y aßRjnÊinu
Ek]pvuh mnx[t]pvuh duÓHm]yiÊI>uky]l A aßRjnh,
"`niÄ[ k]Fm]N ek]tic[{ AdYmuÞ]y |o \ÉiÄ[ AdYemÎÙ,}
O>iÄÙuh |o etÞiEÄrivÎ v>ÊeyeÄ]Þu BiÑyiTIÄ]N
w]N xÐtiÄiÙ}. `eû \ÉiÄ[ w]N BiÑyiÈ]l mti. |o
pis]c[ vÙYÐ cmÇ[ |EÏ]L `viTuÎ]f[ EkrivÎt[? `eû
\ÉiÄ[ |vL BiÑyiTuky]efÜil |všueT muKÊu w]N
cUeÙTuÊTiÄuh" `Îuh mÕuh sk]>vuh v<Äuh ep]Tiep]Ticu{
tuTÆi. `Ù]} v>uh |Æen tniÄu viE>]Dm]yi prÇutuTÆu
ky]l náU>iÏ]T[ OÎuh pry]N s¬nÙ]} et aÆen vÙ]} et
a³n]yiÊIRÎu. aEÏ]L yÑi, "w]N \ÉiÄu BiÑyiT]n]f[
vÎt[. \ÉiyueT a¢n[ atu xÐtvum]f[. atin]l
niÆeš]eÄ `eßÙ]} h prÇ]Ùuh BiÑyiT]et w]N
Ep]vukyiÙ,} niþyhteÎ" `Îu prÇu. \Ten aßRjnh,
"ninÄ[ azt niþyvuh miTuÄumuEÞ]? `Î]ÙtuteÎ
OÎriyfh. nieÎ |vieTniÎu purÊirÄiyÙ}]et |vieT |ni
\pnynÊieû zkiy y]et]Îuh p]TiÙ}. w]n]f[ prÇt[. BiÑ
y]ciÄ]nuh BiÑyiT]nuh |veš |vieTniÎ[ |rÄi viÈiÈu Evfh.
v>uviN, AEÊÐ]>ukešÙ]} >uh v>uviN! nmuÄivešÏiTic{[ |vieT
niÎu purÊ]Ä]h. pieÎ náU>im]>uh v]ÙiyÄ]>uhkUTi |veš
pTiÄu purÊ]Äi ayEc]{ šuh" `Îu prÇu EsSmuÔ
aßRjnÆšueT xH]yEÊ]TukUTi yÑiey piTic{[ A
akÊuniÎu purÊ]Äi. náU>iÏ]T[ "aEy]{ ! x]Hxh
zpvRÊiÄ>ut[" `Îu prÇu niÙvišc{uek]Þ[ piÎ]eÙecÎu.
pTiÄu purÊ[ ek]ÞuEp]yi tÔiey \Ten Ù´yuh Ek]pvuh
xHiÄ]N p]TiÙ]} et yÑi xVßm]y >UpeÊÊeÎ xVIk>ic[{
avieT niÎuek]Þ[ náU>iÏ]TiEn]T]yiÈ[, "aviTuÎ[ OÈuh

175

e`tiHYm]Ù

vYxniÄ>ut[. |et]Îuh aviTueÊ Ed]Shek]ÞeÙÎ} [
`niÄriy]h. `niÄ[ aviTuEÊEÏ>il EÙshEp]Ùuh p>iBvvumiÙ}.
`ÜiÙuh |o ØÙÊuh |o aTiyß>ÊiÜÙuhevc[{ `eÎ
|zpk]>h avm]nic{tin]l |ni mUÎu tÙmur k<iÇ]lpieÎ
|o trv]Èil \ÉiyuÞ]yiÈ[ \pnynh k<iÄ]N xhgtiy]vuk
yiÙ}, niþyhteÎ. `Î]l, |EÏ]L O>u vY]<vÈÊiÙDikh
k]Ùm]yi `eû x]ÎiDYh |o ØÙÊ[ \Þ]yiÈuÔtieû
PÙm]H]«Yh EHtuv]yiÈ[ OTuvil >Þu tÙmury[ÄuÞ]kuÎ
>Þu pu>uSM]R x>xVtIzpx]dhek]Þ[ visVvizsutM]>]yi
ÊI>ukyuh ecyu{ h. |ztyuh k]Ùh mnuSYxHv]xEÊ]TukUTi
w]N BUEÙ]kÊilÊeÎ t]mxicu{ Ep]ytuek]Þ[ |ni w]N
wÆšueT EÙ]kÊil ecÎ]l `eÎ avieT yœ]pURvh
xVIk>iÄuemÎu Et]ÎuÎiÙ.} `Îum]ztmÙ,} |o avm]nh
anuBvic{iÈ[ |ni jIvic{i>iÄ]N w]N AzgHiÄuÎumiÙ}. aviTuÎ[
`eÎÄuric{[ vic]>ic{[ vYxniÄ>ut[. akÊ[ Ep]yi
\pnynÊieû EsSh zkiykLkUTi nTÊi, |niyuh vše>Ä]Ùh
B]>Y]puzt]dikEš]TukUTi xuKm]yi jIvici{ >uÎ]Ùuh. w]N |t]
Ey]g]g[niyil `eû EdHeÊ Bx[mIk>iÄuÎu" `Îu pryukyuh
\Ten A yÑi `Ù]} vRÄuh adZ¨y]yi BviÄukyuh O>u EtjÓu
EmlEÏ]ÈuyRÎu EmGm¥ÙÊil Ekri mryuÎt[ `Ù]} v>]Ùuh
k]feÏTukyuh ecy[tu. yÑiyueT |o v]Äu EkLÄukyuh |o
aÛuth k]fukyuh ecy[tEÏ]L tÆL zpvRÊict{ u
x]Hxvuh aviEvkvum]yi `Î[ `Ù}]vRÄuh Et]Îi `ÜiÙuh
"atIt k]>Y]nusEyn kih xY]t[".

evFmfináU>iÏ]TM]>ueT x]Ñ]l trv]T[ |EÏ]L
pu>uSM]>iÙ]} et sUnYzp]ym]yi>iÄuÎt[ A yÑiyueT s]ph
ek]Þuh OTuviÙeÊ tÙmurÄ]>uh ek]Ùh} 1066-]m]Þu
vZþikm]xÊiÙuh 1068-]m]Þu mk> m]xÊiÙum]yi EdHviEy]gh
ecy[tv>um]y evFmfi a¢NnáU>iÏ]Tuh mHN náU>iÏ]Tu
visVvizsutM]>]yiÊIRÎt[ A yÑiyueT anuzgHm]H«Yh
ek]Þu m]ztm]efÎuÔtu viEsSicu{ pryfemÎiÙE} Ù]} . |EÏ]L

176

e`tiHYm]Ù

\Ô evFmfináU>iÏ]TM]R pEÞteÎ |o kuTuhbÊilniÎu
pi>iÇuEp]yiÈuÔ O>u a¢N náU>iÏ]ÈieÙ s]KyiÙuÞ]yi
ÈuÔv>]f[.

177

e`tiHYm]Ù

18. kuWmFEp]Õiyuh mÕÏÔináU>iÏ]Tuh

c]ÊenEÓvic{u zptYÑm]Äiy zpxiÍn]y kuWmF
Ep]Õiyuh, zsIEp]RÄÙiyilEÏ]yi zBzdk]šiey Exvic{u zptYÑ
eÏTuÊiy visVvizsutn]y mÕÏÔináU>iÏ]Tuh O>uk]ÙÊu
jIvic{i>uÎv>]f[. mÕÏÔináU>iÏ]ÈieÙ |Ù}EÏR AdYk]ÙÊ[
'mÕÏÔi' `Îu m]ztm]yi>uÎu. A |ÙÊ} u niÎ[ O>]L
zsIEp]RÄÙiyil Ep]yi Bzdk]šiey Exvicu{ zptYÑm]Äi
vÎtin]l aÄ]Ùhmutl |ÙE} ÏR 'Bzdk]šimÕÏÔi' `Îu
zpxiÍm]yiÊIRÎu. atin]l `Ù}]v>uh pryuÎtuh A
|ÙÊ} uÔvR `<uÊukuÊukšil Ep>uvy[ÄuÎtuemÙ]} h |Îuh
'Bzdk]šimÕÏÔi náU>i' (Ï]T[) `ÎuteÎy]f[.

x]Ñ]l Bzdk]šimÕÏÔináU>iÏ]T[ O>iÄl O>u
Et]fiyilÄyri Eván]Èuk]yÙilÄUTi ti>uvnßpu>EÊÄu
pureÏÈu. eevÄÊu pTiÇ]ruvsÊ]yEÏ]L avieT EÑzt
Êil O>u p]fi ek]ÈuÎtu EkÈu. A p]fi O>u
ax]D]>f>Itiyil Ayi>uÎtin]l, "s]x[ztzpk]>h |zt
s>iy]yi |o p]fi ek]ÈuÎt[ A>]efÎriyfh. |tu
mnuSY>iÙ]>um]efÎu Et]ÎuÎiÙ.} EdvM]>il Ae>ÜiÙum]yi>i
Äfh. ~etÜiÙuh Et]fi |vieT aTuÄeÈ `Îu prÇu Et]fi
aTuÏicu{ náU>iÏ]Tu k>y[ÄirÆi, kušiyuh k<ic{u EÑztÊil
`Êi. aEÏ]L avieT \lxvk]Ùm]yi>uÎu. \lxvbÙiyueT
p]fiek]È]f[ náU>iÏ]T[ EkÈt[. A p]fi ek]Èiyi>uÎtu O>u
x[ztIy]yi>uÎu.

eevÄÊuEÑztÊil zpvZÊiÄ]>uh avk]sikšum]y
v>il O>u m]>]eû vIÈil O>uk]ÙÊu pu>uSM]>]>umiÙ]} ety]yi
ÊIRÎu. O>u x[ztIyuh >ÞumUÎu epFkuÈikšuh m]ztEm avieT
\Þ]yi>uÎuÔu. avRÄu ptiv]yi EÑztÊilniÎuÔ
Ec]rÙ]} et \pjIvnÊinu y]et]>u m]Rgvuh \Þ]yi>uÎiÙ.} A
vIÈuk]R EÑztÊil zptidinh nTEÊÞuÎ ek]È[, p]È[ mutÙ]y

