คู่มือครู วิทยาการคำนวณ ป.5

คู่มือครเู พอ่ื ใชค้ กู่ ับหนงั สือเรียน ๕ช้ันประถมศึกษาปที ่ี
มาตรฐานสากล

๒๑ 5ศตวรรษที่
BBL Steps

ใชก้ ระบวนการ

GPAS

เนน้ การทาำ งานของสมอง

BBL & PBL

จดั การเรยี นรตู้ ามแนวทาง

Backward

Design

เพิ่มผลสัมฤทธด์ิ ว้ ย

NT / O-NET
PISA

ทกั โษคะรศงตงวารนรบษูรทณี่ ๒ากา๑ร

สู่อาเซยี นและโลก

ละเเฉอลยี ยดคทาำ กุตอขบ้อ

QR

CODE

นคววตั ากมรรรู้คมวสา่ือมเเสขรา้ ใิมจ

สถาบนั พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)

แผนผังหัวขอ้ หน่วยการเรียนรู้
หนังสอื เรียนรายวิชาพื้นฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ) ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี 5

กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 1 การใช้เหตุผลแก้ปญั หา หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2 การเขยี นโปรแกรมเบ้ืองต้น
(ว 4.2 ป.5/1) (ว 4.2 ป.5/2)

การแกป้ ญั หา การท�ำ งานของคอมพิวเตอร์
วิธกี ารแก้ปัญหา การออกแบบอัลกอรทิ ึม
การแกป้ ัญหากบั คอมพิวเตอร์ การเขียนโปรแกรมคอมพวิ เตอร์
การตรวจสอบข้อผิดพลาดของโปรแกรม
เทคโนโลยี การเขยี นโปรแกรมด้วย Scratch
(วทิ ยาการคำ�นวณ) ตวั แปร
ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5 การเขยี นโปรแกรมตรวจสอบเลขค่แู ละเลขค่ี
การเขยี นโปรแกรมค�ำ นวณความสมส่วนของรา่ งกาย

หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 4 การใช้บรกิ ารอินเทอร์เนต็ หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 การค้นหาข้อมลู
(ว 4.2 ป.5/4, ป.5/5) (ว 4.2 ป.5/3)

บรกิ ารอนิ เทอร์เน็ต เครือข่ายคอมพวิ เตอร์
บริการของ Google การค้นหาขอ้ มลู
แบบส�ำ รวจความคิดเหน็ ออนไลน์ การติดต่อสื่อสารผ่านอนิ เทอร์เนต็
การใชง้ านเทคโนโลยีสารสนเทศอยา่ งปลอดภัย การส่งจดหมายอิเลก็ ทรอนกิ ส์
การตดิ ต่อสอ่ื สารผา่ นสังคมออนไลน์

คู่มอื ครเู พอ่ื ใช้ค่กู บั หนังสือเรยี น

(เทวิทคยโนาโกลายรีคำ�นวณ )
๕ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี

ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชวี้ ดั
กลุ่มสาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐)
ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑

สงวนลขิ สิทธ์ิ
ส�ำ นักพมิ พ์ บรษิ ทั พัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.) จำ�กดั
พ.ศ. ๒๕๖๓

สถาบนั พัฒนาคณุ ภาพวิชาการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดสุ ติ กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมตั ิ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทุกหมายเลข, แฟกซอ์ ัตโนมตั ิ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖

website : www.iadth.com

* โปรแกรมและเวบ็ ไซต์ทอ่ี า้ งถงึ เปน็ ช่ือผลิตภัณฑ์เครอ่ื งหมายการคา้ และเป็นลิขสทิ ธข์ิ องบริษทั น้นั ๆ ตามกฎหมาย

พิเศษ

การพฒั นาคณุ ภาพผู้เรียนท่ีสอดคลอ้ งกบั
เสริมสร้างศกั ยภาพการเรียนรตู้ าม
GPAS Steps

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
NET แนวข้อสอบ O-NET

การอธิบายเปา้ หมาย เป้าหมายการเรยี นรู้ การตรวจสอบข้อผิดพลาดของโปรแกรม
การเรยี นรู้ และการท�ำ
ชน้ิ งานที่ผเู้ รยี นจะได้ ระบเุ ปา้ หมายการเรยี นรใู้ นหลกั สตู รตามแนวทาง ถา้ นกั เรียนเขยี นโปรแกรมแลว้ เกดิ ปัญหาโปรแกรมไม่ทำางานตาม คำ�ถ�มส�ำ คัญ
คะแนนอย่างชัดเจน ทำ�ใหผ้ ้เู รียน Backward Design ซง่ึ ประกอบดว้ ย ท่เี ราเขียน นกั เรยี นจะมีวิธกี ารตรวจสอบความผิดพลาดของ
เห็นทศิ ทางในการเรียน เป็นการ - มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตวั ชว้ี ดั โปรแกรมอยา่ งไร
ขจัดความกังวลใจ และสร้าง - สมรรถนะส�ำ คญั ของผเู้ รยี น
ความรู้สึกเชิงบวกให้แกผ่ ้เู รยี น St St - คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ สำาหรับปัญหาท่ีมีความซับซ้อนมากขึ้น การเขียนโปรแกรมอาจมีข้อผิดพลาด
การใช้ค�ำ ถาม เกดิ ข้ึนได้ การตรวจสอบข้อผดิ พลาดอาจทาำ ไดโ้ ดยทดลองตรวจสอบการทาำ งานของ
หรอื กำ�หนดปัญหา ภาระงาน/ชนิ้ งาน โปรแกรมทีละขั้นตอน หรือทีละคำาส่ัง เมื่อพบจุดที่ทำางานไม่ถูกต้องให้ทำาการแก้ไข
ที่ผเู้ รยี นตอ้ งพบในชีวติ ก�ำ หนดภาระงานหรือชิ้นงานของผู้เรียน จนกวา่ จะได้ผลลพั ธท์ ถ่ี กู ตอ้ ง
(Problem Based Learning: PBL) ซ่งึ เป็นหลกั ฐานแสดงความเขา้ ใจ
เพือ่ สรา้ งความรูส้ กึ ต่ืนเต้นท้าทาย ตัวอย่าง การเขียนโปรแกรมให้ผ้ึงเดินไปเก็บนำ้าหวาน จะต้องให้
กระตุน้ อารมณ์ใหผ้ ูเ้ รียนสนใจ ep 1 ข้ันสงั เกต ผ้งึ เดนิ ไปขา้ งหน้า 2 ครั้ง แลว้ เลีย้ วขวา จากนั้นเดนิ ไปข้างหน้าอีก 2 ครง้ั พร้อมทง้ั
อยากเรยี นรู้ อยากสืบสอบ ตรวจสอบวา่ ตาำ แหน่งนน้ั เปน็ นาำ้ หวานหรือไม ่ ถ้าใชใ่ ห้เกบ็ นำา้ หวาน ดังภาพ
ซงึ่ ส่งผลตอ่ การเรียนรทู้ ี่ดี รวบรวมข้อมลู

การรวบรวมขอ้ มูล 1. ตั้งคำ�ถาม ตงั้ สมมุตฐิ าน เพ่อื กระตุ้น
จากสงิ่ แวดลอ้ ม ประสบการณใ์ ห้ผู้เรียนเกิดการเรยี นรู้
และแหล่งเรยี นรู้
อยา่ งหลากหลาย ผา่ นระบบ 2. สงั เกตและรวบรวมขอ้ มูลจากแหลง่ เรยี นรู้
ประสาทสมั ผสั (ways of knowing) อยา่ งหลากหลาย เพื่อให้ผูเ้ รยี นรูจ้ กั
ท้งั การเห็น (ทางตา) การได้ยนิ เลอื กขอ้ มูลทีต่ ้องการ
(ทางหู) การสัมผสั (ทางกาย)
การได้กลน่ิ (ทางจมูก) ep 2
การรบั รส (ทางปาก) ท�ำ ใหส้ มอง
เกดิ การเรียนรูแ้ ละมพี ฒั นาการ ขัน้ คิดวิเคราะห์และสรปุ ความรู้
เพราะสิง่ แวดล้อมคอื ตวั กระตุ้น
พฒั นาการสมอง และสิง่ แวดลอ้ ม 3. จัดกระทำ�ขอ้ มูลดว้ ยการคดิ วิเคราะห์ ภาพที่ 2.2 การเขียนโปรแกรมให้ผึ้งเดินทางไปรับนำ้าหวาน
ท่หี ลากหลายท�ำ ให้สมองเรียนรู้ได้ดี (จำ�แนก จดั หมวดหม ู่ หาความสมั พนั ธ ์
การจัดขอ้ มลู ของสมอง เปรียบเทียบ ฯลฯ) โดยใชแ้ ผนภาพจดั ถา้ โปรแกรมทเ่ี ขยี นขน้ึ ทาำ งานไมถ่ กู ตอ้ ง อาจตรวจสอบการทาำ งานของโปรแกรม
จะใช้การคดิ หา ความคิดอย่างเปน็ ระบบ สรปุ สาระส�ำ คัญ โดยให้ผึ้งทาำ งานทลี ะคาำ สงั่ โดยคลกิ เมาส์ทป่ี มุ่ ดงั ภาพ
ความสัมพนั ธ์เชอื่ มโยงกบั สงั เคราะหเ์ ปน็ ความคดิ รวบยอด
ประสบการณเ์ ดมิ เปรียบเทียบ 34 เทคโนโลยี (วิทยาการคาำ นวณ) ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 5
จดั กลุ่ม และสรปุ เป็นหลักการ 4. คิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณค่าโดยเชื่อมโยงกับ
ของตนเอง กจิ กรรมที่เนน้ การคิด หลกั คณุ ธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ ม หลกั ปรชั ญา กจิ กรรมเสริมสรา้ งศกั ยภาพการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
จึงทำ�ใหส้ มองเกดิ การเรียนรู้ ของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างความเป็น แนวข้อสอบ NT/O-NET/PISA
และครตู ้องฝึกให้ผเู้ รยี นใช้ พลเมืองไทยและพลโลกที่มีคุณภาพ
แผนภาพความคดิ แล้วสรุปเป็นความคิดรวบยอด และสารประโยชน์มากมายสำ�หรับครู
(Graphic Organizers)
เพอ่ื จดั ขอ้ มูลอยา่ งเปน็ ระบบ 5. สรา้ งทางเลอื กโดยออกแบบหรอื คดิ สรา้ งสรรค์
สร้างการคดิ อย่างมีแบบแผน แนวทางอย่างหลากหลาย แล้วตัดสินใจ
เลือกแนวทางท่ดี ีท่ีสุด

6. วางแผนขน้ั ตอนการปฏบิ ตั งิ านทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ
เพื่อน�ำ ไปสูค่ วามสำ�เรจ็

การคิดประเมินเพื่อเพิม่ คุณคา่ ท�ำ ใหผ้ ูเ้ รียนเห็นความส�ำ คญั ของสิง่ น้ัน
ข้อมูลที่มคี วามสำ�คัญมีความหมายต่อชีวิต สมองจะสนใจและตอบสนอง
จึงสง่ ข้อมลู เหล่าน้นั เข้าสกู่ ระบวนการเรยี นรู้ โดยเชื่อมโยงกบั ความรู้
และทักษะท่มี อี ยเู่ ดิม สร้างความหมายให้มากยิ่งขนึ้

สุดยอดคู่มือครู 2

พเิ ศษ

การเรียนร้ขู องสมอง (Brain Based Learning)

มาตรฐานสากลในศตวรรษท่ี 21

Apขpั้นlปyฏiิบnัตgิแลanะสdรCุปoคnsวtาruมcรtiู้หngลังthกeารKปnoฏwิบlัeตdิ ge A ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying the Communication Skill

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก

St St St asean

3ep ข้นั ปฏหบิ ลัตงั กิแาลระปสฏริบปุ ตัควิ ามรู้

7. เขียนขัน้ ตอนการปฏิบตั งิ านจรงิ และ

ลงมอื ปฏบิ ตั ติ ามแผน ประเมนิ ความส�ำ เรจ็

ของงานและประเมนิ การทำ�งานเชงิ ระบบ

เพ่ือปรับปรุงและแกป้ ญั หา แลว้ สรปุ การเคลอ่ื นไหวและ
เปน็ ความคิดรวบยอด การลงมือปฏิบตั ิทำ�ให้

คลิกเมาส์คร้ังที่ 1 คลกิ เมาส์ครง้ั ท่ี 2 สมองพัฒนาทั้งสองด้าน

8. นำ�ความเข้าใจท่เี กิดจากการปฏบิ ัติ เมื่อผเู้ รียนน�ำ หลกั การจากศาสตร์

ภาพที่ 2.3 การตรวจสอบความผิดพลาดของโปรแกรมเป็นขั้นตอนครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 มาสรา้ งองค์ความรู้ หรอื สรปุ เปน็ หลกั การ แขนงต่าง ๆ ไปปฏบิ ตั หิ รือลงมือ
แกป้ ัญหามากขนึ้ ความรจู้ ะยิง่ ถกั ทอ
นักเรียนพิจารณาทีละคำาสั่งจนจบโปรแกรม หากพบตำาแหน่งที่ผิดพลาดให้ ขยายกว้างขึน้ เกดิ ทกั ษะการคิด
เขียนโปรแกรมใหม่ ซ่ึงในกรณีนี้พบว่าในการทำาซ้ำา 2 ครั้งสุดท้าย ผึ้งไม่ได้เดินไป
ข้างหน้า ดังนั้นจะต้องแก้ไขโดยนำาบล็อกคำาส่ัง มาไว้ภายในบล็อก ep 4 รเิ รมิ่ สรา้ งสรรค์ (creative thinking)
การคิดแกป้ ญั หา (problem solving
คาำ ส่งั ทำาซาำ้ นนั่ เอง thinking) การคดิ อยา่ งมวี จิ ารณญาณ
ข้ันสื่อสารและน�ำเสนอ
(critical thinking) ผู้เรียนไดพ้ ัฒนา
9. สอ่ื สารและน�ำ เสนอผลงานหรอื ความส�ำ เรจ็ ความคดิ ทั้งระบบ และสามารถ
เพอื่ ขยายความรใู้ นรปู แบบการอภิปราย
การรายงาน นำ�เสนอด้วยแผงโครงงาน สร้างองค์ความรู้ไปพร้อม ๆ กัน
PowerPoint Presentation เปน็ ต้น เกิดความเข้าใจท่ลี มุ่ ลกึ และเปน็
โปรแกรมที่ถูกต้อง นำาบล็อก ความเข้าใจทคี่ งทน สามารถนำ�ไป
คำาสั่ง “ไปขา้ งหนา้ ” มาวางใน ประดษิ ฐผ์ ลงาน สรา้ งผลติ ภณั ฑ์
บล็อกคาำ ส่ังทำาซาำ้ 2 ครงั้ จัดทำ�โครงงาน (Project Based
Learning: PBL) พัฒนาพหุปัญญา
ภาพที่ 2.4 การแก้ไขบล็อกคำาสั่งให้ผึ้งเดินทางไปข้างหน้า และขยายผลส่สู ังคมตามมาตรฐาน
การเขียนโปรแกรมเบ้ืองต้น 35 ep 5 สากลและวิสัยทัศนใ์ นศตวรรษที่ 21
ข้นั ประเมนิ เพ่ือเพ่ิมคณุ คา่
กิจกรรมเสริมสรา้ งศักยภาพการเรยี นรใู้ นศตวรรษที่ 21 บริการสงั คมและจติ สาธารณะ
แนวข้อสอบ NT/O-NET/PISA
10. เช่ือมโยงความรู้ไปสู่การทำ�ประโยชน์ให้กับ
และสารประโยชน์มากมายสำ�หรับครู ท้องถ่ิน สังคม สิ่งแวดล้อม ในระดับ
ประเทศ อาเซียน และโลก ตามวุฒิภาวะ
ข อ ง ผู้ เ รี ย น แ ล้ ว ป ร ะ เ มิ น ค่ า นิ ย ม
นิสยั แหง่ การคิด การกระท�ำ

Active Learning

3 สุดยอดคู่มือครู

พิเศษ

GPAS กระบวนการเรียนรู้ BBL อยา่ งแท้จริง
Steps ตามมาตรฐานสากลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษท่ี 21

ep 1

ข้ันสงั เกต รวบรวมขอ้ มูล (Gathering)
St
การรวบรวมข้อมูลเพ่ือสร้างฐานการเรียนรู้ กระตุ้นอารมณ์ตื่นเต้น สร้างความรู้สึกเชิงบวก สนุกสนาน
Stนา่ สนใจ ทำ�ให้สมองตนื่ ตวั พร้อมเรียนรู้ ซึง่ มี 2 วิธี ดงั นี้

St วิธที ่ ี 1 การใช้ค�ำ ถามหรอื กำ�หนดปัญหาทผ่ี ู้เรยี นตอ้ งพบในชีวติ

วิธีท ่ี 2 ให้ผู้เรียนอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ โดยใช้ระบบประสาทสัมผัสรับรู้ข้อมูล เรียนรู้
จากของจรงิ สิง่ ใกลต้ ัว ภาพ บัตรค�ำ ฯลฯ รวมทข้งั ้ันไสังดGเกส้ ตatืบรhวeคบrรi้นวnมgขจ้อามูลกแหล่งเรียนข้ันรค้ตูิดว่าิPเคrงรoาๆcะหe์แsลดsะiสnว้ รgุปยคตวานมรู้เอง
GPAS 5 Steps

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

ตัวชว้ี ัด GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

ว 4.2 ป.5/1 บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 แนวข้อสกอบาOร-แNEกT ้ปัญหา

ภาระงาน/ช้นิ งาน ตวั ชว้ี ัด ที่ นั ก กเ ราี ยรนดพำ า เบนสิ นา มชี วาิรตกถขาแรอกแง้กไคด้ปน้ ัญดเ้ วหรยาา ตต้ั วอขง อพงบนกั กั บเ รปี ยั ญนหเ อางม าเกช่ มาย ห ล า ย ปั ญ ห า
น กา รลืมสิ่งของที่
1. การออกแวบ4บ.2ผปงั.5ง/า1นขนั้ ตอนการทาำ งาน จท ะจด่ีนนัะก้วำานกเไยรปาำีายกโรไรนดาปงพำรเารโเบเียรนขสนงินียา เมชกรนีวาาียริขรตเนถ้อดขแ ินอคกกทง้วไคาาดงารนไ้ดมเปเ้ดวรเโยรตาินงตตือเท้ัรวอนียขางนองพไแงไวบลนป้ใก้วักนโัฝบเรตรนปงียตัำญาเนกรแหเ ียหอนานงัมกน เแารเ่งกชียลท่นมน้วี่เ าอหฝกยาจา็น นรแหไตลกลดื้มปกาัญ้สชย ิ่งัปดหนขัาญเักอนจงหี้ไเนทดรา่ี ้ ีย กน่ออนาจจะแอกอ้ปกัญจาหกาบน้าี้ไนด ้
ในวันหยุดภ1.ากราะรงอานอก/แชบิ้นบงาผนงั งานขน้ั ตอนการทาำ งาน ดห้วยรกือาบรเาขงียปนขัญ้อคหวาานมอเตกือจนไาวก้ในจตะำาเแกหิดนก่งทับี่เตห็นัวไเดร้ชาัดแเลจน้วกย่อังนสจ่งะผออลกถจึงากผบู้อ้าื่นน ด้วย เช่น การทิ้งขยะ
ไกหมกไารร่เือมปาใบช็่รนเาป้ชใทงีวปช็่ีน ิตเัญ้ชรทขาหีวออี่ าิงตาเนเจรรขอแาากอยกอจัง้ปงาาตัญเกจ้อรจหแงาะกายเกนกาัรง้ี้ปไิดดคตกัญ้วดับ้อา้วตมหงยัวสกวาเะริธนาดาีกแรี้ไวาลคดกร้วเส้วดขยบียาัง้วาสนมยย่งปมสผว้าาลยะิธกถเดขีกตึงึ้นืวอผา นู้อกรซื่นกเ่ึสงขดาครบ้วียวทยาาน้ิงม ยขเตปชยม่น้อะ้าาง ยกกนกาเาอขรตรกทเึ้นืหอจิ้งาลข นก่ยาซนนกะ่ึง้ี ้ี าครวทาิ้งมขตย้อะง กนาอรกเหจาลก่านนี้ี้
2. การฝึกสมอในงวกันบั หเยกดุ มซโู ดะกุ เรเารสาามสาารมถหาราวถธิ หกี าารวแกิธ้ปกี ัญารหแาแกละ้ปปัญรบั หปารงุแสล่งิ ตะา่ปง รๆับ ใหป้ดรขี งุ ึน้ สไดิง่ ้ต่าง ๆ ให้ดขี ึน้ ได้

2. การฝึกสมองกบั เกมซโู ดะกุ

1ep epข1น้ั สงั เกตข้ันสังเกต

รวบรวมขรวอ้ บมรูลวมขอ้ มลู

1. นักเรียน1.รนแ่วกักม้ปเรัญกียหันนากรส่วาัรงมลเกืมกันร่ตมสัไงภปเกโารตงพภเราียพกน าแกรลา้วร
แก้ปัญหากรา่วรมกลนั ืมสรน่มทนไาปโดโรยงตเอรบียคาำนถามแดลงั ้วน้ี
ร่ว•มจากกนั ภสานพทป(น•ร้าน่จกัมยาากเกรนรโภยีะดาาดฬพนยาิสกนษตกัางัเอขเเรียกนบยี นักตนคคเสเราำำหางั ียถวเกน็่านาตอ“มชเหวะาันน็ ไยดนอรงัะี้ฝบปไนนรา้รบ้ีตงะา้ตกงู
(ร่ม นาฬอิกยา่ ลมื นร่มัก”)เรียนชาย ประตู
อปย้ายา่ ลกืมรระม่ด”าก()ษ•ตารจัเวลาขอกมื ียภรยม่าน่าพไงคปเคปโำารำน็างวตเเหร่าอยีตนกุบ“)าวรักนณานเ์ กร้ีฝยแ่ี วกนก้ปบัตัญอกะหไรา
• จากภาพเ•ปจน็ากเภหาตพกุ มาีวริธณีกาเร์ กแกยี่ ป้ วญั กหบั าอยะา่ ไงรไร
(กตารั วลอมื รยม่ ่ าไงป(บตคเ้าั้งโขนนรีำยา)างนตฬเปริกอ้ายี ายปนบตล)ิดุกใไกหว้าใ้เตกรือลแน้ กกๆ่อ้ ปรน่มัอญอพหกรจ้อาามก
ภาพที่ 1.1 การแก้ปัญหาการลืมร่มไปโรงเรียน

• จากภาพ •มถีว้าิธฝกี นาตรกแแกลป้ ้วญันักหเารอียยน่าไงมไ่มรีร่ม 6 เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 5

ต(เั้งขนียานฬปิก้าายป(จรตอตะลมใัิวดุกหวี อธิฝ้ใไยใีนหวด่าห้บใ้เงยตา้คกดุงำือาตเลพตกน้อ่ื )อกปๆบอ้่องรนกใ่มนัสอก่เอสาพรื้กอเปรกจ้ยีอันากมกฝฝนน NET แนวข้อสอบ O-NET
บา้ น) 2. นักเรียนศึกษาค้นคว้าและรวบรวม ข้อใดเปน็ การปอ้ งกนั ปัญหาการสภอาบพตทกี่ ไ1ด.1ด้ กที า่ีสรุดแก้ปัญหาการลืมร่มไปโรงเรียน
จ•ะมถ้วีาธิ ฝใี นดบตขจหา้ ก้าอนงกมังแแเสูพลหอืลเลอเ่ืกร้่งวี่ปียยกนนวาอ้ รกัองกเัรบินกียเเเนัทนรรื่ออรีกยทู้รงา์เหี่ นนรกลต็ เาไาปกรมแหยี ่กลมก้าปียฝรัญ่มนเชห่นา
1 ไตมั้ง่คใจวฟรข6งั เามด่ือเรคยี เรทนูอคบธโน่อิบโยาลยยีบ(วทิทเยรายี กนารคาำ นวณ) ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 5
2

