SOA v6_comp

KEMENTERIAN PENDIDIKAN
MALAYSIA

Modul Kecemerlangan Pedagogi Bahasa Melayu

PEDAGOGI
TERBEZA

SEKOLAH ORANG ASLI
(SOA)

Penulis Modul Penyunting
Hapsah Majid Dr. Zanariah Ibrahim
Dr. Abd Khahar Saprani Zawahir Ismail
Wak Chu Wok Kesahan
Mek Nah Bakar Jawatankuasa Kawalan Mutu,
Jaimah Abdul Manaf Penilaian Bahan dan Penerbitan
Abdul Rahim Othman IPGKBM
Juhana Baba Penasihat
Sharifah Said Dr. Nor Aniza Ahmad
Jabatan Asas Pendidikan
Fakulti Pengajian Pendidikan UPM
Dr. Rozita Radhiah Said
Jabatan Pendidikan Bahasa
dan Kemanusiaan
Fakulti Pendidikan UPM

Institut Pendidikan Guru Kampus Bahasa Melayu
Kuala Lumpur

Edisi Pertama, Cetakan November 2018

© Hak cipta Institut Pendidikan Guru Kampus Bahasa Melayu, 2018.

Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula,
disimpan untuk pengeluaran atau ditukarkan ke dalam sebarang bentuk atau dengan

sebarang alat juga pun, sama ada dengan cara elektronik, gambar serta rakaman
dan sebagainya tanpa kebenaran bertulis daripada Pengarah Institut Pendidikan Guru

Kampus Bahasa Melayu terlebih dahulu.

Diterbitkan di Malaysia oleh
INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS BAHASA MELAYU

Lembah Pantai, 59990 Kuala Lumpur,
MALAYSIA

Tel: 03-2281 4400, Faks: 03-2281 4444
Emel: [email protected]

Laman sesawang: ipgkbm.moe.edu.my

Dicetak di Malaysia oleh
Nur Niaga Sdn Bhd

No. 55 & 57, Jalan 6/2, Taman Industri Selesa Jaya
43300 Seri Kembangan, Selangor
Tel: 0133811383

KANDUNGAN

Panel Penulis Modul Pedagogi Terbeza 7
Panel Penulis Modul Pedagogi Terbeza Sekolah Agama Bantuan Kerajaan (SABK) 8

Semarak Tinta, Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia 9
Semurni Kata, Rektor Institut Pendidikan Guru Malaysia 10
Seindah Tinta, Pengarah Institut Pendidikan Guru Kampus Bahasa Melayu 11
Seikhlas Rasa, Pengurus Program Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu 12

Bab 1: Pengenalan 13
Inisiatif #108 Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu 16
Peranan IPGKBM dalam Memartabatkan Bahasa Melayu 19
Pelan Strategik IPGKBM 20
Kursus Peningkatan Profesionalisme Pedagogi Terbeza 21
Model Program Kecemerlangan Pedagogi Bahasa Melayu (PKPBM) 22

Bab 2: Pedagogi Terbeza 25
Pengertian Pedagogi 26
Pembelajaran Bermakna 28
Pendekatan Pedagogi 29
30
• Pedagogi Berpusatkan Guru 32
• Pedagogi Berpusatkan Murid 34
• Pedagogi Berpusatkan Pembelajaran 36
Pedagogi Terbeza 37
Konsep Pedagogi Terbeza 40
Faktor-faktor Pelaksanaan Pedagogi Terbeza 41
Kerangka Pedagogi Terbeza 42
Pengajaran Terbeza 43
Faktor Pengajaran Terbeza 44
Tujuan Pengajaran Terbeza 45
Elemen Pengajaran Terbeza 46
Reka Bentuk Pengajaran Terbeza 47
Pola Pedagogi Terbeza 49
Pengajaran Terbeza 50
Kepentingan Teknologi dalam Pedagogi Terbeza
3

KANDUNGAN 53
54
Bab 3: Sekolah Orang Asli (SOA) 55
Modul Pedagogi Terbeza SOA 55

• Objektif 56
• Strategi Pelaksanaan Modul 56
57
Modul Pedagogi Terbeza Orang Asli 57
• Latar Belakang 58
• Pelan 5 Tahun Transformasi Pendidikan Orang Asli-2013-2018 59
• Pencapaian Murid Orang Asli 60
• Kami tinggal di sini 60
• Sekolah kami di sini 60
• PPPM 2013-2025 61
• Keberhasilan Pendidikan Orang Asli 61
• Program Pendidikan Orang Asli (KPM) 62
• Fokus Pedagogi Terbeza
• Pendekatan Modular dalam DSKP BM 65
• Kepentingan Modul 66
71
Bab 4: Contoh Rancangan Pengajaran Harian 81
Kemahiran Menulis (Tahun 2) 87
Kemahiran Menulis (Tahun 4) 93
Kemahiran Membaca (Tahun 2) 97
Kemahiran Membaca (Tahun 4) 103
Kemahiran Membaca (Tahun 2) 111
Kemahiran Mendengar dan Bertutur (Tahun 2) 117
Kemahiran Mendengar dan Bertutur (Tahun 4) 123
Aspek Seni Bahasa (Tahun 2)
Aspek Seni Bahasa (Tahun 4) 131
Aspek Tatabahasa (Tahun 4) 130
131
Bab 5: Rumusan, Rujukan, Lampiran dan Penghargaan 134
Rumusan 136
Rujukan
Lampiran
Penghargaan

4

SINGKATAN

DSKP Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran
FPK Falsafah Pendidikan Kebangsaan
IPGKBM Institut Pendidikan Guru Kampus Bahasa Melayu
JPN Jabatan Pendidikan Negeri
KBAR Kemahiran Ber kir Aras Rendah
KBAT Kemahiran Ber kir Aras Tinggi
KPM Kementerian Pendidikan Malaysia
KSKP Kurikulum Standard Kelas Peralihan
PAK21 Pembelajaran Abad ke-21
PBG Pedagogi Berpusatkan Guru
PBM Pedagogi Berpusatkan Murid
PBP Pedagogi Berpusatkan Pembelajaran
PdP Pengajaran dan Pembelajaran
PKPBM Program Kecemerlangan Pedagogi Bahasa Melayu
PT Pedagogi Terbeza
RPH Rancangan Pengajaran Harian
SABK Sekolah Agama Bantuan Kerajaan
SAN Sekolah Agama Negeri
SAR Sekolah Agama Rakyat
SBT Sekolah Berprestasi Tinggi
SKM Sekolah Kurang Murid
SMK Sekolah Menengah Kebangsaan
SOA Sekolah Orang Asli
SP Sukatan Pelajaran
SRK Sekolah Rendah Kebangsaan
STAM Sijil Tinggi Agama Malaysia
TMK Teknologi Maklumat dan Komunikasi

