The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by termiztakmkutubxona, 2020-12-04 05:46:31

Феъл- атвор ва ёзув

Феъл- атвор ва ёзув

aviva maHVJds а н н о э н а Ф Е Ъ Л -А Т В О Р
В А ЁЗУ В

Тошкент
«Янги аср авлоди»
2009

Инсон ёзуви бизга нималар *аада маълумот беради? Ёзув эга-
сининг «сир-асрор»ларини к;ай даражада фош *илади? Инсон
феъл-атворини унинг ёзувига едраб аник^аса б^ладими? Бу б о-
рада *андай тахлиллар мавжуд?

Узингизни ^изш^гирган саволларга к^лингиздаги ушбу китоб-
ни мутолаа долаётиб батафсилро* жавоб оласиз. Шунингдек,
графология сохасига оид билимларингиз мустаэдамланиб бори-
пш-да, шуб^асиз.

Китоб ёрдамида узингизнинг, дустларингизнинг, ^амкорларин-
гизнинг ёэувини тгцлил ^илшпингиз мумкин. Бу та^лил жуда фой-
дали эканлигини унутманг. Чунки улар инсоннинг яширин ва ош -
кор, сиз учун жуда муэрм болтан феъл-атворидан «с^злайди».

Лойица муаллифи ва нашрга тайёрловчи

Насиба Ю СУПОВА

ГБВН 978-9943-08-307-3
€>Насиба КХлмова. «Фсъл-атвор ва езув». «Янги аср авлоли».
2009 йил.

3

Ф * » ! штвор

ЁЗУВ ЭДОИДА. С?3

}^еч ким ёза олиш цобилияти билан туталмайди.
Г>у майорат кейинрок, орттирилади. Илк онларда хдр
Оир х;арф дона-дона к^либ ёзилади. Вак^ги келиб бу
жараён х^нКуИЙ куникмага айланади. Хат-савод жара-
Онида (агар, албатта, уз хуснихатингизни атайлаб узгар-
тиришга *аракат к,илмасангиз) цандай ёзишингиз
*а*ида уйламайсиз. Сизнинг ^й-фикрингиз ёзаётга-
нингизга йуналтирилган. Шу сабабли, аслини олганда
ост онг (шаклланиб етмаган онг) хат-савод жараёнини
идора К'илдди. Бинобарин, ^уснихат ва одамнинг руэдай
(жисмоний) *олати уртасида маълум богли^лик мав-
жудлиги тамоман бор ran. Замонавий клиник тиббиёт
бир цатор хасталиклар пайтида ^уснихатнинг узгари-
ши туррисида ни^оятда бой манба туплади. Х,арфлар-
даги х,ар бир чизвд — муаллиф шахсияти изини узида
мужассам этади. Табиийки, куп нарсалар одам цаерда
ва дачон тах,сил к^ргани, кдндай муцитда яшагани, бун-
дан ташцари унинг жисмоний долита 6ofahk, булади.
Аммо анча кучлирок; миссий кечинмалар, ру*ий хаста­
ликлар ва атроф-муфггнинг з^р таъсири ост онгга
>фнашиб к,олади ва к^л доракатларида феъл-атвор узга-
ришларига сабаб булади.

Скептиклар (хдр нарсага игуб*а остида мровчи-
лар) нинг айтишича, ёзув — шунчаки мушаклар фаоли-
ятидир. Лекин аслида бундай эмас. Ёзув — бу феъл-
атвор ва ацл хусусиятларининг ташки жи^атдан намо-
ён булишидир. Агарда ёзув фацатгина мушаклар фао-
лияти натижаси булганида эди, у инсоний эмоция (*ис~

4

И н сон н и урганиш ил ми

сиёт) ларни очиб бермаган буларди. Одамнинг уз унг
кулини шикастлантиргани ва бунинг о^ибатида у чап
к^улда ёзишни урганган х,олатлари булган. Бир бо^ишда
чап ^улда ёзилган сузлар унг к,улда ёзилганидан фарк»
к^илса-да, диктат билан так^ослаб курилганда, инсон
ёзувининг уша асосий хусусиятлари ошкор булади.
Бундан тапщари, х;аттоки икки к,улидан айрилган ва
оё^ билан ёзишни урганган одамларда ^ам феъл-ат-
ворнинг худди шундай холис к>онуниятга асослангани
намоён булади.

Ёзувни урганишда энг янги ва мух^ш йуналиш-
лардан бири гипноз ор^али олинган муштарийлар ёзуви
намуналаридан фойдаланиш булиб к;олди. Ёши катта
одамларга, уларни —бола ёшида дея ишонтиришса, улар
ёзуви узгаради ва худди болалар каби ёза бошлайдилар.
Одамлар ёзувини турли ёшларда тахдил к>илиш мум-
кинлиги туфайли уларни бола ёшидан катта ёшгача ку-
затиш мумкин. Боинга к^изик^арли текширувлар ёзув
хусусиятида намоён булган хасталиклар белгисини
анш^аш билан борли^. Ушбу синовлар шифокорлар
билан бирга ишловчи уста графологлар томонидан утка-
зилади. Тадк*ик;от натижалари шифокорларга ёрдам бе-
риши шубх,асиз.

ГРАФОЛОГИЯ ХДЦИДА

Ёзувнинг феъл-атвор билан борликдиги кддимги
даврлардаёц маълум булган. Шунинг учун *ам Рим им-
ператори Нероннинг мактубида куйидаги сузлар бор:
«Мен бу одамдан к»ур^аман, чунки унинг ёзуви хоин-
лик табиатидан далолат беради». Хитой файласуфи Кон­
фуций ого^лантиради: «Шамолда чай^алаётган кдмиш-
ни эслатувчи ёзувга эга одамдан ^ур^инг». Ёзувга булган
кизи^ишни Арасту, Дионисия Галикарнасского, Све­
тония ва боин^а муаллифларнинг ижодида кузатиш
мумкин. Шунга к,арамай, XVII аср бошларигача ушбу

5

• ф * « г « т в о р ва ёяув»

нйсолага баришланган алоздда асар йук, эди. 1622 йил-
ллгина италиялик Камилло Бальдо «Ёзувга дараб, ёзган
яишининг х;аёт тарзи ва хусусиятини аник^аш усулла-
ри х,ак,ида муло^азалар» деб номланган рисоласини ёзди.

Рисола муаллифи унинг маэмунидаги янгиликни
тА ькиддаб шундай дейди: «Ёзувига к,араб, ёзган киши-
минг х;аёт тарзи ва хусусиятини билиш мумкинлигини
ним пайк,ай олади — бу эоддан таищари кулмок, ёки
х,лйрон к;олмок; билан баробардир».

Орадан юз йиллар утди. Лекин Бальдонинг муло-
цлзаси уз кучини й^к,сггмади. Агар графология бораси-
АА ran очилгудай булса, бугунги кунда хам бундай ре­
акция (таъсирланиш) ларни кузатиш мумкин. Графо­
логия биз билган к^ринишда узо!^ йиллар давомида
юзага келмаган. 1872 йилда француз аббагги Мишон ушбу
атамани илк марта к^ллаган х,олда «Графология тизи-
ми» номли китобини ёзди. Янги фанга ном бериш учун
аббат икки юнон суэини, яъни «графо» (ёзмок,) ва
«логос» (фан) сузини к;Уллади.

Китоб катта шу^рат к,озонди ва графологияга
кизи^иш куплаб мамлакатларга ёйилди.

Натижада, жонбозлар туфайли у тараний этди
ва такомиллашди.

Мишон графология со^асида куплаб асарларнинг
муаллифи саналади. Лекин уз даврида 1872 йилда нашр
килинган «Ёзув сирлари» китоби хам катта доврук;
к;озонди. Мишон Париж графологлар жамиятининг ва
«Графология» журналининг асосчиларидан бири эди.
Шунингдек, собик, Иттифок, катта Энциклопедиясида
шундай жумлалар мавжуд: «Графология (юнонча «гра­
фо» — ёзаман ва «логос» — суз, таълимот) — райриил-
мий назария булиб, унга кура одам ёзувига к;араб унинг
феъл-атвори (характер) ини ва хаттоки тапщи тузили-
шини гуёки билиш мумкин... Бундай хулосалар илмий
эмас» (1952 й.). Шунингдек, кейинро* нашр к^€линган
энциклопедияда эса шундай дейилади: «Графология —
бу ёзув ^а^идаги назария. Ёзган кишининг узига хос

6

И нсон м и ¡р га н и ш илми

ва рудой хусусиятларини ёзув нук^гаи пазаридан урга-
ниш демакдир». Графология асослари рухшуносликда,
шунингдек, тиббиёт ва криминалистикада одамнинг ин­
дивидуал хусусиятларини ÿpramnji учуй тадбик, доли-
нади (1972 й.). Графология назарияси гайриилмийлиги
борасида хеч нарса айтилмаган. Графология борасида
TÿFpu хулоса чик,ариш учуй катта, пухта ва холис экс-
периментал (илмий тажрибага асосланган) иш зарур-
дир. Унинг илм ёки илм эмаслиги \адодаги саволга фа-
*атгина шундай иш жавоб бера олади.

Рарбда италян рудогуноси ва криминалисти, жи-
ноят ху^умари буйича антропологик мактаб асосчиси
Чезаре Ломброзо ижоди графологиянинг реакцион
йуналишига оид манба хозирладилар. Ломброзо ва унинг
издошлари тутма жиноятчи, rÿëicH табиатан жиноят
содир этишга мойил «жиноятчи одам>»нинг узига хос
тури мавжудлигини тасдикдашди. Аммо Ломброзо таъ-
лимотига кура, меъёрдан четга чих^иш нафа^ат «жино­
ятчи одам»га хос. Маълум даражада тутма жисмоиий
ёки рудой меъёрдан четга ч и щ а барча одамларда була-
ди. Бу шуни англатадики, жиноятчи одамнинг меъёр­
дан четга чидоши бир максадга к^ратилган ва очик, ху-
сусиятга эга. Лекин аксарият одамлар бундай хусуси-
ятга эга эмаслар. Уларнинг к^пчилиги сирли булади
ёки сирли куринадилар.

У ёки бу даражадаги меъёрдан четга чидош —хара-
катлантирувчи фаолият билан богли* булади. У одам­
нинг ихтиёрий ва айнвдса ноихтиёрий харакатларида
ÿ3 аксини топади.

Овсар, иргашловчи, фалаж киши шалдировчи
вддам ташлашдан холи булмагани каби, одатдаги «урта-
миёна» одам ёзувда, K,ÿA эдаракатларида узига хос хусу­
сиятларини намоён долмай тура олмайди. Ёзув ва шaxe­
ra нисбатан Ÿ3 нук^гаи назарини Ломброзо 1899 йилда
чивдан «Графология» китобида баён долган.

Ломброзо таълимотига Kÿpa, «жиноятчи одам»
нинг ёзувига икки гуруцга ажралувчи асосий графоло-

7

•Ф сьл-ат аор м слу»»

гик белгилар хосдир. Ушбу белгилардлн бир хили хоти/у­
лар, к,арок;чилар ва талончиларни ажратиб курсатади.
Бошк,а хиллари —урриллрни «тасвирлайди». Бирох «жи-
моятчи одамкнинг ёзуви хахидаги Ломброзонинг таъ-
лямоти боища барча наэарияси каби илмий жихатдан
лсоссиз булиб чиеди.

XX асрнинг бошларида, Россияда Моргенштерн-
тш г «Психографология» деб аталувчи йирик ижодий
иши юзага келди. Муаллиф уии одам ёзувига караб,
ички дунёсини аниклаш ту*рисидаги психографологик
фан деб номлади. Моргенштерн рухшунослнк фани-
|1инг психографологик кнсмини хисобга олиб, унта иж-
тимоий фанлар тизимидан мухим жой ажратди. У куйи-
дагича ёзади: «Шунга умид киламиэ ва ишонамизки,
бизга инсоний камчиликлар ва нухсонларни очиб таш-
ловчи психографология ту»ри наэорагг ва катъий тах-
лил ёрдамида ижтимоий фанлар хаторида урин эгал-
лайди». Моргенштерннинг китобида «Графология фа-
нининг истихболи тула-тукис таъминланган» и хахида-
ги ишонч баён хилинган.

ГРАФОЛОГИЯ ФАНИ НИМ А БЕРАДИ

Суровнома манбаларини урганиш тадхихотига
кура инсон ёзуви мухим ахамиятга эга. Мисол учун,
чизик^чар давомийлигининг эталон (Улчов) га нисбатан
хаддан зиёд булиши — хиссий курсатгич сифатида гра-
фологлар томонидан талк,ин хилинади.

Ёзув билан шахсият Уртасидаги мавжуд алохаларни
очиб ташлаш — одамиинг энг махфий ва айни вахтда
энг умумий ички сифатларини очиб ташлаш, демак-
дир. Шундай экан, эркаклар ва аёллар рухиятининг узига
хослиги хар хил турдаги ёзувларда намоён булади. Эр­
каклар ёзуви хуйидаги курсатгичлар билан ажралиб
туради: бепарво, нотекис, шошхалох. нотурри (баробар,
текис эмас), харфлар орасининг очих холиши, хунук
куриниш, сузлар орасининг очих холиши, йирик чи­

8

И н сон н и урганиш ил ми

зик^лар ва йирик х;арфлар, аник», к^аттик; босиб ёзилиши,
к^ирра бурчаклар, хатолар, олдинга к^ияланган, ажра-
тилган, эркин ёзувлар. Аёл ёзуви: пухта, тоза, бир хил,
аник;, ^атъий, т^рри, белгилари к;олиб кетмаган *арф-
лар, чиройли, босиб ёзилмаган майда х;арфлар, юмалок>,
стандарт (бир хил), орк>ага к>ия, ихчам, х,арфлари як>ин
жойлашган булади.

