การออกแบบสวัสดิการการศึกษาในโรงเรียน กรณีศึกษา 14 โรงเรียน

การออกแบบสวสั ดิการการศกึ ษาในโรงเรยี น

กรณศี ึกษา 14 โรงเรียน

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พเิ ศษ
ภาคการศกึ ษา 2/2564

การออกแบบสวัสดกิ ารการศึกษาในโรงเรียน

กรณศี ึกษา 14 โรงเรียน

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศกึ ษาสําหรับเดก็ พเิ ศษ
ภาคการศกึ ษา 2/2564

คาํ นาํ

การออกแบบสวัสดิการการศึกษาในโรงเรียน เป็นงานที่นักศึกษาที่เลือกเรียนสาขาวิชาโท
การพัฒนาเด็ก เยาวชนและครอบครัว คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ภาคการศึกษา 2/2564 จํานวน 14 คน ในรายวิชานโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเด็ก
พิเศษ ด้วยโจทย์ 3 ประเด็นคือ สถานการณ์เด็กในโรงเรียน ระบบกิจกรรม / บริการในโรงเรียนที่มี
และสวสั ดิการทเี่ หมาะสมสําหรบั เดก็ ในโรงเรียนทเี่ ลอื กศกึ ษา

14 โรงเรียนในฐานะพื้นที่แห่งการศึกษา เรียนรู้ นักศึกษาได้รับความร่วมมือจากผู้คน
หลากกลุ่มในฐานะผู้ร่วมให้ข้อมูล อาทิ ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และข้อมูลเอกสารจากแหล่งข้อมูลต่าง
ๆ (ปรากฏในเอกสารอ้างอิง) การศึกษากรณีโรงเรียนทั้งหมด นักศึกษานําสู่ชั้นเรียน และเรา
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน 3 ครั้ง ก่อนจะผลิตเป็นงานเขียนครั้งนี้ และรวบรวมเป็นเล่มเพ่ือเป็น
ฐานข้อมูลที่จะคืนสู่โรงเรียนที่ศึกษา และเผยแพร่สู่ผู้สนใจ พื้นที่ของระบบการศึกษาที่เราคาดหวัง
มากไปกว่าการจัดการเรียนการสอน แต่เด็กพึงได้โอกาสในการพัฒนาอย่างรอบด้าน และงาน
สวัสดิการการศึกษาจะเป็นอีกระบบที่เอื้อให้เกิดมิติ มุมมองในการพัฒนาเด็กในระบบการศึกษา
ทั้งในการปกป้อง คุ้มครอง ส่งเสริมและพัฒนา ด้วยบุคลากรที่จะช่วยเสริมเติมงานครู (การ
ออกแบบการเรียนรู้) ให้บรรลุเป้า และเด็กได้เติบโตตามศักยภาพความสามารถในพื้นที่แห่งการ
เรียนรทู้ ีส่ าํ คญั นั่นคอื ระบบการศกึ ษา

ขอบคุณทุกโรงเรียน ทุกผู้เกี่ยวข้องที่เอื้อเฟื้อข้อมูลกับนักศึกษา และนักศึกษาทุกคนท่ี
มุ่งมั่นตั้งใจในการออกแบบสวัสดิการการศึกษาครั้งนี้ หวังว่าจะเป็นประโยชน์สําหรับผู้สนใจนําไป
ประยกุ ตใ์ ช้ในการพฒั นาเดก็ ในระบบการศกึ ษาไดใ้ นโอกาสท่ีเหมาะสม

ชน้ั เรียนเรา
CF362

สารบญั

ท่ี โรงเรียน โดย หนา้

1 โรงเรียนนวมนิ ทราชนิ ูทิศ หอวัง นนทบรุ ี พญิ าภรณ์ บ้านเตย 6205610360 1 - 8
2 โรงเรียนวนิ ติ ศกึ ษา ในพระราชูปถัมภ์
ชฎาพร มคี ง 6205610428 9 - 15

3 โรงเรยี นศรยี านสุ รณ์ กมลชนก บรรจบ 6205610543 16 - 22

4 โรงเรียนวดั คงคาวราราม กชพร วงษ์บํารงุ จติ ร์ 6205680074 23 - 26

5 โรงเรียนพฒั นาอิสลาม (แบรอโตะนาฮนู ) ปตั ตานี บรุ นิ ทร์ เรือนแก้ว 6205680132 27 - 39

6 โรงเรียนธรรมภริ กั ษ์ ศศิชา ภพู่ ันธ์ 6205680199 40 - 47

7 โรงเรียนสตรวี ิทยา ปภาดา กลอนกลาง 6205680462 48 - 53
8 โรงเรยี นโพธสิ ารพทิ ยากร จิดาภา พธุ ะภาชน์ 6205680512 54 - 69

9 โรงเรียนเตรยี มอุดมศกึ ษาพฒั นาการ นนทบรุ ี กฤษณา พลภักดี 6205680843 70 - 79

10 โรงเรยี นมารียว์ ิทยา ณัฏฐอ์ าภา แน่นชารี 6205680926 80 – 84

11 โรงเรียนการศึกษาคนตาบอด ชลติ า เออื้ ศิรติ ระกูล 6205680991 85 - 101

12 ศูนย์พฒั นาเด็กเลก็ บ้านห้วยนาง กัญญาณัฐ แสงศรี 6205681486 102 - 111

13 โรงเรียนพัทลงุ บวั บญุ ชเู ช้อื 6205681536 112 - 127

14 โรงเรยี นเตรียมอุดมศึกษาพฒั นาการนนทบรุ ี ณฐั ณิชา รัตนไพบูลย์ 6208610284 128 - 133

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนูนวล 1
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

โรงเรียนนวมินทราชินทู ศิ หอวงั นนทบรุ ี

นางสาว พญิ าภรณ์ บา้ นเตย 6205610360

ประวตั ิความเป็นมาและขอ้ มลู เกย่ี วกับโรงเรยี น
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ หอวัง นนทบุรี เป็นหนึ่งในโรงเรียนที่ก่อตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระ

เกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถพระบรมราชชนนีพันปีหลวงเนื่องในวโรกาส
เจริญพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2535 ก่อสร้างโรงเรียนโดย
ได้รับความร่วมมือจากชุมชนในการดําเนินการต่าง ๆ เช่น การสูบนํ้าออกจากพื้นที่โดยกรม
ชลประทานปากเกร็ดและนายดิเรก ถึงฝั่ง นายอําเภอปากเกร็ด ใช้ชื่อโรงเรียนตามที่ได้รับ
พระราชทานคํานําหน้าชื่อโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ว่า
"นวมินทราชินูทิศ" ตามด้วยชื่อโรงเรียนพี่เลี้ยง (ในขณะนั้น) คือโรงเรียนหอวัง และชื่อจังหวัดที่ตั้ง
คือจงั หวดั นนทบุรี จงึ ไดช้ อ่ื วา่ โรงเรยี นนวมินทราชินูทิศ หอวงั นนทบรุ ี

จัดเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประเภทสหศึกษา สังกัดเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษานนทบุรี กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย ผู้อํานวยการโรงเรียนคนปัจจุบัน คือ นายรังสิมันต์ ยาละ มีจํานวน
คุณครูและบุคลากรรวมทั้งหมด 176 คน และมีจํานวนนักเรียนรวมทั้งหมด 3,253 คน แบ่งเป็น
นักเรยี นมัธยมตน้ 1,571 คน และนกั เรยี นมัธยมปลาย 1,682 คน
สถานทีต่ ้ัง

119/1 หมู่ 3 ถนนศรสี มาน ตําบลบ้านใหม่ อําเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี มีเนื้อที่ 20 ไร่
2 งาน 29 ตารางวา มีอาคารเรียนทั้งหมด 7 ชั้นโดยแต่ละอาคารเชื่อมถึงกันจึงสามารถเดินข้าม
ตึกได้ ตึกแรกสร้างขึ้นพร้อมการก่อตั้งโรงเรียนในปีพ.ศ. 2535 ต่อมาต้องการแยกห้องเรียนพิเศษ
ออกมาโดยเฉพาะจึงสร้างอาคารใหม่ในปีพ.ศ. 2555 มีบ้านพักภารโรงสร้างขึ้นในปีพ.ศ. 2541 ซ่ึง
ภายหลังได้มีการปรับเปลี่ยนมาเป็นหอพักนักกีฬาประจําโรงเรียน มีบ้านพักครูแบบแฟลต 8/12
หน่วยสร้างขึ้นในปพี .ศ. 2562
แผนการเรยี นระดบั ชั้นมัธยมต้น

1. หอ้ งเรยี นทั่วไป
2. ห้องเรยี นพิเศษ IP (Intensive Program)
3. หอ้ งเรยี นพิเศษ IEP (Intensive English Program or Mini English Program)
แผนการเรียนระดับชน้ั มธั ยมปลาย
1. วิทยาศาสตร์สขุ ภาพ
2. วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
3. นิติศาสตร์และรัฐศาสตร์
4. อักษรศาสตร์นเิ ทศศาสตร์

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารยผ์ ูส้ อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 2
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

5. บรหิ ารธรุ กิจ
6. นนั ทนาการและการกฬี า
7. ศลิ ปกรรมศาสตร์
8. หอ้ งเรียนพเิ ศษ IP (Intensive Program)
9. หอ้ งเรยี นพิเศษ IEP (Intensive English Program)
10. ห้องเรียนพิเศษ ICP (Intensive Chinese Program)
11. หอ้ งเรียนพิเศษ IJP (Intensive Japanese Program)

