Батыс Қазақстан облысының білім басқармасының білім беруді дамыту орталығы LESSON STUDY: ізденіс, тәжірибе, нәтиже (әдістемелік құрал) Орал, 2023 жыл
Құрастырушылар: Н.Н.Сатдыкова – мектеп директорының бейін жөніндегі орынбасары, мектеп тренері; С.Н.Елеубаева - мектеп тренері; Г.Ж.Исмагулова – мектеп тренері. Рецензент: Исмагулова Г.Г- Орал қаласы, Педагогикалық шеберлік орталығының менеджері. Бұл жинақта мектеп тәжірибесіндегі Lesson Study үдерісінің жүргізілуі, саралануы және нәтижелері туралы мәліметтер берілген. Мектеп мәдениетін қалыптастыру, командалық жұмысты ұйымдастыру, сондай- ақ оқушылардың оқуын жақсарту үшін көмекші құрал ретінде пайдалануға ұсынылады.
Мазмұны: Кіріспе ......................................................................................................... Зерделеу........................................................................................................ Lesson Study-дің кезеңдері.......................................................................... «Оқушы үні» ................................................................................................ Қорытынды .................................................................................................. Зерттеу сабақтары........................................................................................ Искакова А.Ж. «Кристалдық тор түрлері, байланыс типтері және заттардың қасиеттері арасындағы өзара байланыс».................................. Жанабилова К.Г. «Электр тогының химиялық әсері (Фарадей заңы)».... Бердигалиева Р.Ж. «М.Мақатаевтың «Аққуллар ұйықтағанда» поэмасы. Аққулы көл.»................................................................................................. Жанабилова К.Г. «Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық тұрғыдан бағалау».................................................................. Сисекешева А.М. «ХХ ғ 20-30 жж білім беру жүйесі мен ғылым» Елеубаева С.Н. «Мүктер мен қырықжапырақтардың тіршілік циклі. Гаметофит.Спорофит».................................................................................. Жаксликова Ф.С. «Чудесная сила искусства. К.Паустовский «Старый повар».» (тема урока).................................................................... Сапаргалиева Ш.Б. «Ондық бөлшекті натурал санға көбейту. Ондық бөлшектерді көбейту( 1- сабақ)...................................................... Хамидуллаева А.А. «Казахская национальная одежда»............................. Калиева А.С. «Үйсіндер туралы жазба деректер»..................................... Сапаргалиева Ш.Б. «Ондық бөлшекті натурал санға көбейту. Ондық бөлшектерді көбейту. (2- сабақ).................................................... Хамидуллаева А.А. «Стиль одежды»........................................................... Калиева А.С. «Қаңлылардың қалалық мәдениеті»................................... Сапаргалиева Ш.Б. «Ондық бөлшектерді 10,100,1000... және 0,1, 0,01, 0,001... сандарына көбейту және бөлу»...................................................... Калиева А.С. «Үйсіндер мен қаңлылардың қалалық мәдениеті»........... Пайданылған әдебиеттер ............................................................................
Кіріспе Сабақты зерттеу немесе Lesson study – мұғалім тәжірибесі саласындағы білімді жетілдіруге бағытталған, сабақтағы іс-әрекеттегі зерттеудің ерекше үлгісі болып табылатын педагогикалық тәсіл.[2] Lesson study Қазақстан мектептерінде де іс-тәжірибеге енді,осы тәсіл арқылы мектептер жеке сыныптардағы өзекті мәселелердің өзіндік шешімін табуға ұмтылып, белгілі бір нәтижелерге қол жеткізіп келеді.[3] Мұғалімдер не үшін Lesson study тәсілін таңдайды? Дадли бойынша «Lesson Study тәсілі тиімді, себебі ол мұғалімдерге: - әдеттегіге қарағанда балалардың білім алғандығының анағұрлым анық, әртүрлі қырларынан және егжей-тегжейлі дәлелін көруге; - мұғалімнің пікірі бойынша балаларды оқыту барысында не болуға тиіс, ал шындығында жағдай қандай екендігі арасындағы айырмашылықты көруге; - оқытуды нәтижесінде оқушылардың қажеттіліктерін барынша қанағаттандыратындай етіп қалай жоспарлау керектігін түсінуге; - Lesson Study-ді басты мақсаты оқушыларға білім алуға көмектесу және топ мүшелерінің кәсіби дамуына ықпал ету болып табылатын мұғалімдердің желілік қоғамдастығы аясында іске асыруға; - Lesson Study мүмкіндіктерін өзінің педагогикалық тәжірибесінде қолдануға көмектеседі.[2] Lesson Study мақсаты: Мектеп: Lesson Study-дың бірыңғай тақырыбына назар салу Нұсқаушы: Оқыту дағдыларын дамыту Бақылаушы: Бақылау дағдыларын дамыту Lesson Study бірінші түрінде барлық мұғалімдер бірге жұмыс істеп, бірыңғай зерттеу тақырыбын таңдайды. Олар бірге ақпарат жинап, Lesson Studyді соның негізінде өткізеді. Жыл аяғында олар зерттеу туралы есепті басып шығарады. Lesson Studyдың бұл түрінде әрбір мұғ алім Lesson Studды өзі үшін емес, бірыңғай тақырып үшін өткізеді. Жыл бойы өткізілген әрбір Lesson Study мектептегі Lesson Study үдерісі бөлшектерінен тұрады. Бұл жағдайда, сабақ жосп арын талқылау әсіресе маңызды. Әрбір Lesson Study мектептің зерттеу тақырыбына байланыст ы болуы керек. Әрбір Lesson Study циклын өткізгеннен кейін мұғалімдер зерттеу нәтижелерін бірыңғай тақырыпқа байланыстыруға тырысады.[1] Lesson Study сыныпта оқыту әдістемесінің тиімділігін, білім сапасын арттырары сөзсіз. Бір сыныптың сабақтарын зерттеу арқылы бірталай мәселелерді анықтап, олардың шешімін табуға болатынына тек іс жүзінде жұмыс жүргізгенде ғана көз жеткізе аламыз. Білім алушылардың білім сапасының деңгейін арттырып қана қоймай, сол сыныпқа сабақ беретін мұғалімдердің сабақты жоспарлау және өткізу құзыреттіліктерін арттырып, өз жұмысына рефлексия жасауға, әрі қарай іздену жұмыстарын жалғастыруға, оқушылардың пікір білдіру арқылы оқу үрдісіне белсенді қатысушылары екенін сезіндіруге және т.б. маңызды мақсаттарды іске асыруға болады.
Зерделеу. Оқу жылының І ші және ІІ оқу тоқсанының қорытындысы негізге алынды, осы есеп бойынша 8 а сыныбының білім көрсеткіші төмен деңгейде болды,яғни 37,5 %болса, 5 в сыныбында білім көрсеткіші 42,3 % болды Осы нәтиже бойынша: - педагогикалық кеңесте мәселе көтерілді; - жалпы білім сапасының төмен болу себептері талқыланды; - сол сыныптарға сабақ беретін мұғалімдердің пікірі тыңдалды; - проблемаларды шешу жолдары ұсынылды; - 8а,5 в сыныптарында Lesson study жүргізу туралы шешім қабылданды. Сыныптың қандай ерекшелігі бар? Мектеп психологының зерттеуі бойынша сынып оқушыларының өздерін бағалауының нәтижесінде сыныптағы оқушылардың басым бөлігі «орташа» деңгейде оқитындықтарын айтқан болса, сыныпта «білімге құштарлығы төмен» 3 оқушы белгілі болды. Сынып оқушыларының ынтасымен оқитын пәндері қатарында қазақ, орыс тілдері, Қазақстан тарихы, алгебра және физика пәндері аталса, «мүлдем ұнамайды» деген пәндер қатарында информатика және география пәндері аталған. «Көмек қажет ететін» пәндер қатарында геометрия, дүниежүзі тарихы пәндері аталса, «жақсы меңгерілген» пәндер- қазақ тілі, әдебиеті және орыс тілі, әдебиеті және алгебра аталған. Сынып оқушыларының әлеуметтену деңгейлері орташа.Сабақ үлгерімі жақсы оқушылардың көшбасшы ретінде сыныптастарының таңдауынан басқа «жасырын» көшбасшының анықталуы да жаңалық болды, бір оқушы өзін сыныпта «жайсыз» сезінетіндігін де атап өткен. Сыныпта 24 оқушы, ер балалар - 12, қыз балалар саны- 12. Сыныпта оқу озаты жоқ, оқу екпіндісі- 9. Оқу жылының І ші жарты жылдығының қорытынды есебі бойынша сыныптың білім сапасы 37.5% Lesson Study –дің кезеңдері: Lesson Studyтобын құру,2) оқушыларға оқу мен ұзақ мерзімді дамыту мақсаттарын қою, 3) Зерттеу сабағы үшін бірігіп жоспар жасау, 4) бір топ мүшесі сабақты жүргізіп, қалғандары оқушылардың оқуы жөнінде мәлімет жинайды, 5) сабақ кезінде жиналған мәліметтерді талқылап, оны жақсарту үшін қолдану және жалпы нұсқаулықтарды жинақтау, 6) тексерілген сабақты қайта басқа сыныпта өткізу Lesson Study -дың бұл түрі оқыту дағдыларын дамытады.[1] Lesson Study-дің кезеңдері. Сыныптағы ахуалды зерделей келе зерттеудің 1- кезеңінде мектеп әкімшілігімен мақұлданған Lesson Study зерттеуінің жоспары жасақталды (қосымша-1) және пән мұғалімдері мүшесі болған фокус топ құрылды. Топтың шешімімен зерттеу тақырыбы және зерттелетін А,В,С деңгейіндегі оқушылар анықталды. Зерттеу тақырыбы: «Белсенді әдіс- тәсілдер арқылы оқушылардың оқу белсенділігін қалай арттыруға болады?» Неліктен бұл тақырып таңдалды?