178

e`tiHYm]Ù

zpvZÊikL A x[ztI EsSmuÔ m]>]M]E>]Tu nÙv} ]Äu prÇu
ave>eÄ]Þu nTÊicu{ Ec]ru v]Æi \pjIvnh k<ic{uvÎu.

aÆenyi>iÄuEá]L O>ulxvk]ÙÊ[ avieT EsSmuÔ
m]>]M]e>Ù]} v>uhkuTi, A x[ztIyueT vIÈilniÎu nTEÊÞuÎ
zpvZÊikL nTÊ]et muÈic]{ l avRÄuÔ avk]sh
Ep]vukyuh A avk]svuh atinuÔ Ad]yÆšuh kUTi
tÆLÄu kiÈukyuh ecyu{ mÙ} `Îu vic]>ic[{ av>ueT
ALEÏ>]yi A>uh aTiyßi>h nTÊieÄ]TuÄ>uetÎu prÇu
niþyic{u. pieÎ avR `Ù}]v>uhkUTi A x[ztIey višic{[,
"niÆšueT ALEÏ>]yiÈu EÑztÊieÙ zpvZÊikL nTÊ]N
wÆLÄ]RÄuh mnÓiÙ.} n]eš \lxvbÙiy]f[. atieû p]fi
nTÊuÎtinuÔ zpD]n cumtÙ niÆšueT trv]EÈÄ]fEÙ}].
atin]l Ae>eyÜiÙuh v>uÊi aTiyßi>h nTÊicu{ ek]Ôfh.
aeÙÜ} il aTiyßi>h muÈuh. wÆL muNkUÈiÏrÇi>iÄuÎu"
`Îu pryukyuh ecy[tu. aÎu eevÄÊu ep>uhtZEÄ]vil
EÑzth ciÙ náU>im]>ueT \o>]FmEy]Tuh >]jY]Diptiy]y
vTÄuhkUR >]j]vieû EmEÜ]yiÐØ]nEÊ]Tuh kUTiy]yi>uÎ
tin]l A m]>]M]R A x[ztIyueT ALEÏ>]yi EÑztÊieÙ
aTiyßi>ÆL nTÊ]N tÆLÄu mnÓieÙ}ÎuÔ viv>h
\o>]FmÄ]>ueTyuh >]j]vieûyuh aTuÄÙuh kUTi pryukyuh
ecy[tu. A x]Dux[ztI vše> t]<[mEy]TukUTi pÙviDÊil
prÇiÈuh du¨M]>uh du>]zgHikšum]y m]>]M]R xÐtici{ Ù.}
ALEÏ>]yiÈ[ aTiyßi>h nTÊ]N mnÓieÙ}ÎuteÎ avR
vIÞuh tIRcy{ ]yiÈu prÇu. aEÏ]E<Äuh xU>YN ax[tmi
Ä]r]yi>uÎtin]l piEÕdivxEÊÄu dU>ØÙÆšil niÎ[ Aeš
v>uÊi aTiyßi>h nTÊiÄ]N nivZÊiyiÙ}]yi>uÎu. p]fi
p>icymuÔ m]>]M]R aTuÄeÙÆuh Ever \Þ]yi>iÎumiÙ}.
AkÏ]eT A x[ztI vic]>vuh viS]dvuh ek]Þu p>vsy]yi
ÊIRÎu. avR vYxnhek]Þ[ aÊ]<muÉ]et, "`eû ep>uh
tZEÄ]viÙÏ]! aÎd]nzpEB]! `eû Ec]ru muÈiÄEÙ.} |tin[
aviTuÎuteÎ `eßÜiÙuh O>u m]RgmuÞ]ÄiÊ>Ef. aÙ]} et

179

e`tiHYm]Ù

w]N vic]>ic{iÈ[ O>u nivZÊiyuh k]fuÎiÙ}" `Îu prÇu
k>Çuhek]Þ[ Ep]yiÄiTÎu. kurcu{ k<iÇEÏ]L A x[ztI
\rÆukyuh \rÄÊil avRÄ[, "nI OÈuh vYxniEÄÞ]. nI
|EÏ]L gRBh D>ic{iÈuÞ[. nieû \d>Êil kiTÄuÎt[ O>u
pu>uSzpjy]f[. atin]l n]eš \lxvbÙiÄu nIteÎ p]fi
ek]Èiy]l mti. nI >]vieÙ kušic{u EÑztÊil ecÙ}fh. aEÏ]L
p]fi ek]È]nuÔ `ÉÆešÙ]} h niniÄu w]N Et]Îicu{ tÎu
ek]Ô]h." `Îu ep>uhtZEÄ]viÙÏeû dRsnmuÞ]vukyuh
ecy[tu. azpk]>hteÎ \lxvbÙiÄ[ |o x[ztIeyeÄ]Þ[
p]fiek]Èicu{ ek]ÔfemÎu >]j]vinuh \o>]FmÄ]RÄuh
tzßiÄuhkUTi aÎu dRsnmuÞ]yi. atin]l piEÕdivxh >]vieÙ
A x[ztI kušic[{ aáÙÊil ecÙu} kyuh p]fi ek]Èi
eÄ]ÔuÎtinu >]j]vu mutÙ]yvR anuvdiÄukyuh avR p]fi
ek]ÈiÊuTÆukyuh ecy[tu. |zpk]>m]f[ aÎ[ avieT \lxv
bÙiÄ[ O>u x[ztI p]fi ek]È]niTy]yt[.

A x[ztI kušic{u EÑztÊil ecÎtieû EsSh
\lxvbÙi k<iyuÎtuve> avRÄu xuEb]DmuÞ]yi>uÎiÙ}.
ep>uhtZEÄ]viÙÏN Et]Îict{ uEp]eÙey]eÄ avR zpvRÊicu{
`EÎyuÔu. Bgv]N Et]Îici{ Èu ek]Èiy p]fi s]x[ztzpk]>vuh
ax]D]>fvum]yi>uÎt[ O>ÛutmÙE} Ù]} . p]fi viDizpk]>
m]yi>uÎtin]l \lxvbÙi BujiÄuÎtinu BUtÆšuh zptYÑ
m]yi v]yuh višRÎuek]Þ[ tzßiyueT aTuÄEÙÄ[ aTuÊu
tuTÆi. aÎu eevÄÊu EÑztÊil tzßi 'EmÄ]Èu náU>i'
Ayi>uÎu. aEÌHh \lxvbÙiyuh mÕuh O>uviDh k<ic{ukUÈu
m]yi>uÎu `ÎÙ}]et divYm]y A p]fiÄu EcRÎviDh tUv]N
tÄvÉmuÔ pÚiÊvuh p>icyvuh tpÒ¬iyuh aEÌHÊinuÞ]
yi>uÎiÙ.} BUtÆeš zptYÑm]yi kÞEÏ]E<Äuh tzßi EpTicu{
vircu{ tuTÆi. \lxvbÙi EvÞEp]eÙ AyieÙ}Üil BUtÆL
tzßieyÄUTi BÑic{ukšyuemÎu aEÌHÊinu Et]Îi. \Ten
tzßináU>i, náU>iÏ]TiEn]T[ "náU>i `eÎ >ÑiÄfh.
aeÙÜ} il |vR |EÏ]L `eÎ piTicu{ BÑiÄuh, |o EÑztÊieÙ

180

e`tiHYm]Ù

tzßh pkuti w]N náU>iÄu tÎi>iÄuÎu" `Îu prÇu.
aEÏ]L náU>iÏ]Tu t]ruTuÊu m¥pÊil jpicu{
ek]Þi>iÄuky]yi>uÎu. tzßináU>i Eml prÇ zpk]>h
aEpÑicu{ prÇtuEkÈ[ náU>iÏ]Tu m¥pÊilniÎirÆiec{Îu
eekvÈkyuh pUÏ]Ùikyuh v]Æi viDi zpk]>h tUv]nuh
BUtÆešÙ]} h zptYÑm]yi \lxvbÙi BujiÄ]nuh tuTÆi.
\lxvbÙi k<iÇEÏ]L BUtÆešÙ}]h vše> tZp[tiEy]Tuh
xEß]SEÊ]TuhkUTi aßRD]nh ecyu{ kyuh ecy[tu. Bzdk]šiey
Exvicu{ zptYÑm]Äiy Ašuh xkÙs]x[ztp]>hgtnuh nÙ}
mzßv]diyuh tzßiyum]y náU>iÏ]T[ BUtÆeš ByeÏT]etyi
>uÎtuh aEÌHh \lxvbÙi k<ic{iÈu BUtÆešÙ}]h tZp[tieÏTu
kyuh xEß]SiÄukyuh ecy[ttuh O>ÛutmÙE} Ù]} . |zpk]>m]f[
Bzdk]ši mÕÏÔi náU>iÏ]ÈieÙ trv]EÈÄu eevÄeÊ tzßh
pkuti kiÈiyt[. |EÏ]<uh eevÄeÊ tzßh EmÄ]Èu náU>iyuh
mÕÏÔi náU>iÏ]Tuh kUTiy]f[ nTÊiv>uÎt[.