สถานการณแ์ ละปัญหาในโรงเรยี น
1. การเข้าแถวเคารพธงชาติ
จากประสบการณ์ของนักเรียนขณะที่กําลังศึกษาอยู่ หลังจากเคารพธงชาติเสร็จ
จะมีคุณครูขึ้นมาพูดข่าวสารประจําวัน และเม่ือใกล้ถึงวันสําคัญจะมีการฝึกซ้อมพิธีการ
ต่าง ๆ เช่น พิธีงานวันไหว้ครู งานวันพ่อ งานวันแม่ บางครั้งจึงเลยเวลาเรียนไปเกือบหนึ่ง
ชั่วโมง บางวันมีการตรวจระเบียบซึ่งใช้เวลานานและเลยคาบโฮมรูมที่นักเรียนควรได้พบ
ครูประจาํ ชั้น
แม้ในวันธรรมดาที่ไม่มีกิจกรรมใดเป็นพิเศษแต่การพูดหน้าเสาธงเป็นเวลานานทํา
ให้เหลือเวลาเตรียมตัวเข้าเรียนน้อย เด็กบางคนต้องจัดการธุระของตนเอง เช่น การเข้า
ห้องนํ้า การส่งงานในช่วงเช้า รวมทั้งเรื่องการเดินขึ้นบันได เนื่องจากเด็กนักเรียนไม่ได้รับ
อนุญาตให้ใช้ลิฟต์ยกเว้นในกรณีพิเศษ ดังนั้นเด็กที่อยู่ชั้นสูง ๆ จึงต้องใช้เวลาในการเดิน
ขึ้นอาคารเรียน สุดท้ายปัญหาที่ตามมาคือเด็กขึ้นห้องเรียนช้าเพราะไม่มีเวลาได้เตรียมตัว
หรือใช้เวลาส่วนตวั ก่อนที่จะเขา้ เรยี นในคาบแรก
2. กฎระเบียบท่ลี ะเมดิ สทิ ธิส่วนบคุ คล
การตรวจระเบียบเป็นการตรวจประจําเดือนหรอื บางทกี ส็ ่มุ ตรวจ ช่วงทน่ี ักศกึ ษายัง
เรียนอยู่คุณครูบางคน ตัดผมเด็กนักเรียนหญิงจนแหว่ง ส่วนเด็กนักเรียนชายก็โดนไถผม
มีการจ้างช่างตัดผมมาที่โรงเรียนเพื่อเป็นการบังคับให้เด็กทําตามกฎระเบียบ ส่วนใหญ่ที่
พบจะเปน็ เดก็ นักเรยี นชายทีต่ อ้ งไปตอ่ คิวรอตดั ผม ส่วนเด็กนักเรียนหญิงยังได้รบั โอกาสให้
กลับไปตัดผมทคี่ วามยาวเกนิ กําหนดและตอ้ งมารายงานตวั ในวันรุง่ ขน้ึ
นอกจากนี้ปัญหาที่นักเรียนหญิงพบคือการถูกลื้อกระเป๋า ในบางกรณีหากพบ
เครื่องสําอางก็จะถูกนําไปทิ้ง เช่นเดียวกับถุงเท้าที่ต้องใส่เป็นพื้นขาวเท่านั้น และต้องเป็น
ถุงเท้ายาวห้ามใส่ข้อสั้น ซึ่งจากการสัมภาษณ์ทั้งศิษย์เก่าและศิษย์ปัจจุบันกม็ ีความคิดเห็น
ท่ีหลากหลาย บางคนแค่อยากใส่เป็นแฟชั่น แต่บางคนกบ็ อกว่าถุงเท้าพื้นขาวนั้นซักยากจึง
อยากใส่เป็นพื้นดํา ไม่ได้มีเจตนาที่จะทําผิดกฎระเบียบ อย่างไรก็ตามการกระทําของ
คุณครูจากที่ได้กล่าวมาถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลของนักเรียน และบาง
กฎเกณฑ์ไม่มคี วามยดื หยนุ่ จนเดก็ บางคนอาจมที ศั นคติลบต่อการมาโรงเรยี น

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 3
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564

3. ชมุ นมุ ทไี่ ม่ได้ทําในสง่ิ ทีช่ อบ
ชุมนุมควรเป็นการให้นักเรียนได้รวมกลุ่มกันทํากิจกรรมที่ชอบหรือมีความถนัดใน

เรื่องเดียวกัน แต่โรงเรียนกลับมีการจํากัดคนในการเข้าร่วมแต่ละชุมนุม ทําให้เด็กไม่ได้ใช้
ความสามารถและพัฒนาทักษะของตนเอง ยกตัวอย่างเช่น รุ่นน้องท่ีกําลังศึกษาอยู่มี
ความสามารถด้านการเต้น แต่ทางโรงเรียนไม่มีชุมนุมเต้น (มีเพียงชุมนุมนาฏศิลป์ที่นางรํา
ของโรงเรียนใช้คาบนี้ในการฝึกซ้อม) ทําให้รุ่นน้องของนักศึกษาต้องไปอยู่ชุมนุมอ่ืน
และประสบการณ์ของนักศึกษาเองที่อยากเข้าชุมนุมที่ให้แปลภาษาจากการดูหนังและฟัง
เพลงภาษาอังกฤษ แต่ด้วยจํานวนคนที่จํากัดทําให้ไม่สามารถเข้าร่วมชุมนุมได้ จากชุมนุม
ที่ควรส่งเสริมและพัฒนาทักษะความสามารถของเด็กจึงกลายเป็นเพียงวิชาที่นักเรียน
หลายคนไมต่ อ้ งการ
4. วชิ าแนะแนวทีไ่ ม่ได้แนะแนว

วิชาแนะแนวไม่มีประสิทธิภาพอย่างที่ควรจะเป็น จากประสบการณ์ของตัว
นักศึกษาตอนที่ยังเรียนอยู่ วิชาแนะแนวแทบจะเป็นวิชาว่างที่ใช้ในการเคลียร์งานค้าง
แม้กระทั่งช่วงมัธยมศึกษาปีที่ 6 ซึ่งมีความจําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับคําแนะนําเรื่อง
การศึกษาต่อ แต่คุณครูก็ไม่ได้ให้ความรู้หรืออธิบายขั้นตอนต่าง ๆ เกี่ยวกับระบบ TCAS
ซึ่งเป็นระบบใหม่ในการคัดเลือกบุคคลเข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัยอย่างละเอียด
นักเรียนทุกคนจึงต้องศกึ ษาหาข้อมูลเพื่อทาํ ความเข้าใจดว้ ยตนเอง

งานที่คุณครูให้ทําตอนนั้นคือการเรียงลําดับคณะที่อยากเข้าเพื่อให้นักเรียนมีคณะ
ที่สํารองไว้ในใจ และใหล้ องทํา PORTFOLIO ท่เี ปน็ การทํางานสง่ คุณครูเท่านัน้ ไม่ได้ส่งไป
ให้ทางมหาลัยจริง ๆ จะเห็นได้ว่างานเหล่าน้ีมีความสําคัญน้อยกว่าความรู้ความเข้าใจใน
ระบบ TCAS ที่พึ่งเริ่มใช้ในปี 2561 (เพียง 1 ปีในขณะนั้น) จากการสัมภาษณ์คุณครูใน
โรงเรียนเธอบอกว่างานของคุณครูที่นี่เยอะมาก ส่วนใหญ่ต้องทํารายงานหรืองานด้าน
วิชาการส่งใหก้ ับทางโรงเรยี น ทําให้ไมม่ เี วลาเตรยี มการเรยี นการสอนใหเ้ ด็ก ๆ
5. การศึกษาทไ่ี มต่ อบโจทย์

เนื่องด้วยหลักสูตรของการเรียนในปัจจุบันทําให้นักเรียนต้องเรียนในเนื้อหาที่ต้อง
เรียนเพื่อสอบ ไม่ใช่การเรียนเพื่อนําไปใช้ในชีวิตประจําวัน ท่องจําตําราแต่ไม่มีความ
เข้าใจหรือไม่สามารถนําไปใช้ในชีวิตจริงได้ ในบางวิชาเนื้อหาที่ยากเกินไปและไม่มีความ
จําเป็นยังคงอยู่ เมื่อคุณครูสั่งงานมานักเรียนก็จะเกิดความเครียดเนื่องจากต้องทํางานที่
ยากและเกินความสามารถของตนเอง

จากประสบการณ์ของนักศึกษาและการสัมภาษณ์เพื่อน ๆ รุ่นเดียวกันเห็นตรงกัน
ว่าวิชาเรียนในแต่ละเทอมมีการแยกย่อยวิชาต่าง ๆ เยอะมาก เช่น วิชาคณิตหลักและ
คณิตเพ่ิม วชิ าภาษาไทยหลักและวรรณคดี เมอื่ เน้อื หาในการเรียนเยอะเกนิ ไป สงิ่ ทตี่ ามมา
คือภาระงานที่ทําให้เด็กเกิดความเครียด ยิ่งในช่วงสอบเข้าทั้งชั้นม.3 และม.6 ทําให้เด็ก

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 4
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

กดดันตัวเองมากขึ้น เพราะต้องทําทั้งงานท่ีคุณครูสั่งเพื่อเอาคะแนนและต้องเตรียมตัว
สอบไปดว้ ย
6. เดก็ ทีต่ ัง้ ครรภใ์ นวัยเรียน

