Modul bijak moral JPN

o Hubungan antara negara akan lebih erat
o Kehidupan rakyat menjadi lebih aman dan harmoni
o Dapat menguasai pelbagai kemahiran. Contohnya kemahiran ICT,

automobil
• Cara eratkan hubungan baik :

o Penguasaan bahasa negara lain
o Pengamalan budaa yang dipelajari dari negara luar
o Penggunaan ilmu dan teknologi yang sama
o Aktiviti pertukaran pelajar dan juga kebudayaan
o Kunjungan ke negara-negara luar

7.3 Saling menghormati antara negara
• Politik

o dari segi sejarah Melaka menjadi sebuah pusat perdagangan yang terkemuka
di rantau ini hasil daripada hubungannya dengan China dan India. Di
samping hidup aman makmur rakyat Melaka dapat mempelajari bahasa
pedagang dan budaya pelbagai bangsa melalui yang tiba di Melaka

o Hubungan dengan negara luar ini diteruskan oleh pemimpin-pemimpin kita
(setelah merdeka hingga kini) Hubungan dijalin dengan semua negara tanpa
mengira ideologi

o Negara kita telah menjalin hubungan diplomatik dengan Rusia, Jerman dan
Poland. Hasilnya kita dapat hidup aman dan harmoni. Kita juga dapat
bertukar-tukar idea bagi memajukan negara dalam pelbagai bidang dan saling
membantu demi keselamatan bersama

• Ekonomi
o Hubungan ekonomi dengan Bahrain membantu perkembangan ekonomi
negara. Bahrain telah memberi persetujuan kepada Malaysia membuka pusat
perdagangan dan pengedaran bagi pasaran barangan seperti kereta nasional,
barangan elektronik, tekstil dan perabot di Kuwait, Qatar, Lebanon, Utara
Iran, dan Timur Arab Saudi

• Pendidikan
o Berkat hubungan yang baik dengan Jepun, pelajar Malaysia diterima belajar
di negara tersebut dan berpeluang menimba pelbagai ilmu sains dan teknologi
di negara maju itu. Di samping itu mereka juga berpeluang mempelajari
bahasa dan budaya Jepun
o Program pertukaran pelajar pula banyak membawa keuntungan kepada
kedua-dua pihak. Contohnya pada tahun 2002, 3 orang pelajar SMK Bukit
Kuda, Klang Selangor telah dipilih menyertai program pertukaran pelajar
tajaan Miyasaki High School, di Pulau Kyusu Jepun

• Sosial
o Penghantaran Pasukan Perubatan Angkatan Tentera Malaysia (Malmedtim II)
ke Pakistan telah membantu menyelamatkan beribu-ribu pelarian di Kem
Roghani. Bantuan dihantar kerana kedua-dua negara mempunyai hubungan
yang baik selain atas dasar kemanusiaan

51

o Berjuta-juta pelancong melawat negara kita kerana hubungan baik kita
dengan banyak negara. Rakyat kita juga bebas melancong ke destinasi yang
mereka sukai

o Negara kita juga sering bertukar-tukar rombongan kebudayaan dengan
negara-negara barat dan Timur. Ini semua hasil hubungan baik dengan
dengan negara-negara lain

• Cara menjalin hubungan baik
o Wujudkan kerjasama dalam pelbagai bidang antara negara
o Menempatkan pegawai diplomat
o Lawatan secara rasmi dan tidak rasmi oleh pemimpin negara ke negara lain
o Mengadakan pertukaran persembahan kebudayaan
o Mengadakan pertukaran pelajar

• Kepentingan menjalin hubungan baik
o Dapat meningkatkan hasil ekspot negara
o Memajukan industri pelancongan
o Dapat hidup secara aman
o Mudah mendapat bantuan sekiranya ditimpa sesuatu musibah

• Sikap yang perlu dalam usaha menjalin hubungan baik
o Amalkan sikap saling menghormati dan berhemah tinggi dengan pemimpin
negara lain
o Mematuhi undang-undang antarabangsa
o Menghormati dasar luar yang diamalkan oleh negara lain
o Bekerjasama dalam melakukan sesuatu program yang melibatkan negara luar
o Tidak memandang rendah kebolehan pemimpin negara luar

• Cara anda dapat melibatkan diri dalam usaha menjalin hubungan baik dengan negara
luar :
o Mewakili negara dalam program pendidikan seperti pertandingan debat / kuiz
antara pelajar di peringkat antarabangsa
o Melibatkan diri dalam aktiviti mencabar peringkat antarabangsa seperti
mendaki gunung
o Melibatkan diri dalam program pertukaran pelajar antara negara

