The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by termiztakmkutubxona, 2020-12-04 05:46:31

Феъл- атвор ва ёзув

Феъл- атвор ва ёзув

10 1

*Ф еъл -ат вор ва м у в »

Бундай одамларнинг камкорлигида расмий ста-
туснинг бир хиллиги айни муддаодир. Факат узаро маж-
буриятларнинг кбайта таксимланиши барча муаммога

нукта кУяди.

ЯНА ИЛМОК^ЛАР ЭДОИДА

Дикдатимизни яна ёзув намуналарининг хилма-
хиллигига каратамиз:

Ёзувнинг баъзи намуналарида илмоц бутунлай
булади. Илмоц цисми ?чиб, фацатгина гижаги
цолгандай туюлади. Бундай ёзув со*иби учун муста-
кил фикрлаш хосдир. У оддий нарсаларни излашни ёкти-
ради. Баъзан эса булиб утувчи нарсаларнинг содда ту-
шунтирилишини афзал куради. У миясини мавжуд
булмаган майда-чуйдалар билан ачитишни ёктирмай-
ди. Муло^аза юритиш жараёни унда ажойиб кечади.
Янги роялар билан кизикади. Уларни му*окама килаё-
тиб, бир дакика булса-да, вокеиликдан узокдаш ёки орзу
килиш имконшггига йул бермайди. Бу *олат руй бери-
ши билан у уйлаш жараёнини тухтатади. Яъни осмон-
дан ерга кайтиб тушади.
Одамлар билан муносабати эса куйидагича: агар
уларни аввалдан билса —узини хотиржам тутади. Э^улц-
атворини аввалдан айтиш кийин булган одамлар уни
чучитади. Унинг чукур муло*аза юритиши куп вацтни
олиши ва вазиятни кийинлаштиришини кисобга олиб,
купчилик уни ёмон куради.
Бошща царфлар катталигига нисбатан поспит
илмоц пропорционал б?лмаган %олда йирикдир. Бу
феъл-атворнинг хушчакчаклигидан нишонадир. Бун­
дай одам ме*нат килишга кодир. Унинг мияси жуда
яхши ишлайди. Лекин ундаги муаммо — ишга ме*р-
сизликдир. У узок вакт бирор иш билан игурулланиши
жуда кийин. Диккати ва фикрини факат битта ишга
каратиш унинг учун осон эмас.

102

И н сон н и урганиш ил ми

Ёзувдаги илмоц цанча юмалок, шаклми олса —
одам феъл-атвори шу кадар хушчакчак, булади.

Агарда илмоцда босим булса — бундай одамнинг
спорт билан шурулланишга мойиллиги бор.

%арфлардаги цавариц илмоцлар — дустлари ва
уртокдаридан ажралган *олда уриндикда утириб иш-
лайдиган, ишга жалб килинмаган одамларга хос. Улар-
ни хилма-хиллик ва *узур-*аловатга туда *аёт уз ко-
мига тортади.

Илмоцли ёзувчи 4- Илмоцсиз ёзувчи =

муцаббат

Оилавий *аётда бундай турдаги икки киши бир-
бирига мос келиши ута мушкул. Бир-бирига я^инла-
шиш учун улардан х;ар бири кандай кладам ташлаши
тушунарсиздир.

Илмоцли ёзувчи 4- Илмок/сиз ёзувчи =
ХАМКОРЛИК

Хизмат шароитида улар биргаликда хдмкорлик
килиши мумкин. Мажбуриятларнинг мак»бул таксим-
ланиига янада самарали камкорликни вужудга келти-
ради. Ёзувида илмоцлар й$ц булган одамга кискача
*исобстлар, хизмат мактублари, турли вазиятларда узи-
ни тутиш коидаларини ёзишни топшириш мумкин.
Цамкорларнинг иккинчи тоифаси уз зиммасига ва-
киллик мажбуриятларини олиши, вазирликда когозларни
тезлаиггириш, делегацияларни кабул килиш, учрашув-
лар таппсил этиш каби ишлар билан шурулланса айни
муддаодир.

103

«Ф съл-ат вор ва сзуе»

ЁЗУВДАГИ БОПП^А ^ОЛАТЛАР

Ёзувда катталиги, щарфлар циялиги ва цатор-
ларнинг üÿHOAuuiu ôÿüuna нотекислик доллари дам
учрайди. Бундам ёзув содиблари учун таъсирчанлик,
заиф ирода, иккиланувчанлик хосдир. Уларда дам мун-
тазам равишда меднат дилиш истаги мавжуд эмас. Бахтга
дарши уларда асаб касалликларига мойиллик бор.

Ёзув т^ла-тукис, ангщ ва равшан. Бу ёзув эга-
лари узларига бошдаларнинг диддатини даратишни ход-
лайдилар. Уларда бошдаларга тушунарли булиш истаги
мавжуд. Бундай одамлар ёзувида сунъий тарзда намоён
булиш дисси мавжуд эмас.

Кучли босимлар, чизицлар üÿn, царфларнинг
ёзилиши — оддий ва текис, сузлар ва цаторлар opa-
лига бир хил. Ёзувига мувофид тарзда даётда дам
бундай ёзувчилар узларини меъёрда ва бир хил тута-
дилар. Нигодларида доимийлик ва вазминлик кузати-
лади. Улар яширинликдан холидирлар. Нимани уйласа,
шу дакда сузлаши билан ажралиб турадилар. Бошда-
лардаги оддийлик ва самимийликни дадрлайдилар.

Бир cÿ3ga дарфлар дажмининг ÿ3rapuuiu. Агар
суз майда дарфлар билан бошланса, cÿHrpa аста-секин
улар дажми буйича катталашиб борса — ёзув содиби-
нинг сир садлай олмаслигидан далолатдир. Бундай одам­
лар узларининг вайсадиликларини ёдтирмайдилар, аммо
узларини бундан тия билмайдилар.

TÿrpugaH-mÿrpu царама-царши ёзилган сузлар.
К^изидарли судбатдош була оладиган одамлар ана игун-
дай ёзадилар. Уз вадтида вазминлик «либосига бурка-
надиган» бу ёзув эгалари модир нотидлик фазилатига
дам эгалар.

Cf3 охири mÿrpu ёки тулцинсимон чизицларга
айланиб борадиган ёзув. Бу дам одамнинг вазмин-
лигидан, судбат мавзусидан четга чидиш истагидан ни-
шон беради. Аммо бу юксак эдтиром ва судбатдошга
дурмат билан амалга оширилади. Алодида долларда бун-

104

И нсом м и урганиш илми

дай ёзув одамнинг райратга иштиё^и йу^лигидан дало-
лат беради. Баъзан кайфиятининг баландлиги унинг
ишига унумлилик бахш этади.

Графолог янги *амкорнинг турри танланиши, эр-
хотинлар, дуст ва ишдаги *амкорлик борасида фонда-
ли масла*атлар тавсия эта олади. Унинг тавсиялари му-
*им ва фойдалилиги билан *ам та*синга лойи*. Узаро
туигунчага эга булиш ма^садида ёзув матнларини та*-
лил килиб куринг. Ёзувлар сизга жуда куп нарсалар
эодида маълумот беришини эсингиздан чицарманг.

•10 5

•Ф еъл-ат вор ва й ц о

ЁЗУВДАГИ сизнинг

ХуЛК,-АТВОРИНГИЗ

ОЧИЦ ВА ЯШИРИН *
^УЛЦ-АТВОР

Болалигингизда йирик ёки майда дарфларда ёзиш-
ни Урганганингизнинг мутладо адамияти йуд. Вадт
Уттач, дар бир киши беихтиёр узига дулай болтан дар-
флар дажми, ёзув шаклини танлаб олади.

Дарфлар дажмида куплаб эътибор даратиш лоэим
болтан турлар мавжуд. Улар энг аввало уч тоифага були-
нади.

1. Майда щарфлар — фикрни бир жойга туплаш-
га кодирликни англатади. Бу долда одам уз фикрлари-
ни ва ишларини нидоятда куп йуналишларга йунал-
тирмайди.

Бундай одамнинг дулди вазмин. У ута дунтлили-
ги билан ажралиб турмаслиги мумкин. Табиатида тор-
тинчодлик мавжуд. Шунга дарамасдан, купгина майда
дарфлар билан ёзувчи одамлар уз жасурлиги билан дид-
датга сазовордирлар.Уларнинг мудокамасида ва хатти-
даракатларида эркинлик мавжуд.

Шунинг учун фадатгина дарфлар дажмига дараб
хулоса чидариш ярамайди. Ёзувнинг бошда хусусият-
лари билан солиштириш мадсадида ушбу одамнинг кес-
кин булмаган феъл-атвори дадида гуводлик берувчи
майда дарфларни эътиборга олиш зарур.

2. Йирик царфлар — фикрнинг бир йуналишга
борланиб долишини истамаган адлдан нишона (гарчи у
бундай эътиборни бир жойга туплашга эриша олса-да).
Бундай одам учун холислик хосдир. У ташди таъсирни
бошдаришни истайди. Бу ерда «истайди» сузини таъ-

106

И н со н н и урганиш ил ми

кидлашни хохдардик. Чунки ёзувнинг бошк;а жи*атла-
ри унинг уз истаги ва умидларини амалга оширишга
кодир эмаслигини куфсатар, э^тимол.

Йирик ёзув тобелик ролидан нафратланишдан гу-
во*лик беради. Шунингдек, киши уз фикрида к;атъий
туриб олишини курсатади.

3. 9рта цажмдаги щарфлар —аксарият одамлар-
нинг ёзувига хосдир. Шу сабаб х,арфларнинг уртача
х;ажми графолог учун муставил курсатгич б^либ хиз-
мат кила олмайди. Уни ёзувнинг бошк,а хусусиятлари
билан солиштириш лозим.

Йирик ва майда карфларинг х,ар хил турлари
мавжуд.

Бош ^арфлар мутаносиблиги киник булган май­
даг содда, равшан ва рщш учун енгил болтан ёзув
(карфларнинг кичик х,ажмига карамасдан) — сипо ва
уятчан одамлар ёзуви. Бундай одам уткир ва танкидий
акдга эга. Иш фаолияти давомида катта натижаларга
эришишга кодир. Унинг *иссиётлари сиртдан намоён
булмаслиги мумкин.

Айнан ёзилган царфлар мавжуд булган майда
ёзув (айницса, бош щарфлар ораси очиц ва нозик
ёзилган булса) — аклни бир жойга туплай олувчи ва
тан^идий та*лил килишга кодир одамларга тегишли
булган ёзув *исобланади. У уятчан табиатга эга эмас.
Агар ушбу майда ёзув сохиби «7» ни узун чизиклар
билан чизиб ташласа — бу унинг кескинлигидан да-
лолат беради. Шунинг учун хам бундай одам у з-
узини бошкаришни кисман сусайтиради. Очи^-ой-
дин уз иштиёк;ини ифода килади. Одатда у сирли-
ликка мойил.

Майда ёзувда кичик щарфларга нисбашан бош
щарфларнинг номутаносиб равишда йирик булиши
—одам феъл-атворининг юкоридаги тасвирларига тула-
туккс зид булиши билаь диккатга сазовор. Мазкур ми-
солда одам узини *имоя килиши учун етарли жасур-
лик ва ишончга эга булади. Жуда куп *олларда бундай

107

ш феъл-атвор ва ¿аут*

узини тутиш саховатдан етишмовчиликка айланувчи
вазминлик билан изо^ланади.