เกือบทุกปีจะมีเด็กนักเรียนหญิงที่หลุดออกจากระบอบการศึกษาเพราะตั้งครรภ์ใน
วัยเรียน หนึ่งในนั้นคือเพื่อนรุ่นเดียวกันกับนักศึกษา ซึ่งทางโรงเรียนก็ไม่สามารถช่วย
หาทางออกอะไรได้นอกจากต้องให้ลาออกจากโรงเรียนไป ส่วนเด็กนักเรียนชายก็ยัง
สามารถเรียนต่อไปได้ เหตุผลที่นกั เรยี นหญงิ ไมส่ ามารถมาเรยี นไดต้ ามปกตเิ ปน็ ผลมาจาก
สรีระทางร่างกายที่จะเปลี่ยนแปลงไปเรื่อย ๆ ตามอายุครรภ์ และสังคมที่ยังไม่เปิดกว้างก็
ไม่สามารถยอมรับได้ หรือทางออกอีกทางหนึ่งคือการดรอปเรียนไว้ก่อนซึ่งหอวังนนท์ก็ยัง
ไมม่ กี ารหยบิ ยกประเด็นนม้ี าทําให้เปน็ สวัสดิการอยา่ งจริงจัง

สวสั ดกิ ารและบริการในโรงเรียน

• กลอ่ งรับความคดิ เห็น
เริ่มมีมาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2559 ซึ่งเป็นปีที่ นายไพฑูรย์ จารุสาร เข้ามาดํารงตําแหน่ง

ผู้อํานวยการและท่านเป็นผู้ริเริ่มไอเดียให้ติดกล่องนี้ เป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนได้มี
ส่วนร่วมในการเสนอแนะสิ่งต่าง ๆ ที่ต้องการให้โรงเรียนดําเนินการ เช่น อยากให้ทุก
ห้องเรียนมีคอมพิวเตอร์และโปรเจคเตอร์ อยากให้ห้องสมุดมีหนังสือหมวดประวัติศาสตร์
ต่างประเทศ โดยกล่องน้ีติดตั้งอยู่หน้าห้องของผู้อํานวยการโรงเรียน เด็ก ๆ สามารถเขียน
และนาํ มาหย่อนไวไ้ ดต้ ลอดเวลา

• ใบเชค็ อุปกรณ์ในห้องเรียน
เป็นใบที่ทุกห้องเรียนจะได้รับในแต่ละเดือนเพื่อใช้ตรวจเช็คอุปกรณ์ต่าง ๆ ใน

ห้องเรียนที่อาจมีการชํารุดหรือเสียหาย เช่น ลําโพง โต๊ะเรียน พัดลม เป็นต้น หลังจากนั้น
ฝา่ ยซ่อมบาํ รุงจะไดด้ าํ เนนิ การปรบั ปรงุ แก้ไข

• ห้องพยาบาล
เป็นบริการด้านสุขภาพให้กับนักเรียนที่ไม่สบาย เจ็บป่วย หรือได้รับบาดเจ็บ โดย

พยาบาลประจําห้องจะเป็นพยาบาลที่จบตามหลักสูตรทางการแพทย์ จึงมั่นใจได้ว่า
พยาบาลจะมีความเชี่ยวชาญในการดูแลเด็กนักเรียนที่เจ็บป่วยหรือได้รับบาดเจ็บด้าน
รา่ งกาย

• การตรวจสขุ ภาพประจําปี
ทางโรงเรียนมีการจัดการตรวจสุขภาพประจําปีทุกภาคการศึกษา โดยจะเป็นการ

ตรวจสุขาพทั่วไป ตรวจเลือด ตรวจปอด และตรวจสายตา ซึ่งหลังจากนักเรียนวัดค่า
สายตาและต้องการทจ่ี ะตดั แวน่ ก็สามารถตัดแวน่ กบั ทีมงานทีม่ าตรวจสายตาได้เลย

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 5
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

• หอพักนักกีฬา
กีฬาที่โรงเรียนหอวังนนท์มีความโดดเด่นคือวอลเล่ย์บอล ซึ่งมีนักกีฬาของโรงเรียน

ที่ต้องไปแข่งต่างจังหวัดอยู่บ่อย ๆ จึงใช้หอพักที่เดิมทีเป็นหอพักของแม่บ้าน/ภารโรง
ปรับปรุงมาเป็นหอพักนักกีฬา เนื่องจากปัจจุบันโรงเรียนจ้างคนงานเป็นทีมแทนแม่บ้าน
และภารโรงแลว้

• โรงยิมและสนามกีฬา
เด็กนักเรียนสามารถใช้โรงยิมและสนามกีฬาได้โดยไม่ต้องขออนุญาตแต่อาจจะมี

เวลาจํากัด เช่น เล่นกีฬาได้จนถึง 5 โมงเย็น นอกจากนี้ทางโรงเรียนยังคอยปรับปรุงสนาม
อยู่เป็นประจํา ล่าสุดได้เปลี่ยนสนามหญ้าฟุตบอลเป็นสนามหญ้าที่มีลู่วิ่งด้วย และอีกหน่ึง
สนามที่เป็นพื้นปูนหน้าเสาธงก็ทาสีใหม่ทุกปี มีการเพนท์ลวดลายเป็นบันไดงูให้เด็ก ๆ ได้
เลน่ กันในชว่ งพกั หรือช่วงหลงั เลกิ เรยี น

• ห้องสมุดอเิ ลก็ ทรอนิกส์
เป็นเว็บไซต์ที่ทางโรงเรียนทําขึ้นเพื่อให้เด็กนักเรียนได้ค้นหาข้อมูลในช่วงสภาน

การณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งเป็นช่วงที่นักเรียนจะต้องเรียนออนไลน์อยู่ที่บ้าน
จัดทําขึ้นเพื่อทดแทนหอ้ งสมุดท่โี รงเรียนท่ไี ม่สามารถใชบ้ ริการไดใ้ นสภานการณ์น้ี

• หอ้ งคอมพิวเตอร์
เป็นทั้งห้องเรียนและห้องอินเทอร์เน็ตให้นักเรียนได้ใช้ทํางานหลังเลิกเรียน ซึ่งจะ

ปิดห้องในเวลา 17.00 น. นักเรียนจึงสามารถใช้ห้องในการทําการบ้านหรืองานค้างได้โดย
ไม่ตอ้ งออกไปใช้รา้ นอนิ เทอร์เนต็ ขา้ งนอก

• ประชมุ ผูป้ กครอง
โรงเรียนหอวังนนท์มีการจัดประชุมผู้ปกครองหลังจบภาคการศึกษาทุกครั้ง ซึ่งมี

การจัดการอย่างเป็นระบบระเบียบเริ่มจากตอนเช้าผู้ปกครองจะต้องเข้าหอประชุมเพื่อพบ
ผู้อํานวยการโรงเรียน รับฟังข่าวสาร การประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ หลังจากนั้นคณะกรรมการ
นักเรียนจะจดั แถวตามห้องเรยี นพาผปู้ กครองไปพบคณุ ครูประจาํ ชนั้ เพอื่ พดู คยุ และรับใบเกรด

• ทางเดนิ เข้าโรงเรยี น
ที่ตั้งของโรงเรียนหอวังนนท์อยู่ไม่ไกลกับแยกสวนสมเด็จ มีทางเท้าหรือฟุตบาท

สามารถเดินมาถึงโรงเรียนได้ ซึ่งทางโรงเรียนไดม้ ีการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ให้ทําหลังคาตั้งแต่แยกสวนสมเด็จเข้ามาเรื่อย ๆ จนถึงที่โรงเรียน เพื่อให้นักเรียนลงรถเมล์
และเดนิ มาโรงเรียนไดโ้ ดยไมต่ ้องตากแดดตากฝน และไมต่ อ้ งเสยี ค่ารถสองแถวอีกด้วย

• โครงการ YC (Youth Counselor) เพอื่ นทปี่ รกึ ษา
โครงการนี้เกี่ยวกับการให้คําปรึกษานักเรียนในโรงเรียนโดยใช้หลักจิตวิทยาวัยรุ่น

เข้าช่วยเหลือโดยนักเรียนเพื่อนที่ปรึกษาที่ได้รับการอบรมในหลักจิตวทิ ยาเป็นอย่างดีและ
อยู่ในการดูแลของคุณครูแนะแนวตลอดเวลาทํางาน โดยทางโครงการสามารถช่วยเหลือ
ปัญหาได้เกือบทั้งหมด แต่จะเป็นปัญหาเฉพาะหน้า ยกตัวอย่างเช่น ปัญหาทางด้านจิตใจ

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนูนวล 6
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

แต่ปัญหาเศษฐกิจครอบครัวหรือปัญหาร้ายแรงที่รับมือไม่ไหว เช่น ปัญหายาเสพติด จะไม่
สามารถชว่ ยแก้ไขหรอื ใหค้ ําปรึกษาตรงน้ีได้

• ลน่ คาบเรียนชว่ งกีฬาสี
เมื่อเปิดเทอมสองคือการเริ่มต้นช่วงกีฬาสี มีการซ้อมเดินขบวนพาเหรดทุกวัน ต้อง

ใช้เวลานาน และบางวันต้องซ้อม 2-3 ครั้ง ทางโรงเรียนจึงได้ล่นคาบเรียนจากวิชาละ 50
นาทีเป็นวิชาละ 40 นาที เป็นการส่งเสริมกิจกรรมโดยไม่ทิ้งการเรียน บางครั้งก็จะใช้คาบ
ชุมนุมให้เด็ก ๆ ได้แยกย้ายกันไปทําหน้าที่ของตนเองในสี เช่น เชียร์ลีดเดอร์ซ้อมเต้น
สแตนฝึกร้องเพลงและทําท่ามือ นักกีฬาประจําสีฝึกกีฬาท่ีลงแข่ง บางส่วนก็ทําฉาก
ประกอบการแสดง

