Modul bijak moral JPN

(b) N1 Hormat dan taat kepada anggota keluarga 1
1
N2 Tanggungjawab terhadap keluarga 1
N3 Kasih sayang terhadap keluarga [Mak. 1 m]

H1 Menjalankan peranan sebagai isteri / ibu 1
H2 Masak untuk keluarga 1

H3 Menjamin keselamatan anak-anak 1
H4 Tidak mahu mengeruhkan keadaan 1

H5 Seorang yang penyabar / menahan penderitaan 1
H6 Seorang yang tabah menghadapi cabaran 1

H7 Menjaga nama baik keluarga / suami / diri 1

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(c) F1 menelefon polis / pihak berkuasa / talian Nur 1
H1 supaya Kit Wai / ibunya diberikan bantuan 1
H2 tindakan undang-undang dapat diambil terhadap bapa 1
Kit Wai 1
H3 tidak perlu melihat / mendengar ibu bapa Kit Wai 1
bergaduh 1
H4 ibu Kit Wai dapat perlindungan 1
H5 menjaga keharmonian kejiranan 1
[Mak. 4 m]
Atau

F2 meminta bantuan orang lain / kaunselor 1

H1 boleh memberi cadangan jalan penyelesaian 1

H2 lebih berpengalaman 1

H3 memberi dorongan / sokongan / nasihat kepada Kit Wai 1

H4 mengurangkan tekanan 1

[Mak. 4 m]

[Mana-mana jawapan munasabah]

3(a) N1 Menyayangi dan menghargai alam sekitar 1

N2 Peka terhadap isu-isu alam sekitar 1

N3 Kemapanan alam sekitar 1

N4 Keharmonian antara manusia dengan alam sekitar 1

N5 Saling membantu dan bekerjasama 1

N6 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1

N7 Penglibatan diri dalam pembangunan negara 1

[Mak. 1 m]

H1 Memberi kerjasama 1

H2 Bersama-sama menjayakan kempen 1

H3 Tahu kepentingan mengasingkan sisa 1

H4 Akur dengan akta 1

H5 Mengekalkan kelestarian alam sekitar 1

H6 Ambil bahagian dalam kempen 1

151

H7 Ajak ahli keluarga sertai 1
H8 Tidak membazir makanan 1
H9 Dihukum jika ingkar 1
H10 Jimatkan bahan sumber / amalan 3R 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(b) H1 Mengelakkan pembuangan bahan yang boleh dikitar 1
semula / diguna semula
1
H2 Mengurangkan jumlah sisa pepejal dihantar ke tapak
pelupusan 1

H3 Mengurangkan peruntukkan kerajaan untuk proses 1
pelupusan sisa pepejal 1
1
H4 Menjimatkan tapak pelupusan 1
H5 Meningkatkan imej negara 1
H6 Menjaga kebersihan persekitaran 1
H7 Jimat sumber 1
H8 Tiada pencemaran alam sekitar / rumah
H9 Ringankan beban pekerja asingkan sampah [Mak. 4 m]
H10 Memupuk tabiat amalan 3R
1
(Mana-mana jawapan munasabah) 1
1
(c) F1 Berjaya 1
H1 Banyak tong 3R disediakan 1
H2 Boleh menjual barang yang diasingkan [Mak. 3 m]
H3 Kuat kuasa undang-undang/takut didenda
H4 Ada kesedaran 1
H5 Banyak pusat pengumpulan barang kitar semula 1
1
Atau 1
1
F2 tidak berjaya
H1 sikap mementingkan diri sendiri [Mak. 3 m]
H2 kurang kesedaran
H3 memandang remeh terhadap dendaan 1
H4 sikap malas
1
(Mana-mana jawapan munasabah] 1
1
4(a) Skateboard / papan selaju 1
1
(b) N1 Sanggup berkorban untuk negara [Mak. 1 m]
N2 Cinta akan negara
N3 Taat setia kepada raja dan negara
N4 Penglibatan diri dalam pembangunan negara
N5 Mematuhi peraturan dan undang-undang

152

H1 Berkorban masa untuk berlatih 1
H2 Bangga mewakili negara / menaikkan nama negara 1
H3 Rela menyertai aktiviti sukan lasak 1
H4 Patuh kepada peraturan permainan 1

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(c) H1 Malaysia terkenal di persada antarabangsa 1
H2 Melahirkan masyarakat sihat 1
H3 Menggalakkan industri pelancongan 1
H4 Meningkatkan pendapatan / ekonomi negara 1
H5 Menawarkan peluang pekerjaan 1
H6 Meningkatkan mutu sukan negara 1
H7 Eratkan hubungan 1
H8 Pupuk sikap keberanian 1
H9 Menarik minat peserta 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(d) F1 Menyertai 1
H1 Sanggup mengambil risiko 1
H2 Dapat kepuasan 1
H3 Mengemabangkan bakat 1
H4 Minat sukan lasak 1
[Mak. 3 m]
Atau
1
F2 Menurut kehendak ibu bapa 1
H1 Taat kepada ibu bapa 1
H2 Menjaga perasaan ibu bapa 1
H3 Ibu bapa lebih berpengalaman 1
H4 Tidak mahu ibu bapa bimbang / sedih [Mak. 3 m]

(Mana-mana jawapan munasabah) 1
1
5(a) H1 Kanak-kanak adalah pemimpin masa depan 1
H2 Kanak-kanak adalah aset negara 1
H3 Mengelak kanak-kanak daripada dijadikan buruh 1
H4 Menjaga keselamatan / kesihatan kanak-kanak 1
H5 Kanak-kanak berhak mendapat ilmu pengetahuan 1
H6 Elak kanak-kanak dieksploitasikan [Mak. 3 m]
H7 Masa depan cerah 1
1
(b) F1 Patut 1
H1 Tidak mampu membayar 1
H2 Keperluan asas / makan minum lebih penting daripada [Mak. 4 m]
pendidikan
H3 Terdapat prioriti lain

153

Atau

F2 Tidak patut 1
H1 Pendidikan penting 1
H2 Hak kanak-kanak mendapatkan pendidikan 1
H3 Dapat mengubah masa depan 1
[Mak. 4 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(c) H1 Menjaga kanak-kanak untuk mendapatkan pendidikan 1
H2 Kanak-kanak tersebut perlu diberi peluang ke sekolah 1
H3 Ilmu pengetahuan yang diperoleh menjamin kanak-
kanak mempunyai kehidupan yang lebih baik [Mak. 2 m]

(Mana-mana jawapan munasabah) 1

(d) Akta Perlindungan Kanak-kanak / Akta Kanak-kanak 1
1
6(a) H1 Hak mendapat keperluan asas 1
H2 Hak mendapat barang dan perkhidmatan yang selamat 1
H3 Hak mendapat maklumat 1
H4 Hak membuat pilihan 1
H5 Hak menyuarakan pendapat 1
H6 Hak mendapat ganti rugi 1
H7 Hak untuk mendapat pendidikan kepenggunaan [Mak. 2 m]
H8 Hak untuk hidup dalam persekitaran yang sihat dan
Selamat 1

(b) H1 Membela / memelihara hak individu untuk menjadi 1
pengguna yang berilmu 1
1
H2 Mendapat barang / perkhidmatan berkualiti
H3 Tidak dieksploitasi oleh penjual
H4 Memastikan pengguna mendapat layanan baik / adil

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

H1 Pantau laman web agar pengguna tidak tertipu 1

(c) H2 Tutup laman wab jika melanggar peraturan 1

H3 Pastikan peniaga berdaftar / ada lesen 1

H4 Dendaan / hukuman penjara / wang kepada peniaga yang 1

menipu / kuatkuasakan undang-undang

H5 Adakan kempen kesedaran 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(d) H1 Hubungi penjual / pembekal / pasar raya untuk 1
memberitahu
1
H2 Minta tukar / ganti / pulangkan semula barang 1
H3 Buat laporan kepada pihak berkuasa / Tribunal Tuntutan

