คู่มือปฐมนิเทศ ปี 64 v.4

๑๕๑

ตอนกีโ่ มง ครบั

ยามลี ะฮ :ต้งั แต่วนั เสาร์ เกา้ โมงเช้าค่ะ

ซอื ยะ ฮารี ซะตู ปูโก ซือมแี ล ปากี

ตงั้ แต่ วนั เสาร์ เวลา เกา้ โมง เชา้ คะ่

หมวด : ผวิ และรูปพรรณเป็นอย่างไรครบั

กูเละ งอ รูปอ ปาระฮ ยอ ลากู มานอ ?

ผิว และ รูปพรรณ เขา เปน็ อย่างไร ครบั

ยามีละฮ :เขาขาว มขี ีแ้ มลงวนั ท่แี กม้ ซา้ ย

ยอ ปูติฮ อาดอ ตาฮิ ลาละ ดี ปีปี กีรี

เขา ขาว มี ข้แี มลงวนั ที่ แกม้ ซา้ ย

และ สูงประมาณ 165 เซนตเิ มตร

ปะฮ ตงี ี ลอื เบะฮ กูแร 165 เซง็

และ สงู ประมาณ 165 เซนตเิ มตร

หมวด : หมวดลงบันทกึ ประจำวนั แล้วนะครบั

หมวด ตูรง บาทกึ ประจำวัน เดาะฮ นะฮ

หมวด ลง บันทกึ ประจำวนั แล้ว นะครับ

ยามีละฮ :ขอบคุณคะ่ น่เี บอร์โทรศัพทข์ องพ่นี ะ

ตอื รมี อ กาเซะฮ นะฮ นี นอมอ โทราซะ เฮาะ กะ นะฮ

ขอบคณุ คะ่ น่ี เบอรโ์ ทรศัพท์ ของ พ่ี นะ

หมวด : ไม่เปน็ ไรครบั

ซามอ-ซามอ

ไม่เปน็ ไรครบั

ศพั ท์และสำนวน

ภาษาไทย มลายปู าตานี
แจ้งความ แจ็งควู าม
เรอ่ื ง ฮา

อะไร ๑๕๒
ลูกสาว
ไม่ กาปอ,อาปอ
รู้ อาเนาะ ตีนอ
สอง เตาะ, เดาะ
วัน ตาฮู
แล้ว ดูวอ
แต่ ฮารี
เหมือนกนั ,ด้วย เดาะฮ
หาย ตาปี
ต้ังแต่ ยูเกาะ
วันเสาร์ ฮีแล
เวลาเทา่ ไหร่,ก่ีโมง ซอื ยะ
ปูโก ฮารี ซะตู
เกา้ ปโู ก วาปอ ?
เชา้ เวลา
ผิว ซือมแี ล
รปู พรรณ ปากี
อยา่ งไร กูเละ
ขาว ตูโบะฮ มูกอ, รปู อ ปาระฮ
ข้แี มลงวนั ลากู มานอ
แกม้ ปเู ตะฮ
ซา้ ย ตาฮิ ลาละ
สงู ปปี ี
ประมาณ กีรี
เซนตเิ มตร ตงี ี
ช่วย ลือเบะฮ กแู ร ดาแล
เซง็
ตูลง

๑๕๓

ตามหา จารี
เบอร์โทรศัพท์ นอมอ โทราซะ
ทราบข่าว ดืองา คอบา
เจอ ยเู ปาะ

บทที่ 10
เชญิ แขกมาเท่ยี วบ้าน

อามนี า : สวสั ดคี ะ่ นายอำเภอ เชญิ เขา้ ข้างในบ้านคะ่

สวสั ดคี ่ะ นายอาเพอ ซีลอ มาโซะ ดาแล อูเมาะฮ

สวัสดคี ะ่ นายอำเภอ เชิญ เขา้ ขา้ งใน บ้าน

นายอำเภอสุรศกั ดิ์ : สวัสดีครบั ขอบคุณครบั

สวสั ดคี รับ ตือรีมอ กาเซะฮ

สวัสดคี รับ ขอบคณุ ครับ

ปลัดอำเภอรสุ ดี : นภ่ี รรยาของผม ชอื่ อามนี าครับ

นี่ ออแร ตีนอ ซายอ นามอ อามนี า

นี่ ภรรยา ของผม ชอื่ อามนี า ครบั

นายอำเภอสรุ ศักดิ์ : อมื ...ครบั แลว้ ลกู ๆ ไมอ่ ยู่บ้านหรือครับ

อมื ยอ ปะฮ อาเนาะ-อาเนาะ ตะเดาะ ดูเมาะฮ กอ ?

อืม ครบั แล้ว ลูกๆ ไมอ่ ยู่ บ้าน หรอื ครบั

มีลกู กี่คนแล้วครบั

อาดอ อาเนาะ บือราปอ ออแร เดาะฮ ?

มี ลูก กี่ คน แล้ว ครบั

อามีนา : อยู่คะ่ อยหู่ ลงั บ้าน

อาดอ ดโู ดะ บือลาแก อูเมาะฮ

อยคู่ ่ะ อยู่ หลงั บา้ น

เรามลี กู 3 คนค่ะ

๑๕๔

กตี อ อาดอ อาเนาะ ตีกอ ออแร

เรา มี ลูก 3 คน ค่ะ

นายอำเภอสุรศกั ดิ์ : อายุเท่าไหร่กันบ้างละ่ ครบั

ออมอ บอื ราปอ เดาะฮ ?