Майда ёзув жуда зич, жимшпдек царфлар би­
лан ёзилган булиб, уни Уцитда ццйинчилик юзага
келса — алохзда яширин феьл-атворга эга кишининг
матни кулингизда турганлигини англаб олишингиз мум-
кин. Бундай одам нвдоятда ажойиб фазилатга эга б^ли-
ши мумкин. Фа*ат у бу фазилатларининг ривож топи-
шига имкон бериш учун етарли ишончга эга эмас. У
к^п вак,тини ёзтзликда ^тказишни истайди. Баъзан
бундай одамнинг вазминлиги ва здессиётга бойлигини
атрофидагилар к^поллих, дея бах,олаб, нсггурри тушу-
надилар.

Йирик ёзув — куп нарсаларни к$фа билиш ва
одамларнинг диктат марказида булиш истагидан дарак
беради. Агар уларга эътибор к,аратилмаса — атрофида-
гиларнинг эътиборини тортиш учун узини кескин ва
тажовузкорона тута бошлайдилар.

Йирик ёзувда алоцида ажралиб турувчи бел-
гилар бфлмаса — бу киришимлиликка интилишдан да-
лолат беради. Уларга шахслараро муносабатлар билан
боглик, ишлар тутри келади. Бопщалар дикдат маркази­
да булиш учун имконият яратади.

Ажралиб турувчи белгилари билан кфзга таш-
ланувчи йирик ёзув (айник,са, агар узун ётик; чизик,-
лар мавжуд булса) — ижодий тафаккурдан, саздеалаш-
тиришга мойилликдан ва алохдда нарсаларга истамай
эътибор беришдан дарак беради. Бу ёзув юк,ори мала-
кали мутахассисларга хосдир. Улар уз фикрларини баён
кила оладилар. Уларни иш фаолиятида к,уллашдан-да,
цайтмайдилар. Х,еч бир ишда яширинлик ва сирлилик-
ка йул к,уймайдилар. Х,атто уларда мавжуд булган ман-
манлик оррш^ли хусусиятга эга эмас. Уларнинг бу ху-
сусияти арзирли мак,садларни *аётга тадбик, *илиш учун
фойдали сабаб булиб хизмат *илади.

Агар ц о роз варагида бежирим бош царфлар эр -
кин жойлашса — бу шахе бош*а одамларни идора

10 8

И н сон н и урганиш илми

килишга ва узига жалб кдлишга к,одирлигини англата-
ди. Бундай одамлар киришимлидирлар. Купинча ро-
мантнкага мойнл б^лщ иар. Бежирим бош щарфларга
эта ёзув жуда Лирик булса — ёзув эгаси узининг юк-
саклигини ^нс ядлжшядан далолат беради. Купинча бун­
дам ёзувни кдфоллар онлдси аъзоларида, о^суяклар ав-
лодида к^риш мумкин.

Сузлар орасида кичик жой цолдирилган ва щар-
флари бурчаксимон бултан йирик ёзув — зичлик ва
*атъийлнк мавжудлигидая Д*р*к беради. Бундай одам
таищи таъсирларга мршшшк курсатиш ва адолатга эри-
шишни барча нарсалардан юк,ори к,уяди. Одамлар би-
лан яхши муносабатда б^лишда унга етадигани й^к,.
Бундай одам аник, ва щатъий *арашларга эга булади. У
чала ёки тахмин булиб курннган х;ар к,андай таклиф-
ларни рад этади. Одамларга ба*о беришда, уларни «*ак;»
ва «но^ак;»к,а ажратган *олда иш куради.

Ёзувдо кжрри ёйга эга хдрфларни ёзиш муэ^имах^ами-
ят касб этади («р», «п», «т» ва бошкдлар). Навбатдаги тах,-
лиллар ёзув эгаларининг дейси сирларини фош *илар экан?!
Демак, «сафаримиз» уларнинг та^лилларнга.

Ёзув щажмига боглих, булматан щолда (йирик ёки
майда), бу царфлар боищалари билан баробар ба-
ландликда ёзилса — бу узини англатишни истаган
шахе матнда худди шундай ёэишидан дарак. Бундай
одамлар *изи*арли х,аётга мойилдирлар. Улар узларини
мафтункор к,илувчи чиройли либосларни ёедиради.
Шунингдек, ишда ва шахеий х;аётда тириищок, булиш
уларга хосдир.

Суз бошида турувчи «м » ва шп» царфлари цажм
буйича ботщаларига нисбатан катта бфлеа — бу уз
*адр-*имматини курсатиш, намоён цилиш белгисидир.

Ушбу царфлардаги биршнчи ёй иккинчисига нис­
батан катта булса — бу таш*и кузатувларни пай*а-
майдиган х^кмронлик хусусиятидан нишон беради.

Йирик ёзувда кичик царфлардан цажми буйича
баз^р катта булган бош царфларнинг мавжудлиги —

109

« Ф п л 'ш и м р ва ы у * »

графологнинг миясини гангатиб *?йнши мумкин. Л е­
нин буни тушунтириш ашц м равшан: кичик х,ажм-
даги бу бош х^рфлар — узаро муносабатларда дор бир
майда-чуйдага эътнбор берувчи одамнинг ёзуви. Унинг
эътиборидан *еч нарса четда колмайди. Аммо иш фао-
лиятида бу катъийликка унчалик хам амал килмайди.

Баъзида йирик ёзувда ёзувчи одам почта открит-
касига, кичик к,о ро з б^лагига ёки майда к,аторларга
б^линган варакда майда ёзувда ёэишига т^три келади.
Майда к,аторларга булинган когоздаги ёзув намунасига
к,араб, ёзув турини аниклаш мумкин: йирик, майда
ёки фртача.

Ёзув давомида царфлар дожми ва улар шакли-
нинг мунтазам ?згариши — ёзув эгасининг фикрини
бир жойга туплай олмаслигидан дарак беради. Ёки бу —
ички миссий низога зга булганлигидан нишонадир. Бун-
дай ёзув одамнинг бир намунасода учраб, бошк,асида
учрамаса —одам феъл-атворини аникдаш- мушкул- Гра-
фолог ёзуви урганилаётган киши ташки куринишидан
к,атъи назар, анча хаяжонланганлигини билади.

Майда ёзувли царфлар цажмининг холм а-хил-
лиги — анча \иссиётли табиатни акс зтгиради. Модо-
мики, хиссиётлилик кайфиятда узгаришга сабаб булса,
бу онгсиз равишда х;арфларнинг турли хажмларида акс
этади.

Йирик ёзувда царф цажмларида жузъий фзга-
риш кузатилса — майда ёзувга хос булган табиатнинг
^иссиётлилиги эмас, балки кайфиятдаги узгаришлар
белгисидир. Чунки йирик хдрфлар билан ёзувчи одам
—узгарувчан кайфиятларини, майда ёзувда ёзувчи киши
— уз х^ссиётларини х,еч к,ачон ошкор килмаслиги мум­
кин. Улар ушбу вазиятларда ички зурикишни, эх^гимол
яширин дардни бошларидан кечириши мумкин.

Пасти — торроц ва юцориси — энлироц болтан
щарфлар — одамнинг таш*и куринишидан хайрихох,-
лигини акс эттириб турса-да, унинг эхтгиёткор табиа-
тидан дарак беради.

110
Инеонми ypianutu илми

Пасти —знли ва юцориси —торроц öfjuxm щар-
флар —бу турли вдзиятларда анча хайрихо* ва ишонч-
ли болтан одамга хос ёзув эканлигидан «хабар» береди.

MATH ЦАНДАЙ
ХУСУСИЯТЛАРГА ЭГА

Графологияни яхши тушунмайдиган одамлар баъ-
зида ёзув эгасига нисбатан шошилиб хулоса чикаради-
лар. Агар *арфлар тик ва аник ёзилган б^лса — улар
кайрон колиб: «К>андай ажобий ёзув! Буни энг акдли
одам ёзган булса керак», деган хулосага келадилар.

Агар ёзувлари аник булмаган, *арфлари нотекис,
куриниши пала-партиш б^лса — «К^андай хунук ёзил­
ган! Бундай одам ёзишни урганиш учун мактабга кай-
тиши керак», деб фикр юритадилар.

Бундай фикрларнинг *ар иккаласи *ам янглиш
булиши мумкин. Куп лолларда «чиройли» деб аталади-
ган ёзув эгасининг фикрлаши секин, хунук ёзувчи одам-
нинг акди уткир булиши мумкин. Чиройли юзли одам­
лар — ижобий феъл-атвор эгалари, ташки куриниши
хунук булганлар эса адоок деб хулоса чикарилмагани-
дек, ёзувнинг ташки куринишидан одамнинг ички мо-
*ияти какида фикр юритиш нотугридир. Диккатин-
гизни турли ёзув намуналарига каратамиз.

Анид ва равшан ёзув. Э^арфлар секин ва диктат
билан ёзилган. Ёзувда эътиборни тортадиган сезиларли
карфлар йук. Уларнинг йукдиги бу одам барча нарса-
ларни диккат билан чамалаб куриш кобилиятига эга
эканлигини курсатади. Айни вактда унда эркинликка
аник ва равшан интитиш мавжуд эмас. Бундай аник
ёзув х;амкорликка кар доим тайёрликдан далолат бера­
ди. Ёзув эркин, аклий ишга мойил булмаган, аммо акл-
ли одамга тегишли.

Ёзув аник» щарфларнинг куриниши асл б^лса —
бу ижодий аклнинг мавжудлиги, маънавий кизикув-
чанлик ва аник фикр килишга кобилликни курсатади.

111
•Ф е ь л -а т и о р ва ё в у в » ______________________________________________________

Аник, ёзувда х,арфлар сеэиларли, бош щарфлар
жимжимадорлик ва гажажлардан холи булса — биз
янги шароитга тез мослашувчи ва янги роялардан фой-
даланувчи, кизик,увчан шахе билан муносабатда булган
буламиз.

Тартибсиз, бир жойга тфпланган царфларга эга
ноаниц ёзув — равшан ва аник» мантилий фикрлашга
к,одир булмаган ак^\ белгисидир. Ёзувнинг бундай хунук
ва ноани^лиги- ижобий фикрлаш мах,сули эмас. У чи-
дамсизлик, гумондорлик ва янги гояларни уэлаштириш
учун уз амини ишлатишни истамаслик о*ибаггцдир. Бун­
дай тартибсиз ва ноаник; ёзувчи одамни купинча тушу-
ниш кийин. Бу ёзув эгаларига \аётда бахтга эришиш осон
кечмайди. Кайфиятнинг тез-тез узгариши, уз з\тиёжига
тартибсиз пул сарфлаш — *урумсо*лик, зицналиккача
олиб бориши мумкин. Уларда уз маблаюта калтафа^млик
билан муносабатда булиш хусусияти мавжуд.

Бир боцишда ноаниц куринадиган, деч ццй.нал-
май тушуниш мумкин булган, щарфлари содда ёзил-
ган, щеч щандай жимжималар билан безашга уриниш
сезилмайдиган, имкон цадар чизищларни олиб таш-
лашга интилишни пайщаш мумкин булган ёзув — уз
фикрларини ижодий таърифлай оладиган, бегона роя -
ларни осон англаб етадиган, мустадол фикрловчи а*л
одатда шундай «ноаниц» ёзув досил *илади.

Ёзувдаги баъзи ноани*ликлар — вацтинчалик ёки
доимий касаллик, ру*ий *олат, кексалик окибатида ву-
жудга келиши мумкин.

Х,арфлари х,ар хил ёзилиб, иргиб чиждандек шакл
щосил цилувчи ноаниц ёзув — графолог хулоса килиш-
га шошилмайдиган ёзувдир. Бу ёзув эхтиёткорлик та-
лаб килади ва мураккаб та^лилли ёзувлар жумласига
киради.

Ёзув эадида унинг ани* ёки ноаниклиги асосида
бир тарафлама хулоса килиш ярамайди. Аввал ёзув­
нинг барча хусусиятларини тушуниш, кейин эса унинг
таш*и куринишига эдамият бериш лозимдир.