- сыныпта білім көрсеткіші төмен; сынып оқушыларының сабаққа қатысы,білім алуға құштарлықтары төмен; сынып оқушыларының өзара қарым- қатынасында да коллаборативтілік жоқтың қасы; сыныпта ашық сабақтар сирек өткізіледі; 2- кезең. Зерттеу сабақтары басталмас бұрынғы және сабақтан кейінгі оқушылардың пікірі ескерілді. Фокус топтың қатысуымен пән мұғалімдері өткізетін сабақ жоспарлары бірлескен түрде жасалды, соның ішінде қолдануға болатын әдіс- тәсілдер, диалог үшін берілетін сұрақтар немесе тапсырмалар,АКТ мүмкіндігін пайдалану арқылы тапсырмаларды түрлендіру секілді ісәрекеттері жоспарланды. Бастапқыда мұғалімдерде сенімсіздік, сыни көзқарас байқалған болса, екінші зерттеу сабағыынан бастап қызығушылық жоғарылай бастады,сабақты жоспарлауда олардың әрбіреуінің ұсыныс-пікірлерінің ескерілуі мұғалімнің өз қызметін жоспарлап, рефлексиялауға үйретті. 3 - кезеңде зерттеу сабақтарын бақылау жүзеге асырылды. Бұл кезеңде оқушылардың қабілеттері, сыныптың әлеуметтенуі ескерілді.Мұғалімдер сабақты бақылауға үйреніп, сабақтың барысындағы әдіс-тәсілдердің іске асуындағы жетістіктер мен кедергілерді анықтай алды. 4- кезең. Сабақтан кейінгі талқылаулар өткізіліп, мұғалімдер сабақты бақылау нәтижелерімен бөлісті.Келесі сабақты жақсарту үшін не істеуге болады? Сабақ барысында не тиімді болды? т.б сұрақтарды талқылап, өз ұсыныс-пікірлерін айтуға үйренді. Алғаш болып өткізілген химия пәнінің «Заттардың қасиетінің кристаллдық тор құрылысына тәуелділігі» тақырыбындағы сабақтың алдындағы берген сұхбатында сынып оқушысы Ж бұл сабақтан жаңалық күтетінін, соның ішінде тез орындалатын қызықты тапсырмалар болғанын қалайтындығын білдірді. Сынып оқушыларының арасында белсенділік танытады дегендердің қатарында қыздарды ғана атаған болатын. Сабақ барысындағы бақылаулардың нәтижесінде жалпы сынып оқушыларының сабақтың бастапқы кезеңі үй тапсырмасы және жаңа сабаққа көшу кезеңінде белсенділік танытпады, оны кейінгі кері байланыс барысында бақылаушылардың көптігінен қысылғандықтарынан деп түсіндірілді. Мұғалім мен оқушы, оқушы мен оқушы арасындағы белсенді қарым-қатынас топтық жұмыс және кері байланыс жасау кезінде байқалды. Оқушылар өз білімдерін ортаға сала бастады. Сабақ соңында өздерін және сыныптастарын бағалай алды. Бақылауға алынған А оқушысы осыған дейінгі сабақтарда болмағандықтан толыққанды белсенділік таныта алмады,өзіне қойылған сұрақтарға сенімді түрде жауап бере алмады. «Мағынаны тану» бөлімінде де мұғалімнің қолдауымен сұраққа жауап берді, мысалы: «Кристалдық тордың төрт түрге бөлінетіндігі,т.б, ал жұптық жұмыста тапсырманы дұрыс орындады,яғни оқушының әлеуметтенуі жоғары, жеке тапсырманы орындаудағы сенімсіздігі басым. «Еркін микрофон» әдісімен өзін бағалауда өз ойын жеткізіп айта алды.В деңгейіндегі оқушы «поп- корн» әдісімен бағаланған үй тапсырмасының сұрақтарына нақты жауап бере
алмады, баяу болған болса, келесі ретте берілген жұптық және топтық тапсырманы орындауда белсенділік танытып,оқушы өзіне сенімді, белсенді бола алды,сабақ соғындағы «интервью» барысында оқушы топтық тапсырманың, сондай ақ АКТ арқылы орындалған тапсырманың қызықты болғандығын атап өтті, келесі сабақтарда оқушының толық потенциалы ашылады деген үміт бар. С деңгейіндегі оқушының сабақтың бастапқы екі кезеңіне қатысы өте баяу, төмен деңгейде болды.Өзіне берілген АКТ тапсырмасын да, жұптық тапсырманы( қасында көршісі болмады) мұғалімнің көмегімен ғана орындай алды.Топтық тапсырма кезінде оқушының белсенділігі байқалды, оқулықтағы Менделеев таблицасымен жұмыстана білді.Кері байланыс барысында оқушы сабақтағы бақылаушылардың көптігінен «қысылғандығын» және топтық жұмыстың ұнайтындығын атап көрсетті.Оқушының өзіне, біліміне сенімі төмен, сондықтан бұл оқушыға берілген тапсырманы орындауда саралау тәсілін пайдалану қажет. Сабақтың соңындағы «Білім пирамидасында» А,В деңгейіндегі оқушылар тақырыпты 80- 90% меңгергендігін көрсетсе, ал С деңгейіндегі оқушы 60-80% «меңгердім» деп белгіледі. Сабақта қолданылған Wordwall,яғни АКТ арқылы берілген, сондай- ақ топтық тапсырма ойдағыдай әсер ете алды. «Поп - корн» әдісімен сұралған үй тапсырмасын кей оқушылар ғана айта алған болса, жұптық жұмыс барысында уақыт ескерілмеді. Келесі болатын зерттеу сабағында: - топтық тапсырма; - АКТ арқылы берілетін тапсырма құру; - мұғалімнің оқушылармен қарым- қатынасын сенімге негіздеуді қарастырған жөн. Физика пәнінен “Электр тогының химиялық әсері. «Фарадей заңы.» тақырыбындағы сабақта оқушылардың белсенділіктері жоғары болды.Үй тапсырмасы Wordwall бағдарламасымен «Ұяшықты таңда!» арқылы тексерілді.Бұл тапсырманы орындау барысында оқушылар сұрақтарға орташа деңгейде жауап берді. Турасынан қойылған сұрақтарға нақты жауап бермегендіктен оқушыларға жетелеуші- түрткі сұрақтарды көбірек қою арқылы жауапты «толыққанды айтуына мүмкіндік беру қажет пе» деген ой туындады. Топқа берілген тапсырманы сынып оқушылары толық орындады, оның барысында А,В,С деңгейіндегі оқушылар белсенділік танытты. А деңгейіндегі оқушы сабақтың 1 ші кезеңінде белсенділік танытпады, жеңіл сұрақтар, мысалы. «Ток күші деген не?», «Ток күшінің өлшем бірлігі?», т.б жауап бере алмады, ал тақырып боынша сабақ мақсатын анықтаса, топтық жұмыс барысында белсенділік танытты, талқылауға қатысты. Өз ойын жеткізіп оқушыларға түсіндіре алды, бірақ сынып алдында топтың жұмысын «қорғауға» қатыспады, себебі бұл топта В деңгейіндегі оқушының белсенділігі басым түсті.Келер сабақтарда А деңгейіндегі көшбасшылық рөлін дамытуға мән беру қажет болады. В деңгейіндегі оқушы жеке тапсырмалар, топтық тапсырмаларға белсенді түрде қатысып, өз ойын еркін жеткізе алды. Топтық жұмыста көшбасшылық қабілетін байқатты. Кері байланыс беруде де өз пікірін білдіре алды. Сабақ тақырыбын толыққанды меңгерді.Оқушының жетістігін ескере отырып, басқаларды «оқыту» дағдысын қалыптастыруға болады деген қорытынды шығаруға болады.
С деңгейіндегі оқушы сабаққа қатысу деңгейі орташа. Оқушы жеке сұраққа жауап беруге әлі де сенімсіз. Топтық жұмысқа араласып, берілген ресурспен танысып шықты( мұның өзі ол оқушы үшін жетістік!),сынып алдында берілген тапсырманы оқып шығумен шектелді. Мұғалімнің және сыныптастарының көмегіне сүйенді.Оқушының өзіне деген сенімін арттыру үшін берілген ақпаратты ( аз ғана болса да) қорытуға үйрету қажет. Сабақтан кейінгі «оқушы үніне» құлақ түрер болсақ, екі сабақ та сынып оқушыларына ұнады: соңғы сабақта тақырыпты түсінгенін, екі пәннің өзара байланысын анықтай алғандығын, кей оқушылар есепті де шығарып үлгергендігін атап өтті. Мұғалімнің сабақ құрылымдауы ойдағыдай болды, есеп шығаруға уақыт жетпей қалды. Келер сабақтарда: - Уақытты үнемді пайдалану; - -Жұмыс қарқынын күшейту; - Бір- бірін тыңдау; - Дескриптор бойынша бағалауға үйретуді қарастырған жөн. Қазақ әдебиеті сабағы. Сабақ тақырыбы: «М.Мақатаевтың Аққулар ұйықтағанда» поэмасы. Аққулы көл». Сабақтың басталуы «Жақы сөз жан сүйіндірер» жылы сөзбен сәттілік тілеуден басталды. Оқушылар «Парасат», «Сабыр», «Қасиет», «Махаббат» топтарына бөлінді. «Ой қозғау» мақсатында Н.Тілендиевтің «Аққу» күйін тыңдап, диалог арқылы сезімдерін білдіріп, сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталды. Үй тапсырмасы «Графикалық диктант» әдісімен тексеріліп, оқушылар қызығушылықпен орындады.А,В деңгейіндегі оқушылардың сызбасы дұрыс шықты, ал С деңгейіндегі оқушыда қателіктер болды. Сабақтың келесі бөлімінде оқушылар топтық жұмыс орындап,өте керемет диалог қалыптасты. «Ұрпағын «тек» деп өсірген» ұғымды ашу үшін «Екі жақты күнделік» әдісі арқылы, әрі суретпен жұмыстана отырып, тыйым сөздерді тауып, мағынасын ашу тапсырмасы да оқушылардың қызығушылығын оятты. «Қазына «іздеу» тәсілімен берілген тапсырма «Балық қаңқасы», кесте толтыру, «Пікірталас алаңы» әдістерімен орындалды. Сабақтың соңында кері байланыс ретінде «Жетімкөл» әдісі таңдалып, оқушылар «Жетімкөлді» өз алған білімдері – «аққуларымен» толтырды. Сабақ барысындағы зерттелетін оқушылардан байқалған өзгеріс: - А деңгейіндегі оқушы бар ынтасымен қатысып, алдыңғы сабақтарға қарағанда өзін еркін, сенімді түрде ұстап, жауапты анық,нақты бере бастағаны байқалды; - В деңгейіндегі оқушы топта көшбасшы бола алды, бірақ алдыңғы сабақтармен салыстырғанда ойы шашыраңқылау болды;
- С деңгейіндегі оқушы бойында жауапкершіліктің арта бастағаны байқалады, барынша қойылған сұрақтарға жауап беруге тырысты. Сабақтың соңындағы кері байланыс арқылы «оқушы үні» назарға алынды: - Оқушыларға сындарлы оқыту ұнаған,сондықтан оны көбірек қолданылса деген ұсыныс; - Сабақ барысында дебат, пікірталас тудыратын проблемалық мәселелерді талқылау түріндегі тапсырмаларды да қалайтындықтарын білдірді; - Өлең шумақтарымен ойын білдіруде қиналғандығын айтты,яғни оқушыларда сөйлеу дағдысы қалыптасқанымен, кейбіреулерінде ойын еркін түрде әдемілеп жеткізуде әлі де кедергілер бар екендігін атап өтті; География пәні. «Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық тұрғыдан бағалау» Сабақ жоспарына сәйкес үй тапсырмасын learningapss.org.com сайтындағы тапсырманы орындаудан басталды,картамен жұмыстанды.Алдыңғы білімді (7 cынып) пайдаланып жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтау өте ұтымды жүргізілді. Топтарға жұмыстану үшін сарқылмайтын табиғат ресурстары, табиғи ресурстарды шаруашылықта пайдалану,минералды ресурстарды бағалау,табиғи қорлардың өлшеуші факторларын анықтау үшін «Табиғи ресурс», «Экология», «Экономика», «Табиғи кезең» топтарына «Данетка» тапсырмасы беріліп, топтар өз жауаптарын қорғады. Топтың ішіндегі көшбасшы топ ішіндегі белсенділерді «медальмен» «марапаттап» отырды, бұл өз кезегінде оқушылардың ынтасын арттырып, келесі тапсырмаларды орындауға септігін тигізді.Жұптық тапсырмада оқушылар Қазақстандағы екі көмір алабын салыстыра отырып, ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін анықтау үшін «Талдау» әдісімен тапсырма орындады.Бұл тапсырманы орындау барысында белсенділік жоғары болды.Жеке жұмыс ретінде «математикалық әлем» әдісі таңдалып, оқушыларға формуланың көмегімен жекелеген елдердің мұнай, көмір кендерінің қорын есептеп, кескін картаға түсіруді жүзеге асыру қажет болды.Бұл тапсырманы орындау барысында кей оқушылар мұғалімнің көмегіне жүгінді. Қорытынды кезеңінде classtime сайтындағы онлайн тестке жауап берді, жауап нәтижелері көпшіліктің назарына ұсынылып, экранға шығып тұрды, оқушылардың басым бөлігі қате жіберді, оны кейін берген сұхбаттарында уақыттың жетіспегендігімен түсіндірсе, ал оқушы жауаптарының экранға шығарылғанынан өз нәтижелерін көріп, «қысылғандықтарын» айтып өтті, бұдан шығар қорытынды: оқушылардың жеке жұмыстарының нәтижесін көпшіліктің назарына ұсынбау қажет. Зерттелген оқушылардыың бақылаушыларының есебіне қарағанда А деңгейіндегі оқушы көшбасшы, белсенділігі жоғары болды,әрі топ ішіндегілерді бағалау оның сенімділігін арттыра түсті.В деңгейіндегі оқушы бастапқы екі бөлімде белсенділігі өте жақсы болмады, бірақ кейінгі кезеңдерде сенімді жауап бере алды: оқулықпен жұмыстанып, өз бетімен ізденді. С деңгейіндегі оқушының белсенділігі бұрыңғыдай бола алмады, топтық жұмысқа араласқанымен, жеке жұмыста ынтасы төмен болды Сабақтағы тапсырмалардың барлығы оқушыларға қолжетімді, шаршатпайтындай болды. Сабақтың бастапқы кезеңінде үй тапсырмасына көп көңіл бөлініп, сабақ тақырыбы мен мақсатын айқындауға уақыт көп жұмсалғандықтан негізгі жұмыстар соңғы кезеңінде жүзеге асты.