• ZOPFAN (Zon Aman, Bebas dan Berkecuali / Zon Of Peace Freedom and
Neutrality)
o Negara anggota mesti saling menghormati antara satu sama lain supaya wujud
situasi saling menghargai dan memuliakan hubungan sesama sendiri
o Pemimpin negara anggota ASEAN perlu memahami pendirian setiap negara
anggota berhubung sesuatu isu supaya tidak timbul sebarang percanggahan
dan pertelingkahan
o Sebarang pertelingkahan perlu diselesaikan secara diplomasi dan semangat
setiakawan
o Sebarang pernyataan mesti mengambil kira sensitiviti pemimpin dan rakyat
negara anggota
o Kuasa-kuasa besar dan negara-negara maju yang ada kepentingan di rantau ini
juga perlu memahami dan menghormati pendirian negara-negara ASEAN
yang tidak mahu terlibat dengan sebarang tindakan ketenteraan serta
penggunaan senjata nuklear di rantau ASEAN

52

INFO TAMBAHAN

Bil. Isu / Situasi Agensi Akta / Dasar Lain-lain
1 Rasuah /
Suruhanjaya Pencegahan - Akta Pencegahan - Program 3R/ 5R
penyelewengan (Reduce, Reuse,
Rasuah Malaysia (SPRM) Rasuah Recycle, Repair,
2 Alam sekitar Rethink)
- Akta Rahsia Rasmi
3 Wanita - Kempen "Cintai
4 Pekerja - Borang Aku Janji Alam Sekitar"

5 Kanak-kanak - Kempen - Program Hijaukan
Bumi
Kepimpinan
- Kempen Cintai
Melalui Teladan Sungai

- Kempen ‘Bersih, - Kempen Sifar
Sampah
Cekap dan
Hari Wanita
Amanah’ Sedunia

- Jabatan Alam Sekitar - Akta Kualiti Alam Hak pekerja
• Pembayaran
(JAS) Sekeliling / Alam
gaji
- PERHILITAN Sekitar • Tempoh jam

- Jabatan Perhutanan - Akta Perhutanan kerja
• Cuti rehat
- World Wide Fund for Negara
tahunan
Nature Malaysia - Penilaian Kesan • Cuti bersalin
• Cuti sakit
(WWF) Alam Sekitar - Hari Kanak-kanak

- Greenpeace (PKAS / EIA) Sedunia
- Hak kanak-kanak
- Sahabat Alam Malaysia - Dasar Hutan
• Mendapat
- Rangkaian Dunia Kebangsaan keperluan asas

Ketiga • Mendapat
pendidikan
Jabatan Hal Ehwal Dasar Wanita Negara
Wanita (JHEWA / • Mendapat kasih
HAWA) - Akta Kerja sayang
- Akta Perusahaan
- Kesatuan Sekerja - Akta Perhubungan • Mendapat
- Kementerian Sumber perlindungan
Industri
Manusia (KSM) • Mempunyai
- Pertubuhan Buruh nama

Antarabangsa
- Mahkamah Perusahaan

- Akta Perlindungan
Kanak-kanak

- Deklarasi Hak
Asasi Kanak-kanak

53

6 Pengguna - Tribunal Tuntutan - Dasar Pengguna Hak pengguna
Pengguna Negara
• Hak untuk
- Pertubuhan Pengguna - Akta Perlindungan mendapatkan
keperluan asas
Antarabangsa Pengguna
• Hak untuk
- Gabungan Persatuan - Akta berkaitan membuat
Pengguna Malaysia dengan urusniaga pilihan

(FOMCA) o Akta Kawalan • Hak untuk
Harga mendapat ganti
- Persatuan Pengguna rugi
Pulau Pinang (CAP) o Akta Sewa Beli
o Akta Hakcipta • Hak untuk
o Akta Kawalan mendapat
barangan dan
Bekalan perkhidmatan
o Akta Timbang yang selamat

dan Sukat • Hak untuk
menyuarakan
o Akta Jualan pendapat
Langsung

o Akta Perihal
Dagangan

7 Agensi Jabatan Kebajikan

kerajaan yang Masyarakat (JKM)