154

Pengguna / Persatuan Pengguna / KPDNHEP / lain 1

agensi yang berkaitan
H4 Sebar maklumat kepada orang ramai / viralkan

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]
1
7(a) H1 Kebebasan mengeluarkan pandangan yang tidak
menjejaskan keselamatan / keharmonian masyarakat 1
1
H2 Memberi maklumat yang betul / tepat 1
H3 Bersuara mengikut undang-undang / peraturan
H4 Bebas berucap / mengeluarkan fikiran yang bernas dan

tepat

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Membalas dendam 1
H2 Mencari keseronokan 1
H3 Suka berkongsi 1
H4 Sakit mental / stres 1
H5 Suka melaga-lagakan rakan 1
H6 Bangga memperoleh benyak sokongan 1
H7 Ingin mendapat perhatian 1
H8 Tidak mudah dikecam 1
H9 Kurang ilmu pengetahuan 1
H10 Pengaruh rakan 1
H11 Ugut keselamatan negara 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(c) H1 Pastikan kesahihan maklumat yang diterima 1
1
H2 Sentiasa berwaspada terhadap kenalan baru di media
sosial 1
1
H3 Tidak bersubahat sebagai penyebar fitnah
H4 Membuat laporan polis supaya yang bersalah didakwa di 1

mahkamah
H5 Akur dengan undang-undang

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(d) H1 Menimbulkan syak wasangka dalam masyarakat 1

H2 Imej diri / organisasi / negara terjejas / dipandang rendah 1

H3 Menjejaskan keharmonian 1

H4 Tekanan emosi / ketakutan / bimbang kepada masyarakat 1

H5 Keselamatan negara terancam 1

H6 Kurang yakin terhadap pemimpin 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]
1
8 (a) Pertubuhan Persidangan Islam/Organization of Islamic
Cooperation

155

(b) H1 Menyelesaikan semua pertelingkahan antarabangsa 1

secara aman / melalui rundingan / bukan keganansan

H2 Menghormati hak asasi manusia / piagam PBB 1

H3 Menghormati kedaulatan / keutuhan wilayah semua 1

negara

H4 Mengakui persamaan antara semua bangsa / negara 1

H5 Mengelakkan campur tangan dalam hal ehwal sesebuah 1

negara

H6 Tidak memihak kepada mana-mana negara 1

[Mak. 3 m]

(c) N1 Hidup bersama secara aman 1

N2 Rasional 1

N3 Bertanggungjawab 1

N4 Toleransi 1

N5 Kebebasan bersuara 1

N6 Sikap keterbukaan 1

[Mak. 2 m]

H1 memikirkan kebaikan bersama 1

H2 Saling membantu dan bekerjasama 1

H3 menolong menjayakan program 1

H4 Saling menghormati antara negara 1

H5 menjalin hubungan yang erat 1

H6 mementingkan kebaikan bersama 1

H7 memainkan peranan sebagai ahli pertubuhan 1

H6 memahami kepentingan bersama 1

H7 bertukar pendapat / idea 1

H8 Menerima pembaharuan 1

(Mana-mana hurian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(d) H1 Menjamin keamanan / elak pertelingkahan 1
H2 Mengelakkan harta benda musnah / kematian 1
1
H3 Mengekalkan pembangunan negara / kestabilan politik /
ekonomi / sosial 1
1
H4 Elak perang saudara 1
H5 Untuk capai kata sepakat bersama

H6 Meningkatkan imej negara

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

9 N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Kasih sayang terhadap keluarga 1
N4 Tanggungjawab terhadap keluarga 1
N5 Kasih sayang 1
N6 Hormat dan taat kepada anggota keluarga 1
N7 Hemah tinggi 1
N8 Kesederhanaan 1

156

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1

H1 Mengambil berat hal dalam keluarga / mewujudkan 1
keluarga harmoni 1
1
H2 Menghormati ahli keluarga 1
H3 Merapatkan hubungan keluarga 1
H4 Meningkatkan komunikasi / interaksi ahli keluarga
H5 Menguasai kemahiran komunikasi / interaksi sosial 1
H6 Mengelakkan ahli keluarga menjadi kurang perhatian 1
1
terhadap persekitaran 1
H7 Menjauhi anak-anak daripada tidak mematuhi ibu bapa 1
H8 Boleh merosakkan mata 1
H9 Menjalankan peranan ketua keluarga 1
H10 Mengajar mematuhi abad meja makan
H11 Dapat luangkan masa bersama Jumlah 10 m
H12 Menyemai budi bahasa
H13 Kekalkan tradisi makan bersama-sama

(Mana-mana huraian jawapan munasabah)

1N+9H
2N+8H
3N+7H

157

10 N1 Amanah 1

N2 Rasional 1
N3 Bertanggungjawab 1

N4 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
N5 Keadilan 1

N6 Cinta akan negara 1
N7 Saling membantu dan bekerjasama 1

N8 Penglibatan diri dalam pembangunan negara 1
N9 Harga diri 1

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

H1 Kekurangan dana untuk pusingan semula 1
1
H2 Pinjaman yang tidak dipulangkan menyebabkan dana
tidak cukup untuk peminjam baru 1
1
H3 Merugikan pelajar baru / pelajar miskin
H4 Tidak dapat meneruskan pengajian / tidak mampu 1
1
membiayai yuran
H5 Sikap negatif berterusan 1
H6 Menjadi budaya masyarakat yang suka meminjam / tidak
1
jelaskan hutang 1
H7 Perlu mematuhi kehendak perjanjian yang telah 1
1
ditandatangani 1
H8 Tuntutan agama tidak berhutang
1
H9 Memikirkan kesan kalau tidak membayar hutang
H10 Merupakan perbuatan yang tidak bertanggungjawab 1
1
H11 Melahirkan masyarakat yang bersikap lepas tangan 1
H12 Usaha negara melahirkan tenaga pekerja mahir tidak
1
tercapai
H13 Hasrat negara melahirkan gologan berpendidikan tidak Jumlah 10 m

tercapai
H14 Kerajaan terpaksa menambah dana

H15 Membebankan negara
H16 Daya saing negara semakin berkurang kerana taraf

pendidikan rakyat rendah
H17 Produktiviti negara semakin menurun kerana rakyat

kekurangan ilmu dan kemahiran

(Mana-mana huraian jawapan munasabah)

1N+9H
2N+8H

3N+7H

158

11 N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
N4 Hemah tinggi 1

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1
1
H1 Tambang lebih murah/berpatutan 1
H2 Kereta lebih selesa 1
H3 Keadaan kereta lebih bersih 1
H4 Layanan kepada penumpang lebih mesra 1
H5 Pemandu yang lebih bersopan santun 1
H6 Keselamatan penumpang lebih terjaga 1
H7 Ada rekod perjalanan
H8 Penumpang boleh memberi respon/komen terhadap 1

kualiti perkhidmatan Jumlah 10 m
H9 Boleh membuat aduan dengan pantas

(Mana-mana jawapan munasabah)

1N+9H
2N+8H
3N+7H

159

SOALAN PERATURAN PEMARKAHAN BIJAK MORAL 2 MARKAH
1(a) 1
BUTIRAN 1
N1 Hormat dan taat kepada anggota keluarga 1
N2 Hanggungjawab terhadap keluarga 1
N3 Kasih sayang terhadap keluarga 1
N4 Kasih sayang 1
N5 Kerajinan
N6 Berdikari [Mak. 2 m]

H1 membantu bapanya mengangkat barang 1
H2 menyayangi bapa 1
1
H3 memahami kesusahan bapa / keluarga 1
H4 dipandang mulia 1
1
H5 meringankan beban bapa
[Mak. 2 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(b) F1 Meringankan beban bapa 1
H1 Bapa tidak penat / dapat rehat 1
C1 Mengangkat barang
1
F2 Merapatkan hubungan keluarga 1
H2 Dapat mewujudkan keluarga bahagia 1
C2 Kerja bersama-sama dengan bapa
1
F3 Tingkatkan imej diri 1
H3 Menjadi contoh teladan 1
C3 Anak baik
[Mak. 3 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(c) H1 Meraikan hari jadi bapa/ Hari Bapa 1
H2 Mencuci kereta bapa 1
H3 Masak untuk bapa 1
H4 Mengurut bapa 1
H5 Memberi pelukan / cium tangan
[Mak. 3 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
2(a) H1 Memikirkan masa depan anak 1
H2 Tahu kepentingan pendidikan kepada anak 1
H3 Mahu anak berjaya
[Mak. 2 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)