Графология бопща к^плаб таълимотлар сингари,
асоснинг икки тури — ёзув ва феъл-атвор хусусияти
уртасида ало^а урнатиш мак;садида алохода кузатиш-
ларни пухта к,улга киритишнинг узо* ва эгри-бугри
йулидан борди. Бунда мапо^ур рухдпунос Д. Гуревич
таъкидлаганидаи: «К,изик, табиатли киши (ралати киши)
узига хос ёзади, шунинг учун уни билиб олиш осон».

К,адимги графологлар: К,аттиц босиб ёзиш — *ис-
сий к;изи^ишларнинг ривожланганлигини билдиради.
Йирик ёзув — серрайратлик, рухдш кутаринкилик, мар-
рурлик, уз к,адр- к^имматининг ривожланган *исси, кенг
куламга мойиллик, киришимлилик, олдинга интилишга
хох^иш белгисидир, дея таъкидлайдилар.

Замонавий тад^ик;отлар натижасига кура, ёзув —
одамнинг баъзи ру*ий х,олатлари билан мавжуд узаро
муносабатини тасди^айди. Баъзи руэциуносларнинг
фикрича, ёзувда одамнинг бопща х,ар к>андай х»аракат
фаолиятидан кура купрок; ру^ий мо^ияти намоён була­
ди. Гап шундаки, мушаклар маълум гурух^ининг анг-
ланмаган зурикдшш барча ру*ий х;аракатлар билан бирга
содир булади. Демак, одам к>андайдир к*атъий миссий
^олатда булса —бу алоз^да мушаклар гурух>ининг к,атъий
зурик;ишидан юзага келади. Мушаклар гуру^ининг
х,аётий фаоллигидаги ёзув узига хослик касб этади.
Юзага келувчи фарк; — к,орозда чизик^арнинг жойла-
шишидаги фар^нинг манбаидир.

Купгина геометрик тушунчалар биз к>абул ёки рад
*илиб, турлича ёндашадиган белгиларга айланди. Маса-
лан, «^ирра бурчаклар». Х,арфларни ёзишда к^исман уз
аксини топувчи к^атъийлик, кескинлик, ён бермаслик би-

9

•Ф съ л-ат вор ва ё » у »

лан бирга к,ушилади. Агар хаггьийлик ва кескинлик биз-
гв ёт булса, ёзувда хирра бурчакларга чап берамиз.

Ёзув замонавий тадхихотлар тасдихлаганидек, асаб
тизимига хам борлих- Ёзув учун хам маълум куч-к,ув-
и т йухотилиши зарур. Уни ушбу ишга комрок; ёки
к^прок, сарф этиш мумкин. Бир хилдаги с^элар катта
ёки кичнк харфлар бнлан ёзилади. Бунда цогозга катта
ёки кичик босим билан ёзиш керак. Барчаси миянинг
«энергетик блоги»га борлик,. Бунда юхори асаб фаоли-
ггида юзага келувчи хобих асосий жараённи ^тайди.

Графологик тахлил саноати ривожланган мамла-
катлар мутахассисларининг амалиётида хУлланилади.
Мисол учун, янги ишчиларни танлашда. АКД1нинг ба-
холаш марказларида 238 аломат буйича даъвогарлар
суровномасининг графологик тахлили амалга ошири-
лади. Унинг ёрдамида: матннинг жойлашиши, харфлар
йуналиши ва хиялиги, уларнинг катталиги ва шакли,
ёзув мароми ва бошк,алар эътиборга олинади. АК,Шда
турли лавозимларга даъвогарларнинг сифатларинм тахлил
хилишга ихтисослашган графологик бюро к^п тархал-
мохда. Графологик тахлил —компаниялар ва давлат му-
ассасалари учун жуда Х?л келмохда. У анча содда, ар-
зон, мухими анъанавий рухий синовларга хараганда
анча ишончли усул хисобланади. Масалан, Шейли Кур-
цнинг беш ходимдан иборат графологик бюроси бир
ёзувга тааллухди феъл-атворнинг уч юзга яхин хис-
латларини тахлил хилади. 1980 йилда Р.Рейганга узи-
нинг биринчи президентлик сайлов компанияси вах~
тида: «Бу одам чухур мулохазага мойил эмас. У айни
пайтдаги шошилинч вазифаларни хдл этишга яхинрох-
дир», дея берилган тавсифнома ушбу бюрога машхур-
лик олиб келди. Х,озирги вахтда ёзувни анихлаш кос-
мик тиббиётда кенг тадбик, хилинмохда. Фазогирлар-
нинг космик парвозлар пайтидаги ёзувлари та\лили
мутахассислар учун хизихарлидир. Фазогирларнинг
марказий асаб тизими холати ва хобиллик даражаси-
ни бахолаш учун бундай тахлил х?лланилади.

10

И н сон н и урганиш ил ми

Криминалистикада ёзувни анш^лаш нафак>ат шах-
сиятни анимаш учун цулланилади. Балки ёзувчининг:
асаб зурикдшш, ру^ий тушкунлик, жаро*ат олиш, спир-
тли ичимликлар ичиб, мает б^лиш ^олатларини аник>-
лаш учун х*ам ^улланилади.

Амалиётчи ру^шунос учун ишнинг шакли, усули
ва амалга оширилиши *ар доим долзарб булган. К,улёз-
ма матнлари, ёзувда нималар саеданиб ^олишини би-
ласизми?! Инсоннинг узига хослиги уз хусусиятлари
билан, ёзув услуби узига хослиги билан, яъни ^улёзма
эгасининг феъл-атвор хусусиятларини тадкдщотчига
очиб берувчи хулосалар билан са]даниб 1^олади.

Ёзувчининг муайян ру*ий хоссалари ру^иятнинг
маълум даражалари билан борлвд, деб бир ёк>лама тас-
дикдашга йул ^уймайди.

ЁЗУВНИ Т А \\И Л ЦИЛИШ

Ёзувни та^лил ^ила билиш т у т а к,обилият эмас.
Графология т^рри натижага эга булиш учун к,атъий
кулланиладиган муайян ^оидаларга асосланган. Ёзув тах,-
лилида билиш зарур булган имкониятлар чегараси мав-
жуд. Агар матн имзоланмаган б^лса, ёзув аёл ёки эр-
как кишнга тегишлилигини била олмайсиз. Бир бодошда
эркак киши ёзувидай очи^-очик, ёзилган, йирик ёзув-
нинг эгаси кучли ва сергайрат табиатли ёк^имтой кам-
пир булиб чи^иши цам мумкин. Куринишидан аёл ёзу­
видай енгил босим билан ёзилган кичик х,арфлар таъ-
сирчанликка мойил, уятчан эркак томонидан ёзилган
булиб чик,ади. Ёзув ёрдамида эркакнинг уйланган-уй-
ланмаганлигини, аёл турмушга чикдан-чик,маганлиги-
ни, фарзандлари бор-й^^лигини билиб булмайди. Х,ат-
то ёзув эгасининг иш хусусиятини аник^аш к,ийин.
Купгина одамлар узларига мос булмаган ишлар билан
маипул буладилар. Лекин ишларини уз к,обилиятлари
туфайли уддалайдилар. Ёзув истеъдод мох^ятини очиб
берадики, одам унта анча мос келади.

11

•Ф сьл-ат вор ва ё*ув»

Графологик тахдил санъаггини эгаллашнинг илк бос-
ничларида бир цанча цридаларга асосланиш зарурдир.

)^ар бир кулёзма нам танлил учун яронли б^ла
олмайди. Турли матн ёки шеърдан ёзиб олинган, ата-
йин тузилган ёрдамчи мактублардан фэни олиб к,очиш
керак. Эслатиб утилган нолатларда одам атайин тири-
шиб ёзади. Кфчириб олинувчи матн ва шеърнинг шак-
ли ёзув тарэини узгартиришга мажбур нилади. Янин ва
таниш одамлар мактубида фойдаланса б?лади. Бунда
йигирма-уттиздан ортик, к,атор булиши лозим.

Графологик танлилга чизинсиз норозга ёзилган
матн нУлёзмасини такдим килиш керак. Бир хил ифода
к,илинган шахсий хусусиятларга эга турли одамларнинг
ёзувларда муайян белгилар мунтазам учраб туриши
мумкин. Бу феъл-атворнинг маълум хусусиятлари ёзув-
да намоён булишини курсатади.

Ёзувнинг ^ар бир намоён болтан белгиси учун
одам рудой чизгисига мос сабаб топишга интилиш
лозим.

Одамнинг узига хос хусусиятларини турли белги-
ларга ниёс килган х,олда унинг яхлит, бир бутун кури-
1ШШИНИ носил нилиш зарур. Алонида, бир-бирига узаро
борланмаган к,ушимчаларга тухталмаслик лозим. Нати-
жада анча узун ва нарама-нарши руйхаггни кулга кири-
тиш мумкин. Намоён булган хусусиятлардан барчаси нем
шахснинг руний чизгисига кирмайди. Лекин бирор ни-
мани миядан чикдриб ташлашга шоишлиш керак эмас.
Ажралиб турувчи белгиларни урганишда нафахдг яхлит,
бир бутун куринишни, балки асосий ички низоларни
анинлаш жуда муним. Бу нолда тескари, алонида хусу-
сиятлар шахснинг асосий таркибий нисми булган гу-
рухдарга бирлашади. Таркибий нисмлар уртасидаги ни-
зонинг нал зтилишида одам равшан ва тула—гукис очиб
ташланади. Бу ёзунда уз аксини топади.

Ва танлил цилиш борасида бир меча срз. Ёзув
намунаси чизипсиз ва ношиясиз булган, оддий он нороэ
варарида булиши даркор. Матн китобдан ёки газетадан

12

И н сом н и ургам иш ил ми

кучириб олинган булмаслиги керак. Одамнинг миясига
нима келса, ушани ёэишни таклиф ^илган маък,ул. Бу
х,олда ёзув анча табиий туе олади. Одамнинг имзосини
\ам олишга ^аракат дилинг, чунки имзо матндан фарк,
к,илади. Ёзуви тахлил булишини синалувчи билмаган
пайтда, олдин ёзилган ёзув намунаси излаб топилса,
яхши натижа беради. Агар бир кднча бетдан иборат
мактуб намуна учун танланса, охирига эътиборингиз-
ни жалб дилинг, чунки муаллиф мактуб охирида х,ар-
фларни чиройлирок, ёзиш учун атайин тиришмайди.
Охирги бетда у анча табиийро* ёзади.

ГРАФОЛОГИК ТАХГЛ И Л УТКАЗИШГА
УНДОВЧИ САБАБЛАР

* Ёзувидан боннца ^еч нарсаси маълум булма-
ган, номаълум кишиларга ба^о бернш мумкин. Рух-
шунос ишлаган пайтда, у урганаётган киши билан к,ан-
ча куп муло^отда булса, игу цадар унинг хулосаси аник,
булади. Графолог фаоли5гги давомида эса, у одамни ёзу­
видан булак кднча кам билса, шунчалик тажриба хуло­
саси холис булади.

* Ба^олашнинг холислиги. Фикр-муло^азанинг
тахминийлиги, нохолислиги э^тимоли йу^ (графолог
ёзуви тахлил кд1линаётган одамни мутлак;о билмаслиги,
у одамни курмаслиги мумкин). Бир вак;тнинг узида бир
к>анча графологларда тезкор графологик тахлил утка-
зиш имкони бор.

* Ба^олаш мезонларининг ишончлилиги. Графо-
логик маълумотлар одамнинг сифатларини так^ослаш
учун ^улланилиши мумкин эмас. Негаки, баъзи тутган
*аракатимиз бошк>а *еч такрорланмаслиги ёки фа^ат-
гина боища вазиятда такрорланиши мумкин. Биз одамни
тутган харакати буйича ба^олаганда, унга ёрдам берув-
чи сифатлар борасидагина фа^млаймиз. Сифатлар буйи­
ча бах;олаганимизда эса унинг негизига асосий эъти-
боримизни ^аратамиз.

13

*Ф съл~ат вор

* Та^лнлнинг уэоц масофадалнгн. Графологик
гах^лил нусхаси олинган хужжат шахарнинг ёки ер ша-
рининг боища бурчагига интернет орхали узатилганда
(одам имзоси, к,инрир- ^ийшик, ёзув ёки бошха кУлёзма
матни) узок, масофадан утказилиши мумкин.

* К|айснтилда ёзилганлигнга боглщ эмаслик. Гра­
фолог ёзилган нарсанинг мазмунидан фойдаланмай, ёзув
белгиларини Урганади. Шунинг учун графологга Урга-
нилаётган жужжат кайси тилда битилганлигининг
ахамияти йук,. Бу ёзув эмас, балки сурат саналган иерог-
лифдан ташхари \ар кандай ёзувга тегишли.

* Теэкорляк. Уста графолог 1-2 кун давомида тах-
лилнинг катта куламдаги натижасини хужжат кури-
нишида топшириши мумкин. Сифатларнинг мавжуд-
лиги ёки мавжуд эмаслиги тугрисидаги жавобни са-
hoivvh дахихалардан кейин олиш мумкин.

* Лрзонлик. Графологик тахлил — нафахат йирик
компаниялар узлари учун танлаган йул. балки Урта, ки-
чик бизнес вакиллари, хатто бюджет ташкилотлари
танлаган нисбатан арзон хизматдир.

* Синалувчидан сир тутнш. Тадхик;от номзодга
билдирмасдан утказилади. Яъни синов ва интервьюдан
фарк>ли уларох. узини бирор холга солиб курсатиш ёки
«турри жавоблар»ни ёдлаб олишдан бу холат мутлахо
мустаснодир.