membantu

golongan

warga tua,

kanak-kanak

istmewa dan

anak yatim

piatu

8 Dadah PEMADAM Akta Dadah
Berbahaya
9 Perpaduan
rakyat - Dasar
Pembangunan
10 Penyeludupan Nasional

11 Pencerobohan - Dasar Kebudayaan
sempadan laut Kebangsaan

12 Jenayah - Dasar Pendidikan
komputer Kebangsaan

- Dasar Bahasa
Kebangsaan

- Dasar Ekonomi
Baru

Akta Pencegahan
Penyeludupan

Undang-undang Laut
Antarabangsa

- Undang-undang
Siber

- Akta Tandatangan
Digital

- Akta Jenayah
Komputer

54

13 Kebebasan - Akta Komunikasi
dan Multimedia
berucap dalam
- Akta Keselamatan
media massa Dalam Negeri (ISA)

- Akta Hasutan

14 Kegiatan - PENGASIH

khidmat sosial - BAKTI

/ sukarelawan - Kelab Rotary

- Yayasan Salam

- Kelab Lion

- MAKNA

- RELA

- Semua unit berunifom

15 Pertubuhan - KOMANWEL

antarabangsa - Pertubuhan Negara-

negara Islam (OIC)

- Pertubuhan Bangsa-

bangsa Bersatu (PBB)

- Pergerakan Negara-

negara Berkecuali

(NAM)

- ASEAN

16 Agensi yang - Muzium Negara Contoh pakaian Contoh permainan
tradisional tradisional
berperanan - Arkib Negara - baju kurung - Congkak
- kebaya - sepak raga
mengekalkan - Kelab Kebudayaan - cheongsam - gasing
- sari - bilah
tradisi / budaya - Kementerian - samfu - wau
- baju Melayu / - teng-teng
Penerangan - galah panjang
Selangor - batu seremban
Komunikasi dan - boludu
- ngepan - Kempen
Kebudayaan - dhoti Masyarakat
Penyayang
- Kementerian Akta Keganasan
- Kempen
Pelancongan Rumahtangga Rumahku
Syurga
17 Hubungan
keluarga - anugerah
"Bapa Mithali"
dan "Ibu
Mithali"

55

CELIK MORAL
BAHAGIAN A

NILAI
1 Nyatakan dua nilai yang diamalkan oleh murid tersebut.

(2m)
(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

2 Nyatakan dua nilai yang sepatutnya diamalkan oleh
murid yang terlibat dalam gejala gengsterisme. (2m)
(i) ………………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

3 Nyatakan dua nilai yang ditunjukkan oleh ibu tersebut.
(2m)
(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

4 Selain nilai bidang kekeluargaan, jelaskan dua nilai yang
diamalkan oleh ahli keluarga tersebut. (2m)
(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

5 Selain nilai rasional dan nilai bertanggungjawab, jelaskan
dua nilai yang patut diamalkan oleh pelancong tersebut.
(2m)
(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

56

6 Jason telah mengamalkan nilai peka terhadap isu-isu
alam sekitar. Senaraikan dua nilai lain yang diamalkan
oleh Jason. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

7 Nyatakan dua nilai yang dapat diamalkan menerusi
amalan tersebut. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

8 Selain nilai rasional, jelaskan dua nilai yang sepatutnya
anda tunjukkan dalam sambutan kemerdekaan. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

9 Nyatakan dua nilai yang ingin dipupuk menerusi
Gagasan 1Malaysia. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

10 Su Yee ialah seorang Nyatakan dua nilai yang diamalkan oleh Su Yee. (2m)

aktivis pertubuhan

sukarela. Beliau selalu (i) ……………………………………………………

melakukan kerja amal (ii) ……………………………………………………
seperti mengunjungi

rumah atau mencari

penaja anak yatim.

Sebagai penganut

agama Buddha, Su yee

cuba melakukan

kebaikan dalam

kehidupannya.

57

11 Nyatakan dua nilai yang ingin dipupuk dari slogan

“BERHATI-HATI tersebut. (2m)

MELINTAS JALAN” (i) ……………………………………………………

“ GUNAKAN

JEJANTAS UNTUK (ii) ……………………………………………………
MELINTAS”

12 Nyatakan dua nilai yang ditunjukkan oleh gambar
tersebut. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

13 Selain nilai rasional dan nilai bertanggungjawab, apakah
nilai yang ingin dipupuk dari aktiviti yang dilakukan ?
(2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

14 Nyatakan dua nilai yang patut diamalkan oleh rakyat
Malaysia untuk memutuskan rantaian COVID-19. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