3 จดั ตารางเรียน และจดบนั ทึกหลังการเรยี นอยา่ งสมำา่ เสมอ

(ตัวอย่างคำาตอบ ใส่เสื้อกันฝน 4 ทบทวนความรู้ โดยการอ่านหนงั สือเรียนอย่างสมาำ่ เสมอ

รอใหฝ้ นหยดุ ตก) เฉลยNET4 แเหนตวุผขล้อสกอารบอ่านOห-นNังสEือTเรียนเป็นการทบทวนความรู้ท่ีเรียนมาให้เกิดการจดจาำ
2. นักเรียสุดนยอศดคึกู่มือษคราู ค้น66คว้าและรวบรวม มขาอ้กยใิง่ ดขน้ึ เปแล็นะยกงั าชร่วยปเพ้อ่มิ งเตกิมนั ส่วปนัญทีย่ หังไมา่เกขา้ าใรจสอบตกไดด้ ีทสี่ ดุ
1 ไม่ควรขาดเรยี นบอ่ ย
ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่อง การแก้ปัญหา
จากแหล่งการเรยี นรทู้ ี่หลากหลาย เชน่ 2 ตงั้ ใจฟงั เม่อื ครูอธบิ ายบทเรยี น
สุดยอดคู่มือครู 4 3 จดั ตารางเรยี น และจดบันทึกหลังการเรยี นอย่างสมำา่ เสมอ
หนงั สอื เรียน อินเทอรเ์ นต็
4 ทบทวนความรู้ โดยการอา่ นหนงั สอื เรยี นอยา่ งสมา่ำ เสมอ

เฉลย 4 เหตุผล การอ่านหนังสือเรียนเป็นการทบทวนความรู้ท่ีเรียนมาให้เกิดการจดจาำ

พิเศษ

ep 2

ข้นั คิดวิเคราะหแ์ ละสรปุ ความรู้ (Processing)
St

SStt
สมองจะเกิดการเรียนรู้ทันทีเม่ือประเมินได้ว่า เร่ืองที่กำ�ลังเรียนมีความหมายและสำ�คัญต่อการดำ�เนินชีวิต
ดังน้ัน ในการสอนควรให้ผู้เรียนคิดประเมินเพื่อสร้างความหมายของความรู้ในมิติคุณธรรม จริยธรรม และ
ค่านิยมหลกั 12 ประการ

ผเู้ รยี นจะกระตอื รอื รน้ เมอ่ื รา่ งกายไดเ้ คลอ่ื นไหว มสี ว่ นรว่ มในกจิ กรรมการเรยี นรู้ ท�ำ ใหส้ มองพฒั นา มศี กั ยภาพ
ในการคิดมากขน้ึ สมองจะใช้การคิดหาความสมั พันธข์ องส่ิงต่าง ๆ เพื่อเปรยี บเทียบ จดั กลุ่ม และสรา้ งเป็นหลักการ
ของตนเอง โดยใช้แผนภาพมาชว่ ยจดั ความคิดเหลา่ นีใ้ ห้เปน็ ระบบชัดเจน

Appข้ันlAyปipฏnpขิบg้ันlัตyปaิแiฏnลิบdะgสัตCรaิแoุปnลndะคสsวCtรrาoุปuมncคsรtวtiูr้หnาuมgลcรtังtiู้หnกhgลeาังรtKกhปneาฏoรKิบwปnัตฏloeิบิwdัตlgeิ edge AApppplylyขiขin้ัnนั้นgสสื่อ่ือthสสeาารรCแแooลลmmะะนmนm�าu�าเunสเnสiนciนcaอaอtitoinonSkSilklill ข้ันSปขeร้ันSlะปfเมe-รRินlะfeเเพม-gRิน่ือueเเพพlga่ิมื่อtuคiเพnlุณagิ่มคtคi่าnุณgค่า

เสริมคเวสารมิมรคู้ วคารมูครวู้ ครรสูคอวนรสอน ตัวตชัวี้วชัด้ีวัด 2aseaeasnepeanp2รอรบอรบู้อรแาขู้อเลัน้ซแาะขียคสเลนั้ิดซนระวียคแปุสิเดิลนครคะวรแวปุโลิเาลาคะคมกะรหวโรลาา์ู้ ะมกหร์ู้

แเ ลปคลัะญระเื่หออปี21ยางฏเแเ ลปนม..ดปคิบลัะญี้มือ็นร กกัตะเีผื่หอแ อขป��ิไแี21้ยอางลลปฏรรนม..ลคดต้วิบใวพี้มือะวน กกพ่อัต�ีผาิรแ จ��แใิไิมจแงะลลคปรร�น าลแยต้วกรใวพรวระนะพ่อผ า�ทณณิผรจรเแใิจงนะวาวคล�นาาแง�ยาลรแทรววรดเะปผ าดท่ณณาผี่เกภเทกนัมวียญาล้าปาง�ี่ิใดลีพวอแทวเชปัหาญดจก่าี่ เงก้ทใหกัมาียญันค�้นปี่กหิใรดีวอ ์ปชือกัหญอปจกง�ค้ใใราาาันคัญ�นช ืกหอจระ ์ปค้สกอปหแกแ �คัญรืาาอกัญสกาอ ือจระคคล าด้ปบหแกแ กรักือือกงสกัาญออทษาอคข าด้ปบะรกหณำรัะ้นือางัญไอกไทคาอขาตร์ะรรำหำ ัะ้านาวบอไ กเไหคสาตราพน้ราำ าวบิ่นงอม งเกหื่อสทาพน้า ดเาิ่นงมใงขเี่ตกื่อรทหชข ดเ้าา้แอใขเี่ต่ั้น้นผรใหชขกง้า้แอจ ่ัู้้ตน้แนผกใ้ปกงปปจก ู้าตแอกัญ้ปัปรญปัญ้กปาอนัญแัรญหัญ้ปนัญห หแกหาัญหว หกา้ป าหาวิโธนา้ป าหทดัญิโาธนีทกี้ดัญเาี่เเียกี้กเหขี่เเกายกหขกกาิ้ดราากิดิ้ดราาิาดใค าจใค รจจขอรจขืออาือบาึ้ตบนึุ้ตนปอกุปอกออรอระอกอะกอกกงงไไยยะะรรเกเกรรลล่่ไาไาณณ ัันนรงร่าง่า์ ์ 77.ป.ญัคฝพนคฝพนหัวนกิจาาัวนกเตินจามราเี้กเตรกียาคมริดณกรโนียิดคจดณราโนบาิดยกด่วปนรบบามยั่วกญนัปนกบมรทัันกญหะนักกึ วดราทันคหิเะากคกึนาำวดาาตรคิเากรดาคอนำาะซังาบตรหตัมรกดาเอ์เปผีัวะซกผังบลอน็หตั่ีย้กกาเยแ์เปรววัใกผ่าะผกอนน็ทง่ีย้นาับบยแววภตใกั่าผนอ่กนางานพทับรวภ่ี กันาาพทรี่
เป็นข้อความ การวาดภาพ หรือใช้สัญลักษณ์ ฝปนตัญกหานีเ้ กดิ จาก คนซมักผีผา้ ลกระทบต่อ
ฝนตก คนซกั ผ้า
ตัวอย่าง ปัญหาเกี่ยวกับการจัดลำาดับการทำางานบ้านในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์
ตัวอย่า ง ป ัญหาตเลกอี่ยดวสกัปับดกาาหร์ทจี่ผัด่าลนำามดาับนกักาเรีทยนำางตา้อนงบไป้านโรใงนเรชีย่วนงว ันอาหจยมุดีกสารุดบส้าัปนดแาลหะ ์ การซกั ผา้
ต ลอดงสานัปสด่วานหต์ทัวี่ตผ้อ่างนทมำาาในวักันเรหียนุดซตึ่ง้อมงีเไพปียโงรสงอเงรวียันน ดอังนาจั้นมนีกั าเรรียบน้าจนะแตล้อะง ในวนั กทาฝ่ี รนซตักกผ้า
ง านส่ววนางตแัวผตน้อจัดงทลำาำาดในับวกันารหทยำางุดาซนึ่งใหม้เีเหพมียางะสสมอแงลวัะนค ุ้มดคังน่ากั้นับนเวักลเารียนจะต้อง
แวถ า้ลางว้วแันซผดถแหักน้ลาังยผวนจ้วุดัน้าัดั้นซ นหัเกลแรักยผำาาตุดดเอ้าร่วา นับียจัแนักกวนตนเาารต่วรงั้นียันแท้อฝนผนงำาตนงนซั้นา้อลตักฝนงำาผกนใซดห้ าตักับแจ้เผกขหละั้้น ามทะแจตทาำาละอะใทำะานสหกทำาโมใ้นำาาดหกแรัยก้นบาลเเรพัก้ระาบนิี่คมยเ้ราเ ุ้มนนียงหื่อคเ นสาหน่าเกียสกาไกนขียับเ วนักเดเวลวักเังลรลาเนรียาใาี้ ียในนนนกตกตาื่นาื่นรรแซแซตตักัก่เ่เผผชช้้้้าาาา ในวันทฝ่ี นตก

การแก้ปญั หา คอื ผลท่เี กดิ จากปญั หา
รอใหฝ้ นหยุด คือ ผ้าไม่แห้ง
การแกป้ ญั หา คือ ผลที่เกดิ จากปัญหา
8. รนอใักหเฝ้ รนียหนยรุด่วมกันวิเคราะห์เกคือี่ยวผกา้ ไับมแ่กหา้งร
ดังนั้นเรเารอิ่มาตจ้นวางแผนลำาดับขั้นตอนโดยเพิ่มเงื่อนไข ดังนี้
เริ่มต้น 1. ฝนตกหรือไม่ 8.ลตวนตวลาาำ้องดาักาำ้องแงดับซเงผแรกับักซียนผากผักรแนนา้าทผกรรแแำา้า้ปท่วลงกแมาัญำาะ้ปนลเงทกรหาัญ่มิะำดาันนตาทกงัหเน้วรำตาดาิเาื่อรกควังัเบงรอตารฝ้าื่อรยาวั นนบา่งะองตฝห้ายโนก์ดนเา่ กใงยตน่ียโเกดขววใัีนยยกนทนับเขวี่ กัีนยาทนร่ี
2. ถ้าฝนตกจริง ทำาการบ้านก่อน แล้วจึงซักผ้าและนำาไปตาก
1 . ฝ3น.ต กถ้าหฝรนือไไมม่ต่ ก ซักผ้าแล้วตาก จากนั้นจึงทำาการบ้าน ทาำ การเรบิม่ า้ นต้น
2จ.บ ถ้าฝนตกจริง ทำาการบ้านก่อน แล้วจึงซักผ้าและนำาไปตาก
3. ถ้าฝนไม่ตก ซักผ้าแล้วตาก จากนั้นจึงทำาการบ้าน
จบ สำาหรับการแสดงข้ันตอนโดยใช้สัญลักษณ์จะต้องเลือกใช้สัญลักษณ์ท่ี
เป็นมาตรฐานเดียวกนั เชน่ รอฝนทหำายกดุารตบกา้ น

ส ำาหรั บการแสดหงมขา้ันยถตงึ อ นกโาดรยเรใิม่ ชต้สน้ ัญหรลือักจษบณ์จะต้องเลือกใช้สัญลักษณ์ที่
เปน็ มา ตรฐา นเดีย วกัน เชน่ หมายถึง การตัดสนิ ใจ
รซอกั ฝผน้าหยุดตก
หมายหถมึงา ยถกึงา รเกรา่ิมรตทำา้นงหานรหอื รจอื บกระบวนการ
นาำ ผา้ ไปซตกั าผกา้
หมายหถมึงา ยถกึงา รตจดุั เสชนิอื่ มใจต่อ การใชเ้ หตุผลแกป้ ญั หา 9

หมายถงึ การทาำ งานหรือกระบวนการ จบ

หมายถงึ จุดเชือ่ มต่อ 9. นักเรียนร่วมกนันาำ ผว้าิเไปคตราากะห์เกี่ยวกับ

การใช้เหตผุ ลแกป้ ัญหา 9 9.ดสเขนสังัญียตััญกสนลวัญั เคักลอลรวยกัษักียษา่าณษมณงนหณ์อ์รมัล่ว์อากมัลยอกจกราันจอิทกบวรึมภิิทเาคคพโึมวดารบมยานโหนะดมกาหักยรย์ะเเนรกดีัยกี่ายนนเวรีกยันบ
เขียนความหมายจกาารกเรภ่ิมตาน้พหบรอื นจบกระดาน
English talk
ดังตัวอยา่ ง การตดั สนิ ใจ
message ( เมส′ ซิจฺ ) ขอ้ ความ
painting ( เพน′ ทงิ ) การวาดภาพ สัญลักษณ์ กการรทะบำางควานวนากหมารรหือมาย
Esnygmlibsholt a l k ( ซิม′ เบลิ ) สัญลกั ษณ์ จกดุ าเรชเือ่ รม่มิ ตต่อน้ หรือจบ
messtaeglle ( เมส(′เทซลจิ ฺ )) ขอ้ คบวอากมเลา่
painting ( เพน′ ทงิ ) การวาดภาพ 9 การตัดสินใจ
symbol ( ซิม′ เบิล ) สัญลักษณ์ กการรทะสบำาุดงวยานอนกดหคารรู่มอื ือครู
tell ( เทล ) บอกเล่า

จดุ เชื่อมตอ่

59 สุดยอดคู่มือครู สุดยอดคู่มือครู

พเิ ศษ

ep 3
St

StSt
ขัน้ ปฏบิ ัติและสรปุ ความรู้หลงั การปฏบิ ตั ิ (Applying and Constructing the Knowledge)

การน�ำ หลกั การท่ีสร้างขึน้ ไปปฏิบตั ิ ลงมอื ทำ� ลงมอื แกป้ ญั หา ท�ำ ใหส้ มองต่อยอดความรู้ที่มอี ยเู่ ดมิ เกดิ ความรู้
ทซี่ บั ซอ้ นขน้ึ ยง่ิ ปฏบิ ตั เิ ปน็ ประจ�ำ จะเกดิ ความช�ำ นาญ กลายเปน็ ความเขา้ ใจทคี่ งทน ซง่ึ เรยี กวา่ องคค์ วามรู้ หรอื ปญั ญา

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�าuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก
33asean
1.1 เลือกคำาส่ัง แหลลขะงั ส้นักแหรปาุปลรลฏปขะคิบงั วสฏั้นกตัาบิรมปาิ ตัุปรรฏิู้ปคบิ วฏัตาบิ มิ ตั ริู้
สครปิ ต์ epep

1. นาำ คาำ ส่ังทาำ ซาำ้ มาวาง แล้วกำาหนดให้ทาำ ซาำ้ 4 ครั้ง

สครปิ ต คอสตูม เสียง 14. นกั เรยี นปฏบิ ตั กิ จิ กรรมที่ 2.6 รปู เรขาคณติ

v461 การเคล�อนท่ี เหตุการณ 1.2 เลือกกลุม่ คำาสง่ั ควบคมุ 14.โดนยกเั ขเียรนยี โนปปรแฏกบิ รตั มกิใหจิ ้ตกัวรลระมคทรี่ว2า.ด6ภราปู พเรขาคณติ
x5 รูปราง ควบคมุ 11เ1ป444็นโเ1...213ปดร4คเลูป็น.ยล1ลสารือเกิกเี่yxคูปขกหเบกี00มยลสลลลีย่าีกิเ่นสหุ่ม็มอเโ์เคจมลลกปาำัตอื่ยีาคสรรุกสำม่ังาัสแคค์เสจลกาำตว่ังสตัอืบาร่งัมรุทกคมสำขซสัุมคคำ้ใ้ันร4หำาตตปิ สอ้ตาตั่งนมั์วสมขดลค้ันางั ะรนวตคปิี้าองรตนว์ าดภา พ
เสยี ง การรับรู เมอ� ถกู คลกิ ดังนี้
y6 ปากกา โอเปอรเ รเตอร ทำซำ้ 4
ขอมูล บล็อกเพิ่มเตมิ
sum 11

1.4 กำาหนดการทำาซำ้าเป็น 4

รอ 1 วินาที

ทำซ้ำ 10 1.3 ลากบล็อกคำาสัง่ มาวาง แล1ว้ 4ก.าำ 2หนเลดอืใหก้ทกำาซล้ำามุ่ 4คคาำ รส้งั งั่ ควบคุม
วนซำ้ ตลอด
141.44น.3ำาบลลาอ็ กกคบาำ สลงั่ ็อกคำาสมั่างวาทงำใซนำ้ ล4ูป มาวาง
ถา แลว 1ก144าำ 1แห..654นลนน.ดว้4ำำาากกบบนาาำลลรำาหเ็็ออคบนกกลลดคค่อื ็อำำานาใกสสหท่ัั่งงคี่เ้ทปำาำา็นสซ1งั่ำา้ 040 กคา้ มมรวง้ัาาววาามงงตตา่่ออวางในลปู

ถา แลว กาำ 1ห4น.ด5มนมุ เำาปบน็ ล9็อ0 กองคศำาาส่ัง มาวางต่อ
x 240 y -32
ตวั ละคร 2. มฉิ นะน้ันำาบล็อกคำาส่ัง จรดปากกา มาวางในลูป แล้วตามด้วยการเคล่ือนท่ี 14ก.7าำ นหำานบดล็กอการคเำาคสล่ัง่อื นทเ่ี ปน็ ม1า0ว0างกต่า้อว
สคริปต คอสตมู ตัวลเะสคยี รงใหม เปน็ ระยะ 100 จากน้ันเลี้ยวเป็นมุม 90 องศา แลว้ หน่วงเวลา 1 วนิ าท ี 15. แนเกดลำาักก11หิ้วนเ44รนเำาขลียห..ดยี76านหนนกนนอนดลเอ่วำำาางสมกงใบบ้เนนมุแวลลชบลเเน้ิป็ป็ออาบเง็นน็ปกอกาัน็นลรคค9ูกปด1ำำา0าอสงัสสวรตอี่นิเ่ัิ่ังทงวัหงาึมอทศลยใี่ีายหา่ ง้ตมัวจลัตะุรคัสรมมาาววาางงตต่่ออ
การเคลอ� นที่ เหตุการณ ทรอำจดซน้ำกจังนระภทั่งาพ และทดลองให้โปรแกรมทำางาน
กาำ หนดหนเรมิ่ว่ ตง้นเวลาเปน็ 1 วนิ าที
1 ฉฉาากกหลงั Sprite1 รูปราง ควบคมุ
New backdrop สไปรเตส1ยี ง การรบั รู
ปากกา โอเปอรเ รเตอร เมหอย� ดุ ท้งั หมด ถกู คลกิ yx 00
ขอมูล บล็อกเพม่ิ เตมิ 2.5 ผลการทดสอบโปรแกรม
ทำซำ้เมอ� ฉันเริม่ 4ในฐานะโคลน
รอ 1 วนิ าที จรดปากกาสรา งตวั โคลนของ ตวั ฉนั เอง 2.1 นาำ บลอ็ กคำาส่ังจรดปากกามาวาง
ลบโเคคลนลตัวอ� นน้ี 100 กา ว 2.2 นาำ บลอ็ กคาำ สง่ั เคลอ่ื นมาวาง แล้วกำาหนดการเคล่อื นที่เปน็ 100
ทำซำ้ 10 2.3 นาำ บลอ็ กคำาส่ังหมนุ มาวาง แล้วกาำ หนดมุมเปน็ 90 องศา 15. นักเรียนออกแบบอัลกอริทึมให้ตัวละคร
หมนุ 90 องศา 2.4 นำาบลอ็ กคำาสั่งรอมาวาง แล้วหนว่ งเวลาเปน็ 1 วนิ าที
วนซ้ำตลอด รอ 1 วนิ าที เ ดิ น ล า ก เ ส้ น เ ป็ น รู ป สี่ เ ห ล่ี ย ม จั ตุ รั ส

ถา แลว แล้วเขียนจรลดปงาใกกนาชน้ิ งาน ดังตวั อย่าง

ถา แลว ถ้านกั เรียนต้องการใหต้ ัวละครลากเสน้ เปน็ สามเหลี่ยม เคลอื่ น 100 เกร้า่ิมว ตน้
มิฉะนั้น นักเรียนจะออกแบบอลั กอริทมึ สำาหรบั เขียนโปรแกรมอย่างไร คำ�ถ�มส�ำ คญั
x 184 y 180 หมุนขวา 90 องศา
ะคร ใหม รอจนกระทง่ั การเขียนโปรแกรมเบื้องตน้ 57
ทำซ้ำจน จรดปากกา

รอ 1 วินาที

หยุด ทง้ั หมด แบบประเมินการเขยี นโปรแกรมให้ตัวละครเดนิ ลากเส้นเปน็ รปู สี่เหล่ียมจตั รุ ัส ทำาซำ้าเค4ลคอ่ื รง้ัน 100 ก้าว ไมใ่ ช่
หมุนใขช่วา 90 องศา
เม�อฉันเริ่ม ในฐานะโคลน 1. การออกแบบอลั กอรทิ ึม 5. การนำาเสนอผลงาน
สรางตวั โคลนของ ตวั ฉนั เอง ✓ ถูกตอ้ ง ไมถ่ ูกตอ้ ง ✓ ด ี พอใช้ ควรปรับปรงุ จบ
ลบ โคลนตัวนี้ 2. การเลือกใชป้ ่มุ คาำ สัง่ ต่าง ๆ • ถา้ นกั เรยี นตอ้ งการใหต้ วั ละครลากเสน้ เปน็
✓ ถูกต้อง ไม่ถกู ต้อง สามเหลย่ี ม นกั เรยี นจะออกแบบอลั กอรทิ มึ
3. ความคิดสรา้ งสรรค์ในการเขยี นโปรแกรม สาำ หรับเขียนโปรแกรมอยา่ งไร
✓ ด ี พอใช้ ควรปรบั ปรงุ (ตัวอย่างคำาตอบ จรดปากกา, เคลื่อน 100 ก้าว, 16. นตวัักลเะรคียรนเดปนิ ฏลิบาักตเิกรสอาน้ ร1เปเวขน็ นิียราปูนทีสโปเี่ หรลแย่ี กมรจมตั ใรุ หสั ้
หมนุ ขวา 120 องศา, รอ 1 วนิ าท,ี ทำาซ้าำ 3 ครงั้ )
4. โปรแกรมวาดรูปสีเ่ หลี่ยมจตั รุ ัส ตามท่ีออกแบบไว้และประเมินตนเองตาม
แบบประเมนิ ก✓ารเไขดีย ้ นโปรแกไรมมไ่ ดให้ ้ตวั ละครเดนิ ลากเสก้นจิ กเรปรน็มนรีป้ปู รสะเี่เหมินลตีย่ วั มชีว้จัดตั วรุ ัส4.2 ป.5/2
คควาำ ถามามเปดน็ งั จตรวังิ อลยงใ่าทนงาำแซบาำ้ บ45ป5คใรช77ระ่้งั เมนิ สุแดยลอ้วดตคอู่มบือคไรมู ใ่ ช่
1. การออกแบบอัลกอริทึม 5. การนำาเสนอผลงาน
✓ ถกู ตอ้ ง ไม่ถกู ตอ้ ง ✓ ดี พอใช้ ควรปรบั ปรุง
2. การเลือกใช้ปมุ่ คำาส่งั ต่าง ๆ • ถา้ นกั เรยี นตอ้ งการใหต้ วั ละครลากเสน้ เปน็
✓ ถกู ต้อง ไม่ถกู ต้อง สามเหลยี่ ม นกั เรยี นจะออกแบบอลั กอรทิ มึ จบ