x]Ñ]l Bzdk]šimÕÏÔináU>iÏ]Tu eevÄÊuEÑztÊil
tzßiy]yi avieT t]mxic{i>uÎ k]ÙÊ[ O>u divxh
kuWmFEÏ]Õi `vieTEy] Ep]yi v>uhv<i eevÄÊu
ecÎuEcRÎu. \ofu k<iÇu náU>iÏ]Tuh Ep]ÕiyuhkUTi O]E>]
evTikL prÇuek]Þi>uÎ mEDY zpxhgvs]l Ep]Õi, "O>u
mURÊiey ExviÄuky]efÜil c]ÊenÊeÎ ExviÄfh.
c]ÊN zpx]dic]{ l x]DiÄ]Ê k]>Yh y]et]ÎumiÙ"} `Îu
prÇu. |Æen prÇu prÇ[ OTuÄh avR tÐil v]dh vÙiy
kÙsÙ]yi. v]dh muruÄm]yEÏ]L Ep]Õi, "`Î]l nmuÄ[ at[
|EÏ]LÊeÎ OÎu p>IÑicu{ En]Ä]h, nmuÄ aáÙÊiEÙÄu
Ep]k]h" `Îuh prÇu. "aÆenteÎ" `Îu náU>iÏ]Tuh
prÇu. >ÞuEp>uhkUTi Ep]yi EÑztÊil m¥pÊil
Ekriyi>uÎu. \Ten Ep]Õi, "A>vieT murÄ]N ek]Þuv>eÈ" `Îu
prÇu. aEÏ]L O>u kuÈic]{ ÊN O>u BZtYeû EvSÊil evÕiÙ
Etcu{ etruÊu muruÄ]N ty]{ r]Äi Ep]ÕiÄu ek]ÞuecÎu
ek]TuÊu. \Ten náU>iÏ]T[, "k]šieyvieT? muruÄ]N ek]Þu

181

e`tiHYm]Ù

v>EÈ" `Îu prÇu. aEÏ]L x]Ñ]l Bzdk]ši atixuà>iy]y
mnuSYzüIyueT EvSÊil muruÄ]N ty]{ r]Äi náU>iÏ]Èi
EÙÄuh ek]ÞuecÎuek]TuÊu. \Ten Ep]Õi, "A>vieT, Ek]š]ái
ek]Þuv>EÈ" `Îu prÇu. aEÏ]L BUx[pRshkUT]et O>]eš]>u
Ek]š]áiyuh ek]Þu Ep]ÕiyueT aTuÄl AviRBvic{u. Ep]Õi A
Ek]š]áiyil tuÏukyuh A AL Ek]š]áiyuhek]Þu EmLB]g
EÊÄuEp]yi aßRD]nh ecyu{ kyuh ecy[tu. \Ten náU>iÏ]Tuh
"k]šieyvieT? Ek]š]ái ek]Þuv>eÈ" `Îu prÇu. aEÏ]L O>u
x[ztI niÙhet]T]et Ek]š]áiyuhek]Þu náU>iÏ]ÈieÙ aTuÄl
ecÙu} kyuh náU>iÏ]T[ Ek]š]áiyil tuÏukyuh A x[ztIyuh
EmLB]gEÊÄu Ep]yi mryukyuh ecy[tu. \Ten kuWmFEp]Õi
náU>iÏ]TiEn]T[, "aviTuÎu teÎ jyic{u. w]N mTÆiyi>iÄuÎu.
w]N |ztEÊ]šh vic]>ic{i>uÎiÙ}" `Îu xÐtic{u y]ztyuh
prÇu Ep]yi. \Ten Bzdk]ši, náU>iÏ]ÈieÙ aTuÄl vIÞuh
AviRBviÄukyuh "|zpk]>muÔ zpvZÊi `eÎeÄ]Þu ecyi{ cu{
kšy]emÎu vic]>ic{tu s>iy]yiÙ}. |o vkey]eÄ `niÄu
zpy]xm]f[. atin]l |ni aviTuÎ[ `eÎÄ]fukyiÙ}.
`ÜiÙuh aÆ[ nY]ym]yi vic]>iÄuÎ k]>YÆešÙ}]h |niyuh
w]N x]DiÏic{utÎu ek]Ô]h" `Î[ a>ušiecy[tiÈu mryukyuh
aÎumutl Bzdk]šimÕÏÔináU>iÏ]ÈiEÙÄu Bzdk]ši azptYÑ
m]yi BviÄukyuh ecy[tu.

182

e`tiHYm]Ù

19. vyÄe> a¢NmUÓ[

eevdYM]RÄu zpD]nm]yi EvÞtu gu>utVvuh eekÏufY
vum]efÎu zpxiÍvuh xRvx{ Ðtvum]fEÙ]} . eevdYM]R
nÙE} p]eÙ s]x[zteenpufYvuh buÍiyuh yu¬iyumuÔv>]yi
>uÎ]Ùuh gu>utVvuh eekÏufYvumieÙÜ} il av>ueT cikiX
PÙiÄyieÙ}ÎuÔtu tIRc{y]f[. s]x[zt¡]nvuh yu¬iyuh
buÍiyumiÙ]} ÊvRÄu gu>utVvuh eekÏufYvuh m]ztmuÞ]yi>u
Îtuek]Þ[ mtiy]kuÎteÙÜ} iÙuh gu>utVvuh eekÏufYvumuÔ
vRÄu s]x[ztp>icyvuh mÕuh kurcu{ kurv]yi>uÎ]Ùuh abÍ
em]Îuh v>uÎtÙ.} gu>utVvuh eekpufYvumuÔvRÄu s]x[zt
¡]nvuh yu¬iyuh buÍiyuh kUTiyuÞ]yi>uÎ]l piÎeÊÄœ
pry]numiÙE} Ù]} . a¨eevdYM]>il adVitIyM] e>Îu pEÞy[Äu
pEÞ zpxiÍM]>]yi>uÎ vyÄe> mUÓM]RÄu EmlprÇv
eyÙ}]h pURÉm]yiÈuÔtin]Ù]f[ avR xREv]t[kRESf
vRÊiÄuÎt[. |tinu dZ¨]ßm]yi k<iÇuEp]y A>YN
n]>]yfNmUÓ[ avRkšueT a¢n]y a¢NmUÓ[ avRkšueT ciÙ
aÛutkRÐÆeš t]e< zpx[t]viÄuÎu. EkvÙh EkÈuEkLviey
m]zth aTiØ]neÏTuÊi ey<utuÎ |ovk e`tiHYÆšueT
v]x[tvtVeÊÏÕi aDikh AEÙ]ciÄfemÎiÙ}. "mH]M]R
eÄßu duS[k>h?" `Îu m]zth vic]>ic]{ l mti.

1. O>]LÄu mÙvuh mUztvuh Ep]k]et vyru vÙ]} et aTcu{
vIRÊu Evdn xHiÄvy{]ety]yiÊIRÎu. EvdnyueT s¬i
ek]Þu kiTÄ]nuh |>iÄ]nuh \É]numurÆ]nuh `ÎuEvÞ,
y]et]Îuh vy{]ety]yi E>]gi \reÄ niÙvišic{uek]Þu
kiTÎu>uÞutuTÆi. pÙ eevdYM]R vÎu k]fukyuh pÙ
zpEy]gÆL ecy[tuEn]Äukyuem]eÄ ecy[tiÈuh O>u PÙvumu
Þ]yiÙ.} m>icu{ Ep]kuemÎuteÎ E>]giyuh eevdYM]>uh EsSmuÔ
v>uh `Ù]} h tIRc{eÏTuÊi. `ÜiÙuh vyÄe> a¢NmUÓieû
aTuÄlÄuTi OÎu Ep]yi prÇuEn]Ä]h `Îu vic]>icu{
E>]giyueT anßi>vN vyÄe> `Êi. atu dInh tuTÆiytieû

183

e`tiHYm]Ù

piEÕdivxh >]vieÙy]yi>uÎu. aEÏ]L a¢NmUÓ[ v]ÙiyÄ]R
kriÄu nruÄuÎiTÊu ecÎ[ avE>]T[ `Eß] prÇuek]Þu
nilÄuky]yi>uÎu. |o ecÎy]L avieTecÎu kÞu dInÊieû
viv>emÙ}]h ariyic{u. \Ten a¢NmUÓ[ avieTÄiTÎi>uÎ
mÊÆ]yueT O>u ewÈi (ewTuÏ[) `TuÊu ek]TuÊiÈ[
"|tuek]ÞuEp]yi k]ÇevÔÊil a>cu{ kÙÄieÄ]TuÊ]l
mti" `Îu prÇu. ay]L at[ B¬iEy]TukUTi v]ÆieÄ]Þu
Ep]yi, aviTuÎu prÇtuEp]eÙ atil pkutieyTuÊu
k]ÇevÔÊil a>cu{ kÙÄi E>]giÄu ek]TuÊu. atu kuTicu{
m]ztEn>h k<iÇEÏ]L mÙvuh mUztvuh O<iÄukyuh
xkÙEvdnkšuh m]ri E>]giÄu nÙ} xuKm]kukyuh ecy[tu.
`ÜiÙuh mÙvuh mUztvuh Ep]yiÊUTÆIÈu mUztEp]Äu niÎu.
vy>iški pieÎyuh ep]y[eÄ]ÞuteÎyi>uÎu. atuh zkEmf
niEÎ]šuemÎu vic]>ic{u aÎeÊ aÆen k<iÇu.
piEÕdivxm]yEÏ]E<Äuh vyÕilniÎu Ep]Äu kurcu{ kUTi
aDikm]yi. aEÏ]E<Äuh E>]giÄu ÑIfvuh p]>vsYvuh
kÙsÙ]yi. \Ten E>]giyueT anßi>vN O]Ti pieÎyuh
a¢NmUÓieû aTuÄeÙÊi viv>h ariyicu{ . aEÏ]L a¢NmUÓ[
"A tÎyc{ m>uÎu mu<uvnuh a>cu{ kÙÄieÄ]TuÊuEv]? `Îu
Ec]dicu{ . "|Ù.} pkutiEy ek]TuÊuÔu. EsSh |>iÄuÎuÞ[" `Î[
|o ecÎy]L ariyic{u. "`Î]l EsSmuÔtukUTi
a>cu{ kÙÄieÄ]TuEÊÄu. xuKm]vuh `Î[ a¢NmUÓ[ prÇu.
\Ten ay]L ecÎu mÊÆyueT ewÈi EsSmuÞ]yi>uÎtukUTi
k]ÇevÔÊil a>cu{ kÙÄieÄ]TuÊu. atu kuTicE{ t]TukUTi
ÊeÎ vyÕilniÎu Ep]Äu niÎu. zkEmf mÙmUztÆL
ptivuEp]eÙ Ep]yiÊuTÆukyuh zkEmf E>]giyueT ÑIfh m]ri
xuKm]vukyuh ecy[tu.