15 Nyatakan dua nilai yang harus diamalkan oleh rakyat
Malaysia berkaitan dengan penyebaran berita palsu. (2m)

(i) ……………………………………………………
(ii) ……………………………………………………

58

BAHAGIAN B
NILAI + JAWAPAN
1

Berdasarkan gambar di atas, terangkan satu nilai yang diamalkan oleh ahli keluarga
tersebut selain nilai rasional dan nilai bertanggungjawab. (2m)
……………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………
………………..………………………………………………………………………
2

Terangkan nilai yang telah diamalkan oleh pelajar tersebut. (2m)
……………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………
………………..………………………………………………………………………

59

3

Amy telah mengamalkan nilai kemapanan alam sekitar. Terangkan nilai lain yang
diamalkan oleh Amy. (3m)
……………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………
………………..………………………………………………………………………
…………………………………...…………………...………………………………
4

Ali mengalami kecacatan anggota badan. Selain nilai rasional, terangkan dua nilai
murni yang boleh dicontohi daripada Ali sehingga mencapai kejayaan dalam
bidang pelajaran. (4m)
(i) ..........................................................................................................................

..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

60

5

Terangkan nilai yang perlu diamalkan oleh orang ramai untuk mengatasi kes
seperti dalam gambar. (4m)
(i) ..........................................................................................................................

..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
6
Anda merupakan ketua rombongan dalam acara lawatan. Ketika dalam
perjalanan, anda membenarkan beberapa orang peserta rombongan yang
beragama Islam menunaikan solat kerana telah masuk waktu solat.
Je.laskan sebab tindakan anda berdasarkan nilai murni. (4m)
(i) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
(ii) ..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

61

7

Terangkan nilai yang perlu diamalkan oleh remaja supaya tidak terlibat dalam
gejala lumba haram. (3m)
……………………………………………………………………………………..…
…………………………………………………….…………………………………
………………..………………………………………………………………………
…………………………………...…………………...………………………………
8

Selain nilai rasional dan nilai bertanggungjawab, terangkan nilai yang patut
diamalkan oleh anggota negara ASEAN. (3m)
……………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………
………………..………………………………………………………………………
…………………………………...…………………...………………………………

62

9 Apakah kesan sekiranya seseorang tidak mempunyai matlamat hidup? Beri komen
anda berdasarkan nilai murni yang anda pelajari. (3m)

……………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………
………………..………………………………………………………………………
…………………………………...…………………...………………………………

10
JOHOR BHARU, Johor: kerjasama dua hala antara Malaysia dan Singapura
akan diteruskan untuk kepentingan dan manfaat rakyat kedua-dua negara
termasuk cadangan untuk memanjangkan waktu operasi di Kompleks
Kastam, Imigresen dan Kuarantin ( CIQ ) bagi melancarkan keadaan trafik
dan urusan keluar masuk di sempadan.

Huraikan kebaikan yang dapat diperolehi daripada kerjasama ini berdasarkan nilai
murni. (3m)
……………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………
………………..………………………………………………………………………
…………………………………...…………………...………………………………

BAHAGIAN C
RESPON + ALASAN

Apakah perasaan anda jika anda merupakan antara seorang penerima anugerah?

Beri dua alasan. (3m)

…………………………..…………………………………..………………………
………………………………………………..……..………………………………
…………………………………………………………………….….…………..…
……………………………………………………………………………………

63

2

Sebagai rakyat Malaysia, apakah reaksi anda terhadap kejayaan atlet Malaysia
dalam sukan antarabangsa? Beri alasan. (3m)
…………………………..…………………………………..………………………
………………………………………………..……..………………………………
…………………………………………………………………….….…………..…
………………………………………………………………………………………

3

Nyatakan perasaan anda sekiranya kejadian gempa bumi melanda negara kita.
Terangkan cara untuk membantu mangsa gempa bumi. (3m)
…………………………..…………………………………..………………………
………………………………………………..……..………………………………
…………………………………………………………………….….…………..…
………………………………………………………………………………………

64

4

Sekiranya keluarga anda turut terlibat dalam kemalangan tersebut, apakah perasaan
anda? Terangkan tindakan anda sekiranya anda ternampak kejadian tersebut. (3m)
…………………………..…………………………………..………………………
………………………………………………..……..………………………………
…………………………………………………………………….….…………..…
………………………………………………………………………………………
5

Setujukah anda dengan pelaksanaan aktiviti tersebut? Jelaskan kebaikan aktiviti
tersebut. (4m)
…………………………..…………………………………..………………………
………………………………………………..……..………………………………
…………………………………………………………………….….…………..…
………………………………………………………………………………………
………………………………………………..……………………………..………