5

PANDUAN IKON

SEKILAS FAKTA
PANDUAN GURU

NOTA INFO
ASPEK NILAI

PINTAR TMK
PETA DAKAP

GERAK KERJA
ASPEK BAHASA

6

PANEL PENULIS MODUL Pedagogi Terbeza

Duduk dari kiri:
Dr. Khushairi Fadzal, En. Umar Ahmad, En. Johari Jonid, Dr. Abd. Khahar Saprani, Dr. Maridah
Alias (Pengarah IPGKBM) Dr. Mohamad Isa Azis (Timbalan Pengarah IPGKBM), Pn. Hapsah
Majid, En. Shahnam Abd Rashid, Dr. Mohd Aris Anis

Berdiri dari kiri:
Tn. Hj Sapiee Saidi, En. Sawal Achong, En. Muhammad Che Majid, En. Mohamad Shahren
Abdullah, En. Rahim Othman, Pn. Wak Chu Wok, Pn. Roa’aini Mohamed, Pn. Juhana Baba,
Pn. Sabariah Yaakub, Pn. Sa nah Mohamad, Pn. Nur Rol Azlifah Zulkafali, Pn. Nurul Azlifah
Zulkafali, Pn. Sharifah Said, Pn. Mek Nah Bakar

Tiada dalam gambar:
Cik Hayati Mat Yusof, Pn. Mazura Sulaiman, Pn. Jaimah Abdul Manaf, Pn. Saleena Mohamad
Sukor, Pn. Nor Aziah Abdul Aziz, Pn. Norhayati Idris

7

PANEL PENULIS MODUL Sekolah Orang Asli
PEDAGOGI TERBEZA (SOA)

HAPSAH BINTI MAJID
Ketua Jabatan Pedagogi Tinggi IPGKBM
Ketua Alur Kerja (KAK) Pedagogi Terbeza
Akademik dan Iktisas:
M.A (Pengajian Melayu) UM
B.A. Hons (Sastera) UM
Sijil Perguruan Asas (Bahasa Melayu/Geogra ) IB
Kepakaran: Munsyi Dewan, Pengajian Melayu

DR. ABD KHAHAR BIN SAPRANI
Pensyarah Kanan IPGKBM
Penyelaras Kursus Pedagogi Terbeza
Akademik dan Iktisas:
PhD. (Teknologi Pengajaran) UM
M.Ed. (Curriculum & Instruction) University of Huston, Texas
B.A.Hons. (Sastera & Sains Sosial) UM
Sijil Perguruan Asas (PPAK(Am)) MPLP
Sijil Pengaturcaraan Komputer, UiTM
Kepakaran: Teknologi Pengajaran, Penyelidikan Pendidikan

WAK CHU WOK
Pensyarah IPGKBM/
Penyelaras Modul Pedagogi Terbeza SOA
Akademik dan Iktisas:
M.Ed (Psikologi ndidikan) UM
B.A. (Seni Lukis & Seni Reka) (Seni Halus) UiTM
Dip. Pendidikan Seni UiTM
Kepakaran: Pendidikan Seni Visual

JAIMAH BINTI ABDUL MANAF
Pensyarah IPGKBM
Akademik dan Iktisas:
Sarjana Muda Bahasa dan Kesusasteraan (UNAND)
Sarjana Pengurusan (UPM)
Kepakaran: Kesusasteraan Melayu

8

PANEL PENULIS MODUL Sekolah Orang Asli
PEDAGOGI TERBEZA (SOA)

JUHANA BINTI BABA
Ketua Jabatan IPGKBA
Akademik dan Iktisas:
Diploma Pendidikan (Bahasa Melayu dan Sastera) UM
Sarjana Muda Pengajian Bahasa Melayu dan Sastera, UM
Sarjana Pendidikan (Bahasa Melayu dan Sastera) UM
Kepakaran: Pendidikan Bahasa Melayu

MEK NAH BINTI BAKAR
SISC+ PPD Lipis
Akademik dan Iktisas:
Sarjana Muda Kepujian Kesusasteraan (USM)
Sarjana Pendidikan Pengurusan & Perkembangan Kurikulum (UPSI)
Kepakaran: Pengajaran Bahasa Melayu

ABDUL RAHIM BIN OTHMAN
Pensyarah Cemerlang IPGKSAH
Akademik dan Iktisas:
Bachelor Pendidikan (PBMP)
Sarjana Pengurusan dan Pentadbiran Pendidikan
Kepakaran: Pengajian Bahasa Melayu

SHARIFAH SAID
Pensyarah IPGKBM
Akademik dan Iktisas:
M.Ed. (Pendidikan Komputer) UKM
B.A. (Linguistik Bahasa Inggeris) UPM
Sijil Perguruan Asas MPLP
Kepakaran:
Bahasa Inggeris
Komputer dalam Pendidikan

9

SEMARAK TINTA Ketua Pengarah
Pelajaran Malaysia

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam
sejahtera.
Kementerian Pendidikan telah melaksanakan 19 inisiatif utama
dan 8 inisiatif sokongan untuk melonjakkan sistem pendidikan
negara demi mencapai hasrat kemenjadian murid menjelang
2025. Inisiatif #108, iaitu Pemartabatan Pendidikan Bahasa
Melayu ialah satu daripada inisiatif utama untuk memberi impak
kepada penguasaan berbahasa Melayu murid.
Alhamdulillah dan tahniah kepada Institut Pendidikan Guru
Kampus Bahasa Melayu (IPGKBM) kerana telah melaksanakan
amanah sebagai peneraju Inisiatif #108. Kesungguhan,
kesediaan dan keupayaan IPGKBM dengan kerjasama daripada
IPG kampus yang lain membuktikan bahawa jalinan
persefahaman dan kesepakatan dalam gerak kerja
memperkasakan Bahasa Melayu mampu dijayakan oleh Institut
Pendidikan Guru seiring dengan hasrat kementerian dan
kerajaan Malaysia.
Pedagogi Terbeza amat relevan dan seiring dengan Pendidikan
Abad ke-21 dan Transformasi Sekolah (TS25) kerana
pengajaran dan pembelajaran kini perlu mengambil kira
kepelbagaian jenis sekolah dan kepelbagaian murid dalam
sesebuah bilik darjah. Guru perlu mempunyai pedagogi yang
mampu menarik minat murid untuk belajar supaya pembelajaran
menjadi aktiviti yang menyeronokkan.
Saya mengucapkan tahniah kepada panel penulis Modul
Pedagogi Terbeza kerana telah menyumbangkan kepakaran
demi menghasilkan satu bahan ilmiah yang dapat menjadi
panduan dan rujukan kepada guru-guru dalam merancang
strategi pengajaran dan pembelajaran Bahasa Melayu yang
lebih bermakna.

Sekian, terima kasih.