2. EdHÊieû ØoÙYh nimiÊh |>iÄ]nuh nilÄ]nuh
nTÄ]nuh kiTÄ]nuh nivZÊiyiÙ}]t]yiÊIRÎ O>u m]Ïiš
O>iÄl a¢NmuÓvRkšueT aTuÄl v>ikyuÞ]yi. ay]LÄu
s>I>h zkmÊiÙDikh tTicu{ Ep]ytuek]ÞuÔ axV]DInmÙ]} et

184

e`tiHYm]Ù

Ever y]et]>u xuKEÄTumiÙ}. x]m]nYÊiÙDikh tTic{uk<iÇiÈu
pieÎyuh divxhzptieyÎEp]eÙ ØoÙYh vRÍicu{ ek]Þi>uÎ
tin]l ay]L pÙ eevdYM]e> k]fukyuh pÙ cikiX
ecy[tiÈuh O>u PÙvuh k]f]Çtin]Ùum]f[ OTuÄh vyÄe>
vÎt[. "k]RsYEmv v>h ØoÙY]Î Hi ØUÙxY EBSjh"
`ÎuÔtil eevdYM]>ueT cikiXkL PÙiÄ]Êtin]l
aÛuteÏT]numiÙ.}

a¢NmuÓvRkL viv>emÙ]} h EkÈtieû EsSh E>]giyueT
Ap]dcUQh OÎu>Þu zp]vsYh xUÑicu{ En]ÄiyiÈ[ "ninÄiEÏ]L
cikiXey]Îuh ecy{femÎiÙ}. muÏtu divxÊinkh nI
m>icu{ Ep]kuh. m>fÙÑfÆL pURÉm]yiÈu k]fuÎuÞ[. |osV>
k]>ufYhek]Þ[ AyuÓieû bÙhek]Þu O>uEvš m>iÄ]et
yi>iÄuky]efÜil O>u m]xh k<iÇiÈ[ |vieT vÎ]l vÙ}tuh
cikiX niþyiÄ]h. aÙ}]et |EÏ]eš]Îuh niþyiÄ]niÙ}" `Îu
prÇu. |tu EkÈEÏ]LteÎ m]ÏišyueT mnÓil vÙ]} et O>u
vYxnvuh ADiyumuÞ]yi. epeÈÎ[ ay]L mUR¢ic{uvIfu.
vyÄe> a¢NmUÓvRkL prÇ]l pieÎ atinu kTukiTy[Äu
vYtY]xh v>ikyieÙÎ} uÔtu zpxiÍvuh `Ù]} vRÄuh anuBv
xiÍvum]f[. aÆenyi>iÄuÎ aviTuÎ[ |zpk]ah prÇ]l
ARÄ]f[ vYxnmuÞ]k]Êt[? m>fByemÎt[ `Ù]} vRÄumuÔ
t]fEÙ]} .

mUEÎmuÄ]l n]<ik k<iÇEÏ]L m]Ïišy[Äu Eb]Dh vIfu.
\Ten kueTyuÞ]yi>uÎv>il aW]ruEp>ukUTi O>uviDemTuÊu
Et]fiyiÙ]Äi ek]ÞuEp]vukyuh ecy[tu. vIÈil `Êiytieû
EsSh m]Ïišy[Äu kÇiÄuh Ec]rinuh OÎinuh >uciyumiÙ}.
\rÄvumiÙ.} O>u k]>YÊiÙuh O>uX]Hvuh mnÓumieÙÎ} uÔ
ØitiyiÙ]yiÊIRÎu. B]>Yyuh puztM]>uh vše> niRb³ic]{ l
kurcu{ kÇi kuTiÄuh. aÙ]} et ay]šueT mnÓeÙ
x[nn]sn]dikL OÎuh teÎyiÙ}]t]yiÊIRÎu. zkEmf EdHh
cTcu{ tuTÆukyuh ecy[tu. `ßinu vše>ÏryuÎu? O>u
kuÈiy]neyEÏ]eÙyi>uÎ A kUÕN O>u m]xh k<iÇEÏ]E<Äuh

185

e`tiHYm]Ù

kZss>I>n]y O>u mnuSYeû AkZtiy]yiÊIRÎu. O>u m]xh
k<iÇEÏ]L |ni |EÏ]L m>icu{ Ep]vukiÙ]} yi>iÄuemÎuÔ O>u
vic]>vuh m]ÏišyueT mnÓil \Þ]yituTÆi. ÑIfh
nÙE} p]eÙyueÞÜiÙuh ay]LÄ[ `fIÕu nTÄuÎtinuh mÕuh
y]et]>uxV]DInvuh |Ù}]ety]vukyuh ecy[tu. `ÜiÙuh "O>u
m]xh k<iÇiÈu m>ic{ieÙ}Üil pieÎyuh ecÙ}femÎ]fEÙ}]
vyÄe>Êi>uEmni klpic{i>iÄuÎt[. atin]l OÎukUTi
Ep]kfh" `Îu niþyic{[ ay]L p>iv]>xEmth vIÞuh
a¢NmUÓ[ avRkšueT aTuÄeÙÊi viv>emÙ}]h ariyic{u.
aEÏ]L aviTuÎ[ "nI |ni |EÏ]e<Æuh m>ic{uEp]vukyiÙ.}
w]nÎ[ aÆen prÇt[ m>ic{uEp]kuemÎu vic]>ic{iÈumÙ}.
cTcv{ >ueT EdHh tTiÄ]nÙ]} Et tTicv{ >ueT EdHh cTy[Ä]N
cikiXey]ÎumiÙ}. pieÎ EdHh cTÏiÄuÎtinu mEn]vic]>h
teÎy]f[ cikiX. m>fByh nimiÊh \Þ]kuÎtiÙDikh
zpbÙm]y mEn]vic]>muÞ]k]N t>miÙ}EÙ}]. atin]l aÎ[
aÆen prÇt[ O>u cikiXy]efÎ[ vic]>ic{]l mti. A
cikiX PÙiÄukyuh ecy[tuvEÙ]} . |EÏ]L EdHÊieû
xV]DInÄurev]eÄ m]riyiEÙ}? Ever dInem]ÎumiÙ}]Êtin]l
|ni cikiXey]Îuh EvfemÎiÙ}. |niyuh pÞeÊEÏ]eÙ EdHh
tTiÄ]et xUÑiÄuk m]zth ecy[t]l mti. atinu ptiv]yi
EdHh viyRÄÊÄvÉh vÙ}tuh aÍV]nh ecy[tuek]Þi>uÎ]l
mtit]nuh. xßtiyuh xáÊuh D]>]šmuÞ]yi>iÄuk; mEn]
vic]>Êinu k]>fem]ÎumiÙ}]etyi>iÄuk; xuKm]yi yEœ¨h
BÑfvuh k<ic[{ aÍV]nem]Îuh ecy]{ et xVØm]yi>iÄuk -
|et]eÄeÄ]Þ]f[ EdHh zkmÊiÙDikh tTiÄuÎt[. s¬iÄu
tÄvÉh vY]y]mh mnuSYRÄ[ atY]vsYm]f[. atu ptiv]yi
ecy[tuek]Þ]l xuKm]yi>iÄ]h. atin]l |ni ptiv]yi
aÆen ecy[tuek]Þi>uÎ]l mti" `Îu prÇu. |tu EkÈu
m]Ïiš vše> xEß]Sic{u Ep]vukyuh ptiv]yi vY]y]mh
ecy[tuek]Þ[ AjIvn]ßh xuKm]yi |>iÄukyuh ecy[tu.

186

e`tiHYm]Ù

3. O>iÄl O>u x[ztIy[Äu zpxvEvdn A>hBic{tieû EsSh
n]ÙWudivxh k<iÇiÈuh zpxvic{iÙ}. aW]h divxh zpjyueT
O>u kyi{ eû aÕh purÊu k]f]yi. x]D]>f zpxvÊiÜl
si>Ó]fEÙ]} AdYh k]feÏTuÎt[. aÆenyÙ]} et AdYh ky[{
purEÊÄu vÎu kÞtin]l vyÕ]ÈikLÄuh mÕuh vše>
p>izBmvuh vYxnvumuÞ]yi. aÄ]ÙÊu xUtikRmifikšuh
aÏ]ÊiÄi>im]>uh mÕuh |o diÄukšil |Ù}]ti>uÎtin]l
|ÆenyuÔ xhgtikšil n]Èuk]RÄu n]ÈueevdYM]>Ù]} et O>u
s>fvumiÙ]} yi>uÎEÙ]} . atin]l x[ztIyueT \TmØM]R O]Ti
vyÄe> `Êi, viv>h a¢NmUÓvRkšueT aTuÄL ariyic{u.
a¢N mUÓvRkL kurc]{ EÙ]cici{ È[ "O>u |>uá]fiEy]
piÒ]ÜÊiEy] vÙt} uh tIyÊu k]fic[{ nÙE} p]eÙ p<uÏic[{ A
kuÈiyueT ky{iEMl vc{]l mti" `Îu prÇu. x[ztIyueT
\TmØM]RÄ[ aÆen ecy{]N nÙ} mnÓiÙ}yi>uÎu. `ÜiÙuh
Ever m]Rgem]Îuh |Ù}]ti>uÎtin]Ùuh a¢NmUÓvRkL prÇiÈ[
ecy[t]l OÎuh apkTm]yi v>ikyieÙ}ÎuÔ visV]xh ek]Þuh
avR aÆen ecy[tu. |>uáu p<uÏicu{ vc{ \Ten sisu eek
akEÊÄu vÙicu{ . m]ztEn>h k<iÇEÏ]L x[ztI zkmzpk]>h
zpxviÄukyuh ecy[tu. tÔy[Äuh piÔy[Äuh y]et]>u
t>EÄTuh pÕiyiÙ}.

kuÈiyueT eek ep]Ôiyi>uÎu. A viv>h pieÎ
mUÓvRkšueT aTuÄl ariyiÄukyuh atinu ciÙ cikiXkL
aviTuÎu niþyic{u pryukyuh atiNzpk]>h ecy[tEÏ]L
kuÈiÄu xuKm]vukyuh ecy[tu.