อายุ เท่าไหร่ กันบา้ งละ่ ครบั

ปลดั อำเภอรุสดี : คนโตเป็นผชู้ าย อายุ 10 ขวบครับ

เฮาะซูลง ยาดี ยาแต ออมอ 10 ตาฮง

คนโต เป็น ผู้ชาย อายุ 10 ขวบ ครบั

คนทส่ี องและคนเลก็ เป็นผหู้ ญงิ

ยงั ดวู อ งอ เฮาะกือจิ ตีนอ

คนทส่ี อง และ คนเลก็ เป็นผหู้ ญิง

อายุ 8 ขวบ และ 4 ขวบครบั

ออมอ 8 ตาฮง งอ ปะ ตาฮง

อายุ 8 ขวบ และ 4 ขวบ ครบั

อามนี า : แล้วนายอำเภอละ่ คะ ภรรยาและลูกๆ

ปะฮ นายอาเพอ ออแร ตีนอ งอ อาเนาะ-อาเนาะ

แล้ว นายอำเภอละ่ คะ ภรรยา และ ลูก ๆ

ย้ายมาอยู่ดว้ ยกนั หรือเปล่า

บอื ราเละฮ มารี โดะซอื กาลี กอื เดาะ ?

ยา้ ย มา อยู่ดว้ ยกนั หรือเปลา่

นายอำเภอสรุ ศกั ด์ิ : เปลา่ ครบั ผมมาคนเดยี ว

เดาะ อามอ มารี ซอแร

เปล่าครับ ผม มา คนเดียว

ลูก ๆ ต้องไปโรงเรียนครบั

อาเนาะ ๆ คอื นอ กี ซือกอเลาะฮ

ลกู ๆ ตอ้ ง ไป โรงเรยี น ครับ

ไม่อยากใหย้ ้ายโรงเรยี นครับ

เตาะเซ วี ตูกา ซอื กอเลาะฮ

๑๕๕

ไมอ่ ยาก ให้ ยา้ ย โรงเรียน ครบั
อามนี า : อาหารเรียบรอ้ ยแล้วค่ะ

มาแกแน ซยี ะ เดาะฮ
อาหาร เรยี บรอ้ ย แล้ว คะ่
เชิญทานเลยนะคะ
มาแก ลาลู นะฮ
เชิญทาน เลย นะคะ
(ตามสบายนะคะ) ทำเหมือนบ้าน ตัวเองนะคะ

วะซปู ออเู มาะฮ ซือดรี ี นะฮ
(ตามสบายนะคะ) ทำเหมอื น บ้าน ตัวเอง นะคะ
นายอำเภอสรุ ศักดิ์ : ครับ ขอบคุณครบั
ยอ ตือรีมอ กาเซะฮ
ครับ ขอบคณุ ครบั
ศัพท์และสำนวน

ภาษาไทย มลายปู าตานี
นายอำเภอ นายอาโป, นายอาเพอ
ภรรยา ออแร ตีนอ, บนี งิ
ลูก อาเนาะ
อย,ู่ นง่ั ดโู ดะ
ข้างหลงั บอื ลาแก
ปี ตาฮง,ตา อง
อายุ ออมอ
สาม ตีกอ
คน ออแร
คนโต ซูลง
ผชู้ าย ยาแต

๑๕๖

ผู้หญงิ ตนี อ
ย้าย บอื ราเละฮ
ด้วยกัน,พร้อมกัน ซือกาลี
ตอ้ ง,ถกู คอื นอ
เรียน งายี, บอื ลายา
โรงเรียน ซอื กอเลาะฮ

บทที่ 11
เยย่ี มญาติผใู้ หญ่

ซูรอยยา : อ้าวเดก็ ๆ ถงึ บา้ นคณุ ยายแลว้ คะ่

ฮา บูเดาะ- บูเดาะ ซาปา อูเมาะฮ โตะเจะ เดาะฮ

อ้าว เด็ก ๆ ถงึ บา้ น คณุ ยาย แล้วค่ะ

เด็ก : ถงึ แลว้ หรอื ครบั /ค่ะ แม่

ซาปา เดาะฮ มามี ?

ถึง แลว้ (หรอื ครบั /คะ่ ) แม่

ซูรอยยา เข้าไปดูข้างในสิ มใี ครอยู่ม้ัย

มาโซะ กี แตเงาะ ดาแล ลา อาดอ ปยี อ กือเดาะ ?

เข้า ไป ดู ข้างใน สิ มี ใคร อยมู่ ้ัย

เด็กๆขนกระเปา๋ เขา้ ไปในบา้ น

เดก็ ๆ : สวสั ดโี ตะเจะ พวกเรากลบั มาแล้วครับ
อซั ซาลามูอาลยั กุม โตะเจะ ปูเวาะ กีตอ กอื เละ มารี เดาะฮ
สวสั ดี โตะเจะ พวกเรา กลับ มา แลว้ ครบั

โตะเจะ : สวัสดี อ้าว จะกลบั มาบา้ น ทำไมไม่โทรบอกกอ่ น
วาอาลัยกุมมุซซาลาม เว เนาะ กือเละ ดูเมาะฮ วะปอ เตาะ

โทร กอยะ ดูลู

๑๕๗

ซูรอยยา : สวัสดี อา้ ว จะ กลับ มาบา้ น ทำไม ไม่ โทร บอก ก่อน
ไมเ่ ปน็ ไรคะ่ แม่ ไม่มีใครอยเู่ ลยหรือ ไปไหนกันหมดคะนี่
โตะเจะ : ตะปอ แมะ ตะเดาะ ซาปอ กอ อาดอ ? กี มานอ ฮาบสิ นฮิ ?
มารี ลา ไมเ่ ปน็ ไรคะ่ แม่ ไมม่ ี ใคร อย่เู ลยหรือ ไป ไหน กนั หมด ค่ะน่ี
มา แหละ ไปบา้ นปา้ ไซหนับนะ่ นงั่ พกั ก่อนสิ เดย๋ี วก็มาแหละ
ซูรอยยา : กี ดูเมาะฮ เมาะจิ ไซนับ ดูโดะ เรฮะ ดูลูลา ซือตาลากี