DATUK DR. AMIN BIN SENIN

10

SEMURNI KATA Rektor
Institut Pendidikan Guru Malaysia

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam
sejahtera.
Alhamdulillah dan ucapan tahniah serta penghargaan kepada
IPG Kampus Bahasa Melayu kerana dapat menerbitkan Modul
Peningkatan Profesionalisme Pedagogi Terbeza Guru Bahasa
Melayu di bawah Inisiatif #108, iaitu Pemartabatan Pendidikan
Bahasa Melayu Kementerian Pendidikan Malaysia.
Tahniah dan syabas juga saya ucapkan kepada panel pembina
modul yang terdiri daripada pensyarah dari Institut Pendidikan
Guru, SISC+ dan guru-guru cemerlang yang telah
menyumbangkan kepakaran masing-masing demi memenuhi
hasrat memartabatkan bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu,
bahasa komunikasi dan bahasa perpaduan di negara ini melalui
pentas utama, iaitu pendidikan.
Terhasilnya Modul Pedagogi Terbeza memberikan ruang dan
peluang kepada guru-guru untuk merujuk dan menambahkan
ilmu tentang pedagogi dalam melaksanakan tugas hakiki
sebagai penggerak utama dalam sistem pendidikan negara.
Pedagogi Terbeza yang tampil sebagai suatu medium yang
teradun di dalamnya Pembelajaran Abad ke-21 yang
menitikberatkan Kemahiran Ber kir Aras Tinggi (KBAT) dengan
aktiviti yang menepati kepelbagaian keperluan dan kesediaan
belajar murid.
Saya amat berharap Pedagogi Terbeza ini dapat disebarkan dan
diaplikasikan oleh semua guru dalam pengajaran dan
pembelajaran kerana kebijaksanaan, keperihatinan dan
sensitiviti guru terhadap potensi yang ada pada murid-murid
mampu mewujudkan iklim pembelajaran yang harmonis dan adil
kepada semua murid.
Akhir kata, sekali lagi saya mengucapkan tahniah kepada semua
yang terlibat dalam penghasilan Modul Peningkatan
Profesionalisme Pedagogi Terbeza Guru Bahasa Melayu di
bawah Inisiatif #108, iaitu Pemartabatan Pendidikan Bahasa
Melayu Kementerian Pendidikan ini.

Sekian, terima kasih.

DR. HAJAH RUSMINI BINTI KU AHMAD

11

SEINDAH TINTA Pengarah
Institut Pendidikan Guru
Kampus Bahasa Melayu

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam
sejahtera.
Saya lahirkan rasa penuh kesyukuran kerana dengan rahmat
dan izin-Nya Modul Pedagogi Terbeza di bawah Program
Kecemerlangan Pedagogi Bahasa Melayu (PKPBM) dapat
dihasilkan.
Sistem pendidikan Malaysia sedang mengalami transformasi
yang memberi impak kepada kemajuan negara. Pelan
Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013-2025 telah
dijadikan rujukan bagi pengupayaan peningkatan kualiti sistem
pendidikan kebangsaaan.
Institut Pendidikan Guru Kampus Bahasa Melayu yang diberi
tanggungjawab sebagai peneraju Inisiatif Pemartabatan
Pendidikan Bahasa Melayu sentiasa bersedia dan berusaha bagi
memenuhi keperluan tersebut dengan kerjasama IPG kampus
yang lain.
Sebagai sebuah institusi yang melatih guru praperkhidmatan dan
guru dalam perkhidmatan, kami sentiasa cakna dengan
keperluan sistem pendidikan abad ke-21 yang memberikan
fokus kepada kemenjadian murid supaya selaras dengan
Falsafah Pendidikan Kebangsaan.
Untuk guru meningkatkan kualiti pengajaran dan pembelajaran,
pedagogi yang mantap amat diperlukan. Pedagogi Terbeza
ditampilkan sebagai suatu alternatif kepada guru dalam
merencanakan pengajaran yang lebih memberikan keadilan
kepada semua murid.
Empat modul yang dihasilkan, iaitu Pedagogi Terbeza untuk
Sekolah Orang Asli (SOA), Pedagogi Terbeza untuk Kelas
Peralihan, Pedagogi Terbeza untuk Sekolah Agama Bantuan
Kerajaan (SABK) dan Pedagogi Terbeza untuk Sekolah Kurang
Murid (SKM) diharapkan dapat menjadi rujukan guru dalam
mereka bentuk pengajaran yang lebih mantap dan menarik.
Penyudah kalimat, saya mengucapkan terima kasih dan ucapan
penghargaan kepada panel penulis modul ini kerana telah
menunjukkan usaha yang cemerlang demi menghasilkan
wacana ilmiah yang amat berharga kepada dunia pendidikan.
Sekian, terima kasih.

DR. HAJAH MARIDAH BINTI ALIAS

12

SEIKHLAS RASA Pengurus Program
Pemartabatan Pendidikan

Bahasa Melayu

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam
sejahtera.
Usaha memartabatkan pendidikan Bahasa Melayu terus
digembleng demi melihat bahasa ini mekar dan berkembang di
halaman sendiri, bumi tercinta, bumi Malaysia.
Satu daripada program yang terdapat dalam Inisiatif #108:
Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu ialah Program
Kecemerlangan Pedagogi Bahasa Melayu. Untuk memudahkan
guru menerima idea tentang Pedagogi Terbeza ini empat modul
telah dihasilkan iaitu, Pedagogi Terbeza untuk Sekolah Orang
Asli, Pedagogi Terbeza untuk Sekolah Kurang Murid, Pedagogi
Terbeza untuk Sekolah Agama Bantuan Kerajaan dan Pedagogi
Terbeza untuk Kelas Peralihan.
Oleh sebab Pedagogi Terbeza ialah suatu pedagogi yang
mudah lentur maka ia boleh diaplikasikan kepada semua jenis
sekolah dengan mengambil kira latar belakang, keupayaan
bahasa, cara belajar, kecerdasan murid yang pelbagai serta
aspek-aspek lain yang berbeza. Pedagogi ini perlu menjadi
rujukan utama guru dalam merancang pengajaran.
Modul Pedagogi Terbeza Sekolah Orang Asli umpamanya
memberikan tumpuan kepada aspek budaya Orang Asli yang
lebih cenderung kepada persekitaran alam semulajadi kerana
rapatnya hubungan mereka dengan alam. Manakala Modul
Pedagogi Terbeza Sekolah Agama Bantuan Kerajaan lebih
menumpukan kepada ilmu tentang pedagogi yang berkaitan
dengan PAK21 serta ilmu kandungan kepada guru supaya
pengajaran dan pembelajaran lebih mantap di samping
pelaksanaan aktiviti mengikut pola Pedagogi Terbeza.
Modul Pedagogi Terbeza Kelas Peralihan pula lebih terarah
kepada cara guru menangani masalah murid yang belum
menguasai kemahiran asas berbahasa. Modul keempat, iaitu
Pedagogi Terbeza Sekolah Kurang Murid (SKM) lebih
menumpukan kepada aktiviti kelas bercantum supaya semua
murid dapat belajar dengan baik biarpun mereka berbeza tahun
pembelajaran.
Diharapkan melalui Pedagogi Terbeza ini proses pengajaran
dan pembelajaran menjadi lebih menarik dan memberikan suatu
dimensi yang berlainan dalam dunia pendidikan di negara kita.
Sekian, terima kasih.