* Номзоднинг бир иацсадга харатилган Ургану-
ви учун манба олиш. Графологик тадк»ик,от на синов-
нинг, на интервьюнинг Урнини босган *олда графоло­
гик тадхихот давомида ошкор булган шахснинг хусу-
сиятларига бошк,аларнинг эътиборини жалб хилишга
ёрдам беради. Графологик тадхихотга асосланиб, ном­
зоднинг касбий лаёхатсизлиги борасида кадрлар хиз-
мати бир томонлама хулоса чик,арганига мисоллар куп.
Шу билан бирга, номзодга рад жавоби мумкин хадар
эртарок, ва уринли барона билан берилиши мумкин
(эътиборли шахсларни рад хилиш вахтида анча ахами-
ятли). Бундан ташхари, бушаган лавозим учун даъво-

14

И н сон н и урганиш ил ми

гарлар имзосининг намунасини б^лса *ам олган долда
шахсий хусусуятлари туплами тезда аник^лаш имкони-
ни беради. Ва улар билан б^ладиган су^батга тайёргар-
лик куриш заминини яратади.

* Ру^ий хасталикларнннг иамоёи б?лиши. Гра­
фологик та\лил англанмаган ёки бош^алардан яши-
рилган ру^иятдаги илк боодечлардаги узгаришни на­
моён к>илади.

* Муносабатларни меъёрга келтнршпда табиий
сифатларни англаш. Агар бошлик; ёки ходим бошк,а-
ларда туррилашга хдракат ^илган сифатлар уша одам учун
асосий негиз эканлигини англаса, уз кучи, вак,ти ва
асабларини асраб к;олади. Яъни ушбу сифатларга куни-
киши ёки ишдан бушатиши (агар узи бошлик; булса),
узи (агар узи ходим булса) ишдан бушаши лозим була-
ди. Агар бир киши боища бир кишининг сифатларига
ройиш берса, у узаро алоцаларда уткир ^ирралардан к*ан-
дай к;утилиш усулларини алла^ачон эгаллаган булади.

* Бошлиц мав^еси усишини аницлаш учун. Хо­
дим уз рвдбари мавк;еи усишини аникдаш исти^болда-
ги хизмат зинапояларидан кутарилиш имконини ярат-
гани учун ^ам мухимдир.

* Ра^бар масъулиятини камайтириш учун. Ма-
салан, ишга к,абул ^илишга рад зтиш туррисидаги к»арор-
ни ^абул ^илишда эксперт (графолог) нинг маълумот-
ларини боищаларнинг сузлари ёки эски асосларни эмас,
балки даъвогарнинг узи таедим ^илган хулосани, асос
Килиб курсатиш мумкин.

* Хасталиклар ташхизнни анп^лаш усулларида.
Ёзувни тадк^ик; килишдаги энг янги ва энг му*им йуна-
лишлардан бири —гипноз орк>али ^улга киритилган ёзув
намуналаридан фойдаланишдир. Ёши катталарни бола-
лар эканликларига ишонтирилса, уларнинг ёзуви узгар-
ди. Бу *аёт давомида ёзув узгаришини тах^ил к>илиш
имконини беради.

Бош^а кизш^арли тажрибалар ёзув орк;али инсон
феъл-атворидан келиб чик;увчи касалликларнинг топи-

15

шФеъл-атвор ва ёвувш

лиши билан борли*,. Ушбу синовлар уста графологлар
томонидан шифохоналар билан ^амкорлихда уткази-
лади. Гарчи ушбу тадевдотлар тажриба босдочида булса
х^м, сурурта компаниялари уларга жиддий муносабат-
да булади ва графологларга молиявий ёрдам курсатади.

Тиббиётда сил касалликларини ошкор долиш мащ-
садида оммавий флюорографик таддодотлардан фой-
даланилади. Циёсланган *олда ёзувларнинг юзаки гра­
фологик таз^лили маош к,орозларида, рухсат бериш
булимларидаги журналларда рудой касалликлар (хаста-
лик беморнинг узи ёки атрофидагилар томонидан аник,-
лангунга мдар) нинг баъзи турларини кандай булса —
рудой мувоэанатдаги кескин узгаришни ушандай аник,-
лайди. Бу V1P ходимлари учун хавфсизлик тадбирлари-
ни амалга оширишда фойдали булиши мумкин.

* Рацобат кураши борасада. Радобатчи — душ­
маннинг бир куринишидир. Радоблар сифатларини ба-
х;олаш учун долинадиган графологик таз^лил (кадр иши
билан баробар) энг куп дозидошга сабаб булади. Радоб
зодидаги тутри ва холис ба*о унинг рудояти заиф то-
монларини анимашга имкон береди. Бу билан борлик
муаммоларни бартараф долиш ва унинг бозорни эгал-
лаши учун тусдонлик долишга таъснр этиш мумкин-
лигига имконият беради.

ЁЗУВДА. МИЛЛИЙ ТА\ЛИ Л

Рарбда логин алифбосидан турли мамлакатларда
истикомат доладиган одамлар фойдаланишига карамас-
дан, *арфларнинг турлича ёзилганлигига гуво* булиш
мумкин. Славян ёзувида ёзадиганлар ёзуви логин алиф-
боси ёзуви асосида изоз^ланади.

Испанлар — бош х,арфларни бежамдор ва зким-
жимадор долиб ёзишади, бу уларнинг маррур ва ро­
мантик табиатидан далолат беради. Французлар — анча
майда ёзишади, уларнинг ёзуви х,аётга мантидой ёнда-
шувни акс эттиради. Оддий майда х;арфлар ва нозик

16

И н сои и и урганиш ил ми

катта ^арфлардан иборат италянлар ёзуви —маром ва
нафислик белгисидир. Русларнинг хис-^аяжонга таъ-
сирчанлиги ва киришимли табиат эгалари эканлиги
уларнинг йирик ва оралари очилган ёзувларида намоён
булади. Узбеклар ёзуви —равонлик ва уэвийликни узида
акс эттириб, бой тафаккур ва ме*р-о*ибат мужассам-
лигини ифодалайди. Немис ёзуви — боища хаму^РНи­
кита Караганда анча радир-будир ва пухтадир. Инглиз-
лар ёзадиган ёзув — вазмин, сипо, оддий, жимжимасиз
ва гажаксиздир.

Шубх,асиз, ёзувнинг бу хусусиятлари миллий та-
биатнинг ажралиб турувчи куринишини акс эттиради.
Бир миллат кишилари шахсиятига кура фаркуланишла-
рини акс эттириб, турли ёзувларда ёзишади.

Америка ёзуви —эркин ва катта-каттадир. У узида
куп миллат анъаналарини намоён цилади. Чунки ушбу
мамлакатда ёзувнинг миллий куриниши охиригача шак-
лланиб етмаган.

Хитой ва япон ёзуви, араб ва иврит ёзувлари
жиддий тарзда лотин ёзувидан фарк, ^илади. Графолог
х,еч к,андай цийинчиликларсиз тегишли тахдил хуло-
саларини баён ^илиши мумкин. Бундай х,олларда х;арф
х;ажми, босим, *ошия ва ёзувнинг бошк,а хусусиятлари
эътиборга олинади. Хитой ва япон ёзуви бизнинг сузи-
миз мазмунидаги ёзув ^исобланмайди. Лекин Хитой ва
япониялик олимларининг тасдикдашича, хитой ва япо-
нияликлар к,орозда тасвирлаган суз-суратларни урган-
ган х,олда одамнинг феъл-атворини таз^лил ^илишлари
мумкин.

Айни вакд’да ёзувларнинг маълум миллий хусу-
сияти аник^анган булса х^м графолог: «Сиз Россияда
турилдингиз, ёки Англияда, ёки Францияда ёки Герма-
нияда», деб ёзув намунасига к,араб айта олмайди. Ёзув
муаллифи ушбу давлатлардан бирида турилган, лекин
уни америка мактабида у^иш учун АКД1га болалига-
даёк, олиб келган булиши мумкин. Айнан шунинг учун
х;ам унинг ёзуви америкача куриниш ва хусусиятларга

17

« Ф съ л -а т е о р ва сл у е *

эга булади. Бошк,а лолларда, одам бу ерда турилиши мум-
кин, аммо унинг француз у^итувчиси бор эди. Шу боне
унинг ёзувида француз мактаби хусусиятлари акс эт-
тирилади. Шу тарифа ёзув орк,али одам ёзишяи фрган-
ган мамлакатни ёки ёзишни ургатган У^итувчининг
миллатини аникдаш мумкин булади. Лекин у турилган
мамлакат бундан мустасно. Миллий хусусиятларнинг
ёзувда мавжудлиги тах^ил ^илинаётган одамнинг си-
фатларига таъсир этмайди. Турри, ноилож х,олатларда:
немисча радир- будирлик, инглиз ёзувининг майда ва
тиклиги каби тахминлар к^лланилади. Графолог аник,
натижаларни к,улга киритганда, фарклар туск^нлик 1^ил-
маслиги учун таз^лилни турли нукгаи назарларга эъти-
бор калган \олда амалга оширади.

18

И н с о н н и ургам иш илми

ИНСОН ФЕЪЛ-АТВОРИ

Феъл-атвор — тарбия ва хаётий таъсирлар ёрда-
мида мустадоамланиб, юзага келган одам *ул*и ва
муносабатларининг муайян услубидир. Одамнинг ха­
рактер (феъл-атвори)и унинг юриш-туриш нук»таи
назари ва цаёт тарзидан х>акдаий хусусиятида намоён
буладиган э^тиёжи ва манфаатларини, интилиш ва мак;-
садлари, доссиёт ва иродасининг муайян тузилишини
ифода этади. Феъл-атвор ^уйидаги асосий сифатларни
ажратиб курсатади: ахлокдй тарбия олганлик, мукам-
маллик, яхлитлик, цатъийлик куч, вазминлик.

Ахлождй тарбия олганлик унинг муносабатлари
тарафидан *ам, юриш-туриш шакли тарафидан *ам
одамни таърифлайди. Феъл-атворнинг етакчи ва иж-
тимоий ^адрли сифати б^лйб саналфди. Мукаммаллик
эхтгиёж ва заруратлар/ интилиш ва ^дазюдешлар, одам
фаолиятининг турли бос^ичларида *ар томонламалиги
билан таърифланади. Баъзи одамлар куп томонлилик
билан ажралиб турса, бошкдлари — чекланганлик, бир
тарафламалик ва тор фикрлилик билан ажралиб тура-
ди. Яхлитлик одам ру*ий хусусиятининг ички бирли-
гини, вок>еликнинг турли тарафлари билан муносаба-
тининг уйрунлигини, интилиш ва э^тиёжларда к*ара-
ма-цдршиликнинг мавжуд эмаслиги, суз ва ишнинг бир-
лигини таърифлайди. Цатъийлик одам фаолияти ва
хаёти мазмунини ташкил к^илувчи, асосий йуналишни
белгиловчи, юзага келган ишончга мос келувчи. кес-
кинлик, кдтъийлик ва саботлиликдан далолатдир. Куч
— одам уз олдига к>уйган ма^садига интилишини, к^изи-
^ишини, к;обилияти даражасини ифодалайди. К^ийин-
чилик ва тусик*лар билан тук>наш келганда кучнинг кес-

19

*Ф еъ л ~ атвор ва с»уе»

кинлигини ривожлантириш ва уларни енгиб утишини
таърифлайди. Вазминлик босик^ик ва фаолликка нис-
батан одамлар билан муомала килишга к,аратилган. Ш у-
нингдек, фаолият учун мак,буллик ва мувофиедикни

акс эттиради.
Ушбу асосий хусусиятлар мураккаб, баъзан к;ара-

ма-к,арши алок,аларда мужассам булади. Мукаммаллик,
яхлитлик, к,атъийлик ва феъл-атвор кучи х^ёт таъсири
ва тарбияси натижасида аник^ланади. Феъл-атвор ин-
дивиднинг одамлар билан узаро узлуксиз алок^си, з^аёт
ва тарбиянинг юзага келувчи вазиятлари жараёнида
\осил булади. Одамлар фаолиятининг турлилиги ва та-
ассуротлар даражаси бойлигига мукаммаллик ва феъл-
атвор кучи уйрун булади.

Феъл-атворнинг энг асосий хусусиятларидан бири
унинг цатъийлигидир. Феъл-атвор к^тьийлиги *ар
доим *ам бир хислатнинг устунлигини билдирмайди.
Бир к,анча хислатлар баъзан бир-бирига зид келади.
Хислатлар з^ам устунлик кдоиши мумкин. Аник, ифо-
даланган хислатларнинг йуздиги сабаб феъл-атвор уз
к,атъийлигини йук,отади. Заиф характерли ёки ирода-
сиз дособланган одамлар асосий хусусиятларнинг рав-
шанлиги ва яедоллигидан иборат *атъийликка зга
булмайдилар. К,атъийликнинг етишмаслиги уша одам-
да характернинг тулик, мавжуд эмаслигини билдирмайди.
Аксинча унда характер мавжуд. Бундай одам иродасиз
дейишга асос буладиган жуда ноани* характерга зга
булади. Х,ар к,андай характер мураккаб здисобланиб, ха­
рактернинг мураккаблик даражаси турличадир. Баъзи
характерлар тизимида к,арама- к,аршилик мавжуд. Бу-
нинг окибатида уларнинг мураккаблиги фадотгина ор-
тиб боради. Характер мураккаблиги дея баъзан таш*и
ифода к,абул к*илинади. Шунинг учун сирли, уз харак-
терини пухта нодобловчи одамларни фош долиш осои-
дай туюлади. Феъл-атвор кучи таш^и шароит, уз ус-
тида ишлаш жараёнида вужудга келгаи хислатларида
баъзи узгаришларни билдириши мумкин.

20

И н сон н и урганиш ил ми

Шартли равишда «Манбага бой» дея аташ мумкин
булган феъл-атвор тури хам мавжуд. Характернинг куч-
лилиги ёки «Манбага бой» лиги устунлик ёки камчи-
лик хисобланмайди. Асосийси кучли «Манбага бой» лик
нимага йуналтирилганидадир.