3. ความคดิ สร้างสรรคใ์ นการเขยี นโปรแกรม สำาหรบั เขียนโปรแกรมอย่างไร 16. นักเรียนปฏิบัติการเขียนโปรแกรมให้
✓ ดี พอใช้ ควรปรบั ปรงุ (ตัวอย่างคำาตอบ จรดปากกา, เคลื่อน 100 ก้าว, ตวั ละครเดนิ ลากเสน้ เปน็ รปู สเี่ หลย่ี มจตั รุ สั
4. โปรแกรมวาดรูปสี่เหลีย่ มจตั ุรัส หมนุ ขวา 120 องศา, รอ 1 วินาท,ี ทาำ ซ้าำ 3 ครงั้ ) ตามท่ีออกแบบไว้และประเมินตนเองตาม
✓ ได้ ไม่ได้ ความเป็นจรงิ ลงในแบบประเมิน แลว้ ตอบ
กิจกรรมน้ีประเมนิ ตัวช้วี ดั ว 4.2 ป.5/2

สุดยอดคู่มือครู 6 คาำ ถาม ดังตัวอยา่ ง

พิเศษ

ep 4

ขน้ั ส่ือสารและน�ำเสนอ (Applying the Communication Skill)
St
St St
ด้านภากษาารถก่ารยะทบอวดนคกวาารมนรีท้ ู้ �ำ คใหวา้ผมู้เรคียิดนไคดวแ้ าลมกรเู้สปึกล่ยี โนดคยวใาชม้ภราู้ ษทาัศนแคสepตดิซง3งึ่ถกึงันคแวาลมแหะลกลสขะังันสาัน้กรมปาปุรถฏาปคบิ า้รวฏตัานถิบมิ ตั�ำใรนเิู้ สกนาอรโสด่ือยสใาชร้คหอรมือพปวิ ัญเตญอรา์
ค หวราอื มสสอ่ื ก�ำอาเเิ รรล็จสก็ ข่ือทอสรงาอตรนนแกิ ลผสะู้เ์ รผนยี ้เูำ�รนเยี จสนะนเกอก็จเดิ ะปคไ็นดวาพ้กมาฒั ภรนสาาครท้าภกังมู อษใิ าจะรดเมา้กณนิดเแ์เทชรคิงงบโบนนัวโกดลไายดล1ดี ้อ3ใว้ จ.ยย ท ่านเแจ่ีสงลักะ้ดนว้เสรีปทยีรเราม้านะงง่ืเอป มสโฏผดนิรู้บิอรตยตัื่นคนใิกชผ์ชเอจิ้บ่ืลนงกรงชตริกาอารนามมบรตคทบผ่อวี่นลๆ4า มง.1Gาไเปปนoคน็ oขน้ จgอหรlงeงิาต น ชื่นชม

และตอบคาำ ถาม ดงั ตวั อยา่ ง
แบขบั้นSปปeบรรlะfเนะม-Rิเนบeมเพgรนิ่ือuกิ เพlกaาิ่มาtรคiรnุณคGgคน้่าooหgาlเeสน้ ทาง
Appขั้นlyปiฏnิบgัตaิแnลdะสCรoุปnคsวtrาuมcรtiู้หngลังtกheารKปnฏoิบwัตleิ dge Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�าuเnสiนcaอtion Skill

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด asean 31 ร. อกบ✓ราู้อร าแไเเขลซดขะีย้าส้ ้ันนเ รปวแปุ ลฏ็บคบิะวโไัตลาซมกิ รตู้ บ์ ร ไกิ มารไ่ ดขอ้ ง Google

ep

กิจกรรมที่ 4.1 คน้ หาเส้นทาง 2. การหใสลัง่คกาำารคปฏ้นิบหตั ิาตาำ แหน่งตน้ ทาง-ปลายทาง
13. น กั เรยี ✓นป ถฏิบูกัตติกอ้ ิจงก รรมที่ 4ไ.1มถ่คนู้กหตา้อง
วัตถุประสงค์ ส�ม�รถค้นห�เส้นท�งก�รเดนิ ท�งจ�กบรกิ �รบน Google ได้ เส3้น. ทกาางร โเลดยอื ใกชเ้บสร้นิกทาราบงนท ่ีเGหoมoาgะleส ม
วัสดุอุปกรณ์ แ ลว้ ป✓ระเ มดนิ ี ต นเองตามคว าพมเอปใน็ ชจ ้รงิ ควรปรบั ปรงุ
1. คอมพวิ เตอร์ 1 เครือ่ ง แ4 ลแ.ะบ ตขบ✓อปัน้ บบรต นะคถเบำาอมถูกรนินกิาตกมาการอ้ ราดคGงรงั้นo ตคoหวัg้นาอlเeสหย้นา่า ทงตไามงำาแ่ถหูกนตง่้อเงส น้ ทาง
2. สมดุ ส�ำ หรับจดบนั ทกึ หรือแบบฝึกหดั 1 เล่ม 1. การ5เข. ้าเกว็บาไรซนต์บำารเิกสารนขอองผ Gลooงgาleน
3. ป�กก� 1 ด�้ ม 2. ก✓✓าร• ไถใ ดสูก่ค ้ต จาำ✓อ้ คงงน้บ หดอาต ีกาำ ไไแ ปมมห่ถ่ไรนดูกง่ะ้ตตโ้อน้ ยงทชางน-ปข์ ลพาอยอทงาบใงชร ้ กิ าร Goo คgวleร ปmรaบั pปsรงุ
วิธีปฏิบัติ 43 .. ขก✓น้ัาร ต ดเลอ ี อืน เ(กกดเตาสริน้นคัวท้นทอาหงาาท ยงตพีเ่ ำาหไอ่าแมใปงหชา ้นะคทส่งี่ตเมำาสน้ต่าทงอา คงๆวบรปไรนดบั ำปา้อรไยงุ ป่าใงสชะ้แดกว้ปกัญสหามาการาถร
นกั เรียนค้นห�เสน้ ท�งก�รเดินท�ง โดยใช้บริก�รคน้ ห�เส้นท�งบน Google 5. ก✓าร ถนกูาำ เตสค้อนงำาอ นผลวงณา นไมรถ่ ะกู ยตะอ้ ทง างเป็นกิโลเมตร ทำาให้วางแผน
ค้นห�เส้นท�งในตำ�แหน่งต่อไปนี้ แล้วเลือกม� 1 เส้นท�ง พร้อมระบุเหตุผล ✓ ด ี การเด พินอใทช ้ างได ค้สวรปะรดบั ปวรกงุ สามารถติดตั้ง
ประกอบ • จ(งตบ ัวออกยปบ่ารงนะคโโยำาทชตนรอข์ ศบองพันบำารทไกิ ปาเ์ รใค ชGล้แoกo่อื ้ปglนัญe ทหmาี่ไaกpดาsร้)
1. จงั หวดั ภเู ก็ตไปจังหวัดระยอง
2. จังหวัดเชียงใหมไ่ ปจงั หวัดอบุ ลร�ชธ�นี เดินทางไปที่ต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก สามารถ

รอบรู้ ASEAN
นักเรียนใช้บริก�รค้นห�เส้นท�งบน Google ห�เส้นท�งในก�รเดินท�ง
ระหว่�งประเทศไทยไปยังประเทศสม�ชิกต่�ง ๆ ในประช�คม ASEAN

คำานวณระยะทางเป็นกิโลเมตร ทำาให้วางแผน
การเดินกทาจิ งกไดร้สระมดนวกี้ปสราะมเามรินถตติดวั ตช้ัง้วี ดั ว 4.2 ป.5/3
บนโทรศพั ท์เคลอื่ นทีไ่ ด)้


1ก4จิ ก.ร รมนนป้ีักระเเมรินียตัวนชีว้ ดั ร ว่ว 4.ม2 ปก.5/ัน3 สรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น

14. นักเรียคนวร่วามมกรัน้รูสรว่ ุปมสิ่งกทนัี่เข ้าดใจังเปน็นี้
ค•ว บามร กิร ู้ราร่ว•คม บน้กหันรา กิเดสงัาน้ นรท้ี าคงแน้ ลหะกาารเสสาำ น้รวทจ างและการสาำ รวจ
การใช้บริการอนิ เทอรเ์ นต็ 111

4ขั้นประเมินเพือ่ เพิ่มคณุ ค่าep 5 ep 4 ตำาแหตน่งำาดแ้วยหภนาพ่งถด่าย้วดยาวภเทาียพม ถ่ายดาวเทียม
epข้ันประเมนิ เพื่อเพมิ่ คุณค่า อเปำา็นนวบยรเคิกปวาา็นรมขสบอะงดร วGิกกoใานoรชgีวlขeิต อป รซงะ่ึงจ ชำา่Gววันย oogle ซึ่งช่วย
บริการสังคม ขน้ั สอ่ื สารและนา� เสนอ ไม่ว่าจอะเำาปน็นกวายรวคางวแผานมกสาระเดดินวทากง ในชีวิตประจำาวัน
บริการสังคม St แชว่ลยะใกหาไม้ รมนศษุ ึก่วยษ่าแ์ ากจตป้ ะำาญั แเหหปานไ็นด่งอ้ทกยี่ตา่า้ังงรบงา่ นวยโดาลางยกแ ผนการเดินทาง
ข1นั้ 5ส. อ่ื นสัการเรแียลนะอนอา� กเสมนานอำาเสนอเส้นทาง
St และการศึกษาตำาแหน่งท่ีตั้งบนโลก
St ชว่ ยใหม้ นษุ ยแ์ กป้ ญั หาไดอ้ ยา่ งงา่ ยดาย
และจิตสาธารณะ
11111 สุดยอดคู่มือครู
และจิตสาธารณะ 16. นักเรียนนำาความรู้เกี่ยวกับการ
รี ย น นำ า ค ว า ม รู้ เ ก่ี ย วใคหก้น้รหุ่นั บานเส้อก้นงหทารางรือบเ พนื่อ Gน oๆo 1gฟle5ัง ไ.เปพ อื่อนธนิบำาักไาปยเ รียนออกอธาิรบกเาดยมินเหทาตานงุผบำาลนเท สี่เGลนือoกoอเgสเl้eนส ท้พนางรท้นอ้ันมา ง
นานเส้อ้นงหทรางือบเพน่ือ Gน oๆo gฟleัง ไตใเปชพ่า้งวอ ่ือาๆงธ นตแิบ่อผำาไนไาปปยกา รเดินทางไปสกอถาธานิรบทเ่ี าดยินเหทตเหารนยีงุผา้นบชรลน้ั ู้กนเนัทรีย ่ีเนGล เพือo่ือเกoปน็เgกสาlร้eนแล ทกพเาปงรลย่ี้นอนั้นม
างแผนการเดินทางไปสถานที่ หน้าชัน้ เรียน เพ่อื เป็นการแลกเปลย่ี น
ๆ ต่อไป
เรยี นรกู้ ัน 7 สุดยอดคู่มือครู

พิเศษ

ep 3 eขpน้ั ป5ฏิบัติ

แหลละงั สกราปุรปควฏาิบมตั ขริู้นั ประเมินเพอ่ื เพิม่ คณุ คา่ บรกิ ารสงั คมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating)
St
. นักเรียน ปฏิบัตเิมกิ่ือจสกมรอรงมขทอ่ี งผ2ู้เร. 8ียนได้รับการเสริมแรงเชิงบวกอย่างสม่ําเสมอจากสิ่งที่ทำ� จะกระตุ้นให้คิดสร้างสรรค์
นโรป่า้ํางรหกแานกยักรพมทรสต่ี้อคเง่ิาหมำาทมนรมีเ่มะวาปบาณะน็ุวตส่าคปรคมวรฐุณาะาโมโอนดยส้วสยชนมากนสกคาเ์ ่วลพรุณนแเ่มิ ขผลขขียออะ้นึ มนวงอิสกี ยั ทหัศลน่อใ์หนลศอตมวเรปรน็ ษนทิส่ี ัย2แ1หง่ การคิดการกระทำ�ในตวั ผ้เู รียน สามารถขยายผลไปสูส่ งั คมได้St

(ต่อ) ตามข้ันตอน ดังน้ี

10.1 ทดลองรันโปรแกรม แล้วป้อน GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
ความสูงเป็น 175 เซนติเมตร ป้อน
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 แนวข้อสอบ O-NET
นำ้าหนักเป็น 64 กิโลกรัม โปรแกรมep 3 ข้ันปฏิบตั ิ
จะแสดงว่า “คุณผอม”
แหลละังสกราปุรปควฏาิบมตั ริู้ เมื่อทดลองรันโปรแกรมแล้วป้อนความสูงเป็น 175 ป้อนนำ้าหนักเป็น 64
1. นักเรียนปฏิบัติการเขียนโปรแกร1ม0. นักเรียนปฏิบัติกิ จ ก ร ร ม ท่ี 2 . 8 โปรแกรมจะแจง้ ว่า “คุณผอม”

M0 M 64

คำานวณความสมส่วนของร่างกาย และ นํ้าหนักที่เหมาะสม โดยการเขียน H0 H 175
B0 B 70 13125

โปรแกรมคำานวณความสมส่วนของ คณุ สงู เทาไร คณุ นาํ้ หนักเทา ไร
ร่างกายพร้อมระบุว่าคุณอ้วน คุณผอม
ประเมินตนเองตามความเป็นจริงลงใน M 64
H 175
B 70 13125

แบบประเมนิ แลว้ ตอบคาำ ถาม ดงั ตวั อยา่ ง (ตอ่ ) ตามข้ันตอน ดังนี้ คณุ น้าํ หนักเทาไร

10.1 ทดลองรันโปรแกรม แล้วป้อน 1. ปอ้ นค่าความสูง 2. ป้อนค่าน้าำ หนกั

แบบประเมนิ การเขียนโปรแกรมคํานวณ ความสูงเป็น 175 เซนติเมตร ป้อน 175 64

ความสมสว่ นของร่างกาย น้ำาหนักเป็น 64 กิโลกรัม โปรแกรม 64 M 64
จะแสดงวา่ “คุณผอม” H 175
การประกาศตวั แปร 11. นักเรียนปฏิบัติการเขียนโปรแกรม B 70 13125
✓ ได้ ไม่ได้ คำานวณความสมส่วนของร่างกาย และ
คณุ ผอม

การจดั เรียงลาำ ดบั ของบลอ็ กคำาสง่ั ประเมินตนเองตามความเป็นจริงลงใน

✓ ถกู ต้อง ไม่ถูกต้อง แบบประเมนิ แลว้ ตอบคาำ ถามดงั ตวั อยา่ ง 3. โปรแกรมแสดงผล
การรนั โปรแกรม
แบบประเมินการเขยี นโปรแกรมคาํ นวณ เด็กควรรู้
ความสมสว่ นของร่างกาย การคำานวณความสมส่วนของร่างกายมีการคำานวณหลายวิธี แต่โดย
1. การประกาศตัวแปร ทั่วไปจะใช้การคำานวณค่าดัชนมี วลกาย หรือ BMI ซ่งึ มาจากคำาวา่ body mass
✓ ได้ ไม่ได้ ✓ ได้ ไมไ่ ด้ index โดยคำานวณจากคา่ นา้ำ หนกั และความสูง จากนั้นจะนาำ ค่าท่ีได้มาพิจารณา
ระดับความอว้ นหรอื ผอม 5 ระดบั
ความถูกตอ้ งของผลลพั ธ์ 2. การจดั เรียงลาำ ดบั ของบลอ็ กคาำ ส่ัง
✓ ถูกตอ้ ง ไม่ถกู ต้อง ✓ ถกู ตอ้ ง ไม่ถกู ต้อง เว็บไซต์แนะนำ
โปรแกรมคำานวณหาค่าดชั นมี วลกาย (BMI)
3. การรนั โปรแกรม https://www.honestdocs.co/bmi-body-mass-index-calculator

การนำาเสนอผลงาน ✓ ได ้ ไม่ได้ 70 เทคโนโลยี (วิทยาการคาำ นวณ) ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 5
✓ ดี พอใช้ 4. ความถูกตอ้ งของผลลัพธ์

ควรปรับปรุง ✓ ถกู ตอ้ ง ไมถ่ ูกต้อง
ณ5. การนาำ เสนอผลงาน
ถ้ า นั ก เ รี ย น จ ะ ต้ั ง ช่ื อ โ ป ร แ ก ร ม คำ า น ว ✓ ด ี พอใช้ ควรปรับปรงุ

ความสมสว่ นของรา่ งกายใหด้ สู น้ั และเขา้ ใจงา่ ย• ถ้านักเรียนจะต้ังช่ือโปรแกรมคำานวณ
ความสมสว่ นของรา่ งกายใหด้ สู นั้ และเขา้ ใจงา่ ย
นักเรยี นจะตงั้ ชอ่ื ว่าอะไร นักเรียนจะต้ังชอื่ วา่ อะไร
4(ตัวอย่างคำาตอบ ep 4 5ep ep 5ขน้ั ขป้ันปรระะบเเมรมกิินินาเพรสเ่อื พงั เคพม่ือ่ิมคเุณพคา่มิ่ คุณคา่
แลบะจริติกสาาธรารสณงั ะคม
BMI) ขน้ั สอ่ื สารและนา� เสนอ
โปรแกรมดัชนีมวลกาย, โปรแกรม ep(ตัวอย่างคำาตอบ โปรแกรมดัชนีมวลกาย, โปรแกรม

BMI)
St
St

St
St
กิจกรรมนีป้ ระเมินตัวชีว้ ัด ว 4.2 ป.5/2
12. นักเรียนร่วมกันสรุขปสนั้ ิ่งสทอื่ี่เขส้าาใจรเแปล็นะน1า�3.เ ส นนกั อเรยี นออกมานาำ เสนอการเขยี นโปรแกรม 14. นักเรียนนแำาลโะปจรติแกสรามธไาปรคณำานะวณความ
กจิ กรรมนปี้ ระเมินตัวช้วี ดั ว 4.2 ป.5/2 คำ า น ว ณ ค ว า ม ส ม ส่ ว น ข อ ง ร่ า ง ก า ย สมส่วนของร่างกาย โดยนำาข้อมูลของ
ความรู้รว่ มกัน ดังนี้
ป ็น คส•ม1ำานกส3วา่ว.ณรนเขคขอีคนวยงานรกมัำ า่าโสงปเนกูงรราแยีนยวก้ำานคหรณอืนมอักกคอคาำาเรกพนทวื่วอี่โมปณหาราาคแคมนกววราาำาสมมมเสมนสอ่ วกเขรอียานงนรตรขเนกู้ขเนัออยี งหงนนรโ้าปช่ าั้นรงเรแียกกนารเพมย่ือแลกเป1ล4ี่ย.น สนมักสเรนนป่วียญัอ้้ำานหงหนนขๆาัคกนอหวำแาารงมือลโรเเ้วปหพ่นามอื่ รำางานโะแกปสๆรมกาแใมยนกรากรคมามำาโรนไไเดพปวปณเมิ่ยผหคเยพนรแำาอืื่อำาพลแนดกขรว่้ ้อณมคูลขวาอมง
. นักเรียนร่วมกันสรุปส่ิ ง ที่ เ ข้ า ใ จเ
ความร้รู ว่ มกนั ดังน้ี
ส•มกสาว่ รนเขขอียงนร่าโงปกราแยกครอื มกคาำารนทวีโ่ ปณรคแกวสุดรายมมอดคู่มสือมครสู ว่ นข77อเข00งรรอยี่างงนกตารยนตู้กาเมันอทงก่ี าำหหนนด้าชั้นเรียน เพ่ือแลกเปล่ียน น้อง ใๆช้เปน็หสรื่อกอื าเรพเรีย่อื นนรู้ต่อๆไป มาคำานวณเพ่อื แก้
ปญั หาความเหมาะสมในการเพม่ิ หรอื ลด

คำานวณความสูง น้ำาหนัก เพ่ือหาความ น้ำาหนัก แล้วนำาโปรแกรมไปเผยแพร่

สมส่วนของร่างกายตามทีก่ ำาหนด ใช้เปน็ สอ่ื การเรียนรู้ตอ่ ไป

สุดยอดคู่มือครู 8

พเิ ศษ

ค�ำชี้แจงในการใช้หนังสือเรียน

ที่ได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง

หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เล่มนี้
ได้จัดทำ�ขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยมีเนื้อหา กิจกรรม และคำ�ถามที่เหมาะสมกับพัฒนาการ
ของผู้เรียน กระตุ้นกระบวนการคิดวิเคราะห์ให้กับผู้เรียน มีทักษะสำ�คัญในการค้นคว้าหาความรู้ มีความสามารถในการ
แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ และพัฒนาทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยีให้กับผู้เรียน ซึ่งสอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง
(Brain Based Learning)

แผนผังหวั ขอ้ หนว่ ยการเรยี นรู้ อินโฟกราฟิก
เสรมิ สรา้ งการเรยี นร้แู ละการคดิ
เปน็ หัวข้อทผ่ี ู้เรียนจะได้เรียน เชงิ ระบบ โดยใช้ Infographic
ในหน่วยการเรยี นรู้นี้

ห1นว่ยการเรยี นร การใชเ้ หตผุ ลแก้ปัญหาทู้ ่ี ปัญหาและวิธีการแกป้ ญั หา

แผนผงั หวั ข้อหน่วยการเรียนรู้ ปญั หา วธิ กี ารแกป้ ัญหา

การใช้เหตผุ ล
แกป้ ัญหา

การแกป้ ัญหา วิธกี ารแกป้ ัญหา ทรงผมไมเ่ รียบรอ้ ย ติดก๊บิ รวบผม

การแกป้ ัญหากับคอมพิวเตอร์

ตวั ช้วี ัด ไอศกรมี ละลาย รีบรบั ประทานและ
• ใชเ้ หตผุ ลเชงิ ตรรกะในการแกป้ ญั หา การอธิบายการทำางาน การคาดการณ์ผลลพั ธ์ เลอะมือ ไม่อยใู่ นท่ีทม่ี อี ากาศรอ้ น
จากปัญหาอย่างงา่ ย (ว 4.2 ป.5/1)

ศพั ท์เทคโนโลยีนา่ รู้

คาำ ศพั ท์ คำาอ่าน คาำ แปล
benefit เบน′ นะฟิท ผลประโยชน์

consideration คนั ซดิ เดอเร′ ชัน การพจิ ารณา กระเปา๋ ใสห่ นงั สอื และ
มีนำา้ หนกั มาก อปุ กรณ์การเรยี น
elimination อิลิมมะเน′ ชัน การขจัด
เทา่ ที่จาำ เป็น
planning แพลน′ นิง การวางแผน

relationship ริเล′ ชนั ชิพ ความสมั พนั ธ์

ตวั ช้ีวดั ศพั ทเ์ ทคโนโลยีน่ารู้
เป็นค�ำศัพทภ์ าษาต่างประเทศทีน่ า่ รู้ เพอ่ื สร้างเสรมิ
เป็นเป้าหมายในการพฒั นาผ้เู รียน ที่ผ้เู รียน ความสามารถในดา้ นทกั ษะการใชภ้ าษา
จะได้รบั และปฏบิ ตั ไิ ด้ในหนว่ ยการเรียนรู้น้ี
9
สุดยอดคู่มือครู

พิเศษ

เนือ้ หา การทำางานของคอมพิวเตอร์

ครบตามตัวช้ีวัดและสาระการเรียนรู้ การทาำ งานของคอมพิวเตอร์ หากเปรยี บเทยี บ ค�ำ ถ�มส�ำ คัญ
แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ กับการทำางานของร่างกายเราจะเปรียบไดก้ บั อวยั วะใดบา้ ง
วทิ ยาศาสตร์ (ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560)
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา การทาำ งานของคอมพวิ เตอรจ์ ะรบั ขอ้ มลู เขา้ มา จากนนั้ ประมวลผลแลว้ สง่ ขอ้ มลู
ขน้ั พ้นื ฐาน พทุ ธศักราช 2551 เหมาะสม ออกไป โดยการรับข้อมูลจะรับผ่านทางหน่วยรับเข้า เช่น แป้นพิมพ์ เมาส์
กบั ระดับชัน้ ของผู้เรยี น แล้วมาประมวลผลด้วยหน่วยประมวลผลกลางหรือซีพียู แล้วส่งข้อมูลออกมา
ทางหน่วยส่งออก เช่น จอภาพ เครือ่ งพมิ พ์ ลาำ โพง