สวสั ดกิ ารท่เี หมาะสมกบั โรงเรยี น
1. การอบรมคณุ ครแู ละบคุ ลากรในโรงเรยี น
ในสมัยก่อนหรือสมัยที่คุณครูเป็นนักเรียนอาจจะเคยชินกับการที่คุณครูมีสิทธิ์ทํา
ทุกอย่างกับเด็ก แต่ในยุคสมัยที่โลกเปลี่ยนแปลงไป มีความคิดและมุมมองใหม่ ๆ เกิดข้ึน
โรงเรียนจึงควรเพิ่มชุดข้อมูลความรู้ในยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงนี้ให้กับคุณครูและบุคลากร
ในโรงเรียน เพื่อให้ทุกคนเข้าใจในพฤติกรรม ความคิด มุมมองของเด็กสมัยใหม่ จากนั้นจึง
ค่อย ๆ สร้างความเปลี่ยนแปลงร่วมกัน อาทิ เปลี่ยนการบังคับให้เป็นการมีส่วนร่วมในการ
สร้างระเบียบวินัยร่วมกัน เช่น เปลี่ยนมาใส่ถุงเท้าพื้นดําแทนการใส่พื้นขาว หรือเปลี่ยน
การดุด่าว่ากล่าวเป็นการพูดและอธิบายอย่างมีเหตุผล เด็กก็จะรู้สึกดีและให้การยอมรับ
มากกว่าการถกู ดุหรือตะคอกใส่
2. พบนักสงั คมสงเคราะห์ในวนั ประชุมผ้ปู กครอง
เพราะนักสังคมสงเคราะห์คือผู้ที่ใกล้ชิดกับเด็กนักเรียนมากพอ ๆ กับคุณครู ดังนั้น
ในวันประชุมผู้ปกครองนอกจากจะได้พบผู้อํานวยการโรงเรียนแล้ว นักสังคมสงเคราะห์ก็
ควรได้ขึ้นไปพูดถึงปัญหาของเด็กนักเรียนที่ได้พบเจอด้วย เพื่อให้ครอบครัวได้รู้ว่าตนเอง
นั้นมีบทบาทสําคัญกับเด็กไม่แพ้บุคลากรในโรงเรียนเลย ได้มองเห็นมุมมองใหม่ ๆ ของ
เด็กนักเรียนผ่านนักสังคมสงเคราะห์ และยังได้ตระหนักถึงประเด็นบางอย่างที่อาจ
มองขา้ มไป เช่น เดก็ ถกู กดดนั จากการเรียน เดก็ เกิดความเครียดเพราะเรียนหนกั เป็นต้น

3. ห้องปลดทกุ ข์ (ห้อง counseling)
เป็นการนํานักสังคมสงเคราะห์มาประจําอยู่ที่ห้อง ซึ่งนักเรียนทุกคนสามารถเข้ามา

ปรึกษาปัญหาส่วนตัวกับนักสังคมสงเคราะห์ได้ เนื่องจากทางโรงเรียนมีโครงการ YC ซงึ่ ใช้
หลักจิตวิทยาในการช่วยเหลือปัญหาทางด้านจิตใจอยู่ก่อนแล้ว โครงการนี้จึงเป็นการช่วย
แก้ปัญหาในด้านอื่น ๆ ที่โครงการ YC ดําเนินการไม่ได้ เช่น ด้านอารมณ์ ด้านสังคม
กล่าวคือเป็นการทํางานร่วมกันหรือประสานกัน เนื่องจากเด็กบางคนต้องเผชิญกับ

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ ้สู อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 7
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

สภาพแวดล้อมทางสังคมที่เป็นปัญหา เช่น ถูกครอบครัวทําร้ายร่างกาย ถูกกลั่นแกล้ง ถูก
ล่วงละเมิดทางเพศ ติดยาเสพติด เป็นต้น ในส่วนนี้นักสังคมสงเคราะห์ก็จะเข้ามา
ช่วยเหลือโดยการให้คําปรึกษาไปจนถึงการลงเยี่ยมบ้านเพื่อที่จะช่วยแก้ไขปัญหาของเด็ก
นักเรยี นใหไ้ ด้มากที่สดุ หรือหาทางออกทีเ่ หมาะสมกับแต่ละเคส

4. การทําการบ้านในคาบเรียน
หากไม่สามารถปรับเปลี่ยนหรือแก้ไขหลักสูตรทางการศึกษาได้ ทางเลือกที่จะช่วย

ลดภาระงานให้กับเด็กนักเรียนคือการให้ทําการบ้านในคาบเรียน โดยคุณครูอาจจะต้อง
จัดแจงเวลาใหม่ เช่น เรียนในช่วงต้นคาบและให้ทํางานในช่วงท้ายคาบ ซึ่งการจัดการ
เรียนแบบนี้จะช่วยให้เด็กได้ทบทวนบทเรียนที่พึ่งเรียนไป ได้ฝึกทําแบบทดสอบและเม่ือ
สงสัยในส่วนใดก็สามารถถามคุณครูได้เลย ซึ่งจะช่วยให้เด็กเกิดความเข้าใจด้วยตนเอง
ไมต่ อ้ งลอกการบา้ นกนั เหมือนกับทผี่ า่ นมา
5. การใหโ้ อกาสเดก็ ทีต่ ง้ั ครรภ์ในวยั เรยี นได้ศกึ ษาต่อ

เด็กทุกคนมีสิทธิ์ที่จะได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียมกัน โรงเรียนจะต้องเป็นพื้นท่ี
รองรับเด็กให้ได้อยู่ในระบบการศึกษาต่อไป ไม่ควรมีเด็กคนใดถูกทิ้งไว้ข้างหลังเพียง
เพราะสังคมไม่ยอมรับ เมื่อเกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นความรับผิดชอบควรจะเกิดขึ้นกับทั้งสองฝ่าย
ไม่ใช่ฝ่ายหญิงฝ่ายเดียว หากเด็กชายสามารถมาเรียนได้ตามปกติ เด็กหญิงก็ควรที่จะ
ได้รับโอกาสนั้นเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตามนี่ไม่ใช่การสนับสนุนให้เด็กตั้งครรภ์ในวัยเรียน
อาจมีบทลงโทษทางวินัยอื่น ๆ ที่ใช้ได้ แต่ท้ายที่สุดหากเด็กจะต้องหลุดออกจากระบบ
การศึกษา โรงเรียนหรือผู้ที่เก่ียวข้องก็ควรจะทําอะไรสักอย่างเพื่อให้เกิดความยุติธรรมแก่
เด็กมากท่สี ุด
6. การสง่ เสริมใหเ้ ดก็ ไดเ้ ปน็ ตัวเองอยา่ งเต็มที่

โรงเรียนมีเด็กนักเรียนที่เป็นกลุ่ม LGBTQ+ ค่อนข้างมาก เด็กบางคนมีความ
ต้องการที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายให้ตรงกับเพศวิถีของตนเอง ยกตัวอย่าง
เช่น รุ่นน้องของนักศึกษาซึ่งกําลังศึกษาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์
แล้ว สามารถศัลยกรรมเสริมหน้าอกได้ เธอลงประกวดนางงามที่สามารถลงแข่งได้โดยไม่
ติดเงื่อนไขเรื่องเพศสภาพ แต่ด้วยชุดนักเรียนที่ไม่เอื้อให้เธอได้ใส่ชุดเครื่องแบบนักเรียนที่
ตรงกับเพศวิถีของตนเอง เธอจึงยังไม่กล้าเสริมหน้าอกเพราะการใส่ชุดนักเรียนชายทั้งที่มี
หน้าอกเป็นหญิงอาจทําให้ผู้อื่นมองเธอแปลก ๆ ได้ ดังนั้นหากเราส่งเสริมให้เด็กได้เป็น
ตัวเองได้แบบที่เขาอยากเป็นก็ถือเป็นการส่งเสริมเด็กให้ได้แสดงความสามารถหรือ
ศักยภาพของตนเองไดอ้ ย่างเต็มที่

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 8
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

บทบาทของนักสงั คมสงเคราะหใ์ นโรงเรยี น

ส่งเสริมและสนับสนุนให้เด็กนักเรียนได้เรียนและเล่นอย่างเต็มที่ตามช่วงวัยที่

เป็นผู้ส่งเสรมิ และ เป็นไปตามพัฒนาการของพวกเขา เด็กในวัยมัธยมเป็นช่วงวัยรุ่นซึ่งกําลังค้นหา
สนับสนุน
ตนเองและต้องการอิสระทางความคิด การที่มีคนคอยรับฟังความคิดและให้
คําแนะนําอย่างมีเหตุผลจะช่วยให้เขาเลือกเส้นทางในอนาคตของตนเองได้เป็น

อยา่ งดี

เด็กทุกคนในโรงเรียนควรได้รับสวัสดิการอย่างเท่าเทียมกัน เช่น เด็กที่อดมื้อ

กลางวันเพราะต้องช่วยครอบครัวประหยัด ตรงส่วนนี้สามารถช่วยเหลือโดยการ

เป็นผู้พทิ ักษ์สิทธิ์ ขอสวัสดิการอาหารกลางวันของโรงเรียนให้กับเด็กที่มีข้อจํากัดทางการเงิน หรือ
กรณีที่นักสังคมสงเคราะห์พบเด็กที่มีความเส่ียงที่จะหลุดออกจากระบบ