160

(b) H1 Belajar sambil bekerja 1
H2 Minta bantuan Jabatan Kebajikan Masyarakat / pihak 1
kerajaan / pihak berkuasa
H3 Pinjam wang daripada saudara mara 1
H4 Gadai barang 1
H5 Jual barang rumah 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) H1 Mementingkan diri 1
H2 Kurang prihatin / tidak peduli 1
H3 Menunjukkan contoh yang negatif kepada anak 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(d) F1 Wajar 1
N1 Rasional 1
N2 Kasih sayang 1
H1 Prihatin kesusahan kawan 1
H2 Beri bantuan ikhlas [Mak. 4 m]
H3 Berbuat baik

Nota:

Maksimum 1 nilai sahaja
Tidak terima nilai bertanggungjawab – masalah kawan
bukan satu kewajipan

Atau

F2 Tidak wajar 1
N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Amanah 1
N4 Hormat dan taat kepada anggota keluarga 1
N5 Tanggungjawab terhadap keluarga 1

Nota: Maksimum 1 nilai sahaja 1
1
H1 Hilang kepercayaan ayah
H2 Menipu / berbohong kepada ayah 1
H3 Ingkar arahan ayah

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

3(a) H1 Penanaman semula pokok 1

H2 Penggunaan tukun tiruan tayar buruk sebagai kawasan 1

pembiakan ikan

H3 Penggunaan kayu balak diganti dengan kayu getah / 1

161

kayu kelapa sawit 1
H4 Penjanaan kuasa elektrik hidro 1
H5 Membuat ciptaan baru dengan teknologi mesra alam
H6 Menjayakan / menyertai program kitar semula / 3R / 5R 1
H7 Menghasilkan baja organik / kompos 1
H8 Mengusahakan tanaman organik / hidroponik
1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(b) H1 Dasar Teknologi Hijau Negara (DHTN) 1
H2 Dasar Kebersihan Negara 1
H3 Dasar Alam Sekitar Negara 1
H4 Dasar Perhutanan Negara 1
H5 Dasar Sumber Air Negara 1
[Mak. 1 m]
(c) N1 Menyayangi dan menghargai alam sekitar 1
N2 Kemapanan alam sekitar 1
N3 Keharmonian antara manusia dengan alam sekitar 1
N4 Peka terhadap isu-isu alam sekitar 1
N5 Rasional 1
N6 Bertanggungjawab 1
N7 Penglibatan diri dalam pembangunan negara 1
[Mak. 1 m]

H1 Menjimatkan sumber asli 1
H2 Mengurangkan pencemaran alam 1

H3 Mengembalikan kehijauan alam sekitar 1
H4 Mengurangkan kadar gas karbon monoksida yang 1

dilepaskan 1
H5 Menjimatkan wang 1

H6 Meningkatkan kualiti hidup manusia / alam sekitar 1
H7 Mengurangkan masalah pemanasan global 1

H8 Menggalakkan penggunaan sumber yang boleh 1
diperbaharui 1

H9 Keseimbangan ekosostem perpelihara 1
H10 Menjimatkan minyak 1

H11 Hidupan laut tidak pupus 1
H12 Menjamin sumber air munuman yang bersih 1

H13 Sumber hutan dapat dikekalkan 1
H14 Pencemaran kurang 1

H15 Negara maju 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(d) H1 Alam sekitar bersih menjamin kesihatan yang baik 1
1
H2 Masyarakat lestari sentiasa berusaha menjimatkan
penggunaan sumber dengan merancang secara bijaksana

162

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 1 m]

4 (a) H1 Jangan mudah terpedaya dengan dakyah asing 1
H2 Rakyat perlu taat setia / bersatu padu / patuh kepada 1
undang-uandang negara
H3 Rakyat perlu mempunyai ilmu yang tinggi untuk 1
mengangkat martabat sesuatu bangsa
H4 Sesebuah negara / bangsa perlu mempertahankan 1
identiti sendiri walaupun masa / persekitaran berubah
H5 Rakyat yang tidak bersatu padu / taat setia kepada 1
negara akan menyebabkan negara mudah dijajah
[Mak. 3 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)

(b) H1 Tidak bergantung kepada pakej bantuan daripada mana- 1
mana agensi kewangan antarabangasa
1
H2 Syarikat tempatan harus mengurangkan kebergantungan
kepada import 1

H3 Membuat simpanan dalam institusi kewangan dalam 1
negara
1
H4 Membuat simpanan dalam institusi kewangan dalam
negara 1

H5 Sektor perbankan membuat penggabungan bank-bank 1
bagi mengukuhkan modal 1
1
H6 Kakitangan sektor awam / swasta menerima baik 1
tindakan majikan memotong perbelanjaan / elaun 1

sebagai langkah berjimat cermat 1
H7 Rakyat hendaklah menjimatkan perbelanjaan
1
H8 Mengelakkan perjalanan ke luar negara
H9 Meningkatkan tabungan

H10 Membeli barangan tempatan
H11 Tidak membenarkan rakyat asing membeli hartanah di

negara
H12 Menetapkan syarat pelabur asing perlu mengambil

pekerja tempatan
H13 Tingkatkan ilmu pengetahuan / kemahiran

(Mana-mana jawapan munasabah [Mak. 3 m]

(c) N1 Cinta akan negara 1
N2 Taat setia kepada raja dan negara 1
N3 Hidup bersama secara aman 1
N4 Rasional 1
N5 Bertanggungjawab 1
N6 Penglibatan diri dalam pembangunan negara 1
N7 Sanggup berkorban untuk negara 1
N8 Saling membantu dan bekerjasama 1

163

[Mak. 2 m]

H1 Rakyat perlu bersatu padu 1
1
H2 Tidak melibatkan diri dengan anasir negatif 1
H3 Mengukuhkan perpaduan 1

H4 Mampu membuat strategi yang berkesan secara
Menyeluruh

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

5(a) N1 Menyayangi dan menghargai alam sekitar 1
N2 Kemapanan alam sekitar 1
N3 Keharmonian antara manusia dengan alam sekitar 1
N4 Peka terhadap isu-isu alam sekitar 1
N5 Berdikari 1
N6 Kerajinan 1
N7 Penglibatan diri dalam pembangunan negara 1

[Mak. 2 m]

H1 memanfaatkan sumber sedia ada / cahaya matahari 1
H2 memulihkan alam sekitar 1

H3 mengurangkan pencemaran alam 1
H4 mengurangkan kesan rumah hijau 1

H5 menjana tenaga melalui sinaran matahari 1
H6 pendapatan meningkat 1

H7 menjimatkan kos 1
H8 membangunkan masyarakat setempat 1

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Angin 1
H2 Hidro / air 1
H3 Ombak 1
H4 Biomas / biogas / biojisim / kayu api 1
H5 Biodiesel 1
H6 Geothermal 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 1 m]

(c) H1 Mampu menyediakan bekalan elektrik 1
H2 Meningkatkan taraf hidup 1
H3 Meningkatkan imej diri / keluarga / wanita / negara 1
H4 Menjadi teladan wanita lain 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(d) H1 Memberi hadiah / bunga / kek semasa hari jadi / hari ibu 1
H2 Mendengar nasihat mereka 1

164

H3 Tidak mengeluarkan kata-kata kesat / tinggi suara 1
apabila bercakap
1
H4 Memuji / memaparkan cerita di media sosial 1
H5 Berikan kucupan / pelukan 1
H6 Memberi layanan mesra
[Mak. 2 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
6(a) H1 Takut 1
H2 Tidak yakin pada diri sendiri 1
H3 Keadaan fizikal pembuli yang besar 1
H4 Mereka ramai 1
H5 Diugut
[Mak. 2 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(b) H1 Kecederaan / kematian 1
H2 Ketakutan 1
H3 Menjejaskan tumpuan dalam pelajaran 1
H4 Kes buli semakin menular / Hanafi dibuli lebih teruk 1
H5 Terlibat dalam kes ponteng sekolah / gejala sosial 1
H6 Tidak berani datang ke sekolah
[Mak. 2 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(c) F1 Lapor kepada guru / kaunselor / pentadbir sekolah /
polis / ibu bapa / pihak berkuasa 1
1
F2 Menasihati Hanafi
F3 Membawa Hanafi jumpa kaunselor / pentadbir / guru 1
1
N1 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
H1 Akur peraturan sekolah
H1 Tidak ponteng sekolah 1
1
N2 Rasional 1
H2 Sedar akibat buruk kena buli
H2 Buli mengakibatkan kecederaan 1
1
N3 Bertanggungjawab 1
H3 Beri tumpuan dalam pelajaran
H3 Tidak ketinggalan dalam pelajaran 1
1
N4 Harga diri 1
H4 Jaga imej diri / keluarga / sekolah
H4 Tidak dilabel sebagai murid bermasalah 1
1
N5 Kasih sayang
H5 Prihatin dengan masalah Hanafi