โตะเจะ : ไป บ้าน ป้า ไซหนับ (น่ะ) น่ัง พัก ก่อน เดี๋ยว (ก็)

ซูรอยยา : มีงานอะไรหรอื ถึงได้ไปกันหมด
อาดอ กือรยี อ กาปอ ? บูเละฮ กี ฮาบิฮ
มี งาน อะไร หรือ ถึงได้ ไป (กัน) หมด
บ้านปา้ ไซหนบั จัดงานอากเี กาะฮลูกชายของเขา
อูเมาะฮ เมาะจิ ไซหนับ วะ แงเกาะฮ อาเนาะ ยาแต ดียอ
บ้าน ปา้ ไซหนบั จดั งานอากกี ะฮ ลูก ชาย ของเขา
อืม... หนขู อพักผ่อนก่อนนะคะแม่
อืม... ซายอ มีเตาะ เรฮะ ดูลู นะฮ แมะ
อืม..... หนู ขอ พักผ่อน ก่อน นะคะ แม่

ศพั ท์และสำนวน

ภาษาไทย มลายูปาตานี
เย่ยี มญาติ แซะเราะฮ
ญาติ วอเระฮ
ผู้ใหญ่ ออแร ตูวอ
ถึง ซาปา
บา้ น อูเมาะฮ, รเู มาะฮ, ดเู มาะฮ

เข้า ๑๕๘
ไป
ดู มาโซะ
ใน,ขา้ งใน กี
ใคร แตเงาะ
กลบั ดาแล
ไปไหน ซาปอ, ปียอ
หมด กอื เละ
นง่ั พัก กี มานอ
กอ่ น ฮาบิฮ
กระเป๋า ดโู ดะ เรฮะ
งานอากีเกาะฮ ดูลู
เบะ
แงเกาะฮ

ศพั ทเ์ กี่ยวกบั เครือญาติ มลายปู าตานี
อาเนาะ ตนู อ
ภาษาไทย อาเนาะ ดารอ
เจา้ บ่าว อาเนาะ กอื จิ เบบี
เจ้าสาว เมาะ ซือดารอ, เมาะจิ
ทารก โตะแว, โตะแช
ปา้ ,นา้ หรอื อาผูห้ ญงิ เปาะ, อาเยาะ
ป,ู่ ตา เมาะ, แมะ อบี ู
พ่อ โตะ ซอื ดารอ, เปาะจิ
แม่ เปาะ ซอื ดารอ, เปาะจิ
ย่า,ยาย อาเนาะ
ลงุ , น้า หรอื อาผชู้ าย อาเดะ อปี า (ยาแต)
ลูก
นอ้ งเขย

๑๕๙

น้องชาย อาเดะ ยาแต
น้องสะใภ้ อาเดะ อปี า (ตนี อ)
นอ้ งสาว อาเดะ ตีนอ
พเี่ ขย อาแบ อีปา
พช่ี าย อาแบ
พี่สาว กาเกาะ ตนี อ / กะ
พอ่ สามี หรอื พ่อภรรยา โตะ ตูวอ (ยาแต)
ภรรยา บนี งิ
แมส่ ามีหรือแมภ่ รรยา โตะ ตูวอ (ตนี อ)
ลูกเขย มอื นาต,ู นาตู (ยาแต)
ลูกชาย อาเนาะ ยาแต
ลูกพ่ลี ูกน้อง ซือปปู ู, ปูปู
ลูกสะใภ้ มือนาต,ู นาตู(ตีนอ)
ลกู สาว อาเนาะ ตนี อ
สามี โตะ ลากี, ลากี
หลาน (ปู่ ย่า ตา ยาย) จจู ู
หลาน (ลุง ป้า น้า อา) อาเนาะ ซือดารอ
พ่อบุญธรรม เปาะ แปรอ
พอ่ เล้ยี ง เปาะ ตีรี
แม่บุญธรรม เมาะ แปรอ
แม่เลยี้ ง เมาะ ตรี ี
ลูกบญุ ธรรม อาเนาะ แปรอ
ลกู เลย้ี ง อาเนาะ ตรี ี

๑๖๐

บทท่ี 12
ในรา้ นอาหาร

พนักงานเสริฟ์ : สวสั ดีคะ่ เชญิ ด้านในคะ่
สวัสดีคะ่ ซีลอ มาโซะ ดาแล
สวัสดคี ะ่ เชญิ ดา้ น ใน คะ่
ก่ีคนครับพี่
วาปอ ออแร อาแบ ?
กี่ คน ครบั พี่

อบั ดุลเลาะฮ : สองคนครับ
ดูวอ ออแร
สอง คน ครบั

พนักงานเสร์ฟิ : เชิญนั่งครบั จะสั่งอะไรดคี รับพี่
ซีลอ ดโู ดะ เนาะ บือแซ กาปอ อาแบ ?
เชิญ นง่ั ครับ จะ สงั่ อะไร ดคี รบั พ่ี

วชิ ยั : ขอเมนดู ว้ ยครับ
มีเตาะ เมนู เตะ
ขอ เมนู ด้วยครบั

พนกั งานเสริ์ฟ : ครบั สักครนู่ ะ ครับ .............. น่ีครบั เมนู
ยอ ซือตา นะฮ ............. นี่นะฮ เมนู
ครับ สกั ครู่นะ ครบั ............ นค่ี รับ เมนู

วชิ ัย : ผมขอข้าวยำไก่ทอด

อามอ มีเตาะ นาซิ กอื ราบู (คาบ)ู อาแย กอแร็ง

ผม ขอ ขา้ วยำ ไก่ทอด

ข้าวเกรียบ และแตออครับ

กอื รอื โปะ (คอื โปะ) ปะฮ แตออ นะฮ

๑๖๑

ข้าวเกรียบ และ แตออ ครับ

อบั ดุลเลาะฮ : ของผมนาซลิ อื เมาะปลากับไข่

เฮาะ อามอ นาซิ ลือเมาะ อีแก งอ ตอื ลอ

ของผม นาซิ ลอื เมาะ ปลา กบั ไข่

ข้าวเหนียวมะมว่ ง และชาร้อนครับ

ปูโละ ปา โอะฮ ปะฮ แต ปานะฮ นะฮ

ข้าวเหนยี ว มะมว่ ง และ ชาร้อน ครับ

นานม้ัยครับ

ลามอ กือเดาะ ?