LOKMAN BIN ABD WAHID

13

KEMENTERIAN PENDIDIKAN
MALAYSIA

FALSAFAH PENDIDIKAN KEBANGSAAN

“Pendidikan di Malaysia adalah suatu usaha berterusan ke
arah memperkembangkan lagi potensi individu secara
menyeluruh dan bersepadu untuk mewujudkan insan yang
seimbang dan harmonis dari segi intelek, rohani, emosi dan
jasmani berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada
Tuhan. Usaha ini adalah bagi melahirkan rakyat Malaysia
yang berilmu pengetahuan, berketerampilan, berakhlak
mulia, bertanggungjawab dan berkeupayaan mencapai
kesejahteraan diri, serta memberi sumbangan terhadap
keharmonian dan kemakmuran keluarga, masyarakat dan
negara”.

BAB 1
PENGENALAN

BAB 1
Inisiatif #108 Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu

Kementerian Pendidikan Malaysia telah
melaksanakan 19 inisiatif utama dan 8 inisiatif
sokongan untuk melonjakkan keupayaan sistem
pendidikan negara demi mencapai hasrat
kemenjadian murid menjelang 2025. Inisiatif #108
Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu satu
daripada Inisiatif Utama untuk memberi impak kepada
penguasaan berbahasa Melayu semua murid.

19 Inisiatif Utama PPPM 2018
8 Inisiatif Sokongan PPPM 2018

16

BAB 1

Mesyuarat Profesional Kementerian Program Peningkatan Profesionalisme
Pendidikan Malaysia Bil.28/2016 telah Pedagogi Terbeza Guru Bahasa Melayu
memberikan mandat kepada Institut merupakan satu daripada 16 Program di
Pendidikan Guru Kampus Bahasa Melayu bawah Inisiatif #108: Pemartabatan
(IPGKBM) untuk menerajui pelaksanaan Pendidikan Bahasa Melayu yang diterajui
dan penyelarasan program Bahasa oleh IPGKBM dengan kerjasama daripada
Melayu dalam Hala Tuju Pendidikan IPG Kampus yang lain.
Bahasa Melayu 2016-2025.

Program-program yang dirancang dan
dilaksanakan dalam Inisiatif #108 bertujuan untuk:

meningkatkan pemerolehan mencapai 90 peratus murid
dan kompetensi bahasa mendapat kredit dalam
Melayu murid
Bahasa Melayu pada tahun
2025

Inisiatif-inisiatif PPPM dilaksanakan oleh Bahagian-bahagian dalam Kementerian

17

BAB 1
Inisiatif #108 Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu

Teraju bagi mencapai hasrat Kementerian Pendidikan dalam pemartabatan pendidikan
Bahasa Melayu ialah guru. Hal ini disebabkan guru berperanan untuk memberikan
pengalaman pembelajaran yang bermakna kepada murid secara berterusan.
Oleh itu, guru perlu menguasai pengetahuan pedagogi khususnya Pedagogi Terbeza.
Pedagogi Terbeza amat diperlukan mutakhir ini disebabkan wujudnya kesedaran bahawa
kepelbagaian sekolah dalam sistem pendidikan kini menuntut pendekatan pengajaran yang
juga berbeza.
Antara jenis sekolah yang wujud hasil kepelbagaian tersebut ialah:

Sekolah Orang Asli Sekolah Kurang Sekolah Agama Sekolah Berasrama
(SOA) Murid (SKM) Bantuan Kerajaan Penuh (SBP)

(SABK)

Sekolah Sekolah Rendah Sekolah Menengah
Berprestasi Tinggi Kebangsaan Kebangsaan
(SRK) (SMK)
(SBT)

18

BAB 1
Peranan IPGKBM dalam Memartabatkan Bahasa Melayu

Selaras dengan mandat yang diberi kepada IPGKBM melalui Mesyuarat Profesional
Kementerian Pendidikan Malaysia Bil. 28/2016 untuk menerajui pelaksanaan dan
penyelarasan program Bahasa Melayu dalam Hala Tuju Pendidikan Bahasa Melayu
2016-2025, IPGKBM memainkan peranan seperti yang dinyatakan di bawah:

Peranan IPGKBM dalam Memartabatkan
Bahasa Melayu

01 02
Menyediakan
Menjadi pusat Program Ijazah
kecemerlangan Sarjana Muda
pendidikan Perguruan
pedagogi 04
Bahasa Melayu Menyediakan 30.0

03 peratus latihan
Menyediakan praperkhidmatan
70.0 peratus
kepada latihan bermula
dalam Januari 2016
perkhidmatan

Sumber: Pelan Hala Tuju Pendidikan Bahasa Melayu 2016-2025 Kementerian Pendidikan Malaysia

19

BAB 1

Pelan Strategik IPGKBM

Pelan Stategik IPGKBM

Kecemerlangan Kecemerlangan
Kolaborasi Strategik Penyelidikan dan
di peringkat Inovasi Berimpak
Serantau dan Tinggi
Antarabangsa

Kemantapan Kemantapan
Pengetahuan Tadbir Urus dan
Subjek dan Kepimpinan
Pedagogi Berkesan

Kecemerlangan Keutuhan Nilai
Pembangunan Integriti dan
Profesionalisme Etika Kerja
Keguruan

20

BAB 1
Kursus Peningkatan Profesionalisme Pedagogi Terbeza

Satu daripada Inisiatif #108 yang dilaksanakan dalam KPI 3 Bilangan Aktiviti Utama 11 ialah
pelaksanaan Kursus Peningkatan Profesionalisme Pedagogi Terbeza oleh IPGKBM dengan
kerjasama IPG kampus yang lain.