165

H5 Risau Hanafi dicederakan 1

Nota: Maksimum 1 nilai sahaja [Mak. 3 m]

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) 1
1
(d) H1 Ingin mendapat perhatian 1
H2 Boleh menjadi popular 1
H3 Mahu diri menjadi penting 1
H4 Mudah untuk mendapatkan apa yang dihajati 1
H5 Sikap keluarga yang suka marah-marah / pilih kasih 1
H6 Mencapai keinginan hati / diri 1
H7 Pernah didera / kena buli 1
H8 Berdendam 1
H9 Pengaruh kawan sebaya 1
H10 Kurang kasih sayang keluarga
H11 Kurang didikan agama [Mak. 3 m]

(Mana-mana jawapan munasabah) 1
1
7(a) H1 Malaysia terdiri daripada pelbagai kaum / agama 1
H2 Mengamalkan pelbagai kepercayaan / adat resam
H3 Bebas mengamalkan ajaran mengikut tuntutan agama 1
masing-masing 1
H4 Memupuk perpaduan 1
H5 Negara aman
H6 Rakyat berpeluang meraikan sambutan perayaan 1
agama lain 1
H7 Rakyat berpuas hati
H8 Elak rusuhan [Mak. 3 m]

(Mana-mana jawapan munasabah) 1
1
(b) N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Hidup bersama secara aman 1
N4 Toleransi 1
N5 Keadilan [Mak. 2 m]
N6 Kesederhanaan
1
H1 Mengambil kira keperluan rakyat menunaikan
tanggungjawab keagamaan 1
1
H2 Menjaga hak rakyat 1
H3 Memenuhi tuntutan agama 1
H4 Memahami keperluan setiap agama 1
H5 Tidak berpihak kepada mana-mana agama
H6 Menjaga keharmonian masyarakat

166

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) H1 Tidak bising / tidak bermain 1
H2 Menjaga kebersihan tempat 1
H3 Berpakaian sopan 1
H4 Bidak memakai kasuk dalam rumah ibadat / buka kasut 1
H5 Menjaga tingkah lku / tutur kata 1
H6 Tidak rosakkan harta benda 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

8(a) H1 Filipina 1
H2 Vietnam 1
H3 Myanmar 1
H4 Kemboja 1
H5 Laos 1
H6 Brunei 1
H7 Indonesia 1
H8 Singapura 1
H9 Thailand 1
[Mak. 3 m]
(b) N1 Hidup bersama secara aman
N2 Saling membantu dan bekerjasama 1
N3 Saling menghormati antara negara 1
N4 Toleransi 1
N5 Sikap keterbukaan 1
N6 Kesederhanaan 1
1
[Mak. 1 m]

H1 mementingkan keamanan / keselamatan dunia 1
H2 menjaga sensitiviti 1
H3 menerima perbezaan budaya 1
H4 bersama-sama membangunkan ekonomi 1
H5 berkongsi pendapat / idea 1
C1 tidak campur tangan dalam urusan negara lain 1
C2 bekerjasama membanteras lanun di lautan 1
C3 berkongsi kepakaran 1

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) H1 Mengenali budaya baru 1
H2 Bilangan celik huruf meningkat 1
H3 Globalisasi budaya ASEAN 1
H4 Perpaduan ASEAN tercapai / eratkan hubungan 1
H5 Dapat mengisi masa dengan aktiviti berfaedah 1
H6 Meningkatkan kreativiti / karya seni 1
H7 Dapat tukar pendapat 1

167

(d) (i) H8 Negara ASEAN aman / elak persengketaan 1
H9 Galakkan pelancongan negara ASEAN 1
H10 Dapat memberi / menerima bantuan 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

H1 Program pertukaran pelajar 1
H2 Tawaran biasiswa 1
H3 Pertukaran kepakaran guru 1

(ii) H1 Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN / ASEAN Free [Mak. 1 m]

Trade Area (AFTA) 1
H2 Urus niaga import dan eksport
1
(Mana-mana jawapan munasabah)
9 F1 Wajar [Mak. 1 m]
1
N1 Kasih sayang 1
N2 Harga diri 1
N3 Kasih sayang terhadap keluarga 1
N4 Rasional 1
N5 Tanggungjawab terhadap keluarga 1
N6 Bertanggungjawab 1

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1
1
H1 Mengeratkan hubungan persaudaraan 1
H2 Cara cepat untuk berkomunikasi 1
H3 Menarik / menyeronokan 1
H4 Menggalakkan kreativiti 1
H5 Cara murah untuk merakamkan memori 1
H6 Mudah menjadi popular 1
H7 Meningkatkan sikap keyakinan diri 1
H8 Meningkatkan keuntungan perniagaan
H9 Menikmati keindahan alam 1
1
Atau 1
1
F2 Tidak wajar 1
N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Harga diri
N4 Hemah tinggi
N5 Kesederhanaan
N6 Mematuhi peraturan dan undang-undang
Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

168

H1 Membahayakan keselamatan diri 1
1
H2 Mendedahkan lokasi keberadaan 1
H3 Swafoto yang melampau / tidak sopan menjatuhkan
1
imej 1
H4 Membuang masa 1
1
H5 Mengganggu persekitaran 1
H6 Menjadi ketagihan

H7 Hilang keyakinan apabila gambar tidak cantik
H8 Pembaziran wang

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) Jumlah 10 m

1N+9H 1
2N+8H 1
3N+7H 1
10 F1 Tidak patut 1
N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Amanah
N4 Harga diri
N5 Mematuhi peraturan dan undang-undang

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1

H1 Boleh guna cara lain untuk membiayai kos pembedahan 1
isteri 1
1
H2 minta derma daripada orang lain 1
H3 pinjam daripada saudara mara 1
H4 telah memecahkan kepercayaan syarikat 1
H5 menyeleweng adalah satu kesalahan 1
H6 mencemarkan imej diri / keluarga
H7 perbuatan mencuri
H8 mementingkan diri sendiri

Atau

F2 Patut 1
N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Kasih sayang 1
N4 Tanggungjawab terhadap keluarga 1
N5 Kasih sayang terhadap keluarga 1

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

H1 Mengambil kira kesengsaraan isteri 1
H2 Terdesak untuk menyelamatkan isteri 1

169

H3 Nyawa diutamakan 1
H4 Sudah berjasa kepada syarikat 1
H5 Duit boleh dicari semula 1
H6 Boleh bayar balik dengan potongan gaji 1
H7 Tiada pilihan lain 1

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) Jumlah 10 m

1N+9H 1
2N+8H 1
3N+7H 1
11 N1 Hidup bersama secara aman 1
N2 Saling membantu dan bekerjasama 1
N3 Bertanggungjawab 1
N4 Rasional 1
N5 Kebebasan beragama 1
N6 Toleransi 1
N7 Cinta akan negara 1
N8 Kesederhanaan 1
N9 Sikap keterbukaan 1
N10 Kepercayaan kepada Tuhan
N11 Mengekalkan tradisi kekeluargaan 1
N12 Hemah tinggi 1
1
Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1
1
H1 menghormati amalan agama lain 1
H2 Mengelak prasangka kaum 1
H3 Menerima perayaan agama lain 1
H4 Bertolak ansur dengan perayaan agama lain 1
H5 Mengawal diri tidak elak perselisihan faham 1
H6 Menyambut perayaan bersama-sama 1
H7 Dapat memupuk perpaduan 1
H8 Dapat mengeratkan hubungan 1
H9 Dapat hidup berbaik-baik 1
H10 Wujudkan suasana harmoni
H11 Mengukuhkan konsep 1Malaysia Jumlah 10 m
H12 Mempelajari adat resam pelbagai kaum
H13 Peluang menikmati makanan pelbagai kaum
H14 Memupuk sikap saling faham-memahami