นาน ม้ยั ครับ

พนกั งานเสรฟ์ิ : ประมาณ 15 นาที ครับพี่

ลอื เบะฮ กูแร ลีมอ บือละฮ แมะแนะ นะฮ อาแบ

ประมาณ 15 นาที ครบั พี่

อับดุลเลาะฮ : ครับ ไม่เปน็ ไรครับ

ยอ ตะปอ

ครบั ไม่เปน็ ไรครับ

เวลาผา่ นไป

พนักงานเสริฟ์ : ข้าวยำไก่ทอด ขา้ วเกรยี บและแตออ

นาซิ กือราบู อาแย กอแร็ง กอื รอื โปะ งอ แตออ

ขา้ วยำ ไก่ทอด ขา้ วเกรยี บ และ แตออ

ไดแ้ ล้วครบั

บูเละฮ เดาะฮ นะฮ

ได้ แล้ว ครับ

ของพี่ สักครนู่ ะครบั

เฮาะ อาแบ ซอื ตา นะฮ

ของ พี่ สักครู่ นะครบั

อบั ดลุ เลาะฮ : ครบั ไมเ่ ป็นไรครับ แตเ่ ร็วหนอ่ ยกด็ คี รับ

ยอ ตะปอ ตาปี บางะ ซกี ิ มอและ แดะฮ

๑๖๒

ครบั ไมเ่ ปน็ ไรครบั แต่ เรว็ หน่อย ก็ดี ครับ
พนักงานเสร์ฟิ : ได้แล้วครบั

บูเละฮ เดาะฮ
ได้ แลว้ ครับ
ส่ังอะไรเพมิ่ อีกไหมครบั
เนาะ บือแซ กาปอ ตาเมาะฮ ลากี กือเดาะ ?
ส่ัง อะไร เพ่ิม อีก ไหม ครบั
วชิ ยั : ขอข้าวผัด 2 กลอ่ งนะครับ
มีเตาะ นาซิ กอแร็ง 2 กอเตาะ นะฮ
ขอ ขา้ วผัด 2 กล่อง ครบั
อับดลุ เลาะฮ นายเอาอะไรอกี มย้ั
อับดุลเลาะฮ แดมอ เนาะ กาปอ ลากี กอื เดาะ ?
อบั ดลุ เลาะฮ นาย เอา อะไร อกี ม้ยั
อับดลุ เลาะฮ : ไมเ่ อาแลว้ ละ่
เตาะเซ เดาะฮ
ไม่เอา แลว้ ล่ะ
พนกั งานเสริ์ฟ : อีกประมาณ 20 นาที ผมนำมาให้ครบั
ลือเบะฮ กูแร ดูวอ ปโู ละฮ แมแนะ อามอ บอเวาะ มารี นะฮ
อกี ประมาณ 20 นาที ผม นำ มาให้ ครับ

ข้าวผดั 2 กล่องไดแ้ ลว้ ครบั พี่
นาซิ กอแรง็ 2 กอเตาะ บูเละฮ เดาะฮ อาแบ
ข้าวผดั 2 กล่อง ได้ แล้ว ครับ พ่ี
วิชัย : คดิ เงนิ ดว้ ยครับ ทงั้ หมดเทา่ ไหร่ครับ
คีรอ ดูวิ นะฮ ซูมอ วาปอ ?
คดิ เงนิ ด้วย ครบั ท้งั หมด เทา่ ไหร่ ครบั
พนักงานเสรฟ์ิ : ทั้งหมด 200 บาทถว้ นครบั พี่
ซมู อ ดวู อ ราโตะฮ โกะ จโู กะ อาแบ

๑๖๓

ทั้งหมด 200 บาท ถ้วน ครบั พี่
วชิ ยั : น่คี รับเงิน 200 บาทครบั

นี นะฮ ดูวิ ดูวอ ราโตะฮ โกะ
นี่ ครบั เงนิ 200 บาท ครับ
พนักงานเสริ์ฟ : ขอบคุณครบั แล้วมาอีกนะครบั

ตือรมี อ กาเซะฮ ปะฮ มารี ปเู ลาะ นะฮ
ขอบคณุ ครบั แล้ว มา อกี นะครับ

วิชัย : ครบั
ซามอ-ซามอ
ครับ

ศัพทแ์ ละสำนวน

ภาษาไทย มลายูปาตานี
เชญิ ซลี อ
ข้างใน, ดา้ นใน ดาแล
เข้า มาโซะ
เท่าไหร่ วาปอ,บอื ราปอ
คน ออแร
นงั่ ดโู ดะ
ส่ัง บือแซ,ปือแซ
อะไร กาปอ,อาปอ
ขอ มเี ตาะ
สักครู่ ซือตา
นานไหม ลามอ กือเดาะ ?
ประมาณ ลอื เบะฮ กแู ร
นาที แมแนะ
ไหม,หรือไม่,มยั้ กือเดาะ