4. O>iÄl v]tE>]giyuh vyÕilEvdnÄ]>num]y O>]L pÙ
cikiXkL ecy[tiÈuh xuKh k]f]y[ky]l vyÄe> a¢NmUÓ[
avRkšueT aTuÄl vÎu viv>h ariyicu{ . A E>]gi
ecÆÎURÄ]>En] mEÕ] AefÎ]f[ EkÈiÈuÔt[. dInÊieû
viv>emÙ]} h EkÈEÏ]L a¢NmUÓ[ avRkL "niÆšueT diÄil
muti> D]>šh kiÈukyieÙ?} `Îu Ec]dicu{ . E>]gi "D]>]šh kiÈuh.
aTiynuteÎ AÞuEt]ruh |>unUrupr muti>yil kury]et

187

e`tiHYm]Ù

kiÈuÎuÞ[" `Îu prÇu. "`Î]l muti> vruÊu kuÊi
p>iÏ]Äi, atu kuErÒ pu<uÆi, divxEß]ruh >]vieÙ atuh kUÈi
kÇi kuTic]{ l mti" `Îu prÇu. |tu EkÈEÏ]L E>]giÄ[ OÈuh
tZp[tiy]yiÙ.} `ÜiÙuh aviTueÊ aTuÄl OÎuh mruÊupry]N
p]TiÙ}EÙ}] `Îu vic]>ic{[ OÎuh pry]et ku¦itEÊ]TukUTi
ti>ic{uEp]yi. vIÈil ecÎ \Ten ay]šueT B]>Y cikiXyueT
viv>h Ec]dicu{ . aEÏ]L A E>]gi "`eû dInh
EBdm]kuÎt]efÎu Et]ÎuÎiÙ.} kuti>kešEÏ]eÙ divxhEt]ruh
w]N k]fh pu<uÆiÊiÎ]n]f[ aviTuÎ[ kÙ[pict{ [. EBdeÏTuÎ
dInm]efÜil aviTuÎ[ aÆen kÙ[piÄukyiÙ}EÙ}]. w]N
avieT ecÎEÏ]L aEnkh E>]gikL avieT kUTiyi>uÎu.
avReÄ]eÄ kS]yÊinuh mÕuh c]RÊieÄ]TuÄukyuh ciÙRÄu
m>uÎukL ek]TuÄukyuh mÕuh ecy[tu. `EÎ]Tum]zth |Æen
kÙ[pic{ ØitiÄ[ `eû dInh m]ruÎteÙ}Îu niþyiÄ]h" `Îu
prÇu. aEÏ]L B]>Y "aÆen niþyiÄ]N p]TiÙ.} ~t]y]Ùuh
aviTuÎu klÏic{tuEp]eÙ kurc{u divxh ecy[tuEn]Äfh.
EBdm]yieÙÜ} il EvÞ]. |tu ecyttuek]Þ[ nmuÄu n¨em]Îuh
v>]niÙE} Ù]} " `Îu prÇu. "`Î]ÙÆeny]veÈ" `Îu E>]giyuh
xÐticu{ . a¢NmUÓ[ avRkL prÇyct{ uEp]eÙ pÊupzßÞu
divxh ecy[tEÏ]L E>]giÄu kurcu{ xuKmueÞÎu Et]Îuky]l
n]lptu divxh muTÆ]et aÆen ecy[tu. aEÏ]L E>]gi
xkÙ xuKEÄTukšuh m]ri xVØtey zp]piÄukyuh ecy[tu.

5. O>iÄl O>u x[ztI teû gZHÊiÙuÔ \Ê>ÊilniÎ[
`Eß] O>u x]Dnh `TuÄuÎtin]yi vÙeÊ kyu{ yRÊi. pieÎ
A eek `ß]y]Ùuh EmlEÏ]ÈuteÎ nilÄuÎtÙ]} et
kI<[EÏ]ÈiT]N vy]{ ety]yiÊIRÎu. pÙ eevdYM]R ciÙ
cikiXkL ecy[tu. w>áieû niþymuÔv>]y ti>uÐuk]e>
eÄ]Þu ti>uÐicu{ En]Äi. ciÙR |o E>]gh v]t xhb³
m]yiÈuÔt]efÎuh mÕu ciÙR w>áu pifÆiEÏ]yt]efÎuh
Ever ciÙR |et]>u Edvt]Eg]¨iy]efÎuh mÕuh aBizp]yeÏÈu.
pÙ cikiXkšuh mzßv]dÆšuem]eÄ ecy[tiÈuh O>u

188

e`tiHYm]Ù

EBdvumuÞ]yiÙ.} x[ztIyueT eek Ene> EmlEÏ]ÈuteÎ
niÎtÙ]} et kI<[EÏ]Èu vÎiÙ.} OTuÄh A x[ztIey vyÄe>
a¢NmUÓvRkšueT aTuÄl ek]ÞuvÎu k]ficu{ viv>em]eÄ
prÇu. a¢N mUÓvRkL kurcu{ Enrh teû mnÓuek]Þ[
AEÙ]cic{iÈ[, A x[ztIey |ryÊu EkÕi niRÊ]N prÇu.
x[ztiyueT \TmØM]R azpk]>h ecy[tu. pieÎ A x[ztIyueT
axV]DInmÙ]} Ê[ |TEÊ eek O>u kyriÈu muruÄi pu>yueT
mukšiÙeÊ všyil ekÈ]N prÇu. atuh aÆen ecy[tu.
aEÏ]L vyÄe> etÄuvsÊu muÕÊu dInÄ]>]yuh mÕuh vše>
AšukL kUTiÈuÞ]yi>uÎu. |o x[ztIyueT kUeTyuh av>ueT
BRÊ]v[, xEH]d>M]R mutÙ]yi pÙ>umuÞ]yi>uÎu. |o
Ašukeš]eÄ En]ÄieÄ]Þu nilÄuÎ ØÙÊuevc]{ f[ |o
vidY k]fiÄuÎetÎukUTi v]ynÄ]R O]RÊuek]Ôfh.
x[ztIyueT |TeÊeeÄ EmleÏ]Èu piTicu{ ekÈik<iÇEÏ]L
a¢NmUÓvRkL x[ztIyueT BRÊ]vien višic{[ avL
\TuÊi>iÄuÎ vx[zth a<icu{ kšy]N prÇu. |tu EkÈEÏ]L
x[ztIyueT \TmØM]ReÄ]eÄ vše> vYxnm]yi. x[ztIyueT kœ
pry]numiÙE} Ù]} . |o bHujnxmÑh |Æen zpvRÊiÄ]nuh
|Æen ecy{]N mnÓieÙ}Î[ a¢N mUÓvRkeš]T[ pry]nuh
eeD>YmiÙ]} et x[ztIyueT BRÊ]vuh \TmØM]>uh aÆen
p>uÆieÄ]ÞuniÎu. aEÏ]L a¢NmUÓvRkL "niÆLÄu
mTiyueÞÜil w]N teÎy]v]h" `Îu prÇu epÈÎu
x[ztIyueT aTuÄEÙÄu ecÎu vx[ztÊieû tuáÊu
piTiÄ]n]yi BviÄyuh x[ztIyueT vÙEÊ eek kI<[EÏ]Èu
v>ikyuh O>umic{u k<iÇu. vx[ztmiEÏ]L a<ic{ukšyuemÎuÔ
diÄ]yEÏ]L x[ztI 'aEy]{ ! a>ut[' `Îu prÇuek]Þ[
vÙEÊeeÄek]Þ[ vx[ztÊieû tuáÊu muruEk piTicu{ . a¢N
mUÓvRkL piEÎ]ÄhEp]Îu yœ]Ø]nh |>iÄukyuh ecy[tu.
x[ztIyueT eek kI<[EÏ]Èu vÎtiEn]TukUTi atieû
axV]DIntyuh tIRÎu. pieÎ A eek ep]ÄukEy]
t]<[ÊukEy] `ßu EvfemÜiÙuh |¨hEp]eÙ zpvRÊiÄ]r]yi.
|tu kÞ[ `Ù]} v>uh vše> aÛuteÏÈu. x[ztIyueT |TeÊ

189

e`tiHYm]Ù

kyi{ eû ekÈ<icu{ ek]ÞuEp]y[eÄ]ÔuÎtin[ a¢NmUÓvRkL
pryukyuh avR ek]ÞuEp]vukyuh |Æen A x[ztI
xVØtey zp]piÄukyuh ecy[tu.

6. O>iÄl O>u pu>uSN Ek]Èuv]yiTuÎtin]yi v]y
ep]šic{iÈu pieÎ v]y pUÈ]N p]TiÙ}]ety]yiÊIRÎu.
`Ù]} y[EÏ]<uh v]y ep]šicu{ ek]Þu teÎyi>uÎu. muÄuÈuh
ku<áuem]eÄ pu>ÈiÊi>uÐiÄukyuh mÕu pÙ cikiXkL
ecy[tiÈuh ay]LÄu v]y ep]šic{ pTi teÎ |>uÎtÙ}]et
kUÈ]>]yiÙ}. OTuÄh ay]eš vyÄe> a¢NmUÓ[ avRkšueT
aTuÄlÊeÎ ek]ÞuvÎu. viv>emÙ]} h EkÈtieû EsSh
a¢NmUÓvRkL aTuÊu ecÎu vÙtueekek]Þu E>]giyueT
t]TiÄ[ O>u tÈuh |Ttueekek]Þ[ mURD]vil O>iTiyuh
O>umicu{ ek]TuÊu. aEt]TukUTi ay]šueT xuKEÄTu EBdm]yi.
v]y yœ]pURvh{ aTy[Äukyuh turÄukyuh ecy]{ r]yi ay]L
Ep]vukyuh ecy[tu. |Æen a¢NmUÓ avRkšueT divYtVÆšuh
aÛutkRÐÆšuh prÇ]l avx]nmiÙ]} etyuÞ[. |etÙ]} h
zpD]nm]yi aviTueÊ gu>utVvuh eekÏufYvuh ek]Þ]efÎu
Ôtu viEsSicu{ pryfemÎiÙE} Ù]} . gu>utVmuÔvRÄu
tt[k]EÙ]citÆš]y zpvZÊikšuh yu¬ikšuh aÏEÏ]L Et]Îi
eÄ]Ôuh. eekpufYmuÔvR `ßu ecy[t]Ùuh PÙiÄ]et
yi>iÄukyiÙ}EÙ}].