(Mana-mana huraian jawapan munasabah)

1N+9H
2N+8H
3N+7H

170

SOALAN PERATURAN PEMARKAHAN BIJAK MORAL 3 MARKAH
1(a)
BUTIRAN 1
F1 Makan di rumah 1
H1 Lebih jimat wang 1
H2 Makanan lebih sedap 1
H3 Bahan masakan adalah yang lebih berkhasiat 1
H4 Dapat merapatkan hubungan keluarga 1
H5 Dapat belajar masakan ibu 1
H6 Tidak perlu tergesa-gesa makan 1
H7 Lebih santai [Mak. 4 m]

Atau

F1 Makan di restoran 1
H1 Pelbagai pilihan makanan 1
H2 Makanan dihidang dengan cepat 1
H3 Suasana yang berlainan 1
H4 Makanan lebih sedap 1
H5 Lebih selesa ada penghawa dingin 1
[Mak. 4 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(b) F1 Pembaziran wang 1
H1 Makanan di restoran lebih mahal

F2 Menjejaskan kesihatan / punca obesiti / masalah lebihan 1
berat badan 1

H2 Masakan lebih banyak garam / bahan lain untuk
menyedapkan makanan

F3 Tidak ketahui tahap kebersihan penyediaan makanan 1
H3 Menyebabkan penyakit / keracunan makanan 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(c) H1 Nasi lemak 1
H2 Lemang 1
H3 Roti canai 1
H4 Rendang daging 1
H5 Tuhau 1
H6 Hinava 1
H7 Kuih bakul 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

2(a) F1 Dapat melakukan aktiviti bersama-sama ahli keluarga 1
H1 Melahirkan keluarga bahagia 1

171

F2 Dapat meluangkan masa bersama 1
H2 Merapatkan hubungan kekeluargaan 1

F3 Dapat menenangkan fikiran / kurangkan stres 1
H4 Dapat elakkan perselisihan faham 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(b) H1 Hubungan keluarga renggang 1
H2 Kebajikan ahli keluarga terabai 1
H3 Anak menjadi liar 1
H4 Ahli keluarga mengalami tekanan hidup 1
H5 Hilang rasa hormat 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) F1 Wajar 1

H1 ingin mendapatkan keputusan cemerlang 1

H2 Masih boleh mengikuti aktiviti lain selepas peperiksaan 1

H3 ingin memperbaiki kelemahan pelajaran 1

H4 takut gagal dalam peperiksaan 1

[Mak. 4 m]

Atau

F1 tidak wajar 1
H1 boleh membuat ulangkaji sambil berkhemah 1
1
H2 akan membuat ahli keluarga lain kecewa 1
H3 boleh rehat minda untuk melepaskan stress

H4 hilang peluang berseronok bersama ahli keluarga

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

3(a) H1 Bergotong royong membersihkan sungai/pantai/taman 1
permainan
1
H2 Kempen tanam pokok 1
H3 Melukis poster alam sekitar 1
H4 Mencipta lagu berkaitan alam sekitar 1
H5 Pameran berkaitan alam sekitar 1
H6 Kuiz alam sekitar 1
H7 Pertandingan sudut lestari

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(b) H1 Menguatkuasakan undang-undang alam sekitar 1
H2 Menangkap mereka yang merosakkan alam sekitar 1
H3 Mengenakan kompaun / dendaan wang ringgit yang 1
tinggi
H4 Memenjarakan yang disabit kesalahan 1

172

H5 Mengadakan rondaan yang kerap 1
1
H6 Memberi ganjaran kepada orang yang melaporkan
kejadian merosakkan alam sekitar 1
1
H7 Melaporkan kejadian merosakkan alam sekitar
H8 Menegur

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(c) F1 Kesihatan terjejas 1
H1 Mudah mendapat serangan penyakit 1

F2 Masalah jerebu yang menyebabkan penglihatan yang 1
1
rendah
H2 Boleh mengakibatkan kemalangan

F3 Kemusnahan / kepupusan flora dan fauna 1
H3 Keindahan alam sekitar terjejas 1

F4 Boleh menyebabkan bencana akibat seperti tanah runtuh 1
H4 Menyebabkan kematian / kecederaan 1

F5 Kemerosotan sektor pelancongan negara 1
H5 Pelancong tidak mahu berkunjung ke negara kita 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

4(a) N1 Cinta akan negara 1
N2 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
N3 Hemah tinggi 1
N4 Taat setia kepada raja dan negara 1
[Mak. 2 m]

H1 Menyanyi lagu kebangsaan dengan bersemangat 1
H2 Datang tepat waktu semasa perhimpunan 1
H3 Membentuk kesopanan dan tatasusilaan pelajar
H4 Berdiri tegak semasa menyanyikan lagu kebangsaan 1
1
(Mana-mana huraian munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Memakai pakaian seragam sekolah dengan lengkap 1
H2 Berdiri tegak semasa menyanyikan lagu Negaraku/ Lagu 1
Negeri/ Lagu Sekolah
H3 Berkumpul ke tapak perhimpunan tepat pada masanya 1
H4 Tidak berbual-bual semasa perhimpunan 1
H5 Berbaris atau duduk mengikut kelas masing-masing 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(c) H1 Pelajar dapat mengetahui perkembangan / aktiviti yang 1

173

telah berlaku minggu lalu 1
1
H2 Dapat bersedia mengikuti aktiviti yang akan datang
H3 Tindakan yang cepat akan diambil terhadap isu yang 1

berkaitan dengan disiplin 1
H4 Dapat memberi nasihat / peringatan / maklumat kepada

pelajar
H5 Dapat menyampaikan penghargaan kepada pelajar

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(d) F1 Setuju 1

H1 Masih ada pelajar yang membuli rakan 1

H2 Salah laku meningkat 1

H3 Pelajar berbahasa kasar 1

H4 Tidak menghormati guru/ orang yang lebih tua / rakan 1

[Mak. 2 m]

Atau

F1 Tidak setuju 1
H1 Sekolah aman dan damai 1

H2 Pelajar masih menghormati guru / rakan 1
H3 Ramai pelajar patuh peraturan 1

H4 Menjaga kemudahan yang diberikan dengan baik 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

5(a) H1 Sibuk bekerja 1
H2 Tuntutan kehidupan semasa/moden 1
H3 Kurang pengetahuan/ kesedaran tentang kesihatan 1
H4 Banyak pilihan aktiviti hiburan 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(b) N1 Bertanggungjawab 1
N2 Rasional 1
N3 Kasih sayang 1
N4 Kesederhanaan 1
[Mak. 2 m]

H1 Supaya sentiasa sihat 1
H2 Hidup lebih ceria kerana bebas penyakit 1
H3 Menjaga kesihatan diri
H4 Elak dari obesiti 1
1
(Mana-mana huraian munasabah) [Mak. 2 m]
1
(c) H1 Menjaga pemakanan seharian / mengambil makanan
seimbang 1

H2 Bersenam / beriadah

174

H3 Dapatkan tidur / rehat yang cukup 1
H4 Membuat pemeriksaan kesihatan 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

6(a) N1 Kebebasan beragama 1
N2 Mengekalkan tradisi kekeluargaan 1
N3 Hidup bersama secara aman 1
N4 Saling membantu dan bekerjasama 1
[Mak. 2 m]
(b) F1 Dapat menyemai sikap toleransi
H1 Masyarakat hidup dalam keadaan yang tenang 1
1

F2 Meningkatkan perpaduan kaum 1
H2 Dapat mengeratkan hubungan 1

F3 Dapat mengekalkan budaya rakyat Malaysia 1
H3 Dapat diteruskan kepada generasi akan datang 1

F4 Memupuk sikap hormat-menghormati 1
H4 Mewujudkan masyarakat yang harmoni / aman damai 1

F5 Dapat mengenali budaya kaum lain 1
H5 Menikmati pelbagai makanan 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(c) F1 Menjemput ke rumah terbuka 1
H1 Ziarah menziarahi ketika musim perayaan 1

F2 Bertukar juadah/hadiah 1
H2 Merapatkan ikatan kejiranan/kekeluargaan 1

F3 Bekerjasama menjayakan perayaan bersama 1
1
H3 Bergotong-royong menyediakan juadah/membersihkan
tapak majlis perayaan