Сабақтан кейінгі мұғалімдердің ойлары мен «оқушы үні» қорытындысында: - Оқушыларға тапсырмаларды түрлі тәсілдермен ұсынған ұнады, әсіресе смартфон арқылы орындалатын, топтық тапсырма; - Сабақ барысындағы топ басшының топ мүшелерін қолдауы; - Топ мүшелерінің жауапкершілікті сезінуі туралы пікірлері қалыптасты; - Зерттелетін оқушылардың белсенділіктерінің артқандығы (А,В деңгейі) байқалды; - Сабақ барысында уақытты тиімді пайдалану үшін негізгі кезеңге мән беру қажеттілігі айқындалды . Қазақстан тарихынан «ХХ ғ 20-30 жж білім беру жүйесі мен ғылым» тақырыбындағы сабақта сынып оқушыларына жеке,жұптық,топтық тапсырмалар берілді. Оқушылардың белсенділігі жақсы деңгейде көрінді. Сабақта тиімді болған бағалау тәсілі- әр оқушыға өз-өзін бағалау парағы беріліп, балл қоюында болды.Бұл жерде оқушы өз деңгейін нақты бағалай алуы және академиялық шындықты ұстануы қуантарлық жайт болды. «Т» кестесі, сәйкестендіру тапсырмаларын оқушылар шапшаң орындай алса, топтық тапсырмада оқушылар шығармашылық тапсырманы сәтті орындап, алгебра, география және Қазақстан тарихы мен кітапханаға шақыруды «жарнамалады».Картамен жұмыста оқушылардың дағдылары жақсы екені байқалды. Зерттелуші А деңгейіндегі оқушы сабақта үлкен белсенділік танытты.Үй тапсырмасы тапсырмасы «шардағы» сұрақтардың екеуіне толық және дұрыс жауап берді.Жаңа сабаққа байланысты «ой қозғау» бөлімінде бұрыңғы әліппе мен қазіргі әліппені салыстыра отырып, ерекшеліктерін анықтай алды.Жеке тапсырма, жұптық және топтық тапсырмалардың барлығында да белсенді болды. Оқушы өз ойын жүйелі,нақты және дәлелді жеткізе алды,бұл оқушы үшін үлкен жетістік болды.Сабақ соңындағы оқушының кері байланысында да өзі атап өткеніндей сабақтағы топты ұйымдастыруы, белсенділігі өзіне де ұнаған.Оқушының ынтасын арттыру үшін оған берілетін тапсырмалардың оның көшбасшылық қабілетін ары қарай дамытуына әсер ететін деңгейде болу қажет деген қорытындыға келдік. В деңгейіндегі оқушы жоғарыдағы сабақтарға қарағанда өте белсенді қатысты. Оқушының сабақ басындағы «нысананы» көздеп атып, сұрақтарға жауап берудегі және сабақтың сңындағы «жарнама» бөліміндегі тапсырманы орындау деңгейіне оқушының өзінің көңілі толды. Сабақта географиядан алған білімін қолдану мүмкіндігін де тиімді пайдалана алды. Топтық жұмыста көшбасшылық қабілетін байқатты. Дегенмен оқушының өз ойын қорытып айтуда әлі де сенімсіздігі байқалды. Оқушының пікір айту,соның ішінде өзіндік тұжырымын дәйектеуге мән беруін назарда ұстау қажет болатындығы байқалды. С деңгейіндегі оқушы бүгінгі сабақта біз ойлағаннан да жоғары деңгейде көріне алды.Кестені толтыруда қателіктер жіберіп, онымен кері жұмыстана отырып, түзете алды.Сәйкестендіру тапсырмасын дұрыс орындады, ал картамен жұмыста қалалардың орналасуын біліп тұрғанымен, ол қалаларда қандай оқу орны болғандығын анықтай алмады,бұл оқушының академиялық білімінің төмендігін көрсетті.Оқушының кері байланыс арқылы берілген жауаптарында білім алудағы кедергілерін түсініп отырғандығы байқалды.Топ жұмысына да белсене араласып, шығармашылығын таныта алды.Оқушының қабілетін пайдалана отырып, оны назардан тыс қалдырмауды қолға алған жөн деген қорытындыға келдік.
Биология пәнінен өткен «Мүктер мен қырықжапырақтардың тіршілік циклі.Гаметофит.Спорофит» тақырбындағы сабақта оқушылар топтық жұмыста белсенді болды.Сабақта білген жаңа ақпараттарымен бөлісе алды.Гаметофит және спорофиттердің түзілу жолдарын айта алды.Топтық жұмыс барысында сыныпта көп белсенділік таныта қоймайтын оқушылардың өздері де атсалысып, бар ақпараттарымен бөлісіп, топтық жұмысты қорғауға қатысты.Сабақ соңында әр оқушы өзіін бағалап, білім деңгейі қай жерде тұрғандықтарын анықтай алды. Сабақ барысындағы оқушылардың қызығып орындаған тапсырманың бірі – Plikers.соm платформасында берілген тапсырма болды. А деңгейіндегі оқушы өзін жан-жақты көрсете алды. Топ басшысы болды, тапсырманы орындаудың механизмін ұсына алды және топты ұйымдастыра алды. В деңгейіндегі оқушы де белсенді болды.Ол тез, суреттер арқылы орындалатын тапсырмаларды ұнататындығын атап өтті.С деңгейіндегі оқушы да тапсырмаларды орындауда белсенділік танытпағанымен, өз бетімен орындауға тырысты, бұл жолы мұғалімнің көмегінсіз орындады. Кюар код арқылы берілген тапсырма оны қызықтыратынын айтты. Жалпы, оқушылар топтық жұмысты ұйымдастыру, топта рөлдерді бөлуді түсінді және өз біліміне өзі жауапты екендігін сезіне алды. Орыс әдебиетінен «Чудесная сила искусства. К.Паустовский «Старый повар» тақырыбындағы сабақта оқушылар google forms арқылы өткен сабaқты қайталап, тест тапсырмаларын орындады. Бұл тапсырманы орындау бір жағынан, оқушылардың уақытын үнемдесе, екінші жағынан олардың алған білімдерін есте сақтауына мүмкіндік берді.Қатемен жұмыс жасалып, оқушылар бір-бірін бағалады. А,В деңгейіндегі оқушылардың тапсырмалары толық дұрыс болған болса, С деңгейіндегі оқушы 10 сұрақтың 6 -ын дұрыс орындады. Сөздікпен жұмыс барысында оқушылар тақырыптың мазмұнын болжай алды.А деңгейіндегі оқушы көнерген сөздерді алғаш рет естуі туралы таңғалғандығын айтқан болса, С деңгейіндегі оқушы сөздікпен жұмыс барысында оқулықтан көнерген сөздердің мағынасын анықтай алды. Бейнебаянды қарағаннан соң болған диалог барысында С деңгейіндегі оқушының шешіле сөйлеуі таңқалдырды. Оқушы орыс тілінде емін-еркін сөйлей алатындығын көрете алды, ал В деңгейіндегі оқушы өз ойын еркін жеткізуде қиналды.Осы тұста оған мұғалім орыс тіліндегі әдебиеттерді көбірек оқу керектігі жөнінде нұсқаулық берді.Топтық жұмыс барысында тыңдалымнан кейінгі диалог жүргізіліп, А,В,С деңгейіндегі оқушылардың барлығы да оған қатысты. Жалпы сыныптың орыс тілі және әдебиеті сабағына қызығушылықтары жоғары екендігі байқалады,мұғалімнің көмегенсіз еркін өз ойларын айта алатын оқушылар басым.Бұл сабақта кедергі болған жайттар- мұғалімнің және оқушылардың жұмыс жасау ырғағы және сұраққа жауап беру барысындағы оқушылардың бірінің жауабын екіншілерінің тыңдамай, қатарласа жауап беруі.Бұл өз кезегінде уақыттың жетпей қалуына және өз жауаптарын басқалардың жауаптарымен салыстыру мүмкіндігін жіберіп алуына әкелді. Сабақ құрылымы оқушылардың деңгейін ескеріліп,мұғалім мен оқушы арасындағы қарымқатынас құрмет ұстанымы негізінде құрылды, оқушы деңгейіне сәйкес болғандығы тиімді болды.
Сабақты зерттеуді бастау себебіміз оқу жылының І ші жартыжылдық оқу тосанының қорытындысы негізге алынды, осы есеп бойынша 5в сыныбының білім көрсеткіші төмен деңгейде болды, яғни 42,3 % осы нәтиже негізінде Lesson study жүргізу туралы шешім қабылданды. Сыныпта 15-ұл, 11-қыз, ер балалар басым. Негізінен оқушылар жанұяда бір бала немесе кенжесі болып келеді.Оқушылар көпшілігі басқа мектептен келген, оқушылар арасында ынтымақтастық орта қалыпты емес, жауапкершілікті сезіну төмендеуге болады. Мұғалімдер тобынан тұратын фокус топ ұйымдастырылды. Сыныпқа алдын ала психологиялық талдау жасалып А,В,С тобындағы оқушылар анықталды А деңгейлі оқушы – Тасмағамбет Асанәлі,В деңгейлі оқушы – Тулеген Алина,С деңгейлі оқушы – Макимов Мансур № Оқушының аты-жөні Үрейлену деңгейі Темп ераме нті Есте сақтау деңгейі ВАК бағыт ы Интеллект түрі Оқу мотивац иясы деңгейі Басы м мотив түрі Сыныпт ағы ролі 1 Тасмағамбет Асанәлі «А» деңгейлі оқушы Т Ф (флег матик ) О Визуа л Логикоматематикалық, кеңістіктік, моторлыкинетикалық, тұлғаішілік ОЖ Оқу; позиц иялы қ Лидер 2 Тулегенова Алина «В» деңгейлі оқушы Ж Ф (флег матик ) ОТ Кинес тетик Лингвистикалық (О), логикоматематикалық (О), кеңістіктік (О) Ж Пози циял ық Лидер 3 Макимов Мансур «С» деңгейлі оқушы Ж С (сангв иник) Т Кинес тетик Тұлғааралық Т Сырт қы; позиц иялы қ Таңдаул ы Ж – жоғары деңгей; ОЖ – ортадан жоғары; О – орташа, қалыпты деңгей; ОТ – ортадан төмен; Т – төмен деңгей.
5в сыныпбында «Ондық бөлшекті натурал санға көбейту.Ондық бөлшекерді көбейту» тақырыбында зерттеу сабағы болды. Сабақ мақсаты: Ондық бөлшекті натурал санға көбейтеді. Ондық бөлшекерді көбейтеді. Интербелсенді тақтада үй тапсырмасы экранда беріледі көршісімен дәптер алмасу арқылы үй тапсырмасы тексерілді. Жалпы сынып тақырыпты меңгеріп, есептер шығаруға жұмыстанды . Зерттеу тобындағы оқушылыр нысанаға алынды. Оқушылар үш қатарда жұмыстанды. Сабақты зерттеуде «А» деңгейдегі оқушы үй тапсырмасын орындап келген және дұрыс орындаған. Есептің шартын жазып дұрыс тақтада шығарды, мұғаліммен үнемі диалогқа түсіп отырды. Тапсырмаларды орындау қиындық келтірмеді. «В» деңгейіндегі оқушы сабаққа белсенді қатыса алмады, кейін берілген тапсырмаларды орындауда тақтаға шығып, мұғалімнің көмегісіз жұмысты өзі орындады. Ал «С» деңгейіндегі оқушы сабақ басында мұғалімді жақсы тыңдағанмен белсенділігі төмен болды. «Сиқырлы ұяшықтар» ойыны кезінде үнемі қолын көтеріп бірінші 10 таңдады, бірақ сұраққа жауап бере алмады,мұғалімнің көмегіне жүгенді, тақтадағы есептерді жазбады. Зерттеуге қатысқан оқушылар туралы ақпарат: «А» оқушы / Асылбек Хамза / үлгерімі жақсы. Мінезі ашық оқушы, көптің алдында өз ойын еркін жеткізеді, тапсырманы жеңіл меңгереді.Ұсыныс: тапсырма көлемін күрделендіру. Бақылаудағы «В» оқушы /Алина / сабаққа қабілеті жақсы, бұл сабақта өзін жайсыз сезінді. Тапсырмалардың күрделісін орындай алмады. Бақылыудағы «С» оқушы /Мансур/ белсенділік танытпады. Көршісінің көмегіне сүйенді. Сабақта мұғалім әр оқушыға кері байланыс беріп отырды.Сабақты бақылау картасы бойынша А,В,С тобындағы оқушылар арқылы жалпы сынып қадағаланды.Дұрыс жауап берген оқушылар Аружан,Алина , Шахназ, Ердаулет тапсырмаларды белсенді орындады, тек Х қолданылғын әдістер әсер етпеді. Жалпы сұхбат кезінде не кедергі болды деген сауалға оқу – құралын ұмытып кеттім деп жауап берді. Сабақ соңындағы рефлексия: Тик Ток әдісімен қорытындыланды. Сабақ қорытындысы бойынша талқылауларды жазу /А/ Асылбек Хамза / В/ Алина /С/Макимов Мансур Оқушы қандай прогреске қол жеткізді Қолын көтеріп отырды. Өз бетімен орындады Ұяшықтарды таңау арқылы сұрақтарға жауап ереді Өз ойын жеткізуде шамалы қиындықтар болды. Енгізіліп жатқан әдіс қалай әсер етті Жауапкершілікті сезінді, бірінші болып орындап отырды. Түсінігі мол айналасындағы оқушылармен тіл табыса алды. Өз қаілетін жоғары екенін көрсете білді Әдіс –тәсілдер оқушыға әсер етпеді Жеке жұмыста қиналды Әр оқушының нәтижесін жақсарту үшін келесі жолы қандай аспекті түзетілуі керек А,Вдеңгейіндегі есептерді беру Келесі жолы біз нені түзетуіміз керек Қажеттіліктерін қанағаттандыратын тапсырма әзірлеу Оқушыны тақтаға шығару,диалогқа түсу Өз бойындағы кедергілерді жоюға жағдай жасау. Ұсыныс: Мұғалімге саралау тапсырмаларына мән беріп, оқушыға нақты кері байланыс беру.