เรว็ ๑๖๔
เพิ่ม
คดิ เงิน จือปะ,บางะ
ทัง้ หมด ตาเมาะฮ
ทงั้ หมดเทา่ ไหร่ ครี อ ดวู ิ
เงนิ ซูมอ
บาท ซูมอ วาปอ ?,ซมู อ บือราปอ ?
ขอบคุณ ดูวิ
อีก โกะ
ไมเ่ ป็นไร ตอื รมี อ กาเซะฮ
เช่นกัน ปูเลาะ,ลากี
ตะปอ
ซามอ-ซามอ

บทที่ 13
การไต่สวนในศาล

ศาล : จำเลยถกู ฟ้องฐานร่วมกนั เป็นอังยแี่ ละซอ่ งโจร
แดมอ คอื นอ ฮาดู กาตอ ซือปากะ ยาดี ออแร ยาฮะ
จำเลย ถูก ฟ้อง ฐาน ร่วมกนั เปน็ องั ยแ่ี ละซอ่ งโจร
โดยเขา้ ร่วมเป็นผ้สู นับสนุนของคณะบคุ คลซงึ่ ปกปิดวิธีดำเนนิ การ
ดอื งา ซือปากะ ยาดี ออแร ซอกอ็ ง กุมปแู ล เฮาะ ซุซุ จา

รอ บวู ะ กอื รยี อ
โดย เข้าร่วมเป็น ผู้ สนับสนุนของ คณะบุคคล ซ่ึง ปกปิด

วิธี ดำเนินการท่มี ีความมุ่งหมายอนั มิชอบดว้ ยกฎหมาย
ดอื งา อาดอ ตยู ูแว วะ ซาเลาะฮ อูแน-อแู น
ที่ มี ความมุ่งหมาย อนั มชิ อบด้วยกฎหมาย
มจี ุดมงุ่ หมายเพอื่ แบง่ แยกราชอาณาจักรไทยและเพื่อยึดอำนาจ

๑๖๕

อูโตะ บือเลาะฮ บากี นากือรี ซแี ย แด ราปะฮ กวู าซอ
มีจุดมุ่งหมายเพ่ือ แบ่งแยก ราชอาณาจักรไทย และ เพื่อยึดอำนาจ
การปกครองในสว่ นของจังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส
มอื แรเตาะฮ ดาแล จาวะ ตานงิ ยาลา นารอ (นราธิวาส)
การปกครอง ในส่วนของ จังหวดั ปัตตานี ยะลา นราธวิ าส
และสงขลาบางส่วน
แด บอื บือราปอ กาวาแซ ดาแล จาวะ ซือกอรอ
และ บาง พ้ืนที่ ใน จังหวดั สงขลา (สงขลาบางสว่ น)
อนั เปน็ ส่วนหน่ึงของราชอาณาจักรไทย
ยัง ยาดี ซอื บาฮากแี ย เฮาะ นากือรี ซแี ย
อัน เปน็ ส่วนหน่งึ ของ ราชอาณาจกั รไทย

จำเลยจะใหก้ ารอย่างไร
แดมอ เนาะ ยาวะ ลากู มานอ
จำเลย จะ ให้การอยา่ งไร
จำเลย : กระผมไมย่ อมรบั ครับ
ซายอ เตาะ งากู
กระผม ไม่ ยอมรบั ครบั
ศาล : ขอถามอีกครง้ั จำเลยจะให้การอยา่ งไร
มีเตาะ ตาญอ ลากี ซอื กาลี แดมอ เนาะ ยาวะ ลากู มานอ ?
ขอ ถาม อกี ครัง้ จำเลย จะ ใหก้ าร อยา่ งไร ?

จำเลย : กระผมยอมรับครบั
ซายอ งากู
กระผม ยอมรับ ครับ

๑๖๖

ศัพทแ์ ละสำนวน

ภาษาไทย มลายปู าตานี
คำพพิ ากษา กือปูตุฮแซ มะฮกามะฮ, กาตอ คือ
ระ ซิง
อัยการ อาเยาะแก, ฮาเก็ง
ทนายความ บอมอ กแู ว
คดีความ บูก,ู เคะฮ
โจทก์ ออแร งาดู
จำเลย ออแรคอื นอ ตโู ดะฮ
ศาล แซ
ผตู้ ้องหา ออแร คือนอ ตโู ดะฮ
ตัดสิน คอื ระ ซิง
ยอมรบั งากู
ไม่ยอมรบั เตาะ (เดาะ) งากู
ถาม ตาญอ
ตอบ ยาวะ
ถกู ฟ้อง คอื นอ ฮาดู, กอื นอ อาดู
ให้การ ยาวะ
ร่วมกัน ซอื ปากะ
มีความมุง่ หมาย อาดอ ตยู ูแว
แบง่ แยกราชอาณาจักรไทย บือเลาะฮ บากี นากือรี ซีแย
ยึดอำนาจการปกครอง อาเมะ (ราปะฮ) กูวาซอ มือแร
เตาะฮ
กฎหมาย อูแน-อแู น
กฎหมายอาญา อแู น-อูแน ยือนายะฮ
อนั มชิ อบด้วยกฎหมาย ซาเลาะฮ อูแน-อแู น

คำไต่สวน ๑๖๗
ไต่สวน
กรณ,ี คดี กาตอ อูโซ ซออา
ผสู้ นับสนนุ อูโซ ซออา
สนับสนนุ เคะฮ
บทลงโทษ ออแร ซอกอ็ ง
สัง่ บทลงโทษ ซอกอ็ ง
ผู้ก่อการร้าย ฮกู งแม
ตรู ง ฮกู งแม
ปอื กานะฮ, ออแร ยาฮะ

บทท่ี 14
การปรกึ ษาทนายความ

ทนายความ : วนั นี้มอี ะไรใหผ้ มชว่ ย หรือครบั
ฮารี นิง อาดอ กาปอ วี อามอ ตลู ง
วัน นี้ มี อะไร ให้ ผม ช่วย หรือครับ