การศึกษาต้องรีบเข้าไปให้การช่วยเหลือ เช่น เด็กที่ครอบครัวมีปัญหาทาง

เศรษฐกจิ เด็กทต่ี ดิ ยาเสพติด เปน็ ต้น

นักสังคมสงเคราะห์ควรเป็นผู้ที่เด็กให้ความไว้ใจและนึกถึงเมื่อมีเรื่องที่ไม่อาจ

บอกใครได้แม้กระทั่งเพื่อน เช่น ถูกทําร้ายร่างกายจากคนในครอบครัว ถูกกล่ัน

เป็นพ้ืนท่ีสบายใจ แกล้ง เป็นต้น ซึ่งจะต้องให้ความช่วยเหลืออย่างสุดความสามารถ ไม่ปล่อยให้
(ใหค้ ําปรกึ ษา) เด็กต้องเผชิญปัญหาอยู่เพียงลําพัง โดยอาจเริ่มกระบวนการสังคมสงเคราะห์

ทํางานร่วมกับทีมสหวิชาชีพอื่น ๆ หรือการลงเยี่ยมบ้านเพื่อให้ได้ทราบสภาวะ

แวดล้อมและดําเนนิ การช่วยเหลอื ในข้ันถัดไป

นักสังคมสงเคราะห์เปรียบเสมือนผู้ที่คอยเป็นกระบอกเสียงให้กับเด็กนักเรียน
คอยเสนอสวัสดิการที่เด็กนักเรียนต้องการให้กับที่ประชุม และต้องสู้แทนเด็ก
เปน็ กระบอกเสยี ง นักเรียนทุกคนเพื่อให้เขาได้รับสิ่งที่ดีที่สุดที่เขาเลือกเอง อีกทั้งคอยรับฟังความ
คิดเหน็ ของเด็กเพือ่ ตกผลกึ ให้ไดส้ วัสดกิ ารใหม่ ๆ ท่โี รงเรียนไม่เคยทาํ มาก่อน

เปน็ ผู้ การทํางานร่วมกันกับทีมสหวิชาชีพถือเป็นเรื่องสําคัญเพราะปัญหาของเด็กแต่ละ
ประสานงาน
คนไม่เหมือนกัน และเกิดขึ้นในหลากหลายมิติ บางครั้งก็ต้องการความช่วยหลือ

จากคุณครูและผู้ปกครองในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ เช่น เด็กที่เป็นโรคซึมเศร้า
นักสังคมสงเคราะห์ต้องสร้างความเข้าใจให้กับคุณครูและผู้ปกครอง เพื่อให้เด็ก

สามารถดําเนินชีวิตประจําวันได้ตามปกติโดยไม่มีส่ิงใดมากระตุ้นอาการของโรค
ซมึ เศรา้

ผูใ้ หข้ อ้ มูล

- เว็บไซตข์ องโรงเรียน https://www.hwn.ac.th/
- คณุ ครูและบุคลากรในโรงเรยี น
- รนุ่ น้องทีก่ ําลงั ศึกษาอยู่
- เพือ่ นรว่ มร่นุ / ศษิ ยเ์ กา่ ของโรงเรยี น

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ ูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนูนวล 9
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

โรงเรยี นวินติ ศกึ ษา ในพระราชปู ถัมภ์

ชฎาพร มีคง 6205610428

ขอ้ มลู เบือ้ งตน้ เก่ยี วกับโรงเรยี น

โรงเรียนวินิตศึกษา ในพระราชูปถัมภ์ฯ จังหวัดลพบุรี เป็นโรงเรียนสหศึกษาขนาดใหญ่ โดย
พระเดชพระคุณหลวงพ่อพระพุทธวรญาณ อดีตเจ้าคณะจังหวัดลพบุรีกับคณะศิษย์ 4 คน ได้
จัดตั้งโรงเรียนวินิตศึกษาขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เยาวชนได้รับการศึกษาหาความรู้ไปกับการ
ฝึกอบรมคุณธรรมตามหลักธรรมของพุทธศาสนา ให้สามารถประกอบสัมมาชีพได้และดํารงตนอยู่
ในสงั คมดว้ ยคณุ ธรรมอนั ดี

โดยเปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีครูอาจารย์ 213 คน
นักเรียน 4592 คน และครูชาวต่างประเทศ 9 คน ครูอาจารย์จากสถาบันภายนอกมาสอนใน
โรงเรยี น 27 คน พระภิกษุ 5 รูป

โดยโรงเรียนที่ศึกษาในพระราชูปถัมภ์ ฯ จังหวัดลพบุรี เเบ่งออกเป็น 2 สาขา โดยสาขา
แรกเป็นนักเรียนชั้นมัธยมต้น และสาขา 2 เป็นนักเรียนชั้นมัธยมปลาย โดยหลักสูตรการเรียนที่
เปดิ สอนภายในโรงเรียน มดี ังนี้

• หลกั สตู รระดบั มธั ยมศึกษาตอนตน้ ประกอบดว้ ย

- ห้องเรยี นอจั ฉรยิ ะ
- หอ้ งเรยี นสอวน.
- หอ้ งเรียน bilingual
- หอ้ งแผนการเรียนวทิ ยาศาสตร์ – คณิตศาสตร์
• หลกั สูตรระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย ประกอบดว้ ย

- ห้องเรยี นอจั ฉรยิ ะ
- ห้องแผนการเรยี นวทิ ยาศาสตร์ – คณติ ศาสตร์

ผูใ้ หข้ ้อมูลหลกั

- ศิษย์เก่า
- เวบ็ ไซต์โรงเรยี น http://winitsuksa.ws.ac.th
- ประสบการณส์ ่วนตัว

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนนู วล 10
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ปัญหาท่ีเกิดขึ้นภายในโรงเรียน

1. ปัญหาในเรอ่ื ง sotus
ภายในโรงเรียนมีระบบการรับน้องในรูปแบบ sotus โดยรุ่นน้องต้องเชื่อฟัง และเคารพ

รุ่นพี่โดยภายในโรงเรียนนั้นอาจมากเกินเหตุ มีบางกิจกรรมที่ให้รุ่นน้องและรุ่นพี่ทํางานร่วมกัน
โดยกิจกรรมดังกล่าวทําให้เกิดการ sotus เกิดขึ้นเนื่องจากต้องการให้กิจกรรมนั้นออกมาดีรุ่นพี่จึง
มีการกดดันและใช้อํานาจในทางที่ผิดกับรุ่นน้อง ส่งผลให้รุ่นน้องมีความเครียด และในบางคนอาจ
เกดิ โรคทางจติ ได้

2. การเรียนพิเศษท่มี ากเกินไป
โรงเรียนให้ความสําคัญกับการเรียนพิเศษมาก เนื่องจากต้องการให้โรงเรียนมีชื่อเสียง

จากการที่นักเรียนได้สอบแข่งขันด้านวิชาการ จึงทําให้มีการเรียนพิเศษนอกเหนือจากเวลาเรียน
ปกติโดยโรงเรียนมีห้องเรียนพิเศษโดยเฉพาะเพื่อให้นักเรียนที่จะเข้าร่วมแข่งขันด้านวิชาการ
ดังกล่าวเข้าเรียน การจัดเรียนพิเศษให้นักเรียนนั้นถือเป็นเรื่องดีแต่บางครั้งนั้นมากเกินเหตุ
เนื่องจากการเรยี นพเิ ศษบา้ งคลาสเลกิ ถงึ ตี2

ตี3 นอกจากการเรียนพิเศษที่มากเกินไปจะทําให้นักเรียนเครียดแล้ว นักเรียนอาจกดดันจากทาง
โรงเรียนที่ตอ้ งการใหช้ นะการสอบเข้าแขง่ ขันดา้ นวชิ าการอกี ด้วย

3. คา่ ใชจ้ า่ ยในโรงเรียนทีน่ ักเรยี นบางคนไม่สามารถจ่ายได้
ค่าใช้จ่ายในโรงเรียนที่มากเกินความจําเป็น ทําให้นักเรียนบางคนไม่สามารถจ่ายได้ เช่น

ค่ากิจกรรม โดยเป็นกิจกรรมที่นักเรียนจัดขึ้นกันเอง กิจกรรมดังกล่าวเกิดขึ้นจากการ sotus เป็น
กิจกรรม สําหรับรุ่นพี่และรุ่นน้อง ซึ่งบางครั้งถือว่าไม่จําเป็น แต่นักเรียนต้องเข้าร่วม เพราะถ้าไม่
เข้าร่วมอาจทําให้ถูกกีดกันจากสังคมหรือรุ่นพี่บางคนไม่พอใจอาจเรียกทําโทษได้ ต่อมาเป็นค่า
เรียนพิเศษ ถึงแม้โรงเรียนจะให้ความสําคัญกับการเรียนพิเศษมาก แต่ค่าเรียนพิเศษนั้นโรงเรียน
ไม่ได้มีเงินสนับสนุน แต่เป็นการลดค่าเรียนพิเศษลงเพื่อให้นักเรียนเข้าร่วมได้มากขึ้น แต่ถึงแม้ว่า
จะมีการลดค่าเรียนพิเศษเกิดขึ้นแล้วแต่นักเรียนบางคนก็ยังไม่สามารถจ่ายตรงนั้นได้ โดย
ค่าใช้จ่ายดงั กล่าวอาจทําให้นกั เรียนเครียดเพิ่มมากขนึ้

4. ความสะอาดภายในโรงเรยี น
ภายในโรงเรียนนั้นมีพื้นที่ค่อนข้างกว้าง และไม่ค่อยได้รับการทําความสะอาด เนื่องจาก