5в сыныпта « Казахская национальная одежда» тақырыбында Орыс тілі пәнінен зерттеу сабағы болды. Сабақ мақсаты: « -Понимать общее содержание текста, определяя ключевые слово и слвосочетания; -создать тексты/ письмо, дневник, стиотворение, сказки/ исползуя элементы разговорного и художественного стилей; - использовать глоголы в нужных формах» Жалпы сыныпта психологиялық ахуал қалыптастырылды. LED экранда суреттер арқылы жаңа тақырып анықталды. Жаңа сабақты орындауда «Инсерт» әдісі тиімді болды, әр тапсырмаға өту кезеңі сәтті шығып отырды. Что я хочу узнать? Уже знаю. Новая информация туралы білді.. «Женская. мужская традиционная одежда» тақырыбында мәтін оқылды. Ердаулет, Шадияр, Асанәлі Асылы, Мансур, Диас, Ерасыл тақтадағы суреттермен жұмыстанды. Оқушылар белсенді болды. «Магазин» әдісі -5 сөйленен тұратын эссе жазды. Дүкеннен сатып алған заттарын сипаттады. Тезиске байланысты Амирхан, Бахтияр, Алина, Манур, Диас, Фатима, Шыңғыс Шадияр, Камила,қатысты. Жұптық жұмыста «Опредилите число глоголов» жұмысында :Мансур, Ердаулет, Шадияр, Аяна, Аршат қатысты Зерттеуге қатысқан оқушылар туралы ақпарат: Бақылаудағы «А» оқушы / Асанәли/ Сабаққа белсенді қатысты. Қызығушылық алдыңғы сабақтағыдай жоғары болды. Тапсырманы тез орындап тастады. Бақылаудағы «В» оқушы /Алина/ барлық тапсырманы орындады, өзін жақсы сезінді. Бақылыудағы «С» оқушы /Мансур/ барлық сұрақтарға толық жауап бере алмады. Сабақты тапсырманы орындауға қызығушылық танытқанмен.Тапсырмаларды орындауда қиындық келтірді. Сабақ қорытындысы бойынша талқылауларды жазу /А /Асанәлі / В/ Алина /С/Мансур Оқушы қандай прогреске қол жеткізді Сабаққа белсенді қатысты, Сабаққа жақсы қатысты Сабақты мұқият тыңдады. Енгізіліп жатқан әдіс қалай әсер етті Өз ойын тұжырымдай алды.Оқушы барлық кезеңде тапсырмаларды орындай білді Мәтінді оқыды, қателері болды түзетілді, берілгенде тапсырманы орындады Оқушыда қызығушылық бар бірақ жауап беруде қиналды Әр оқушының нәтижесін жақсарту үшін келесі жолы қандай аспекті түзетілуі керек Тапырманың түрін өзгерту Оқушыға қызығушылығын ояту үшін тапсырма беру Келесі жолы жолы біз не істеуіміз керек Күрделенген тапсырманы орындауға бағыттау Тапсырманы орындауға жағдай жасау Өзі үнемі назарда болғанды қалайды, Ұсыныс: Сабақты жақсы ұйымдастырылған, оқушылардың барлығы қамтылды. Қолданылған әдістер сәтті шықты. Тарих пәнінен Lesson study бойынша өткізген сабақ. 17.02.23ж
Пән мұғалімі : Айнагул Серикқызы Қалиева 5в сыныпта « Үйсіндер мен қаңлылыаһлар» тақырыбында зерттеу сабағы болды. Жалпы сыныпта оқу мақсаты: «-Ежелгі мемлекеттік бірлестіктердың құрылуын түсіндіру;- әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру; Қазақстанаумағындағы алғашқы мемлекеттік көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау. Сабақ Pliktrs әдісі бойынша сұрақтар қоюдан басталды. Бейнероликтен ой қозғау әдісі бойынша оқушыларға сұрақтар қойылды. Кескін картамен орындаған жұмыста барлық сынып белсенді қатысты. Берілген ақпарат ұғымды болды.Сабақтың ғылымилығы жоғары болды Зерттеуге қатысқан оқушылар туралы ақпарат Бақылаудағы «А» оқушы сабаққа белсенді қатысты. Қызығушылық болды, көшбасшы қабілет танытты, тапсырманы қорғауға қатысқан оқушыларға көмектесіп олардың жауабын толықтырды. Бақылаудағы «В» оқушы /Алина/ белсенді болды. Бақылыудағы «С» оқушы /Мансур/сабақта белсенділік танытпады.Тапсырмаларды орындауда қиындық келтірді. Сабақ қорытындысы бойынша талқылауларды жазу /А/ / В/Алина /С/Мансур Оқушы қандай прогреске қол жеткізді Тапсырманы белсенді орындады Тапсырманы орындады. Белсенді. Белсенді болмады Енгізіліп жатқан әдіс қалай әсер етті Оқушы кескін картамен жұмыстана білді Кескін картаны түсірді, бірақ астанасын білмеді Кескін картаны түсірді, жай бірақ анықтады Әр оқушының нәтижесін жақсарту үшін келесі жолы қандай аспекті түзетілуі керек Оқушыға тапсырма көлемін күрделендіру «С»деңгей тапсырмасын орындауға бағыттау Көшбасшылыққа жетелей тін тапсырмаларды орындату Келесі жолы жолы біз не істеуіміз керек ЖАДА ықпал етуі Күрделенген тапсырманы шығармашылықпен орындауға машықтандыру Оқушының деңгейін көтеруіне ықпал ету Ұсыныс: академиялық тіл терминдермен жұмыстануға уақыт бөлу ұсынылады, сабақты бақылау картасы бойынша оқушылармен диалогқа түсіп А,В,С тобындағы оқушылар арқылы барлық сыныпты қамту.
Математика пәні бойынша екінші айналым сабағы болып өтті. «Ондық бөлшекті натурал санға бөлу.Ондық бөлшекердібөлу» тақырыбында болды. Сабақтың бастапқы 10 минутында үй тапсырмасын тексеру, тапсырма жауптарын оқушылар өздері шығарумен басталды.Алдыңғы сабақтаы еске түсіру үшін «Өрмекші»әдісі қолданылды. 1-ші сұраққа Ердаулет толық емес, Хамза толық емес, Ерасыл дұрыс толтырыпты. 2-ші сұрақты Алина толық емес, Хамза толық. 3-ші сұраққа Асанәлі толық. Келесі 10 минутта мұғалім есептерді шығаруды «Қыс» мезгілімен байланыстырды « Ұлпа қар жинау» Асанәлі, Шадияр жауап берді. Оқулықтағы есептерді шығаруда Айша, Асанәлі, Дильназ, Ерасыл, Мансур жауап берді. Мұғалім жалпы сыныпты қадағалап есептерін тексеріп жүрді. Сабақтың келесі кезеңі 6 топта практикалық жұмыстар жүргізу арқылы есеп шығару тұсы оқушыларға қызықта құнды болды.Балалар өздерін өзі бағалады. Жалпы зерттеу тобындағы оқушылар мен қатар жалпы сыныпта жаппай жүмыстану жақсы жүзеге асты. Мұғалімнің шығармашылық ізденісі, оқушылардың жас ерекшелігін ескеруі, топтық жұмыстандыра отырып жақын арадағы даму аймағының болуы, сабақта көрініс тапты. Тапсырма дескрипторы оқушыға көрініп тұрса деген ұсыныс қалдырылды. Қазақстан тарихы. «Қаңлылардың мәдинетінің дамуы» тақырыбындағы екінші айналым сабағы өтті.WordWollәдісі арқылы үй тапсырмасын сұрау, сәйкестендіру тапсырмасы орындалды. «Кинометафра» әдісі бойынша оқушыларға 1 минуттық видеоролик көрсетілді. Мағынаны тану кезіңінде «Хикая картасы»берілген мәтінді оқып сұрақтар арқылы Ұлы жәбек жолының қалыптасу тарихын баяндайды, дескрипторы берілді. Сабақ соғында кітаптың 112 б ақпаратты оқып Қаңлы елінде қандай тауарлар шығарылғандығы, қандай тауарлар әкелінгендігі кестеде толтырады. Алина, Шыңғыс, Асанәлі тапсырманы жақсы орындап қорғады. Қалған оқушылар тапсырманы дескриптор арқылы бағалады. А деңгейлі оқушы өз деңгейінде жұмыстанды. Алина бұрынғы,а қарағанда белсенді. С деңгейлі Мансур өзін сенімді сезіне алмады. Орыс тілі сабағы «Стиль одежды» тақырыбында болып өтті. Сабақтың құрылымы, қолданылған әдіс –тәсілдер, оқу мақсатын ашуға бағытталған тапсырмалар жақсы қорғалып бағаланды. Мұғалімнің сабақты беру тәсілі , оқушылармен диалогқа түсуі, өзіндік жұмыс жұптық жұмысА,В,С тобындағы оқушылыр арқылы жалпы сыныпты бақылай отырып, орыс тілінде балалардың еркін сөйлеуі сабаққа белсенді қатысуы арқылы оқу мақсатын меңгерілгендігі анықталды. Мұғалім шығармашыл, кәсіби –құзіреттілігі жоғары. Сабаққа оң баға берілді. Математика сабағы соңғы цикл бойынша сабақ беріп шықты. Сабақтың басы үй тапсырмасын тексерумен басталды. Алдыңғы сабақтаы еске түсіру үшін «WordWollәдісі арқылы үй тапсырмасын сұралды. 1-ші сұраққа Шыңғыс толық емес, Хамза толық емес, Ерасыл дұрыс толтырыпты. 2-ші сұрақты Алина толық емес, Хамза толық. 3-ші сұраққа Асанәлі толық. Келесі 10 минутта мұғалім есептерді шығаруды «Қыс» мезгілімен байланыстырды « » Асанәлі, Шадияр жауап берді. Оқулықтағы есептерді шығаруда Асанәлі, Дильназ, Ерасыл, Мансур жауап берді. Мұғалім жалпы сыныпты қадағалап есептерін тексеріп жүрді.Әр тапсырманың дескрипторлары көрініп тұрды.Балалар өздерін өзі бағалады. Жалпы зерттеу тобындағы оқушылармен қатар жалпы сыныпта жаппай жұмыстану жақсы жүзеге асты. Мұғалімнің шығармашылық ізденісі жоғары әдіс тәсілдері
сәтті шықты. Ең бастысы оқушылар «Ондық бөлшектерді 10,100, 1000 және 0,1; 0,01; 0,001 сандарға көбейту және бөлу» түсініп кетті. Сыныпта берілген сұхбатта оқушылар сабақта ілгерілеу бар екендігі көріеіс тапты. Орыс тілінен «Моя фантазия» тақырыбындағы сабағы болып өтті. Сабақтың құрылымы, қолданылған әдіс –тәсілдер « Тарсия» әдісі,» «Рифмочки- нерифмочки» әдісі бойынша оқушылар өлең құрастырды. Словарная работа интерактиявті тақтада оқу мақсатын ашуға бағытталған тапсырмалар қорғалып бағаланды. Мұғалімнің сабақты беру тәсілі, оқушылармен диалогқа түсуі, өзіндік жұмыс жұптық жұмыс А,В,С тобындағы оқушылыр арқылы жалпы сыныпты бақылай отырып, орыс тілінде балалардың еркін сөйлеуі сабаққа белсенді қатысуы арқылы оқу мақсатын меңгерілгендігі анықталды. Мұғалім шығармашыл, кәсіби –құзіреттілігі жоғары. Сабаққа оң баға берілді. Қорытынды: Үш айналым қорытындысы бойынша тізбектелген сабақтар топтамасы бірінен кейін бірі жалғасып сабақтастық болды. Сабақтың өз мақсатына жеткеніне баға беру үшін оқушылардың жұмыстары пайдаланады. Оқушылардың ойы қалай өрістегені туралы ойлану мұғалімдерді ең алдымен оқушылардың жауаптарына назар аударып, сабаққа оқушының «көзімен» қарауға, оқушы сұранысын қанағаттандыруға мән беруінде болды. Осы өзгерістің өзі, оқушы өзін бағалай алама? Сыни ойлай алама? деген сүраұтарды ашу мұғалімнің жұмысындағы маңызды элемент болды. Мұғалімдер оқушылардың сын тұрғысынан ойлау дағдыларын назарға алып, оны дамытуға жұмыстанды. Зерттеу сабағында А,В,С тобындағы оқушылар арқылы жалпы сыныпта азды көпті өзгерістер болды. Мәселен оқушылар жауакершілікті сезінді. Киіну мәселесі ретке келді. Топпен жұмыстануға дағдыланды.Топтық ережені сақтады.Белсенді болуға машықтандды.Бірлескен жұмыс ортасы қалыптасты. Ең бастысы өздерін бағалай білді. А деңгейлі оқушы өз деңгейіне көтерілді, жақсы оқитын оқушыда деңгейіне көтерілді. В деңгейлі оқушы да өзгеріс байқалды, әсіресе тарих пәнінен, С деңгейлі оқушы математика, орыс тілі пәндерінді жақсы жаққа көтерілді. Мұғалімдер арасындағы бірлескен жұмыс болды, мұғалім кәсіби өсуіне, ізденіп- жетілуіне серпіліс болды. Сабаты зерттей келе күтілген нәтижеге қол жеткіздік: -сыныптың оқуға деген белсенділігі артты, -әдістер жинағы толықтырылды, -мұғалім кәсіби құзіреттілігі артты, -сыныпта, ұстаздар арасында ынтымақтық орта қалыптасты.