112

Инсонпи фрганиш клми

Турли ишларга ннхоятда мос келувчи жуда куп
одамлар ишга оляш бфйяча ¿эган аризаларини хунук
ёзувда ёэганликлари боне сухбатдан утиш имконияти-
дан мосуво б^ладилар. Бу ннхоятда хайрон холарли
ишдир.

■рз-узидан равшанхи, ёзув илмкй тахлил асосида
эмас, балки тапщи куршшш нухтаи назарцдан куриб
чихилса — номзодга нисбатан «долатсизлик килинган
булади. Бу билан рахбар уз корхонасига мрши йул ту-
тиб, яхши ходимдан мосуво болтан хисобланади. Бу
билан у фащат узинип ша алдайди.

Ёзувнинг тапщи куринипшга хараб ёш аёл (ёки
эркак) ёзув эгасининг камчилик ва ютукларини нот^т-
ри бахоласа, шахеий алохаларга катта талофот етиши
мумкин. Баъзи одамлар хат ёзишдан уялишади. Чунки
бошхалар унинг ёзувига нисбатан танбех бериши мум­
кин. Улар уз дУстларш томонидан танкид хилинмаслиги
учун ёзув машинкасидан фойдаланадилар.

Диктат билан ёзиш зарур болтан хисобот ёки
х,исоб-китобларни олиб бориш каби маълум турдаги
ишлар мавжуд. Шунингдек, Ухитувчилар хам уз Ухув-
чиларига намуна булиш учун батартиб ёзиши лозим.
Лекин хисобчи ва Ухитувчилар иш билан борлих булма-
ган холларда умуман бошк,ача ёзадилар. Уларнинг ёзуви
тахлилида бундай вазиятларни хисобга олиб, уларнинг
шахеий ёзишмаларидан намуна сураш мак,садга муво-
фикдир. Кутубхоначилар, чизмакашлар, график тузув-
чилар, босма харфларда ёзиш талаб этиладиган ва ута
аник, ёзувдан фойдаланилувчи муассасаларда ишловчи
барча кишилар хам шулар жумласидандир.

Графолог хеч хачон ёзув намунаси хайси хотозда
намоён хилинганига эътибор бермаслиги зарур. Мисол
учун, ёзув намунаси тахдим этилган химматбахо ва чи-
ройли хогоз бошха бир кишидан узлаштирилган були-
ши мумкин. Матн сифати унча яхщи булмаган х о ро з -
га ёзилгандир эхтимол. У нихоятда ажойиб дид эгаси
булиб, чиройли хогоз сотиб олишга имконияти мав-

113

« Ф е ъ л -а т в о р ва езд е » _____________________________________________________________________________

жуд булишн мумкин. Одам феъл-атворини у ёзган *огоз
турига эмас, балки ёзув хусусиятига *араб, аникдаш
лозим.

СИРЛИ ЁКИ к у н г л и ОЧИЦ ОДАМ

Маълумки, баъзи одамлар куп гапиришни ё*тир-
майдилар. Улар уятчан, лекин сир сакдайдиганлар тои-
фасидан эмас. Кимларниягдир нут*и эркин булади. Ле­
кин зарур булган нарсалариигина гапириб, сирли
*олишлари мумкин. Кимдир вазминлигини намоён
*илиши ва одамлар ишончини суистеъмол цилмасли-
гини аникдаш учун ёзувнинг бир неча намуналарини
куриб чипамиз.

1. Суз цажми жицатидан %лр доим каттала-
шувчи майда дарфлар билан бошлланадш. Сир са*лай
олмайдиган одамлар худди шундай ёзадилар. Эзгу ни-
ятли эканликлари, узгалар сирларини ошкор *илиб
*уймаслик учун сабр-то*ат *илиши *а*ида — суэ бо-
шидаги майда *арфлар дарак беради. Биро* тезда хдмма
нарса унутилади ва улар гапга тушиб кетадилар...

2. Йирик щарфлар цажми с$з охирида жимиш-
дек б^лгунга цадар кичиклашади. Бу ю*оридаги феъл-
атворнинг мутла*о аксидир. Бундам одам *изи*арли
су*батдош булиши мумкин. Аммо су*бат учун мавзу
танлашда у уз вазминлигини намоён *илади. СУзда *ар-
флар хажмининг бундай кичрайиши — одоб са*лашда
ва сир сацлашда асосий эътиборни талаб этувчи одам-
ларда учраяди.

3. Суз охири т^рри ёки тулщинсимон чизиц-
ларга айланади. Бу аввалги холатдаги вазиятни англа-
тади. Биро* бу ерда вазминлик —сирлиликка айланади.

С$з мутлсщо они* ва равшанлик билан бошла-
ниб, бора-бора * арфлар йухда айланади. Куп лол­
ларда бундай *олат ёзув матнидан кура одамлар имзо-
ларида кузатилади. Х,арфларнинг бундай тугаши — но-

114
Инсонни урганиш илми

зик а*л. одамлар билан муносабатда дипломатлик ва
айёрликдан нишона.

4. Camp боши майда царфлар билан бошла-
ниб, cfnrpa катталаша боради. Ёки биринчи ва -
рацлар майда щарфлар билан бошланиб, цолган ва -
ращларда щарфлар катталашиб борган узун ёзув-
лар. Мазкур х,олатда ёзув намунаси охиридаги маъ-
лумотларга асосланиб та*лил к,илинади. Ёзув бошида
у уз сиполигини намоён килади ва атайлаб *арфлар
х;ажмини кичрайтирди. Уз-узидан равшанки, ушбу
йирик *арфларда (намуна охирида) киши ёзув боши­
да намойиш *илишга интилганидан кура камрок, си-
полик ва одоб эгаси эканлиги *а*ида хулоса чик,а-
риш мумкин. Уларга мутлак,о му^им булган сирларни
айтиб булмайди.

5. Йирик щарфлар билан бошланган матн охирги
camp ёки бетларда анча майдалашиб кетади. Бу
вазиятда эдем бошланишидаги эмас, охиридаги ёзув тах,-
лил *илинади. Х,арфлар хджмининг кичрайиши — эъти-
борга тушиш истаги эмас, балки сиполик намунасидир.
У ишониб топширилган маълумотларнинг махфийли-
гини сак,лашига амин булаверинг.

Та*лилда алоэдеда *арфларнинг ёзилишига эъти-
бор к,аратиш хам му^им *исобланади. Баъзи х;арфлар
одам феъл-атворида сергаплик ёки иидамасликка мой-
иллик даражасини аникдашга имкон беради. Буни куй-
идаги мисолларда куришимиз мумкин.

Ушбу ^арфлар к,анчалик «очи*» булса — одам шу
кддар сергапликка мойил булади. Ушбу х,арфларни «очи*
оризлар» куринишида гавдалантиринг. Шунда ёзувдаги
мойилликни англаш осонро* булади. Бу — ёзув муал-
лифи турли миш-мишлар ёки булмарур овозалар тарк,-
атишни ё*тиради, дегани эмас. Аксинча, у — *изи*ар-
ли су^батдошдир. Сух,батининг мазмуни ва йунали-
шини унинг ёзувини тахлил *илувчи бопща хусусият-
лардан билиш мумкин.

115

« Ф е ъ л -а т в о р ва с л у в »

шОчиц *вш — шОчиц ш4ш каби мазмун касб эта-
ди. Бундай ёзган киши нафак,ат сергап, балки ла*ма-
дир. Графологлар бундай турни «Ла*ма «в», деб аташ-
дилар.

шЁпиц» тарзда ёзилган бу ^арфлар — сухбатда-
ги сиполикдан даракдир.

Тугунчалари бор ^арфлар —уз нущида ута э*ти-
ёткорликни намоён *илувчи одамларга хос. Бундай си-
полик одамнинг хушмуомалалигидан дарак беради. Ва
купрок; сухбатдошига хабар бериш истаги билан ифо-
даланади. Бундай одамлар узларининг гуллиги билан
*еч к;ачон ажралиб турмайдилар.

шЭгарсимон шд» — одамларни яхши тушунадиган
кишилар ёзувида учратиш мумкин. Улар сир сакдашни
биладилар. Уз ихтиёрида болтан маълумотларга нисба­
тан одоб сакдайдилар.

Босим, хажмлар ва *арф шакллари — сергаплик
еки камгапликка мойилликдан дарак беради.

Йирик * арфлар билан ёзадиган киши майда *ар-
фларда ёзадиган одамларга нисбатан анча сергапдир.
Чунки унинг биринчи х,арфи анча кенг ва киришимли
табиатга эга эканлигидан далолатдир.

Ута босиб ёзиш баз^р ручка ёки к;алам ушлайди-
ган кишига нисбатан су*батлашишга мойилрок; булади.
Чунки кучли босим — узи учун жавоб бера оладиган ва
к^арашларини баён *илишдан *ур*майдиган одамларга
хос.

Бир-бирига нисбатан турли фаркдарнинг намоён
булиши — юмалок, ва кдфрали *арфларга *ам хосдир.

Юмалоц %арфлар муаллифлари х;аётта анча енгил
муносабатда буладилар. Уларда сирларини боищалар би­
лан ба*ам куриш истаги мавжуд. Шу сабаб уларнингн
сир сакдашлари мушкул.

Циррали %арфлар юк,ори даражада э*тиёткор-
лик ва аникдикни намоён цилади. Улар узларига ишо-

116

И н сон н и ¡рга м и ш ил ми

ниб тошиирилган маълумотни ишончли сакдовчи ки-
шилардир.

Пастга ёки юк,орига силжийдиган х,арфларда *ам
сергаплик ёки сукут сакдаш белгиларини топиш мум-
кин.

Царфлар уз пастки цисмида кенгайса —бу одам
сухбатда ута эххиёткор эканлигидан далолат. Бу «кен-
гайиш» ёки «торайиш» ни осонлик билан аникдаб
булмайди. Шунинг учун *ам катталапггирувчи ойнага
мурожаат *илишимизга турри келади.

Сир сакдай олиш ёки олмаслик борасидаги маъ-
лумот — ута махфий сирларни кимга ишониш мумкин
ёки мумкин эмаслиги билан а^амиятлидир. Шунинг-
дек, иш фаолиятидаги сергаплик ва унинг ёкдемсиз да-
ражаси булган —вайсаш лик *а*идаги маълумот купгина
ишлар учун ута му*имдир. Аксарият иш берувчилар
асосий эътиборини бу жи^атга кдратадилар.

Гаплашишга *изи*адиган кишини тушуниш *ар
доим *ийин кечади. Индамаслик эса узгартириб булмай-
диган одатдир. Фикрларини *изи*иш билан баён *ила-
диганларни тушуна олмайдиган вазмин нут*ли одам-
ларнинг шикоятига тез-тез дуч келиш мумкин.

Сергапликни жумрак мисоли учириб, ё*иш мум­
кин эмас. Уни инсондаги фазилат дея бздолаб булмай­
ди. Графолог матндаги ёзувни тахдил кгилиш асосида
феъл- атворнинг бу хусусияти куламларини батафсил-
рок, англаши дозим.

117

<Ф см *дл|м р м ëiya»

ИМЗО ВА ГАЖАК

сизнинг имзоингиз

Иш к;о р о з и , кичик мактуб ёки номани ёзиб туга-
тиб, жуда куп лолларда уз имзомизни к,уямиз. Шу
билан бирга атроф-му*итга узимиз эодимизда яна бир
тасаввур берамиз. Айтщса, чизикдарсиз к;орозга *уйил-
ган имзони англаш жуда а*амиятлидир. Бу вазиятда
х,ар ким харфларни узига хос баландлик ва кенгликда
ёзади. Чизик, ва гажакларни феъл-атворидан келиб
чикдан х;олда к;уллайди.