Empat Modul Pedagogi Terbeza dihasilkan
iaitu:

21

BAB 1

Model Program Kecemerlangan Pedagogi
Bahasa Melayu (PKPBM)

Model Pengurusan PKPBM
Pembelajaran Profesional Berterusan Guru

•1 Perancangan Program Bahan Soal Selidik
Fasa 1 Kajian Kursus PPB Guru
Kursus Instrumen
•2 Keperluan PKPBM Keperluan Guru
Fasa 2 PPB Guru Kerangka
Standard BM
Ilmu
Kandungan (KSBM

Penyetaraan Veri kasi
Standard Modul
Kawalan Mutu
Pembangunan Program JKMPBP
Portal Pra &
Pasca Ujian
Pembelajaran LAM-PUS-08-03

Modul Kursus
Bersemuka

Pelaksanaan Kursus
Kursus
Jurulatih

Kursus
Peserta/Guru

Bimbingan dan Pemantauan Kursus

SIP+/ PPD/ Instrumen A -
SISC+ JPN SKPMg2 - Std 4

•3 Penilaian Program Instrumen B -
Fasa 3 Pengurus Pemantauan
Program/ Instrumen C -
•4 IPGKBM
Fasa 4 Penilaian

Impak dan Pelaporan Amalan
Kualiti Pedagogi
Guru

22

BAB 1

Fasa Pelaksanaan Modul

Pelaksanaan program PKPBM menggunakan Modul Pedagogi Terbeza SOA / SKM / SABK /
Kelas Peralihan melalui empat fasa strategik bagi memastikan impak selepas kursus dapat
dicapai:

Fasa 1 Fasa 1
Perancangan Program

Kajian Analisis Keperluan
Kursus (TNA)
Kajian Rintis
Pelbagai Instrumentasi

Fasa 3 Fasa 2 Fasa 2
Pembangunan Modul
Bimbingan, Pemantauan
dan Penilaian Kursus Rintis Modul

JPN / PPD Kursus TOT
Jurulatih Kebangsaan
SISC+ Jurulatih Utama

Pensyarah Pelaksanaan Kursus
Modul Bersemuka
Instrumen Fasa 3
Bimbingan/

Pemantauan/

Penilaian

Fasa 4 Fasa 4
Pelaporan, Impak dan Tindakan Susulan

Analisis Pencapaian BM UPSR / SPM
GPMP BM / Penguasaan Tahap Minima
Dialog Prestasi
Bantuan Kepakaran / Sokongan Profesional

Kesimpulannya, PKPBM menerbitkan Modul Pedagogi Terbeza SOA / SKM / SABK / Kelas
Peralihan bagi mencapai matlamat supaya guru menguasai pengetahuan dan kemahiran
menghadapi kepelbagaian sekolah dalam sistem pendidikan kini agar dapat meningkatkan
pemerolehan ilmu dan kompetensi bahasa Melayu murid menjelang tahun 2025.

23

Nota

24

BAB 2
PEDAGOGI TERBEZA

BAB 2

Pengertian Pedagogi

Pedagogi secara umum boleh ditafsirkan
sebagai sains dan seni yang membantu
guru mereka bentuk pengajaran untuk
memastikan ilmu yang disampaikan
kepada murid dapat diterima dan
dimanfaatkan dalam kehidupan mereka.

Pedagogi ialah bidang yang mengkaji Pedagogi sebagai amalan mempunyai tiga
tentang kaedah pengajaran, termasuk dimensi iaitu akta pengajaran (tugas,
matlamat pendidikan dan cara-cara aktiviti, interaksi, pentaksiran), bentuk
matlamat dapat dicapai. Bidang ini banyak pengajaran yang biasa berlaku (pelajaran),
bergantung kepada psikologi pendidikan, kerangka kontekstual dan dasar (ruang
yang merangkumi teori sains pembelajaran dan sumber, organisasi pelajar, masa,
dan falsafah pendidikan yang meneliti kurikulum, rutin, peraturan dan ritual) yang
tujuan dan nilai pendidikan dari perspektif menunjukkan perlakuan mengajar itu
falsafah. ditetapkan.

(Encyclopedia Britainica, 2018) (Alexander, R., 2008)

Pedagogi ialah disiplin ilmu yang berhubung
rapat dengan teori dan amalan pengajaran dan
bagaimana ia mempengaruhi pembelajaran
murid.

Pedagogy is the study of the methods and application of
educational theory to create learning contexts and
environments.

(Canole, G., University of Southampton)

26

BAB 2

Pedagogi sebagai
idea yang

merangkumi:

abc

1. 'membolehkan' abc
(pelajar, pembelajaran,
pengajaran dan kurikulum) 2. 'memformalkan' idea
(mengenai dasar dan
persekolahan)

3. 'mencari' idea
(mengenai budaya, diri, dan identiti)

Memahami Pedagogi amat penting agar guru dapat menjelaskan konsep pengajaran dan
melaksanakan langkah-langkah untuk mewujudkan persekitaran pembelajaran bermakna.

27

BAB 2

Pembelajaran Bermakna

Deep Learning

Deep learning engages students in the
mastery of academic content creation of new
knowledge and development of deep learning
competencies, all of which combine in the
formation of actions and responses that drive
their learning, their lives and the world
forward.

(NPDL Global Partnership)

Meyers (2014) menekankan bahawa pembelajaran bermakna akan berjaya dicapai sekiranya
proses pengajaran dan pembelajaran merangkumi tiga strategi pembelajaran iaitu:

1. penilaian awal dan kerap,
2. membenarkan murid mengalami sendiri aktiviti pembelajaran, dan
3. mengambil kira minat murid dengan menjelmakannya dalam Pengajaran Terbeza.

Pembelajaran bermakna merujuk kepada Pembelajaran bermakna mengikut New
konsep bahawa ilmu (sebagai contoh, Pedagogy for Deep Learning (NPDL)
fakta) yang dipelajari dapat difahami Global Partnership (2016) ialah
sepenuhnya oleh individu melalui pembelajaran yang membawa murid
penguasaan 6C: character; citizenship; menguasai kandungan akademik,
collaboration; communication; creativity; penciptaan ilmu pengetahuan baharu,
and critical thinking. serta pembinaan keterampilan
pembelajaran bermakna dan gabungan
(Fullan, 2014) semua itu membentuk respons dan
tindakan yang memacu pembelajaran
28 mereka, kehidupan mereka, dan dunia
seterusnya.

BAB 2

Pendekatan Pedagogi

Pendekatan Pedagogi

PBG PBM PBP

Pedagogi Berpusatkan Pedagogi Berpusatkan Pedagogi Berpusatkan
Guru (PBG) Murid (PBM) Pembelajaran (PBP)
(Learning-Centred
(Teacher-Centred (Learner-Centred Pedagogy)
Pedagogy) Pedagogy)

29

BAB 2

Pedagogi Berpusatkan Guru
(Teacher-Centred Pedagogy)

Guru memainkan peranan dalam proses
pengajaran dan pembelajaran.