แม่บ้านและภารโรงค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับพื้นที่ภายในโรงเรียน และจํานวนถังขยะภายใน
โรงเรียนก็น้อยตามไปด้วย จึงทําให้ โรงเรียนมีพื้นที่สกปรกค่อนข้างเยอะ เช่น โรงอาหาร เนื่องจาก
โรงอาหารภายในโรงเรียนไม่มีบริการล้างจาน หรือเก็บจาน นักเรียนจึงต้องล้างจานและทําความ
สะอาดภาชนะด้วยตนเอง จึงทําให้บริเวณที่ล้างจานนั้นค่อนข้างสกปรกมาก รวมไปถึงบริเวณ
หอพักของนักเรียนด้วย หอพักของนักเรียนไม่มีแม่บ้านเข้าไปทําความสะอาด ถึงแม้ว่านักเรียนจะ
รักษาความสะอาดอย่างไร แต่หน้าที่ดังกล่าวก็ไม่สามารถทําให้ดีได้เนื่องจากทางโรงเรียนมีการ
เรียนพเิ ศษถึงดึก จงึ ทําให้นักเรียนไม่มีเวลาทาํ ความสะอาด เปน็ ต้น

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 11
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

5. ไม่มีชมรมกจิ กรรมอน่ื นอกจากการเรียนพเิ ศษ
นอกจากวิชาพื้นฐาน เช่น วิชาศิลปะ วิชาพละศึกษา หรือวิชาการงาน ภายในโรงเรียนก็

ไม่มีชมรมกิจกรรมอื่นที่จะให้นักเรียนสามารถเข้าร่วมได้นอกจากการเรียนพิเศษ และวิชาพ้ืนฐาน
ดังกล่าวก็มีคาบค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับวิชาที่เป็นวิชาการ อย่างเช่น วิชาคณิตศาสตร์
วิชาภาษาอังกฤษ วิชาวิทยาศาสตร์ เป็นต้น จึงทําให้นักเรียนบางส่วนไม่สามารถแสดง
ความสามารถด้านศิลปะ ด้านกีฬาได้มากพอ และบางครั้งส่งผลให้นักเรียนมีความเครียด
เน่อื งจากไม่ไดท้ ําในส่งิ ทีช่ อบ หรอื กิจกรรมท่สี นใจ

กจิ กรรมและสวสั ดิการทางการศกึ ษาที่มีสาํ หรบั เดก็ ภายในโรงเรยี น

1. การเยย่ี มบา้ นนักเรียน
ด ํ า เ น ิ น ก า ร โ ด ย ค ร ู ท ี ่ ป ร ึ ก ษ า ป ร ะ จ ํ า ชั้ น เ ร ี ย น ท ี ่ จ ะ เ ป ็ น ผ ู ้ ล ง พ ื ้ น ท ี ่ เ ย ี ่ ย ม บ ้ า น

โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือ เพื่อเป็นการเก็บข้อมูลผ่านการสํารวจสภาพความเป็นอยู่ของทางบ้าน
ความปลอดภัยของเด็กนักเรียน และเพื่อให้ครูประจําชั้นได้มีโอกาสพูดคุยกับผู้ปกครองเกี่ยวกับ
เรื่องต่างๆ ของนักเรียน เกี่ยวกับพฤติกรรมของนักเรียนในช่วงเวลาที่อยู่บ้าน และช่วงเวลาที่อยู่ใน
โรงเรียน โดยจะมีเอกสารให้ผู้ปกครองกรอกข้อมูลเก่ียวกับประวัติของนักเรียน ประวัติของ
ผปู้ กครอง และการวาดแผนทบี่ ้านและจดุ สําคัญบริเวณบ้าน

โดยการดําเนินการเยี่ยมบ้านนักเรียนนั้นจะเป็นการสุ่มนักเรียนในการเยี่ยมบ้านเทอมละ
5 คน จากการสุ่มดังกล่าวทําให้ในหนึ่งปีการศึกษามีเพียงนักเรียนแค่ประมาณ 10 คน เท่านั้นท่ี
ได้รับสวัสดิการนี้ แต่ในบางครั้งคุณครูจะเลือกนักเรียนที่มีปัญหาทางด้านครอบครัวหรือปัญหา
ทางดา้ นค่าใชจ้ ่าย หรอื เปน็ นกั เรียนทข่ี อใชท้ ุนการศึกษาเพอื่ ไปสํารวจปญั หาทีเ่ กิดขึ้นกับนกั เรียนกอ่ น

2. บริการแนะแนวเกยี่ วกับการศกึ ษา
เป็นการแนะแนวทางการศึกษา ซึ่งการให้คําปรึกษาจะดําเนินการโดยครูอาจารย์จาก

สถาบันนอก หรือติวเตอร์ที่มีการสอนภายในโรงเรียนอยู่แล้ว โดยติวเตอร์เหล่านั้นจะเป็นนักศึกษา
หรือนิสิตเก่าจากมหาวิทยาลัยต่างๆ มาคอยแนะแนวเกี่ยวกับการศึกษาในระดับชั้นมหาวิทยาลัย
หรือการสอบเข้ามหาวิทยาลัยในขั้นตอนต่างๆ แนะแนวเกี่ยวกับคณะต่างๆที่นักเรียนสนใจ หรือ
เมื่อเข้ามหาวิทยาลัยแล้วจะมีการเรียนการสอนอย่างไร โดยการแนะแนวเกี่ยวกับการศึกษา
ดังกล่าวจะทําให้นักเรียนสามารถทราบถึงข้อมูลข่าวสารต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการเข้ามหาวิทยาลัย
โดยจะทําใหน้ ักเรยี นมขี อ้ มูลสาํ หรับการตัดสนิ ใจในการเลอื กมหาวิทยาลยั ในการศกึ ษาต่อ

3. ส่งเสรมิ ดา้ นการสอบแขง่ ขันทางด้านวิชาการ
เป็นสวัสดิการด้านการเรียนพิเศษเสริมที่ทางโรงเรียนได้จัดขึ้นเพื่อให้นักเรียนที่สนใจเข้า

ร่วม โดยจะเป็นการเรียนการสอนจากครูนอกโรงเรียน หรือติวเตอร์ ที่จบจากมหาลัยต่างๆมาช่วย
สอนนักเรียน ในช่วงที่มีการจัดสอบแข่งขันทางด้านวิชาการ เช่น การสอบเข้ามหาวิทยาลัย หรือ
การสอบสอวน. โดยส่วนใหญ่จะเป็นวิชาวิทยาศาสตร์ เคมี ฟิสิกส์ ชีววิทยา คณิตศาสตร์
ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย และสังคมศึกษา โดยในระดับชั้นนักเรียนมัธยมต้นจะเป็นการจัดเรียน

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 12
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

พิเศษในการเข้าสอบเเข่งขันสอวน. และในระดับชั้นมัธยมปลายจะเป็นการจัดเรียนพิเศษในการ
สอบเข้ามหาวิทยาลัย โดยในช่วงการสอบแข่งขันดังกล่าวโรงเรียนจะมีการจัดห้องพิเศษเป็นวิชา
เพ่อื ใหน้ ักเรียนทส่ี นใจในวชิ าต่างๆเขา้ เรยี นตามห้องน้ันๆ

โดยการเรียนพิเศษจะใช้เวลาค่อนข้างยาวนาน โรงเรียนจึงจัดสวัสดิการเรื่องหอพักให้
นักเรียนได้ใช้ในช่วงเวลาการเรียนพิเศษดังกล่าว เพื่อเสริมประสิทธิภาพในการเรียนพิเศษให้มาก
ยิ่งขึ้น ให้นักเรียนได้มีเวลาอยู่ที่โรงเรียนมากขึ้นเพื่อเรียนพิเศษเสริม โดยสวัสดิการด้านหอพักไม่มี
คา่ ใช้จา่ ย รวมไปถึงมอี าหารเช้าทีโ่ รงเรยี นจัดเตรยี มไว้ใหด้ ว้ ย

โดยโรงเรียนวินิตศึกษา ในพระราชูปถัมภ์ ฯ ให้ความสําคัญเกี่ยวกับการสอบเข้า
มหาวิทยาลัยหรือการสอบแข่งขันทางด้านวิชาการวิชาการต่างๆ ค่อนข้างมาก โรงเรียนจึงมี
สวัสดิการที่จะช่วยให้นักเรียนสามารถเข้าร่วมการแข่งขันดังกล่าวให้ได้มากที่สุด เช่น เวลามีการ
สอบแข่งขันทางด้านวิชาการต่างๆ โรงเรียนมีสวัสดิการรถรับส่งที่สนามสอบให้นักเรียน บริการ
อาหารตา่ งๆเวลานักเรยี นไปสอบแขง่ ขนั ทางดา้ นวิชาการ เป็นตน้

4. กจิ กรรมนนั ทนาการ
เป็นกิจกรรมด้านนันทนาการที่จัดขึ้นตามเทศกาลต่างๆประจําปี เช่น วันคริสต์มาส วัน

เด็ก วันภาษาไทย หรือกิจกรรมกีฬาสีภายในโรงเรียน เป็นต้น โดยกิจกรรมต่างๆ จะให้นักเรียน
เป็นผู้ดําเนินกิจกรรมเป็นส่วนใหญ่ ได้ให้นักเรียนมีส่วนร่วมและสามารถออกแบบกิจกรรมที่จะจัด
ขึ้นได้ ให้นักเรียนได้แสดงความสามารถของตนเองออกมาผ่านกิจกรรมที่จัดขึ้น โดยส่วนใหญ่จะ
เป็นการแสดงในดา้ นตา่ งๆ การร้องเพลง การเล่นดนตรี การเต้นโคฟเวอร์ เปน็ ต้น