F4 Tidak marah ketika perayaan lain dijalankan 1
H2 memahami keperluan merayakan perayaan 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

7(a) N1 Kasih sayang 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Kesederhanaan 1
N4 Rasional 1
[Mak. 2 m]

175

H1 Amalan makanan seimbang 1
H2 Minta nasihat doktor untuk penjagaan berat badan 1
H3 Kurangkan makanan manis/bergula kurangkan makan 1

daging / lebih banyak makan sayur-sayuran / buah- 1
buahan
H4 Selalu bersenam

(Mana-mana huraian munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Berjoging/berlari 1
H2 Bermain bola (semua jenis permainan) 1
H3 Mendaki gunung 1
H4 Berenang 1
H5 Mengembara/trekking 1
H6 Senamrobik 1
H7 Yoga 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) F1 Patut 1
H1 Lebih mudah / cepat 1
H2 Cara terbaik bagi pesakit yang tidak mampu 1
Melaksanakan aktiviti fizikal
H3 Dapat atasi kekangan masa untuk bersenam 1
H4 Tidak perlu melakukan senaman 1
H5 Dapat kekalkan berat badan 1
[Mak. 4 m]
Atau

F1 Tidak patut 1
H1 Menjejaskan kesihatan 1

H2 Membawa kesan sampingan yang tidak baik 1
H3 Mungkin akan menyebabkan kematian 1

H4 Kos pembelian tinggi 1
H5 Kesan tidak berpanjangan berbanding senaman /diet 1

yang seimbang

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

8(a) N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Kesederhanaan 1
N4 Melindungi hak pekerja 1
N5 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
[Mak. 1 m]

H1 Memberikan notis pemberhentian kerja 1
H2 Tidak memecat pekerja tanpa sebab kukuh 1

176

H3 Memberi pampasan yang sepatutnya 1
(Mana-mana huraian munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Memberi gaji tepat pada masa 1
H2 Memberi bonus 1
H3 Adakan jamuan akhir tahun 1
H4 Memberi sijil penghargaan 1
H5 Menaikkan gaji 1
H6 Menawarkan / menaikkan pangkat 1
H7 Memberi layanan mesra 1
H8 Tidak memecat tanpa notis awal 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) Akta Kerja 1

(d) H1 Pembayaran gaji / upah 1
H2 Cuti bersalin 1
H3 Tempoh jam kerja 1
H4 Cuti rehat 1
H5 Bayaran lebihan masa 1
H6 Cuti tahunan 1
H7 Cuti sakit 1
H8 Caruman KWSP 1
H9 Caruman insuran 1
[Mak. 2 m]
(e) H1 Kesatuan Sekerja
H2 Pejabat Perhubungan Industri 1
H3 Kementerian Sumber Manusia 1
H4 Mahkamah Perusahaan 1
H5 Pertubuhan Buruh Antarabangsa 1
H6 Jabatan Buruh 1
1
9 N1 Rasional [Mak. 2 m]
N2 Bertanggungjawab 1
N3 Kesederhanaan 1
N4 mematuhi peraturan dan undang-undang 1
1
Nota: Maksimum 3 nilai sahaja
1
H1 Membeli barangan yang perlu sahaja 1
H2 Membuat senarai barangan 1
H3 Bijak dalam merancang perbelanjaan 1
H4 Memikirkan kemampuan membayar 1
H5 Membuat perbandingan harga
H6 Tidak berbelanja di tempat yang mewah 1
H7 Melengkapi diri dengan ilmu kepenggunaan 1

177

H8 Mengetahui taktik dan strategi memperdaya pengguna 1
H9 Membuat aduan sekiranya didapati ditipu 1
H10 Baca maklumat jualan 1
H11 Menyediakan bajet perbelanjaan 1
H12 Beli yang berpatutan / murah 1
H13 Amalan menabung 1

Jumlah 10 m

(Mana-mana huraian jawapan munasabah)

Nota: 1

1N + 9H 1
2N + 8H 1
3N + 7H
1
10 N1 Rasional 1
N2 Bertanggungjawab
N3 Toleransi 1
N4 Hemah tinggi 1
N5 Harga diri
N6 Mematuhi peraturan dan undang-undang
N7 Kebebasan bersuara

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

H1 Menghormati peranan polis trafik 1
1
H2 Menjaga tutur kata agar tidak menyimggung perasaan
orang lain 1
1
H3 Menjaga nama baik diri / orang lain 1
H4 Menggunakan saluran yang betul untuk membuat aduan
1
H5 Melaporkan masalah dengan pihak atasan pegawai polis 1
trafik 1

H6 Tidak menyalahgunakan laman sosial
H7 Berfikir sebelum mengeluarkan kata-kata kesat
H8 Kesalahan yang dilakukan ada balasan

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) Jumlah 10 m

Nota:

1N + 9H
2N + 8H
3N + 7H

178

11 N1 Kasih sayang terhadap keluarga 1

N2 Tanggungjawab terhadap keluarga 1
N3 Hormat dan taat kepada anggota keluarga 1

N4 Mengekalkan tradisi kekeluargaan 1
N5 Rasional 1

N6 Bertanggungjawab 1
N7 Kasih sayang 1

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

H1 Mengambil bahagian dalam aktiviti bersama-sama 1

keluarga 1
H2 Ibu bapa tahu perkembangan anak-anak 1

H3 Anak berasa disayangi walaupun jarang bersama ibu 1
bapa 1
1
H4 Boleh elak anak terpengaruh gejala negatif 1
H5 Mendidik anak-anak nilai-nilai kemasyarakatan 1
1
H6 Sentiasa bersama keluarga sewaktu susah dan senang
H7 Membantu mengatasi masalah keluarga
H8 Mampu melahirkan keluarga yang harmoni

H9 Eratkan hubungan kekeluarga

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) Jumlah 10 m

Nota:

1N + 9H
2N + 8H
3N + 7H

179

PERATURAN PEMARKAHAN BIJAK MORAL 4

SOALAN BUTIRAN MARKAH
1(a) 1
F1 Bekerja 1
H1 Mengurangkan beban keluarga 1
H2 Mempunyai pendapatan sendiri 1
H3 Memberi kepuasan 1
H4 Mencari pengalaman / kemahiran 1
H5 Bertanggungjawab terhadap kehidupan sendiri 1
H6 Tidak berminat untuk belajar
[Mak. 3 m]
Atau
1
F1 Melanjutkan pelajaran 1
1
H1 Mencapai kepuasan 1
H2 Mencapat cita-cita 1
1
H3 Peluang pekerjaan lebih luas 1
H4 Memenuhi hasrat ibu bapa
[Mak. 3 m]
H5 Ingin mendapatkan ilmu pengetahuan
H6 Dapat memberikan sumbangan kepada negara kelak 1
1
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
(b) [bekerja] 1
F1 Menepati masa bekerja
H1 Mendapat kepercayaan pihak atasan 1
1
F2 Selalu bertanya kepada orang yang berpengalaman
H2 Memastikan kerja dilakukan dengan cekap 1
1
F3 Menghadiri kursus / seminar / bengkel
H3 Menambahkan ilmu pengetahuan 1
1
F4 Tidak mudah berputus asa
H4 Berusaha sehingga mencapai kejayaan [Mak. 4 m]

F5 Sanggup bekerja lebih masa 1
H5 Memastikan kerja dilakukan sempurna 1

Atau 1

[melanjukan pelajaran]
F1 Menyediakan jadual belajar

H1 Elak daripada belajar pada saat-saat terakhir

F2 Menghadiri kelas tambahan

180

H2 Memastikan semua pelajaran dapat difahami 1
1
F3 Belajar secara berkumpulan
H3 Pelajaran mudah difahami 1
1
F4 Selalu bertanya
H4 Memastikan pelajaran tidak ketinggalan 1
1
F5 Membuat rujukan tambahan
H5 Lebih memahami pelajaran 1
1
F6 Mencari maklumat tambahan di internet
H6 Menambah pengetahuan 1
1
(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]
(c) N1 Bertanggungjawab
1
N2 Harga diri 1
N3 Kerajinan 1
N4 Rasional 1
N5 Berdikari 1
[Mak. 1 m]

H1 Memastikan cita-cita tercapai 1
1
H2 Hidup mewah 1
H3 Tidak mudah terpengaruh dengan pujukan rakan untuk
1
melakukan perkara yang sia-sia 1
H4 Dihormati
1
H5 Belajar bersungguh-sungguh sehingga memperolehi 1
ijazah / komited dalam pekerjaaan 1
1
H6 Memperolehi gaji tinggi / jawatan penting
H7 Menyedari kesan positif apabila cita-cita tercapai 1

H8 Taraf hidup meningkat
H9 Tidak mengharapkan bantuan keluarga / orang lain untuk

mencapai cita-cita
H10 Peroleh kepuasan

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]
1
2(a) H1 Mematuhi perintah dan peraturan yang ditetapkan oleh
kerajaan. 1
H2 Menjaga kebersihan dengan mencuci tangan dan
memakai pelitup muka 1
H3 Tidak mengunjungi tempat yang sesak.