Баъзан характер хислатлари орасида унинг асл-
лиги, бетакрорлигини ажратиб курсатишади. Яъни
камдан кам учрайдиган индивидуал узига хослик аж­
ратиб ифодаланади. Узига хослик — оригиналлик ижо-
бий фазилат хисобланмайди. Чунки баъзи одамлар
уйлашга, яна кимдир ухлашга мойил. Оригиналлик,
Узига хослик — олий махсадларга харатилганида ижо-
бий хислат хисобланади. Характер одатда куч ва к,атъ-
иятга нисбатан бахоланади. Характернинг хатъийлиги
ва бир махсадга харатилганлиги, унинг мураккаблиги
ва кенглиги баробар равишда характер кучининг ифо-
дасини англатиши мумкин. Кучнинг асосий курсатги-
чи одамнинг бир махсадга йуналганлиги ва теранлиги
алохида саналади. Бир махсадга харатилганликнинг те­
ранлиги — хаётий хонуниятлар, махсадлар ва сабаблар
одамнинг шахсиятига ханчалик таъсир этиши билан
анихланади. Бирор махсадга харатилганликдаги юза-
килик — хаётий махсадлар, хонуниятлар, манфаатлар
одам шахсияти хаърига сингиб кетмайди. Балки унинг
учун хандайдир бир ташхи нарса булиб холади. Бирор
махсадга харатилганликнинг кучи — одам интиладиган
кггухлар даражаси билан анихланади.

Характер кучи учун одам махсадга харатилганли-
гининг собитлиги катта ахамият касб зтади. Теранлик,
куч ва махсадга йуналганликнинг собитлиги характер
кучини бермайди. Уни амалга ошириш учун фаоллик,
уюищохлик ва бархарорликнинг ирода хислатлари за-
рурдир. Характер тизими турли-туман, куп учровчи
ва узгарувчан узаро алоха мазмунидагина уйрун эмас.
Шаклланувчи ва вужудга келувчи шароитларга борлих
энг собит характерлар хам узгаришга дучор булган.
Унинг хусусиятлари хам узгаради ва характер янги маз-

21

•Ф е ъ л -а т в о р м ё*(/в»

мун касб этади. Буларнинг барчаси характер тизимини
аникдашда *ар к;андай муайян х;олатда узига хослик
к,андай булса, характернинг узини х,ам шундай *исобга
олиш лозим.

ЁЗУВДАГИ ФЕЪЛ-АТВОР

Таклиф этилган матн ёрдамида феъл-атвор ва
узаро муносабатни англаш мумкинлиги какида гапир-
ган эдик. Одамнинг ёзувига караб, феъл-атворини аник,-
лаш усули энди сир эмас. Ёзувда *ам одамнинг барча
^аракатлари (юриши, имо-ишораси, юз ифодаси) даги
каби унинг феъл-атвори акс этади. Ёзувни та*лил кила
туриб, шахснинг узига хос хусусиятини аниклаш мум-
кин. Ёзув эгаси зодида тасаввур *осил килиш максади-
да умумий сифатларни аникловчи энг содда графоло­
гик синовдан -фойдаланиш мумкин.

«Ёзув ва феъл-атвор» синови

1. Царфлар %ажми
Ортита билан 2-3 миллиметр — 3 балл.
4-5 миллиметр — 7 балл.
6-7 миллиметр — 17 балл.
7 миллиметрдан ошик, — 20 балл.

2. Х,арфлар циялиги
Чапга ута кия — 2 балл.
Чапга салгина кия — 5 балл.
Ь^ия эмас — 10 балл.
Уитта салгина кия — р балл.
■Унгга ута кия — 14 балл.

3. %арфларнинг к^риниши
Юмалок, — 9 балл.
Билиш кийин — 10 балл.
Бурчакли, киррали — 19 балл.

22

Инсонми урганиш илми

4. Цоюэнинг юк,ори чеккасига нисбатан цаторлар
жойлашуви

Юк,ори чеккасига параллел жойлашган — 12 балл.
К,аторлар юкорига силжийди — 16 балл.
К,аторлар пастга силжийди — 1 балл.

5. Цаламга нисбатан босим кучи
Салгина — 8 балл.
Уртача — 15 балл.
Ута — 21 балл.

6. Царфларнинг ёзилиш табиати
Х,арфларнинг кушилиб ёзилиши — 11 балл.
Х,арфларнинг ажратиб ёзилиши — 18 балл.

7. Х,арфлар ёзилишининг умумий бацоси
Барча сузлар енгил ^килади, ёзуви батартиб —13балл.
Ёзув батартиб, лекии баъзи сузлар кийинчилик
билан 5Чилади — 9 балл.
Ёзув мужмал — 4 балл.

Барча тупланган балларии жамланг. Жавоб аник
бфлиши учун бир неча маротаба синов ^тказинг. Бал-
ларни к,^шинг ва косил булган баллни тахдил хулосала-
ри билан ойдинлаштиринг.

38 дан 51 баллгача
Бундай ёзувга эга одамлар, одатда каётдан узил-
ган, купинча кийин вазиятларни енгиб $ггишда ожиз
кисобланадилар. К^прок, узи ва манфаатлари билан ово­
ра бфлиб коладилар. Муваффакиятсизликларни огар
кабул киладилар. Бошкаларнинг таъсирига тушиб коли-
ши иродасизлигидан далолат. Бундай одамларда спирт-
ли ичимликлар ичиш ва гиёкванд моддалар кабул килиш-
га юкори даражада мойиллик мавжуд. Бу гурукга ком­
пьютер уйинлари фанатларн ва футбол мухлислари
тааллуклидир.

23

« Ф с м 'м м о р ва м |)« >

52 дан 63 баллтача
Бу гурух, одамлари ^зларидаги ирода кучини на-
моён (дела олмайди. Улар журъатсиз, купинча танг
х,олатларда саросимага тушиб щолади. Коптина х,аётий
саволлар бфйича сусткашликка йул к^гяди. Улар шахе
сифатида узларини *али англаб етмаган булиб, камдан
кам руёбга чикдаиган уз орзуларига Уралашиб кдлади-
лар. Бу гурузуа дайдилар, бошланрич гиёздеандлар ва 32
фоиз шаз^воний мойиллик даражаси аниманган ким-
салар киради.

64 дан 75 баллтача
Бу хилдаги одамлар камсукум, сипо, юмшок; феъл-
атворга эга булиб, атрофдагиларнинг фикрини з^урмат
^илади. Табиатан ишонувчанлиги боис уларни осон
ишонтириш мумкин. Узларига паст ба*о беришлари са-
бабли уларда нисбатан бошщаларга моеллшиш кфник-
маси мавжуд. Мушкул вазиятларда курашишга инти-
лиши, лекин сурбетлик олдида з^ар доим буш келиши
узидан норози булиш кайфиятини вужудга келтиради.
Бу гурухга гулчилар, каптарбозлар, майда моллар билан
савдо одлувчилар, уз ишлари ва имкониятларини турри
режалаштира олмайдиганлар мансубдир.

76 дан 87 баллтача
Бу гурух, вакиллари самимий, очидеунгил ва бе-
гараздирлар. Улар эдер доим уз нуктаи назарини зщмоя
^иладилар. Боищаларнинг фикрига з^ам сабр билан му-
носабатда буладилар. Хоинликни одамнинг энг ёмон
хусусияти деб санайдилар ва уларни *еч к,ачон кечир-
майдилар. Бирок, дусларига садок,атли, улар учун Узини
утга, сувга уради. Олий мак,садлар учун здоакат к,илишга
к,одир. Бундай ёзув з^уку* тартибот органлари ходим-
лари, сукурта компаниялари хизматчилари, киноак-
тёрлар хамда маълум истеъдод эгаларида кузатилган.

24

И н сон н и урганиш илми

88 дан 98 баллтача
Нисбатан кенг тарк>алган тоифа булиб, бу гуру^га
кирувчилар батартиб, ёлгоига мойил булмаган, вазмин
феъл-атворли, сабр эгаларидир. Мушкул вазиятларда
жасур булиб, ралабага эришиши билан дик^атга сазо-
вордирлар. Режалари жуда куп булишига харамай, улар-
нинг бир хисми руёбга чшоди. Барчата *азил-мутойи-
ба билан муносабатда буладилар. Улар с о рло м му^ит
хукм сурган оилада усган одамлардир.

99 дан 109 баллтача
Бу гуруздаги одамлар муло^аза ва х;аракатда мус-
та^илдирлар. Уларда хдмма нарсага нисбатан уз муста-
Xил фикрлари бор. Уткир ак*л ва яхши хотира эгалари
эдасоблансалар-да, баъзи вазиятларда узларини беъма-
ни тутишлари мумкин. Барча ажойиб нарсаларни се-
вадилар ва купиНча узларини ижодга баришлайдилар.
Бундай ёзув журналистлар, мусицашунослар, идора
ишчилари ва боищарувчиларга тааллухлидир.

110 дан 121 баллтача
Бундай кишилар уз хукмини утказа оладиган ки-
шилардир. Уларга уз хо^иши ва инжи^ликларига буйсу-
нишни талаб этадилар. Х>ар к»андай танк>идни уз
ХУХУ^ига тажовуз деб эдасоблайдилар ва буни эслари-
дан чик>армайдилар. Улар купинча сиз билан гаплашаё-
тиб, илтифот курсатаётганини тушунишингизга изн бе-
ришади. Бу гуру^га тунги барлар муштийуронлари, мех,-
монхона дарбонлари ва узига ишонган ижодкорлар ки-
радилар.
Энди эса ^арфларнинг, хаторларнинг, гапларнинг
ёзилиш турлар *ак>ида гаплашамиз.

25

« Ф е ъ л -а т вор ва ем ув»

БОСИМ

Ёзаётган вахтда босим даражаси одамнинг хайси
рухий гурухга тегишлилигини англашга изн беради.
Ёзаётганда одамнинг хули кдрама- харшиликни хис хила-
ди. Агар ручкага босимни кучайтира бошласангиз, у
холда варахда халин чизих пайдо булади. Ёзишнинг
бундай усули харама- харшиликни енгишни англашда-
ги эхтиёжни таъминлайди. Шунинг учун серрайрат
х;аракатларга мойил одамларда кучли босим билан ёзиш
кузатилишидан хайратланмасангиз хам булади. Улар уз
кучини намоён хилишдан лаззатланадилар. Бу хилдаги
ёзув спорт, айнихса, кураш ва штанга билан шурулла-
нувчилар учун хосдир.

Кучли босим (1-расм) нафахат хатъий табиат,
балки янги, биринчи навбатда — фаол, машхур киши-
лар билан учрашувларга интилишни хам билдиради.
Бундай ёзув эгаси ишх-мухаббат борасида катта эхти-
росни узида мужассам этади. Унда моддии бойликлар-
га хизихиш аних ва равшан ифодаланган. Бундай ки-
шилар тортинишдан азият чекиши даргумон. Айрим
омадсизликлар уларни издан чихармайди, аксинча янада
купрох фаолликка ундайди.

м илела**

1-расм

Уз хиссиётларини намойиш хилишда маълум хатъ-
ийлиги билан ажралиб турувчи, вазмин одам охиста ва
сокин харакатлар эгасидир. Буни унинг юриш-тури-
шида, имо-ишорасида, гапириш усулида пайхаш мум-
кин. Бундайин бир маромдалик ёзувда босимнинг тах-

26

И н сон н и урганиш ил ми

симланишида, мунтазам ва доимий тер тука билишда
намоён булади. Жуш^инлик ва бир лах,залик фаолият
айнан уларга хосдир. Бундай ёзув эгалари х,ак>ида ол-
диндан яхши башорат ^илиш мумкин. Уларни вазмин-
лик, *аракатларнинг пухта уйланганлиги, баъзан теран
я^инлик ажратиб туради.

Бошк>а шахсий хусусиятларга салтина босиб ёзув-
ни одамлар эга буладилар (2-раем). Бу ерда ёзув ч и зи ри
инсон табиатининг сезувчанлигини алоэода курсатув-
чи уралган ипни эслатади. Бундай одамнинг фикрича,
унта атрофидагилар таъсир утказади. У дунёни идеал-
лаштиришга мойил, яхши таъб эгаси ва вазиятни тан-
к^идий ба^олашга к;одир.

Çf<UL4fG*tOji Saj/*uULjbtM.
клтдо4*еич

лъи. ¿LLB'fxuMtt* }uju+i u ßtgx>.

2-расм

Ёзувни та^лил ^илишда бир вацтнинг узида бир
к;анча додисани таъкидлаш зарур. Барча х,арфлар бир
хил даражадаги босим билан ёзилган ёзувни топиш амри
ма^ол. Агар босимни ёзувнинг бошк>а хусуси5гглари
билан солиштирганда, одамдаги феъл-атвор хусусият-
ларининг мавжуд эканлигини тасди^аш имконияти
булади.

Равон цаторларга ёпишиб тушган охриста босим
—акднинг тартиблилиги, янги гояларни ишлаб чик,а олиш
ва вазиятни чукур х,ис этиш х,ак^да гуво^лик беради.

Баъзан о^иста босим бош щарфларни цандай
булса, кичик царфларни i\ам шундай юмалоц цилиб
ёзишга мойил одамларнинг ёзувида мавжуд булади.
Бундай одам худбинликдан холи булиб, одамларга

•Ф сь л -а т ео р ва смуа» 27

_______________________________________

кумаклашишга интилади. Улар билан яхши муносабат-
да булади, инсоний муносабатларни кддрлайди. Агар
о^иста бос им нотекис цаторлар билан ёпишиб ке-
тиб, алощида х,арфларнинг ноаниц ёзуви билан бир-
га келса — кам ташаббускор, ижро харакатларига мой-
ил булмаган одам ^ак,ида хикоя хилинаётганидан дало-
латдир. У хушмуомала одам. Танхидий танбехларга ор-
тик,ча к,айруришга мойилдир.