65

BAHAGIAN D
PENDIRIAN + NILAI + JAWAPAN
1

Bolehkah tragedi banjir kilat dielakkan daripada terus berulang? Beri hujah anda
secara terperinci berdasarkan nilai murni yang dipelajari. (4m)
…………………………..…………………………………..…………………………
……………………………………………..……..……………………………………
……………………………………………………………….….…………..…………
…………………………………………………………………………………………
……………………………………..……………………………..……………………
………………………………………………………………………………………
2 2 Thomas membersihkan taman permainan di kawasan perumahannya. Selepas itu,
Thomas membakar daun kering yang telah dikumpul. Patutkah Thomas membakar
daun kering tersebut. Terangkan alasan anda berdasarkan nilai murni yang
dipelajari. (3m)
…………………………..…………………………………..…………………………
……………………………………………..……..……………………………………
……………………………………………………………….….…………..…………
…………………………………………………………………………………………

66

3

Setujukah anda dengan tindakan sekumpulan pekerja tersebut menuntut gaji seperti
yang ditunjukkan dalam gambar? Berikan alasan berdasarkan nilai. (3m)
…………………………..…………………………………..…………………………
……………………………………………..……..……………………………………
……………………………………………………………….….…………..…………
…………………………………………………………………………………………
4 Ramai ibu bapa tidak menghantar anak ke sekolah disebabkan pandemik COVID-
19. Wajarkah tindakan ibu bapa? Berikan alasan anda berdasarkan nilai murni. (4m)
…………………………..…………………………………..…………………………
……………………………………………..……..……………………………………
……………………………………………………………….….…………..…………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

67

BAHAGIAN E
TINDAKAN
1

Kes-kes demam denggi semakin meningkat dan membimbangkan sehingga meragut
banyak nyawa. Apakah usaha yang boleh diambil oleh kerajaan tentang isu tersebut?
(3m)
…………………………..…………………………………..…………………………
……………..………………………………..……..…………………………………
………………………………..………………………………….….…………..……
…………………………………………………..……………………………………

2

Anda sedang menunggu bas sekolah untuk pulang ke rumah. Tiba-tiba anda
ternampak kejadian seperti dalam gambar di atas. Jelaskan tindakan anda. (3m)
…………………………..…………………………………..…………………..……
………………………………………………..……..…………………………………
……………..…………………………………………………….….…………..……
…………………………………..……………………………………………………

68

3

Huraikan tindakan ibu bapa untuk mengelakkan anak-anak terjebak dalam gejala
sosial seperti di atas. (3m)
…………………………..…………………………………..…………………..……
………………………………………………..……..…………………………………
……………..…………………………………………………….….…………..……
…………………………………..……………………………………………………
……………………….……………………..…………………………………………
4

Cadangkan cara-cara yang boleh dilakukan oleh pihak sekolah supaya pelajar-
pelajar mematuhi peraturan sekolah. (2m)
(i) …………………………………………………………………..……………

…………………………………………………………………………………
(ii) ………………………………………………………………………………..

..………………………………………………………………………………

69

BAHAGIAN F
RUMUSAN / KESIMPULAN / GENERALISASI

1

Encik, kenapa buang sampah ke dalam

sungai? Alamak….

Apakah rumusan yang boleh dibuat daripada gambar di atas? (1m)
…………………………..…………………………………..…………………..……
………………………………………………..……..………………………………

2

Apakah kesimpulan yang dapat anda nyatakan daripada gambar tersebut? (1m)
…………………………..…………………………………..…………………..……
………………………………………………..……..………………………………

70

3
Hak Pengguna

- Mendapat keselamatan
- Mendapat meklumat
- Mendapat ganti rugi
Apakah generalisasi yang boleh dibuat daripada keseluruhan maklumat
…te…rse…bu…t ?…(1…m…) ………..…………………………………..…………………..……
………………………………………………..……..………………………………
………………..…………………………………………………….….…………..…
4

Berikan kesimpulan daripada poster tersebut. (1m)
…………………………..…………………………………..…………………..……
………………………………………………..……..………………………………

71

BAHAGIAN G
PENGETAHUAN AM / FAKTA
1 Namakan dua pertubuhan antarabangsa yang disertai oleh Malaysia. (2m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………

2 Selain agama Buddha, berikan dua agama lain yang menggalakkan penganutnya
mengamalkan nilai kesederhanaan dalam kehidupan. (2m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………

3 Namakan dua agensi yang membela kebajikan pekerja. (2m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………

4 Namakan tiga agensi yang menjaga kepentingan pengguna. (3m)
(i) ………………………………………………………………………………
(ii) ………………………………………………………………………………
(iii) ………………………………………………………………………………