190

e`tiHYm]Ù

20. Ek]<iEÄ]ÈÆ]Ti

pÞu Ek]<iEÄ]Èu >]j]vinu >]jY]DiptYmuÞ]yi>uÎ
k]ÙÊ[ O>iÄl aÎu n]Tuv]fi>uÎ x]muti>iÏ]Tu táu>]eû
vÙEÊEÊ]šin[ O>u Evdn tuTÆi. atu zptiÑfh vRÍic{u
vRÍic[{ táu>]N xHiÄvy]{ ety]yiÊIRÎu. aEÏ]E<Äuh
eevdYM]>uh mzßv]dikšuh zps[nÄ]>uem]eÄ `Êi av>ueT
vidYkeš pÙviDh zpkTiÏic{utuTÆi. xhKYyiÙ}]et eevdYM]>uh
mzßv]dikšuh v>ikyuh pÚic{ vidYkešÙ]} h zpEy]gicu{ En]Äukyuh
ecy[tiÈuh táu>]nu Evdny[Ä[ O>u kurvuh \Þ]yieÙ}Îu
teÎyumÙ,} zkEmf kUTutÙ]yieÄ]Þumi>uÎu. OTuÄh
eevdYM]>uh mzßv]dikšuemÙ}]h ax]DYemÎu niþyic{u piM]ri.
O>u nivZÊiyumieÙ}Î]yiÊIRÎu. aÆenyi>iÄuEá]L nÙ}
buÍim]nuh xUÑ[mzg]Hiyuh AEÙ]cn]s¬iyuÔy]šum]y O>u
vidV]N x]muti>iÏ]ÈieÙ ti>umuá]ek ecÎ[ AÙxYÊieû
viv>emÙ}]h Ec]dic{riÇu. \Ten ay]L "|o Evdn w]N
EBdm]Ä]h. |tinu viEsSiec]{ Îuh EvÞ]. O>u Et]RÊumuÞu
nnc{u pi<iÇ[ A EvdnyuÔ ØÙÊ[ evc{]l ÑfÊil Evdn
Eddm]kuh" `Îu prÇu. |tu EkÈiÈu PÙiÄuÎ zpEy]g
m]efÎuÔ visV]xh x]muti>iÊáu>]enÎÙ,} avieT ARÄuh
teÎyuÞ]yiÙ}. `ÜiÙuh EvdnyueT duÓHtVhek]Þ[ |tu OÎu
p>IÑicu{ En]ÄiEyÄ]h `Îu vic]>ic[{ táu>]N azpk]>h
ecy[tu. muÞu nncu{ pi<iÇu vÙEÊEÊ]šil evcu{ m]ztEn>h
k<iÇEÏ]L Evdn aEsSh m]ri táu>]nu nÙ} xuKm]yi.
aEÏ]L A vidY prÇuek]TuÊ vidV]eû Ep>il táu>]nu
vše> xEß]Svuh bHum]nvuh \Þ]yi `ÎuÔtu
prEyÞtiÙE} Ù}]. \Ten táu>]N A vidV]en vI>sZhKÙ mutÙ]y
xÐ]nÆl ek]TuÊu xEß]SiÏicy{ cu{ . kurcu{ xmyh
k<iÇEÏ]L |o xhgtikešÙ]} h div]Nji EkÈu. ~Õvuh
xV]miB¬nuh buÍim]num]y div]NjiÄ[ |o vRÊm]nh
EkÈEÏ]L duÓHm]y mnx[t]pm]fuÞ]yt[. \Ten div]Nji
"aEy]{ ! k]>Yh etÕiEÏ]yEÙ]} " `Îu prÇ[ ~Õvuh

191

e`tiHYm]Ù

viS]dEÊ]TukUTi pureÏÈu. Ae>Ey] aEnVSiÄuÎtuEp]eÙ pÙ
ØÙÆšil cuÕi nTÎ[ OTuÄh x³Ey]TukUTi aÆ]Tiyil
ecÎuEcRÎu. aEÏ]L avieT xRv]hgxuà>iy]y O>u yuvti
nilÄuÎtu kÞ[, avšueT aTuÄl ecÎu vinyxEmth
"`niÄ[ niÆEš]T[ atY]vsYm]yi O>u xVk]>Yh pryuv]nuÞ["
`Îu prÇu. "`ß]efÎuevc]{ l pry]mEÙ]} " `Îu x[ztI
prÇu. aEÏ]L div]Nji O>u p>izBmB]vEÊ]TukUTi "aEy]{ !
`eû muzd w]N kEc>{ iyilevcu{ mrÎiÈ]f[ Ep]Ît[. w]N ecÎ[
aetTuÊuek]Þ[ ÑfÊil vEÎÄ]h. atuve> niÆL
dyvuecy[tu |vieT nilÄfemÎu w]N aEpÑiÄuÎu.
`niÄu pry]nuÔtu O>tY]vsYk]>Ym]ky]l w]N vÎ[ atu
pry]et niÆL ep]y[Äšy>ut[" `Îu prÇu. "niÆL
ti>ic{uv>uÎtuve> w]nivieTÊeÎ nilÄ]h." `Îu x[ztI
xÐticu{ prÇu. "aÆen x]D]>fy]yi prÇ]l Ep]>].
w]N ti>icu{ vÎÙ]} et Ep]vukyieÙ}Îu niÆL xtYh ecyf{ h"
`Îu div]Nji vIÞuh niRb³iÄy]l x[ztI azpk]>h xtYh
ecyu{ kyuh div]Nji Ep]vukyuh ecy[tu.

\Ten div]Nji viS]dEÊ]TukUTi x]muti>iÏ]Tutáu>]N
ti>umuá]ek ecÎ[ "|EÏ]L ti>uEmniÄu xuKm]yiEÙ?} " `Îu
Ec]dicu{ . \Ten táu>]N "nÙ} xuKm]yi. cikiXyueT
viv>em]eÄ EkÈi>iÄumEÙ]} . A kosÙh prÇutÎy]L
Ey]gYNteÎ, xhsymiÙ"} `Îu kÙ[picu{ . aEÏ]L div]Nji,
“ay]L Ey]gYNteÎ. k]>Yh pÕicu{ vEÙ]} . AEÙ]ciÄ]et
ay]L prÇtuEp]eÙ kÙ[pic{u ecy[ttu vÙiy k¨m]yiEÏ]yi.
|ti atu prÇiÈuh vic]>ic{iÈuh zpEy]jnmiÙ}EÙ}]. ti>uEmniÄu
Þ]yi>uÎ AÙxYÊieû k]>fh aviTuÎ[ ariÇi>uÎu `Üil
|Æen ecy{ukyiÙ}]yi>uÎu. |vieT |ztm]zth e`sV>Yh
vRÍic{tu ti>uEmniyil ÙÑIBgvtiyueT aDiv]xmuÞ]yi>uÎ
tin]Ù]f[. mH]ÙÑi aviTueÊ vÙEÊEÊ]šil nZÊh
ecy[tuek]Þi>uÎtin]Ù]f[ avieTÄu xHiÄvye{ tkÞuÔ
EvdnyuÞ]yt[. |orNmuÞu vÙEÊ Et]šil evy[ÄuÎtuEp]eÙ

192

e`tiHYm]Ù

AzsIk>m]yiÈu meÕ]ÎumiÙ.} aÆen ecy[t]l ecyu{ Î AšueT
EdHÊilniÎu ÙÑ[mIBgvti \Ten viÈu m]rukyuh EjYS[Ú]
Bgvti A Ø]nÊu b]DiÄukyuh ecyu{ h. |o tÊVvuh
ti>uEmniyueT AÙxYÊieû k]>fvuh ariÇi>uÎtin]Ù]f[
A vidV]N |o \p]yh prÇutÎt[. |tu nÐueT k]ÙEd]Sh
ek]ÞuÞ]yt]f[. |ni prÇiÈu k]>YmiÙ}. ÙÑ[mIEdvi |vieT
niÎirÆieyÜiÙuh >]jYh viÈuEp]k]etyi>iÄ]N aTiyN
O>up]yh zpEy]gic{iÈuÞ[. atin]l aTiynini jIvic{i>iÄ]N
nivZÊiyiÙ}" `Îu prÇ[ div]NjI ti>umuá]ek niÎu
EvgÊil |rÆiEÏ]vukyuh \Ten A«HtYecy{ukyuh
ecyutu. div]Nji xtYh ecy{ic{[ aÆ]Tiyil niRÊiy x[ztI
x]Ñ]l mH]ÙÑ[mi teÎ Ayi>uÎuevÎuÔtu viEsSic{u
pryfemÎiÙ}EÙ}]. div]Nji ti>icu{ vÎuk]f]et Ep]k]N
p]TiÙ]} et tIRÎtin]l ÙÑ[mIEdvi |Îuh Ek]<iEÄ]ÈÆ]Tiyil
nilÄuÎueÞÎ]f[ visV]xh. Ek]<iEÄ]ÈÆ]TiyueT e`sV>Yh
|Îuh nsiÄ]et vRÍicu{ ek]Þi>iÄuÎtuh x³Y]xmyÊ[
ecÎu En]Äiy]l A ØÙÊinu viEsS]l O>u
zsIyuÞ]yi>iÄuÎt]yi k]feÏTuÎtuh avieT ÙÑ[mIBgvti
yueT aDiv]xmuÞ]yiÈ]efÎuÔ |tiH]xÊil `Eß] ciÙ
v]x[tvmueÞÎu ARÄuh Et]ÎiEÏ]kÊÄvÉh e`sV>Yvuh
x³Y]xmyÊ[ O>u viEsSBhgiyuh A aÆ]TiÄu |Îuh
kÞuv>uÎuÞ[.

k]>YÊieû xUÑ[mØiti div]Nji prÇu mnÓiÙ]Äi
yEÏ]L x]mUti>itáU>]N atYßh vYxniÄukyuh pþ]Êpi
Äukyuh ecy[tu. "atItk]>Y]nusEyn kih xY]dEsS
vidV´ngRHiEtn." |o xhgti nTÎiÈu vše> t]mxi
y]etteÎ x]muti>iÏ]Tutáu>]eû >]jÙÑ[mi (>]jY]DiptYh)
anY]DIneÏÈuEp]vukyuh ecy[tu.