มฮู มั หมดั นอร์ :มี ครับ คณุ ทนาย
อาดอ บอมอ (กแู ว)
มี ครบั

ทนายความ : กรณุ าเล่ารายละเอยี ดทง้ั หมดให้ผมฟงั ครับ
ตูลง จือรีตอ บเู ต ลาโญะ ซือมอ วี อามอ ดอื งา
กรณุ า เลา่ รายละ เอยี ด ทง้ั หมด ให้ ผม ฟัง ครับ

มฮู มั หมัดนอร์ :ผมเป็นลูกจา้ งท่โี รงงานปลากระปอ๋ ง
อามอ ยาดี อาเนาะ กอลี ดี กีแล อีแก ซาเดง็
ผม เปน็ ลูกจ้าง ท่ี โรงงาน ปลา กระปอ๋ ง
ในเขตเทศบาลเมอื งปัตตานี เปน็ เวลา 5 ปี แล้ว
ดาแล เคะ เทะซอื บงั บานา ตานิง ซือลามอ 5 ตาฮง มารี เดาะฮ
ใน เขตเทศบาล เมืองปัตตานี เปน็ เวลา 5 ปี มา แลว้

๑๖๘

ทนายความ : แล้วเกิดอะไรข้ึน
ลือปะฮ ตู อาดอ กาปอ บือลากู
แลว้ มี อะไร เกดิ ขึน้

มูฮัมหมดั นอร์ :ผมถกู เลิกจา้ งโดยไมท่ ราบสาเหตุ
อามอ คือนอ วอื ตี กอื รยี อ ดืองา เตาะ ตาฮู ซอื บะ
ผม ถูก เลิกจา้ ง โดย ไม่ ทราบ สาเหตุ

ทนายความ : คุยกับหวั หนา้ โรงงานแลว้ หรือยัง
แกแจะ ดอื งา กอื ตวู อ กีแล เดาะฮ กอ ?
คุย กบั หัวหน้า โรงงาน แลว้ หรอื ยงั

มฮู ัมหมดั นอร์ :เพง่ิ ไดค้ ุยเม่ือวานน้ี เขาบอกว่ากจิ การขาดทุน
บารู แกแจะ มาแรง็ ดยี อ กาตอ ปอื แนกอแอ รกู ี
เพงิ่ ได้ คุย เมื่อวานน้ี เขา วา่ กิจการ ขาดทนุ
จงึ ต้องเอาพนกั งานออกบางส่วน
ลาลู คือนอ วะ ตเู บะ อาเนาะ กอลี บือบือราปอ ออแร
จึง ตอ้ ง เอา ออก พนกั งาน บาง คน

ทนายความ : เขาบอกวา่ จะจา่ ยคา่ ชดเชยใหห้ รอื ปล่า
ดียอ อาดอ รอยะ กาตอ เนาะ บายา ฆอ รูกี วี กอื เดาะ ?
เขา บอก ว่า จะ จา่ ย ค่าชดเชย ให้ หรอื เปลา่

มูฮัมหมัดนอร์ :ไม่
เดาะ

ทนายความ : ถา้ เปน็ เชน่ น้ัน เขาผิด
กาลู ลากู ตู ดียอ ซาเลาะฮ
ถ้า เป็นเช่นนน้ั เขา ผดิ
เราสามารถฟ้องเรียกคา่ เสยี หายกบั เขาได้
กีตอ บเู ละฮ อาดู มเี ตาะ ราตี รูกี ดืองา ดยี อ
เรา สามารถ ฟอ้ ง เรียก ค่าเสียหาย กบั เขาได้

มูฮัมหมัดนอร์ :ค่าเสยี หายเท่าไหรห่ รอื ครับ
กาตี รกู ี วาปอ ?

๑๖๙

คา่ เสยี หาย เท่าไหรห่ รอื ครบั
ทนายความ : เขาต้องจา่ ยค่าชดเชย 6 เดอื น

ดียอ คือนอ บายา ราตี รูกี แน บูแล
เขา ต้อง จา่ ย ค่าชดเชย 6 เดอื น
บวกกบั ค่าบอกล่วงหน้าอกี 1 เดอื น

จาโป ดืองา กอ บือรี ตาฮู ดูลู ลากี ซาตู บแู ล
บวกกบั ค่า บอก ล่วงหน้า อกี 1 เดอื น

รวมกนั เป็น 7 เดือน
จาโป ยาดี ตโู ยะฮ บูแล
รวมกัน เป็น 7 เดอื น

ศัพทแ์ ละสำนวน

ภาษาไทย มลายูปาตานี
ทนายความ บอมอ กแู ว, ลอยา
ชว่ ย ตลู ง
กรุณา ตูลง
เล่า จือรตี อ, จตี อ
รายละเอยี ด บเู ต ลาโญะ
ทง้ั หมด ซอื มอ, ซมู อ
ให้ ว,ี บวู ี
ฟงั ดอื งา
ทำงาน คยี อ, กือรยี อ
ลกู จ้าง อาเนาะ กอลี
ที่ ดี
โรงงาน กแี ล
ปลากระปอ๋ ง อแี ก ซาเด็ง
ใน ดาแล

เทศบาล ๑๗๐
เมือง
ปตั ตานี เตะซอื บัง, เทะซอื บัง
เป็นเวลา บานา
ถกู เลกิ จ้าง ตานิง
(ซอื ) ลามอ
ไมท่ ราบสาเหตุ คือนอ วือตี กือรียอ,กือนอ บือรือตี
พดู , คุย คียอ
ด้วย, โดย, กับ เตาะ ตาฮู ซอื บะ
หัวหน้า แกแจะ
เมอ่ื วาน ดืองา, งอ
การค้า กอื ตูวอ
ขาดทนุ มาแรง็
จา่ ย ปือแนกอแอ
ค่าชดเชย รกู ี
ผิด บายา
สามารถ กาตี รกู ี
ฟ้อง ซาเลาะฮ
บอกลว่ งหนา้ บเู ละฮ
ฮาดู, อาดู
รอยะ ดลู ู, บือรี ตาฮู ดูลู