«Оқушы үні» Зерттеу сабақтарының әрқайсысында «оқушы үніне» құлақ асу, олардың өткен сабақтар,жылпы осы үрдіс туралы ойларын, пікірлерін білу – зерттеудің нәтижелі болуына септігін тигізеді. Білім алушы өзінің білі алу үрдісін бағалап қана қоймайды,сонымен бірге өз оқуын қалай жақсартуға болатынын анықтайды және ұсыныс айтады.[1] Сынып оқушылары сабақтың алдында немесе сабақтан кейін өткен сабақтағы жетістіктері мен кедергілері туралы ойларын диалог, сауалнама және стикерлерлерге жазу арқылы бере білді. Бұл арқылы оқушы өзін қажетті тұлға ретінде де сезініп, фунционалдық сауаттылығы да арта түсті. Зерттеу сабақтарының соңында жүргіізілген сауалнамада: «Өткен сабақтар қалай әсер етті?» сұрағына қатысқандардың 85% « жақсы әсер етті» десе 7% «әсер етпеді», 7% «жауап беруге қиналған»; «Сабақтарда Сіз қандай сезімде болдыңыз?» сауалына 71% «белсенді болдым», 14% «жауап беруге қысылдым», ал 7% «жауап беруге қиналамын» деп жауап берген; «Сабақтар барысында Сізге не ұнады?» деген сұраққа 42% «мұғалімдер берген тапсырмалар», 24% «сыныптың белсенділігі» десе, 21% «басқа жағдайларды көрсеткен»; «Келесі оқу тоқсанында осы сабақтардың өткенін қалайсыз ба?» сұрағына 64% «ия», 21% «жоқ», 14% «жауап беруге қиналамын» деген; «сабақтардан кейін не өзгерді?» деген сауалға 2 оқушы «көп нәрсе»,4 оқушы «сабаққа құлшыныс пайда болды», 4 «ешнәрсе өзгермеді», 2 «сабақ үлгерім», 1 оқушы «тарих пәнін меңгергенін, ал 1 оқушы «өткен тақырыптарды түсіндім» деп жауап берді; «Сынып белсенділігін арттыруға не кедергі?» сауалына 21% «сынып оқушыларының оқу ұлгерімінің төмендігін», 42% «сынып оқушыларының ұйымшылдығының төмендігін», 14% «»мұғалімдердің сабақты қызықты өткізбейтіндігін», 2% «оқушылардың шулайтындығын», 7% «ешқандай кедергі жоқ» деп жауап берді; «Сабақтарда кім белсенді бодды?» деген сұраққа Айдана, Айназ, Алина деген оқушыларды көпшілігі белсенділік танытты деп жазған; «Келесі сабақтарда қандай тапсырмалар берілгенін қалайсыз?» сауалына «дебет», «жарнама», «смартфонмен орындайтын тапсырмалар», ал көпшілігі «топтық жұмыстар» деген жауаптар берілді.
Қорытынды Кезекті 3-ші оқу тоқсанының аяғында педагогикалық кеңесте «Іс-әрекетті зерттеу және сабақты зерттеудің тиімді тәсілдері» тақырыбы аясында Lesson Study жүргізілген 5 «В» және 8 «А» сыныбының 2-ші және 3-ші оқу тоқсанының қорытындысы бойынша білім сапасы сараланды: 2-ші оқу тоқсанындағы білім көрсеткіші 37,5% болса, 3-ші оқу тоқсанының қорытындысымен 54,2% және 63,31% , яғни 16.7% және 21% - ке артқандығы байқалды. «Әрекет» бағдарламасы форматында өткен рефлексиялау барысында пән мұғалімдері Lesson Study барысындағы тәжірибелеріндегі өзгерістер мен кездескен кедергілері туралы ойларын ортаға салып, SWOT талдау жасалды. Lesson Study үрдісін келесі оқу жылында да мектептегі оқыту және бақылау тәжірибесі ретінде енгізу туралы ұсыныс қатерге берілді. Жалпы қорытынды бойынша қол жеткен табыстар: - сынып оқушыларын зерттеп, олардың ерекшеліктерін, қабілеттерін анықтауға мүмкіндік болды; - сынып оқушыларының білім алуда өз міндеттерін түсінуге үйретті; - сынып оқушыларының оқу дағдыларының қалыптасуына мүмкіндік ашты; - пән мұғалімдерінің сабақ беру үрдісін жақсартуына, өзара тәжірибе алмасуына үйретті; - кәсіби диалогты қалыптастырып, дамытты; - мұғалімдердің назарын оқушылардың білім қажеттіліктеріне аударды; - пән мұғалімдерінің топпен жұмыстану, және зерттеу дағдыларының қалыптасуына әсер етті; - пән мұғалімдерін саралап оқыту үдерісін түсініп, тәжірибеде еркін қолдануға үйретті; - пән мұғалімдерінің сабақты бақылау және кері байланыс беру дағдыларын қалыптастырды. Кедергілер: - Барлық пән мұғалімдерін қамту мүмкін болмады,мұғалімдердің Lesson study үдерісі туралы көзқарасындағы сыңаржақтылықты толыққанды жойылмады; - Сынып оқушыларының арасындағы қарым-қатынасқа әсер еткенімен, сынып оқушыларының әлі де бір-біріне жанашырлығын, яғни ұжымдық серіктестікке толыққанды қол жеткізілмеді. К.Ушинский айтқандай: « Мұғалім өзінің білімін үздіксіз жетілдіріп отырғанда ғана мұғалім, ал оқуды, ізденуді тоқтатқанда, оның мұғалімлдігі жойылады»-демекші білім алу, шығармашылық ізденісін жетілдіру, зерттеу- қазіргі мұғалімге қойылып отырған басты талаптар.Lesson studyда
көптеген мұғалімдер өз білімі мен тәжірибесіне сүйенеді. Тәжірибе арқылы имплициттік білім алады.[1] Lesson study тәжірибесі имплициттік білім алудың аса тиімді тәсілі болып табылады, себебі Lesson study сабақ жөніндегі ой мен бақылау дағдысын дамытады, сондықтан Lesson study үдерісі бір мақсатқа жұмылған «мұғалімдер шеберханасы» болады.
Зерттеу сабақтары Бөлім: 8.3В Химиялық байланыс түрлері Педагогтің аты-жөні: Искакова А.Ж Күні: 14.02.2023 Сыныбы: Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: Сабақтың тақырыбы: Кристалдық тор түрлері, байланыс типтері және заттардың қасиеттері арасындағы өзара байланыс Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты 8.1.4.3 -заттар қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне тәуелділігін түсіндіру Сабақтың мақсаты: -Кристалдық торлар және олардың түрлерін анықтайды. -Байланыс типтерін сипаттайды -Заттар қасиеттерінің кристалдық торын анықтайды Құндылықтарға баулу: «Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады. Сабақтың барысы: Сабақ кезеңі/Уақыт ы Педагогтің ісәрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар Сабақтың басы Қызығушыл ықты ояту Үй тапсырмасы І.Ұйымдасты ру кезеңі: а) Оқушыларме н сәлемдесу, түгендеу. «Поп-корн» әдісі арқылы оқушыларға өткен тақырыптар бойынша сұрақ қою Оқушы құралжабдықтарын шығарып, сабаққа дайындалады 1) Химиялық байланыстың қандай түрлерін білесің? 2) Электртерістілігі ең жоғары элемент? 3) Коваленттік байланыс қандай атомдар арасында түзіледі? 4) ЭТ үлкен айырмашылық болатын элемент атомдарының арасында түзілетін химиялық байланыс? Әр дұрыс жауапқа 1 балл Белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау Жаңа сабаққа кіріспе (Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыр у мақсатында ой қозғау сұрақтарын 1.Зат құрылысы дегеніміз? 2.Зат қасиеті дегеніміз? Мақсаты: Жылдам әрі функционалд ы түрде сыни ойлануды дамыту. Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
ұжымдық талқылау. Жаңа сабақты меңгерту. Жаңа тақырыпты жазып, түсіндіру. §38.Кристалд ық тор түрлері 132 - бет. §39.Заттар қасиеттерінің кристалдық тор құрылысына тәуелділігі 134 -бет Қатты заттар 2-ге бөлінеді, олар аморфты және кристалды. Кристалды заттардың иондары, атомдары, молекулалар ы белгілі бір қашықтықта ретті орналастыра отырып кристалдық тор түзеді. Кристалдық тор түйіні әр түрлі болуына байланысты ол 4 -ке бөлінеді: 1.Иондық кристалдық тор 2.Атомдық кристалдық тор артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді. Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.
3.Молекулал ық кристалдық тор 4.Металдық кристалдық тор Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырад ы. Сабақтың ортасы Мағынаны ашу. 5мин. Оқулықтағы жаңа сабақтың мәтінін оқуға тапсырма береді Оқулықты оқып танысып шығады. Тапсырмалар айдарындағы 1- тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді. 1 Тапсырма Элементтердің электртерістілігінің арту ретімен орналастырыңыз K, Br, Cl Na,F,Al As,Zn,P B,Si,O Дескриптор: Жалпы - 4 балл 1.Тапсырман ы орындайды. ДК экраны 8-сынып оқулығы. 18-кестені пайдаланады Қима қағаз Оқулықта берілген тапсырманы орындатады, бақылайды 2 Тапсырма Wordwall тест тапсырмасы 1) Ковалентті полюсті байланысты табыңыз? А)KCl b) HCl c) F2 d) H2O 2) Ковалентті полюссіз байланыс табыңыз? А)KCl b) HCl c) F2 d) H2O Дескриптор: Жалпы - 5 балл ДК экраны 8-сынып оқулығы. https://wordwall.net/ru/res ource/52553147
3) Оң зарядты иондар А) анион b) ион заряды c) катион 4) Молекулалық кристалдық тор қандай байланыс арасында жүреді А)ковалентті полюстіb) иондық байланыс c) сутектік байланыс d) коваленттік байланыс 5) Графиттің кристалдық торы А)атомдық b) иондық c) металдық d) молекулалық 6) Запттың қасиетіне .... жатады А)кристалдық тор b) балқу температурасы c) қаттылығы d) ерігіштігі топтық жұмыс«Доми но» әдісі арқылы берілген тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді. Элементтердің нейтрон санын анықтау арқылы элементтерді байланыстырады Есептік ереже арқылы бағалау Үлестірме қағаздар Сабақтың соңы Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. «Еркін микрофон» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындыла у мақсатында оқушыларды ң сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясы н тыңдайды. Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. Мұғалім оқушыларды «Білім пирамидасы» әдісі арқылы бағалайды. Яғни «Дұрыс келісемін», «Толықтыра мын, басқа көзқарасым бар», «Менің сұрағым бар». Сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе
білуге дағдыланады. Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушыларды ң пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды. Саралау: Бұл кезеңде саралаудың «Қорытынды » тәсілі көрінеді. бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады. Саралау. Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз қабілетті оқушылардың алдына қандай тапсырмалар қоясыз? Бағалау. Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау «Диалог және қолдау көрсету», «Тапсырма», «Жіктеу». Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтиды. «Мадақтау сөзі» әдісі Денсаулық сақтау технологиялары. Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолданамын. Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары орындалады.
Бөлім Электр және магнетизм Мектеп №42 «Ақ ниет» гимназиясы Мұғалімнің аты-жөні: Жанабилова К.Г. Күні: 23.02.2023 Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны: Сынып: 8А Сабақ тақырыбы: §30. Электр тогының химиялық әсерi (Фарадейдiң заңы) Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары 8.4.2.18 – сұйықтардағы электр тогын сипаттау. Сабақ мақсаттары Оқушылар білуі тиіс: Оқушылар электролиттерге мысал келтіре алады, электролиттік диссоциация, рекомбинация процесстерімен танысу; Электролиттердегі электр тогы дегеніміз не екенін біледі, электролиз заңына есептер шығару; Алған білімдерін өмірмен байланыстыру. Бағалау критерийі: Электролиттердегі электр тогын тасымалдайтын бөлшектерді,электролиз заңының анықтамасын айта алады. Фарадей заңын қолданып есептер шығарады, тізбек жинай алады. 3.Тұрақты электр тогының заңдылықтарын қолданып күрделі есептерді шығарады, формулаға түсінік бере алады, алған білімін өмірде қолдана алады. Құндылықтарға баулу: Бұл сабақ академиялық адалдық, жауапкершілік, топ ережесін сақтау, өзара түсіністік, бірлік, ұқыптылық, игерген білімдерін өмірде қолдану құндылығын дамытуға бағытталған. Пәнаралық байланыстар: химия Бастапқы білім Оқушылар металдардағы электр тогы тақырыбының теориясын біледі. Сабақ барысы Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Жаттығулар бойынша жазулар Ресурстар Сабақтың басы (1 мин) І.Ұйымдастыру:Сәлемдесу,сынып оқушыларының сабаққа қатысын қадағалау. Топқа бөлінеді: 1-топ «Электролит»
Ислам, Айдана, Мадияр,Айсана,Сағди,Гульнур 2-топ «Электролиз» Али, Айназ,Мирас,Дильназ,Даурен, Жансая 3-топ «Теріс иондар» Асылжан,Жансая Д.,Әли, Аяла,Әлемхан, Алина 4-топ «Оң иондар» Абай, Жансая Н.,Бибол, Аяна,Ерасыл, Маржан ІІ. Үй жұмысын тексеру : Сыныппен жұмыс. Өткен тақырып бойынша оқушылардың білім-білік дағдысының қалыптасуын тексеру. «Wordwill.net» әдісі (3минут) Ток күші формуласы? Ток күшінің өлшем бірлігі? Металдардағы зарядтарды тасымалдаушылар қандай бөлшектер? Қысқа тұйыктану дегеніміз не ? Электр құралдарын қысқа тұйықталу мен артық жүктелуден сақтайтын құрал ? Электр тогы дегеніміз не? Зарядтың өлшем бірлігі ? Электр тогы пайда болу шарттары? Металдардағы электр кедергісінің температураға тәуелділігі? Ток күшін өлшеуге арналған құрал? Оқушылар сұрақтарға жауап береді.оқушыла рдын тыңдалым, және айтылым қабілеттері қалыптасады. «Wordwill.net» бағдарламасы Ыстык орындык , бир бала тактага шыгады, орындыкка отырады, оган кезек кезек сурак кояды Физика 8 сынып « Электр және магнетизм » тарауы Кері байланыс «Мадақтау сэндвичі» арқылы бағалау жүргізіледі.