193

e`tiHYm]Ù

21. kiTÆUR kÞEÜ]>N

ti>uvit]hkUR xhØ]nÊuÔ zpxiÍ EÑztÆšilevc[{
OÈuh azpD]nmÙ]} Êt]yi, ~Õum]nUR t]ÙUÄil, kiTÆUR EdsÊ[
O>u xuzbªfYEÑztmuÞ[. |tu kiTÆUR zg]mÊiÙuLeÏÈ ciÙ
náU>im]>ueT \o>]FmEÑztm]f[. |vieT 'kÞEÜ]>N' `Îu
zpxiÍn]yiÈ[ O>u ek]án]nyuÞ]yi>uÎu. AkZtiek]Þuh
zpkZtiek]Þuh tÊuÙYn]y O>]n Ever O>u diÄiÙuh
\Þ]yi>uÎt]yuh \Ôt]yuh EkÈuEkLviEp]ÙumiÙ}. |o Any[Ä[
vÙiÏvuh Bhgiyuh zpxiÍn]yi>uÎ eevÄÊu ti>unIÙkf[Úen
Ä]L vše> aDikmuÞ]yi>uÎu. ti>unIÙkf[ÚenÄ]L |vnu
ep]Ävuh \TlnIšvuh O>u mu<Êil kury]et \Þ]yi>uÎu
`Î]f[ EkÈi>iÄuÎt[. tÙeyTuÏuh OÈuh kurvÙ]} yi>uÎu.
muEá]Èu všÇuÔ A vÙiy ek]áukšueT Bhgiyuh
ti>unIÙkf[ÚEnÄ]L vše> aDikmuÞ]yi>uÎu. `<uÎÔi
c]{ ÙuÔ Bhgiyuh aÆenteÎ.

|o AnyueT buÍiviEsSm]f[ |tieÙ]eÄyuh
vix[mynIym]yiÈuÔt[. x]DutVvuh sU>tVvuh OÎuEp]eÙ
\Ôt]yi |Æen Everey]>]nEy k]fuÎtinu zpy]xmuÞ[.
avN mdhep]ÈuÎ xmyÆšilEp]Ùuh y]et]>uÊe>yuh
ek]ÎiÈiÙ.} kUÈ]nkeš kuÊukeyÎuÔ xzád]yvuh kÞEÜ]>nu
Þ]yi>uÎiÙ.} OÎuh ariÇukUT]Ê kuÈikLEp]Ùuh aTuÊu
ecÎ]l y]et]>u \pzdvvuh avN ecy[ti>uÎiÙ}. azt
x]Duv]efÜiÙuh ~et]>]nÄ]e>eûyuh A¡ey avN
anux>iÄ ptiviÙ}. AnÄ]>M]e>Ù}]h aveû aBizp]yh
ariÇu nTÎuek]Ôfh `Ît]yi>uÎu aveû cÈh. x]D]>f
AnkešEÏ]eÙ kÞEÜ]>en tšy[Äuk ptiviÙ}. atinvN
xÐtiÄyumiÙ}. yEœ¨h nTÄuÎtin[ aven viEÈÄuky]f[
ptiv[. `Î]l >]ztixmyÆšil vÙ} `Tvuh Ep]yi kiTÎu
ek]Ôuh. aÙ]} et y]et]>uzpzdvuh ecy]{ riÙ.} EÑztÊinu
vTÄuvsÊuÔ pu<yil O>u vÙiy kymuÞ[. pklxmyh

194

e`tiHYm]Ù

miÄv]ruh A kyÊiÙ]f[ aveû kiTÏ[. Ep]ÊukEš]Tuh
`>umkEš]Tu kÞEÜ]>nu vše> x[EnHm]yi>uÎu. avN
kiTÄuÎ kyÊil vše> Ep]Êukšuh `>umkšuh vÎu kUTuk
ptiv]yi>uÎu. `Î]l avy[Äu tiÎ]en]Îuh kiÈ]et
visÎi>iÄuÎ xmyÆšil kÞEÜ]>N aveyeyÙ}]h k>y[Äu
EkÕieÄ]Þu Ep]kuh. kiTÆUR k>iáukZSi D]>]šmuÔ
zpEdsm]ky]l, pu<vÄÊu teÎ k>iáukZSiecy{uÎ ØÙh
D]>]šmuÞ[. ~etÜiÙuh O>u EvÙi kuer ep]šic{[, Ep]Êukešyuh
`>umkešyuh EvÙiÄkÊukTÊi, A EvÙimuriÄl kÞEÜ]>nuh
nilÄuh. `>umkešyuh mÕuh aTic{irÄ]n]yi vÙ}vnuh vÎ]l
av>ueT Ene> kÞEÜ]>N p]eÇÊuh `ÜiÙuh Ae>yuh
\pzdviÄyiÙt} ]nuh. kÞEÜ]>N p]ÇTuÄuEá]E<Äuh `Ù]} v>uh
EpTiEc{]TiEÄ]šuh. Ep]Êukšuh `>umkšuh tiÎu nirÇu
k<iÇ]l aveyeyÙ}]h kUÈieÄ]Þ[ A kyÊiEÙÄuteÎ
Ep]>ikyuh ecyu{ h. `Î]l kÞEÜ]>N O>u k>iáuEp]Ùuh
tiÎukyiÙ}. avnu ptivuÔ tIÕi AnÄ]>M]R H]j>]Äi
eÄ]TuÊuek]Ôfh. divxhEt]ruh EÑztÊilniÎuh ptivuÔ
Ec]ruh p]yxvuh ek]TuEÊÄukyuh Evfh. aÙ]} et pE>]pzdvh
ecy[t[ aven]Îuh tiÎuk ptiviÙ}.

O>u divxh >]ztiyil kÞEÜ]>N A kyÊil
kiTÄuEá]L, |Wi, mÇL, n]šiEk>h, aTy[Ä mutÙ]y
x]DnÆL kyÕiy O>u vWi ki<ÄuniÎ[ O<uÄu t]<[Êi vÎu.
avN avieT kiTÄuÎtu vWiÄ]R ariÇiÙ.} vWi
ek]ÞuvÎu kÞEÜ]>eû mIet kyÕi. avN vWi piTic{vieT
muÄi, `Ù]} mTicu{ ep]šicu{ kšÇu. vWiÄ]e>Ù]} h EpTicu{
evÔÊil c]Ti nIßiEÄri O]TiÄšÇu. avN ave> OÎuh
ecy[tiÙ.} aÎumutl kÞEÜ]>nu vWikeš]Tuh vWiÄ]E>]Tuh
bÍeev>m]yiÊIRÎu. pieÎ avN kyÊil kiTÄuEá]L A
pu<yilÄuTi O>u vWiyuh kTÊiviT]ety]yi. vWi kÞ]l
aTicu{ ep]šiÄuh. atin]l pieÎ vWiÄ]R kÞEÜ]>eû k]Ùh
k<iyuÎtuve> avN kyÊil |Ù}]Ê xmyhEn]ÄiyÙ}]et

195

e`tiHYm]Ù

vWi kTÊieÄ]Þu Ep]yiÈiÙ.} ki<ÄuniÎu pTiÇ]Èuh
pTiÇ]runiÎu ki<EÄ]Èuh Ep]kuÎ vWikL A kyÊieû
vše> dUe> mukšiÙuh t]e<yuh vÎTuÊu ekÈi, vWiÄ]R
k>y[ÄirÆi vÎuEn]Äi, viv>mriÇÙ}]et kTÎuEp]vuk
ptiviÙ}. kÞEÜ]>en kyÊil k]f]etyi>iÄ]n]yiÈu kiTÆUR
xuzbªfYxV]miÄu xkÙ vWiÄ]>uh aÎu v<ip]TukL
ek]TuÄ]ruÞ[. aÆenyuÞ]y mutlek]Þu ki<EÄnTyil O>u
dIpxt[hBmuÞ]ÄIÈuÔt[ |Îuh niÙnilÄuÎuÞ[.

EÑztÊil `<uÎÔiÄ]r]kuEá]L kÞEÜ]>en
AnÄ]>M]R višiEc{] piTiEc{] ek]Þuv>ik ptiviÙ}.
`<uÎÔiÄuÎtinu p]fiek]ÈuÎtuEkÈ]l, avN xVyEmv,
kyÊilniÎu kyri ek]Tim>Êieû cuvÈil H]j>]kuh.
tÙyileÄÈu ekÈiÄuÎtin]yi AnÄ]>M]R ecÎ]l
piNB]gÊukUTi kyrieÄ]ÔuÎtinu k]l ep]ÄieÄ]TuÄuh.
atiEÙ Ekri, tÙyileÄÈu ekÈic{[ atieÙteÎ
|rÆieÄ]Ôfh. aÆeny]f[ aveû ~RÏ]T[. `<uÎÔiÄuÎ
O>]šÙ]} et Every]>uh muNvsÊukUTi EkruÎtin[ avN
xÐtiÄyiÙ}. `<uÎÔiÄuÎtin[ A>uh pry]et teÎ k]l
mTÄieÄ]TuÄukyuh ecyu{ . kuTy]ÙvÈh evFc]m>h
`ÎitukLÄ]yi EkruÎv>uh pirkilÄUTi Evfh kyruv]N.
sIEvÙi, višÄu mutÙ]ytin[ `<uÎÔic]{ l kurcu{ Evgh
nTÄuÎtiEn] ptuEÄ nTÄuÎtiEn] AnÄ]>M]R \X]Hi
c{]l OÎuh avN anux>iÄyiÙ}. aven]>u niþyem]eÄyuÞ[.
atuEp]eÙ OeÄ nTÄuh. aveû niþyh OÈuh t>EÄTu
ÔtÙ]} yi>uÎut]nuh. ecÞEmšÊinuh mÕuh O]E>]E>] niÙkLÄu
|niÎ xVÙÆšil |ztyizt t]mxiEÄfemÎvnriy]h. atu
Ep]eÙey]eÄ t]mxiÄuh. atuEp]eÙ n]gxV>zpdÑifÊinuh
aven]>u ptivuÞ[. azpk]>hteÎ \XvÊieû >Þ]h
divxEÊÄ]L mUÎ]h divxh kurc{Dikh t]mxiÄuh.
atiEnÄ]šDikh piEÕ divxh t]mxiÄuh. aÆen \XvÊieû
EkmÊh kUTiv>uÎ zkmÊinu tÄvÉem]eÄ avN nilÄuh.