• Guru memainkan • Murid hanya menerima • Dikenali sebagai
peranan utama ilmu daripada guru kaedah tradisional
dalam proses PdP. (pembelajaran sehala).
• Taksonomi hanya
• Guru cenderung • Bakat dan keupayaan pada aras rendah.
mengajar secara murid tidak diberi
kuliah. perhatian. • Proses merungkai
GURU dan merangkai DSKP
• Murid kurang kreatif dan tidak berlaku.
kritis. LAIN-LAIN
MURID

3280

BAB 2

Bilik Darjah Berpusatkan Guru

Kurikulum Tugasan & Amalan
• Bergantung kepada
buku teks Murid
• Berturutan
• Pilihan guru • Hafalan

• Lembaran Kerja > Kerja
Rumah > Kuiz
Perancangan
• Guru menentukan Penyelidikan Tugasan Murid
• Skop terhad • Disempurnakan secara
jadual dan hasil • Mengenal pasti
pembelajaran individu
• Bukan Kolaboratif pengetahuan pracerna • Format ditentukan

terlebih dahulu (seperti
esei dan pembentangan)

u sebagai Penggerak Murid

Kandungan Proses Produk/ sebagai Pelak
Hasil

sana Gur

Sumber Penggunaan Teknologi Pentaksiran
• Pilihan guru • Alatan untuk • Demonstrasi
• Pilihan terhad;
mengumpulkan hasil kemahiran kandungan
opsyen yang sama tugasan • Penilaian guru
untuk semua murid • Berprosedur
• Panduan belajar Persembahan
• Kuliah kepada murid
• Murid mendengar,
melihat, membaca
dan membuat catatan

Sumber: Burt, S. (2011). Visually Representing Student-Centered Classrooms

31

BAB 2

Pedagogi Berpusatkan Murid
(Learner-Centred Pedagogy)

Murid memainkan peranan dalam
pembelajaran

• Guru bukan sahaja memudahkan proses, tetapi • Murid memainkan
juga mencipta dan menyusun syarat untuk peranan aktif dalam
pembelajaran. proses pembelajaran.

• Guru hendaklah bertindak sebagai fasilitator yang • Murid menggunakan
memberi ruang kepada murid untuk berfikir, pengetahuan dan
bertindak dan menghasilkan sesuatu mengikut pengalaman sedia ada
keupayaan serta kreativiti mereka. untuk menghasilkan
sesuatu pengalaman
• Guru memberikan pilihan kepada murid untuk pembelajaran yang
belajar tentang sesuatu yang mereka ingin tahu. baharu.
MURID
• Guru menimbangkan pengetahuan sedia ada
murid.
GURU

32

BAB 2

Bilik Darjah Berpusatkan Murid

Pentaksiran Sumatif Perancangan
• Dilaksanakan oleh guru • Jadual lebih eksibel
• Kriteria pentaksiran
dan murid
• Menilai menggunakan secara kolaboratif

rubrik dan senarai semak Kurikulum
• Disediakan oleh
Tugasan Murid Guru seb Produk/Hasilagai Pembimbing
• e-portfolio MKuarndungan guru dan murid
• Kerap dicipta atu id menci • Merentas disiplin
Proses
secara kolaboratif pta sesu Sumber
Aplikasi • Pilihan murid
• Pembelajaran • Banyak pilihan

diaplikasi dalam (seperti teks, web,
konteks autentik rakan sebaya,
• Membuat hubung komuniti dan
kait dengan sebagainya)
matlamat Penyelidikan
pembelajaran • Murid mengemukakan
seterusnya soalan, melaksanakan
kajian, membina
Pentaksiran Formatif Pengurusan Diri rumusan dan
• Berterusan • Menyelesai masalah berkongsi dapatan
• Menyemak • Membuat keputusan Kolaboratif
• Ber kir secara • Bekerjasama dengan
perkembangan rakan, guru-guru,
ke arah matlamat kreatif komuniti dan pakar
dari luar
Penggunaan
Teknologi
• Menggunakan alatan

komunikasi dan
penyelidikan terbuka
• Membuat penerokaan

Sumber: Burt, S. (2011). Visually Representing Student-Centered Classrooms

33

BAB 2

Pedagogi Berpusatkan Pembelajaran
(Learning-Centred Pedagogy)

Pedagogi Berpusatkan Pembelajaran

• Menjadi berkesan • Murid belajar mengikut • Istilah baharu yang
apabila guru minat, kognitif, mengakui bahawa
mempertimbangkan kesediaan, gaya kedua-dua pedagogi
konteks setempat, pembelajaran dan berpusatkan murid
termasuk bilangan kecerdasan pelbagai. dan berpusatkan guru
murid dalam kelas, penting dalam proses
persekitaran zikal, • Murid belajar pembelajaran.
ketersediaan bahan menyesuaikan diri
pengajaran dan dengan keupayaan dan • Pembelajaran
pembelajaran, dan kemampuan mereka menjadi lebih
sebagainya. untuk belajar. menyeronokkan
MURID apabila guru dan
• Guru harus eksibel murid sama-sama
dan perlu terlibat dalam proses
menyesuaikan PdP.
pedagogi LAIN-LAIN
berdasarkan
persekitaran sekolah.
GURU

NOTA INFO
Perlu banyak sokongan, jika ini matlamat penting untuk
sistem pendidikan.
Guru hendaklah berkeyakinan bahawa murid-muridnya
mempunyai potensi untuk menyerlahkan kelebihan diri
mereka.
Sokongan dan dorongan guru mampu menggerakkan
naluri mahu berjaya dalam kalangan murid.

34

BAB 2

Pedagogi Berpusatkan Pembelajaran
(Learning-Centred Pedagogy)

Bilik Darjah Berpusatkan Pembelajaran

Ruang Pembelajaran Maya Guru dalam PdPc
• Memanfaatkan alatan digital (Pembelajaran dan
Pemudahcaraan)
untuk mencapai objektif
• Berorientasikan laman Perancangan
• Jadual lebih anjal
sesawang/cloud • Berpandukan teori dan model PdP
• Menentukan tahap aplikasi • Kriteria pentaksiran secara

teknologi dalam PdP kolaboratif dan berterusan

Penggunaan Ruang Per Kurikulum
Pembelajaran • Berpandukan DSKP
• Membina iklim bilik darjah RPM Kur • Disediakan oleh guru dan
• Mengurus ruang
murid
pembelajaran dalam dan • Merentas disiplin
luar bilik darjah • Lesson Study
• Menyusun atur perabot
• Pencahayaan, peraturan
dan prosedur Sumber
BD Sum • Pilihan murid

Persekitaran Kandungan • Banyak pilihan (seperti
teks, gra k, audio, video
Integrasi Alatan Teknologi dan animasi)
• Mengaplikasikan alatan • Sokongan rakan sebaya,
digital dan media AT Peny komuniti dan sebagainya)
komunikasi
• Menyelidik secara terbuka • Berasaskan laman
• Membuat penerokaan sesawang autentik
Produk Proses

• Menganalisis data FS Kol KBAT/Penyelidikan
• Murid mengemukakan soalan,
melaksanakan kajian,
Pentaksiran Formatif dan Sumatif TM membina rumusan dan kongsi
• Berterusan Apl dapatan
• Menyemak perkembangan
ke arah matlamat
• Membuat pengubahsuaian PD Kolaboratif
• Dilaksanakan oleh guru, murid • Bekerjasama dengan rakan

dan ibu bapa serta komuniti pembelajaran, guru-guru,
• Menilai menggunakan rubrik dan komuniti dan pakar setempat
dan luar negara
senarai semak
• Berasaskan bukti
Aplikasi
Tugasan Murid Pengurusan Diri • Pembelajaran diaplikasi
• e-portfolio/prototaip/bahan • Menyelesaikan
dalam konteks autentik
maujud masalah • Menyelesaikan masalah
• Kerap dicipta secara • Membuat keputusan
• Ber kir secara kreatif yang dihadapi
kolaboratif berasaskan • Mereka cipta produk • Membuat hubung kait
laman sesawang
• Pelantar Penerbitan/LMS dengan matlamat
• Show case/Pameran/ pembelajaran seterusnya
Karnival Akademik
• Pembentangan

35

Pedagogi Terbeza BAB 2

2019 menjadi titik tolak kepada
suatu perubahan yang mesti
digerakkan oleh pemimpin
sekolah agar pengasingan
kelas tidak lagi dilaksanakan
demi memberikan keadilan
kepada semua murid dalam
memperoleh ilmu.