Одам феъл-атвори купрок; унинг ёзувида намоён
булса, имзо —унинг автопортретидаи ran. Хулоса ёзув-
нинг графологик та\лили билан бирга утказилгандаги-
на мукаммал *исобланади.

Деярли иш номаси компьютерда ёзилади ва имзо
к,уйилади. Бу имзони котиба ёки *ар ким *ам цуйиши
мумкин. Шу сабаб таддик,от манбаи учун матн ва имзо
баробар таедим этилса ма^садга мувофиедир.

Имзо, одатда исм харфидан бошланади ва *ис*а
ёти* чизи^лар билан якунланади. Бу х,акда батафсилрок,
тухталсак. Сух,батимизни имзо турларидан бошлаймиз.

Гажаксиз имзо — имзо эгасининг маданияти ва
дидидан далолат беради. Имзонинг бундай оддии кури-
ниши купрок, ёзувчи ва олимларга хос.

Tÿppu гажак (18-расм) —тулдирувчи имзо. Одам-
нинг серрайрат, к»атъий ва кучлилигидан дарак беради.

£à j ß'

18-расм

118

И н сон н и урганиш илми

Тулфшсимон имзо — муомалага усталик (дипломат-
лик) ва *ийин вазиятлардан чи^иб кета олиш белгисидир.

Юцорига томон крпарилган имзо — одамнинг
серрайрат, *иссиёт эгаси эканлиги ва оптимистик кай-
фиятидан дарак беради.

Ётиц имзо — вазминлик ва саботлилик белгиси.
Пастга томон йуналган имзо —пессимизм, узига
ишонмаслик, бажарилган ишдан кдноатланмаслик бел­
гиси.
Йирик ва оралари очиц имзо — имзо со*иби-
нинг худбинлиги ва узига ю^ори ба*о беришидан да-
лолатдир. Улар х;аётнинг уртача шароитларига мосла-

ШИШИ ДОЙИН.

Имзонинг бош х>арфи исмни англатиб, кейин
фамилияга цараб имзо к&йилса — ишчанлик, масъу-
лият ва уйчанликдан хабар беради.

Бош царфнинг чалкашлиги (турли исмлар: ота-
си, севимли кишиларининг исмларига богланиши) —
сирлилик белгиси. Бундай тоифадаги одамларнинг дуст
танлашда катта талаблари мавжуд. Х,еч кимга ишон-
маслиги билан х,ам ажралиб турадилар.

Бош *арфни гажак ва чизицлар билан наддан
ташцари безаб юбориш — иззатталаблик, худбинлик,
иш натижаси *исобига узидан завкданиш, доимий
ала*сираш, ишда турри хулоса чинара олмасликни ан-
глатади.

Имзода куплаб такрорланувчи бир хилдаги чи-
зицларнинг учраши — кутаринкилик, серрайратлик,
ижодкорлик, атрофидагиларнинг исти^болини кура
билиш к,обилиятидан дарак беради.

Дищат билан ёзилган (тез ёзишда), ёзувда
цушнмча унсурлар (чизт^лар, млмо* ва гажаклар)
мавжуд булган имзо — имзо со*ибининг катта тасав-
вурга, юксак бадиий дидга эгалидан нишон беради.

Пастга тушган мисол турри узук-юлук, гажак
— серрайратлилик, к;атъийлик, жасурлик, тобе киши-
ларга нисбатан шаф^атсизлик белгиси саналади.

119

«Ф е ъ л -а т а о р ва ё а у а »

Зигзаг ¡с^ринишидаги имзо — серрайратлик, фа-
оллик, баланд кайфиятни намоён хилади. Уларда ало-
х^да масалаларга юэаки ёндашиш кузатилишн мумкин.

Имзо бошига пастдан цайрвлувчн гажак — ди-
мордорлик, ва х,еч кимга ишонмаслик белгиси.

Имзони бир вахтнинг узида матн билан бирга тах,-
лил хилиш зарурлиги таъкидланган эди.

Аввало ёзув ва имзо уртасидаги ф арца эътибор
харатиш зарур.

£зув билал имзода тафовутлар брлмаса — ин-
сон хулх-атворининг табиийлигидан далолат. Унда на
ёлрондакам рурур, на сохта камсук,умлик бор.

Х,арфлар хиялигини таххослаш хам жуда мухим-
дир. Тавофутларни анихлагандан кейин эътибор хили-
ниши шарт булган бу жихат хам инсон имзодаги куп
сирлардан хабар беради.

Х,арфлар циялигида фарц б?лса — имзо чекув-
чининг ички дунеси унинг ташхи фаоллнги билан му-

таноснб эмаслигидан далолат.
Царфларнинг олдинга к,иялиги — дустона муно-

сабатга содихликни ифодалайди. Ва имзо сохибининг
твбватнда хистуйгуларга таъсирчанлик мавжудлиги бел-

гшсшдир.
Нисбатан киник цияликлари мавжуд болтан ёки

циялижлари орцага агдарилган имзо — мураккаб имзо.
Буцдай имзо одам феъл-атворининг хахихий мохия-
тини очиб бермайди. Бундай имзо сохиблари совуххон
ва магрур хатти-харакатлари билан илик, табиатини
яшнрмохчи буладилар.

Олдинга циялаган ёзув кишида орцага циялан-
гандек таассурот цолдирса — турли вазиятларда унинг
табиатнда иккнюзламачилик пайдо булишидан нишона
беради. Унда ихкн бошланиш уртасида борлихлик мав­
жуд: биринчи хислатлари мажмуаси — кенг мулохаза
юритиш, маррурлик ва мустак,иллик туйгуларини уз
ичига олса, иккинчиси — дустоналик ва илихликни
намоён хила билишдир. Ёзувга хараб бахо берилганда,

120

И н с о н н и урганиш ил ми

биринчи санаб утилган хислатлари иккинчисидан ус-
тун келади.

Ёзувда ва имзода х;арфлар х;ажмини бир-бирига
солиштириш жуда зарурдир.

Майда ёзувда ёзиб, имзода йирик царфлардан
фойдаланилса — одам табиатининг иккиюзламачи-
лиги кузда тутилади.

Майда ёзувли имзо — вазминлик, яширинлик, ёл-
юндакам рурурнинг мавжуд эмаслигидан далолат беради.

Оралари очиц царфли имзо — довюрак, магрур,
фсъли кенг одам булиб куринишга уринишдир. Шу-
нингдек, одамда икки хиллик уртасида кураш бориши-
дан далолатдир.

Имзо ута йирик царфлардан иборат булса —
одам узи *ак^да ёлрондакам таассурот ^олдиришга ури-
нишидан даракдир.

Баъзи одамларда икки ёки уч хилдаги имзо мав­
жуд булади.

1. Киши уз шахсий бзишмаларида цуллайдиган
имзо;

2. Иш фаолияти давомида *у л цуйиш учун фой-
даланиладиган имзо;

3. Ало^ида зужжатларга, банк чекларига *уйи-
ладиган имзо.

Баъзан имзодан кейин нук^га к;уиилади. Бир бо-
к^ппда уни пайкдмаслик мумкин. Тажрибали графолог
одатда буни осонгина англаб олади. Бу нук>та — ужар-
лик белгисидир. Го*ида утакетган сергакликни англа-
тиши *ам мумкин.

Имзодан кейинги нукща туц булса —даъват бел-
гиси сифатида хизмат к^1лади. Шунга к,арамай, унинг
мазмунини ёзувнинг боища белгиларига к»араб тахдил
*илиш лозим. Агар у узида ноаник; ва орир чизи^ни
мужассам к^лсагина, имзо тагидаги чизиб куйилган жой
даъватни намоён к;илиши мумкин.

Енгил босимла нуцта — хушча^чак, феъл-атвор
ва завцу шавк; ифодасидир.

121

«сФ съл-ат вор ва емув»

Имзо тагидаги ёзувларни урганиш магрурлик ва
камтарликни аникдаш имконини беради.

Утган йиллар ва давр мобайнида имзодан кейин
унинг тепасига ёки тагига чизиб *уйиш урфга ай-
ланди. Бу борада бирор тартиб жорий ^илинмаган
булса-да, та^лид натижасидами имзолар чизикдар
билан «куркамлаштирилди». Э^озирги кунда *ам жуда
куп одамлар имзо *уяётиб, чизи^ларга мурожаат
к;иладилар.

Х,аКуЛИ савол турилади: улар нима учун бундай йул
тутадилар? Аввало бу —уз шахсиятини намоён *илиш-
га онгли равишда интилишдан дарак беради.

Имзоларининг тепасига ёки тагига чизмайдиган
одамлар уз шахсиятини намоён *илиш ва ишончга мой-
иллиги билан ажралиб турмайдилар.

Имзо тагидаги чизи^лар к^пинча пайцарли ва рай-
риоддий шаклларни ифодалайди. Турли шаклдаги га-
жаклардан фойдаланиш инсон табиатига бокдик экан-
лигига пгубх,а йук,. Уларнинг турлари эодида батафсил-
рок, тухталиб утсак.

/. Имзо maruga келтирилган цисца m frpu чизиц
— купчилик к,атори тажовузкорлик белгиси, дея уйла-
сангиз — янглишасиз. Бу ерда узини намоён ^илгап
истагининг бошланиши мавжудлигини куриш мумкин.
Улар орасида амалий а^л. хотиржам муло*аза юритиш,
шунингдек, к^ариндошлик ало^аларига мойилликнинг
мавжудлиги маълум булади. Охирги вазиятда чизиб
к;уйилган жой — шахсий «мен»нинг эмас, балки оила-
вий фахр белгисидир.

2. Узун mfppu чизиц о^иста босим билан ёзил-
ган 6fAca —тиришк;окдик ва шахсиятпарастликдан да-
лолатдир. Лекин бу моддий манфаатларга интилиш де-
гани эмас.

Узун турри чизиц кучли босим билан ёзилган
булса — юкрридаги мисоддаги каби феъл-атвор хусу-
сиятларини очиб беради. Фа кат бу вазиятда моддий
бойиш ва и!форлик ма^сад булиб хизмат к>илади.

122

И н сон н и урганиш илми

Имзода жуда кучли босиб ёзилтан тугри чизгщ
— тажовузкорлик белгисидир.

3. Чизиб куйилган жой марказида келтирилган
майда иккиламчи тик чизицчалар — яхши иш ва ху-
шёрлик белгиси булиб саналади. Бундай одамни ту-
зоода тушириб булмайди. Агар сиз уй бекаси имзосида
бундай чизикдарни кургудай булсангиз, бу — уз уйини
яхши юритишидан нишон беради. Бундай имзо купрок;
молия дунёси корчалонлари орасида учрайди. Улар бир
тийин устида тиш синдирмасалар- да, к,атъий равишда
маблагини уз фойдасига сарфлашга интиладилар. Бу
тоифадаги одамлар уз мардликлари билан х»ам дик^атга
сазовордирлар. Буни ёзувнинг бошк,а белги ва хусуси-
ятларида куриш мумкин.

Бир неча йиллар му^аддам машхур бир грофо-
лог тасодифан муси^а олами одамлари гурухига тушиб
цолади. Ме^монлар орасида «Метрополитен Опера» си-
нинг етакчи тенори Эдуард Джонсон *ам бор эди. Тро­
фолог унинг имзосига диедатини к,аратади. Тенор им-
зоси: иккита тик чизикдар билан кдйта чизилган, чи­
зиб к;уйилган жой эса имзо тагида к,олдирилган эди.
Грофолог унта: «Сизнинг муси^ий ^обилиятингиздан
гувохдик берувчи х,арфлар куринишида сирлилик бор.
Демак, бир маромдаликдан ташк,ари, сизда шубх,асиз
ишбилармонлик к,обилияти мавжудлигини пайк,адим».
Утирганларнинг барчаси графологнинг муло*азасини
эшитиб, кулиб юборишди. Орадан бир йилча вак,т утиб,
графологга маълум буладики, Эдуард Джонсон «М ет­
рополитен Опера»ни идора к^илувчи директор булиб тай-
инланибди. Демак, тажрибали графолог уз тахдили да-
вомида тенорнинг феъл-атворидаги маълум со*ага
булган мойилликни сезган.