หนว่ ยรบั เข้า หน่วยประมวลผลกลาง หนว่ ยส่งออก
(input unit) (central processing (output unit)

unit)

แผนภาพที่ 2.1 การทำางานของคอมพิวเตอร์

การท่ีคอมพิวเตอร์จะทำางานได้จะต้องมีโปรแกรมเป็นตัวสั่งงาน ถ้าต้องการ
พัฒนาโปรแกรมข้ึนมาเองจะมีสองขั้นตอนหลัก คือ ข้ันตอนแรกต้องนึกถึงสิ่งท่ี
ต้องการให้คอมพิวเตอร์ทำางาน โดยกำาหนดออกมาเป็นข้ันตอนการทำางาน
ขัน้ ตอนท่สี องเปล่ียนจากข้นั ตอนการทาำ งานให้เปน็ ภาษาทค่ี อมพิวเตอรเ์ ขา้ ใจ
ลำาดับขั้นตอนการทำางานของคอมพิวเตอร์จะคล้ายกับการทำางานของมนุษย์
เม่ือมนุษย์จะทำางานอย่างใดอย่างหนึ่งต้องมีลำาดับการทำางานซึ่งออกแบบไว้อย่าง
เป็นขั้นตอนเช่นเดียวกับคอมพิวเตอร์ ถ้าต้องการให้ทำางานลักษณะใดจะต้องมี
โปรแกรมที่ออกแบบการทำางานอย่างเป็นขั้นตอนมาให้คอมพิวเตอร์ทำางานตามที่ได้
ออกแบบไว้
การออกแบบขน้ั ตอนการทำางานเบอ้ื งต้นให้กบั คอมพิวเตอร ์ เราอาจพิจารณาว่า
ต้องการให้คอมพิวเตอร์รับค่าใดเข้าไป แล้วต้องการให้ประมวลผลอย่างไร ผลลัพธ์
ทไ่ี ด้ออกมาเปน็ แบบใด

24 เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 5

สุดยอดคู่มือครู 10

พเิ ศษ

บริการอินเทอร์เน็ต Infographic
น�ำเสนอเนื้อหาให้เข้าใจงา่ ย
ในชีวติ ประจำ�วันนักเรยี นเคยใชบ้ ริก�รอนิ เทอรเ์ น็ต ค�ำ ถ�มส�ำ คัญ โดยใช้ Infographic
อะไรบ�้ ง

ก�รใชบ้ ริก�รต่�ง ๆ บนอนิ เทอร์เนต็ ส�ม�รถเลือกใชไ้ ด้ต�มคว�มตอ้ งก�ร ทำ�ให้
ก�รดำ�เนินชีวิต ก�รแกป้ ญั ห�ทำ�ได้ง�่ ยขึน้ ส�ม�รถนำ�ซอฟต์แวร์หรือแอปพลเิ คชัน
ใหม ่ ๆ ม�ติดตัง้ บนอุปกรณข์ องเร�ไดอ้ ย่�งสะดวก บริก�รบนอินเทอร์เนต็ มหี ล�ย-
ประเภท แต่บริก�รที่มีคว�มส�ำ คญั และได้รับคว�มนิยมแบง่ เปน็ 2 ประเภทใหญ่ ๆ คอื

1. บริการด้าน จดหมายอเิ ลก็ ทรอนิกส์
การสอ่ื สาร ใช้เขียนจดหม�ยและสง่ ไฟล์ต่�ง ๆ ไปยงั ผรู้ บั
การตงั้ กลมุ่ สนทนา ใช้ส่งข่�วส�รใหก้ ับสม�ชกิ
บรกิ �รด้�นนีท้ ำ�ให ้ ในกลุม่ รบั ทร�บพร้อมกนั ส�ม�รถสนทน�กลุ่มได้
ก�รติดตอ่ สื่อส�ร หนังสอื พมิ พ์ กระดานข่าว เปน็ ก�รรวบรวมขอ้ มูล หรอื
ขอ้ มลู ทำ�ไดส้ ะดวก กลมุ่ ข่�วต�่ ง ๆ ใหส้ �ม�รถเลอื กอ่�นได้สะดวก
และรวดเรว็ ข้นึ ได้แก่

การสนทนาออนไลน์
เป็นก�รสนทน�และแลกเปล่ยี นคว�มคิดเห็นต่�ง ๆ ได้

เทลเนต็ (telnet) เป็นก�รติดตอ่ ใช้บริก�รเคร่อื งคอมพิวเตอร์ทอ่ี ยู่ระยะไกล
เพื่อใชง้ �นข้อมลู ท่อี ยใู่ นเครื่อง

2. บริการด้านข้อมลู ก�รโอนย�้ ยไฟล ์

ก�รคน้ ห�ข้อมลู

ก�รดสู อ่ื ต่�ง ๆ ก�รสบื ค้นขอ้ มลู

102 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคาำ นวณ) ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 5

11 สุดยอดคู่มือครู

พเิ ศษ

คำ� ถามสำ� คญั การเขียนโปรแกรมคำานวณความสมส่วนของร่างกาย
น�ำเสนอปญั หา หรือค�ำถาม
หรือโจทย์กอ่ นเรียนรู้ เพ่ือกระต้นุ นกั เรียนคำานวณหาคา่ ความสมสว่ นของร่างกายเราอยา่ งไร คำ�ถ�มส�ำ คัญ
ให้ผเู้ รียนมีความใฝ่รู้ ใฝ่เรยี น
แลว้ สบื สอบหาค�ำตอบของค�ำถาม นำ้าหนักของคนเราแต่ละคนไม่เท่ากัน การพิจารณาว่าใครหนักกว่าใคร
ใครอ้วนกว่าใคร จะใช้น้ำาหนักเพียงอย่างเดียวไม่ได้ จะต้องพิจารณาทั้งนำ้าหนัก
กจิ กรรม และสว่ นสงู ของคนคนนัน้ ไปพร้อมกนั
น�ำเสนอกจิ กรรมใหผ้ เู้ รยี นบรู ณาการ วิธีการคำานวณนำ้าหนักที่เหมาะสมมีอยู่หลายวิธี แต่วิธีการหนึ่งที่คำานวณ
ระหว่างความรู้กับการฝึกปฏิบัติ ได้ง่าย ๆ จะคำานวณได้จาก 22.9 คณู กบั ความสูงเป็นเมตรยกกำาลังสอง
พัฒนาทักษะด้านการคิดและการใช้
เทคโนโลยี สร้างความรู้ด้วยตัว น้ำาหนักทเ่ี หมาะสม = 22.9 × (ความสงู เป็นเมตร)2
ผู้เรียนเอง และประเมินตามตัวชี้วัด
ประจ�ำหน่วยการเรียนรู้ ถา้ นา้ำ หนกั ของเรามากกวา่ คา่ ทเี่ หมาะสมแสดงวา่ เราเรม่ิ อว้ น ถา้ มากกวา่ แสดงวา่
อว้ นมาก ถา้ นอ้ ยกว่าแสดงว่าผอม และถา้ น้อยกวา่ มากแสดงวา่ ผอมมากนน่ั เอง
วตั ถุประสงค์
วิธีการ กระบวนการ หรือส่ิงที่ผู้เรียน กิจกรรมที่ 2.8 น้าำ หนักทเ่ี หมาะสม
ได้จากการปฏบิ ตั กิ จิ กรรม
วัตถุประสงค์ เขยี นโปรแกรมคำานวณความสมสว่ นของร่างกายได้
วัสดอุ ุปกรณ์
น�ำเสนอสอื่ การเรยี นรปู้ ระเภทวัสดุ วัสดุอุปกรณ์
อุปกรณ์และเครอื่ งมอื ที่ใช้ คอมพิวเตอร์ 1 เครื่อง
ในการปฏิบตั ติ ามกจิ กรรมทกี่ �ำหนด
วิธีปฏิบัติ
วิธปี ฏิบัติ กิจกรรมน้ีจะเขียนโปรแกรมให้ป้อนค่าความสูงในหน่วย
แสดงข้ันตอนการปฏิบตั กิ จิ กรรม ของเซนติเมตรแล้วให้คอมพิวเตอร์แจ้งนำ้าหนักท่ีเหมาะสมออกมา โดยเรา
เพือ่ หาค�ำตอบของค�ำถาม สามารถออกแบบโปรแกรมได ้ ดังน้ี
เรมิ่ ต้น
1. รับค่าความสงู เป็นเซนติเมตรมาเกบ็ ใน H
2. นา้ำ หนักท่ีเหมาะสมเท่ากับ 22.9 × (H/100) × (H/100)
3. แสดงนำ้าหนักที่เหมาะสม
จบ

64 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคาำ นวณ) ช้นั ประถมศึกษาปีที่ 5

สุดยอดคู่มือครู 12

พเิ ศษ

จากการเขียนโปรแกรมจะพบว่าข้อมูลนำาเข้าของโปรแกรม คือ การกดคีย์
ลูกศร ซ่ึงเป็นไปได้ 2 คีย์ โดยมีการทำางานแตกต่างกัน และตัวละครจะเคลื่อนที่
ตามข้อมูลนาำ เข้า หรือคีย์ที่กด

กดคยี ์ซ้าย การประมวลผล ตวั ละครเคล่อื นท่ี เด็กควรรู้
กดคยี ์ขวา น�ำเสนอความรู้เพ่ิมเติมจากเน้ือหาท่ี
เก่ียวข้องในบทเรียน เพ่ือขยายความรู้
ของผู้เรียน

เด็กควรรู้

การเขียนโปรแกรมด้วย Scratch มีความสามารถต่าง ๆ มากมาย
สามารถใช้เขียนโปรแกรมแบบประกาศตัวแปร เขียนโปรแกรมแบบโต้ตอบ
เขยี นโปรแกรมเกม โดยการสรา้ งตวั ละครและฉากเพม่ิ เตมิ ได้อีกด้วย

กจิ กรรมที่ 2.4 แต่งเติมภาพเคลือ่ นไหว

วัตถุประสงค์ เขียนโปรแกรมให้แมวเคล่ือนท่ีโดยเปลย่ี นรูปรา่ งไป
ทลี ะแบบได้

วัสดุอุปกรณ์
คอมพิวเตอร์ 1 เครื่อง
วิธีปฏิบัติ
กิจกรรมน้ีเปน็ การออกแบบใหต้ วั ละครเคล่ือนทไ่ี ดเ้ หมอื นจรงิ
มากข้ึน หากเราพิจารณาการเคลื่อนที่ของแมวโดยส่ังให้เคล่ือนที่ไปข้างหน้า
200 หน่วย แมวจะเปลี่ยนตาำ แหน่งจากตำาแหนง่ แรกไปยงั ตาำ แหน่งสดุ ทา้ ยทันท ี

การเขียนโปรแกรมเบ้ืองตน้ 43

13 สุดยอดคู่มือครู

พเิ ศษ

การใช้งานคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลในยุคแรก ๆ คอมพิวเตอร์จะเป็นเคร่ืองที่
ใช้งานแยกส่วนจากอุปกรณ์อ่ืน ๆ และไม่สามารถสื่อสารกันได้ แต่ในปัจจุบัน
คอมพิวเตอร์สามารถส่ือสารกันได้ โดยผ่านอุปกรณ์ต่าง ๆ ถ้าผู้ใช้งานต้องการใช้
ข้อมูลร่วมกัน สามารถทำาได้ง่ายขึ้น โดยนำาคอมพิวเตอร์มาส่ือสารกันเป็นเครือข่าย
ซ่ึ ง มี ทั้ ง เ ค รื อ ข่ า ย ข น า ด เ ล็ ก ท่ี ค อ ม พิ ว เ ต อ ร์ เ ชื่ อ ม ต่ อ กั น เ พี ย ง ไ ม่ กี่ เ ค ร่ื อ ง
จนปัจจุบันคอมพิวเตอร์สามารถเชื่อมต่อกันเป็นเครือข่ายขนาดใหญ่ได้ทั่วโลก
เรยี กว่า อนิ เทอรเ์ น็ต
คาำ ว่าอินเทอรเ์ น็ต (Internet) มาจากคำา 2 คำา คอื คาำ วา่ inter และคาำ วา่ net
คำาว่า inter หมายถึง ระหว่างและ net มาจากคำาว่า network หรือเครือข่าย
ดังนั้นคำาว่าอินเทอร์เน็ต จึงหมายถึง การเช่ือมต่อกันระหว่างเครือข่ายโดยเช่ือมโยง
ภายใตม้ าตรฐานเดยี วกนั เพ่อื ใหส้ อื่ สารกนั ได้
การเช่ือมต่ออินเทอร์เน็ตสามารถทำาได้หลายวิธี ใช้อุปกรณ์ได้หลายชนิด
มที ้ังชนิดใชส้ ายสัญญาณ และไมต่ อ้ งใช้สายสัญญาณ

ภาพที่ 3.2 การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ภาพที่ 3.3 การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
โดยใช้สาย แบบไม่ใช้สาย

เวบ็ ไซต์แนะน�ำ เว็บไซต์แนะนำ�
น�ำเสนอหัวข้อเรื่องที่ให้ผู้เรียนสามารถ
ค้นหาข้อมูลหรือสารสนเทศเพ่ิมเติม ประเภทของระบบเครือข่ายคอมพวิ เตอร์
ในเรือ่ งทีเ่ รยี นจากเว็บไซต์ทีเ่ กีย่ วขอ้ ง https://sites.google.com/sites/sucya51/hnwy-thiz/prapheth-
khxng-kherux-khay-khxmphiwtexr

เครือข่ายคอมพวิ เตอร์ 75

สุดยอดคู่มือครู 14

พิเศษ

การสมัครใช้งานอีเมลของผู้ให้บริการแต่ละแห่งอาจแตกต่างกันไป
แต่สิ่งท่ีมักเหมือนกันคือต้องกรอกข้อมูลส่วนตัว ป้อนชื่อผู้ใช้ และรหัสผ่าน
ซ่ึงขอ้ มลู นเ้ี ปน็ ขอ้ มูลทส่ี าำ คัญ สามารถใช้ยืนยันตัวตนได้

ปลอดภยั ไวก้ อ่ น ปลอดภัยไว้ก่อน
น�ำเสนอข้อพึงปฏิบัติและ
พึ ง ร ะ วั ง ท่ี ใ ห ้ ผู ้ เ รี ย น รู ้ จั ก ในการตั้งรหัสผ่านจะต้องต้ังตามเงื่อนไขที่ผู้ใช้กำาหนด เช่น จำานวนตัวอักขระ
ระมดั ระวงั ในการปฏบิ ตั กิ จิ กรรม ท่ีต้องใช้ ลักษณะของตัวอักษร ควรเลือกรหัสที่จดจำาได้ง่าย แต่ยากในการคาดเดารหัส
ต่าง ๆ และการด�ำเนินชีวิต และหลีกเล่ียงการต้ังรหัสผ่าน โดยใช้วัน เดือน ปีเกิด หรือหมายเลขบัตรประจำาตัว
โดยสอดแทรกหวั ขอ้ ทสี่ มั พนั ธ์ ประชาชน เพราะอาจมีผูไ้ ม่หวังดีนาำ ไปใช้ในทางท่ีเสยี หายได้
กบั เรือ่ งทีเ่ รียน

กจิ กรรมที่ 3.2 ดอี ย่างไร

วัตถุประสงค์ บอกคุณลกั ษณะของขอ้ มูลทด่ี ีได้

วัสดุอุปกรณ์
1. สมุดสำาหรับจดบันทึก หรือแบบฝึกหัด 1 เล่ม

2. ปากกา 1 ด้าม
วิธีปฏิบัติ
นกั เรยี นเขยี นคณุ ลกั ษณะของขอ้ มลู ทด่ี ี ประโยชน ์ และโทษ
เป็นแผนภาพความคิด พร้อมกับออกแบบและระบายสีให้
สวยงาม

เครอื ขา่ ยคอมพิวเตอร์ 89

15 สุดยอดคู่มือครู

พิเศษ รอบรู้อาเซยี น
น�ำเสนอกิจกรรมเพ่ือให้ผู้เรียนสืบค้น
กจิ กรรมท่ี 4.1 คน้ หาเสน้ ทาง สื บ ส อ บ เ ร่ื อ ง ร า ว ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ ใ น
วัตถุประสงค์ ส�ม�รถค้นห�เสน้ ท�งก�รเดนิ ท�งจ�กบริก�รบน Google ได้ กลุ่มอาเซียนที่เก่ียวข้องกับหัวข้อเรื่อง
วัสดุอุปกรณ์ ทศี่ ึกษา เพอ่ื สรา้ งความเข้าใจอาเซยี น
1. คอมพวิ เตอร ์ 1 เคร่อื ง
2. สมุดสำ�หรับจดบันทึก หรอื แบบฝกึ หดั 1 เล่ม
3. ป�กก� 1 ด้�ม
วิธีปฏิบัติ
นกั เรียนค้นห�เสน้ ท�งก�รเดินท�ง โดยใช้บรกิ �รค้นห�เสน้ ท�งบน Google
ค้นห�เส้นท�งในตำ�แหน่งต่อไปนี้ แล้วเลือกม� 1 เส้นท�ง พร้อมระบุเหตุผล
ประกอบ
1. จังหวดั ภูเกต็ ไปจงั หวดั ระยอง
2. จงั หวดั เชียงใหมไ่ ปจังหวัดอุบลร�ชธ�นี

รอบรู้ ASEAN
นักเรียนใช้บริก�รค้นห�เส้นท�งบน Google ห�เส้นท�งในก�รเดินท�ง
ระหว่�งประเทศไทยไปยังประเทศสม�ชิกต่�ง ๆ ในประช�คม ASEAN

การใชบ้ รกิ ารอนิ เทอร์เนต็ 111

5. เมื่อคลิกเมาส์บันทึก ระบบจะเก็บกิจกรรมของเราไว้ในปฏิทิน และเรา
สามารถพิมพช์ ่อื ของเพื่อนทต่ี อ้ งการนัดเพ่มิ ลงไปได้ ดังภาพ

โครงงานสรา้ งสรรค์ 4. เพ่ิมปฏทิ นิ ของเพื่อน ๆ
น�ำเสนอกิจกรรมโครงงานสร้างสรรค์
เพื่อฝึกให้ผู้เรียนมีทักษะกระบวนการ 6. เมื่อมีการเปิดหรือเข้าสู่บัญชีจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ระบบจะแจ้งให้
ท�ำงานความคดิ สร้างสรรค์ การแก้ปญั หา รับทราบการนัดหมายทันที
และการรว่ มมอื ท�ำงานเป็นทีม
โครงงานสร้างสรรค์
สุดยอดคู่มือครู 16
นักเรียนสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการนำาเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมที่นำามาใช้
ในท้องถิ่นที่นักเรียนสนใจ โดยหาภาพเทคโนโลยีนั้นพร้อมบอกถึงข้อดี และข้อเสีย
และผลการนำามาใช้ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างไร แล้วนำาข้อมูลมาจัดเตรียมการ
นำาเสนอตามหัวข้อ ต่อไปนี้
1. นักเรียนออกแบบหน้าแรกของการนำาเสนอ
2. เขียนสคริปต์ของงานในแต่ละหน้าต่อไปควรเป็นอะไร
3. สร้างไฟล์เป็นไฟล์นำาเสนอข้อมูล
4. แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการนำาเสนอข้อมูลกับเพื่อน ๆ ในชั้นเรียน

เครือขา่ ยคอมพิวเตอร์ 99

หนังสือเรยี นรายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

เทคโนโลยี

(วิทยาการคาำ นวณ)

ตามมาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตวั ช้ีวัด กลุม่ สาระการเรียนร้วู ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พ้นื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

๕ช้นั ประถมศึกษาปีที่

ผู้เรียบเรยี ง
ผูช้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนาวุฒิ ประกอบผล
ผูต้ รวจ
ดร.ชัชญาภา วัฒนธรรม
อาจารย์ดวงใจ จนั ทะเสน
อาจารยเ์ สาวศกั ดิ์ ผาสุข
บรรณาธิการ
รองศาสตราจารย์ ดร.ปณติ า วรรณพริ ณุ
ดร.ชวนพบ เอยี่ วสานุรักษ์

สงวนลิขสิทธิ์
สาำ นักพมิ พ์ บรษิ ัทพฒั นาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำากดั
พ.ศ. ๒๕๖๓
พิมพ์ครั้งที่ ๑ จำานวน ๒๐,๐๐๐ เล่ม
สถาบนั พัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดสุ ิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมัติ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทุกหมายเลข, แฟกซ์อัตโนมัติ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖

website : www.iadth.com

* โปรแกรมและเว็บไซตท์ อ่ี า้ งถึงเปน็ ชือ่ ผลิตภัณฑเ์ ครอ่ื งหมายการค้าและเป็นลิขสิทธิข์ องบรษิ ทั นั้นๆ ตามกฎหมาย

คํานํา

หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ)
ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 5 ได้จัดทำาขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และสาระการเรียนรู้
แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 เพ่ือส่งเสริมการเรียนการสอน
และวิธีการจัดการเรียนรู้ให้เป็นไปตามจุดมุ่งหมายของหลักสูตร โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับ
การใช้เหตุผลแก้ปัญหา การเขียนโปรแกรมเบ้ืองต้น การค้นหาข้อมูล การใช้บริการ
อินเทอร์เนต็

เพ่ือให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้สอนและผู้เรียนหนังสือเล่มนี้ จึงนำาเสนอเนื้อหา
ที่ทันสมัย มีกิจกรรมและคำาถามพัฒนาการคิดที่เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน ดังน้ัน
การใช้หนังสือเล่มน้ีควรทำากิจกรรมและตอบคำาถามตามข้ันตอนที่กำาหนดไว้ นอกจากน้ี
ยังมีกิจกรรมท่ีใช้คอมพิวเตอร์เชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ตด้วย หากไม่สะดวก
อาจข้ามเนื้อหาในส่วนนี้ไปได้ สำาหรับภาพประกอบของตัวอย่างโปรแกรมในหนังสือ
อาจมีการเปลี่ยนแปลงไปตามรุน่ ของซอฟตแ์ วร์และอุปกรณท์ ่นี ำามาใช้

ผู้จัดทำาหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือเรียนรายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) จะช่วยพัฒนาผู้เรียนให้สามารถสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง
มีทักษะการแก้ปัญหา มีความคิดสร้างสรรค์ รวมทั้งเข้าใจและเห็นคุณค่าของการใช้
ประโยชนจ์ ากอปุ กรณเ์ ทคโนโลยี ซ่งึ เป็นรากฐานสาำ คัญในการพัฒนาเทคโนโลยีต่อไป

สถาบนั พฒั นาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

สารบญั

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 การใช้เหตุผลแก้ปัญหา หนา้

การแกป้ ญั หา 4
วธิ ีการแกป้ ัญหา
การแกป้ ัญหากับคอมพิวเตอร ์ 6
8
หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 2 การเขียนโปรแกรมเบอื้ งต้น 18

การทาำ งานของคอมพวิ เตอร์ 22

การออกแบบอลั กอริทึม 24
26
การเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ 29
34
การตรวจสอบขอ้ ผิดพลาดของโปรแกรม 36
49
การเขียนโปรแกรมดว้ ย Scratch 58
64
ตวั แปร
72
การเขียนโปรแกรมตรวจสอบเลขคแู่ ละเลขคี่
74
การเขยี นโปรแกรมคาำ นวณความสมสว่ นของรา่ งกาย 77
87
หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 การค้นหาขอ้ มูล 90
95
เครือขา่ ยคอมพวิ เตอร ์
100
การค้นหาขอ้ มลู
102
การติดตอ่ สื่อสารผ่านอนิ เทอร์เนต็ 103
112
การส่งจดหมายอเิ ล็กทรอนกิ ส ์ 121
124
การตดิ ต่อสื่อสารผ่านสังคมออนไลน ์

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 4 การใช้บริการอินเทอรเ์ นต็