Сабақтың ортасы (32 мин) «Мағынаны ашу» Проблемалық сұрақ: Кернеу берілген электр өткізгішті суға салсақ судан ток жүре бастайды. Басқа сұйықтарда ток өткізе ме? Әрине, оқушылар өткізеді өйткені кез-келген сұйықтың диэлектрлік өтімділігі бар. Ал, электролит ерітіндісінде электр өрісін тудырса не болады? (жауабы : ток өтеді) Ендеше, оқушылар электр тогын алудың химиялық әсері де бар екен. Бүгінгі сабағымызда «Электр тогының химиялық әсері (Фарадей заңы)» тақырыбын өтеміз. Дәптерлеріңізді ашып, бүгінгі күннің жадысын жазып, тақырыпты жазыңыз. Тақырып кітаптарыңызда §30 (144-147 бет) Топпен жұмыс: 1-топ «Электролит» Тапсырма: Электролиттік процестерді сипаттау. Молекулалардың еріткіштің әрекетінен иондарға ыдырауы электролиттік диссоциация деп аталады. Ерітілген зат молекулалардың қандай бөлігінің иондарға ыдыраған молекулалар болып табылатынын көрсететін сан диссоциация дәрежесі деп аталады. Сөйтіп, ерітінділердегі зарядтарды тасымалдаушылар иондар болып табылады. Диссоциацияланған кезде сутек және металдардың иондары оң зарядталады. Ерітінділердегі иондар бірнеше атомдардан тұрады. Оқушылар өз ойлары бойынша жауап береді. бейнеролик көріп мағынасын ашады.(Мұғалім кезкелген кадр токтатады ) -Бұл суреттің сабаққа қатынасы қандай деп ойлайсындар? -Кімнің қандай ойы бар? -Бүгінгі біздің тақырыбымыз қандай деп ойлайсындар? Берілген сұрақ бойынша проблемалық жағдай туғызу арқылы оқушылар тақырып мен оның мақсатына шығады. https://biliml and.kz/kk/co urses/physics - kk/ehlektrodi namika/arturl i-ortadahyehlektrtogy/lesson/e hlektrolitterd egi-ehlektrtogy <<Автобус аялдамасы .>>әдісі оқушылар жаңа сабақтың материалын қаншалықты меңгергенін білу үшін топтарға жеке сұрақ жазылған парақшалар беріледі Топтар жұмыстары
Заряд тасымалдаушылары тек қана иондар болып табылатын сұйық өткізгіш электролит деп аталады. Осыған мысал ретінде, ваннадағы күкірт қышқылының судағы ерітіндісін аламыз. Күкірт қышқылы молекулаларының диссоциациясы мынадай теңдеумен сипатталады: Ток электролит арқылы өткен кезде заттың түрленуі қатар өтіп жатады, яғни электролиттегі токтың химиялық әрекеті болады. Электролит арқылы ток өткен кезде электродтарда заттың бөлініп шығу процесі электролиз деп аталады. Электролит құйылған электродтары бар ыдыс электролиттік ванна деп аталады. Ерітіндідегі оң иондарды катиондар (себебі олар электролиз кезінде катодқа тартылады), ал теріс иондарды аниондар деп атайды. 2-топ «Электролиз» Тапсырма:Электролиз негізінде жататын Фарадей заңдары Электролиттен ток өткенде катодта бөлiнетiн заттың массасы электролиттен өткен q зарядына тура пропорционал. Фарадейдің бірінші заңы. Фарадей электролиз тәжірибесін зерттей отырып өзінің бірінші заңын тағайындады. Ол былай тұжырымдалады: электролиз кезінде бөлініп шығатын заттың массасы ерітінді арқылы өтетін электр мөлшеріне пропорционал: мен алмасып, қателерін келесі топ тексереді А3«Постер құру» , фломастер, 8 сынып «Электр және магнетизм » тарауы H2SO42H + SO4ˉ
m = kq. Ток күшін есептейтін формуланы қолданып I = → q = It, заряд анықталады және ол Фарадей заңына қойылады. Сонда: m = kIt формуласы шығады. Мұндағы m – бөлінген заттың массасы, [кг] q – электролит арқылы өткен заряд, [Кл] I – ток күші, [А] k – заттың электрохимиялық эквиваленті, [кг/Кл] t – электролиз процесіне жұмсалған уақыт, [c] Фарадей заңының формуласынан m = kq → k = ; [k] = [кг/Кл] k – электрохимиялық эквивалент, 1 Кл заряд электролит арқылы өткенде электродта жиналған заттың массасымен анықталатын физикалық шама. Электролизердегі ток күші мен кернеулік оның өнімділігін сипаттайды. Электролизер арқылы өтетін ток күші неғұрлым көп болса, берілген электролизердің эксплуотациясы кезінде соншалықты көп өнім алуға болады. 3-топ «Теріс иондар» Тапсырма: Электролиз процессіне әсер ететін факторлар. Электролиз тұрақты токтың жүргізу энергиясы және электродтардағы химиялық айналымдардан бөлінетін энергия арқасында жүреді. Сондықтан, электролиз тек электр тогы жүретін орталарда өте алады. Электр тогының өткізгіштеріне назар аударайық. Электролит деп, ерітіндісі арқылы өтетін токтың нәтижесінде жүретін химиялық процесті айтамыз. Галерея әдісін қолданып,оқуш ыларға тақырыпты өз бетімен меңгеру тапсырмасы беріледі. Оқушылар мәтіндерді мұқият оқып,негізі тұстарын белгілейді. Ақпаратты қарастырып, А3 және фломастелерді пайдаланып қағаз бетіне Постер турінде түсіреді. Екі жұлдыз, бір тілек» бойынша топ бірінбірі бағалау жүргізілді. Түрлі түсті стикер, қалам «Бағдаршам » әдісімен бағалау – «бағдаршам ның» түстері арқылы оқушының өз біліміне қатысты
Электр тогының өткізгіштеріне мыналар жатады: тұздардың, қышқылдардың, негіздердің сулы ерітінділері. Электр тогын өткізетін заттар мен ерітінділер электролит деген атқа ие болды. Сонымен қышқылдар, негіздер және тұздар электролит болып табылады.Токтың нашар өткізгіштері болып дистильднеген су, қанттың, спирттің, глицериннің сулы ерітінділері, сонымен қатар, қалыпты осмотикалық қысымды ерітінділер, соның ішінде, қышқылдар, тұздар мен негіздердің басқа сұйықтардағы ерітінділері жатады. Құрғақ тұздар және сусыз қышқылдар мен негіздер (қатты түрде) ток өткізбейді. Электролиз нәтижесінде катодта жаңа өнімдердің пайда болуымен электролит молекулалары мен иондарының тотығуы жүреді. Катиондар электрондарды қабылдап, тотықсызданудың төмен дәрежелі иондарға немесе атомдарға айналады. Электролиз нәтижесінде анодта анод материалына жататын немесе электролитте болатын иондар немесе молекулалардың тотықсыздануы жүреді (анод ыдырайды немесе тотықсызданады). Сол әдіспен, электролиздердің бастапқы өнімдері қышқылдар, негіздер және тұздардың алмасу реакциясы кезіндегі бөлшектері болып табылады, олар өзгермейді, бір заттан екіншісіне ауысады. Электродтан бөлінетін өнімдерді зерттей отырып, қышқылдар, негіздер және тұздардың электролизі кезінде катодта әрқашан металл мен сутегі, ал анодта қышқыл қалдықтары мен кейін өзгерістерге ұшырайтын гидроксильді топтар бөлінетіні анықталды. Электролиз үшін келесі электролит типтері қолдана алады: тұздар, қышқыл, негіздердің сулы ерітінділері; бейорганикалық еріткіштердегі сулы емес ерітінділері, органикалық еріткіштердегі сенімділік көрсету.
сусыз ерітінділер; балқыған тұздар, қатты электролиттер. 4-топ «Оң иондар» Тапсырма: Өндірісте электролиздің қолданылуы. Шаруашылықтың барлық салаларында және өндірісте электролиз барлық жақты қолданылады. Электролиздің тұсті металлургияда қолданылуы: металдардың рафинирлеуі, рудалардан металды бөліп алу үшін. Балқыланған орталардан электролиз арқылы алынған металдар қатарына аллюминий, магний, цирконий, титан, уран, берилий және басқа металдардың қатары. Сулы ерітінділерден бөлініп ала алмайтын металдарды жоғары теріс потенциал нәтижесінде түсті металлургияда балқыған орталадың электролизі нәтижесінде алады. Бұл балқыған орталар болып әртүрлі қоспалардың қосындысынан тұратын тұздар болады. Олар балқыманың балқу температурасын төмендету, электр өткізгіштікті мақсатында жоғарылату үшін қолданылады. Химиялық өндірісте электролиз арқылы хлорат және перхлорат, персульфат, калий перманганаты, хлор және сілтілер, органикалық қосылыстар, химиялық таза сутегі, оттегі фтор және басқа да маңызды өнімдерді алуға болады. Машина жасау, радиотехника,полиграфты қндіріс салаларында электролизді металдар немесе бұйымдар бетіне жұқа жабылғы салу үшін қолданады, оның себебі бұл пленка коррозиядан сақтайды және декоротивті түрге келтіреді, ыстыққа төзімді болады.(146 беттегі кітаптағы электролиздің техникада қолдануын қосымша қара) Кестені толтырып, ойөрісін дамытады, ойын еркін жеткізеді. Пікірлерінің еркін айтылуы, ешқандай сынға
Кері байланыс: Заттар Шам жанадыма, әлде шам жанбайды ма қорытынды 1топ: тұз кесегі, тұз ерітіндісі, қант, қант ерітіндісі, лимон қышқылының ертіндісі, ас содасының судағы ертіндісі таза су, крандағы су 2 топ: тұз кесегі, тұз ерітіндісі, қант, қант ертіндісі, кока- кола, ас содасының судағы ертіндісі, таза су,крандағы су 3 топ: тұз кесегі, тұз ерітіндісі, қант, қант ерітіндісі, алма шырыны, ас содасының судағы ерітіндісі таза су,крандағы су ұшырамау керек, кестені толтырып талқылау жұмысы болады. Топпен бірге берілген есептерді шығарады жауап береді.Деңгейлі к тапсырма: https://biliml and.kz/kk/co urses/physics - kk/ehlektrodi namika/arturl i-ortadahyehlektrtogy/lesson/e hlektrolitterd egi-ehlektrtogy «Оқушыоқушыға»әд ісі Жұппен алмасу арқылы бағалау жүргізіледі. оқушылар топтын іщінде бір біріне дәптер беріп пікірлермен алмасады мұғалім берген жауаптарме н тексереді
Сабақтың соңы (3 мин) G, Рефлексия: (3 минут) Үйге тапсырма: М.Фарадей - өмірбаянын оқып презентация дайындау Павлодар каласындағы электролиз завод туралы мәлеметтер жинау Қосымша ақпарат Техникадағы электролизді қолдануға мысалдар іздеп келу. Оқулықтағы 23 жаттығу 1,2,3 есептер «қара ящик» әдісі Оқушылар рефлексияс ында ұнаған, қиын болған тұстарын, ұсыныстілектерін білдіреді Түрлі түсті стикер, қалам Саралау-оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз? Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасыныңсақт алуы «Галереяны шарлау» әдісі «Эксперименттік зерттеу» әдісі «Формула сарайы» әдісі Бейнесюжет «Формулалар сойлейді» 1. Оқушылардың топтардағы жұмысын қарастыру, Топтар өзара смайликтер арқылы бағалайды. 2. Топтардың бағалауы. Оқушылар бір-бірінің белсенділігі және постер құрудағы қосқан үлесі, постерлерін бағалайды. 3. «Екі жұлдыз,бір тілек» 4 «Бағдаршам» Физика кабинетіндегі қауіпсіздік ережелерін сақтау Бірін-бірі бағалау Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?