Купли босим ох,иста босим билан бирга кела-
диган щолатлар хам маълум. Бундай вазиятларда
жушк^ш мижоздаги хиссиётли одам хахида гап кетади.
У истаса-да, хар доим хам узини идора хила олмайди.
Бу купинча миссий портлашдарга олиб келади.

Алохида ёзувларда ощиста, енгил босим кучли бо­
сим билан ёнма-ён келади, лекин кейингиси фахат-
гина имзоларда хулланилади. Бу ерда аних ва равшан
ички низо мужассам. Одам халбан анча хиссий таби-
атга зга булса-да, атрофидагиларга хатьий ва чидамли
куринишни истайди. Бу каби икки хиллик нафахат
имзолар, балки ёзувнинг бошха хусусиятларини тах-
лил хилувчи тажрибали графолог томопидан осонгина
фахмланади.

Кфпгина одамлар ёзувида нотекис ва яайриихти-
ёрий босимии кузатиш мумкии. Агар диххат билан харалса.
матнда нотекис ёйилган, анча кцлин чизицлардан пай-
до булувчи ингичка чизицлар ажралиб туради. Бу ирода
харакатларининг, таъсирчанлик, енгиллик, жазавага ту-
шишнинг райриихтиёрийлигидан далолагг беради. Бундай
одамлар фаолияти бир хилдаги зур келишларнинг бекорчи
ишдан кескин воз кечиш, алмашинувчи даврлар билан аж­
ралиб турмайди. Бу ёзув эгаларида хар хандай майда-чуй-
далар сабабли таъби хира булишга хайратланарли мойил-
лик кузатилади. Уларнинг рухий мувозанати бузилган
булиб, ички ниэолари мавжуд.

Алохида холларда ёзувдаги ингичка чизицларнинг
цора, куюк, чизицларга уЬпиши хосдир. Бундай одам-
ларда тасаввур шахвоний мойилликка зга.

28

И н сон н и урганиш ил ми

Узига ишончсизлик, доимий иккиланишларга
мойиллик, кдрор кабул кила олмаслик, к;урк,ув ва хаво-
тир хуружлари, к;улдан чикарилган к^андайдир важлар
жуда заиф ва нотекис босиб ёзувчи одамларни ажра-
тиб туради.

Энди ёзувда кучли босимдан фойдаланувчи одам-
ларнинг шахсий хусусиятларига бир канча к;ушимча-
лар киритамиз.

Баъзи лолларда кучли босимга эга езувда пала*
партиш, айтиш мумкинки, ифлос ёзув таассуротини
беради. Бу турдаги ёзув уз ички энергиясини кийин-
чилик билан назорат килувчи одамга тааллукли. Май-
да-чуйдалар эътиборини жалб кила олмайди. Бундан
ташкари, сабрсиз, бегоналар маслахатига купол муно-
сабатда булади.

Салгина босиб ёзилган ёзув —кучли босиб ёзиш-
нинг кизикарли куринишидир. У кучли феъл-атворга
эга булса-да, аслида ташки томондан юмшок кури-
нишни истовчи одамга тааллукдидир.

Ёзувни тадлил килишда энг куп маълумот имзода
эмас, ёзувнинг узида мужассам булишини унутманг.

Тик чизил^лар — салгина босим билан, ётиц чи-
зицлар — кучли босим билан ёзилган пайтдаги ёзувлар
х*ам учрайди. Бундай ёзув одатда к и з р и н , жушкин та-
биатга тааллукдидир. Унинг манфаатлари ташки тарафга
йуналган булиб, уларга иродавий хатти- х;аракатлар хос-
дир.

Агарда ётиц чизицлар салгина тик булиб, куч­
ли босим билан ёзилса, у холда уз хиссиётлари,
жушкинликларини тийиб, яшириб турувчи одам хакида
ran борган булади.

Ёзув босими салгина босимдан уртача босимга,
ундан сунг кучли босимга f3rapeа, бундай ёзув жис-
моний усиш, аклий ва рухий ривожланиш жараёнида-
ги булган одамга тааллукдидир. Одамлар бахслашувла-
ри купрок ёшлар ёзувидаги эхтирос ва токат, оптимизм
ва пессимизм, акл ва хиссиёт ва х- к. лар уртасидаги

29

«Ф еъ л ~ а т во р ва ёмув»______________________________________________________

курашга каратилгандир. Бундай ёзувларни та^лил
килишда, кушимча белгиларга к;араб иш тутиш маък>-
улдир.

Мактабда каторлар йуналишини саклашга ёрдам
берувчи махсус ётик* чизикдар ва сузлардаги хдрфлар-
нинг турри киялигини аникловчи кия, тик чизиклар
тасвирланган дафтарларда ёзишга ургатишади. Катта
ёшга кирганимизда, махсус ёрдамчи чизикларсиз цороз
варакларига ёзишимизга турри келди. К»аторлар изчил-
лиги ва х^рфларнинг маълум киялигини саклаш — ёза-
ётган кишининг шахсий хусусиятлари х,акида ахборот
беручи манбадир.

Ёзувда цаттиц босиб ёзиш (кУл нафакат *арф-
ларни ёзади, балки уларни когозга босиб ёзади) — уз
кучини намоён килишни ёктирувчи ва серрайрат *ара-
катларга мойил одамларда учрайди. Ва аксинча. Одам
ёзса-ю, лекин унинг ручкаси деярли цогоз варатга
тегмаса — бу унинг табиати анча заиф эканлигидан
далолат беради.

Равон, бироз Уртамиёна болтан, фртача босиб
ёзилган ёзув (3-расм) — вазминлик, хатти-^аракат-
ларнинг пухта уйланганлиги, дадиллик, чукур якинлик
туйрусига мойиллик белгисидир.

/гуд-АПь ¿л*лъ-

„ и *4.** ***£ ¿У *#*-


1ЫЛ1.9
¿±1*гсу><л ¿а

З-расм

9ртамиёна босиб ёзилган ёзув (харфларнинг
йурон ва ингичка чизиклари мутлако нотекис жойлаш-
ган) — феъл-атворнинг жушкинлиги, таъсирчанлиги ва
вазминлиги борасида гуво\лик беради. Бу одам фаоли-

30

И нсом ни урганиш ил ми

яти унинг кайфияти билан борликлиги, ундан кар кан-
дай совралар кутиш мумкинлигидан далолат. Бундай
одамлар кайфиятида кескин фарклар кузатилади.
Кдоивдонлик, сержахллик, жиззакилик ана шулар жум-
ласидандир.

Тобора кучли босиб ёзишга айланиб борадиган
Уртамиёна босиб ёзишдан бошланувчи ёзув эгаси
жуда сезувчан ва эхггирослидир. Аммо бу эхтирос жуда
тез алангаланади. Ёзув эгаси бирданига тутакиб кетишга
мойил эканлигини Зам англатади.

Й^рон, цалин чизшда айланиб борувчи $рта-
миёна босиб ёзиим — шахвоний озодлик ва бу маънода
бой тасаввур белгисидир.

Нотекис ёзувга айланиб борувчи трртамиёна
босиб ёзиш — узига ишонмаслик, доимий иккиланиш-
га мойиллик, маълум, аник нарсани кал килишга кодир
эмаслик какида гувохлик беради.

ЁЗУВДАГИ ИЛГАК ВА
ТУГУНЧАЛАР

Сузнинг бошида, охирида ва $ртасида мавжуд
булган илгаклар — ужар характернинг узига хос бел-
гиси саналади. Ёзувга диктат билан каралмаса, уларни
пайкай олмаслих мумкин. Гохида графолог катталаш-
тирувчи ойна ёрдамидагина уларни аниклаб олиши мум­
кин.

Ушбу илгаклар ортида ужарликка мойилликни
оширувчи ва одам интилишининг нафакат гояга, жой-
га ёки одамга маркам ёпишиб олиши, балки ушбу ало-
каларни барбод килиш кийин булиши учун узига «урга-
тиш»ни ифодаловчи тугунчалар мавжуд. Уз-узидан
маълумки, агар бундай илгаклар ёки тугунчалар кам-
дан-кам учраса, у колда графолог уларга алохида эъти-
бор бермаслиги мумкин. Уларни доимо учратган гра­
фолог бу борада маълум хулосалар чикарса арзийди.

31

«Ф е Ъ А -а т в о р ва ё * у в »

Агар кичик идга* cfs бошида учраса —бу ужар-
ликдан нишона. Аекин бу арзимас нарсаларга нисба-
тан булса, бундай одам ужар эмас. У билли *ар цандай
муаммо майда-чуйдаларини ёки янги масала икир-чи-
кирларини мух,окама этиш мумкин. У о^илона далил-
лар келтиришга доим тайёр. Шунингдек, бош^а одам-
нинг яхши иш юритиш режасини пайх^ганида, мам-
нуният билан унта йул беради. Шунта дерамай, янги
гояларга дуч келганида фикр юритишда сусткашликка
йул куйиши мумкин.

Агар кичик илгшк фацаяягина e f t охирида келса
—бу умуман бошк,а феъл-атвор белгиси саналади. Бун-
дай одам аввало итоаткорлик билан янги рояларни м б у л
килади. Аммо охирига келганида уларга кескин карши-
лик курсатишни бошлайди. Бундай «дамга бошделар-
нинг рояси уникидан яхшироц эканлигяни англатиш
жуда кийин. У инкор кила олмайдиган далилни кел-
тирмай туриб, сизга ён беришига умид килмант. Шун-
дай вазиятда х,ам унинг ужарлигини енгиш ниэдатда
мушкул.

Агар бундайин маркам ушловчш илгаялар cfs бо­
шида ва охирида намоён бфлеа — бу енгиш мумкин
булмаган бирикма ифодасидир. Бундай одам охирига
кддар к,аршилик курсатади. Агар у бирон нимани ре-
жалаштирса, х,аммасини узича к,ила бошлайди. Х,атто
бош^а бировнинг режаси яхширок, булса *ам Узини-
кидан воз кечиши *инин. Кимдир узининг иш юри­
тиш тартибини зурлаб утказса, у бу таклифни рад зта-
ди. Баъзан бундай одам бошк,а бировнинг режасини
х,атто тинглашдан *ам воз кечади. У билан э^тиёткоро-
на муносабатда булиш лозим. Махсус тайёргарликсиз
янги режа ва таклифларни илгари суриш ярамайди.
Ушбу майда илгакларнинг суз боши ва охирида кели-
ши бу одамнинг ужарлигини енгиш нвдоятда мушкул
эканлиги эодида ого^лантиради. Шу нух,таи назардаи
«7» ра^амини бутунлай учириб ташловчи чизи^лар *оп-
лаши ажабланарлидир. Баъзан ушбу чизик,лар илгаклар

32

И н сон н и урганиш ил ми

билан очилади. Шу сабабли «7» рахамини кесиб утувчи
чизик, — суз бошида ва охирида илгакларга эга булади.

Илгаклар ва тугунчалар хамкорликка мойил ки-
шиларда юмалоц ёзувда намоён булади. Бундай одам-
лар ужар булсалар-да, ишда ва ундан таищаридаги ижо-
бий муносабатларни хуллаб-хувватлайдилар. К^айсар-
ликка мойиллик одатда цияли * арфларга эга, анча
майда ёзувда намоён булади. Бундай ёзув эгалари —
жиддий ва танхидий тахлил хилишга мойил одамлар-
дир. Улар анча йирик ва юмалоц ёзувга эга одамлар
учун хос булган киришимлилик билан ажралиб тур-
майдилар.

Тахлил давомида шуни назарда тутиш жоизки, хай-
сарлик доим хам камчилик хисобланмайди. Купгина
одамлар узига хос ^айсарликларини намойиш хилиб,
хаётлари давомида катта ютухларни хулга киритишган.
Улар мувозанатни сахлай олганликлари боис, уз феъл-
атворларини мустахкамлаганлар. Графолог холис равиш-
да хислатларни фазилат ёки камчилик дея бахоламас-
лиги керак. Шахснинг рухиятида мавжуд хислатларга
эътибор харатган холда уларни тахлил х и лм о ри лозим.

САТРЛАР

Турри сашрлар — кишининг вазминлиги, узини
тута билиши, саросимага тушмаслиги, ички куч-хув-
ватининг яхши захирага эга эканлиги, ишни охирига
хадар етказа билишидан далолат беради.

Тулцинсимон сашрлар — ёзув эгасининг яхши
харакат, узгарувчан фикр юритиш, хийинчиликларни
енга билиш ва ишни устамонлик билан йулга сола олиш
хобилиятига эга эканлигидан гувохликдир.

Парабола шаклидаги сашрлар учрайди. Ёзувнинг
бундай тури чидамсизлик, хизиххонлик, таъсирчанлик,
юксак хиссиётлиликдан далолат беради. Агар бундай
одамларда кдндайдир истак пайдо булса, улар бу истак-
ларни уша ондаёх руёбга чихаришга интилади. Пара-

33

т Феьл-атвор м саув»

бола шаклидаги сатрларни графология сох,асидаги му-
тахассислар одатда ишга к,и з ри н киришувчи, лекин кам-
дан кам х;оллардагина уни охирига етказувчи одамларга
тегишли, деб билади. Улар иш бошида цизишиб кетади,
сунг уларга райрат етишмайди, узларини мажбур
к,илишлари эса жуда мушкулдир.

Баъзи ёзувларга назар ташлаб, муаллиф camp охи-
рида бри жой цолдиришини ва 6fnm к^чирмаслиги-
ни пайхдш мумкин. Графологлар жуда кфп лолларда буни
^ур^увга утувчи к,атти* эз^тиёткорлик билан боглайди.