Semua warga pendidikan Pedagogi Terbeza tampil
hendaklah tangkas dan sebagai suatu pilihan yang
bingkas untuk bertindak dapat dilaksanakan dalam
balas terhadap penyataan pengajaran dan
bahawa tiada lagi pembelajaran dengan
pengasingan kelas mulai mengambil kira kepelbagaian
2019. murid di dalam sesuatu kelas
36 atau bilik darjah.

BAB 2

Konsep Pedagogi Terbeza

Pedagogi Terbeza merujuk kepada usaha
mempelbagaikan metodologi berdasarkan
kerangka pedagogi yang mudah lentur
untuk membolehkan murid belajar
berdasarkan potensi dan persekitaran
mereka.

(Abd Khahar Saprani, Hapsah Majid,
Zanariah Ibrahim dan Lokman Abd Wahid, 2018)

Pedagogi Terbeza juga boleh ditakrifkan
sebagai suatu bidang ilmu yang
menitikberatkan proses pengajaran yang
dapat memenuhi keperluan belajar murid
dalam satu bilik darjah yang mempunyai
pro l pembelajaran yang berbeza-beza.

(Abd Khahar Saprani, Hapsah Majid,
Zanariah Ibrahim dan Lokman Abd Wahid, 2018)

Pedagogi ini juga dapat meningkatkan
pembelajaran murid dengan membentuk
mereka sebagai pelaku utama dalam
pembangunan intelektual mereka.

(Grenier & Moldoveanu, 2011)

37

BAB 2

Konsep Pedagogi Terbeza

Pedagogi Terbeza (PT) dalam pembangunan
profesionalisme guru Bahasa Melayu adalah untuk
menyediakan peluang kepada murid ke arah
pembelajaran bermakna melalui mata pelajaran
Bahasa Melayu.

(Abd Khahar Saprani, Hapsah Majid,
Zanariah Ibrahim dan Lokman Abd Wahid, 2018)

PT terjelma melalui usaha mempelbagaikan Menurut Przesmycki, H. Pedagogi Terbeza
metodologi didaktik dari perspektif mempunyai kerangka pembelajaran yang
perbezaan individu dalam kalangan murid. eksplisit dan eksibel serta cukup pelbagai,
oleh itu murid boleh belajar mengikut
(Elena, D., 2012) potensi masing-masing.

(Elena, D., 2012)

Keupayaan guru menghasilkan reka bentuk Ringkasnya PT ialah bidang yang
pengajaran yang dapat memenuhi kriteria berusaha untuk memenuhi keperluan
pembelajaran murid akan mewujudkan pembelajaran murid kerana wujudnya
persekitaran pembelajaran yang bermakna kepelbagaian individu dalam sesuatu bilik
dalam proses pemerolehan pengetahuan darjah dengan latar belakang budaya
dan kemahiran serta pembentukan sekolah yang juga pelbagai jenis.
karakter.

38

BAB 2

Konsep Pedagogi Terbeza

Fokus Pedagogi Terbeza

ELEMEN SOA SKM PENCAPAIAN PERALIHAN SABK
Budaya MINIMUM
Pengajaran
Kemahiran Kerja Teknik Ilmu dan Teknik dan
(Isi Kandungan) Berpasangan kemahiran ilmu bahasa

Proses bahasa
Pembelajaran

Produk Penggunaan ruang Integrasi alatan Ruang
Pembelajaran pembelajaran teknologi pembelajaran maya
Persekitaran
Pembelajaran

Fokus Modul

Bahan budaya. Cara guru dapat menarik minat murid ke sekolah.

SOA

Kerja berpasangan. Teknik dan aktiviti terbaik kelas bercantum.

SKM

PENCAPAIAN Formula dan struktur isi kandungan.
MINIMUM Kemahiran asas berbahasa bagi murid. Menerapkan kemahiran
guru menggunakan cara mudah untuk menerapkan ilmu bahasa
PERALIHAN kepada murid.
SABK Strategi guru ke arah peningkatan pemerolehan dan penguasaan
bahasa murid.

39

BAB 2
Faktor-faktor Pelaksanaan Pedagogi Terbeza

Pedagogi Terbeza harus difahami dan dilaksanakan oleh
guru dalam sistem persekolahan di Malaysia kerana faktor
berikut:

a. Wujudnya kepelbagaian jenis dan kategori
sekolah.

b. Budaya dan persekitaran
pembelajaran murid yang berbeza
antara satu sekolah dengan sekolah
lain.
c. Kesediaan dan motivasi belajar murid yang
tidak sama.

d. Perbezaan keupayaan kognitif, afektif
dan psikomotor murid.
e. Bakat dan kecenderungan murid yang berbeza.

f. Pro l dan gaya pembelajaran berbeza
antara murid.
g. Murid mempunyai kecerdasan pelbagai.

40

BAB 2

Kerangka Pedagogi Terbeza

Kerangka Pedagogi Terbeza

KepelbaangaKiaunmBp uililka nD arja h Keupayaan Kepi
dungan Pentaksira mpinan
n
SarannaguSnekkaolnahKomun iKtieterampilKaenleGnutruur
KanMinat Kemenjadian

itaranKognitifBerterusan
Proses
Persekitaran

Kesediaan

Gaya Ke Murid
Pembelajaran

s

Produ Jenis esu
Sekolah Kecerdasan
Pelbagai
k a

Persek i

Keadilan Pembelajaran Pembelajaran Prasarana
DSKP ugasan an T

Memba

41

BAB 2

Pengajaran Terbeza

Pengajaran Terbeza (juga dikenali sebagai
pembelajaran terbeza atau, dalam pendidikan sebagai
pembezaan) ialah kerangka atau falsafah untuk
pengajaran yang berkesan untuk menyediakan murid
yang berbeza dengan cara belajar yang berbeza
(biasanya dalam kelas yang sama) dari segi:
memperoleh kandungan; memproses, membina, atau
menjana idea; dan membangunkan bahan pengajaran
dan langkah-langkah penilaian supaya semua murid
dalam bilik darjah dapat belajar dengan berkesan,
tanpa mengira perbezaan kemampuan.