4. Бежирим эгилган чизиц — назокатли, *аётни
севувчан, романтик-хаёлпараст томонидан ёзилган
булади. Бундай одам узига мартов сузлар айтилишини
ё^тиради. Хушомадга осон ён беради. Бундай имзолар
купрок, театр ва мусик,а ижрочиларида учрайди. Улар

123

ч ф с ъ л -а т в о р ва ¿ a y e »

узлдрининг санъатидан, махоратидан бошкдлар зар*"
ланишини истайдилар.

Гарчи бундай имзолар эскирган булса-да, замо-
навий ёзувларда х,ам учраб туради. Бу прагматизм ва
модернизм хобири остида утмишга булгаи романтик
хизихишнинг яширинлигини курсатади.

5. Имзо maruga, ёзувда цирраларнинг куплиги
— феъл-атворнинг жиззакилиги, к^атъийлиги ва кучи-
дан нишона беради. Бундай кишилар уз рояларини
амалга оширишда уз хобилиятига, ишончига эга була-
дилар. К,атъийлик уларга хосдир. Шиддатли босим утка-
зилишига харамасдан, уз олдига хуиган махсадларидан
чекинмайдиган тоифа имзоси шундай куриниш касб
этади.

6. Охирги х^арфнинг гажакка айланиб кетиши
— одамнинг ужарлиги, узи учун хар нарсага тайёрли-
гидан дарак беради. Бундай ёзув хаёт нимани таклиф
хилса, барчасини ^атъийлик билан «илинишга» тайёр-
лигини курсатадидиган «илгак» сифатида харалади. Ал-
батта, бундай ёзувнинг турли хиллари мавжуд.

Охирги царфлардан бошланувчи гажакнинг чи-
ройли эгилиши — атрофдагиларга нисбата анча юмшох
муносабатдан далолат.

Агар у кучли босиб ёзилган ва циррали б$лса —
бу одамда ужарликка ва иззат-нафсга кучли мойиллик
борлигини англатади.

7. Агар имзо райриоддий усул билан чизилса —
одамнинг узини ноёб хисоблашидан дарак беради. Гра­
фолог учун бундан феъл-атворни тавсифлашнинг мос
усулини танлаш хийин булади.

Чизик, цанчалик райриоддий булса —мазкур шахе
*ам шу ХЗД&Р райриоддий ва хайратли булиши мумкин.
Бундай одамнинг имкон хадар купрох ёзув намунала-
рини олиш зарур. Бу унинг ёзувини эмас, шахеини
ушбу асосда тахлил хилиш учун лозим.

Чизиц имзо тагидан эмас, балки устида куйил-
cq — бу чизифтнг узун ёки хисха, коррали ёки ёйси-

124

И н сонн и урганиш илми

мон эканлигини эътиборга олиш керак. Шунга к;ара-
масдан, ушбу хусусиятнинг шаклидан *атъи назар, у
му*им а*амият касб этмайди. У графологга фак,атгина
бу инсонда райриоддийлик, э*тимол жуда ралатилик
хислати мавжудлигини айтиши мумкин. Ёзувдан рай­
риоддийлик, ралатиликнинг бошк;а белгиларини кдеди-
риб куриш лозим.

Имзо maruga чизгщ цуйилмаслит —болалик дав-
рига хосдир. Агар болалар ва усмирлар шундай чизик,
куйсалар — уларнинг йил буйича ривожланмаганини
билдиради. К,изик^шлари уз тенгк;урлари учун райри-
оддийлигини изохдайди. Бола имзоси тагида ^уйилган
чизик^а дуч келганда, унинг катталар акдий етукли-
гига эришганлиги ва шунга мувофик; тарзда феъл-
атворини тахдил к^лиш учун замин яралади. Лекин
бу вазиятда бола бундай чизи* жойини онгсиз ра-
вишда, отасининг ёки катта ёшли кишиларнинг имзо-
сига такдид к^илиб к;уймаганлигига ишонч х,осил 1^илиш
лозим булади.

Ёзган кишининг ёзуви ва х,олатига к;араб уша вак;-
тдаги ру*ий босим утказилганлиги ёки йукдигини, у
^аерда булганини (к;оронри хонада, *аракатланувчи
транспортда) аникдаш мумкин. Ёзувга к;араб, ширакайф
*олатдаги муаллифни *ам билиб олса булади.

Суд ёзувшунослик текширувининг вазифаси —
ёзувни унинг идентификациялаши ма^садида ургани-
лишидир.

Агар дастхатлар айнан ухшаш булса, улардан бири
сохта булади.

Турли одамларда мутла* ухшаш ёзувлар учрама-
гани каби мутлак, бир хил дастхат булмайди. Оз булса
*ам, х;ар к,андай янги нарса олдингидан ажралиб тура-
ди. Шу боис, агар дасхатлар бир томчи сувдай бир-
бирига ухшаб к>олса, экспертлар шубх;а ^илмайдиларки:
улардан бири — сохта.

Ёзув ёки имзони икки усулда сохталаштириш
мумкин.

12 5

«Ф съл -ат во р ва ёлу в»

Биринчи усул — техник сохталик. Имзо наму-
насининг *ар бир х,арфи ойна ор*али ёрурликка ч т д -
рилиб, кейин барчасига куз ташлашади. Жуда серди*-
к;ат ме*нат натижасида асл ёзув билан мос келувчи ёзув
буйича матн х;осил булади. Лекин бунда ёзувнинг се-
кинлашувчи белгилари намоён булади.

Кимнингдир ёзуви ёки имзосига такдид *илиш
зарурий *аракатлантирувчи куникмаларни досил *ила-
ди. Олдиндан курилган тайёргарлик билан бунинг уд-
дасидан чи*иш жараёнида иккинчи усул *осил булади.
Аммо бунинг учун маълум к,обилият талаб этилади.

Райриоддийлигига к;арамасдан, эксперт-ёзувшу-
нослар анча енгил, кексаларга хос кулни сохта *илиш
уринишларини ошкор эта биладилар. Лекин нотекис
гажакларни ани* тасвирлаш бир царашдагидай, осон
иш эмас.

Сиё\нинг учадиган таркибий к^исмларини та*лил
КуИла туриб, устига ёзилган ёзув *ачон ёзилганини аник;
белгилаш мумкин:

Йил утиши билан ёзув сирти *алинлашади. Ун-
дан учадиган таркибий к;исмлар камрок, чи*а бошлай-
ди. Лекин 5 йилдан сунг, фараз к^лайлик, 5 ёки 7
йиллар уртасидаги фарк;ни белгилашнинг имкони
булмайди. Ёзувшунослик нук;таи назаридан ёзув —
шахснинг гувохдик белгисидир. Гарчи ёзувини *ар бир
кишининг узи шакллантирса-да, *уйидагиларни
*исобга олиш лозим: Келгусидаги ба^сларга сабаб
булмаслиги учун ёзув жудаям содда булмаслиги дар-
кор. Яъни *арфлар к;анча йирик булса, уни сохталаш-
тириш шу к;адар мушкул булади. Айнан шунинг учун
*ам нотариуслар тасдикданувчи *ужжатларга нафа*ат
имзо, балки исм, фамилия ва ота исми к,уйилишини
бекорга талаб *илмайдилар.

Баъзи имзо к,уювчиларда имзонинг бир *анча тури
мавжуд булади: соддароц — унча а*амиятли булмаган
к;орозлар учун ва мураккаброц — ута му*им булган
*ужжатлар учун.

126

И н сон н и урганиш ил ми

Агар имзо жуда соддалаштирилган булиб, ижроси
*а*ида *еч *андай маълумот булмаса (ёки ута кам 6ÿAca)
—тажрибали текширувчи *ам ёрдам бера олмаслиги
мумкин. Бу вазият *ар бир унинчи долатда 100 фоиз-
лик кафолатнинг мавжуд эмаслигини курсатади. Шу
боне назарда тутилган *олатларда текширув утказиш-
дан бош тортган маъ*ул.

Х,амкорлик ишларида шерик булаётган шахе им-
зосига дикдатли булиш лозим. Унинг имзоси одатдаги-
дан фар* *илиши ёки *илмаслигига эътибор *аратиш
зарурдир. Шундай *олатлар буладики, уз имзосини
*уя туриб, одам келгусида ундан осонро* бош торта -
шини ифодалаиди.

Шунинг учун *арз билан борли* имзоларнинг фа-
*атгина *улда ёзилишини талаб *илинг. Уларнинг ни-
мада ёзилгани — сиё* биланми, геллик ручка ёки ша-
рикли ручкадами — текширувчи учун му*им эмас.

127

•Ф въ л-ат вор ва ёвув»

ХДЗИЛ-МУТОЙИБА, ^ИС-ТУЙРУ
ВАТАСАВВУР

«Ё» Х ^РФ И УСТИГА
ЦУЙИЛГАН НУТ^ТА

«Ё» хдрфи устига куйилган нук^а ёзувни таздил
цилишда катта а*амият касб этади. Х,азил-мутойиба, та-
саввур ва адабий машрулотларга булган мойилликни бу
*арф куриниши ифодалайди. Х,арфнинг нук^аларига дик,-
к,ат жалб *илиниши купгина сирлардан бохабар к>илади.

Аксарият кишиларнинг фикрлашича, «ё» хдрфи ус-
тидаги нук^-алар билан ran охирида куйиладиган ну*га-
нинг *еч цандай фарк^ йу*. Диктат билан к^линган та*-
лил бу нукталарни инсон феъл-атвори билан боглайди.

* Тул^инсимон чизицлар, ярим айлана, ярим ой
ёки бош*а *изи*арли куринган шакллар — одамда
х;азил-мутойиба *иссининг мавжудлигидан нишон бе-
ради. «Ё» х;арфи устига к;уйилган нук^галар *анча рай-
риоддий тасвирланса, игу аддар у одамда х;азил-мутой­
иба х^сси ва бошк»а одамларни тасвирлаш, улар хатти-
*аракатларига такдид *илиш *исси кучли булади.

* Т^рридан-фри *арф устига, енгил босим би­
лан ц?йилган майда нуцталар —х,азил-мутойиба *исси
бу тоифада унча равшан ифода *илинмаган булади. Улар
жиддий ва уз тасаввурлари куламини кенгайтирмайди-
лар. «Ё» устидаги нукггалар цанчалик турри ва баробар
куйилган булса, улар игу *адар вазмин ва э*тиёткор-
дирлар.

* Астойдил цуйилган ва кучли босим билан ёзил-
ган нуцталар — улар *ам юдоридаги феъл-атвор хусу-
сиятининг мавжудлигидан гуво^лик беради. Лекин улар
бу ерда катта кучга эга эканлиги билан ажралиб тура-

12 8
И н сон н и урганиш ил ми

ди. Бундай одамлар уз гапларида туриб олишга мойил
буладилар.

* Нисбатан огар ва о*иста пастга йуналган ну*-
талар —ужарликдан нишона. Бундай одам уз *арашла-
рини узгартириши осон эмас ва уларни *аддан зиёд
*айсарлик билан *имоя *илади.