Бөлім: Махаббат және абырой Сабақтың тақырыбы: М.Мақатаевтың «Аққуллар ұйықтағанда» поэмасы. Аққулы көл. Педагогтің Т.А.Ә. Бердигалиева Раухан Жылкыбаевна Күні: 22.02.2023 ж. Сынып: 8 «А» Қатысушылар саны: Себепті: Қатыспаушылар саны: Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: 8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру; Бағалау критерийі: - материалдық және рухани құндылықтардың аражігін ажыратып, анықтайды; - құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға береді. Сабақтың барысы: Сабақтың кезеңі /уақыт/ Педагогтің әрекеті Оқушының әрекеті Бағалау Ресур стар І. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу. «Жақсы сөз жан сүйсіндіреді» сәттілік тілеймін. Топқа бөлу. Оқушылар кеспе қағаздағы «парасат, сабыр, қасиет, махаббат» сөздері бойынша топқа бөлініп отырады. Топтың «Алтын ережесін» сақтау ескеріледі. 2) Ой қозғау». Н.Тілендиевтің «Аққу» күйін тыңдау. - Балалар, күйді тыңдағанда қандай сезімде болдыңыздар? Бұл әсерлі де сазды күйдің біздің бүгінгі сабағымызға қандай қатысы бар деп ойлайсыздар? ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. Оқушының шығарманы қалай меңгергенін «Графикалық диктант» әдісі арқылы тексеремін. Поэманың Топқа бөлініп отырады. Күйді тыңдап, поэмамен байланыстырады. Оқушы жауаптарын арнайы Мақтау сөз: Жарайс ыз-дар! Аққу » күйі 1:топтық жұмыс сәтті болды 2:А,В деңгейіндегі оқушылар белсенді, С деңгейіндегі оқушы ынталанды Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралыда, оқу туралы да ойланыңыз)? 1: оқушылардан уақытты ұтымды пайдалануды талап ету 2: өз-өзін бағалау
мазмұны бойынша «Иә» және «Жоқ» деп жауап берілетін 8 сұрақты дауыстап оқимын. - Балалар, сабақ тақырыбын дұрыс таптыңдар. Енді келесі сұрақтарға жауап бере отырып, бүгінгі сабақтың мақсатын өздеріңіз шығарып көріңіздер! -Құндылық дегеніміз не? Оның қандай түрлері болады? -Ендеше, бүгінгі сабақтың мақсаты қандай болмақ деп ойлайсыңдар? графика парағына түсіреді. Егер «Иә» деп жауап берсе 5- ті, «Жоқ» деп жауап берсе 1- ді белгілеп, барлық нүктелерді қосып графика сызығын құрады. Күн жадын, тақырыбын жазады. Сұраққа жауап беріп, сабақ мақсатын нақтылайды. Экранда ғы дұрыс жауаппе н өз жауабы н салысты рып, өзін-өзі бағалай ды. Граф икалы қ дикта нт жазу парағ ы Сабақтың ортасы 3 минут 2 минут Балалар, сабақтағы тапсырмаларды табысты орындау үшін мына видеожазбаны мұқият тыңдайық. «Өмірдіі сүюдің ғажайып үлгісін көрсеткен, халқымыздың салты мен дәстүрін, нанымы мен сенімін қастерлеуді, өмір мен өлімді, қуаныш пен қайғыны жырға қосқан Мұқағали Мақатаев – адамдар арасындағы, өмірдегі, табиғаттағы жарастық пен келісімнің жыршысы», -деп баға берген екен Ә.Кекілбаев атамыз. Бұл өте орынды баға екеніне бүгінгі сабақта тағы да көз жеткіземіз деген ойдамын. - Балалар, сіздерге 1-ші тапсырманы ұсынамын. Топтың жұмысы «2 жұлдыз, 1 ұсыныс» әдісімен бағаланады. 1-ші тапсырма 2 бөлімнен тұрады. 1-ші бөлімде әр топтан 1 оқушы жеке ауызша тапсырма орындай алады. Тапсырма өте жеңіл, сондықтан ол бірден жауап беруі тиіс. 1-тапсырма. «Жұптас. Ойлан. Бөліс» әдісі «Парасат» тобына: Жеке оқушыға. «Кейіпкерді таны» тапсырмасы. Үзінді мазмұны бойынша поэма кейіпкерін тап. Кейіпкерге сабақ мақсатына сай 1-2 сөйлеммен мінездеме бер. ...Аққуға кезенерде ырым жасап, Оқушылар зейін қойып тыңдайды, қарайды. С деңгейлі оқушы бірден жауап береді. «Бағдар шам» әдісі арқылы Тапс ырма парақ тары
1,5 минут ақылдасу, 4 минут(әр топқа 1 минут) Тым құрыса саусағыңды қанаттың ба? Топқа. Берілген сұрақтардың шешімін жан-жақты қарастырып көріңдер. Ана аққуды атпас бұрын жылқышы жолыққанда оқиға қалай өрбитін еді? Қазіргі таңда жылқышы қарт секілді табиғат жанашырлары бар ма? «Қасиет» тобына: Жеке оқушыға. «Кейіпкерді таны» тапсырмасы. Үзінді мазмұны бойынша поэма кейіпкерін тап. Кейіпкерге сабақ мақсатына сай 1-2 сөйлеммен мінездеме бер. ... Әлде өтірік, әлде шын демеп кетті... -Аққуменен баланы аластаңдар, Деді-дағы жәйімен жөнеп кетті...» Топқа. Берілген сұрақтардың шешімін жан-жақты қарастырып көріңдер. Бала өліміне не себеп болды? Тәуіп шалдың әрекеті бүгінгі қоғамда орын алып жатыр ма? Дәлелді пікір білдіріңдер. «Сабыр» тобына: тобына: Жеке оқушыға. «Кейіпкерді таны» тапсырмасы. Үзінді мазмұны бойынша поэма кейіпкерін тап. Кейіпкерге сабақ мақсатына сай 1-2 сөйлеммен мінездеме бер. -Апыр-ай, қалай барам, қалай барам?! Атармын аққу құсты қалай ғана? Топқа. Берілген сұрақтардың шешімін жан-жақты қарастырып көріңдер. Баланың әкесі аққуды атуға бармады. Ал барған жағдайда не болар еді? Болжамдарыңды айтыңдар. Әке ауру баласының жай-күйін сезіне алды ма? Әкенің бойындағы даралық қасиет, құндылық деп нені айтар едіңіздер? «Махаббат» тобына: Жеке оқушыға. «Кейіпкерді таны» тапсырмасы. Үзінді мазмұны бойынша поэма кейіпкерін тап. Кейіпкерге сабақ мақсатына сай 1-2 сөйлеммен мінездеме бер. -Жалғыз ұлдан артық па, жалған бәрі! Балам өлсе, бақыттың керегі не? Топқа. Берілген сұрақтардың шешімін жан-жақты қарастырып көріңдер. Ананың психологиялық жай-күйін Тапсырманы жұптасып орындайды, әр топтан 1 жұптың жауабы тыңдалады. С деңгейлі оқушы бірден жауап береді. Тапсырманы жұптасып орындайды, әр топтан 1 жұптың жауабы тыңдалады. С деңгейлі оқушы бірден жауап береді. Тапсырманы жұптасып орындайды, әр топтан 1 жұптың жауабы тыңдалады С деңгейлі оқушы бірден жауап береді. Тапсырманы жұптасып бағалай ды 1-топты 2-ші топ, , 2- ші топты 3- ші топ, 3-ші топты 4- топ, 4- топты 1- ші топ бағалай ды.
ақын қалай суреттеген? Көл жағасында отырған ана қандай көңіл күйде болды? Ана не себепті аққуды атуға бел байлады? Аққуды атқан ана қандай қасіретке ұшырады? Дескриптор: -кейіпкерді анықтайды; -ең құнды қасиетін көрсете отырып, топ атауының сабақ тақырыбымен, мақсатымен байланысын түсіндіреді; Кері байланыс: - Кейіпкерлер бойындағы парасаттылық, сабырлылық, махаббат, яғни сүйіспеншщілік, қасиетті құрметтеу сезімдері қандай құндылықтарға жатады? (рухани құндылықтар) Ұрпағын «тек» деп өсірген Балалар, біздің халқымыз бала тәрбиесіне, ұрпақ тәрбиесіне ерекше көңіл бөлген.Обал болады, сауап болады, киесі ұрады, қасиетті қорлама, «тек» деп деп өсірген. Оның дәлелі: ырымдар мен тыйымдар. Мына суреттерге қарап, тыйым сөздерді еске түсіріп, тәрбиелік мәнін 1-2 сөйлеммен түйіндеп түсіндіріп көріңізші «Екі жақты күнделік» әдісі Тыйым сөздер бейнеленген суреттер Ауызша түсіктеме беру №1 сурет Бос бесікті тербетпе №2 сурет Босағада тұрма №3 сурет Аққуды атпа, досыңды сатпа №4 сурет Әке –асқар тау, ана – мөлдір бұлақ, бала – жағасындағы құрақ. 2-тапсырма. «Қазына іздеу» стратегиясы. Топтық жұмыс. «Парасат» тобына: «Балық қаңқасы» әдісі арқылы поэмада көтерілген басты мәселеге дәлел келтіріп, қорытынды жасаңдар, Дескриптор: көтерілген мәселені анықтайды; себептерін талдайды; дәлелдер келтіреді; шешу жолдарын ұсынады. орындайды, әр топтан 1 жұптың жауабы тыңдалады Топ мүшелері бірлесіп орындайды. Дескрип тор
«Сабыр» тобына: Қазақ халқы түсінігіндегі текті, кие ұғымдарын талдаңыз. Ошақ қасы, отбасы көрмеппін ғой, Дүние-ау, сен осындай керемет пе едің? Аққуға кезенерде ырым жасап, Тым құрыса саусағыңды қанаттың ба? Тек қана тыныштықта ұйықтайды олар, Шошыса екінші рет оралмайды. Жасымнан естігенім бар-тын еді, Әйтеуір аққу атқан оңбайды деп. Дескриптор: -ұғымдарды талдайды; -құндылығын анықтайды. Пікірталас алаңы. Алаңда «Махаббат» тобы және «Қасиет» тобы. Екі пікірдің бірін таңдап, нақты аргументтермен дәлелдейді. Пікірлерін дәлелдеу барысында аққу, ана туралы мақал-мәтелдерді қолданады. Шығармадан мысал, дәлел келтіреді. 1-пікір. «Аққуды ату – күнә». 2-пікір. «Ана махаббаты өзінен биік тұрады». Дескриптор: -өз тұжырымдарын дәлелдейді; -пікірлерін жүйелі, көркем жеткізеді Топ мүшелері бірлесіп орындайды Топ мүшелері бірлесіп орындайды. Әр топтан екі оқушы пікірталаста ойын білдіреді. арқылы бағалай ды Дескрип тор арқылы бағалай ды Дескрип тор арқылы бағалай ды Үйге тапсырма. «Аққу – киелі құс» тақырыбында эссе жазу Дескриптор: Кіріспе бөлімде поэмадан алған әсерін жазады (5-6 сөйлем) Негізгі бөлімде эссе тақырыбын ашуда ойын жүйелі, дәлелді, көркем жазады;
Қорытынды бөлімде достарын Табиғат-ананы қорғауға шақырады Рефлексия. «Жетімкөл» әдісі. Бүгінгі сабақтан алған әсерлерін таратылған аққу түстері бойынша көлге орналастыру. Жасыл аққу – бәрін білдім. Сары аққу – әлі де көп білгім келеді. Қызыл аққу – көмекті қажет етемін Қорытынды. -Балалар, адам - табиғат перзенті. Дүниеде екі адам бар. Бірі - тіршіліктің анасы, екіншісі - адамның анасы. Екеуі де мейірімді. Осы екі анаға да қаталдық көрсетуге, жанын жаралауға болмайды. Поэмада ақын ана мен аққудың ерекшелігін керемет сомдай білген.Ананың балаға деген махаббаты қай кезде де шексіз.. Баласы үшін қасиетке оқ ату - қасірет болды.Ақын киелі құс аққу арқылы табиғатты қорғауды мақсат етеді. «Адамзаттың табиғатсыз күні, табиғаттың оны айтуға тілі жоқ» екендігін естен шығармаңдар. Әр топтан 1 оқушыдан тыңдалады.
Бөлім: Бөлім 5. Экономикалық география. 5.1 Табиғи ресурстар Педагогтың аты-жөні Жумагалиева Карылгаш Еслямовна Күні:28.02.23 Сынып:8а Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: Сабақтың тақырыбы: Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық тұрғыдан бағалау Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары: 8.5.1.1- табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық тұрғыдан бағалайды Сабақтың мақсаты: - Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық тұрғыдан бағалайды - Табиғи ресурстарды экологиялық тұрғыда жіктелуін түсіндіреді - Экономикалық тұрғыда бағалауға қатысты есептер шығарады Сабақтың барысы: Сабақтың кезеңі/уақыт: Педагогтің әрекеті: Оқушының әрекеті: Бағалау: Ресурст ар: 1.Басы:Ұйымдастыру кезеңі: 1 минут. 1.Сәлемдеседі. Оқушылардың қатысуын тіркейді. (топқа бөлу) 1.Табиғи ресурс 2.Экология 3.Экономика 4.Табиғи кешен 1.Мұғаліммен сәлемдеседі. Жарайсың! Қолдау кері байланыстары 2.Басы.7 мин. 1.Өткен тақырыпты сұрау. Оқушылар «жұбын тап» тапсырмасын орындайды. Learningapps бағдарламасындағы жұбын тап тапсырмасының сілтемесі беріледі. Халық саны көп 10 елді картадан көрсету. Суретке қарай отырып,сұрақтарға жауап бере отырып,жаңа сабақтың тақырыбын ашады,мақсатын анықтайды. -Табиғат ресурстары деген не? -Экономика дегеніміз не? -Экология дегеніміз не? -Табиғи кешен дегеніміз не? Еске түсіру Сәйкестікті анықтайды Картамен жұмыс 2. Күн ретін, жаңа тақырыпты дәптерлеріне жазады. 2.Қ.б. Тапсырмасы 2.Слай дтағы ақпарат тар. Learnin gapps бағдарл амасын дағы Жұбын тап тапсыр малары . Смартф он.