บรกิ ารอนิ เทอร์เน็ต

บริการของ Google

แบบสาำ รวจความคิดเหน็ ออนไลน์
บรรณานกุ รม
การใชง้ านเทคโนโลยีสารสนเทศอยา่ งปลอดภยั

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

เปา้ หมายการเรียนรู้

มาตรฐานการเรียนรู้ ห1นว่ยการเรยี นร การใชเ้ หตผุ ลแก้ปญั หาทู้ ่ี

มาตรฐาน ว 4.2 แผนผงั หัวขอ้ หนว่ ยการเรียนรู้
เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการ
แ ก้ ปั ญ ห า ท่ี พ บ ใ น ชี วิ ต จ ริ ง อ ย่ า ง เ ป็ น การใช้เหตผุ ล
ขั้นตอนและเป็นระบบ ใช้เทคโนโลยี- แกป้ ญั หา
สารสนเทศและการส่ือสารในการเรียนรู้
การทำ�งาน และการแก้ปัญหาได้อย่างมี การแกป้ ัญหา วิธกี ารแกป้ ัญหา
ประสิทธภิ าพ รูเ้ ทา่ ทัน และมีจริยธรรม

การแก้ปัญหากบั คอมพิวเตอร์

ตัวช้วี ดั
• ใช้เหตุผลเชงิ ตรรกะในการแกป้ ัญหา การอธิบายการทาำ งาน การคาดการณ์ผลลพั ธ์
จากปัญหาอย่างงา่ ย (ว 4.2 ป.5/1)

ศพั ท์เทคโนโลยนี า่ รู้

คำาศัพท์ คาำ อา่ น คำาแปล
benefit เบน′ นะฟทิ ผลประโยชน์

consideration คันซิดเดอเร′ ชนั การพิจารณา

elimination อิลมิ มะเน′ ชัน การขจดั

planning แพลน′ นงิ การวางแผน

relationship ริเล′ ชันชพิ ความสมั พันธ์

สุดยอดคู่มือครู 4

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

ปัญหาและวธิ กี ารแกป้ ัญหา สมรรถนะส�ำ คญั ของผูเ้ รียน
1. ความสามารถในการสื่อสาร

2. ความสามารถในการคดิ

ปัญหา วิธกี ารแกป้ ญั หา 3. ความสามารถในการแกป้ ญั หา
4. ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ติ

5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

ทรงผมไม่เรียบร้อย ตดิ กบ๊ิ รวบผม คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
ไอศกรีมละลาย รบี รับประทานและ
เลอะมอื ไมอ่ ยู่ในที่ท่ีมอี ากาศร้อน ใฝเ่ รียนรู้
ตัวช้ีวัดที่ 4.1 ตั้งใจ เพียรพยายามใน
การเรียนและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรียนรู้

ตัวชี้วัดท่ี 4.2 แสวงหาความรู้จากแหล่ง
เรียนรู้ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอก
โรงเรียน ด้วยการเลือกใช้สื่ออย่าง
เหมาะสม บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุป
เป็นองค์ความรู้ สามารถนำ�ไปใช้ในชีวิต
ประจำ�วันได้

กระเป๋า ใส่หนงั สือและ
มีน้ำาหนกั มาก อปุ กรณก์ ารเรยี น

เทา่ ทจี่ าำ เปน็

บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21

นักเรยี นแบง่ กลมุ่ เพอ่ื แข่งขนั เกมซโู ดะกุแบบ 9 Ö 9 และให้ตัวแทนกลมุ่ ทุกกลุ่ม
ออกมาน�ำ เสนอวธิ ีคิดของกลุม่ ตนเอง พรอ้ มบอกประโยชนจ์ ากการเลน่ เกมซโู ดะกุ

5 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21
แนวข้อสอบ O-NET

St ตวั ช้ีวดั การแก้ปัญหา

ว 4.2 ป.5/1 การดำาเนินชีวิตของคนเราต้องพบกับปัญหามากมาย หลายปัญหา
ท่ีนักเรียนพบสามารถแก้ได้ด้วยตัวของนักเรียนเอง เช่น การลืมสิ่งของที่
ภาระงาน/ช้ินงาน จะนำาไปโรงเรียน การเดินทางไปโรงเรียนแล้วฝนตก นักเรียนอาจแก้ปัญหาน้ีได้
ด้วยการเขียนข้อความเตือนไว้ในตำาแหน่งท่ีเห็นได้ชัดเจนก่อนจะออกจากบ้าน
1. การออกแบบผงั งานขน้ั ตอนการท�ำ งาน หรือบางปัญหานอกจากจะเกิดกับตัวเราแล้วยังส่งผลถึงผู้อ่ืนด้วย เช่น การทิ้งขยะ
ในวันหยดุ ไม่เป็นที่ เราอาจแก้ปัญหาน้ีได้ด้วยวิธีการเขียนป้ายเตือนการท้ิงขยะ นอกจากน้ี
2. การฝกึ สมองกบั เกมซโู ดะกุ การใช้ชีวิตของเรายังต้องการความสะดวกสบายมากข้ึน ซ่ึงความต้องการเหล่าน้ี
เราสามารถหาวิธกี ารแกป้ ญั หาและปรบั ปรุงส่งิ ตา่ ง ๆ ให้ดีข้ึนได้
ep 1 ข้ันสังเกต

รวบรวมข้อมลู

1. นักเรียนร่วมกันสังเกตภาพ การ ภาพที่ 1.1 การแก้ปัญหาการลืมร่มไปโรงเรียน
แก้ปัญหาการลืมร่มไปโรงเรียน แล้ว
ร่วมกนั สนทนา โดยตอบค�ำ ถาม ดังนี้ 6 เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 5

• จากภาพนกั เรยี นสงั เกตเหน็ อะไรบา้ ง NET แนวข้อสอบ O-NET
(ร่ม นาฬิกา นักเรียนชาย ประตู ข้อใดเปน็ การป้องกันปญั หาการสอบตกได้ดที ่สี ดุ
1 ไม่ควรขาดเรยี นบ่อย
ป้ายกระดาษเขียนคำ�ว่า “วันน้ีฝนตก 2 ต้ังใจฟังเม่อื ครูอธบิ ายบทเรียน
อย่าลมื ร่ม”) 3 จัดตารางเรียน และจดบนั ทกึ หลังการเรยี นอยา่ งสม�ำ่ เสมอ
• จากภาพเปน็ เหตกุ ารณเ์ กยี่ วกบั อะไร 4 ทบทวนความรู้ โดยการอา่ นหนังสือเรยี นอยา่ งสม่ำ� เสมอ
(ตัวอย่างคำ�ตอบ การแก้ปัญหา เฉลย 4 เหตุผล การอ่านหนังสือเรียนเป็นการทบทวนความรู้ท่ีเรียนมาให้เกิดการจดจำ�
การลืมรม่ ไปโรงเรียน) มากยิ่งข้ึน และยังชว่ ยเพ่ิมเตมิ ส่วนทีย่ งั ไม่เขา้ ใจ
• จากภาพ มีวิธกี ารแกป้ ัญหาอยา่ งไร
(เขียนป้ายติดไว้ใกล้ ๆ ร่ม พร้อม
ตั้งนาฬิกาปลุกให้เตือนก่อนออกจาก
บา้ น)
• ถ้าฝนตกแล้วนักเรียนไม่มีร่ม
จะมวี ธิ ใี ดบา้ ง เพอื่ ปอ้ งกนั การเปยี กฝน
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ใส่เส้ือกันฝน
รอให้ฝนหยดุ ตก)
2. นักเรียนศึกษาค้นคว้าและรวบรวม
ข้อมูลเก่ียวกับเรื่อง การแก้ปัญหา
จากแหล่งการเรยี นรู้ที่หลากหลาย เชน่
หนงั สอื เรียน อินเทอร์เน็ต

สุดยอดคู่มือครู 66

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก

Step 2asean

ปญั หาทนี่ กั เรยี นแตล่ ะคนพบจะมคี วามแตกตา่ งกนั บางปญั หาอาจมาจากความ ข้นั คิดวเิ คราะห์
อยากรูอ้ ยากเห็นหรือการกาำ หนดคำาถามของนักเรยี นก็ได้เช่นกนั ปัญหาแต่ละปัญหา และสรปุ ความรู้
อาจมีวิธีการแก้ปัญหาท่ีแตกต่างกัน ข้ึนอยู่กับการใช้เหตุผลในการตัดสินใจ หรือ
การเลอื กวธิ กี ารแกป้ ัญหาของแต่ละคน 3. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ผังงานแสดง
อาจสรุปได้ว่า การแก้ปัญหา (problem solving) เป็นการหาวิธีหรือการ ขน้ั ตอนการสง่ สญั ญาณเตอื นของนาฬกิ า
ทำางานนน้ั ใหส้ ำาเรจ็ นั่นเอง เม่อื ตอ้ งออกจากบา้ น ดังตวั อยา่ ง

ผังงาน แสดงขั้นตอนการส่งสัญญาณเตือนของนาฬิกา เมื่อต้องการออกจากบ้าน เริม่ ตน้

เรมิ่ ต้น ไมจ่ รงิ

ไมจ่ รงิ ออกจากบ้าน
ออกจากบ้าน
จริง
จริง สง่ สัญญาณเตอื น
ส่งสัญญาณเตือน

จบ

จบ

นักเรยี นคดิ ว่ามีวิธีการแกป้ ญั หาการลืมนาำ ร่ม คำ�ถ�มส�ำ คญั 4. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ผังงานแสดง
ไปโรงเรยี น วิธใี ดอีกบ้าง ขน้ั ตอนการสง่ สญั ญาณเตอื นของนาฬกิ า
เมื่อต้องออกจากบ้าน โดยตอบคำ�ถาม
การใชเ้ หตุผลแกป้ ัญหา 7 ดังน้ี

English talk วิธี • เม่ือออกจากบ้าน จะเกิดเหตุการณ์
ปัญหา อะไรขึ้น
method ( เมธ′ เธดิ ) ค�ำ ถาม
problem ( พรอบ′ เลมิ ) เหตุผล (นาฬกิ าสง่ สัญญาณเตอื น)
question ( เควส′ ชัน ) • นักเรียนมีวิธีการแก้ปัญหาการลืม
reason ( รี′ เซิน )
น�ำ ร่มไปโรงเรียนวธิ ใี ดอีกบ้าง
(ตัวอย่างคำ�ตอบ เขียนป้ายติดประตู-

ทางออกน�ำ รม่ ไปแขวนไวท้ ล่ี กู บดิ ประต-ู

ทางออก)

77 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

St บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 แนวข้อสอบ O-NET

ep 2 ขั้นคิดวเิ คราะห์ วิธีการแก้ปัญหา

และสรุปความรู้

5. นกั เรยี นวเิ คราะหข์ น้ั ตอนการอาบนาํ้ ใน ปัญหาบางปัญหาที่ซับซ้อนมากข้ึนเราอาจต้องวางแผนการแก้ปัญหา และ
ฤดหู นาว แลว้ เขยี นผงั งานแสดงขนั้ ตอน บางปัญหาอาจมีวิธีแก้ได้หลายวิธี การวางแผนการแก้ปัญหาจะต้องพิจารณาด้วย
การทำ�งาน ดงั ตวั อย่าง เหตผุ ลต่าง ๆ ใหค้ รบทุกกรณีทอ่ี าจเปน็ ไปได้

เร่ิมต้น การใช้เหตุผล (reasoning) เป็นการคิดและอธิบายความคิดออกมาเป็น
แผนงาน โดยแสดงวิธีการแก้ปัญหาออกมาเป็นลำาดับข้ันตอน ทำาให้มองเห็นวิธีการ
แก้ปัญหาได้อย่างชัดเจน ในแต่ละขั้นตอนต้องพิจารณาเง่ือนไขหรือเหตุผล
อากาศหนาว จริง ประกอบด้วย การแสดงขั้นตอนการแก้ปัญหาทาำ ได้โดยการเขียนบอกเล่า วาดภาพ
หรือใชส้ ัญลกั ษณ์

ตม้ นํา้ รอ้ น ตัวอย่าง การอาบนำ้าในฤดูหนาวอย่างไรไม่ให้หนาว
ไม่จริง น�ำนํ้าร้อนไป เริ่มต้น
1. ต้มนำ้าร้อน
ผสมกบั น้าํ 2. นำานำ้าร้อนที่ต้มเสร็จไปผสมกับนำ้าที่อุณหภูมิปกติตามความเหมาะสม
อุณหภมู ิปกติ 3. อาบนำ้า
4. เช็ดตัวให้แห้ง แล้วใส่เสื้อผ้า
จบ

อาบน้าํ

เช็ดตัวใหแ้ หง้ หากไมใ่ ช้น้ำารอ้ นนกั เรียนคิดว่ามีวธิ ีการใด คำ�ถ�มส�ำ คัญ
อกี บ้างท่ีจะแกป้ ญั หานไี้ ด้

ใสเ่ ส้ือผ้า แต่ละบุคคลอาจมีวิธีการแก้ปัญหาเหมือนกันหรืออาจแตกต่างกันขึ้นกับ
จบ ความรู้ความสามารถและประสบการณ์ของแต่ละบุคคล แต่หากพิจารณาให้
ละเอียด จะพบว่าการแก้ปัญหามีหลักการและกระบวนการที่คล้ายกัน หลักการ
แก้ปัญหาโดยทั่วไปมีกระบวนการ ดังนี้

6. นักเรียนร่วมกันคิดวิเคราะห์ผังงาน 8 เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ 5

แสดงขนั้ ตอนการท�ำ งานของการอาบนา้ํ • หากไมใ่ ชน้ าํ้ ร้อน นักเรยี นคิดว่ามวี ิธกี ารใดอีกบ้างทจี่ ะแกป้ ญั หานไี้ ด้
ในฤดูหนาว โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี (ตัวอยา่ งค�ำ ตอบ
• ถ้าอากาศหนาว ข้ันตอนต่อไป วิธที ี่ 1
คอื อะไร เร่ิมต้น
1. พรมนํ้าท่แี ขนและขากอ่ น
(ต้มนํ้าร้อนแล้วนำ�นํ้าร้อนไปผสมกับนํ้า 2. อาบนํ้าที่อณุ หภูมิปกตใิ หร้ วดเรว็
3. รบี เชด็ ตัวใหแ้ ห้ง
ที่อุณหภูมิปกติและอาบน้ํา เช็ดตัว

ใหแ้ ห้ง ใสเ่ ส้อื ผา้ )

4. ใส่เส้ือผ้า

สุดยอดคู่มือครู 8 จบ
วธิ ีที่ 2 ใชเ้ ครื่องท�ำ น้าํ อนุ่ ในการอาบน้าํ )

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก

Step 2asean

1. ก�รพิจ�รณ�ปัญห� คือ การทำาความเข้าใจปัญหาที่เกิดขึ้นอย่าง ขั้นคดิ วเิ คราะห์
ละเอียด แล้วพิจารณาว่ามีองค์ประกอบอะไรบ้าง เช่น ปัญหานี้เกิดจากอะไร และสรุปความรู้
ปัญหานี้มีผลต่อใคร ผลที่เกิดจากปัญหาคืออะไร สิ่งที่ต้องการแก้ปัญหาคืออะไร
7. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับการ
2. ก�รว�งแผนแก้ปัญห� คือ การกำาหนดขั้นตอน วิธีการ อุปกรณ์ พิ จ า ร ณ า ปั ญ ห า ก า ร ซั ก ผ้ า ใ น วั น ที่
เครื่องมือ และระยะเวลาที่ใช้ในการแก้ปัญหา เพื่อให้ผู้แก้ปัญหาเข้าใจตรงกัน ฝนตก โดยบนั ทกึ ค�ำ ตอบเปน็ แผนภาพ
และปฏิบัติไปในแนวทางเดียวกัน อาจแสดงขั้นตอนการแก้ปัญหา โดยการบอกเล่า ความคดิ บนกระดาน ดงั ตวั อยา่ ง
เป็นข้อความ การวาดภาพ หรือใช้สัญลักษณ์
ปญั หานเ้ี กิดจาก มผี ลกระทบตอ่
ตัวอย่าง ปัญหาเกี่ยวกับการจัดลำาดับการทำางานบ้านในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ ฝนตก คนซกั ผา้
ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมานักเรียนต้องไปโรงเรียน อาจมีการบ้านและ
งานส่วนตัวต้องทำาในวันหยุดซึ่งมีเพียงสองวัน ดังนั้นนักเรียนจะต้อง การซักผา้
วางแผนจัดลำาดับการทำางานให้เหมาะสมและคุ้มค่ากับเวลา ในวันทฝ่ี นตก
ถ้าวันหยุดนักเรียนต้องซักผ้าและทำาการบ้าน หากนักเรียนตื่นแต่เช้า
แล้วซักผ้า แต่วันนั้นฝนตก จะทำาให้นักเรียนเสียเวลาในการซักผ้า การแกป้ ัญหา คอื ผลท่ีเกดิ จากปญั หา
ดังนั้นเราอาจวางแผนลำาดับขั้นตอนโดยเพิ่มเงื่อนไข ดังนี้ รอใหฝ้ นหยุด คอื ผ้าไมแ่ ห้ง

เริ่มต้น 8. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เก่ียวกับการ
1. ฝนตกหรือไม่ วางแผนแก้ปัญหาเรื่องฝนตกในวันที่
2. ถ้าฝนตกจริง ทำาการบ้านก่อน แล้วจึงซักผ้าและนำาไปตาก ต้องซักผ้าและทำ�การบ้าน โดยเขียน
3. ถ้าฝนไม่ตก ซักผ้าแล้วตาก จากนั้นจึงทำาการบ้าน ลำ�ดับการท�ำ งาน ดงั ตวั อยา่ ง
จบ
เรมิ่ ตน้

สำาหรับการแสดงขั้นตอนโดยใช้สัญลักษณ์จะต้องเลือกใช้สัญลักษณ์ที่ ท�ำการบ้าน
เปน็ มาตรฐานเดยี วกัน เชน่
รอฝนหยดุ ตก
หมายถงึ การเร่มิ ตน้ หรอื จบ

หมายถงึ การตดั สนิ ใจ ซักผ้า

หมายถึง การทำางานหรอื กระบวนการ น�ำผ้าไปตาก

หมายถึง จดุ เช่ือมตอ่ การใช้เหตุผลแกป้ ัญหา 9

จบ

9. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เก่ียวกับ

สัญลักษณ์อัลกอริทึม โดยนักเรียน

English talk เขียนความหมายจากภาพบนกระดาน

message ( เมส′ ซิจฺ ) ขอ้ ความ ดงั ตวั อยา่ ง
painting ( เพน′ ทิง ) การวาดภาพ
symbol ( ซิม′ เบิล ) สัญลกั ษณ์ สญั ลักษณ์ ความหมาย
tell ( เทล ) บอกเล่า
การเริ่มตน้ หรือจบ

การตดั สินใจ
กการรทะบำ�งวานนกหารรือ
จดุ เช่ือมต่อ

9 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

ep 2 บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET
ข้ันคิดวิเคราะห์
St

และสรุปความรู้ จากตัวอย่าง ปัญหาเรื่องฝนอาจเขียนเป็นสัญลักษณ์ได้ ดังนี้
ผังงาน แสดงการแก้ปัญหาเรื่องฝน
10. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ผังงานการ
แก้ปัญหาเรื่องฝน แล้วตอบคำ�ถาม เริม่ ต้น
ดังตวั อย่าง

ไมจ่ ริง เร่มิ ต้น จรงิ ไมจ่ ริง ฝนตก จรงิ
ซักผา้ ฝนตก ท�ำ การบา้ น ซกั ผ้า ทาำ การบา้ น

นำ�ผา้ ไปตาก ซักผ้า นาำ ผา้ ไปตาก ซักผา้

ท�ำ การบา้ น นำ�ผา้ ไปตาก ทาำ การบา้ น นาำ ผา้ ไปตาก

จบ จบ

• ถ้าฝนไม่ตกนักเรียนจะทำ�ข้ันตอน
ใดต่อไป
(ซักผา้ นำ�ผา้ ไปตาก ทำ�การบ้าน)
• ถ้าฝนตกนักเรียนจะทำ�ขั้นตอน
ใดตอ่ ไป
(ทำ�การบ้าน ซกั ผา้ นำ�ผ้าไปตาก)

ภาพที่ 1.2 การทำางานในวันหยุดสุดสัปดาห์
10 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคาำ นวณ) ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5

NET แนวข้อสอบ O-NET
ถ้าต้องการใชค้ �ำ สง่ั เง่อื นไขหรือการตดั สนิ ใจ นักเรยี นจะเลือกใชส้ ัญลักษณใ์ ด
ในการเขยี นผังงาน
1 เฉลย 4 เหตผุ ล ในการใช้ค�ำ สั่งเงื่อนไขหรอื การตัดสนิ ใจ
2 จะใช้สญั ลักษณ์ ในการเขียนผงั งาน โดยแบ่งออกเป็น 2 กรณี คือ
3 เง่ือนไขที่เป็นจรงิ กบั เง่ือนไขทเี่ ปน็ เท็จ
4

สุดยอดคู่มือครู 110

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

Step 2asean

กิจกรรมที่ 1.1 การลำาดับความคิดอย่างมเี หตผุ ล ข้ันคิดวเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้

วัตถุประสงค์ บอกลำาดับขั้นตอนในการทำางานได้อย่างมีเหตุผล 11. นกั เรยี นรว่ มกนั วเิ คราะหก์ จิ กรรมท่ี 1.1
การล�ำ ดบั ความคดิ อยา่ งมเี หตผุ ล โดย
วัสดุอุปกรณ์ เขียนผังงานแสดงข้ันตอนการทำ�งาน
1. สมุดสำาหรับจดบันทึก หรือแบบฝึกหัด 1 เล่ม ในวนั หยดุ ดังตวั อย่าง
2. ปากกา 1 ด้าม

วิธีปฏิบัติ นักเรียนเขียนลำาดับขั้นตอนการทำางาน เริม่ ตน้
ถ้านักเรียนมีกิจกรรมที่ต้องทำาในวันหยุด ดังนี้ ไปตลาด
1. ตัดแต่งกิ่งไม้ ซ้ืออปุ กรณ์เครอื่ งเขียน
2. กวาดบ้าน ท�ำขนม
3. ออกกำาลังกาย ตดั แตง่ ก่ิงไม้
4. ซื้ออุปกรณ์เครื่องเขียน
5. ไปตลาด
6. ทำาขนม


นักเรียนเรียงลำาดับขั้นตอนการทำางานของนักเรียน พร้อมบอกเหตุผล กวาดบ้าน
การเรียงลำาดับงานดังกล่าว ออกก�ำลงั กาย

จบ

การใชเ้ หตผุ ลแก้ปญั หา 11 กิจกรรมนป้ี ระเมนิ ตัวชีว้ ดั ว 4.2 ป.5/1

12. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เก่ียวกับ
ผังงานแสดงขั้นตอนการทำ�งานใน
วนั หยดุ โดยตอบค�ำ ถาม ดังนี้

• นกั เรยี นบอกเหตผุ ลการเรยี งล�ำ ดบั
การทำ�งานในวันหยุดของนักเรยี น

(ตัวอย่างคำ�ตอบ เร่ิมต้นท่ีไปตลาด
เ พ่ื อ ไ ป ซื้ อ อุ ป ก ร ณ์ เ ค รื่ อ ง เ ขี ย น
และวตั ถดุ บิ การท�ำ ขนมจากนน้ั ตดั แตง่
กิ่งไม้ และไปกวาดบ้าน ข้ันตอน
สุดท้ายคือออกกำ�ลังกาย เพราะถ้า
ออกกำ�ลงั กายกอ่ น จะไมม่ ีแรงในการ
ท�ำ กจิ กรรมอนื่ ๆ)