5 Apakah dasar yang digubal oleh kerajaan yang bertujuan menyatupadukan rakyat ?
(4m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………
(iii) ……………….………………………………………………………………
(iv) ………………………………………………………………………………

72

6 Berikan contoh permainan tradisional. (3m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………
(iii) ……………….………………………………………………………………

7 Berikan tiga contoh pakaian tradisional. (3m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………
(iii) ……………….………………………………………………………………

8 Siapakah nama tokoh wanita yang memberi sumbangan dalam bidang ekonomi di
Malaysia. (1m)
……………………..…………………………………………………………………

9 Berikan dua tempat ekopelancongan di Malaysia. (2 m)
(i) ………………………………….……………………………………………
(ii) …………………………………………………….…………………………

10 Nyatakan Perdana Menteri Malaysia yang diberi gelaran Bapa Pemodenan Negara.
(1m)
…………………………...…………………………………………………………

73

BIJAK MORAL 1
BAHAGIAN A [80 markah]
Arahan : Jawab semua soalan
1. Poster berikut berkaitan dengan progam yang dijalankan oleh Kementerian
Pendidikan Malaysia.

(a) Terangkan dua nilai yang ingin diterapkan dalam diri murid menerusi program
tersebut. [4 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

(b) Jelaskan dua cara pihak sekolah dapat menjayakan program di atas. [2 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

74

(c) Peti Aduan Disiplin Murid diwujudkan di sekolah. Bagaimanakah murid dapat
menggunakan peti tersebut untuk membantu pihak sekolah mengurangkan masalah
disiplin murid? [4 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

75

2. Situasi berikut berkaitan dengan keadaan di rumah Kit Wai.
Bapa Kit Wai selalu balik malam dalam keadaan mabuk. Dia selalu
memarahi dan memukul isterinya. Ibu Kit Wai hanya mendiamkan
diri dan masih menyediakan makanan dan minuman untuk keluarga.

(a) Jelaskan perasaan Kit Wai dalam situasi di atas. [3 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

(b) Jelaskan satu nilai yang ditunjukkan oleh ibu Kit Wai selain daripada nilai bidang
perkembangan diri. [3 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

(c) Anda adalah jiran Kit Wai. Apakah tindakan yang wajar anda lakukan bagi
membantu Kit Wai menangani masalah tersebut? Kemukakan alasan anda.
[4 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

76

3. Maklumat berikut berkaitan dengan satu kempen kesedaran kepada masyarkat.

(a) Selain nilai rasional dan bertanggungjawab, huraikan nilai lain yang dapat dipupuk
melalui kempen tersebut ? [3 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

(b) Mengapakah anda perlu menyokong kempen tersebut? [4 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iv) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

77

(c) Pada pendapat anda, adakah kempen ini berjaya dilaksanakan? [3 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

78

4. Gambar di bawah menunjukkan pertandingan sukan lasak peringkat antarabangsa
yang dianjurkan oleh Malaysia.

(a) Namakan sukan lasak tersebut. [1 markah]
………………………………………………………………………………………..

(b) Selain daripada nilai berkaitan dengan perkembangan diri, huraikan nilai lain yang
diamalkan oleh peserta Malaysia yang menyertai pertandingan tersebut. [3 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

79

(c) Pada pendapat anda, mengapakah Malaysia menganjurkan pertandingan tersebut?
[3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(d) Anda terpilih untuk menyertai aktiviti sukan lasak tetapi dilarang oleh ibu bapa
anda. Apakah keputusan anda? Beri alasan. [3 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

80

5. Maklumat berikut berkaitan dengan satu hak kanak-kanak.

(a) Mengapakah hak tersebut penting kepada kanak-kanak ? [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Situasi di bawah menunjukkan luahan hati seorang kanak-kanak.
Kenapalah nasibku

malang. Kawan-kawan
dapat ke sekolah tapi saya
tidak….Hmmmmmmm…

81

Ibu bapa kanak-kanak tersebut tidak hantar anak ke sekolah disebabkan oleh faktor
kemiskinan. Wajarkah ibu bapa berbuat demikian? [4 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
(c) Situasi di 5(b) berkaitan dengan nilai melindungi hak kanak-kanak. Jelaskan
maksud nilai tersebut berdasarkan situasi di atas. [2 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
(d) Nyatakan satu akta yang melindungi kanak-kanak ? [1 markah]
………………………………………………………………………………………