๑๗๑

บทที่ 15
เทศกาลฮารีรายออีดิลฟิตรี

ณฐั วุฒิ : สขุ สันตว์ นั ฮารรี ายอนะ คอยดีน
ซอื ลามะ ฮารี รายอ คอยดีน
สขุ สนั ต์ วัน รายอ นะ คอยดนี

คอยดีน : ขอบใจนะ
ตอื รมี อ กาเซะฮ
ขอบใจนะ

ณฐั วฒุ ิ : พ่อกบั แมเ่ ธอไปไหนเหรอ
อาเยาะฮ งอ แมะ แดมอ กี มานอ ?
พอ่ กับ แม่ เธอ ไป ไหน เหรอ

คอยดนี : ยงั ไม่กลับจากมัสยิดเลย

เดาะ กอื เละ ดารี ซือเยะ ลากี

ยงั ไม่ กลบั จาก มสั ยดิ เลย

เชา้ วนั น้ีพวกเราไปละหมาดท่ีมัสยิดกัน

ปากี นิง อาเวาะ กตี อ กี ซอื มาแย ดี ซือแยะ

เช้า วันนี้ พวก เรา ไป ละหมาด ท่ี มสั ยิด

ณัฐวฒุ ิ : โอโฮ แม่เธอทำอาหารและขนมเยอะจัง

อูฮู แมะ แดมอ วะ มาแกแน งอ ตือปง บาเญาะ ญอ

โอโฮ แม่ เธอ ทำ อาหาร กับ ขนม เยอะ จัง

มอี ะไรบา้ งเนี่ย

อาดอ กาปอ กาเตะ นี ?

มี อะไร บ้าง เน่ีย

คอยดนี : มขี ้าวเหนียวตม้ สเต๊ะ และข้าวมัน

อาดอ ตปู ะ ซาเต ปะฮ นาซิ มเี ญาะ

มี ขา้ วเหนยี วตม้ สเต๊ะ และ ข้าวมนั

๑๗๒

ณฐั วุฒิ : ฉนั ขอชิมหนอ่ ยนะ่ ดนู า่ อร่อยจัง
ซายอ มเี ตาะ กือจะ ซิกิ นะ นาเปาะ ซือดะ ญอ
ฉนั ขอ ชิม หน่อย นะ ดู น่าอร่อย จัง

คอยดนี : ทานสิ ทานใหอ้ ิ่ม
มาแก ลา มาแก วี คือแญ แดะฮ
ทาน สิ ทาน ให้ อ่ิม เลย

ณฐั วุฒิ : เพือ่ น ๆ มากนั เยอะแลว้ หรอื ยัง
ชา องิ ซา อิง มารี รามา เดาะฮ กอ ?
เพ่ือนๆ มากัน เยอะ แล้ว ยงั

คอยดีน : ยังหรอก คงมากนั ตอนบา่ ย ๆ ละมัง
เดาะ ลากี บอกาลี มารี บาเละ ปอื แต
ยัง หรอก คง มากัน ตอน บา่ ย ๆ (ละมงั )
ตอนเช้าเขาจะไปเย่ียมญาตกิ ัน
บาเละ ปากี แดมอ เนาะ กี แซเราะฮ วอเระฮ
ตอน เช้า เขา จะ ไป เยยี่ ม ญาติ กนั

ณัฐวุฒิ : นัน่ ไง พอ่ แม่และน้อง ๆ นายกลบั มาแล้ว
ตุฮ อาเยาะฮ แมะ ปะฮ อาเดะ-อาเดะ แดมอ กอื เละ มารี เดาะฮ
นัน่ ไง พ่อ แม่ และ น้อง ๆ นาย กลับ มา แล้ว
สวัสดีครบั คุณพอ่ คุณแม่
สวสั ดีครับ อาเยาะฮ แมะ
สวัสดี คุณพอ่ คุณแม่

พอ่ แม่ : มานานแลว้ หรอื ทานอะไรแล้วหรือยัง
มารี ลามอ เดาะฮ ? มาแก กาปอ เดาะฮ กอ ?
มา นาน แล้วหรือ ทาน อะไร แล้ว หรือยงั

ณฐั วฒุ ิ : มาสกั พกั ใหญ่ ๆ แล้วครับ ทานอมิ่ แลว้ ครบั
มารี ลามอ เดาะฮ มาแก คอื แญ เดาะฮ
มา สกั พักใหญ่ ๆ แลว้ ครบั ทาน อม่ิ แล้วครับ
ขอบคุณครับ

๑๗๓

ตอื รมี อ กาเซะฮ
ขอบคณุ ครับ
ศพั ท์และสำนวน

ภาษาไทย มลายูปาตานี

วนั ฮารี

วนั รายออดี ิลฟติ รี อารี รายอ อดี ิลฟติ รี,

(วันสำคัญทางศาสนาของชาว ฮารี รายอ ปอซอ

มุสลิมเป็นวันเฉลิมฉลองหลังจาก

ถอื ศิลอดเดือนรอมฏอน เป็นเวลา

1 เดอื น เตม็ )