Вараеда сатрларнинг юцорига силжиши. Бу сер-
райрат, фзига ишонган, э^р ички куч-к;увватта эга, та-
шаббускор кишиларга хосдир. Улар муваффлк^оггга ин-
тилади, уз муваффа*иятсизликларидан азият чекади,
лекин ма*садга караб кейинги интилиш учун фзларида
куч топадилар.

Пастга томон силжувчи сатрлар —юк,орида са-
наб фтилган барча феъл-атворларга эга ёки эга бфлма-
ган, лекин жуда паст даражада эга бФлган одамларга
тааллукдидир.

циялик

Мактаб з^уснихатига кура к^ылатиб, к^йшайтириб
ёзиш зарур. Чунки бу ёзаётган одам учун анча к,улай
усулдир. Х,арфлар фнгга ^ия ёзилиши керак (4-расм),
шунингдек, к$л з^аракати йуналиши буйича ёзилиши
лозим. Шунта ^арамасдан, баъзи одамлар умумий к,оида-
ларга турли сабаблар туфайли риоя килмайдилар ва з^ар-
фларни чапга ^иялатиб ёздилар (5-раем). Равшанки, улар
Ук^ггувчилар талабидан кучлирок, болтан фз турма з^ис-
туйгуларига онгсиз равишда риоя к^иладилар. Ушбу тур­
ма здес-туйрулар нима учун здеммага з^ам бир хил таъсир
зтмаслигини тушунтириш эса жуда мушкул.

Мураббий к,анчалик ургатишга х,аракат ^илмасин,
укувчиларникг з(,ар бири узига к,улай ёзиш усулини тан-
лашини тан олишимиздан бошк,а илож йук-

34

И н со н н и ургам иш ил ми

P/htï' ¿ЧЛ, $&сТс\ /«yti/fas ; ',fa<é£GAbfï<±i~i'i\

'* ^ л Л / j-ß * i/ /">

&c*sS’ &**' ti.fi*>**4 . HS ú ¿ e ¡<éit/'éfi'SJ0f "
fÇt *t fi¿: Q/>U¿ ГС/** - 4**Ktty U<áÁSé\ £ »*.&+* t-
f: * ¿ ¿ < 3 ßt’i^/t+4*¿4(¿/ *fOl¿€Í4M£áL¿r УЛ t /' /•

Cha jrr/> m * „/frïûf* *r/ * ~ %¿C't
¿a ~i¿ „ Æûr/sS* ta/fPr¿г# **# *] r Xr*æà£>я /*Л*уг< 4;
//f/бУ tfu u Sfaf/ i f ^ í d ^ ^
S/f'£J Sk</%f<\i S(-y%£é'c\±.SX/<*

4-рлсм

VLo ^*-OhuQ*1 èv^xtvr>r\ 'vnO vjoLx
HfO^O^OXvjk T^1s^ÄVjlxOCxua. vj-O vjuç*

K O jJ* ^ Q k C ^JN O lCí 4 Ö o ^ x ü v v W Ö XvKvXJUkWi.

Ч/Л - ОС-Ч.U aV^v AvO . vjcjla. Ч э о Vi - V^tS“
VLjovajCXA^ Ç>ÛN-*Чз-> v\ 4 '^O VJ<r
o^.'TOAiuAVJa o -ajcx^ ^ vjf)
СТ<»£ГХС>АК>чХ^ ”^ккСжьл-А»к ..Q¿l V O^i

O^^JO-^JOV^43JCÍOi C¿4wso« \4>v^-v.\
K ¿ x » - ' V x 4^ ^ 4^ Л^>-**ЛоЧ1O
% VX^VA Ч^СжЧ^^О^ *

А ~ W v ^ v j o s 0-VA.UV v ^ s V X ^ 0 .4 K A T S N^jtí>VvtUo

5-расм

Аксарият одамлар учун (45-50*) ждя ёзиш хосдир.
Лекин (90*) mÿppu, так ёзув дам мавжуд, баъзан
(125*гача кця) mfnmapuATOH ёзув *ам учрайди. Яна ушбу
шаклларнинг купгина утувчи турлари мавжуддир.

Анча куп учровчи ёзув — (45-50*) ция 6ÿAraH
щаракат üfnaAumugaru ёзувдир. Бундам ёзув уз *ис-
сиётларини очик; ошкор ^илувчи, илик; ва дустона та-
биатли кишига тааллук^и. Бундай одамлар унчалик таъ-
сирчан эмаслар, э^иссиётларини назорат *ила оладилар,
одамлар билан осонгина чикдинадилар, бошкдлар билан
жам булишни севадилар. Агар улар севиб к»олишса, му-
^аббатига суянган *олда уз *иссиётларини яшириб
утирмайдилар. Шунингдек, уйда утира олмайдилар,
уларни жамоа, ижтимоий з^аёт узига тортиб туради.

Нисбатан ¡щя ёзув (баъзан, деярли ётик;) — меъ-
ёрдан четга чиедандай х^собланиши мумкин. Бундай
одамларда кескин хислатлар наддан танщаридир. Улар
учун уз э^иссиётларини куз-куз кд!лиши одати хосдир.

35

« Ф еъ л - атвор

Ёзувнинг fm a циялиги — куч-кувватнинг катта
захираси мавжудлиги ва х;амма янги нарсаларни кабул
килишнинг катта завхини курсатади. Бундай одамлар
севиб колсалар, бутунлай уз хиссиётларига шунгаб ке-
тадилар. Жуда рашкчи булиши билан бирга уларда до­
имо мулокот килиш ва ёкиш истаги мавжуд булади.
Бундай одамларнинг куч-хуввати атрофидагиларни
койил колдириш эвазига орттирилади.

Чап томонга т^нтарилган €зув (125* харакат
йуналишига карама-к,ариш) — х;аёт ва тарбиянинг та­
шки шароитларига шахсий мойиллигининг мос кел-
маслиги натижасида пайдо булади. Тунтарилган ёзув
к^п холларда терслик, ужарлик, бошкалардан талаб
килишлик, катта ишончсизликни билдиради. Баъзи лол­
ларда носамимиклик ва сирлилик борасида хам ran бо-
риши мумкин.

Орцага кдя цилиб ёзганда — акл хиссиётни бо-
шкара билишини ифодалайди. Бундай одамнинг севги-
сига унинг эс-хушини забт этиш оркали эришиш мум­
кин. Бундай одамлар уз хиссиётларини ва манфаатла-
рини аранг намоён киладилар.

Амалиёт игуни курсатадики, хаётнинг маълум дав-
рида одам ёзувининг киялиги узгариши мумкин. Бу ёшлар
турли хил «уйин» ларини бошлаганида, катта одамлар «яса-
ма холат» ларга утган даврида руй беради. Бу ёзув кияли­
гиюшг онгсиз равишда узгариши хисобланади.

Ёзув циялиги чал томонга 125'дан кфпроц була-
диган хили хам мавжуд. Демак, акл хиссиётни кучли
равишда идора килади. Бундай кияликнинг мавжудли­
ги сирлиликдан далолатдир. Ташки совукконлик ва си-
полик ичда яширин булган хиссиётлар тутенига мос
келмайди. Бундай хилдаги одамлар уз хиссиётларини
узок вахт яшира олмайдилар. Улар билан мулохотда,
хиссий портлаш аломатларига дуч келиш^а тайёр ту-
ринг. Совухкон ташки куриниш сабабли эхтирос вулх~
они авж олиши мумкин. Улар хаедда атрофдагилар хан-
дай таассуротга эгалини тушуйиш хийин. Шунинг учуй

36

Инсонни уpi аниш илми

мулок;от жараёнида уларга ташаббусни уз кулига оли-
шига имконият яратиши керак. Ушанда уларнинг ния-
тини фаз^млаш осонрок; булади.

1^ачонки ёзув тик —на fnrra ва на cÿAra tçиялан-
маган 6fAca — а*л ва ^иссиёт уртасида, мувозанатдан
далолатдир. Бундай одамларнинг юриш-туриши анча
вазмин. Улар тусатдан буладиган з^ссиётлар ва aiyv узга-
риши таъсирига х;еч к;ачон дуч келмайдилар.

Тик ёзувчи одам севиб ^олса, у *еч кдчон уз х&с-
сиётларини дарз^ол ошкор к^илмайди. Энг музами, му-
з^аббатнинг намоён ^илиниши кундалик иш ва таш-
вишларга содик^ик орк»али маълум булади.

/Çim ёзувнинг турли турдалиги, шунингдек,
цоришиц ¡çum ёзув (6-расм). Бунда алозода сузларда
з^арфларнинг турли ^иялиги учрайди. Одамда кдрама-
^аршилик, инжикдик, кайфиятнинг тез-тез узгариб ту-
риши, аник; бир мак,садга йуналмаганлик каби сифат-
лар мавжудлигини курсатади. Одатда ак*л ва зоиссиёт
Tÿi^Haui келади, эз^тиёткорлик таъсирчанлик билан ку-
рашади. Бундай одамлар уз з^иссиётларини идора этол-
майдилар ва уларнинг курбонига айланадилар.

6-расм

Ёзув циялигини турли-туманлиги кескин ифо-
даланса — бу шахснинг бузилиши, барбод булиши ва
иккиланишига ишора. Гап асабий табиатли одам зодида
бормокда.

37

•Ф еъл -ат во р ва смуе»

Алозода лолларда, ёзувга диктат билан карасак,
умумий куринишда, здофлар киялигининг бир зсилли-
гини пайждшимиз мумкин. Факатгина илмокли «в», «д»,
«з», «у», «ц», «щ » каби хдрфлар боища тарафга кия ёзил-
ган. Масалан, хамма здерфлар унгга кия ёзилган, факат
илмокли карфлар-чапга, ёки аксинча. Бу ерда янги одам-
лар билан танишаётган вактда ёки масъулиятли карор-
ни кабул килиш пайтида кийин дадокаларни бошидан
кечирувчи, катъиятсиз одамлар здоида гапириш мум­
кин. Иншо матнлари ёки мактублар кандай ёзилишига
куз кулок бфлиб туринг (чизилмаган когозга жойлаш-
ган сатрларни кузатув учуй танлаганингиз маъцул). Улар
афгри, трлцинсимон ва парабола шаклида б?лади!

Тугри сатрлар — вазминлик, сиполик, изчиллик
ва камдан кам дадиллик белгиси; тфлцинсимон сатр­
лар — устамонлик, тафаккур узгарувчанлиги, одам-
ларда заиф томонларни пайкай олиш белгиси; пара­
бола шаклидаги (сатрлар юкорига тезда кфтарилиб,
пастга энгаша бошлайди) — таъсирчанлик ва чидам-
сизлик, фзига бино к?йиш ва кизикконлик белгиси-
дир. Бундайин райритабиий сатрларни ёзган киши-
нинг эоиссиёти ва истати одатда ноаник б^лади. У ду-
нёдаги камма нарсани унутиб, уларни ижро килишга
ошикади. Яна бундай сатрлар одамнинг кандайдир роя
иштиёкида ёнишидан, уни амалга ошириш учун барча
кучини сафарбар килиш идан, купинча ишни охирига
етказмаслигидан далолат беради. Сатр охиридаги ора­
ликлар баъзан к^ркокликкача борувчи характернинг
эх^тиёткорлигини к^рсатади.

Юцорига кфтарилувчи сатрлар — серрайратлик,
ишчанлик, иззатталаблик ва ташаббускорлик каби фой-
дали ва яхши фазилатлардан гуво^лик беради. Узига
бино куйган ва зардаси тез, кизиккон одамларда барча
каракатлар ва шижоат одатда олдинга ва юкорига йунал-
ган. Мисол учун, графологлар утказувчи тажрибалар
шуни курсатадики, агар к^эи борланган одам тушкун
кайфият таъсирида доскага ёки котозга маггн ёзса, унинг

38

Инсонми урганиш илми

ёзувидаги сатрлари доимо пастга тушади. Ёки аксинча,
кутаринки кайфиятда ёзилган сатрлар шубхасиз,
юцорига к;араб «урмалайди».

ЧИЗИЦЛАР

Диедатингизни дарфлар ёки сузлар, улар билан
якунланадиган чизицларга кдратинг. Ётиж> чизш^лар би­
лан тугайдиган сузлар — ишончсизлик, одамнинг э^гиёт-
корлигини билдиради. Агар фикр ^илиб курилса, бундай
одам ёзилган нарсанинг бутун мазмунини узгартириши
мумкин булган тиниш белги ёки нук^гани уз жойига
куймасликдан чучииди, деган хулосага келиш мумкин.

Пастга ва чапга эгилувчи чизиц —одам худбин-
лигининг белгисидир. Бундай киши купинча уз хузур-
халоватини, уз шахсий фойдасини уйлайди. Ёзувда
охирги чизиц суз устида юцорига эгилса — бундай
ёзган кишида гуркираган хаёлот ва бой таъсирчанлик
мавжуд. Бундай одам к>андай хуррам булишингизни орзу
килган холда барча ^изи^арли нарсаларни уйлаб топа-
ди. Унинг орзуларининг руёбга чикдипига халак^ит бер-
ганда, юз фоиз хафсаласи пир булади.

Чизик^ари умуман йуц болтан езувга эга одам хаедда
нима дейиш мумкин? Бундай киши хамма нарсада аник
асл далилларга асосланади. Ишда хам, сузда хам, фикрлаш-
да ^ам аникдикни яхши куради. Х,ар бир ишда узида к*ан-
дай булса, бопщаларда хам шундай булишини ё^гиради.
Бундай одамга доимо ва хамма нарсада суяниш мумкин.

Х^арфлар ва сузлардан олдин келувчи чизш^лар
—жиддий вазиятларда уз эътга^одига мос фаолият юри-
тишни яхши куради.

Кучли, аник, ва равшан ифодаланган чизицлар
— ужар ва зулмкор одам ёзувининг якдол далилидир.