5. บรกิ ารด้านสุขภาพ
นักเรียนสามารถเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลโดยใช้ประกันสุขภาพของนักเรียนได้ อีก

ทั้งยังสามารถทําเรื่องเบิกเงินคืนได้ด้วย และภายในโรงเรียนยังมีบริการห้องพยาบาลสําหรับเด็ก
นักเรียนที่เจ็บป่วย โดยจะมีครูพยาบาลจากหน่วยงานโรงพยาบาลเข้ามาดูแลรักษานักเรียน อีกทั้ง
ยังมีบริการการตรวจสุขภาพประจําปีของนักเรียน โดยจะเป็นการตรวจสุขภาพเบื้องต้นของ
นกั เรียนทุกคนภายในโรงเรียน

6. กิจกรรมทางศาสนาตามวนั สําคัญของศาสนาพุทธ
เป็นการส่งเสริมให้นักเรียนมีคุณธรรมและจริยธรรมอันดีงาม เช่น มีการแบ่งเวรตาม

ห้องไปทําบุญตักบาตรที่วัด ทําความสะอาดวัด โดยจะดําเนินการโดยหัวหน้าระดับชั้นและครู
ประจําช้นั

การจัดสวสั ดิการที่เหมาะสมสาํ หรบั เดก็ ในโรงเรียน

1. การบริการดา้ นจิตวทิ ยา
คือบริการด้านจิตวิทยา โดยมีนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการให้

คําปรึกษาและช่วยเหลือแก่นักเรียนภายในโรงเรียน และคุณครูเพราะนอกเหนือจากนักเรียนที่

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารย์ผ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทยั หนนู วล 13
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ประสบปัญหาด้านอารมณ์และจิตใจที่มีความจําเป็นที่ต้องได้รับการช่วยเหลือแล้ว คุณครูที่ทํา
หน้าที่ในการดูแลเด็กนักเรียนก็สมควรได้รับการบริการตรวจสภาพจิตใจและความพร้อมของ
บุคลากรไปพร้อมๆกัน เพื่อส่งผลให้ครูมีสภาพจิตใจที่พร้อมในการดูแลเด็กนักเรียนภายใน
โรงเรียนด้วย

โดยจากการที่โรงเรียนให้ความสําคัญกับการสอบแข่งขันในด้านวิชาการต่างๆมาก
เกินไป อาจส่งผลให้เด็กนักเรียนมีความเครียดเกิดขึ้นได้ ทําให้สุขภาพจิตของนักเรียนอาจมี
ปัญหาได้ โดยนอกจากการสอบแข่งขันดังกล่าวที่จะสร้างความเครียดให้กับนักเรียนแล้ว ปัญหา
อีกอย่างนึงภายในโรงเรียนคือ มีการโซตัสเกิดขึ้นภายในโรงเรียน โดยจากการโซตัสดังกล่าวอาจ
ทําให้นักเรียนเกิดความเครียดเพิ่มมากขึ้น นอกจากรุ่นน้องที่อาจมีปัญหาทางด้านจิตใจแล้วน้ัน
รุ่นพี่ที่ทําการโซตัสน้องๆ อาจจะกําลังมีปัญหาทางด้านจิตใจเช่นเดียวกัน จึงทําให้แสดงพฤติกรรม
เบี่ยงเบนดังกล่าวออกมา ดังนั้นการที่มีบริการทางด้านจิตวิทยาในโรงเรียนอาจทําให้ปัญหา
ทางด้านจิตใจที่นักเรยี นกําลังประสบพบเจอลดน้อยลง รวมไปถึงปัญหาเรื่องโซตัสที่เกิดขึ้นภายใน
โรงเรียนอาจลดน้อยลงไปด้วย เนื่องจากมีการให้คําปรึกษาทางด้านจิตใจจากผู้เชี่ยวชาญอาจทํา
ใหพ้ ฤตกิ รรมเบี่ยงเบนดงั กล่าวลดน้อยลงในระบบภายในโรงเรียนตามไปด้วย

2. บริการนันทนาการ
เป็นบริการที่มุ่งให้นักเรียนได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ นอกเหนือจากการเรียน

พิเศษ เพื่อช่วยลดความตึงเครียดในด้านการเรียนของนักเรียนได้ เนื่องจากโรงเรียนให้
ความสําคัญด้านวิชาการมากเกินเหตุ โดยบริการดังกล่าวเป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ร่วม
กิจกรรมนันทนาการตามความสนใจของตนเองตามช่วงวัย และเป็นการเปิดโอกาสให้เด็กได้รู้ถึง
ความสนใจ และความสามารถของตนเองควบคู่กับการเรียน เพราะในเด็กบางคนอาจไม่ถนัดใน
ด้านวิชาการ โดยโรงเรียนที่เน้นเรื่องการศึกษาทางด้านวิชาการเป็นหลัก อาจทําให้เด็กเหล่านี้เกิด
ความเครียดได้ ดังนั้นบริการนันทนาการอาจเป็นบริการที่ช่วยส่งเสริมทางด้านจิตใจ และ
ช่วยเหลือให้เด็กสนุกกับการไปโรงเรียนมากขึ้น โดยกิจกรรมนันทนาการดังกล่าวอาจจะเป็น การ
รอ้ งเพลง การเลน่ ดนตรี การเลน่ กฬี า ตามแต่ละประเภททีน่ กั เรยี นสนใจ เป็นตน้

3. สวัสดิการการเย่ยี มบา้ น
การบริการเยี่ยมบ้านของโรงเรียนนั้นมีอยู่แล้ว แต่เป็นการให้บริการที่ไม่ทั่วถึงกับ

นักเรียนในชั้นเรียนโดยอาจทําให้ประสิทธิภาพลดน้อยลง เนื่องมาจากใน1ปีการศึกษามีนักเรียน
เพียง 10 คนเท่านั้นที่ได้รับการเข้าเยี่ยมบ้านโดยครูประจําชั้น จึงจะทําให้การปฏิบัติหน้าท่ี
ดังกล่าวไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร โดยอาจปรับปรุงให้มีการเยี่ยมบ้านนักเรียนทุกคนภายในหน่ึง
ภาคการศึกษา โดยเฉลี่ยระยะเวลาตามความเหมาะสมของคุณครูประจําชั้นที่ทําการเข้าเยี่ยมบ้าน
นักเรียน โดยนักสังคมสงเคราะห์อาจให้ความรู้ และฝึกทักษะเกี่ยวกับการเยี่ยมบ้านให้แก่ครู
ประจําชั้น มีการฝึกอบรม แนะแนวเกี่ยวกับความรู้และทักษะในการเข้าเยี่ยมบ้านของนักเรียน
เพื่อให้ครูประจําชั้นสามารถเข้าใจถึงรูปแบบของการเยี่ยมบ้านได้อย่างตรงจุด และอาจส่งผลให้

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ ้สู อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 14
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

สวัสดิการเยี่ยมบ้านของโรงเรียนมีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น สามารถรับรู้ถึงปัญหาทางบ้านหรือ
ปัญหาทางด้านคา่ ใช้จ่ายทีค่ รอบครัวของนกั เรยี นกําลงั ประสบปัญหาอยไู่ ด้ดขี นึ้

4. สวัสดกิ ารด้านเงินทนุ
สวัสดิการด้านเงินทุนในโรงเรียน โดยส่วนใหญ่จะมีเกณฑ์การพิจารณาการมอบ

ทุนการศึกษาจากผลการเรียน พฤติกรรมของเด็กนักเรียน ข้อมูลที่พักอาศัยของเด็กนักเรียน เป็น
ต้น โดยมาตรฐานดังกล่าวอาจเกิดข้อผิดพลาดได้ เพราะเป็นเกณฑ์ที่ ไม่ได้มีคะแนนหรือมาตรวัด
อย่างชัดเจน ดังนั้นการสนับสนุนทุนการศึกษาควรที่จะสนับสนุนให้เด็กทุกคนได้รับสวัสดิการที่
เท่าเทียม โดยอาจเป็นการลดทุนการศึกษาบางส่วน เพื่อใช้เป็นเงินลดหย่อนค่าเทอมให้กับเด็ก
นักเรียนทุกคน อาจเปลี่ยนวิธีการสนับสนุนทุนการศึกษาตามความเหมาะสม หรืออาจเป็นการ
สนับสนุนอุปกรณก์ ารเรียนแห่งการมอบเงินสด เปน็ ต้น

บทบาทของนักสงั คมสงเคราะห์โดยรวม

1. บทบาทใหค้ าํ ปรึกษาแก่ครูสาํ หรับการเตรียมความพร้อมก่อนการเยยี่ มบา้ น
ให้คําปรึกษาและช่วยเหลือครูให้มีความพร้อมสําหรับการลงเยี่ยมบ้านนักเรียน ส่งเสริม

ให้ครูประจําชั้นเห็นถึงความสําคัญของการเยี่ยมบ้าน โดยอาจให้ความรู้และฝึกทักษะเกี่ยวกับการ
เยี่ยมบ้านให้แก่ครูประจําชั้น มีการฝึกอบรมแนะแนวเกี่ยวกับความรู้และทักษะในการเข้าเยี่ยม
บ้านของนักเรียน เช่น ทักษะการสังเกต ทักษะการตั้งคําถาม เป็นต้น เพื่อให้สามารถเก็บรวบรวม
ข้อมูลของนกั เรยี นแต่ละคนได้อย่างครบถว้ นมากทสี่ ุดและมีประสทิ ธภิ าพเพม่ิ มากขน้ึ