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]
(b) H1 Memberikan Bantuan Prihatin Nasional (BPN) 1

181

H2 Memberikan moratorium selama 6 bulan 1
H3 Memberi bantuan keperluan asas 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(c) F1 Wajar 1
N1 Kasih sayang terhadap keluarga 1
N2 Kasih sayang 1
N3 Rasional 1
N4 Bertanggungjawab 1
N5 Melindungi hak kanak-kanak 1

Nota : 1 sahaja [Mak. 2 m]

H1 Menjaga keselamatan anak 1
H2 Bimbang anak gagal mematuhi SOP 1
H3 Sekolah merupakan tempat yang sesak 1
H4 Terdapat kes positif COVID dalam kalangan pelajar 1
[Mak. 2 m]
Atau
1
F2 Tidak wajar 1
N1 Melindungi hak kanak-kanak 1
N2 Rasional 1
N3 Bertanggungjawab 1
N4 Mematuhi peraturan dan undang-undang [Mak. 2 m]

H1 Hak kanak-kanak mendapat pendidikan 1
H2 Anak akan ketinggalan pelajaran 1
H3 Tiada penjaga di rumah 1
H4 Anak menjadi malas belajar 1
H5 Masa anak terbuang dengan sia-sia 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]
(d) H1 Tidak ketinggalan pelajaran 1
1
H2 Masa fleksibel 1
H3 Tidak terdedah dengan risiko jangkitan 1
H4 Banyak masa bersama keluarga 1
H5 Pembelajaran yang menyeronokkan 1
H6 Dapat menambah kemahiran aplikasi komputer
[Mak. 2 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
3(a) H1 Mei Hwa masih muda / 16 tahun 1
H2 Mendahulukan keperluan semasa / beli uniform 1
H3 Risau keselamatan anak

182

H4 Takut anak terpengaruh dengan budaya yang tidak sihat 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(b) F1 Wajar 1
H1 Mei Hwa telah menipu ibu 1
H2 Mei Hwa perlu menanggung risiko perbuatannya 1
H3 Ibu patut tahu hal sebenar 1
H4 Mengelak mengulangi perbuatan yang sama 1
[Mak. 3 m]
Atau

F1 Tidak wajar 1
H1 Ibu telah bersetuju pada awalnya 1

H2 Itu adalah duit Mei Hwa sendiri 1
H3 Perlu simpan rahsia 1

H4 Akan menjejaskan hubungan adik beradik 1
H5 Hilang kepercayaan daripada Mei Hwa 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(c) H1 Disayangi ibu 1
H2 Menjaga hati ibu 1
H3 Menghormati ibu 1
H4 Wujudkan keluarga bahagia 1
H5 Jimat wang / tidak membazir 1
H6 Dapat uniform baru 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(d) H1 Ibu perlu menjadi contoh 1
H2 Berfikir sebelum membuat janji 1
H3 Menjalin hubungan mesra 1
H4 Memberi hukuman munasabah 1
H5 Sedia mendengar masalah anak 1
H6 Memahami minat anak 1
H7 Menepati janji 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

4(a) H1 Bau busuk / pencemaran udara 1
H2 Hidupan akuatik mati / pupus 1
H3 Sumber air tercemar 1
H4 Membawa penyakit 1
H5 Kualiti kehidupan menurun 1
H6 Imej negara terjejas 1
H7 Habitat air terjejas 1
H8 Kotor 1

183

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(b) H1 Jabatan Alam Sekitar / JAS 1
H2 Majlis Daerah 1
H3 Majlis Perbandaran 1
H4 Jabatan Pengairan dan Saliran / Jabatan Parit dan Air / 1
JPS
H5 Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar / 1
Kementerian Alam Sekitar
H6 Sahabat Alam Malaysia / SAM 1
H7 Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan 1
H8 DBKK 1
H9 Alam Flora Sdn. Bhd. 1
[Mak. 2 m]
(c) F1 Menasihati / menegur
H1 Sampah akan mengotorkan kawasan 1
H2 Pengunjung akan berkurangan ke kawasan itu 1
1

F2 Rakam perbuatan tersebut 1

H1 Pengunjung itu dikenakan tindakan 1
H2 pengajaran kepada pengunjung itu 1

F3 Memberitahu / lapor kepada pengurusan taman 1

H1 Mendenda orang itu 1
H2 Memberi pengajaran 1

F4 Menyuruh orang itu mengutip sampah yang dibuangnya 1

H1 Menjaga kebersihan tanggungjawab bersama 1
H2 Agar orang itu tidak membuang sampah lagi 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(d) H1 Menerima peraturan/ undang-undang 1
H2 Mematuhi peraturan /undang-undang 1
([Mak. 2 m]
5(a) H1 Menyatupadukan rakyat
H2 Raja adalah lambang perpaduan rakyat 1
H3 Raja adalah ketua negara 1
H4 Menjamin kestabilan negara 1
H5 Mengekalkan perpaduan rakyat 1
H6 Menjamin ketaatan / kesetiaan / patriotisme rakyat 1
terhadap pemimpin 1
H7 Bangga akan negara
H8 Saling hormat menghormati 1
H9 Hidup dengan aman . harmoni 1
H10 Menjaga kedaulatan negara 1
1

184

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(b) H1 Mematuhi undang-undang 1
1
H2 Berdiri tegak menyanyikan lagu negara / menyanyikan
lagu negara dengan penuh bersemangat 1
1
H3 Tidak mengeluarkan kata-kata kesat / caci pemimpin
H4 Memberi pendapat / meluahkan perasaan melalui saluran 1

yang betul 1
H5 Menjauhi aktiviti yang boleh mengancam keselamatan 1

negara
H6 Menyertai program PLKN dengan rela hati

H7 Melaporkan kes jenayah

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

c F1 Berjaya 1

H1 Bersungguh-sungguh meyertai aktiviti yang dijalankan 1

H2 Membuat perancangan / persediaan yang rapi 1

H3 Memberi penghargaan kepada murid yang terlibat 1

H4 Dapat memupuk nilai-nilai murni 1

H5 Melibatkan semua warga sekolah 1

H6 Mempunyai aktiviti yang pelbagai 1

H7 Dapat meningkatkan semangat patriotik pelajar 1

H8 Murid bangga dengan negara 1

H9 Murid mengetahui lebih maklumat tentang negara 1

[Mak. 4 m]

Atau

F1 Tidak berjaya 1
H1 Tidak melibatkan penyertaan semua murid 1
H2 Murid tidak berminat 1
H3 Aktiviti yang sama setiap tahun 1
H4 Aktiviti bermusim / tidak diteruskan 1
H5 Kurang sokongan 1
H6 Kekangan masa 1
H7 Peruntukkan tidak mencukupi 1
[Mak. 4 m]
(Mana-mana jawapan munasabah)
1
6(a) H1 Pembayaran Gaji / Upah 1
H2 Perlindungan bersalin / cuti bersalin 1
H3 Hari rehat 1
H4 Bayaran lebih masa 1
H5 Caruman KWSP 1
H6 Cuti tahunan 1
H7 Tempoh masa kerja 1
H8 Notis pemberhentian kerja