82

6. Berikut adalah tajuk berita berkaitan dengan hak pengguna.
KUALA LUMPUR - Tidak ramai pengguna sedar dan tahu yang mereka
mempunyai hak dalam isu kepenggunaan.Ketua Setiausaha Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna (KPDNHEP), Datuk
Muez Abdul Aziz berkata, senario itu menyebabkan mereka mudah menjadi
mangsa kepada peniaga yang tidak bertanggungjawab dan tidak beretika.
Sumber : BERITA NASIONAL 29 November 2019
MAKLUMAT 1

MAKLUMAT 2

(a) Berdasarkan Maklumat 1, senaraikan dua hak pengguna. [2 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Pihak KPDNHEP telah mengamalkan nilai melindungi hak pengguna. Jelaskan
maksud nilai tersebut. [2 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

83

(c) Bagaimanakah kerajaan dapat mengatasi masalah yang dinyatakan di maklumat 2?
[3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(d) Anda membeli sepasang kasut sukan berjenama secara atas talian. Setelah
menerima bungkusan tersebut, anda dapati saiz dan warna kasut sukan yang dibeli
tidak seperti yang dipesan. Sebagai pengguna yang bijak, jelaskan tindakan yang
perlu anda lakukan. [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iv) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

84

7. Maklumat berikut berkaitan dengan sebaran fitnah di media sosial.

Penggunaan media sosial oleh segelintir pengguna siber untuk menabur
fitnah terhadap pihak lain semakin menjadi-jadi disebabkan perkembangan
teknologi maklumat tanpa sempadan yang semakin meluas pada masa kini.
Contohnya melemparkan tuduhan palsu dan khabar angin menerusi khidmat
pesanan ringkas.
(a) Pengguna siber perlu mengamalkan nilai kebebasan bersuara. Jelaskan maksud nilai
tersebut. [2 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

85

(b) Mengapakah sesetengah pengguna siber suka melemparkan fitnah? [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(c) Sekiranya anda menerima satu mesej yang mecurigakan, bagaimanakah anda
menangani situasi tersebut? [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(d) Jelaskan kesan sekiranya sebaran fitnah tidak ditangani. [2 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

86

8. Maklumat berikut berkaitan dengan pertubuhan antarabangsa yang dianggotai oleh
Malaysia.

KOMANWEL Pertubuhan negara-negara merdeka yang
NAM pernah dijajah oleh Britain
OIC
Pergerakan Negara-negara Berkecuali / Non
Aligned Movement

X

(a) Apakah X ? [1 markah]
………………………………………………………………………………………

(b) Nyatakan prinsip yang pernah menjadi pegangan pertubuhan NAM untuk
menjamin kesejahteraan sejagat. [3 markah]

(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(c) Terangkan nilai yang perlu diamalkan oleh pemimpin negara-negara anggota
pertubuhan antarabangsa dalam melaksanakan kerjasama pelbagai bidang.
[4 markah]

(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

87

(d) Nyatakan kepentingan menyelesaikan konflik antara negara melalui rundingan.
[2 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

88

BAHAGIAN B (20 markah)
Arahan : Jawab dua soalan sahaja.
9. Gambar di bawah menunjukkan keadaan yang berlaku dalam kehidupan sebuah
keluarga.

Puan Goh menetapkan peraturan bahawa penggunaan gajet adalah dilarang di meja
makan. Mengapakah Puan Goh berbuat demikian? Jawapan anda perlu dsokong dengan
nilai-nilai murni. [10 markah]
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………

89

10. Maklumat berikut berkaitan dengan pinjaman Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi
Nasional (PTPTN) tidak dibayar.

Jelaskan kesan terhadap masyarakat dan negara jika situasi tersebut tidak diatasi segera.
Beri jawapan anda berdasarkan nilai-nilai murni yang dipelajari. [10 markah]
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………

90

11. Gambar di bawah menunjukkan perkhidmatan e-hailing yang terdapat di Malaysia.

Kewujudan perkhidmatan e-hailing menyediakan perkhidmatan yang sama seperti teksi.
Huraikan kebaikan perkhidmatan e-hailing. Jawapan anda perlu disokong dengan nilai-
nilai murni. [10 markah]
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………….

91

BIJAK MORAL 2
BAHAGIAN A [80 markah]
Arahan : Jawab semua soalan
1. Gambar di bawah menunjukkan Raju yang sedang membantu bapanya.

(a) Selain nilai rasional dan nilai bertanggungjawab, terangkan dua nilai lain yang
diamalkan oleh Raju. [4 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Huraikan kebaikan tindakan Raju terhadap keluarganya. [3 markah]
………………………………………………………………………………..………
………………………………………………………………………..………………
………………………………………………………………..………………………
……………………………………………………………………………………….