111 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET
ep 2 ขั้นคดิ วิเคราะห์
St 3. วิธีก�รแก้ปัญห� คือ การดำาเนินการแก้ปัญหาตามแนวทางที่วางไว้
และสรปุ ความรู้
ถ้าพบวิธีการแก้ปัญหาที่เหมาะสมกว่าสามารถเปลี่ยนแปลงวิธีการได้ การแก้ปัญหา
อาจทำาได้หลายวิธี เช่น
13. นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น คิ ด วิ เ ค ร า ะ ห์ 1) การลองผิดลองถูก เป็นการแก้ปัญหาง่าย ๆ ไม่ซับซ้อน เช่น การเล่น
วิธีแก้ปัญหาเก่ียวกับเกมต่อจิกซอว์ เกมย้ายก้านไม้ขีด การเล่นเกมตัวต่อ เกมคัดแยกกลุ่มของหนักเบา เกมต่อจิกซอว์
จากน้ันเตมิ หมายเลขลงใน หนา้

ช้ินส่วนจิกซอว์ท่ีหายไป เมื่อนำ�มา

ประกอบกนั แลว้ จะตอ้ งตอ่ กนั ไดพ้ อดี
และภาพตอ้ งสมบูรณ์ ดังภาพ

26 11 15 ภาพที่ 1.3 เกมต่อจิกซอว์

2) ใช้ความสมั พันธข์ องข้อมูลทีม่ ีเหตผุ ลซึง่ กันและกนั เปน็ การแก้ปัญหา
ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น โดยต้องมีข้อมูลพื้นฐานก่อนเพื่อนำามาวิเคราะห์ สรุปผล
แล้วนำาไปแก้ปัญหา

ตัวอย่าง ตัวเลขในช่องว่าง คือตัวเลขอะไร ถ้าทุกแถวในแนวนอนและ
แนวตั้งต้องมีตัวเลข 1 2 3 4 โดยตัวเลขในแต่ละแถวต้องบวกกันแล้วได้ผลลัพธ ์
เท่ากับ 10

ปัญหา การแกป้ ัญหา

14. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับ 1234 1234
การใช้ความสัมพันธ์ของข้อมูลท่ีมี 2 2143
เหตุผลซ่ึงกันและกัน โดยวาดภาพ 3 3412
บนกระดาน ดังตวั อย่าง 4 4321

12 เทคโนโลยี (วิทยาการคาำ นวณ) ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 5

• นักเรียนอธบิ ายวิธีคดิ รอบรู้อาเซียนและโลก
(ตัวอย่างคำ�ตอบ นำ�ช้ินส่วนซ้าย
จิกซอว์ เริ่มมีขึ้นเมื่อศตวรรษที่ 18 โดยช่างทำ�แผนท่ีชาวลอนดอน ชื่อ
และขวาเลื่อนประกบกันให้พอด)ี จอห์น สปิลบิวรี เป็นคนแรกที่ทำ�จิกซอว์ข้ึน เพ่ือใช้เป็นสื่อการสอน
วิชาภูมิศาสตร์ จิกซอว์รุ่นแรกเป็นภาพแผนที่ของทวีปแอฟริกา อเมริกา
เกาะอังกฤษ และแผนทโ่ี ลก

สุดยอดคู่มือครู 1122

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

ep 2aseanSt

3) การขจัด เปน็ การแกป้ ัญหาโดยหาความสัมพันธข์ องข้อมลู ใหม้ ากที่สดุ ข้ันคิดวิเคราะห์
แล้วพยายามขจัดสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องออกไป จนได้คำาตอบที่ต้องการ และสรุปความรู้

ตัวอย่าง มีนักเรียน 3 คน มด โหน่ง หนุ่ย แต่ละคนมีของอยู่ 2 อย่าง 15. นกั เรยี นรว่ มกนั วเิ คราะหก์ ารแกป้ ญั หา
ที่ไม่ซำ้ากัน คือ ดินสอ ไม้บรรทัด ยางลบ กระดาษวาดเขียน สีไม้ และ ดว้ ยวธิ กี ารขจดั จากตารางการแจกแจง
กบเหลาดินสอ แต่ไม่ทราบว่าใครเป็นเจ้าของอะไรบ้าง และเรามีข้อมูล ดังนี้ ขอ้ มลู เจา้ ของอปุ กรณ์ แลว้ ตอบค�ำ ถาม
1. มดขอยืมยางลบจากเพื่อนเสมอ ดังน้ี
2. โหน่งไม่ชอบใช้ไม้บรรทัดขีดเส้น
3. หนุ่ยชอบใช้สีนำ้าระบายสีภาพ • ใครไมม่ ีกบเหลาดนิ สอ
4. โหน่งแบ่งกระดาษวาดเขียนให้มด (มด โหนง่ )
5. หนุ่ยไม่เคยยืมกบเหลาดินสอของเพื่อนเลย • ใครมดี ินสอ
6. มดให้หนุ่ยยืมไม้บรรทัดขีดเส้น (หนยุ่ )
7. โหน่งขอยืมสีไม้จากมด • เมอ่ื ตอ้ งการใชย้ างลบ ใครควรตอ้ ง
8. โหน่งเขียนชื่อตัวเองลงในยางลบ
จากข้อมูลที่ทราบ ถ้าทำาตารางการแจกแจง แล้วนำาข้อมูลแต่ละข้อมา ยืมยางลบจากเพื่อนและตอ้ งยืมใคร
พิจารณาแล้วเขียนลงในตารางจะได้ ดังนี้ (มดกบั หนุย่ ต้องยืมยางลบจากโหนง่ )
• ใครไมม่ ไี มบ้ รรทดั
รายชื่อ ดินสอ ไมบ้ รรทดั ยางลบ กระดาษ สีไม้ กบเหลา (โหน่งกบั หนุ่ย)
มด วาดเขียน มี ดินสอ • ใครมีอปุ กรณเ์ ยอะสุด
(ทุกคนมีอุปกรณ์เท่ากนั )
✗ มี ✗ ✗ ✗ 16. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ ความคดิ รวบยอด

โหน่ง ✗ ✗ มี มี ✗ ✗ เกี่ยวกับการแก้ปัญหาและวิธีการ

หนุ่ย มี ✗ ✗ ✗ ✗ มี แก้ปัญหา ดงั นี้
จากตารางและขอ้ มลู ทีเ่ ขยี นขึน้ ทาำ ใหพ้ จิ ารณาไดว้ า่ ใครเปน็ เจา้ ของอปุ กรณ์ • การแก้ปัญหาต้องพิจารณาด้วย
ชิ้นใดบ้าง
เหตุผลต่าง ๆ ให้ครบทุกกรณี ซึ่ง
เป็นการคิดและอธิบายความคิด

ออกมาเป็นแผนงาน โดยแสดง

การใชเ้ หตผุ ลแก้ปญั หา 13 วธิ แี กป้ ญั หาออกมาเปน็ ล�ำ ดบั ขน้ั ตอน
การแสดงขั้นตอนการแก้ปัญหาทำ�ได้

โดยการเขียนบอกเล่า วาดภาพ หรือ

NET แนวข้อสอบ O-NET ใช้สัญลักษณ์ ดังนั้น การแก้ปัญหา

ขอ้ ใดเปน็ การแกป้ ัญหาโดยการขจัด จึ ง เ ป็ น ก า ร ห า วิ ธี ห รื อ ก า ร ทำ � ง า น
ให้ส�ำ เร็จน่ันเอง
1. การท�ำตามเง่อื นไข เฉลย 4 เหตุผล การขจัดเปน็ การน�ำ สิ่งท่ี

2. การลองผิดลองถกู ไม่เกยี่ วขอ้ งออกไป จนได้ค�ำ ตอบทีต่ อ้ งการ

3. การใช้ความสมั พันธ์ของข้อมูล

4. การน�ำสง่ิ ที่ไม่เก่ยี วขอ้ งออกไป

1133 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

3 บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

ep ขัน้ ปฏบิ ัติSt

แหลละังสกราปุรปควฏาบิ มตั ริู้ กจิ กรรมที่ 1.2 การจัดวางอย่างไรให้สวยงาม

17. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมท่ี 1.2 การ วัตถุประสงค์ ออกแบบการจัดวางสิ่งของได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม
จัดวางอย่างไรให้สวยงาม โดย และสวยงาม
พิจารณาความเหมาะสมการจัดวาง
อปุ กรณข์ องใชใ้ นหอ้ งครวั ภายในภาพ วัสดุอุปกรณ์
จากนนั้ น�ำ หมายเลขอปุ กรณท์ กี่ �ำ หนด 1. สมุดหรือกระดาษสำาหรับวาดเขียน หรือแบบฝึกหัด 1 เล่ม
มาเตมิ ลงในภาพห้องครัว ดังนี้
2. ดินสอ 1 แท่ง
1 23
3. ยางลบ 1 ก้อน
วิธีปฏิบัติ
นักเรียนออกแบบและวาดภาพการจัดวางของใช้ในห้องครัว

แล้วระบุเหตุผลประกอบการออกแบบจัดวาง

ถ้านักเรียนมีของและอุปกรณ์เหล่านี้

4 56 ตะหลิว ช้อน กระดาษทิชชู เครื่องปรุงรส ซอส นำ้าปลา

คู่มือการทำาอาหาร นำ้ามันพืช กระทะ หม้อ

นักเรียนมีแนวคิดการจัดวางของอย่างไร หากนักเรียนมีข้อมูล

ดังต่อไปนี้

7 8 9 1. เตาแก๊สกับอ่างล้างจานเป็นเครื่องใช้ที่สกปรกง่าย

คมู ือ นำ้ มนั พืช 2. กระดาษทิชชูแบบม้วนใช้ทำาความสะอาดอุปกรณ์ได้
การทำอาหาร
หลายชนิด แต่ไม่ควรกลิ้งไปมา

3. ในห้องครัวควรมีอุปกรณ์แบบแขวนติดผนัง เพื่อประหยัด

10 พื้นที่

4. เมื่อทำาอาหารมักจะต้องใช้เครื่องปรุงต่าง ๆ เสมอ

5. การทำาอาหารบางครั้งต้องศึกษาคู่มือการทำาอาหาร

6. ในห้องครัวมีลิ้นชักและชั้นต่าง ๆ ทำาให้ประหยัดพื้นที่

14 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำานวณ) ชั้นประถมศกึ ษาปที ี่ 5

6 548 1 9 10 18. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์และอภิปรายผลหลังการปฏิบัติกิจกรรมท่ี 1.2
3 2 7 การจัดวางอยา่ งไรให้สวยงาม โดยตอบคำ�ถาม ดงั น้ี

• เพราะเหตุใดจึงต้องจัดวางอุปกรณ์ของใช้ในห้องครัวให้เหมาะสม

และเป็นระเบียบ

(ตัวอย่างคำ�ตอบ เพราะสะดวกต่อการหยิบใช้งาน ดูเป็นระเบียบเรียบร้อย

และมีความปลอดภัย)

สุดยอดคู่มือครู 114

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด 3รอบรู้อาเซียนและโลก

aseanSt

4. ประโยชน์ในก�รใช้หลักก�รแก้ปัญห� ep ขัน้ ปฏิบัติ
1. ฝึกการคิดอย่างเป็นระบบ
2. ฝึกการหาคำาตอบอย่างมีเหตุผล และสรปุ ความรู้
3. แก้ปัญหาได้โดยมีข้อบกพร่องน้อยที่สุด หลังการปฏบิ ัติ
4. เป็นวิธีการที่น่าเชื่อถือ และยอมรับได้เมื่อสามารถแก้ปัญหาได้ด้วย
ตนเอง โดยใช้หลักการและเหตุผล 19. นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ ตามความเหมาะสม
จากน้ันเขียนประโยชน์ในการใช้
หลักการแก้ปัญหา โดยเขียนบันทึก
ค�ำ ตอบเปน็ แผนภาพความคิด

5. เกมก�รแก้ปัญห� ฝกึ การคิดอยา่ ง ฝกึ การหาค�ำตอบ
การฝึกการแก้ปัญหาเป็นอีกวิธีการหนึ่งที่ใช้ฝึกการคิดอย่างเป็นระบบได้ เปน็ ระบบ อยา่ งมเี หตผุ ล
เป็นอย่างดี แต่เราอาจยังไม่ต้องแก้ปัญหาจริง เพียงแค่ฝึกจากเกมที่มีอยู่ก็ได้
ซึ่งมีทั้งเกมในลักษณะของสื่อต่าง ๆ หรือเกมคอมพิวเตอร์ ประโยชน์
เกมย้ายก้านไม้ขีดไฟเป็นอีกเกมหนึ่งที่นิยมเล่นในการทายจำานวนจาก ในการใชห้ ลักการ
ตัวเลข และทายรูปทรงต่าง ๆ
แกป้ ัญหา

เป็นวธิ ีการทถ่ี กู ต้อง แก้ปัญหาได้โดยม ี
และน่าเชอ่ื ถือ ขอ้ บกพร่องนอ้ ยท่สี ุด

ย้ายก้านไม้ขีดไฟ 2 ครั้ง ให้ได้จำานวนที่มีค่ามากที่สุด 20. นกั เรยี นฝกึ ปฏบิ ตั เิ กยี่ วกบั การใชเ้ กม
จำานวนอะไรเอ่ย??? แก้ปัญหา โดยสุ่มตัวแทนนักเรียน
ออกมาวาดภาพเพอื่ ยา้ ยกา้ นไมข้ ดี ไฟ
2 ก้าน ให้ได้ผลลพั ธจ์ ำ�นวนมากทสี่ ดุ
บนกระดาน ดังตวั อย่าง

ภาพท่ี 1.4 เกมย้ายกา้ นไมข้ ีดไฟ

การใช้เหตผุ ลแก้ปญั หา 15

เสริมความรู้ ครูควรสอน

การคดิ อยา่ งเปน็ ระบบ เปน็ การคิดเช่ือมโยงความสัมพันธจ์ ากสว่ นย่อยไปหา
ส่วนใหญ่ เน้นการแก้ปัญหาเพ่ือให้เกดิ ความถูกตอ้ งแมน่ ยำ� และรวดเร็ว

1155 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

St 3 บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

ep ข้ันปฏิบตั ิ เกมซโู ดะก ุ เปน็ เกมการแกป้ ญั หาเกยี่ วกบั ตวั เลข โดยผเู้ ลน่
แหลละงั สกราปุรปควฏาิบมตั ริู้ จะต้องเติมตัวเลขลงไปในตารางท่ีกำาหนด ซึ่งมีตัวเลขท่ีเขียนไว้
เSกUมDซOูโดKะUกุ เบื้องต้นแล้ว เช่น เกมซูโดะกุแบบ 4 Ö 4 จะเป็นตารางส่ีเหลี่ยม
21. นักเรียนฝึกปฏิบัติเล่นเกมซูโดะกุ แบ่งเปน็ แนวนอน 4 ช่อง และแนวตง้ั 4 ช่อง โดยตอ้ งเตมิ ตวั เลข
1 ถึง 4 ลงไปให้แนวนอนทุกแถวและแนวตั้งทุกแถว โดยต้องมี
แบบ 4 Ö 4 โดยสง่ ตวั แทนนักเรยี น ตัวเลข 1 ถงึ 4 ไม่ซา้ำ กัน เช่น

ออกมาแขง่ ขนั บนกระดาน ดังน้ี

2 41 3 2 3 2 4 1 ตัวอยา่ งเกมซโู ดะกุ
3 1423 4 Ö 4
1 32 4 1
2 4 2314
4231 3 4132

3142 ภาพที่ 1.5 เกมซูโดะกุแบบ 4 Ö 4 6 Ö 6
9 Ö 9
22. นักเรียนร่วมกันตอบคำ�ถามหลัง สำาหรับเกมซโู ดะกุขนาด 6 Ö 6 จะตอ้ งเตมิ ตวั เลข 1 ถงึ 6
ปฏบิ ัติกจิ กรรม ดงั นี้ ลงในช่องว่าง โดยตัวเลขในแต่ละแถวและแต่ละหลักจะต้อง
ไมซ่ ้ำากนั ของทกุ แถวในแนวนอนและแนวตัง้ และทกุ ตารางย่อย
• นักเรียนคิดว่า เกมซูโดะกุแบบใด ขนาด 3 Ö 3 ตอ้ งมตี ัวเลข 1 ถงึ 6 ไม่ซ้าำ กัน ดงั ตัวอยา่ ง
ง่ายที่สุด
(4 Ö 4) 63 653412
• นักเรียนคิดว่าเกมซูโดะกุแบบใด
ยากที่สดุ 35 241635
(25 Ö 25) 6 1 462351
• เกมซูโดะกพุ ัฒนาสมองอยา่ งไร 135264
(ตัวอย่างคำ�ตอบ ฝึกแก้ปัญหา 32
เกี่ยวกับด้านตัวเลข ฝึกการคิด 526143
อยา่ งเป็นระบบ และฝึกสมาธ)ิ 4 314526 25 Ö 25
342

ภาพที่ 1.6 เกมซูโดะกุแบบ 6 Ö 6
เว็บไซต์แนะนำ�

เกมซูโดะกุ
www.gamesforthebrain.com/thai/sudoku/

16 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคาำ นวณ) ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 5

เกมซโู ดะกอุ อนไลน์ รอบรู้อาเซียนและโลก

ซโู ดะกุ เปน็ คำ�ย่อมาจากค�ำ ว่า “ซูจวิ ะโดะกุชนิ นคิ างริ ”ุ หมายความวา่ ตัวเลขต้องมี
เพียงเลขเดียว โดยซูโดะกุเป็นช่ือญ่ีปุ่น แต่ไม่ได้เป็นส่ิงประดิษฐ์ของญ่ีปุ่น คนคิดค้น
คอื ชาวอเมริกนั แตไ่ ปเตบิ โตในญีป่ ุ่น

สุดยอดคู่มือครู 1166

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด 3รอบรู้อาเซียนและโลก

Stกิจกรรมที่ 1.3 ฝึกสมองกบั เกมซโู ดะกุ asean
St
ep ขน้ั ปฏิบัติ
St
และสรปุ ความรู้
หลงั การปฏบิ ตั ิ

วัตถุประสงค์ แก้ปัญหาเกี่ยวกับตัวเลขโดยการวิเคราะห์เปรียบเทียบได้ 23. นักเรียนฝึกปฏิบัติกิจกรรมที่ 1.3
ฝึกสมองกับเกมซูโดะกุแบบ 9 Ö 9
โดยเติมเลข 1-9 ลงในชอ่ งวา่ ง ตัวเลข
วัสดุอุปกรณ์
1. สมุดจดบันทึก หรือแบบฝึกหัด 1 เล่ม แต่ละแถวและแต่ละหลักจะต้อง
2. ปากกา 1 ด้าม
วิธีปฏิบัติ ไม่ซ้ํากัน ท้ังแนวต้ังและแนวนอน
นักเรียนเติมตัวเลข 1-9 ลงในช่องว่าง โดยตัวเลขในแต่ละแถว
และแต่ละหลักจะต้องไม่ซำ้ากันทุกแถวทั้งแนวตั้งและแนวนอน และทุก และทกุ ตารางย่อยขนาด 3 Ö 3 ตอ้ งมี
ตารางย่อยขนาด 3 Ö 3 ต้องมีตัวเลข 1-9 ไม่ซำ้ากัน
ตัวเลข 1-9 ไม่ซํ้ากนั ดงั ตวั อย่าง
8 7264 953 1
95 41 36 132 275 83 217 468 49
7 4 31 7 29 8 98 61 5 3 57 6
91 7 28 1 3 5 74 9 28
56 6 4
15 3
8 92 2 8 1 7 3 6 4 9 5
1 36 3 5 97 4 8 2 6 1 7
39 7 4 6 5 9 1 8 2 3
4 512

กจิ กรรมน้ปี ระเมินตัวชีว้ ดั ว 4.2 ป.5/1

5ep ขั้นประเมินเพ่ือเพมิ่ คุณคา่ การใช้เหตุผลแก้ปัญหา 17 24. นักเรียนสรุปส่ิงที่เข้าใจเป็นความรู้
บรกิ ารสงั คม รว่ มกัน ดังนี้
และจิตสาธารณะ ep 4
• ปญั หาแตล่ ะคนมคี วามแตกตา่ งกนั
ขนั้ สอื่ สารและนำ� เสนอ บ า ง ปั ญ ห า เ กิ ด จ า ก ค ว า ม อ ย า ก รู้
อยากเห็น หรือการกำ�หนดคำ�ถาม
ขนึ้ มาและมวี ธิ แี กป้ ญั หาทแ่ี ตกตา่ งกนั
ขนึ้ อยกู่ บั การใชเ้ หตผุ ลในการตดั สนิ ใจ
หรอื การเลอื กวธิ แี กป้ ญั หาของแตล่ ะคน
ดังนั้น การแก้ปัญหาจึงเป็นการหาวิธี
หรือการทำ�งานน้นั ใหส้ ำ�เร็จ

26. นกั เรยี นน�ำ ความรทู้ ไ่ี ดไ้ ปใชแ้ กป้ ญั หาใน 25. นักเรียนออกมานำ�เสนอเกมซูโดะกุ
ชวี ติ ประจ�ำ วนั และบอกเพอ่ื น ๆ ในหอ้ ง โดยอธิบายเทคนิคการคิดของตนเอง
เพอื่ น�ำ ไปใชเ้ ปน็ แนวทางแกป้ ญั หาตอ่ ไป หนา้ ช้ันเรียน เพ่อื เปน็ การแลกเปลี่ยน
เรียนรกู้ นั

1177 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
แนวข้อสอบ O-NET

ตวั ชีว้ ัด

ว 4.2 ป.5/1 การแก้ปัญหากับคอมพิวเตอร์

ภาระงาน/ช้ินงาน ในชีวิตประจาำ วนั นกั เรียนเคยใช้คอมพิวเตอร์ คำ�ถ�มสำ�คัญ
แกป้ ัญหาในเร่อื งใดบา้ ง
การออกแบบอัลกอรทิ ึมใหค้ อมพวิ เตอร์
วาดเส้นเปน็ รูปสีเ่ หลย่ี มด้านเทา่

St ep 1 ขัน้ สงั เกต คอมพิวเตอร์เป็นอุปกรณ์ที่ทำางานได้อย่างถูกต้องตามแนวทางการออกแบบ
โปรแกรมที่เขียนข้ึน ในปัจจุบันเรานำาคอมพิวเตอร์มาช่วยในการทำางานหรือ
รวบรวมข้อมลู การแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้หลายวิธี เช่น ใช้โปรแกรมสำาเร็จรูปมาแก้ปัญหาด้าน

1. นักเรียนสังเกตภาพเก่ียวกับรูปสี่เหลี่ยม- การคำานวณ การวาดภาพ การส่ือสารข้อมูล หรือเขียนโปรแกรมข้ึนมาใช้งานเอง
ผนื ผ้า แล้วตอบค�ำ ถาม ดังน้ี โดยการออกแบบโปรแกรมจะตอ้ งออกแบบแนวทางการแกป้ ญั หาใหค้ รบถว้ นทกุ กรณี
ยาว 10 ซม. เช่น การพัฒนาโปรแกรมมาแก้ปัญหาการคำานวณพื้นที่รูปสี่เหล่ียม โดยให้ผู้ใช้
ป้อนข้อมูลความกว้างกับความยาวเข้าไป แล้วให้คอมพิวเตอร์แจ้งพ้ืนที่รูปส่ีเหล่ียม
ออกมา

ก5วซ้ามง. ความกว้าง

การประมวลผล พื้นที่

• นกั เรยี นมสี ตู รการหาพนื้ ทรี่ ปู สเ่ี หลย่ี ม- ความยาว

ผนื ผา้ อย่างไร ภาพท่ี 1.7 การแจง้ พน้ื ที่รปู สี่เหลยี่ มจากคอมพิวเตอร์
(ความกว้าง Ö ความยาว)
• ผลลพั ธพ์ น้ื ทีร่ ูปส่เี หลย่ี มน้คี อื อะไร ในการออกแบบโปรแกรมต้องรับข้อมูลทั้งสองค่าเข้ามาเก็บในหน่วยความจำา
(50 ตารางเซนตเิ มตร) ของคอมพิวเตอร์ และเมื่อประมวลผลจะเก็บไว้ในหน่วยความจำาเช่นกัน โดย
2. นักเรียนร่วมกันตอบคำ�ถามเกี่ยวกับการ จะกำาหนดชื่อตัวแปรสำาหรับแทนหน่วยความจำาของคอมพิวเตอร์ เช่น ให้ L
แทนความยาว ให้ W แทนความกว้าง และให้ A แทนพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม
แก้ปัญหากับคอมพิวเตอร์ โดยตอบ
ค�ำ ถาม ดงั นี้