* Чодирсифат *илиб тасвирланган ну*талар —
одамда мукаммал а*л ва нозик х,азил-мутойиба мавжуд-
лигидан дарак беради. Бундай одам янги гояларни та*-
лилсиз, му*окамасиз *абул *илмайди. У доимо энг му-
*им асосларга етиб боришни, юзага келган х,олатларга
уз ба*осини беришни хохдайди. Х,азил-мутойиба *исси
унинг тан*идий *арашларини енгиллаштиради.

* «£» *арфи устада ю*орига парвоз *илиб юр-
ган ну*талар — бу тирик тасаввурдан гуво*лик бера­
ди. Бундай одам уткир а*лга эга. У янги рояларни ва
турли уйин-кулгиларнн яхшн куради. Баъзан у содда
ну*талар *уяди, баъзан эса турри чизи*лар ёкн бош*а-
ча чизи*лардан фойдаланади. Э^ар *андай вазиятда у
ну*таларни х,арф устидан ю*ори *уяди.

* «Ё» *арфи устига *уйилган бодро*симон ну*-
та — та*лил жараёнини мушкуллаиггирадиган *олат.
Бундай бодро*симон ну*талар биринчи ёзувда бнр маъ-
нони, иккинчи бир ёзувда умуман бош*а мазмуннн
англатиши мумкин. Одатда бундайин бодро*симон бел-
гилар бадиий табиатдан нишон беради.

Бундай бодро*ларни *осил *илувчи одам уз а*л-
заковатини ижодий фаолиятда *уллаши мумкин. У
гузаллигу нафосатга интилади. Чиройли доирада, му-
*итда булишни истайди. Агар ёзув содда, жимжима ва
безаклардан холи булса, вазиятда бадиий тасаввур ижо­
дий фаолиятга чамбарчас булган борли*ликдан дало-
латдир. Фа*ат бу чамбарчаслик негизи уй *изи*ишла-
рига *аратилган булади. Агар «ё» устига *уйилган бод-
ро*симон белгиларда гажак куп булса, мавжуд *обили-
ят эмас, балки бадиий ижод туррисидагн орзу ифода-
сидир. Бундай ширин орзуларининг амалга ошишига

12 9

«Ф еъл-ат аор ва ёлуа»

фикрни бир жойга туплай олмаслик ва *атъий ижодий
ме*нат билан машрул булиш хала*ит беради.

* «£ » *арфи устига ц^йилган нуцтаниг турли хил
усулларидан бир матндан фойдаланиш. Бу вазиятда
уз тасаввурига турли рояларни синаб куришига имкон
берувчи одам билан муносабатда булган буламиз. Бун-
дай одамга барча такрорланувчи ва одатий *олатлар тезда
жонига тегади.

* Нуцтанинг бутун ёзув давомида узгармаслиги
—бу вазият бар*арор а*л эгасига тегишли. Бундай одам
бир роядан бопщасига сакрамайди. Муло*аза йилишда
ва иш жараёнида фикрини бир жойга туплай олиш
к,обилиятини намоён *илади.

* Агар «ё » *арфи нуцтасиз *олса-чи? Бу ёзган
кимсанинг шошк;ало*лигидан берилган хабар. Бундай
*олатда ну*таларнинг мавжуд эмаслиги графологнинг
ди**атидан холи *олиши керак. Шунга *арамай, агар
нук^галар доимо эътибордан четда к;олдирилса —бу ёзув
эгасининг паришонхотирлигидан ёки унинг икир-чи-
кирларга эътиборсизлигидан гувохдик беради.

Гап охиридаги нук^глар *а*ида *ис*ача изо*: Сиз
баъзи одамларнинг гап охиридаги нук^га урнига чизик;
*уйишини куришингиз мумкин. Бу — шавц-зав*. рай-
рат-иштиёкдан ва кенг тасаввурдан нишонадир.

«7» РАЗАМИ

Ёзувдаги фар* нафа*ат *арфларни, с^зларни
ёзишда, балки ра*амларни ёзишда *ам намоён булади.
«7» разами (19-расм) бу уринда айни*са ибратлидир.

«7 » разами устига чизиб *уйилувчи чизи*
а*амиятсиз, майда-чуйда булиб куриниши мумкин.
Аслида у ёзувни та*лил *илишда, айни*са одамда ирода
кучини ба*олашда му*им таркибий *исм саналади. Бо­
инга вазиятлар каби бундай чизи*нинг шар*ланиши
та*лил учун ягона усул булиб хизмат *ила олмайди.
Ёзувда уни бош*а белгилар билан *иёслаб курган маъ-

130

И н сон н и урганиш илми

19-раем

*улдир. Лекин бу чизи*нинг узи графолог учун *изи-
к»арли булади.

* «7» рацамини чизиц билан кесиштириш учун
*ия чизиеда т^хтатиш. Бундам еттига эътибор берилса,
аник; чизи*нинг унг *исми мавжуд эмаслиги кузга таш-
ланади. Бу секинлашув, ишни бир кундан боищасига к,ол-
дириш белгисидир. Ярим йулда тухтаб *олувчи чизик, —
нима учун одам узида куплаб янги роялар ва уддабурон-
ликлар мавжуддай таасурот *олдиради-ю, уларни х,аётга
тадби* *илмайди, деган саволга жавоб булади. Уларда
бошлаган ишини, иш жараёнидаги муаммоларни охи-
ригача етказиш учун райрат етишмайди.

* Рацамда *ис*а ва ноаниц чизи^нинг пастга
царатилиши. Бу тан*идий *араш ва уткир онгга эгалик
белгисидир. Бу тоифа эгалари уз фикрида к;атъий ту-
ришга мойилдирлар. Бирон нимага ишониш улар учун
жуда *ийиндир. Уз райратини намоён кгилиш х,ам уларда
камдан-кам учрайди. Бундай чизиб ташлаш «ё » *арфи
устида булган ноаник, нук^галар муаллифида учрайди.

* «7» разами *ажмига монанд узинммг уртаси-
дан кесиб утувчи чизиеда эга булса. Бундай ёэадиган
одам бош*ача феъл-атворга эга булади. Ра*амларни
ёзишдаги мувозанат одамнинг узини яхши идора *или-
шини, уз ^иссиётларини боыщара олиш к^обилютини
акс эттиради. Бундай одам бир маромда ишлашга одат-
ланган. Уни камдан-кам *оллардагина райрат- шижоат
ма*в этади. Лекин унинг ишида тухташ ёки режалари-
ни амалга оширишда кечиктириш булмайди. Бундай

131

« Ф е ъ л -а т в о р ва сл ув»

одам барча х;арфларни аник, ва равшан ёзади, барча ти-
ниш белгиларини к,уйиб чи*ади.

* «7» рацамини кесиб утувчи узун чизи*. Узини
биринчи уринга к,уйишни ё*тирувчи тоифага хослик
белгисидир.У уз муло^азалари ва фаолияти давомида
райрат- шижоатини намоён этиш борасида устаси фа-
рангдир. Бу вазиятда асосий дикдатни чизик; цандай
босим билан ёзилганига к,аратиш лозим. Босим *анча
кучли булса, одам иродаси шу к»адар кучли булади. Уз
шаф*-зав*ини идора *ила оладими ёки йу* — куп лол­
ларда ёзувдаги бошк;а белгиларга *араб изо\ланади.

* Жимжима ва тугунча билан рацамдан утказил-
ган чизи*. Бу ужарлик ва *айсарлик аломати. Го^ида бун­
дам одамнинг ишни ор*ага суришга мойил эканлиги турри-
сида таассурот пайдо булиши мумкин. У ноаник, ишга к$л
урмайди. Роя етарли равишда пишиб етилгунча кутади.
Табиатида *атъиятсизлик намуналари мавжуд. Ра*амга
куйилган ралати жимжима —хушча*ча*лик *илишни ё*ги-
ришидан дарак беради. Шунингдек, унда романтизмга
булган кучли мойилликни кузаггиш мумкин.

* Рацам узра парвоэ цилгандай куринган чизи*.
Тасаввур ва райрат-шижоатнинг узига хослигидан да-
лолат. Шунингдек, го\ида мумкин булмаган нарсаларга
эришиш истагини х;ам ифодалайди. Бундай ёзув «ё » *ар-
фи устида юк;ори парвоз зггувчи нуцталарда учрайди.

* Юцоридаи бошланувчи ва уз ^аракатида ра-
цамии кесиб утувчи узун чизи*. Катта райрат ва жа*-
ду жадаллик билан ишловчи одамга хос. У уз ме^нати
учун моддий рагбат олиш тарафдори булган одамдир.

Ёзувда «7» рацамини турлича чизнш — одатий
*одиса. Графолог бу вазиятга эътибор к;аратади. Бу хил-
лардан к;айси бири бошк;аларига нисбатан купро* ишла-
тилишини пайк,ашга интилади. Бу феъл-атвордаги мой-
илликлар манбаини аникдашга хизмат илади. Масалани
оддий *исоб-китоб оркдли х;ал *илиш мумкин. Ёзувда
турли-туманлик маълум бир меъёрда ёки камрок, учра-
ши мумкин. Бундай х,олат олдиндан айтиш *ийин булган
феъл-атвор эгаси хдкода «хабар» бермокда.

132

И м сонни урганиш илми

ЙИРИК ^АРФЛАРНИНГ
СИРЛАРИ

Йирик х,арфлар х;ам майда х,арфлар каби турлича
ёзилади. Улар йирик ва майда, оддий ва бежамдор були-
ши мумкин. Уз услубига кура улар боища х;арфларга
иисбатан купрок, ажралиб туради. Шунинг учун йирик
*арфлар графолог учун умумий ва узига хос к^зик^пи-
ни намоён *илади.

Купчилик бош х,арфларни ёзиш навбати етгани-
да, узларида бадиий уйгониш бошланганлигини сеза-
дилар. Баъзилар ишини ёзиб тугатиш учун бош х,арф-
ларга к,айтадилар. Яъни матнни якунлагандан сунг улар-
ни бежамдор чизикдар билан безайдилар.

Агар графолог матн ёзиб булингандан сунг бун-
дай чизикдар айнан к;ушилганлигини пайк,аб к,олгудай
булса, фотолар учун муйлов ва кузойнак каби к;ушим-
ча сурат олгандагидай муносабатда булади. Бундай
к;ушимчалар графологда к^зш^иш уйротмайди.

Одам бундай безакларни х,ар доимо *илса ва онг-
сиз равишда амалга оширса, катта адамиятга эга *исоб-
ланади. Уларни эътибордан четга к,олдириб булмайди.

Дейлик, бош х,арфларнинг *ажми кичик х,арфлар
х,ажмига мос. Уларни ёзишда х,ам худди шундай босим
ва кдаликка риоя этилган. Усулда *ам фарк, сезилмай-
ди. Бундай вазиятда матндаги боища х,арфларни кузат-
гандек муносабатда булинади. Шунга к,арамай, бош х,ар-
флар к,олган х,арфларга нисбатан номутаносиб равишда
йирик ёки жимжимадор, майдарок, ёки соддаро* ёзил-
ган булиши мумкин. Бундай ^олатларда улар та\лилда-
ги асосий дикдатни талаб этади.

Йирик бош ^арфларда маш^урликни истовчи
одамлар ёзадилар. Унинг мапщурликка интилиши, олк,-
иш ва хушомадга истаги к,анчалик кучли булса — унинг
бош ^арфлари шунчалик бежамдорлик касб этаверади.

Бош х;арфларнинг *еч к;андай беэажларсиз ва жим-
жималарсиз ёзилиши — жамоадан узини олиб *очув-

133

« Ф е ъ л - а т в о р в а ежув »

чи, ор*а куринишда булишни истовчи вазмин одам
эодидаги тасаввур ифодасидир. Гоэдада у бош *арфлар-
ни кичик х;арфларга нисбатан фарк,сиз *ажмда ёзади.