92

(c) Nyatakan cara lain anda menunjukkan kasih sayang kepada bapa. [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

93

2. Maklumat berikut berkaitan dengan diari Alan.

18 Feb 2020 Aku sedih dengan keadaan Vimal. Ibunya merupakan
seorang ibu tunggal.Baru-baru ini, iIbunya diserang
25 Feb 2020 strok dan lumpuh separuh badan. Semua adiknya masih
27 Feb 2020 belajar di sekolah rendah. Vimal bercadang untuk
berhenti sekolah untuk meringankan beban ibunya
namun dihalang oleh ibunya.

Vimal berasa sungguh tertekan kerana sewa rumah
sudah tertunggak selama tiga bulan. Tuan rumah telah
memberi amaran untuk keluar rumah. Aku minta ayah
membantu tetapi ditolak.

Ayah menyerahkan RM1000 untuk dimasukkan ke
akaun aku sebagai simpanan. Aku terus menyerahkan
kesemua wang tersebut kepada Vimal. Aku tak
sanggup melihat Vimal sekeluarga dihalau keluar dari
rumah. Aku beritahu Vimal itu semua derma ikhlas
sebagai sahabat.

(a) Mengapakah ibu Vimal tidak setuju anaknya berhenti sekolah? [2 markah]

(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Sekiranya anda berada dalam situasi Vimal, bagaimanakah anda mengatasi masalah
yang dihadapinya? [2 markah]

(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

94

(c) Kita tidak patut contohi sikap ayah Alan. Kemukakan alasan anda. [2 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(d) Berdasarkan diari di atas, wajarkah Alan bertindak sedemikian? Beri alasan anda
berdasarkan satu nilai murni. [4 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

95

3. Maklumat berikut berkaitan dengan teknologi mesra alam.
Rakyat Malaysia yang berinovatif telah menyahut seruan kerajaan
dengan menghasilkan ciptaan-ciptaan baru yang menggunakan
teknologi mesra alam.

MAKLUMAT 1

Lampu hiasan yang Kontena terpakai diubahsuai menjadi
menggunakan tenaga solar rumah

MAKLUMAT 2

(a) Bagaimanakah masyarakat membantu mengekalkan sumber semula jadi negara?
[4 markah]

(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(iv) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Namakan satu dasar berkaitan alam sekitar. [1 markah]

………………………………………………………………………………………..

96

(c) Jelaskan manfaat ciptaan-ciptaan baru teknologi mesra alam kepada manusia
berdasarkan satu nilai murni yang dipelajari. [4 markah]
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

(d) Apakah generalisasi yang dapat anda nyatakan daripada keseluruhan maklumat
yang diberi? [1 markah]
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….

97

4. Gambar menunjukkan situasi yang berlaku semasa penjajahan di Tanah Melayu,
Sarawak dan Sabah.

(a) Jelaskan pengajaran yang boleh diambil oleh rakyat Malaysia daripada peristiwa
penjajahan tersebut. [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Pada pendapat anda, bagaimanakah bentuk penjajahan ekonomi dapat dielakkan
daripada berlaku ? [3 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(iii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

98

(c) Jelaskan nilai yang perlu diamalkan oleh rakyat Malaysia untuk membebaskan
negara daripada penjajahan. [4 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………….
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

99

5. Maklumat berikut berkaitan dengan wanita dan tenaga solar.
KAMPUNG TIADA ELEKTRIK DORONG BELAJAR PASANG
SOLAR PANEL

KOTA KINABALU: Kegigihan seorang wanita yang inginkan
kampungnya menikmati bekalan elektrik membuatkan Inggai
Suging, 55, seorang petani dan suri rumah sanggup menjalani
kursus cara pemasangan solar panel di India selama enam bulan.
Wanita yang berasal dari Kampung Paus, Ranau itu menerima
Anugerah Wanita Cemerlang dalam majlis Sambutan Hari Wanita
Peringkat Negeri Sabah bertempat di Sabah International
Convention Centre ( SICC ), baru-baru ini.

Sumber: Berita Harian ,
16 Mac 2020

(a) Wanita tersebut telah mengamalkan nilai rasional dan bertanggungjawab.
Terangkan nilai lain yang diamalkan oleh beliau. [4 markah]
(i) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
(ii) ………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

(b) Apakah tenaga lain yang boleh diperbaharui selain tenaga solar? [1 markah]

………………………………………………………………………………………

100