• ใ น ชี วิ ต ป ร ะ จำ � วั น นั ก เ รี ย น เ ค ย ใ ช้ 18 เทคโนโลยี (วิทยาการคาำ นวณ) ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 5
คอมพวิ เตอร์แก้ปญั หาในเรือ่ งใดบา้ ง

(ตัวอย่างคำ�ตอบ คดิ เลข วาดรูป

พิมพ์เอกสาร) • นักเรียนเคยใช้เว็บไซต์ใดในการสบื คน้ ขอ้ มูล
• นักเรียนใช้โปรแกรมใดในการติดต่อ
สอ่ื สารกับเพ่ือน (ตัวอย่างค�ำ ตอบ google sanook yahoo)
• นกั เรยี นคดิ วา่ การเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอรส์ ามารถค�ำ นวณหาพนื้ ทร่ี ปู เรขาคณติ
(ตวั อย่างคำ�ตอบ เฟซบุ๊ก อเี มล ไลน์) ใดได้บา้ ง

• นักเรียนเคยใช้โปรแกรมใดในการ (ตัวอยา่ งค�ำ ตอบ รปู สี่เหล่ยี มดา้ นเท่า รูปส่ีเหลย่ี มผืนผา้ รูปสี่เหลี่ยมคางหมู
วาดภาพ
รปู สีเ่ หล่ียมดา้ นขนาน รูปสามเหลีย่ มชนิดตา่ ง ๆ รปู วงกลม)
(ตวั อย่างค�ำ ตอบ โปรแกรมเพนต์ 3. นักเรียนศึกษาค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลเก่ียวกับเรื่อง การแก้ปัญหากับคอมพิวเตอร์

โฟโตชอ็ ป อิลลสั เทรเตอร์) จากแหลง่ การเรยี นรทู้ ่ีหลากหลาย เชน่ หนังสอื เรยี น อินเทอร์เนต็

สุดยอดคู่มือครู 118

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

St ep 2asean

สำาหรับการประมวลผลอาจเขียนวิธีการ ดังนี้ ขัน้ คิดวเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้

เริ่มต้น 4. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ข้ันตอนการเขียน
1. รับค่าความกว้างมาเก็บใน W โปรแกรมการคำ�นวณพื้นที่รูปสี่เหล่ียม
2. รับค่าความยาวมาเก็บใน L โ ด ย เ ขี ย น เ ป็ น ผั ง ง า น อั ล ก อ ริ ทึ ม
3. คำานวณพื้นที่โดย A = W* L แลว้ ตอบค�ำ ถาม ดังตัวอย่าง
4. แสดงผลพื้นที่ A
จบ เริม่ ตน้

เมื่อพัฒนาเป็นโปรแกรมจะทำาให้คำานวณพื้นที่ได้อย่างถูกต้อง โดย รบั คา่ ความกว้างเกบ็ ไว้ W
สามารถป้อนข้อมูลของขนาดรูปสี่เหลี่ยมหลาย ๆ ค่าให้โปรแกรมคำานวณ
ออกมาได้ รับค่าความยาวเก็บไว้ L

คอมพิวเตอร์กราฟิก หรือการวาดภาพด้วยคอมพิวเตอร์ เป็นอีก ค�ำ นวณพืน้ ทโ่ี ดย
วิธีการหนึ่งที่ได้รับความนิยม โดยคอมพิวเตอร์สามารถวาดภาพลักษณะ A = W*L
เดิม ๆ ได้ตามที่กำาหนดไว้ในโปรแกรม และสามารถปรับขนาดให้ใหญ่ขึ้น
หรือเล็กตามข้อมูลที่ป้อนเข้าไปในหน่วยนำาเข้าของคอมพิวเตอร์ได้ แสดงผลพ้นื ที่ A
จบ

โปรแกรม paint โปรแกรม Adobe โปรแกรม Adobe • ถ้ากำ�หนดให้ W เป็น 5 เซนติเมตร
Illustrator Photoshop และ L เป็น 5 เซนติเมตร ผลลพั ธข์ องพน้ื ที่
เท่ากบั เทา่ ไร และเปน็ รูปสี่เหล่ยี มอะไร
ภาพท่ี 1.8 ตวั อย่างโปรแกรมทใ่ี ช้ในการวาดภาพกราฟิก
(25ตารางเซนตเิ มตรเปน็ รปู สเ่ี หลย่ี มดา้ นเทา่ )
การใช้เหตุผลแกป้ ัญหา 19 • ถ้ากำ�หนดให้ W เป็น 6 เซนติเมตร

และ L เป็น 9 เซนตเิ มตร ผลลพั ธ์ของพื้นท่ี
เท่ากับเท่าไร และเป็นรปู สีเ่ หลี่ยมอะไร
(54ตารางเซนตเิ มตรเปน็ รปู สเ่ี หลย่ี มผนื ผา้ )
5. นักเรียนร่วมกันสังเกตบัตรภาพไอคอน
โปรแกรมในคอมพวิ เตอร์ ดังนี้

7. นักเรียนร่วมกันสรุปความคิดรวบยอด 6. นกั เรยี นรว่ มกนั วเิ คราะหโ์ ดยบอกวา่ บตั รภาพ 1 23
5
เก่ียวกับการแกป้ ัญหากบั คอมพวิ เตอร์ ดงั น้ี ไอคอนโปรแกรมดังกล่าวเป็นโปรแกรม
• ปัจจุบันคอมพิวเตอร์สามารถช่วยในการ ชนดิ ใด แลว้ น�ำ หมายเลขทอี่ ยใู่ นบตั รภาพมา 1199 สุดยอดคู่มือครู
ทำ�งานหรือการแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้หลายวิธี ตอบค�ำ ถาม ดังนี้
เช่น การคำ�นวณ การวาดภาพ การส่ือสาร • โปรแกรมใดที่ใช้ในการวาดภาพกราฟิก 4

ข้อมูล และการเขียนโปรแกรมขึ้นมาใช้งาน (1, 2, 4)
เอง ในการออกแบบโปรแกรม ตอ้ งออกแบบ • โปรแกรมใดเหมาะกบั การจดั พมิ พร์ ายงาน
แนวทางแก้ปญั หาใหค้ รอบคลมุ ทกุ กรณี เอกสาร (3)
• โปรแกรมใดใช้ในการคำ�นวณตัวเลขหรือ
ทำ�บัญชีรายรับ-รายจา่ ยได้ (5)

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

3 บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

ep ขน้ั ปฏิบตั ิSt กจิ กรรมท่ี 1.4 ออกแบบการทาำ งานของโปรแกรม
St
แหลละงั สกราุปรปควฏาิบมัตริู้ Stวัตถุประสงค์ ออกแบบการเขียนโปรแกรมเป็นอัลกอริทึมได้

8. นักเรียนปฏิบัตกิ ิจกรรมท่ี 1.4 ออกแบบ วัสดุอุปกรณ์ 1 เล่ม
การทำ�งานของโปรแกรม โดยเติม 1. สมุดสำาหรับจดบันทึก หรือแบบฝึกหัด 1 ด้าม
ข้อความลงในอัลกอริทึม จากการ 2. ปากกา 1 อัน
อา่ นโจทย์แล้วตอบค�ำ ถาม ดงั ตัวอย่าง 3. ไม้บรรทัด
วิธีปฏิบัติ
เร่ิมตน้
นักเรียนออกแบบอัลกอริทึมให้คอมพิวเตอร์วาดเส้นไป
รบั คา่ ระยะ X เป็นระยะทาง x ซึ่งเป็นข้อมูลที่รับเข้าไปทางหน่วยรับเข้า จากนั้นหันปากกา
หรือเลี้ยวซ้ายเป็นมุม 90 องศา แล้วทำาซำ้า 4 ครั้ง
วางปากกา

ลากเส้นตรงเป็นระยะ X
เลี้ยวซ้าย 90 องศา

ครบ 4 ครงั้ ไมจ่ ริง
จรงิ

จบ

กิจกรรมนป้ี ระเมินตัวชีว้ ัด ว 4.2 ป.5/1 ไมจ่ รงิ
9. นักเรียนร่วมกันตอบคำ�ถามหลังปฏิบัติ จรงิ

กิจกรรมการออกแบบการทำ�งานของ
โปรแกรม ดังนี้
• จากอัลกอริทึมท่ีนักเรียนออกแบบ 20 เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 5

เมื่อแสดงผลลัพธ์ออกมาจะได้รูปร่าง ep 4 5ep ขั้นประเมินเพื่อเพมิ่ คุณคา่
อะไร (รปู สี่เหลย่ี มดา้ นเท่า) บริการสงั คม
10. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งท่ีเข้าใจเป็น ขน้ั สอ่ื สารและนำ� เสนอ และจติ สาธารณะ
ความรรู้ ่วมกัน ดงั นี้
• การออกแบบการท�ำ งานของโปรแกรม
หรืออัลกอริทึม เป็นการสร้างลำ�ดับของ 11. นักเรียนออกมานำ�เสนอการออกแบบ 12. นักเรียนนำ�ความรู้ท่ีได้จากการออกแบบ
คำ�ส่ังให้คอมพิวเตอร์ทำ�งาน เพ่ือให้ได้ อัลกอริทึมให้คอมพิวเตอร์วาดเส้นเป็น การทำ�งานของโปรแกรมไปสอนหรือ
ผลลพั ธต์ ามทต่ี อ้ งการ หากมขี อ้ ผดิ พลาด รูปสี่เหล่ียมด้านเท่าหน้าชั้นเรียน และ แนะน�ำ เพอ่ื นทยี่ งั ไมเ่ ขา้ ใจใหอ้ อกแบบการ
ให้ทำ�การแก้ไขจนกว่าจะได้ผลลัพธ์ ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง เพื่อ ทำ�งานของโปรแกรมได้ถูกต้อง เพื่อเป็น
ทถ่ี กู ตอ้ ง เป็นการแลกเปล่ยี นเรยี นรกู้ นั การเผยแพร่ความรู้แก่ผอู้ นื่ ตอ่ ไป

สุดยอดคู่มือครู 2200

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

กิจกรรมโครงงานสรา้ งสรรค์

โครงงานสร้างสรรค์ นักเรียนที่สนใจพัฒนาการคิด
สร้างสรรค์ สามารถทำ�กิจกรรมสร้าง
มาสรา้ งเกมซโู ดะกกุ นั เกมซูโดะกุ โดยการออกแบบตาราง
ขนาด 9Ö9 ลงบนกระดาษแข็งได้
นักเรียนออกแบบเกมซูโดะกุ ตามขั้นตอนต่อไปนี้ อาจจะออกแบบหรือปรับเปลี่ยน
1. เขียนตารางขนาด 9Ö9 ลงบนกระดาษแข็ง กจิ กรรมนใี้ หม่ตามจินตนาการ
2. ขีดเส้นทึบเพื่อแบ่งเป็นช่องตารางขนาด 3Ö3 จำานวน 9 ช่อง บนตาราง
ขนาด 9Ö9
3. นักเรียนเขียนตัวเลขลงไปในตารางขนาด 3Ö3 ตารางละ 3 หรือ 4 ตัวเลข
นักเรียนจะเขียนอย่างไร เพื่อให้เกมของนักเรียนเป็นเกมซูโดะก ุ
4. นำาแผ่นเกมของนักเรียนมาแลกเปลี่ยนกับเพื่อนเพื่อเล่นเกมนี้

การใช้เหตุผลแกป้ ัญหา 21

ตวั อยา่ งเกมซูโดะกุ 9Ö9 แบบทแยงมมุ

9 3827 5 6 41
64 15 72 49 36 18 53 72 89
875 294 613 3 9 4 7 8 6
1 2 7 4 5 3
8 5 6 1 9 2
179 64 283 5
2 6 4 5 8 3 9 16 7
3 8 5 7 1 9 2 4

2211 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 แนวข้อสอบ O-NET

เปา้ หมายการเรยี นรู้

มาตรฐานการเรียนรู้ ห2นว่ยการเรยี นร การเขยี นโปรแกรมเบ้ืองต้นทู้ ่ี

มาตรฐาน ว 4.2 แผนผงั หวั ข้อหนว่ ยการเรยี นรู้
เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงคำ�นวณในการ
แ ก้ ปั ญ ห า ที่ พ บ ใ น ชี วิ ต จ ริ ง อ ย่ า ง เ ป็ น การทำางานของคอมพวิ เตอร์ การออกแบบอลั กอริทมึ
ข้ันตอนและเป็นระบบ ใช้เทคโนโลยี-
สารสนเทศและการส่ือสารในการเรียนรู้ การเขยี นโปรแกรม การเขยี นโปรแกรม
การทำ�งาน และการแก้ปัญหาได้อย่างมี คาำ นวณความสมสว่ น คอมพิวเตอร์
ประสทิ ธภิ าพ รู้เท่าทัน และมจี รยิ ธรรม
ของร่างกาย

การเขียน
โปรแกรม
เบอื้ งตน้

การเขยี นโปรแกรม การตรวจสอบ
ตรวจสอบ ขอ้ ผดิ พลาด
ของโปรแกรม
เลขคู่และเลขคี่

ตัวแปร การเขียนโปรแกรม
ด้วย Scratch

ตัวชวี้ ดั
• ออกแบบ และเขียนโปรแกรมท่มี ีการใชเ้ หตผุ ลเชิงตรรกะอยา่ งง่าย ตรวจหา
ขอ้ ผิดพลาดและแก้ไข (ว 4.2 ป.5/2)

สุดยอดคู่มือครู 2222

A ข้ันปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

asean

สมรรถนะส�ำ คญั ของผู้เรียน

การทำางานของคอมพวิ เตอร์ 1. ความสามารถในการส่อื สาร
2. ความสามารถในการคดิ
3. ความสามารถในการแกป้ ัญหา
4. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ติ
5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

หน่วยนาำ เขา้ pปroระc(eมcsหCวesลนnPiผnว่tUrยgล)aกluลnาiงt: (oหuนtว่pยuสtง่ uอnอiกt) คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
(หinนp่วuยtรับunเขit้า)
คำาแปล ใฝ่เรียนรู้
ศพั ท์เทคโนโลยีนา่ รู้ คาำ อ่าน ดัชนีมวลกาย ตัวชี้วัดที่ 4.1 ตั้งใจ เพียรพยายามใน
บอด′ ด ี แมส อนิ ′ เดคซฺ เครอ่ื งคิดเลข การเรยี นและเขา้ ร่วมกจิ กรรมการเรยี นรู้
คำาศพั ท์
body mass index แคล′ คิวเล′ เทอะ คาำ สั่ง ตัวชี้วัดที่ 4.2 แสวงหาความรู้จากแหล่ง
คะมานดฺ′ การแต่งเติม เรียนรู้ต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก
calculator ข้อผดิ พลาด โรงเรียน ด้วยการเลือกใช้ส่ืออย่าง
command คอมพลเิ มน′ โทรี เหมาะสม บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุป
complementary มสิ เทค′ เป็นองค์ความรู้ สามารถนำ�ไปใช้ในชีวิต
mistake ประจำ�วันได้

มุ่งมน่ั ในการท�ำ งาน
ตัวชี้วัดท่ี 6.1 ตั้งใจและรับผิดชอบใน
การปฏิบตั หิ น้าท่ีการงาน
ตัวชี้วัดท่ี 6.2 ทำ�งานด้วยความเพียร-
พยายามและอดทน เพ่ือให้งานสำ�เร็จ
ตามเป้าหมาย

บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21

นักเรยี นแบง่ กลุม่ แตล่ ะกลมุ่ เขยี นโปรแกรม Scratch ใหต้ ัวละครวาดรปู เรขาคณิตต่าง ๆ
จากนนั้ ออกมานำ�เสนอวิธีการวางบลอ็ กคำ�ส่ังและการก�ำ หนดค่า หน้าชน้ั เรยี น

2233 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้
บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21
แนวข้อสอบ O-NET

ตัวช้วี ัด การทำางานของคอมพิวเตอร์

ว 4.2 ป.5/2 การทำางานของคอมพวิ เตอร์ หากเปรียบเทียบ ค�ำ ถ�มส�ำ คัญ
กับการทำางานของรา่ งกายเราจะเปรียบไดก้ บั อวัยวะใดบา้ ง
ภาระงาน/ชิน้ งาน
St St1. ตารางการเปรยี บเทยี บผลการสอบ การทาำ งานของคอมพวิ เตอรจ์ ะรบั ขอ้ มลู เขา้ มา จากนน้ั ประมวลผลแลว้ สง่ ขอ้ มลู
2. การเขียนโปรแกรมดว้ ย https://code.org ออกไป โดยการรับข้อมูลจะรับผ่านทางหน่วยรับเข้า เช่น แป้นพิมพ์ เมาส์
แล้วมาประมวลผลด้วยหน่วยประมวลผลกลางหรือซีพียู แล้วส่งข้อมูลออกมา
ep 1 ขน้ั สงั เกต ทางหนว่ ยส่งออก เช่น จอภาพ เครือ่ งพิมพ ์ ลำาโพง

รวบรวมขอ้ มลู

1. นักเรียนร่วมกันสังเกตบัตรภาพเก่ียวกับ หน่วยรับเขา้ หนว่ ยประมวลผลกลาง หนว่ ยสง่ ออก
อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ จากน้ันส่งผู้แทน (input unit) (central processing (output unit)

นักเรียนทีละคนออกมาเขียนตัวเลขท่ีอยู่ใน unit)

บตั รภาพ โดยเขยี นลงในตารางใหส้ มั พนั ธก์ นั

ดังตัวอย่าง

12 3 4

แผนภาพที่ 2.1 การทำางานของคอมพิวเตอร์

5 67 8 การที่คอมพิวเตอร์จะทำางานได้จะต้องมีโปรแกรมเป็นตัวสั่งงาน ถ้าต้องการ
พัฒนาโปรแกรมข้ึนมาเองจะมีสองข้ันตอนหลัก คือ ข้ันตอนแรกต้องนึกถึงสิ่งท่ี
ต้องการให้คอมพิวเตอร์ทำางาน โดยกำาหนดออกมาเป็นขั้นตอนการทำางาน
ข้ันตอนทส่ี องเปลี่ยนจากขนั้ ตอนการทาำ งานให้เป็นภาษาท่คี อมพวิ เตอร์เขา้ ใจ
9 10 ลำาดับข้ันตอนการทำางานของคอมพิวเตอร์จะคล้ายกับการทำางานของมนุษย์

เม่ือมนุษย์จะทำางานอย่างใดอย่างหน่ึงต้องมีลำาดับการทำางานซ่ึงออกแบบไว้อย่าง
เป็นขั้นตอนเช่นเดียวกับคอมพิวเตอร์ ถ้าต้องการให้ทำางานลักษณะใดจะต้องมี
หนว่ ยรบั เขา้ หนผว่ ยลปกรละามงวล หนว่ ยส่งออก โปรแกรมที่ออกแบบการทำางานอย่างเป็นข้ันตอนมาให้คอมพิวเตอร์ทำางานตามท่ีได้
ออกแบบไว้
2, 4, 7, 8, 10 1 3, 5, 6, 9 การออกแบบข้นั ตอนการทาำ งานเบอื้ งตน้ ใหก้ ับคอมพวิ เตอร ์ เราอาจพิจารณาว่า

2. นักเรียนศึกษาค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล ต้องการให้คอมพิวเตอร์รับค่าใดเข้าไป แล้วต้องการให้ประมวลผลอย่างไร ผลลัพธ์
เกี่ยวกับเร่ือง การทำ�งานของคอมพิวเตอร์ ทไี่ ดอ้ อกมาเป็นแบบใด
จากแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น
24 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคาำ นวณ) ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 5

หนังสือเรียน อินเทอร์เน็ต • การทำ�งานของคอมพิวเตอร์ หากเปรียบเทียบกับการทำ�งานของร่างกายเราจะเปรียบเทียบ
ไดก้ ับอวยั วะใดบ้าง (หนว่ ยรบั เข้า ไดแ้ ก่ ตา หู จมูก ลน้ิ ผิวหนงั
ep 2 ขนั้ คดิ วเิ คราะห์
หนว่ ยประมวลผลกลาง ได้แก่ สมอง
และสรปุ ความรู้

3. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับการ หน่วยส่งออก ได้แก่ ปาก มือ)
เปรียบเทียบการทำ�งานของคอมพิวเตอร์กับ
• นักเรียนคิดว่าตาของมนุษย์ เม่ือเปรียบเทียบกับการทำ�งานของคอมพิวเตอร์จะเปรียบได้กับ
การท�ำ งานของอวยั วะมนษุ ย์ โดยตอบค�ำ ถาม อปุ กรณค์ อมพวิ เตอรใ์ ดบา้ ง (ตวั อยา่ งค�ำ ตอบแปน้ พมิ พ์เมาส์เครอื่ งสแกนเนอร์ไมโครโฟนเกมแพด)
ดังน้ี • นักเรียนคิดว่าปากของมนุษย์ เม่ือเปรียบเทียบกับการทำ�งานของคอมพิวเตอร์จะเปรียบได้กับ
อปุ กรณ์คอมพวิ เตอรใ์ ดบ้าง (ตัวอยา่ งคำ�ตอบ ลำ�โพง จอคอมพิวเตอร์ เคร่ืองพมิ พ์ โพรเจกเตอร์)

• อวัยวะใดของมนุษย์ เมื่อเปรียบเทียบกับการทำ�งานของคอมพิวเตอร์แล้วสามารถเป็นท้ัง

สุดยอดคู่มือครู 2244 หน่วยรับเข้าและหน่วยส่งออกได้เพราะอะไร (ตัวอย่างคำ�ตอบ มือ เพราะเป็นหน่วยรับเข้าด้วยการ
สัมผัสท�ำ ให้เกดิ ความรู้สึก และมอื ยังเปน็ หน่วยสง่ ออกด้วยการแสดงท่าทาง โดยใช้มอื ประกอบ)

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ขั้นSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวช้ีวัด รอบรู้อาเซียนและโลก

Step 2asean

ตวั อยา่ ง การออกแบบ ขนั้ คดิ วเิ คราะห์
ขน้ั ตอนการบวกเลข และสรปุ ความรู้

ตัวอย่าง ถ้าต้องการออกแบบ 10 นาำ คา่ 10 มาบวกกับ แสดงคา่ 4. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับ
โปรแกรมให้คอมพิวเตอร์ทำางาน 20 แล้วเกบ็ ผลลพั ธ์ ผลลพั ธ ์ คือ 30 ขั้นตอนการบวกเลข แล้วจัดเรียง
คล้ายเครื่องคิดเลข โดยบวกตัวเลข ข้อความบนกระดานให้เป็นผังงาน
สองจำานวน ระหว่าง 10 กับ 20 20 แสดงข้นั ตอนการทำ�งานของโปรแกรม
บวกเลขใหถ้ ูกตอ้ ง ดังตวั อยา่ ง

ออกแบบข้นั ตอนการทำางานได ้ ดังน้ี น�ำ ค่า 10 มาบวกกับ 20 จบ

การรับข้อมูลจากหน่วยรับเข้า เช่น แป้นพิมพ์มาเก็บในเคร่ืองคอมพิวเตอร์ เรม่ิ ต้น รบั ค่า 20 เข้ามา
จะต้องสร้างตัวแปรขึ้นมา จากตัวอย่างน้ี จะต้องมีตัวแปรสองตัวเพ่ือเก็บข้อมูล
สองค่า โดยการออกแบบขนั้ ตอน แสดงผลบวก รับค่า 10 เขา้ มา
ออกทางจอภาพ
เร่มิ ตน้
1 10 เริ่มต้น
x รับค่า 10 เขา้ มา ข้ันตอนการแกป้ ัญหา
รับคา่ 20 เข้ามา
รบั ค่า 10 ทางแป้นพิมพเ์ ข้ามาเก็บใน x นำาค่า 10 มาบวกกับ 20 เริ่มตน้
แสดงผลบวกออกทางจอภาพ
2 20 y รบั คา่ 10 เขา้ มา
รับคา่ 20 ทางแป้นพิมพเ์ ขา้ มาเกบ็ ใน y จบ