Йирик х;арфларнинг ёзилиш намуналари билан та-
нишишда давом этамиз.

* Крилл ёзувидаги «Я» *арфинииг цавари* ил-
моцларда бзилиши. Шуб^асиз, бундам одам вазмин ва
камсукум саналмайди. Бу ерда аник; ва равшан дивдат-
ни тортиш истаги намоён *илинган. Илмок; *анча куп
булса, одамда узига эътибор беришларини исташ хо-
хдппи шу к>адар куп булади. Бундай «Я» уни куришла-
ри ва эшитишларини истайди. Шу боис х;ам бу тарзда
ёзувчи инсон, одатда киришимли булади. У к^п одам-
лар билан учрашиш имконини берувчи ишдан анча
*аноат *осил к^илади. Шу билан бирга бундай одам к»уми-
танинг оддий ходими булишни истамайди. Унда х;амма
вазиятда бошк,арувчанлик хощ и и устун. Ижтимоий
фаолиятини жонидан ортик, куради.

Купгина ижрочилар, айник»са опера ва драма иж-
рочилари «Я» х;арфини уз феъл-атворининг к;увончли
ифодасига айлантирадилар. Бундай «Я» нинг комми­
вояжёр ва гумапггалар ёзувида учраши, моддии фойда
учун эмас, одамлар билан муносабатда булиш имкони­
ни бериши учун уз ишини яхши куришини англатади.

* «Я» ^арфининг оддий ва майда ёзилиши. Одам-
нинг дик;к;атини узига тортишни истамайдиган одам
ифодаси. Бопщалар орасидан отилиб чи*ишга интил-
маслик хусусиятидир. У э^тиёткорлик билан кутари-
лишга *аноат *илади. Дустларини *ам шошмасдан тан-
лайди ва уз юрагини секин боыщаларга беради. Дустла-
рига содик, к,олиши билан дикдатга сазовордир.

Оддий ва безатилмагаи «Я» ифодасини *андай
одам ёзишини биласизми? Бу ифодани узининг бир
марта *абул *илган роясида маркам туриб олганлиги
билан маигхур булган одам ёзади. Унинг бопща х;арф-
ларида кучли маънавий сифатларни, фикр ва тафак-
курнинг асл ва ани*лигини, бопща одамларни туши-

134

И нсон м и урганиш ил ми

нишга мойиллигини ани^лаш мумкин. Ички фазилат-

ларини намоён хилшпга имкон бермаслигини нфода-

лайди.

* «Я» ^арфининг ^арфларга нисбатан анча

майда ва чапга щщя б^лиши (бу вацтда цолган *арфлар

унгга царатилган буладщ), бу — уз-узини йу* *илиш-

дан гувохдик беради. Мазкур вазиятда вазминлик яхши

хислатдан нуцсонга айланиши мумкин. Графолог тах,-

лилга зарурат булмаганда ва олдинга юришга халацит

берганда к^про* ишончни намоён *илиш ва сояда *олиб

кетмасликни маслвдагг беради. Х>аддан зиёд куп масъу-

лиятни бундай одам елкасига юклаш ярамайди. Чунки у

бундай вазиятда жуда куркдан ва хаяжонланган булади.

* «Я» дарфи баланд, безаксиз ва тор илмоцлар-

да ёзилиши. Маррурлик курсаткичи саналади. Бу ерда

манманлик аломати йу*. Улар уз уйи ва оиласи билан

маррурланади, якдшларига содик; буладилар. Агар сиз

бундай одамга хурсандчилик бахш эгишни истасангиз,

унинг яхши хусусият билан ажралиб турувчи к>арин-

дошларидан бирини мак»танг. Фаолиятнинг янги жабх,-

аларини излаш тавсия цилинмайди. Уз оиласининг му-

стах>камлиги, дустлик рииггаларига содикдик уларнинг

фазилатларидир.

Босма ёзувда ёзилган «Я». Киши узига эътибор

излаётганини курсатади. Бу интилиш шахсий манман-

ликдан эмас. У яхши бажарилган иш учун мартов олиш-

ни истайди. Бу хакда нафа*ат «Я», балки бошк>а бош

х,арфлари *ам гувохдик беради. Уларда ижодий *оби-

лият мавжуд ва топ*ирлик хусусияти ривожланган. Агар

у янги рояларга дуч келса, унинг тез мослаигувчан акди

доимо улардан фойдаланишга *одир булади.

* Баъзи ёзувларда «Я» зарфини ёзишнинг тур-

ли усуллари учрайди. Уни ёзишда вариантлар хилма-

хиллиги киши узини жуда х>ам жиддий к;абул *илмас-

лигини курсатади. Унинг к;атъий к,арашлари йук;. Узига

хазил-мутойиба х^сси билан харайди. Бир хилдаги х,арф

турлича ёзилса, турли-туманликка *изи*иши намоён

135

« Ф е ъ л -а т в о р ва емув »

булади. «Я» харфидан боища бош харфлар магрурлик-
нинг турли даражасини ифодалапш мумкин.

* Эътиборингизни «М » харфига харатамиз. «М »
харфининг биринчи эгилган жойи иккинчисидан
юхорида булган тарзда ёзилса, бу — уз фикрини маъ*-
уллаш ва атрофидагиларни хайрон холдиришни исташ
белгисидир. Мартов ва маъхуллаш, катта зав* замирида
унинг мехнат фаоллиги, ижтимоий фаолияти ва буш
вацтлари булишини истайди. Купинча бундай «М » *ар-
фи майда ва оддий ёзувда намоён булади. Вазминлик
унинг хос белгисидир. Унда тан олиниш истаги устун.
Бир бошли*нинг ксггибаси уз бошлирининг ёзувини гра-
фологга йуллайди. Грофолог унинг феъл-атворини ту-
шуна олмайди ва тахлилга яхширо* тайёргарлик кури-
шини билдиради. Унинг ёзуви майда, босими — охиста,
харфлари орасида хиялари учраса-да, юмалох эди. Ко-
тиба бошлирини ходимларига нисбатан мехрибон ва
халол рахбар деб хабар беради. Уша вазиятнинг узи
бошлих уз зиммасига нихоятда куп нарсани олганли-
гини ифодалайди. Чунки: у доимо уз фаолияти кула-
мини кенгайтиради ва унда янги машрулотлар пайдо
буларди. Котиба фикрига кура, унинг феъл-атворида
к,арама-*аршилик мавжулдай кринарди. Котиба хах эди.
Графолог асосан «М » бош харфининг дастлабки эги-
лиши ю*орига баланд парвоз *илганлигига эътибор
хилади. «Я» бош харфи иззат-нафс билан ёзилган булиб,
юхорида парвоз хиларди. Бу юмшо*, журъатсиз одамда
тан олиниш зарурати мавжуд эди. ^аммага маъхул були-
шига *арамасдан рахбар хушомадга нихоятда уч эди.

* Илмо*лар билан бошлаиувчи бош харфлар —
маррурлик ва уз иззат нафсини яхши билишдан гувох;-
лик беради. Аммо бу шахсий манманлик белгиси эмас.
Ушбу илмокдар — оилавий фахр белгиси хамдир. Бун­
дай одам агар унинг аждодлари машхур булиб, узи со-
яда цолса хам бутунлай ханоатланади.

* Бош харфларга хУшилгаи жимжима — кийим-
га, атрофдаги одамларнинг эътиборини тортувчи уйда-

136

И н сон н и урганиш илми

20-раем

ги нарсалар ва безакларга кунгил куйишни ифодалайди.
Го^ида ёзувда умуман бош *арфлар бфлмайди ва улар
майда *арфлар цандай ёзилса — худди шундай ёзила-
ди. Бу зарурий ишни амалга оширишида кишига х,ала-
кдгг бериши мумкин булган киши ёзувидир. Шунинг-
дек, уз-узини йу* цилишнинг якдол белгисидир. Баъ-
зан «М » бош *арфи фрнига «м» майда *арфи ёзилга-
нини к^риш мумкин. Х,адлдн зиёд вазминликдир. Х,ар-
флар жуда бежамдор *илиб ёзилган доллар *ам учрайди.
Бу ба*ам куришни исташдан далолат беради (20-раем).

РАЙРИИХТИЁРИЙ СУРАТ

Графолог учун катта *изик>иш турдирадиган ва-
зиятлар мавжуд. Булар: одамлар телефонда гаплашаёт-
ганда, ресторанда хизмат курсатгунга к>адар кутганида,
мажлис ёки иш су^бати мобайнида, телефон дафтар-
чаларида, ён дафтарларида, к>ороз салфеткалар ва газета
*ошияларига ёзган турли белги ва суратлар чизиш жа-
раёнидир. Одамлар ихтиёрсиз равишда *огозга нима-
ларнидир чизадилар. Бу чизгилар одамнинг ички дунё-
сини очиб ташлашга имкон яратади.

Гажак билан ёзадиган одамлар купинча нима к^ила-
ётганларини англамайдилар. Сиз киши телефонда кдндаи
жиддий су^бат кураётганини эшитишингиз ва айни пай-
тда уз ён дафтарини гул, *ушлар ёки меъморий иншоегг-
лар тасвирлари билан *андай тулдиришини кузатишин-

137

яф еьл-ат вор

гиз мумкин. Ёки кимдир кунгил очувчи тадбирни утка-
зиш режасини мух>окама цилиши мумкин, лекин игу вак;-
тнинг узида к>орозга дахдпатли киёфани чизади. Айнан
шу боисдан, ушбу гажаклар онгсиз равишда ёзилади. Улар
графолог учун *изи*иш намоён *илади.

Графологлар гажакларни ургана бошлашди. Бу
уларга ёзувни изо^лаш учун мавжуд булганларга ухшаш
феъл-атворни аникдаш усулларини ишлаб чик^ишга
имкон берди.

Гажаклардаги хилма-хилликнинг чеки йук>. Шун-
га *арамасдан, куйида келтирилган мисоллар умумий
к>оидалар намуналари сифатида хизмат килиши мум­
кин.

1. Уйча ёки уй жи^озларини тасвирлаш — уй
му^итига кунгил цуйишликни очиб беради. Бундай су-
ратлар ёлгиз аёлларда ёки буйдокларда учрайди. Даст-
лаб купол ёки дарал куринган бундай суратларни *ам
когозда уйланган ёки турмушга чикдан шахслар к,ол-
дирадилар. Куп лолларда уйнинг ало^ида икир-чикир-
лари катта ахамият касб этади.

Уй ёки уй жи^озлари *андай тасвирланмасин, бу
суратлар уй саранжом-сарииггалиги ва оилавий или*-
ликка эришишни курсатади.

Рупарадаги эшик — тушунарлилик, ён томондан
чапда тасвирланган эшик — утмишга интилиш (бола-
ликка), ён томондан угата — келажакка интилиш.

Ойнасиз дераза, уларнинг биринчи цоватда йуцли-
ги, ётщ эшикчалари ёки тортилган дарпардалар — ин-
дамас, одамовилик белгисидир. Уз ички дунёсига х,еч
кимни *абул *илмасликдан далолат.

Анид салинган пойдевор —барцарорлик, хаётда та-
янч ну*тасининг мавжудлиги.

Мурининг мавжуд эмаслиги —оилада иликдикнинг
етишмаслиги ёки баъзи жинсий муаммолар.

Трубадам тушун чицса —х;аракатланиш, к;узгалув-
чанлик. Мури бир неча марта аник, чизилган булса,
жинсий низо.

138

И н сон н и урганиш ил ми

Уй мавжуд равишда ётгщ чизгщ буйлаб чузилса —
утмишни куп эслаш ва келажакка катта умид.

Уй бир хил куринишда чизилган булса — хакдоий
^иссиётларни тийиш.