185

H9 Cuti sakit 1
[Mak. 2 m]
(b) H1 Memberi anugerah perkhidmatan
H2 Menguatkuasakan undang-undang melindungi hak 1
pekerja 1
H3 Menyediakan perumahan awam / kuarters
H4 Memberi bonus 1
H5 Sambutan Hari Pekerja 1
H6 Cuti Hari Pekerja 1
1
(Mana-mana jawapan munasabah)
[Mak. 2 m]
(c) N1 Melindungi hak pekrja
N2 Rasional 1
N3 Bertanggungjawab 1
N4 Keadilan 1
N5 Kesederhanaan 1
N6 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
N7 Sikap keterbukaan 1
1
H1 Menjaga kebajikan pekerja [Mak. 1 m]
H2 Ambil kira kelebihan pekerja
H3 Tidak menindas pekerja 1
H4 Ambil berat tentang pekerja 1
H5 Menyediakan tempat kerja yang selesa / selamat 1
H6 Peluang naik pangkat 1
1
(Mana-mana huraian jawapan munasabah) 1

(d) H1 Membuat aduan kepada Kesatuan Sekerja (lain-lain [Mak. 2 m]
agensi) / pihak berkuasa
1
H2 Menyelesaikan pertikaian dengan berbincang dengan
majikan 1

H3 Melantik peguam sendiri 1
H4 Memperolehi wang pampasan seperti yang 1

Diperuntukkan [Mak. 3 m]

(Mana-mana jawapan munasabah) 1
1
7(a) N1 Kebebasan bersuara 1
N2 Sikap keterbukaan 1
N3 Rasional 1
N4 Bertanggungjawab 1
N5 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
N6 Harga diri 1
N7 Hemah tinggi
N8 Toleransi

186

N9 Kesederhanaan 1
N10 Hidup bersama secara aman
1
[Mak. 2 m]

H1 Bebas bercakap tetapi dalam batasan yang tertentu untuk 1
menjaga keamanan
1
H2 Menerima teguran selaras dengan norma masyarakat 1
H3 Dapatkan bukti yang kukuh sebelum bertindak 1
H4 Tidak menimbulkan kekecohan di sekolah 1
H5 menerima peraturan di sekolah

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Menimbulkan huru hara 1
H2 Merugikan masa 1
H3 Menyinggung perasaan pengusaha kantin 1
H4 Menjejaskan imej sekolah 1
H5 Demonstrasi mengganggu ketenteraman sekolah 1
H6 Berunding aman lebih baik daripada demostrasi 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

(c) H1 Buat aduan / laporan bertulis kepada pihak sekolah / guru 1

kantin 1
H2 Berbincang dengan pihak kantin 1
1
H3 Mengadu kepada PIBG 1
H4 Boikot membeli makanan di kantin 1

H5 Bawa bekal sendiri
H6 Membuat aduan di laman rasmi sekolah

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 3 m]

8(a) N1 Hidup bersama secara aman 1
N2 Saling membantu dan bekerjasama 1
N3 Rasional 1
N4 Saling menghormati antara negara 1
N5 Bertanggungjawab 1
N6 Toleransi 1
[Mak. 2 m]

H1 Mengadakan hubungan baik dengan semua negara 1
H2 Menyelesaikan masalah secara diplomasi / aman 1

H3 Tahu kesan buruk kepada negara jika melanggar undang- 1
undang 1
1
H4 Menjamin kesejahteraan 1
H5 Menjalankan peranan pemimpin

H6 Bertimbang rasa

187

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) [Mak. 2 m]

(b) H1 Menggalakkan keamanan / kestabilan politik 1
H2 Kerjasama ketenteraan 1
H3 Mendapat bantuan 1
H4 Meluaskan impot dan ekspot 1
H5 Ekonomi negara meningkat 1
H6 Negara maju 1
H7 Berkongsi idea / pendapat 1

(Mana-mana jawapan munasabah) [Mak. 4 m]

(c) H1 Komanwel / Commanwealth 1
H2 Pertubuhan Negara-negara Islam (OIC) 1
H3 Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu / PBB / United 1
Nation / UN
H4 ASEAN 1
H5 NAM 1
H6 APEC 1
H7 OPEC 1
H8 G15 1
H9 MAFILINDO 1
[Mak. 2 m]

188

9 N1 Rasional 1

N2 Bertanggungjawab 1
N3 Kesederhanaan 1

N4 Toleransi 1
N5 Kasih sayang 1

H6 Menyayangi dan menghargai alam sekitar 1
N7 Peka terhadap isu-isu alam sekitar 1

N8 Kemapanan alam sekitar 1
N9 Keharmonian antara manusia dengan alam sekitar 1

N10 Saling membantu dan bekerjasama 1
N11 Penglibatan diri dalam pembangunan negara 1

N12 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

H1 Kenal pasti bahan yang bakal dibuang 1
H2 Membawa beg sendiri semasa membeli belah 1
1
H3 Fikirkan kegunaan bahan tersebut untuk tujuan yang lain
sebelum dibuang 1
1
H4 kurangkan penggunaan sumber 1
1
H5 berkongsi kereta 1
H6 tutup pili air selepas digunakan 1
1
H7 guna pengangkutan awam 1
H8 membawa bekal sendiri 1

H9 memperbaiki alatan yang yang boleh diperbaiki 1
H10 baiki sendiri jika ada kemahiran / hantar ke kedai 1

H11 guna semula bahan buangan untuk tujuan yang lain 1
H12 tayar terpakai untuk membuat perhiasan taman / pasu 1

bunga
H13 botol plastik dijadikan bekas letak pen

H14 memproses semula barangan buangan untuk menjadi
bahan baru

H15 mengumpul surat khabar untuk dijual
H16 menggunakan baju yang koyak sebagai kain lap

(Mana-mana huraian jawapan munasabah) Jumlah
10 m
Nota:
1
1N + 9H 1
2N + 8H 1
3N + 7H

10 N1 Melindungi hak pengguna
N2 Rasional
N3 Bertanggungjawab
Nota: Maksimum 3 nilai sahaja

189

H1 Mengambil deposit / wang orang ramai secara haram 1
H2 Bertujuan menyelamatkan wang rakyat 1
H3 Ada simpanan untuk masa depan 1
H4 Merupakan urusniaga secara haram 1
H5 Mengelakkan aliran wang ke luar negara 1
H6 Menstabilkan kewangan negara 1
H7 Ekonomi negara terpelihara 1
H8 Meningkatkan keyakinan pelabur asing 1
H9 Menyampaikan maklumat pengurusan kewangan 1
H10 Menyalahi akta perlindungan pengguna / undang- 1

undang Jumlah
10 m
(Mana-mana huraian jawapan munasabah)
1
Nota: 1
1
1N + 9H 1
2N + 8H 1
3N + 7H 1

11 F1 Wajar 1
N1 Kasih sayang
N2 Rasional 1
N3 Bertanggungjawab 1
N4 Keadilan 1
N5 Mematuhi peraturan dan undang-undang 1
N6 Kesederhanaan 1
1
Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1
1
H1 Mungkin berlaku kesilapan ketika membuat proses
menghukum 1
1
H2 Mempertahankan hak asasi manusia 1
H3 Menghargai nyawa 1
H4 Keadilan kepada mangsa dan keluarga 1
H5 Hukuman yang berperikemanusiaan
H6 Peluang mengubah kesilapan diri
H7 Hukuman mati pembunuhan kejam
H8 Ambil kira kepentingan mangsa
H9 Banyak negara telah menghapuskan hukuman mati

Atau

F2 Tidak wajar
N2 Rasional
N3 Bertanggungjawab
N4 Keadilan
N5 Mematuhi peraturan dan undang-undang

190

Nota: Maksimum 3 nilai sahaja 1
1
H1 Mengurangkan jenayah dadah 1
H2 Mengurangkan kos penyelenggaraan penjara yang tinggi 1
H3 menjimatkan kos pembiayaan kerajaan 1
H4 Menakutkan orang ramai supaya tidak mengedar dadah 1
H5 Tidak perlu ikut trend negara lain 1
H6 Masih relevan dalam kes jenayah berat
H7 dadah membawa kemusnahan kepada negara / 1
masyarakat
H8 hukuman terbaik untuk kesalahan membabitkan 1
mengedar dadah
H9 dadah mendorong peningkatan kadar jenayah Jumlah
10 m
(Mana-mana huraian jawapan munasabah)

Nota:

1N + 9H
2N + 8H
3N + 7H

191

192