Узига буралиб келган чизицлар — гажаклар ва
харфларнинг боши ва охиридаги чизма чизик^ар феъл-
атвордаги ужарлик, унинг муроса ^илмаслиги ва очик»-
дан очиклиги ха!^ида гувохлик беради.

39

« Ф е ъ л - атвор ва емув »

ХДРФЛАРНИНГ ЁЗИЛИШИ
ВА ФЕЪЛ-АТВОР

Х^АРФЛАР КАТТАЛИГИ

XX аср бошларида ёзув тадкдаоти билан машгул
графологлар харфларнинг уртамиёна баландлиги —3 мм,
алохида дарфларнинг энлилиги унинг баландлиги би­
лан баробар булиши лозимлигини таъкидлаган эдилар.
Баланд ёзув деб дарфлари 3 ммдан катта, энли деб 3 мм
дан энли булган ёзувларни дисоблаш мумкин. Агар ушбу
тадкдоот асос к^илиб олинса, х&рф катталиги ортида
феъл- атворнинг дандай хусусиятлари мавжудлигини
пухта уйлаб куриш мумкин.

Шундай дилиб, йирик ёзув (7-расм) — бу *арф-
ларнинг мутаносиб ёзилишида умумий баландлиги меъ-
ёрдан ошиб кетадиган ёзувдир; майдалари эса (8-расм)
— бундан пастрод булган ёзувдир.

т*с^^о,[ъл*~лл &С.-
-
7-расм

. (\t4-C V*-4- Сеул ( Млли^лллл.

*0^*1слх| 1^. 4

1^м^УхЬпц- ¿ошЛЦ ¿\xjudM ХииЛщ тил^ьо£*С¥*

8-расм

Чуэод ёзув — бу энидан баландлиги анча кичик
булган ёзувдир. Сидад ёзув — баландлик дарфлар эни­
дан сезиларли тарзда фард диладиган ёзув. Агар балан-
дликни хам дисобга олганда, ёзувнинг бир данча тури-

40

И н сон н и урганиш илми

ни фарк^лаш Куийин: йирик ёки майда с и щ , йирик ёки
майда чузик», шунингдек уртамиёна (9-расм) ёзув.

ГУА*и*1с\'1€' ^ Л^1

ус*4*С¥' •*¥4+А* -

¿¿с*Ъс о ф
и^&у^Х&ьФССС' ¿1Ъ/уСЫ9
и г 4*£&м41 / м ¿+ксус9*£+>'Ъ* иаХЛътЛ*'

9-расм

Энди эса х;арфлар х;ажмини аник^аганингизда ва
ёзувга цараб турганингизда куз олдингизда намоён
булувчи феъл-атворнинг узига хос хусусиятлари ва
жумбок^\ари хдкзда.

Шундай к>илиб, йирик царфлар — бу уз кддрини
билиш хиссининг ривожланган куриниши. Х^ссий хдвас-
лар ва таъсирчанликка мойиллик, узига о р щ даражада
ишониш, киришимлилик, тортинмаслик ва серрайратлик
белгисидир. Йирик ва чузик, ёзув ёзаётган киши кргозда
мумкин к^адар куп жой эгаллаш истагини намоён к>илади.
Х,аётда эса бундай кишиларни чегара, уйлаб чи^илган хоида
ва чеклашлар к^аноатлантирмайди. Улар фаолиятнинг купги-
на жабхдларида намоён булувчи кенг табиатга эгадирлар.

Майда царфлар — бу вазминлик, э^тиёткорлик,
узига х;аддан ташцари ишониш, кузатувчанлик ва со-
вукдонлик белгисидир. Майда ёзув асосан узи *ак*ида
жуда кам гапирувчи ва уйлаётганлари ^ак^ида х>еч нарса
билдирмайдиган одамларга хосдир.

Сициц царфлар — бу эхггиёткорлик, зик^аликка
айланувчи тежамлилик белгисидир. Турмушда тежам-
корликка ва ицтисод 1^илишга урганиб долган одам их-
тиёрий ёза бошлаганида буни акс эттиради. Унинг ёзу-
вида, масалан, х;ошия мавжуд булмайди. Сузлар урта-
сидаги оралик» цисца, сатрдаги охирги х,арфлар — кич-
райган ва сга^ик; булади.

41

«Ф еъл-ат вор ва ёлув»

Равон ва оралари очиц ёзув — бу уддабуронлик,
ишчанлик, номаълум вазиятда осон ва тез йуналиши-
ни аник^лаб олиш ^обилиятига эга булиш белгисидир.

Катталиги ô ÿ ü u n a нотекис булган царфлар,
циялик, Нуналиш c ÿ 3 A a p u g a сезиладиган ёзув —
юриш-туришнинг бир хил эмаслиги, нвдоятда юксак
таъсирчанлик, таъсирчанликни тийиб тура олишнинг
заиф ривожланганидан («Истайман, бундан чик>адики,
мен 1^глга киритаман!» кдбилида), асаб хасталикларига
мойилликдан далолат беради.

Меъёрдаги, одатий ёзув —тула-тукис, ани^, узун,
бежамдор чизшуьарсиз, оддий бош хдрфларга эга, сат-
рлар ва сузлар ораси баробар оралидофга эга, хдрф-
ларнииг бир хил баландлигига эга булган ёзув. Бу —
юриш-туриш, хатти- ^арактнинг равонлиги, табиатнинг
умумий вазминлиги, узгармаслик ва фикр-муло*аза-
ларга якинлик белгисидир.

Ёзувнинг баландлиги ва энлилигига борлик; равиш-
да уни чузик;, узайиб кетган, си^и*, майда, йирик ва
Х.К. деб аташ мумкин.

Юк>орида ёзувнинг сифат хусусиятлари айтиб
утилди. Улардан фойдаланиб, сиз узингиз ва атрофии-
гиздагилар *а*ида к^изикдрли маълумотларни билиб оли-
шингиз му^аррар.

Х^АРФЛАРНИНГ
ШАКЛУ ШАМОЙИЛИ

Уили царфлар юцориси очицдай, юцорисидаги
чизицлар берк булмагандай ёзилган б$лса (10-раем)
— бу тинчликсеварлик, ишонувчанлик ва назокатли-
лик, хушмуомалаликнинг *а*и*ий белгисидир. Бундай
одам хамдард була олади, кунгли очи!^\икка мойил, кек
сакламайди. Camp maruga очиц унлилар (11-раем) ик-
киюзламачиликка мойиллиги ва э^аттоки феъл-атвор-
нинг сохталигидан гувохдик беради. Тагидаги берк ун­
лилар эса —табиатининг сирлилигидан далолат беради.

42

И н сон н и урганиш илми

Ч \ *солио/ сц*1М ^ ичйил! 9у М “ "

ЪШАх* н *Мщш ТШуг&л1к»йА4 1ММ

тлШАлдиЬ ******^Щ/гииилсЬ Члирср 1иии></ .

РчЬО> чатилои ш и ц * \ш. еми>{М4и/

* и * и А « •* V* * \Миии ик, та^ .

10-расм

Тллллы Ы. ¿агтихпкаЛ ^¿лкоп.
Ч,

1-итшгиу ^гту2п -¿а.'£<т т аЫ а£п1п^

Л 'А 'я Щ - о< рчкки ±__________ _______

11-раем

0 Г Ъ а и <гс

аи <р /к. и м Л ср.

Ъ (сс^ш ОМа^ь

срил С1иро и* .

ггЩДи^Ги ', ¡Сен

(ран : Ссциои>гиЯ

12-расм

Бош дарфларнинг нш^ояшда катта дажми —из-
затталаблик, уз к;адрини билиш х>исси, узига ишонч ва
мустак>ил булишга интилиш белгиси демакдир. Бундам
одам ута муста^ил фикр юритади ва тиришкр^, ^унтли
була олади. Агарда бунда бош *арфлар гажак билан (12-
расм) ва ноодатий чизшу^ар билан безалса, бу бой та-
саввур белгисидир.

*Мш, *п », мн.», ап*, ва шт» каби *кушма» *арф-
ларга эътиборни к;аратинг. Бош ^арфларнинг бирин-
чи к^исми (у тузилган тик таёк;чалар) ёзаётган киши-

43

«Ф еъл-ат вор м елув»

нинг шахсиятини, х,арфнинг иккинчи к^сми (тик бор-
ловчи чизю^чалар) — одам жамиятда к,андай урин эгал-
лашини акс эттиради.

Пасда жойлашган сатрни •тушувчиш (•у », шр»
ва * д » ) хорфларининг узун илмок^ари тегиб fmca,
бу — ёзув эгаси мантикдн фикр юритмаслигидан дало-
лат. К,иск,а илмокдар эса — юриш-туришдаги аник^мск
белгисидир. Бундай одам орпщча гап-сузлардан узини
четга олади. Бундан ташк;ари, у уз фикрини очик,-ой-
дин билдиришдан тийилади. Сициц, пастак ва япа-
лоцсимон цисца щарфлар — ужарлик ва чекланганлик-
дан гувохлик беради. Энли, уртасида кучли босиб ёзил-
ган цавариж, каби царфлар — т а р а щ й зтган хиссий
хавас ва эхтирос белгисидир. Бундай кимсалар кайфи-
яти ишлар к,андай кетишига боглих;. Барча харфлар шак-
ли жимжимадор ва накдлли булса, ёзув маълум услубга
солингандай ^аралади, у холда унинг эгаси ташк,и шак-
лларга катта эътибор беради.

Агар cf3 охирида харфлар ошса, у холда сатр
эгасини — ишончли, очик,кунгид ва тортинмайдиган,
дея тахмин к,илиш мумкин. У билан муомала к,илиш
жуда осон булиб, у хиссиётга берилишни ёк,тиради.
Охиридаги суэлар гуё учбурчак билан якунланади, хар-
флар хар икки тарафдан пайк,арли равишда кичрайиб
боради. Бу эхггиёткорлик ва сирлиликдан далолат бера­
ди. Баъзан айёрликдан х;ам гувохлик бериш холатлари
учрайди. Сузларга (асосан бош харфларда) барча ил-
Moiv\ap, гажаклар ва ёйлар билан жило бериш пасткаш-
лик ва эзмалик демак. Бундай одамга ма*танчо*лик ва
маррурлик хосдир. У очикдан очик; бошк,аларга фириб
беришни яхши куради. Яна шуни айтиш мумкинки,
хам ёзувда ва ёзув шаклида турли илгаклар ва ил-
гакчалар — фикр зийраклиги белгиси хисобланади.

Дарвоце, ишкалбозни куз олдингиэга келтиринг.
Одам ёзувига к,араб фак,ат битта ran айтиш мумкин
булган холлар хам булади — у яхши ёмоннинг фарк^га
бормайдиган киши. Ичимдагини топ, дейдиган киши

44

И н сон н и урганиш ил и и

билан иш юритаётганингизнинг юз фоизлик кафола-
тидир бу. Ниманидир сир тутаётган ёки дандайдир хо-
рш и н и яшираётган одамдан нишона булиши дам
мумкин.

Ёзувнинг жуда куп учровчи хусусиятларидан бири
— «т», «ш», «п» ва «и» дарфларини чизидлар билан дам
устига, дам тагига чизишдир. Бу чизидлар турри ва
тулдинсимон, дисда ва узун булиши мумкин. Агар одам
тартибга одатланса ва табиатан вазмин булса, у долда
унинг чизш^лари дарф устида турри, батартиб ва
анид булади. Агара у табиатан чидамсиз, тезкор дарор
дабул дилишга ва серрайрат даракатларга мойил булса,
ушбу чизидлар оралари очид, узуц-юлуц ва узилган
булади. Юцорида жойлаштирилган йугон чизидлар
— дукмини юргизадиган ва иззатталаб табиатдан ни-
шон беради.

С^ЗЛАРДА ^АРФЛАР БИРИКУВИ

Х,арфлар уз-узича деч дандай маъно билдирмай-
ди. Улар маълум товушни ифодалашни мужассам дилади.
Хдрфлардан ташкил топган суз эса мазмун касб этади.
Царфларни узаро борлаган %олда, ёзувчи киши бир
данча машрулотдан кейин мантидан суз тузади. Баъзан
у тезда х,арф ортидан царф ёзади, бундай жараён
онгсиз равишда кечади.

Х>арфлар бирикмасининг алодида, анча одилона
мукаммаллигини узида мужассам этган ёзув равонли-
ги — уддабуронлик, одилоналик, дийин масала ва му-
аммоларни деч дийналмай дал этишга кириша били-
шини курсатади. Бундай одамлар жуда куп вазиятларда
уддабуронликни, агар зарур булса, зеднлиликни намо-
ён дилади. Муаммоларни осонлаштириш уларга райрат
билан ишлаш имконини беради. Уларни турли хатти-
даракатларни бир жойга бириктира олиш, шунингдек,
бир-бирига душа олиш добилияти ажратиб туради.

45

«Ф еъл-ат вор ва еяув»

Ёзувдаги яхлит равонлик, борланганлик барча
х;арфлар узаро борланган вак»тида — муаммоларга ман­
тии жи^атидан ёндаша олиш к»обилиятини, уларни та-
н^идий ба^олаш ва к,арор к,абул ^ила олиш к,обилияти-
ни акс эттиради. Уларни бошкдлардан к*абул ^илинувчи
к;арорнинг бир тарафлилиги ажратиб туради. Улар кам-
дан кам лолларда сезгиларига таянади.

Ёзувда баъзи одамларда маълум мутаносибликни ку-
затиш мумкин: суз ичидаги * арфлар орасидаги алоца-
ларнинг ва номувофиж^икларнинг бир хил мшщори.
Бу ерда у уз идеалларини во^еликка мослаштира олувчи
одамдаги ички мувозанат борасида ran бормокда.