2.Жаңа тақырыпты: Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық тұрғыдан бағалау, оқу мақсатын таныстырады. 3.Ортасы.5минут. Орындау Баяндау әр топқа 2мин.(барлығы: 8мин) Топтық жұмыс. 9-минут 1-тапсырма. Топтық жұмыс 1. Сарқылмайтын табиғат ресурстарының энергетикалық түрлерімен таныстырыңыздар 2.Табиғи ресурстардың жіктелуін таныстыру. 3.Табиғи ресурстарды шаруашылықта пайдалану мүмкіндігі бойынша жіктелуін түсіндіріңіздер 4.Табиғи ресурсы бағалануын түсіндіріңіздер. 5.Табиғи ресурстарды экономикалық бағалау мақсаттарын таныстырыңыздар. 6.Минералды ресурстарға экономикалық баға беруін түсіндіріңіздер 7. а.Табиғи ресурстарға экономикалық баға беру көрсеткіштерін атаңыздар; b.Ресурспен қамтамасыз етілгендігі анықтамасын айтыңыздар; с.Табиғи қорларды өлшеудегі физикалық шамалары мен өлшембірліктерін атаңыздар. №1-топ.Дескриптор + - 1 Сарқылмайтын табиғат ресурстарының энергетикалық түрлерімен таныстырады 2 Табиғи ресурстардың жіктелуін таныстырады 3 Табиғи ресурстарды шаруашылықта пайдалану 3. Топта тапсырманы қосымша ресурс және оқулық деректерін пайдалана отырып, дескриптор бойынша орындайды. Бірін-бірі бағалайды. Жұптық тапсырманы қосымша ресурс 3. Қалыптастыр ушы бағалау тапсырмасы. Дескриптор «алтын», «күміс», «қола» медальдары 3.Қосы мша ресурс. Оқулы қ ,Атлас карта Қосым ша ресурс.
5 -минут мүмкіндігі бойынша жіктелуін түсіндіреді 4 Табиғи ресурстардың бағалануын түсіндіреді 5 Табиғи ресурстарды экономикалық бағалау мақсаттарын таныстырады 6 Минералды ресурстарға экономикалық баға беруін түсіндіреді 7 а.Табиғи ресурстарға экономикалық баға беру көрсеткіштерін атайды; b.Ресурспен қамтамасыз етілгендігі анықтамасын айтады; с.Табиғи қорларды өлшеудегі физикалық шамалары мен өлшембірліктерін атайды. 2 -тапсырма. «Талдау» әдісі. Жұптық жұмыс Жергілікті жердегі компонент негізінде екі көмір алабына талдау жасап, экономикалық баға беріңіз Сипаттамасы Қарағанд ы Екібастұз Географиялы қ орны Орналасу ерекшелігі Геологиялық қоры Өндіру мөлшері Өндіру әдісі сапасы Шаруашылы қта қолдануы Б)Орналасу ерекшелігінің, өндіру әдісінің, шаруашылықта қолдануының және оқулық деректерін пайдалана отырып, дескриптор бойынша орындайды. Бірін -бірі «алтын», «күміс», «қола» медальдары арқылы бағалайды. ҚБ: «Мен саған, сен маған» әдісі арқылы білімдерін өзектендіру мақсатында алынған ақпараттармен алмасып оқушылар бір - бірін бағалайды арқылы бағалау. Ғаламт ор. Слайд «алтын », «күміс» , «қола» медаль дары Ресурс Интерб елсенді тақта.
экологиялық зиянын анықтаңыз. Дескриптор -Оқушылар Көмір алаптарына қатысты мәліметті толтырады Табиғи ресурсты экономикалық, экологиялық тұрғыда бағалайды. 3- тапсырма«Математикал ық әлем» әдісі. Жеке жұмыс Оқулықтағы елдердің минерал ресурстар корсеткіші кестесін қолдана отырып, берілген формула арқылы есептеу Р=Қ/Х Р-ресурспен қамтамасыз етілуі; Қ -қорлары; Х - халық саны № Мемл е кетте р Қорлары , млрд т (2014 ж) Ха л қы, мл н ада м Ресурспе н қамтама сыз етілуі (бір адамға т есебімен) Мұ на й Те мір ке ні мұ най Те мір кені 1 Вене суэла 46, 6 16, 0 31, 0 2 Сауд Араб ия сы 36, 7 0,0 31, 7 3 Канад а 27, 9 35, 0 36, 2 4 Иран 21, 7 33, 0 79, 5 5 Ресей 14, 1 10 0,0 14 6,0 Дескриптор: -формуламен жұмыс жасай алады -жеке елдің мұнай кенін есептей алады Картамен жұмыс орындайды ҚР картас ы,атлас ,кескін карта
-жеке елдің темір кенін есептей алады Кескін картаға ҚР-ң минерал ресурстарын түсіру. 4.Қорытындылау:Жеке жұмыс:7 минут. 4. Classtime тестінің сілтемесін оқушыларға береді.7мин уақыт берілетінін ескертіп,таймер қосады. 1.d; 2.с; 3.а,d,g ;4-d; 5.a, c, h;6. d; 7.d; 8. b. 4. Classtime бағдарламасымен тест тапсырады. 4.ҚБ 10 балл 4. Classti me 5.Сабақтың соңы:3минут 5. Classtime тестінің нәтижесімен оқушыларға кері байланыс,бағалау Кері байланыс. Бүгінгі сабақта басың арқылы нені меңгердің? Бүгінгі сабақта қолың арқылы нені жасай алдың? Бүгінгі сабақта жүрегің арқылы нені сезіндің? 5.Оқу мақсатына жеткенін анықтайды 5.ҚБ 10балл 5.ИБТ
Білім беру ұйымының атауы №42 «Ақ ниет» гимназиясы Пәні: Қазақстан тарихы Бөлім: Кеңестік Қазақстанның мәдениеті: білім мен ғылым Педагогтің аты-жөні: Сисекешева А.М Күні: 02.03.2023 Сынып: 8 А Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: Сабақтың тақырыбы: XX ғ. 20-30 жылдарындағы білім беру жүйесі мен ғылым Зерттеу сұрағы: Білім мен ғылым саласының қандай жетістіктері мен кемшіліктері болды? Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты: 8.2.3.2 кеңес дәуіріндегі қазақ тілінің ахуалын анықтау; 8.2.3.3 XX ғасырдың бірінші жартысындағы білім мен ғылым саласындағы өзгерістерді талдау. Сабақтың мақсаты ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы халыққа білім беру, ғылым мен тіл білімі саласындығы өзгерістерді талдау Білім мен ғылым саласының жетістіктері мен кемшіліктерін анықтау Қазақ әліпбиі өзгерістерін бағалау Тарихи ойлау дағдысы Тарихи анализ және түсіндіру Тарихи концепт Ұқсастық пен аырмашылық, маңыздылық Сабақтың барысы Сабақтың кезеңі//уақыты Педагогтің әрекеті Оқушының әрекеті Бағалау Ресу рста р Ұйымдастыру Өзін-өзі тексеру 2 мин 11.40-11.42 Өткен білімді еске түсіру 5 мин 11.42-11.47 Сыныпты түгендеп, амандасу ЕБҚ оқушыны өзін сыныптан шеттетілгендей сезінбеуі үшін мұғалімнің үстеліне жақын, мінез-құлқы жайлы балалардың тобына орналастыру. «Сұрақ-жауап» әдісі арқылы өткен білімді тексеру Қазақ өлкесін зерттеу қоғамының мүшесін атаңыз?А.Чулошников, Ф.Рязанов, Ә.Диваев, М.Тынышбаев, В.Бартольд, В.Радлов, М.Дулатұлы КСРО Ғылым Академиясының қазақстандық базасы қашан құрылды?1932 ж. Геология-минерология ғылымдарының докторы атағын алған кім? Қ.Сәтбаев Сауатсыздықты жою туралы декрет қашан қабылданды? 1919ж Сауатсыздықты жою пункттерінде қанша адам оқыды? 70 мың Жұмысшы факультеттері қалай аталды? Рабфак 1931 ж қандай жас аралығындағы адамдарды оқыту жүргізілді? 15-50 жас 1927-1931 жж сауатсыздықты жою пункттері қайда ашылды? Түрксіб Ой салу Оқушылар сұрақтарға жауап береді ҚБ Әр оқушыны ң алдына бағалау парағы беріледі. Оқушы өзін-өзі бағалайд ы Слай д https ://tila lemi. kz/i mg/a rticle s/797 7919 .jpg
3 мин 11.47-11.50 1.Суреттерде не көріп отырсыздар? 2.Әліпбидің авторы кім? 3.Қазіргі әліппемен салыстырғанда қандай өзгерістер байқадыңыздар? 4.Өзгерістің деңгейі қандай болды? 5. Мектепте қандай оқу болды? 6. Келесі мақсат қандай болуы мүмкін... 7. Мақсатын анықтай алдық па? Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Мұғалім оқушыла р жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады Жаңа білім 5 мин 11.50-11.55 4 мин 11.55-11.59 3 мин 11.59-12.02 3 мин 12.02-12.05 Сабақтың барысы Бейне жазбаны көрсету Жұптық жұмыс Т кестесі арқылы кеңестік ғылым мен білімнің екі жетістігі мен 2 кемшілігін анықтаңыз + - Жеке жұмыс Жылдарды тиісті оқу орындарымен байланыстырады. 1928 ж – Қазақ мемлекеттік педагогикалық институты, Алматы 1929 ж – Алматы малдәрігерлік институты 1930 ж – Қазақ ауылшаруашылық институты, Алматы 1931 ж – Алматы медецина институты 1934 ж – С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті, Тау-кен институты Оқушылар алдарындағы қима үйшіктердегі сөздерді қолданып, тақтадағы картаға төменде көрсетілген үйдің стикерімен қай қалаларда алғашқы педагогикалық институттар ашылғанын көрсетеді, адамның фигурасы бар стикермен алғашқы қыздар мектебі қай қалада ашылғанын көрсетеді. Оқушылар дайын бейнероликпен танысады Дескиптор Білім мен ғылым саласындағы 2 жетістіктерді анықтап жазады Білім мен ғылым саласындағы кемшіліктерді анықтап жазады Дескриптор Жылдардың жанына тиісті институттарды орналастырады Оқушылар тақтадағы картадан институттар мен мектептер ашылған қалаларды көрсетеді ҚБ Мұғалім оқушыла р жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» ҚБ Мұғалім оқушыла р https ://yo utu.b e/t7- vtyG W8L E Саб ырұл ы. Қаза қста н тари хы. – Алм аты: Жеті жарғ ы, 2012 . https ://ya ndex. kz/i mage s/sea
3-8мин,11 мин 12.05-12.16 2 мин 12.16.-12.18 Педагогикалық институттар – Алматы, Орал, Семей, Ақтөбе, Петропавл, Шымкент. Қыздар мектебі – Шымкент, Түркістан, Алматы. Топтық жұмыс Әр топқа жеке тақырып беріледі. Оқушылар өздеріне түскен оқулықтың авторын анықтап, оған жарнама жасайды, өзге топтар қолдарындағы ақшалары арқылы сатып алады. 1-топ. Алгебра оқулығы 2-топ. География оқулығы 3-топ. Қазақстан тарихы оқулығы 4-топ.Кітап оқуға шақыру Шығармашылық жеке жұмыс Кестедегі ақпараттың ақиқат немесе жалған екенін анықтайды Кеңес билігі 1930 ж бастап жалпыға бірдей бастауыш оқытуды 8 жастан бастау туралы қаулы шығарды Ақиқат 1934 ж қазіргі Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті ашылды Жалған 1935 ж жарық көрген көне заманнан бүгінге дейінгі «Қазақстан тарихы» 1- бөлімінің авторы Қ.Сәтбаев Жалған 1928 ж латын жазуына көшу қазақ халқы Жалған Оқушылар топпен біріге отырып, өздеріне берілген тақырыпта плакат дайындап қорғайды Кестедегі ақпараттың ақиқат немесе жалған екенін анықтайды жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады Өзін-өзі бағалау rch? pos= 5&fr om=t abba r&im g_url =http s%3 A%2 F%2 Ften grine ws.k z%2 Fuse rdata %2F articl e% Г.В. Кан, Н.У. Шая хмет ов. Қаза қста н тари хы. – Алм аты: Алм атык ітап, 2012 .
арасындағы сауаттылық деңгейін көтере түсті Кедей балаларын оқыту үшін жергілікті билік жалпы оқу қорын құрды Ақиқат Бекіту 3 мин 12.18-12.21 Оқушылардың өзін-өзі бағалау парақтарын толтыру Сабақты қорытындылау «Жүзіп шығу» әдісі арқылы әр топтан 1 оқушыдан шығарып, сұрақтар қойылады.кім бірінші жауап береді, сол орнына отырады, судан жүзіп шыққан болып есептеледі. Үйге тапсырма XX ғ. 20-30 жылдарындағы білім беру жүйесі мен ғылым Сабақтың тақырыбын қорытындылау «Ең үздік жауап» Сұра қ карт очка лары Кері байланыс 4 мин 12.21-12.25 « Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді. - Менің бүгінгі сабақтағы жетістігім - Маған кездескен қиындықтар - Тілек Бүгінгі сабақ бойынша нені жақсы меңгергенін, неден қиналғанын және тілек жазады Оқушыла р бағалай критерий лерімен өз деңгейле рін бағалайд ы Баға лау пара ғы, кері байл аныс карт очка лары