(Carol Ann Tomlinson, 2006)

Pengajaran Terbeza, menurut Carol Ann Tomlinson (2006), ialah proses “memastikan
apa yang murid belajar, bagaimana murid belajar, dan bagaimana murid menunjukkan
apa yang dipelajari selaras dengan tahap kesediaan murid, minat, dan cara pembelajaran
yang terbaik”.

Meyers (2014), menekankan bahawa pembelajaran
bermakna akan berjaya dicapai sekiranya proses
pengajaran dan pembelajaran merangkumi tiga
strategi pembelajaran iaitu:
i. penilaian awal dan kerap;
ii. membenarkan murid mengalami sendiri aktiviti

pembelajaran, dan
iii. mengambil kira minat murid dengan

menjelmakannya dalam Pengajaran Terbeza.
42

BAB 2

Faktor Pengajaran Terbeza

Mereka bentuk pengajaran
mengikut keperluan murid

Mempunyai Kecerdasan Mempunyai
latar belakang yang pelbagai perbezaan
keperluan
pendidikan
yang berbeza Mempunyai Mempunyai
Membantu murid perbezaan perbezaan minat
belajar lebih cekap keupayaan
dan kefahaman berbahasa dan tempoh
yang mendalam memberi
perhatian
Mempunyai
perbezaan latar Perbezaan gaya
pembelajaran
belakang
budaya

43

BAB 2

Tujuan Pengajaran Terbeza

Pengajaran Terbeza bertujuan untuk:

meningkatkan meningkatkan
minat murid untuk pelibatan murid

belajar

meningkatkan meningkatkan
hasil pembelajaran kesedaran dan
potensi murid

peluang belajar yang
sama antara murid

44

BAB 2

Elemen Pengajaran Terbeza

Guru boleh melaksanakan Pengajaran Terbeza
berdasarkan satu atau lebih daripada elemen berikut:

Persekitaran Proses
• Membina iklim bilik darjah • Merujuk kepada cara murid memahami
• Meliputi pengurusan bilik darjah;
maklumat, idea dan kemahiran yang
peraturan kelas, keceriaan warna, akan dikuasai
susunan perabot, pencahayaan, • Mere ek gaya pembelajaran dan
prosedur dan proses yang memberi keutamaan pembelajaran murid
kesan kepada suasana bilik darjah • Mempelbagaikan proses pembelajaran
• Ruang belajar meliputi luar dan dalam bergantung kepada cara murid belajar
bilik darjah termasuk pembelajaran • Mencakupi aktiviti-aktiviti yang
maya dilaksanakan untuk mencapai objektif
pembelajaran

Persekitaran Proses

Kandungan Produk

Kandungan Produk
• Meliputi topik dalam Sukatan Pelajaran, • Mestilah bermakna kepada murid
• Mere ek kefahaman murid
atau DSKP • Membezakan dengan cara menyediakan
• Meliputi ilmu yang terkandung dalam
cabaran, kepelbagaian dan pilihan
bahan PdP • Hasil daripada PdP yang dilalui oleh
• Membezakan dengan praujian tentang
murid
kefahaman dan kemahiran murid disusuli • Murid mempersembahkan atau
dengan memadankan murid dengan
aktiviti menghasilkan sesuatu dalam PdP
• Menyediakan pilihan kepada murid untuk
mendalami pembelajaran
• Menyediakan sumber tambahan
bersesuian dengan tahap kefahaman
murid

45

BAB 2

Reka Bentuk Pengajaran Terbeza

Reka Bentuk Pengajaran Terbeza

FA1SA FA2SA FA3SA
Analisis Merancang Mereka
Pengajaran Bentuk
Pembelajaran

Penilaian Pemantauan Melaksanakan
FA6SA dan Pengajaran
FA4SA
Pentaksiran
FA5SA

Huraian

• mengutip data budaya persekitaran • langkah pengajaran dipatuhi
FASA kediaman dan bilik darjah murid FASA dalam keadaan mudah lentur
• mengenali murid mengikut kesesuaian dan keadaan
1 4

• gaya pembelajaran, kesediaan, semasa di bilik darjah.
motivasi, minat dan kecerdasan • mengurus disiplin, mudah lentur
dan keutamaan pengajaran.
• mengenal pasti aspek-aspek yang
dipertimbangkan dalam • memantau secara berterusan
FA2SA pembentukan kumpulan, langkah pelibatan dan perkembangan
FA5SA pembelajaran murid
dan aktiviti pengajaran
• menyediakan: instrumentasi, jenis • Assessment for Learning (AFL) -
kumpulan, pendekatan & aktiviti Pentaksiran untuk pembelajaran
pembelajaran dan pentaksiran • Assessment as Learning (AAL) -
Pentaksiran sebagai pembelajaran
• menetapkan kandungan, proses, • Assessment of Learning (AOL) -
FA3SA produk atau persekitaran Pentaksiran pembelajaran
berdasarkan pola Pengajaran
Terbeza • mengutip, menganalisis data dan
• mendokumentasikan Rancangan FA6SA penilaian pengajaran untuk
Pengajaran Harian (RPH) menambah baik pengajaran pada
kitaran seterusnya

46

BAB 2

Pola Pengajaran Terbeza

Pola Pengajaran Terbeza

Elemen

Kandungan Proses Produk Persekitaran Pola
Sama
Sama Sama Beza P1
(SP/DSKP/ Beza Sama P2
KSKP) Beza P3
Pola Pengajaran Terbeza Beza Sama Sama P4
Beza Beza Beza P5
(SP/DSKP/ Sama P6
Sama Sama Beza P7
KSKP) Beza Sama P8
Beza P9
Beza Sama Sama P10
Beza Beza P11
Sama P12
Beza P13
Sama P14
Beza P15

POLA PENGAJARAN TERBEZA

47

BAB 2

Pola Pengajaran Terbeza

Contoh Pelaksanaan Pengajaran Terbeza
Pola 6

Kandungan Proses Produk Persekitaran

Sama Beza Beza Sama

SK-2.3 1. Menggambarkan 1. Prosa Aktiviti bilik
SP- 2.3.5 2. Mempersoalkan 2. Ayat tanya, ayat penyata darjah
(Tahun 6) 3. Membandingbezakan 3. Peta buih berganda
4. Mencipta 4. Puisi

Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP):

1. Standard Kandungan: 2. Standard Pembelajaran:
2.5 - Membaca, memahami dan 2.5.3 - Membaca, memahami dan

menaakul untuk memindahkan menaakul bahan untuk
maklumat yang terdapat dalam memindahkan maklumat kepada
pelbagai bahan dengan betul. bentuk gra k, puisi atau prosa

48