3 x + y Z นาำ ค่าท่ีรบั เขา้ มา รับค่า 20 เข้ามา

คือ x กบั y มาบวกกนั แล้วเก็บใน Z

จบ 4 30นำาคา่ ผลบวกคอื Z น�ำค่า 10 มาบวกกบั 20
มาแสดงผลทางจอภาพ แสดงผลบวก
ออกทางจอภาพ

โดยทั่วไปการออกแบบโปรแกรมจะต้องวาง storyboard หมายถึง ลำาดับขั้น จบ
การทาำ งานทลี ะขนั้ ตอน การออกแบบขน้ั ตอนการทาำ งานเรยี กอกี อยา่ งหนง่ึ วา่ อลั กอรทิ มึ
เราอาจเขียนออกมาเป็นแผนภาพ หรือเขียนลำาดับขั้นตอนเป็นคำาพูด เพ่ือให้เข้าใจ 5. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เก่ียวกับ
การทาำ งาน ถ้าผลลพั ธอ์ อกมามคี ่าผิดพลาดเราอาจตรวจสอบจากอัลกอรทิ มึ ได้เชน่ กัน
การออกแบบขน้ั ตอนการบวกเลข แล้ว
การเขยี นโปรแกรมเบอื้ งตน้ 25
ตอบค�ำ ถาม ดังน้ี
NET แนวข้อสอบ O-NET
storyboard หมายถึงขอ้ ใด • การรับข้อมูลตัวเลขเข้ามา เพ่ือ
1 ล�ำดับขัน้ การท�ำงานทีละขัน้ ตอน
2 การออกแบบภาพวาด เฉลย 1 เหตุผล storyboard เป็นการออกแบบ นำ�มาบวกสามารถรับข้อมูลได้จาก
3 วาดแผนภาพความคดิ ล�ำ ดับขัน้ การทำ�งานทีละข้ันตอน โดยมีภาพ
4 จัดล�ำดบั ความส�ำคญั และขอ้ ความอธิบายแต่ละขัน้ ตอน อุปกรณใ์ ด

(แป้นพมิ พ์)

• ตัวแปรมีหน้าที่อะไรในการเขียน

โปรแกรม

(เกบ็ ขอ้ มลู )

• การเขยี นโปรแกรมบวกเลข2จ�ำ นวน

ต้องประกาศตัวแปรก่ีตัว

(3 ตวั แปร) 2255 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

St บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

ep 2 ข้นั คิดวเิ คราะห์ การออกแบบอัลกอริทึม

และสรปุ ความรู้

6. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับการ อลั กอริทึมมคี วามสาำ คญั อยา่ งไรกับการออกแบบการทาำ งาน
ของการเขียนโปรแกรม
ออกแบบอัลกอริทึม โดยตอบคำ�ถาม คำ�ถ�มส�ำ คัญ
ดังนี้
การเร่ิมเขียนโปรแกรมต้องออกแบบการทำางานของโปรแกรมข้ึนมาก่อน
• ส่ิ ง แ ร ก ท่ี ต้ อ ง ทำ � ก่ อ น ก า ร เ ขี ย น
หรอื เรยี กวา่ การออกแบบอลั กอริทึม ทาำ ไดโ้ ดยสรา้ งลาำ ดับของคาำ ส่งั ใหค้ อมพิวเตอร์
โปรแกรม คอื ทาำ งาน เช่น ถ้าหากต้องการให้ตัวละครเคลื่อนที ่ 100 กา้ วอาจทำาได ้ ดงั น้ี
(ออกแบบอลั กอริทมึ )

• อัลกอริทึมมีความสำ�คัญอย่างไรกับ เริ่มต้น

การออกแบบการทำ�งานของการเขียน คลกิ เมาส์
โปรแกรม

(ตัวอย่างคำ�ตอบ การสร้างลำ�ดับของ เดนิ 100 ก้าว
คำ�ส่ังให้คอมพวิ เตอร์ท�ำ งาน)

• เมื่อผลลัพธ์จากการเขียนโปรแกรม จบ

ผดิ พลาด เราสามารถปรบั ปรงุ และแกไ้ ข ผังงาน การเคลื่อนที่ของตัวละคร
โปรแกรมได้หรือไม่
(ได้) คอมพิวเตอร์จะทำางานตามคำาส่ังหรืออัลกอริทึมที่กำาหนดการให้คอมพิวเตอร์
ทำางานอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างถูกต้องน้ัน ต้องออกแบบอัลกอริทึมให้สมบูรณ์ โดย

ตรวจสอบเงื่อนไขให้ครอบคลุมทุกกรณิี แล้วจึงพัฒนาเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์

ถา้ ทาำ งานผดิ พลาดหรอื มสี ว่ นใดทท่ี าำ งานไมส่ มบรู ณ ์ เราสามารถปรบั ปรงุ อลั กอรทิ มึ ได ้

แล้วจงึ แกไ้ ขโปรแกรมต่อไป

26 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคาำ นวณ) ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 5

NET แนวข้อสอบ O-NET

ก่อนเรม่ิ เขยี นโปรแกรมควรท�ำ อะไรเป็นลำ�ดบั แรก

1 ออกแบบแผนภาพความคดิ
2 ออกแบบอัลกอริทมึ เฉลย 2 เหตุผล ก่อนเร่ิมเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์
3 กำ�หนดตัวแปร ควรออกแบบอัลกอริทึมก่อน เพื่อสร้างลำ�ดับของคำ�สั่ง
ให้คอมพิวเตอร์ทำ�งานตามท่ีออกแบบไว้ และยังช่วยลด
4 สร้างตาราง
ความผดิ พลาดในการเขียนโปรแกรม

สุดยอดคู่มือครู 2266

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพla่ิมtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก

ตัวอย่าง Step 2asean

ขัน้ คิดวเิ คราะห์
และสรปุ ความรู้

ถ้าตอ้ งการออกแบบอัลกอริทมึ สาำ หรับประมวลผลการสอบ โดยวชิ าทส่ี อบจะมี 7. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เก่ียวกับ
คะแนนเต็ม 100 คะแนน ถ้าทำาคะแนนได้มากกว่าหรือเท่ากับ 50 คะแนน จะผ่าน ผังงานการประมวลผลการสอบ โดย
ดังนนั้ เง่อื นไขของปัญหาน ี้ คือ ถ้าคะแนนมากกวา่ หรอื เทา่ กบั 50 คะแนน ผ่าน และ ตอบคำ�ถาม ดังน้ี
ถ้าคะแนนตั้งแต่ 0 ถึง 49 จะไม่ผ่านนั่นเอง ปัญหาน้ีข้อมูลรับเข้า คือ คะแนน
ส่วนข้อมูลส่งออก คอื ผลการสอบ เราอาจเขยี นอลั กอรทิ ึมได้ ดังนี้ • ถ้าได้คะแนนสอบ 48 คะแนน
เม่อื ประมวลผลสอบแล้วเป็นอยา่ งไร
เริ่มต้น จรงิ เริม่ ตน้
1. รับค่าคะแนนมาเก็บ ผลสอบ ผ่าน รบั คะแนน x (สอบไม่ผ่าน)
ใน x • ถ้าได้คะแนนสอบ 50 คะแนน
2. ถ้า x 50 x 50 ไม่จริง
ผลสอบผ่าน ผลสอบ ไม่ผ่าน เมื่อประมวลผลสอบแล้วเป็นอยา่ งไร
3. ถ้า x < 50 (สอบผ่าน)
ผลสอบไม่ผ่าน • ข้อมูลรับเขา้ คอื อะไร
4. แสดงผลสอบ (คะแนน)
จบ • ข้อมูลส่งออกคืออะไร
(ผลการสอบ)
แสดงผลสอบ • มีวิธีใดบ้างท่ีเปล่ียนเง่ือนไขจาก

จบ x > 50 เป็นวิธีอื่น โดยได้ผลลัพธ์
ผังงาน การประมวลผลการสอบ เหมือนเดิม
(x > 49)
การออกแบบอัลกอริทึมควรเขียนการทำางานหลัก ๆ ออกมาก่อน สำาหรับการ 8. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ ความคดิ รวบยอด
ทำางานย่อย ๆ อาจแทรกเข้าไปภายหลังได้ เก่ียวกบั การออกแบบอลั กอรทิ มึ ดังน้ี
• อัลกอริทึม เปน็ การสรา้ งล�ำ ดบั ของ
การเขียนโปรแกรมเบอ้ื งตน้ 27 คำ�ส่ังให้คอมพิวเตอร์ทำ�งาน โดย
จะออกแบบอัลกอริทึมข้ึนมาก่อน
NET แนวข้อสอบ O-NET การเขียนโปรแกรม ถ้าโปรแกรม
ค อ ม พิ ว เ ต อ ร์ ทำ � ง า น ผิ ด พ ล า ด
เราสามารถปรับปรุงอัลกอริทึมได้แล้ว
จึงแกไ้ ขโปรแกรมต่อไป

ข้อใดเปน็ ขอ้ มูลรับเข้าจากการเขยี นโปรแกรมประมวลผลสอบ

1 คะแนน เฉลย 1 เหตุผล ในการเขียนโปรแกรมประมวลผลสอบ

2 ผลการสอบ ข้อมูลที่รับเข้าก็คือ คะแนน แล้วนำ�คะแนนไปตรวจสอบ

3 สอบไม่ผ่าน เงอื่ นไขและแสดงผลสอบออกมา

4 การตรวจสอบเงอ่ื นไข

2277 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ขั้นสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

ep 3 ข้นั ปฏิบัติSt
แหลละงั สกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้
กจิ กรรมที่ 2.1 ฝึกกระบวนการคิดเปรยี บเทยี บ
9. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมที่ 2.1
ฝึกกระบวนการคิดเปรียบเทียบ โดย วัตถุประสงค์ คดิ เปรียบเทยี บความสมั พันธ์ของปญั หาแลว้ สรุปผลได้
วเิ คราะหผ์ งั งานการประมวลผลการสอบ
แลว้ เติมค�ำ ตอบลงในตาราง ดงั นี้ วัสดุอุปกรณ์
1. สมุดสำาหรับจดบันทึก หรือแบบฝึกหัด 1 เล่ม
คะแนนการสอบ (X) ผลการสอบ (ผา่ น/ไมผ่ า่ น) 2. ปากกา 1 ด้าม
89 ผ่าน
100 ผ่าน วิธีปฏิบัติ
50 ผ่าน นักเรียนวิเคราะห์ตัวอย่างผังงานอัลกอริทึมการประมวลผล
49 ไม่ผ่าน คะแนนสอบ แลว้ ตอบคาำ ถาม ดงั น้ี
45 ไม่ผ่าน 1. จากอัลกอริทึมการประมวลผลการสอบ นักเรียนคิดว่า
ถ้าคะแนน x เป็นข้อมูลที่ผู้ใช้ป้อนเข้าไปทางแป้นพิมพ์ของคอมพิวเตอร์
กจิ กรรมนี้ประเมนิ ตวั ชว้ี ัด ว 4.2 ป.5/2 ดังตารางต่อไปนี้ ผลการสอบจะเป็นอย่างไร

10. นักเรียนร่วมกันคิดวิเคราะห์และ คะแนนการสอบ (X) ผลการสอบ (ผ่าน/ไมผ่ า่ น)
อภปิ รายผลหลงั การปฏบิ ตั กิ จิ กรรมที่
2.1 ฝึกกระบวนการคิดเปรียบเทียบ 89
โดยตอบคำ�ถาม ดังนี้ 100
50
• นักเรียนมีแนวคิดการปรับปรุง 49
อัลกอริทึมการประมวลผลการสอบ 45
อย่างไร
2. นักเรียนมีแนวคิดการปรับปรุงอัลกอริทึมการประมวลผล
(ตัวอย่างคำ�ตอบ การปรับปรุง การสอบอย่างไร

อัลกอริทมึ ควรเขียนการทำ�งานหลัก ๆ

ออกมาก่อน สำ�หรับการทำ�งานย่อย ๆ

อาจแทรกเขา้ ไปภายหลังได้)

28 เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำานวณ) ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ 5

เสริมความรู้ ครูควรสอน

การประมวลผล หมายถึง กระบวนการคิดหรือการจัดระเบียบแบบแผนของ
ข้อมูล เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามท่ีต้องการ ซึ่งทำ�ได้โดยการคำ�นวณ เคล่ือนย้าย
ขอ้ มลู การเปรยี บเทยี บ และการคดิ วเิ คราะหข์ อ้ มลู อาจใชส้ ตู รทางคณติ ศาสตร์
หรอื วิทยาศาสตร์

สุดยอดคู่มือครู 2288

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขin้ันgสื่อthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพg่ือuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก

St ขนั้ ปฏิบตั ิ
และสรปุ ความรู้
หลงั การปฏบิ ตั ิ
การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์
11. นกั เรยี นตอบค�ำ ถามเกยี่ วกบั การเขยี น
นกั เรียนจะเขยี นโปรแกรมอย่างไรไมใ่ หเ้ กิดความผิดพลาดหรือ ค�ำ ถ�มส�ำ คญั โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ดังน้ี
ถา้ เกิดกม็ คี วามผิดพลาดนอ้ ยทีส่ ดุ
• นักเรียนจะเขียนโปรแกรมอย่างไร
การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์เป็นการสร้างลำาดับของคำาสั่งให้คอมพิวเตอร์ ไม่ให้เกิดความผิดพลาดหรือถ้าเกิด
ทำางาน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามท่ีต้องการ โดยท่ัวไปการเขียนโปรแกรมจะต้อง ก็มคี วามผิดพลาดน้อยทสี่ ดุ
ออกแบบอัลกอริทึมขึ้นมาก่อน แล้วนำามาเขียนเป็นคำาสั่งคอมพิวเตอร์ โดย
อัลกอริทึมจะต้องมีการตรวจสอบเงื่อนไขท่ีครอบคลุมทุกกรณี จากตัวอย่าง (ตัวอย่างคำ�ตอบ ก่อนเร่ิมเขียน
อัลกอริทึมการประมวลผลการสอบเปน็ ตัวอย่างที่มีเง่อื นไขไม่ซับซอ้ น ถา้ เปน็ ปัญหา
ทซ่ี บั ซอ้ น อลั กอริทมึ จะซับซ้อนตามไปด้วย โปรแกรม ต้องวิเคราะห์ปัญหา แล้ว
สำาหรับการเขียนคำาส่ังให้โปรแกรมทำางานทำาได้หลายวิธี เช่น เว็บไซต์สำาหรับ
ฝึกเขียนโปรแกรม เช่น www.code.org ใช้ซอฟต์แวร์สำาหรับเขียนโปรแกรม ออกแบบอลั กอรทิ มึ พรอ้ มตรวจสอบ
เช่น Scratch หรือการเขียนโปรแกรมด้วยภาษาระดับสูง โดยเขียนตามอัลกอริทึม
ท่ไี ดอ้ อกแบบไว้ คำ � ส่ั ง ใ น ก า ร เ ขี ย น โ ป ร แ ก ร ม ใ ห้

กจิ กรรมท่ี 2.2 ฝกึ ออกแบบโปรแกรม ถูกต้อง)
12. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมท่ี 2.2
วัตถุประสงค์ เขียนโปรแกรมโดยใชเ้ หตผุ ลเชิงตรรกะอย่างง่ายได้
วัสดุอุปกรณ์ ฝึกออกแบบโปรแกรม โดยออกแบบ
คอมพิวเตอร์ 1 เครื่อง และเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์
ตามขน้ั ตอน ดังนี้
12.1 เข้าเวบ็ ไซต์ https://code.org
12.2 เลือกหมวดนักเรียน แล้วเลือก
คอรส์ 3

วิธีปฏิบัติ

1. นักเรยี นเปิดเวบ็ ไซต์ https://code.org
2. เลือกหมวดนกั เรยี น แล้วเลอื กคอร์ส 3

การเขียนโปรแกรมเบื้องตน้ 29

NET แนวข้อสอบ O-NET

เวบ็ ไซต์และโปรแกรมในขอ้ ใดท่ีไว้ใช้ส�ำ หรบั การฝกึ เขยี นโปรแกรมคอมพิวเตอร์
1 www.youtube.com , Scratch
2 https://code.org , Youtube เฉลย 4 เหตผุ ล เวบ็ ไซต์ https://code.org และ
3 www.google.com , Paint โปรแกรม Scratch ใชส้ ำ�หรับฝึกการเขียนโปรแกรม
4 https://code.org , Scratch ซง่ึ มที ง้ั แบบออนไลน์และติดตัง้ ลงในเคร่ือง

2299 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ขั้นคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ี 21 แนวข้อสอบ O-NET

Step 3 ขน้ั ปฏิบตั ิ
แหลละงั สกราุปรปควฏาิบมัตริู้

13. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมที่ 2.2
ฝกึ ออกแบบโปรแกรม โดยออกแบบ
และเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ (ตอ่ )

ตามขัน้ ตอน ดงั น้ี
13.1 เลือกหัวขอ้ ท่ี 7 เรือ่ ง ผึง้ : เงอื่ นไข

แล้วคลิกเมาสเ์ ลอื กบทเรียนลำ�ดบั 1

2.1 เลือกบทเรยี นสาำ หรับ
นกั เรียน

2.2 เลอื กคอรส์ 3

3. เลอื กหวั ขอ้ ท ่ี 7 เรื่อง ผึง้ : เงอื่ นไข แลว้ คลิกเมาสเ์ ลือกบทเรียนลาำ ดับ 1

3. เลือกหวั ข้อที่ 7
เร่ือง ผึง้ : เง่อื นไข

30 เทคโนโลยี (วิทยาการคาำ นวณ) ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 5
เสริมความรู้ ครูควรสอน

https://code.org เป็นเว็บไซตฝ์ ึกการเขียนโปรแกรม ตัง้ แต่ช้นั ประถมศึกษา-มธั ยมศกึ ษา
เป้าหมายของเว็บไซต์น้ีคือ การนำ�ความรู้ด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์สู่นักเรียนจำ�นวนมาก
ผา่ นบทเรยี นงา่ ย ๆ ในชอ่ งทางตา่ ง ๆ โดยผ่านเว็บไซต์และสมารต์ โฟน

สุดยอดคู่มือครู 330

A ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applyขinั้นgส่ือthสeารCแoลmะนm�ำuเnสiนcaอtion Skill ข้ันSปeรlะfเม-Rินeเพgื่อuเพlaิ่มtคinุณgค่า

pplying and Constructing the Knowledge

เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ep 3aseanรอบรู้อาเซียนและโลก

St ขน้ั ปฏบิ ัติ
และสรปุ ความรู้
หลังการปฏิบตั ิ
4. ขนั้ ตอนของบทเรยี นนจ้ี ะเปน็ การฝกึ คดิ อลั กอรทิ มึ สำาหรบั การเขยี นโปรแกรม
แบบมีเงอ่ื นไขเพือ่ ใหผ้ งึ้ เดินไปรับนาำ้ หวาน ดังภาพ 14. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมท่ี 2.2
ฝึกออกแบบโปรแกรม โดยออกแบบ
และเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ (ตอ่ )

ตามขน้ั ตอน ดงั นี้

14.1 ลากบลอ็ กค�ำ ส่ังทำ�ซา้ํ มาวาง

14.2 ก�ำ หนดใหท้ �ำ ซํ้า 3 ครงั้

14.3 ลากบล็อกคำ�ส่ัง

มาวางในบล็อกคำ�ส่ังทำ�ซํ้า จะทำ�ให้

โปรแกรมสั่งให้ผึ้งเดินไปข้างหน้า

จากภาพจะพบว่าผึ้งจะต้องเดินทางไปรับนำ้าหวาน โดยเดินไปข้างหน้า 3 คร้ัง
3 ครั้ง และตำาแหน่งของดอกไม้น้ันมีเมฆบังอยู่ ทำาให้ไม่รู้ว่าเป็นนำ้าหวานจริง
หรือไม่ ดังน้ันในการออกแบบอัลกอริทึมจะต้องให้ผ้ึงเดินไปถึงจุดท่ีกำาหนด
แล้วตรวจสอบว่าถา้ นาำ้ หวานยังอย่ทู ีด่ อกไม้ ใหผ้ งึ้ เกบ็ นาำ้ หวาน

5. จากอลั กอรทิ ึมสามารถเขยี นโปรแกรมได้ ดังนี้

5.2 กาำ หนดใหท้ ำา 3 ครั้ง 5.3 ลากบลอ็ กคำาสัง่
5.1 ลากบลอ็ กคาำ ส่งั ทำาซา้ำ มาวาง “ไปข้างหน้า” มาวางใน
บล็อกคำาสั่งทำาซ้ำา จะทำาให้
โปรแกรมสั่งให้ผ้ึงเดินไป
ข้างหน้า 3 คร้ัง

การเขียนโปรแกรมเบอื้ งตน้ 31

English talk ผ้งึ
เมฆ
bee ( บี ) เง่ือนไข
cloud ( เคลาด ฺ ) ดอกไม้
condition ( คันดชิ ′ ชัน ) นํ้าหวาน
flower ( เฟลา′ เออะ )
nectar ( เนค′ เทอะ )

3311 สุดยอดคู่มือครู

GPAS 5 Steps ข้ันสังGเกตatรhวeบrรiวnมgข้อมูล ข้ันคิดวิPเคrรoาcะหe์แsลsะiสnรgุปความรู้

3 บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 แนวข้อสอบ O-NET

Step ขั้นปฏบิ ัติ

แหลละงั สกราุปรปควฏาบิ มตั ริู้

15. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมท่ี 2.2
ฝกึ ออกแบบโปรแกรม โดยออกแบบ
และเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ (ตอ่ )
5 . 5 ล า ก บ ล็ อ ก คำ า สั่ ง
ตามขัน้ ตอน ดังนี้ “เก็บนำ้าหวาน” มาวางใน
เงื่อนไข โดยถ้านำ้าหวาน
15.1 ลากบล็อกคำ�สั่ง ยงั อยทู่ ด่ี อกไมจ้ รงิ ผงึ้ จะเกบ็
นา้ำ หวาน
มาวางต่อ
5.4 ลากบล็อกคำาสั่งตรวจสอบ
15.2 ลากบลอ็ กคำ�ส่งั เงอ่ื นไข ถา้ อยู่ที่ดอกไม้
มาวางตอ่ ไป
มาวางในเงื่อนไข โดยถ้าน้ําหวาน
6. จากโปรแกรมที่เขียนข้ึน เม่ือผึ้งเดินทางไปถึงดอกไม้ ผ้ึงจะตรวจสอบว่า
ยังอยู่ที่ดอกไม้จริง ผ้ึงจะเก็บ ตำาแหนง่ นนั้ มนี าำ้ หวานอยหู่ รอื ไม่ ถา้ มผี ง้ึ จะเกบ็ นา้ำ หวาน เมอื่ เขยี นโปรแกรม

นา้ํ หวาน เรียบร้อยแล้ว คลิกเมาส์ที่ปุ่ม จะพบว่าโปรแกรมทำางานตาม

15.3 คลกิ เมาสท์ ป่ี มุ่ จะพบ ขั้นตอนไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง และแสดงขอ้ ความแสดงความยนิ ด ี ดงั ภาพ

ว่าโปรแกรมทำ�งานตามข้ันตอนได้

ถูกตอ้ ง และแสดงขอ้ ความยินดี

32 เทคโนโลยี (วิทยาการคำานวณ) ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ 5

สุดยอดคู่มือครู 3322