Х^арфлари орасида бирикма б^лмсихт одамларда
феъл-атворининг бошкдча куриниши мужассам. Улар­
ни амалий ишга мойиллик ва ута хаёлчанлик ажратиб
туради. Улар рояларини амалга оширишга хала^ит бе-
рувчи х,олат — орзу к^илишни севадилар. Улар роялари
урнини бахолаши мушкул булишига кдрамаи, уларда
одатда эстетик хиссиётлар, ифодали тафаккур килиш,
хотира, олдиндан сезиш бойлиги мавжуд. Улар ил^оми
келганда ишлайдилар, мунтазам ме^нат 1^ила олмайди-
лар. Бундай ёзувга эга кимсалар уз хаётини мантик, цону-
ниятларига кура к,урмайдилар. Шунинг учун уларнинг
алох^ида хатти- хдракати атрофдагиларда катта х,айрат
турдиради. Бундай одамлар ёзувда куп хато ^иладилар,
уларга ёзиганларини текшириш одати хос эмас.

Баъзан юксак к>обилиятли одамлар боищача ёзади-
лар. Улар ёзаётганларида турли хил чизицлар кргроц
учрайди. Бу чизицларнинг бир цисми кузга осон таш-
ланади, долгами эса тасаввурда крлади. К^лнинг тез-
кор хдракати туфайли к,оюзда ингичка ^илдек из цолади,
кейинчалик эса калам к,огозга тегмайди, у — муалла^ те-
пата кутарилиб, ёза бошлайди. Бундай ёзувга эга одамлар
фикр парвози, бой тасаввур билан ажралиб туради ва ни-
хоятда кобилиятли, истеьдодлилар каторига 1фпилади.

Царфлар орасидаги бирикишнинг узилиши —
одамнинг ички сезгисига таянишини билдирувчи тах-

46

И н сон н и урганиш илми

минга асос булиб хизмат цилади. Шунга ^арамасдан,
якуний фикрни тушунтириш учун ёзувнинг бошкд ху-
сусиятларини х,ам ^исобга олиш зарур. Ёзув бурчакли-
ми, ёки юмолок^ми, ё булмаса йурон ёки майдами экан-
лигини эътиборга олиш ма^садга мувофикдир.

ЁЗУВ ТУРЛАРИ

Крилл ёзувида кдфрали ёки юмалок; к^илиб ёзиш
мумкин булган ^арфлар («и», «п», «т», «ч») мавжуд. Ушбу
хдрфларнинг кутарилувчи ва тушувчи чизикдарини баъ-
зи одамлар ярим юмалок; чизикдар билан борлайди, буи-
дай ёзув юмалок, ёзув деб юритилади. (13-расм). Бош^а
одамларда чизимар узаро ^ирраларидан кесишади, бун-
дай ёзув, табиийки, кдррали ёзув деб аталади. (14-расм).

Одамларнинг *ар иккаласи бир хилдаги ^арфлар-
ни ёзиш билан фар^ланмайди, уларда ёзишнинг тур-
ли-турман усули мужассам.

ОяуЛис »О-УодАилК.

Хбдо. . ЛЭьсЦЯ- ол&очо*
гг1и-в-
иис. #о**л илАсл, 8 ги
V-
СЛО**. ■XV '¿С^ 1СС*п£л. ,К1С ^ гК . г

¿ЦжЛХЛ-. .и /д ^ у <Г^ -

1иЬ. ,Х(Хаю^ * р х 1 о \ 4 к ^ и .

13-раем

~Дч¡Мс\ло-их,аЛ{ьиьлШ*линКглЛиГлШиХаАлАмл^\ ’- ЯУЧ¡ 1 , уэ л•4'* »? >* 4ЪдШг1\ г>*Ри*.

о£и и ам

гсош ^ С4 Ш—Л,Л4<Ху^>01Хи4кААЛиХ^^СШ. филлхргнъ, илл){А*л*{
с%
ЛЛ ПС^

лъ^ 4*уч пих+сил^оги V фТС^ ШмЩ*

Р> (*и?Си & И<ЛЛ4~ йи^и‘^ .
ЪахммЛчм V " сцлххк- Ллллх^лх^ ¿¡и ,
ЦЛС пих^юк * ЙЧАСС^* ПГЦЛСЦл-А/ / ил*г«• Лг/**
^иии -НаХКа.си/ ** ШПАЛЛЛ4М иМлЛл^ИлМ 1 ДО* ^
(кСс«оЛл4мК^и^гги/ ♦♦ хлхсаьиыию?^ 1т *Л ^ -- Т*&УСс --?)

14-расм

47

«Феъл~ат вор ва ёлув»

Юмалок, ёзувга эга одам бир лахза хам тухтаб
турмайди.

Унинг куллари пастдан тепага кутарилади, сунг
ёйсимон чизикни унгга ёки сулга тасвирлайди ва давом
этади, масалан, пастга. Кдорали ёзувга эга одамда чи­
зикни ёзгандан сунг тухташ руй беради. Сунг у кара-
ма-карши тарафга харакат килади. Агар унинг кули
унгдан юкорига харакат килса, у холда бир лахзалик
тухташдан кейин у чапга, пастга караб биринчи чизик
бурчаги тагидан харакатлана бошлайди.

Юмалок ёзувни кулловчи одамлар карама- карши-
ликларни юмшатишга мойилдирлар, улар купинча му-
росага келадилар. Х»аётда улар деярли уз фикрларини
бирдан узгартирмайдилар. Уларнинг ёзуви юмшоклик
ва тинчликсеварликдан гувохлик беради.

Циррали ёзувли одам хдйсарликка, кескинлик ва
талабчанликка мойиллик фикрини турдиради. Бундай
одамлар бир максадга йуналганлик, серрайратлик, катти*
мехнат кила олиш билан ажралиб туради. Уларда кара-
ма-каршилик, зиддиятга доим тайёр туриш кисеи бор.
Бу эса улар узини тутишида катъий муомалада булиш-
га, баъзан эса сурбетликка хам олиб келади. Кдорали
ёзув жуда куп холларда жисмоний, рухий азобга бар-
дош беришга кодир ва дадил одамларда кузатилмайди.

Юмалок ёзувдан фойдаланувчи одамлар камдан кам
уз ташаббусини намоён килади. Уларни купинча иш-
даги хамкасблар ёки дустлар фаоллиги кониктиради.

Юмалок, ёзувда баъзан циррали бот %арфлар
учрайди. Бундай ёзув баъзан тажовузкор булиши мум-
кин булган юмшок табиатли одамга тааллуклидир.

Агар юмалок, ёзувда майда циррали дарфлар уч-
раса, бу хамкорликка тайёр турган, лекин яширинча
айёрлик ва мустакилликка эга одамга хосдир.

Юмалок; х,арфлар жуда йирик ёзилиши мумкин.
Бу аник ва катъий ишончи булмаган одамларда мав-
жуд. Узига ишончеизлик хислари мавжуд булса-да, улар
хамкорлик килишга жазм кила оладиган одамлардир.

48

И н сон н и урганиш илми

Майда юмалоц ёзув жуда камдан-кам учрайди.
Бу равшан, лекин игу билан бирга анча эхтиёткор а ^ .
Амалиёт курсатганидай, бундай ёзуви бор одамга ало-
хида пухталик ва эхтиёткорликни талаб этувчи ишни
топшириш мумкин.

К^иррали ёзув, шунингдек, етакчилик ^илишга ин-
тилиш, тортишувчан, эришмок>чи булган мавкесини аник,
режалаиггира олиш туррисида гувохлик беради.

Агар кдррали ёзув щарфларининг йурон ёзили-
ши кучли босом билан бирга келса — иззатталаб ва
анча тириищо* одамга хосдир. Унда цадриятнинг узгар-
мас тизими бор. Иш ва шахсий муносабатларда уни
тобе вазият коництирмайди.

Майда циррасимон ёзув — к;уйилган ма^садга
фикрини туплай олувчи, мустак^ил равишда ишни мо-
Хиятигача сурииггириб, билишга одатланувчи одамни
ифодалайди.

Баъзан кцррали ёзув эгаларида гайриоддий тар-
зда ёзилган бош царфлар учрайди. Бу ёзув эгаларини
умум *абул килган мутаассиблик *оник,тирмайди. Улар-
ни купинча хиссиёт бошкдради. Бундай одамларда ра-
цобатчилик хисси ривожланган.

Баъзи ёзувларда «ш » ва «т» харфларининг боища
харфларда «и» ва « И » рак>амларининг ёзилиши бир-
бирига мос келади. Ёзувнинг хар иккала тури ук>иш
учун анча *ийин. Профессионал графологлар ёзувнинг
биринчи хилини аркадик, иккинчисини гирляндик, яъни
маржондай тизилган дея атайдилар (15-расм). Аркадик
ёзув холатида ёйлар уз к;авартушги билан варак^шнг
юк>ориги бурчагига утгани номидан хам маълум. Ик-
кинчи холатда, ёйлар пастга к,араган.

Графологлар хисоблашича, ёзувдаги аркадиклик та­
йней ифодага, шаклга эътибор берувчи одамларга хос.
Жуда куп холларда бу ички мазмунга ёмон таъсир ^илади.

Гирляндиклик билан анча к;арама-харши сифат-
ларга зга одамларга нисбат берилади. Уларга лаганбар-
дорлик, иккиюзламалик, ишонмаслик, эхтиёткорлик,

49

«Ф еъл~ атвор ва слye»

L . bty. L H i S b f , OA luycytl tf*jU .

2. hûà+btjL, лтштишъ *L Л*ос*» u M f
OkJÜKÂXMULQirbfn. V
. fuJuxu^L.
3. 6 t JJ 4u- P¡éCto*~
♦. h, U fit f %■ * ЫС -«ы£ ^flrOJULLfA

S. ^ а&мАшаЯс*

rn^tuutut U^^JtAJUtKTU^UiW Д»»
iincx ^OiUUL xji леЛ* U*OulM fcu
>W j^l4LMU^U rno^dtMJU« Ku^>tU4)>c^c|uM/ ®
U.e^Uu^JLU4^44 — uxtb>&uu q«.*>iJUpOi^AH 1M&-

15-pacM

одамларни алдай олиш каби феъл-атвор хосдир. Ж а-
миятда бундай одамлдр тапи^и тарафдан жуда илти-
фотли, мулойим, анча сертакаллуфдирлар.

Юхоридагиларга яна шуни к^шимча килиш мум-
кинки, ёзувнинг аркадик турида ёзувчилар хаёлда ту-
галган тасаввурларнинг таъсирчанлиги, таххослашни
ёхтириш, маълум худбинлик, таъсирчан мунофга^\ик-
ка интилиш билли ажралади. Бундай ёзувга эга одамлар
кутшнча актёрнинг истеъдодини жувонмарг хилади, Оу
уларга к^айрудош, дардкаш томошабин булишига хала-
хит бермайди.

^АРФЛАРНИНГ ЁЗИЛИШИ

Бош ва кичик х,арфлар шахсий хусусиятларга 6of-

лик, *олда турлича ёзилади. Улар катта, кичик, энли,

к,иск,а, бежамдор ва *.к. булиши мумкин. Шунинг учу»

хдрфларнинг ёзилиши — ёзувни таздил ^илишда анча

куп фойдали маълумотларни беради. Та*лилимизни

кичик х,арфлардан бошлаймиз.

Юцориси очиц унлилар — тинчликсеварлик,

ишончлилик, хушмуомалалик. кечинмаларга мойиллик-

ни билдиради. Бундай одамларга деб айтиш жуда

мушкул. Умуман ударни очикдик ва бошца одамларга

ута як^нлик ажратиб туради.

50

И н с о н н и урганиил ил ми

Таги очид унлилар — одамнинг иккиюзламачи-
лиги, сохталиги, муромбирлиги, чудур диссиётларга
добил эмаслиги дадида гуводлик беради.

Ута худбинликнинг нишонаси катталашган
дарфлардир. Бунта яна узига ишониш, иззатталаблик,
фикр мустадиллиги, кузга куринишга интилишни
душиш мумкин.

Царфлар цажмини катталаштириш баъзан
ёзувнинг соддалаштирилгани билон уйгунлашади. Бу
бой тасаввур, купинча майда уйдирмаларга айланувчи
тасаввур, манманлик, мадтанчодликдан далолат беради.
Одам дадидатда нима мавжудлигини эсдан чидариб, эри-
шилмаган муваффадиятлар билан фахрлана бошлайди.

Поспит сатрни ёпувчи дарфлардаги узунчок, ил-
моцлар —одамда мантидан фикрлашнинг яширин доби-
лиятини, одам ички сезгилари баландлигини курсатади.

Кичик илмоцлар —иш ва гапда лунда булиш доби-
лиятини, воделикка реал муносабатда булишликни, фа-
дат иш ва зарурият буйича фикрини маълум дилади.

Япалоц дарфлар — фихри заиф ривожланган, ута
ужар, турма дис-туйрусини купол намоён диладиган
одамларга тегишли. Бундай одамда даётнинг турли та-
рафлари дадида бир тарафлама ва жуда оддий тассав-
вур мавжуд булади.

Цаттиж, босиб ёзилган цавариц дарфларни одам­
да кучли диссий даваснинг тараддий зтгани сифатида
бадолаш мумкин.

Купгина одамлар ёзувида бош дарфларни ёзиш-
да бадиий асос намоён булади. Гап бош дарфларнинг
беихтиёрнй безатилиши дадида бораётгани шубдасиз.
Агар бош щарфда каяипа илмок, б^лса, бу ёзаётган ки-
шининг узига эътибор даратишга булган кучли иста-
гидан далолат беради. Бундан ташдари, бундай одам ки-
рншимли. У нафадат одамлар даврасида, балки диддат
марказада булишни истайди.

Агар бош дарфлар нисбатан кичик булса, унда
даётда кичик ва эдтиёткор дадам ташлаган бу одам узига


Click to View FlipBook Version