196

e`tiHYm]Ù

pÔiEvÈ, Ar]È[ |ÆenyuÔ divxÆšil yœ]zkmh
evšuÏ]Nk]Ùm]kuÎtuve> nilÄuÎtinu aven]>u viE>]D
vumiÙ}. atien]Îuh A>uh prEyÞ]. OeÄ avnriy]h. `Î]l
O>u divxh višEÄ] sIEvÙiEy] kurcu{ Evgh k<icu{ kšy]emÎu
vic]>ic{]l, avN xÐtiÄyiÙ}. avN nTÄ]et `ßuecy{uh?
azpk]>hteÎ O>u divxh ptivil kurc{Dikh vix[t>ic{u
EvfemÎuevc{u ptivil aDikh t]mxiÄ]N kÞEÜ]>N
xÐtiÄyiÙ.} ptivuÔ xmym]y]l avnEÆ]Èu nTÎutuTÆu.
pieÎ v]dYÄ]R mutÙ]yvR nTÄukyÙ]} et `ßuecyu{ h?
\XvÊil O]E>] divxeÊ višÄinu ptiviNpTiyuÔ
evšiec{É ašeÎTuÊ]l, ptivuEp]eÙyuÔ tIevÈiyuÞ]y]l
višÄu k<iyuEá]L s>iy]yiÈi>iÄuh. evšiec{É ptivil
kurc{DikemTuÊ]l višÄu k<iyuEá]L aDikemTuÊt[
aDikmuÞ]yi>iÄuh. kurecT{ uÊ]l kurvuÔtukUeT `TuÄ]et
tikyukyumiÙ.} azt kfism]f[ kÞEÜ]>eû k]>Yh.
kÞEÜ]>nuÞ]yi>uÎ k]ÙÊu višÄu vky[ÄuÔ evšiec{É
y[Äu kÔÄfeÄ<ut]N EdvxVsáš Ä]RÄu k<iÇiÈiÙ.}
`eßÜiÙuh vYtY]xh ecy[t]l \Ten evšieÏÈuEp]kuh.
kÞEÜ]>N En>nIÄh v>uÊukyieÙÎ} u xRvx{ Ðtm]f[.
kÞEÜ]>eû xVB]vgufÊinu dZ¨]ßm]yi aEnk xhgti
kšuÞ]yiÈuÔtil OÎu pry]h. O>u divxh sIEvÙi k<iÇu
kÞEÜ]>N O>iTv<iyilÄUTiEÏ]kuEá]L O>u Ek]fu ti>iyuÎ
diÄilevc{[ O>u vEy]Diky]y aßRjnvum]yi et]Èuet]ÈiÙ}
`Î viDÊil aTuÄuÎtiniTy]yi. Aney aTuÊu
kÞEÏ]E<Äuh A vZÍy]y aßRjnh EpTic{u virc{[ avieT
vIfu. piÎ]EÙ tufy]yi vÎi>uÎ ac{ieÏÉ[ EpTic{u piEÎ]Äh
O]TiEÏ]yi. Any[eÄ]<iÇu Ep]kuÎtinuh ti>iÇu Ep]kuÎ
tinuh A |Tv<iÄu vix[t]>miÙ]} yi>uÎu. kÞEÜ]>N
kurcu{ xmyh avieT niÎu. `ÎiÈuh aßRjnh `fIÕu
m]r]y[ky]l avN ave> ptueÄ `TuÊ[ O>uvsÊuÔ
ky]{ ÙyueT mukšiEÙÄuevÄukyuh aßRjnÊieû kuTeyTuÊ
EÆ]Èuevc[{ EnE> Ep]vukyuh ecy[tu. AnÄ]>M]R A>uh

197

e`tiHYm]Ù

kUeTyiÙ]} yi>uÎu `Îu prEyÞtiÙE} Ù]} . a aßRjn Êinu
ÙvEÙsh EvdnyuÞ]yiÙ}. |ztyuh buÍi gufh ~t]ny[ÄuÞ[?
An kTÎuEp]yi, kurc{u k<iÇEÏ]L aßRjnh ptueÄ
`fIÕu kuTyuemTuÊ[ Ep]vukyuh ecy[tu. |Æen aveû
aÛutkRÐÆL vše>yuÞ[.

kÞEÜ]>en tTi piTiÄuv]N pÙ>uh ek]ÞuEp]vuk
ptivuÞ[. `ztvÉvuh `zt nIšvuh \Þ]y]Ùuh avnu piTiÄ]N
vy{]Ê tTiyiÙ.} vÄ ekÈieÄ]TuÊ]l `zt tTiyuh avN
ek]ÞuEp]kuh. `Î]l atuh aveû mnÓukUT]et A>u
vic]>ic]{ Ùuh pÕukyumiÙ.} AnÄ]>M]RÄuh EdvxVÊiEÙÄuh
vÙt} uh murzpk]>h ek]TuÄuÎtu kUT]et, kÞEÜ]>nukUTi
vÙt} uh ek]TuÄ]et aveneÄ]Þu tTipiTiÏiÄ]N A>u
vic]>ic{]Ùuh x]DiÄyiÙ}. `Î]l AnÄ]>eû mnÓukUT]et
k<iyuEm]. atumiÙ.} aW]r]nÄ]>M]>uÞ]yi>uÎu `ÜiÙuh
av>il zpD]nm]yi O>uÊnuÞ[. avN kUeTyiÙ]} et kÞEÜ]>N
A kiTÆUREÑztÊil niÎu k]l n]<ik tikcu{ dUE>
Ep]vukyiÙ}; y]et]>u tTiyuh piTiÄyumiÙ}. atin]l
EdvxVÄ]>ueT xÐth v]ÆiytinuEsSh AnÄ]>nu vÙt} uh
ek]TuÊ[ avenyuh xÐtiÏiÄfh. pieÎ kÞEÜ]>n[ |Îtu
ek]TuÄ]emÎ[ O>u \TáTiyuh pryfh. kÞEÜ]>nuÔtu tTi
piTic{u k<iÇ]l \Ten ek]TuÊieÙ}Üil tTi ti>iey piTic{u
muáu kiTÎi>uÎ diÄil ek]Þu ecÎiTuh. aÆeny]f[
kÞEÜ]>eû ptiv[. piTiÄ]nuÔ tTiyuh nIšvuh vÔvuh
piTic]{ l ek]TuÄuÎ zptiPÙvuh AdYEm pryfh. aEÏ]L
kÞEÜ]>N xÐtic{]Ùuh |eÙÜ} iÙuh si>®kánh, gRjith
mutÙ]yvek]Þ[ avN ariyiÄuh. xÐtici{ eÙÜ} il, kurcu{ kUTi
vÙt} uh ek]TuÄ]emÎu prÇ]l aEÏ]L xÐtic[{ avN
nÙE} p]eÙ tÙ kuÙuÄuh.

198

e`tiHYm]Ù

kÞEÜ]>eû zptiPÙh x]D]>f p<ÄuÙ, n]šiEk>h,
sRÄ>, p]yxh mutÙ]yvy]f[. O>iÄl O>]L O>u vÙiy tTi
piTiÄuÎtin]vsYEÏÈu ecÎu prÇu. EdvxVÄ]>uh AnÄ]>uh
xÐticu{ . "kÞEÜ]>enßu ek]TuÄu"emÎ]nÄ>N Ec]dicu{ .
"pÊukuÙ pUvN p<vuh, pÊu n]šiEk>vuh O>u tuÙ]h sRÄ>yuh
ek]TuÄ]" emÎ[ AvsYÄ]>N prÇu. \Ten AnÄ]>N
ptivuzpk]>h tTi kÞEÜ]>eneÄ]Þ[ piTiÏicu{ ek]TuÊu.
`Î]l tTi piTicE{ Ï]L tTiyueT \TmØN atu ek]TuÊiÙ.}
`Îu m]ztmÙ} kurcu{ divxh k<iÇu t>]emÎu prÇu. |tu
kÞEÜ]>N EkÈEÏ]L avnu Ek]ph xHiÄvHiy]Çu tTi
`TuÊ ØÙÊuteÎ ek]Þu ecÎiTukyuh ecy[tu. A
xmyÊu tTiyueT \TmØN avieT \Þ]yi>uÎiÙ}. tTiyueT
\TmØN En]ÄiyEÏ]L tTi pURvØ{ Êu teÎ kiTÄuÎtu
kÞu vše> vYxneÏÈu. Ever pÙ Ankešyuh atin]yi
višic{u. `Î]l mÕ]nkLeÄ]Îinuh atien `ÔiTEp]Ùuh
nIÄ]N x]Dici{ Ù.} avx]nh vIÞuh A \TmØN ecÎu
prÇEÏ]L EdvxVÄ]>uh AnÄ]>uh xÐticu{ evÜiÙuh
kÞEÜ]>en višic{EÏ]L avN ecy[tiÙ}.



199