Уйда сирпщи куриниш куп маротаба айлантириб
чизилса — узини идора цилишнинг мушкуллиги.

Уй фундаменти ута штрихланган булса — келгу-
си оилавий муносабат сабабли безовталаниш.

Енгил диван — бу одамга бошк>аларнинг ишлари-
ни юклаш осон, унда нисбатан узини бадолаш х^исси
паст.

Стол (квадрат, турри туртбурчак шаклда) — низо,
мулок;отда купунча ^ийинчилик вужудга келиши.

Шкаф — одам узига хдммани х,ам я^инлаштир-
майди, унта я^инлашиш учун муомала йулини топиш
лозим. Сир тутишни хуш куради. Уз к;арашларини узгар-
тириши кийин.

Пол устидаги шлам — узини узи бахрлаш х^сси­
ни ошириши лозим. Уз юмшокдиги билан диктат жалб
кд!лишга интилади.

Девордаги гилам — ёлрондакам юмшокдик, феъл-
атворнинг х;ак>ик>ий юмшоклиги жуда кам лолларда на-
моён булади.

Девордаги сурат — узини рамкада ушлашга урга-
ниб долган, мулоцотда орали* сакдайдиган одам. Сурат
мазмуни камдан кам феъл-атвор хусусиятлари билан
борлик;.

Цандил — Одам бопщаларга иликдик ва ёруглик
беришни ёк^гиради. Лекин унинг жуда узгарувчан феъл-
атвори бор. Уни хафа *илиш осон. Бундай вазиятда у
уз к;обирига уралиб цолади. Лекин ёцимли муомала билан
уни порлатиш мумкин.

Ваза — инсон цалбини вайрон к,илиши осон
булган, ташаббусни бошк,а одамлардан кутадиган одамга
хос.

Енгил ва царир дарпардалар — бундай одамни бо-
пщариш осон, куриниб турган хдмма нарса ё*ади. Унта

139

«Ф еъл-ат вор ва ёвув»

куч олиш муаммоси мавжуд, далда берувчи кишига
эхтгиёжи бор.

2. Гуллар ва япро*лар — одамнинг очи* кунгил-
лигини ифодалайди. Бундай одамлар боищаларга ёрдам
беришни ёк^гирадилар ва узларининг юмшок, феъл-ат-
ворлари билан ажралиб турадилар.

Вазадаги ёки боища х,ар цандай идишдаги гул —
куч- кувватнинг мунтазам таъминоти зарур ёки ким-
нингдир кумаги лозим.

Гуляши9банди цирцилган булса — воцелик билан
одам ало*адан сакланади, куч-к;увват манбаида мурак-
каблик э^тимоли бор.

Роза — бировларнинг куз олдида булиш ё*ади,
кунгил нозиклиги, фикр алмашинуви бузилганлигидан
далолат беради.

Цунтрокгул — табиий, узига жалб *илувчи, лекин
одамовилиги халакдгг беради, жуда муставил.

Мойчечак —табиий, жуда кдшин ва мураккаб тар-
зда карор к;абул килади. 1^абул кила туриб, купинча
уни кайта к^риб чюоди.

Цирмизи гул — бопщалар к^з олдида булишни ва
райриоддий булишни жуда истайди, лекин доим *ам
бунта кандай эришишни билавермайди.

3. Дарахт сурати. Бу ерда куйидагича мувофик,-
лик сезилади.

Куп барглар ва гуллар —одамлар билан яхши ало-
к,алар, турли вазиятларда хушмуомалалик.

Синган бутоцлар — утмишдаги ру*ий мураккаб
вазиятлар.

Илдизсиз дарахт — х,аётда таянч нуцтаси, суян-
ч и ри йук,.

Уй олдида жойлашган дарахтлар — ота-оналар,
опа-сингиллар, ака-укалар билан жуда тез-тез богла-
нади (бу ерда суратдаги икир-чикирларнинг узаро жой-
лашувчи му*им).

Дарахтдаги ковак — уз ичига шунриш, уз инти-
лишларини тушунишни исташ.

140

И м со н м и урзлмиш ил ми

4. Дарё тасвири. Одамларнинг бу тасвирни чи-
зиши куп учрайди.

Дарё чапдан рига оцса — келажакка интилиш.
Дарё унгдан чапга оцса — утмишдаги ечилмаган
муаммоларни англатади.
Дарёнинг турри узани — ма*садга аник ва равшан
х;аракат килишни билиш.
Дарё бурумларининг мавжудлиги —фикрни бир жой-
га туплай олмасликдан ёки пайдо булган муаммоларни
ечмасдан, тусикдарни четлаб утишдан дарак беради.
Дарё, остона ёки турондаги тош — карор кабул
килиш учун кучли таъсир утказувчи нуфузли шахе-
нинг мавжудлигидан далолат.
5. Чиройли куринишлар ва хушруй одамларнинг
турлича тасвирини инсон табиатига кизиеданлар чи-
зишади. Одамлар билан фаолияти борлик мутахассис-
ларда купро* кузатилади. Бундай суратлар — кири-
шимлилик ва одамларга меэфу му^аббат ифодасидир.
Шунинг учун *ам улар одамларни чиройли тасвирлаш-
га интиладилар.
6. Че^ра куримсиз ёки да^шатли булса — бу су-
рат муаллифи нимадандир норози эканлигини ёки уни
нимадир хафа килганини билдиради. Ва бу уз нохуш
колатининг акси саналади.
7. Туртбурчаклар, тухумсимон шакллар, квад-
ратлар — идора килув фаолияти кобилиятининг белги-
сидир. Купинча бундай геометрик шаклларнинг бур-
чаклари штрихланган булади. Бундай чизи*лар муал­
лифи режалаиггириш ва ташкил килиш кобилиятини
курсатувчи турри накдплар яратади.
8. Эгилган ва бежирим, баъзан узлуксиз Ура-
лувчи чизицлар —одам хушмуомалалигидан, турли са-
волларга кизи*ишидан ва осон ва бемалол су^бат кили-
шидан далолат беради.
9. Патлари, думлари пирпировчи ва катта чан-
галлари бор цушча —тирик тасаввур ва *азил-мутойиба
*исси белгисидир. Бундай суратлар го^ида ёзувчилар то-

14 1

«Ф е ъ л -а т в о р ва е з у в »

монидан тасвирланади. К^изицарли, к^п безатилган *ай-
вончалар ва 6али*лар худди шундай тоифага хосдир.

10. Юлдуз. Бу оптимистик табиатдан нишона. У
кийинчилик олдида х;ам тан бермайдиган одам.

11. Аилана. Моддий фойдани кузда тутмайди-
ган, ю*ори маънавий мацсадларга эга инсонга хослир.

12. «Крест», нол, дойра ва бопща шу каби шакл-
лар — спорт ру*и намоёнлигидан дарак.

13. Муттасил букилувчи тулцинсимон чизицлар
— одамда мусикдга мойиллик ривожланганидан дарак

беради.
14. Скрипка калити ва мусица ноталари — одам

дидининг баландлигидан хатосиз сузлайди.
Ушбу мисол ва намуналар одамлар чизган барча

мумкин булган суратларни батамом келтириб утмай-
ди. Турли ёзувларнинг юз минглаб хиллари бор. Шу
сабаб, *ар бир шундай сурат унутилмас феъл-атворга
эга булади.

Баъзи кишилар *еч *ачон телефонда гаплашаёт-
ганда, маъруза тинглаётганда ёки иш музокаралари олиб
бораётганда сурат чизишмайди. Бу одамда яширин ички
низолар ва сирли истаклар мавжуд эмаслигидан гувох;-
лик беради. Шунга к,арамай, бундай хулосалар графо­
лог ваколатидан таш*аридадир.

Суратлар та^лили ёзув та^лили ёрдамида феъл-
атвор хусусиятларини )фганиш каби ани* натижа бер-
майди. Лекин уларни урганиш *изик;арли ва улар ёзув
т а х гл и л и н и жиддий равишда тулдиришади. Бундан таш-
*ари, суратларнинг юмало^иги ва *иялиги, унинг
хджми, ручка, калам босими ва шу кабиларга эътибор
берган х;олда суратларни та^лил килишда ёзувни та*-
лил килишдаги айни усулларни куллаш мумкин.

142

И н (о н ы и У р}аниш и л ц ц

МУНДАРИЖА

3 Ёзув эодида с^з
4 Графология эодида
7 Графология фани нима беради
10 Ёзувни таздил *илиш
12 Графологик тадлил утказишга ундовци сабаблар
15 Ёзувда миллий та\лил
18 Инсон феъл-атвори
21 Ёзувдаги феъл-атвор
25 Босим
30 Ёзувдаги илгак ва тугунчалар
32 Сапрлар
33 ^иялик

38 Чизидар

ХДРФЛАРНИНГ ЁЗИЛИШИ ВА ФЕЪЛ-АТВОР
39 ^арфлар катталиги

41 ^арфлдрнинг шаклу шамойили

44 С?зларда *арфлар бирикуви
46 Ёзув турлари
49 Э^арфларнинг ёзилиши

МАТННИНГ БОРОЗДА ЖОЙЛАШИШИ
54 ^ошиялар катталиги

М И Ж ОЗ ВА ЁЗУВ
58 Феъл-атвор хусусиятлари ва ёзув
60 Интроверт, экстроверт ва амбиверт
65 Ру*ият синови буйича мижоз тури
70 Пикник ва астеник
72 Сахийлик ёки тежамкорликни ани^лаш усуллари
74 ^ошиялар катталиги
78 Таищи куриниш ва унинг ёзувда акс этиига
79 ^иссиёт ва ёзув
84 Оптимизм ёки пессимизм

143

« Ф е ъ л -а т в о р ва с л у е »

87 ^амкорлик ёки ра*обат ру^и
90 Э^амкорларни танлаш
92 Эркак киши ёзувидаги «ни*об»лар
95 Та*лиллар асносидаги тажрибалар
101 Яна илмо*лар *а*ида
103 Ёзувдаги бопща долатлар

ЁЗУВДАГИ СИЗНИНГ Х^/ЛК,-АТВОРИНГИЗ
105 Очи* ва яширин *ул*-атвор
110 Матн *андай хусусиятларга эга
113 Сирли ёки кунгли очи* одам

ИМЗО ВА ГАЖАК
117 Сизнинг имзоингиз

ХДЗИЛ-МУТОЙИБА. ^И С -ТУЙ РУ ВА ТАСАВВУР
127 « ё » *арфи устига *уйилган ну*та
129 «7» ра*ами
132 Йирик *арфларнинг сирлари
136 Fайриихтиёрий сурат

Оммабоп иашр

ИНСОННИ 9РГАНИШ и л м и

ФЕЪЛ-АТВОР ВА ЁЗУВ

Лойвда муаллифи ва
нашрга тайёрловчи
Насиба Ю СУПОВА

Муэадрир
Наргиза АБДУРАХ>МОНОВА

Бадиий му^аррир
Баэфиддин БОЗОРОВ

Тех. му^аррир
Елена ДЕМЧЕНКО

Компьютерда са^ифаловчи
Феруза БОТИРОВА

Босишга 14.07.2009 йда рухсат этилди. Бичими 84x108 1\32.
Боема тоботе 4,5. Шартли босма тобога 7,56.
Адади 500 нусха. Буюртма № 163.
Бэдоси келишилган нархда.
«Янги аср авлоди» НММда тайёрланди.
«Ёшлар матбуоти» босмахонасида босилди.

100113. Тошкент, Чилонзор-8, К,атортол кучаси, 60.
Мурожаат учун телефонлар:
Нашр булими — 278-36-89;
Маркетинг булими — 128-78-43

факс — 273-00-14; е-таП: [email protected]


Click to View FlipBook Version