สุขสนั ตว์ ันรายอ ซือลามะ ฮารี รายอ

ยงั บอื ลง, เดาะ ลากี

ละหมาด ซือมาแย, มาแย

มสั ยิด ซอื เยะ

ทำ บวู ะ, วะ

อาหาร มาแกแน

ขนม ตือปง

มาก,เยอะ บาเญาะ

ด้วย กาเตะ, ราเตะ

ขา้ วเหนยี วตม้ ตปู ะ, กอื ตูปะ

สเตะ๊ ซาเต

ข้าวมัน (สไตลอ์ าหรบั ) นาซิ มีเญาะ

ขอ มีเตาะ

ชิม กือจะ, ตอื รา, ราซอ

หนอ่ ย,นิด ซีกิ

ดู, เหน็ นาเปาะ

๑๗๔

อรอ่ ย (จัง) ซือดะ (ญอ)
อิ่ม คือแญ
ช่วง, ตอน, ข้าง บาเละ
เช้า ปากี
บา่ ย, เย็น ปอื แต
กลางคนื มาแล
เย่ียม, เยีย่ มเยยี น แซเราะฮ, เซียเราะฮ
นานแล้ว,สกั พกั ใหญ่ ๆ แลว้ ลามอ เดาะฮ
และ งอ, ดอื งา
บ้าง กาเตะ, ราเตะ

๑๗๕

คณะผู้จัดทำ

คณะท่ีปรึกษา

1. พล.ร.ต.สมเกียรติ ผลประยูร เลขาธิการ ศอ.บต.

2. นายชนธัญ แสงพุ่ม รองเลขาธกิ าร ศอ.บต.

3. รศ.ดร.บดนิ ทร์ รศั มีเทศ รองเลขาธกิ าร ศอ.บต.

3. นายธรี วิทย์ เฑยี รฆโรจน์ ผ้อู ำนวยการ สพจ.

คณะผู้จัดทำ

1. นายนะรี คงบันนึก ผอ.กลมุ่ งานยทุ ธศาสตร์ วจิ ัย ตดิ ตามและ

ประเมินผลการพัฒนาเจ้าหน้าทรี่ ัฐ

2. นายยะยา เจะอีซอ ผอ.กลมุ่ งานอำนวยการและบริหาร

3. นายอิบรอเหม เบญ็ นา ผอ.วิทยาลัยการพฒั นาเจ้าหนา้ ที่ของรฐั

ฝา่ ยพลเรอื น จชต.

4. นางสาวสดุ าทิพย์ นวลละออง คณะทำงาน

5. นายศุภกร เปรมทองสขุ คณะทำงาน

6. นายมูฮมั มดั ลาเตะ๊ มูหะมะ คณะทำงาน

7. นายเศรษฐพงษ์ ออ่ นแกว้ คณะทำงาน

8. นายเจะ๊ อาด สาลิมนิ คณะทำงาน

9. นางวรษิ า ดวงจินดา คณะทำงาน

10. นายอารบ์ ดี นี วงศ์กาเซง็ คณะทำงาน

11. นางสาวปฐญิ ตา แก้วกบั ทอง คณะทำงาน

12. นางสาวชรัทดา อัลภาชน์ คณะทำงาน

13. นางสาวจารพุ ชั ร์ คุระตาประภา คณะทำงาน

14. นางสาวร่งุ ทิพย์ สุวรรณโร คณะทำงาน

๑๗๖

15. นายจำรูญ เย็นใจ คณะทำงาน
คณะทำงาน
16. นางนชุ นารถ กติ ชิ ยั
คณะทำงาน
17. นางสาวพัชรีวรรณ อมรพทิ ยากลุ คณะทำงาน
คณะทำงาน
18.นายอโณทยั แก้วทอง
คณะทำงาน
19.นางสาวภณิ ญาพชั ญ์ เพชรยอด คณะทำงาน

20.นางสาวมนัสนนั ท์ จนั ทร์แดง คณะทำงาน
คณะทำงาน
21.นายอาสมี หะยีเจ๊ะแว คณะทำงาน

22.นายอรุณ หะยีอาเซน คณะทำงาน
คณะทำงาน
23.นายเอรฟัน หะยีมอ
คณะทำงาน
24.นายศรสี ุวรรณ บญุ รักษ์ คณะทำงาน
คณะทำงาน
25. นายอามีนดุ ดนี จะปะเกีย
คณะทำงาน
26. นางสาวซไู วบะห์ ตือบงิ หม๊ะ คณะทำงาน

27. นางนาวฮี า ยเู ปาะนะ คณะทำงาน
คณะทำงาน
28.นางสาวมูนา ดาลอ คณะทำงาน

29.นายอาซฮารี ดโี ซะ๊ คณะทำงาน

30. นางสาวซาร์รา เจ๊ะมาม๊ะ

31. นางสาวอบิ ตีซาม มะมงิ จิ

32. นางสาวมสั กานดา คอมา

33. นางสาวนูรอ อาบูวะ

34. นาวสาวกูอานีซ๊ะ รงโซะ

35. นายอาทติ ย์ ลิขิตสาธรสกลุ

๑๗๗

บรรณานกุ รม

สถาบันดำรงราชานุภาพ สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย. แนวทาง
ปฏิบัตริ าชการสำหรับข้าราชการในพน้ื ท่จี ังหวดั ชายแดนภาคใต้.

สำนักนโยบายและแผน ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้.
ยุทธศาสตร์ ศูนยอ์ ำนวยการบรหิ ารจงั หวัดชายแดนภาคใต้ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580)

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาภาค
พ.ศ. 2560 -65 ฉบบั ทบทวน.

สำนักจุฬาราชมนตรี. คำถาม – คำตอบ และข้อเสนอแนะของอดีต
จฬุ าราชมนตรี (นายประเสริฐ มะหะหมัด) เก่ียวกับแนวทางการปฏิบัติตนของผู้ที่นับ
ถอื ศาสนาอสิ ลามท่ีเหมาะสม.

ผศ.ดร. นูรีดา หะยียะโกะ. (2561). บทสนทนาภาษาไทย-มลายูปาตานี
เพือ่ การสือ่ สาร. พิมพค์ รั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : วี พลัสกรุ๊ป (ไทยแลนด์) จำกดั .