และบางกรณีที่ครูประจําชั้นสังเกตว่ามีนักเรียนที่มีความเสี่ยง หรือมีปัญหาในด้านต่างๆ
อาจอาทิเช่น ปัญหาทางด้านพฤติกรรมที่มีความก้าวร้าว มีสภาวะซึมเศร้า หรือปัญหาอื่นๆที่ควร
ได้รับการช่วยเหลือเป็นกรณีพิเศษ อาจมีการให้นักสังคมสงเคราะห์เข้าร่วมในการลงพื้นที่เยี่ยม
บ้านพร้อมครูประจําชั้น เพื่อคอยสังเกตและสอบถามในประเด็นอื่นเพิ่มเติม เพื่อให้ข้อมูลมีความ
ชัดเจนและทําให้ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริง จะได้นําข้อมูลดังกล่าวมาประเมินจัดทําเป็นแผนการ
ชว่ ยเหลอื ใหแ้ กน่ กั เรียนได้

2. บทบาทในการชว่ ยเหลอื ด้านสภาพจติ ใจของนกั เรยี นและบุคลากรภายในโรงเรียน
เนื่องจากมีการจัดสวัสดิการช่วยเหลือด้านจิตวิทยา โดยมี การให้คําปรึกษาจาก

จิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญในการให้คําปรึกษาแล้วน้ัน นักสังคมสงเคราะห์ก็ถือว่าเป็นบุคคลที่
สามารถทําหน้าที่ในการให้คําปรึกษากับเด็กนักเรียนและบุคลากรภายในโรงเรียนได้ โดยใช้ทักษะ
ในการให้คําปรึกษาเข้ามาช่วย รวมถึงมีการบันทึกข้อมูลปัญหาอย่างละเอียดในทุกๆครั้งที่มีการให้
คําปรึกษาแก่นักเรียน หรือบุคลากรในโรงเรียน จากการบันทึกข้อมูลดังกล่าว อาจนํามารวบรวม
และทําการประเมินในด้านต่างๆ อย่างละเอียด ทางด้านอารมณ์ ความเครียด พฤติกรรมที่เกิด
ขึ้นกับบุคลากรภายในโรงเรียน โดยสามารถนําข้อมูลดังกล่าวมาประเมินหาแนวทางในการ
กิจกรรมหรือสวัสดิการทางด้านการศึกษาเพื่อพัฒนา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาต่างๆที่อาจมี
ผลกระทบตอ่ นกั เรยี นภายในโรงเรียนในอนาคตได้

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทยั หนูนวล 15
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

3. บทบาทในการประสานงานกับโรงเรียน องค์กรหรือหน่วยงานต่างๆ ในการช่วยเหลือ
ด้านทุนสนบั สนนุ และทรัพยากรที่ทางโรงเรยี นและนกั เรยี นกาํ ลงั ประสบปัญหาอยู่
นักสังคมสงเคราะห์เข้าช่วยเหลือในการประสานงานกับโรงเรียน องค์กร หรือหน่วยงาน

ต่างๆ ในการช่วยเหลือด้านทุนสนับสนุน และด้านทรัพยากรต่างๆที่โรงเรียนและนักเรียนกําลัง

ประสบปัญหาอยเู่ ชน่ ทุนการศึกษา อุปกรณใ์ นการเรียน อปุ กรณอ์ เิ ลก็ ทรอนกิ ส์ อปุ กรณ์กฬี า เปน็ ต้น

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 16
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

โรงเรียนศรียานุสรณ์

นางสาว กมลชนก บรรจบ 6205610543
ขอ้ มูลเบ้ืองตน้ เกย่ี วกับโรงเรียน

โรงเรียนศรียานุสรณ์ ที่ตั้ง เลขที่ 1 ถนน ศรียาสรณ์ ตําบลวัดใหม่ อําเภอเมืองจันทบุรี
จังหวัดจันทบุรี สังกัด สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา เขต 17 เป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษที่เปิด
สอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนได้จัดการเรียนการ
สอนเป็นห้องเรียนปกติและห้องเรียนพิเศษ จํานวน 3 โครงการ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
จัดห้องเรียน 10 : 10 : 10 แยกเป็นห้องเรียนปกติจํานวน 7 ห้องและห้องเรียนพิเศษจํานวน 3
โครงการ ได้แก่ โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม
ส ส ว ท . ( Enrichment Program of Science Mathematics Technology and Environment:
ESMTE) โครงการห้องเรียนพิเศษการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการ
เป็นภาษาอังกฤษ (English Program: EP) และโครงการห้องเรียนพิเศษส่งเสริมความเป็นเลิศ
ด้านคณิตศาสตร์วิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ (Math Science English : MSEP) ระดับช้ัน
มัธยมศึกษาตอนปลาย จัดห้องเรียน 15 : 15 : 15เป็นห้องเรียนปกติจํานวน 12 ห้อง จัดเป็น
แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์จํานวน 5 แผนการเรียน จํานวน 6 ห้อง ได้แก่ แผนการ
เรียนวิทยาศาสตร์-วิศวกรรมศาสตร์/สถาปัตยกรรม วิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์-
พาณิชยศาสตร์ วิทยาศาสตร์-คอมพิวเตอร์และแผนการเรียน วิทยาศาสตร์-เทคโนโลยีการเกษตร
ส่วนแผนการเรียนสาย ศิลป์มีจํานวน 5 แผนการเรียน 6 ห้องเรียน ได้แก่ แผนการเรียนภาษาจีน
ภาษาญี่ปุ่น ภาษา-สังคม ธุรกิจ ศิลปะ แยกเป็นห้องเรียนพิเศษจํานวน 3โครงการ ได้แก่ โครงการ
ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม สสวท. (Enrichment
Program of Science Mathematics Technology and Environment: ESMTE) โ ค ร ง ก า ร
ห้องเรียนพิเศษการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวง ศึกษาธิการ เป็นภาษาอังกฤษ
(Mini English Program: MEP) และโครงการห้องเรียนพิเศษส่งเสริมความเป็นเลิศด้าน
คณิตศาสตร์วิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ (Math Science English : MSEP) จํานวนนักเรียน
ในแต่ละชนั้ ปี (ข้อมูลล่าสุดจากเวบ็ ไซต์โรงเรยี นศรียนุสรณ์ พ.ศ. 2564)

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผสู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนนู วล 17
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ระดับชน้ั จาํ นวนหอ้ ง เพศ รวม เฉลย่ี ต่อห้อง
ชาย หญงิ
ม.1 10 377 38
ม.2 10 - 377 372 37
ม.3 10 - 372 365 38
รวม 30 - 365 1,114 37
ม.4 15 - 1,114 577 38
ม.5 15 93 484 553 37
ม.6 15 57 496 522 35
รวม 45 60 462 1,652 37
รวมทง้ั หมด 75 210 1,442 2,766 37
210 2,556

ปัญหาท่พี บภายในโรงเรียน
ปัญหาที่นํามาเขียนส่วนใหญ่เป็นปัญหาด้านจิตใจที่นักเรียนศรียานุสรณ์พบเจอและมา

จากประสบการณโ์ ดยตรง
1. การกดดันจากการเรยี น เน่ืองจากการเป็นนักเรยี นศรียานสุ รณ์ต้องมกี ารสอบคัดเลอื กเนื่องจาก
เป็นโรงเรียนประจําจังหวัดและอีกทั้งยังเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษทําให้เกิดการแข่งขันสูง
นักเรยี นและผูท้ ่ีสอบเข้ามักจะไดร้ ับความกดดันจากครอบครัว เพือ่ น และคนรจู้ ัก
2. แบกรับภาระจากคนที่บ้าน ความกดดันจากครอบครัวเป็นสิ่งที่เด็กนักเรียนส่วนใหญ่พบเจอ
เน่อื งจากหลายปจั จยั เชน่ ความคาดหวงั จากผูป้ กครอง การเปรียบเทยี บ ผลการศกึ ษา เปน็ ต้น
3. การแบ่งแยกทางสังคม เนื่องจากมีการสอบคัดเลือกและนักเรียนที่สอบได้อันดับต้นจะได้อยู่
ห้อง 1 จะถูกเรียกว่าห้องหัวกะทิ ทําให้เกิดการแบ่งแยกชนชั้นในโรงเรียนขึ้น นอกจากนี้ก็ยังมีสิทธิ
พเิ ศษทห่ี อ้ งพิเศษจะได้รบั เชน่ การไมต่ ้องเดินเรียน หอ้ งเรยี นส่วนตวั เป็นต้น
4. การถูกกลั่นแกล้งภายในโรงเรียน เนื่องจากมีการแบ่งแยกชนชั้นทําให้การกลั่นแกล้งภายใน
โรงเรยี นคือผลกระทบทต่ี ามมา
5. ปัญหาการปรับตัวของนักเรียนชายที่ย้ายเข้ามา เป็นปัญหาที่นักเรียนชายส่วนใหญ่ที่ย้ายเข้ามา
ศึกษาภายในโรงเรียนศรียานุสรณ์ต้องรับมือกับการเปลี่ยนแปลงนี้ การย้ายสถานศึกษาเป็นสิ่งท่ี
นักเรียนใหม่ทุกคนต้องรับมือ แต่นักเรียนชายภายในโรงเรียนศรียานุสรณ์ต้องรับมือมากกว่าปกติ
เนื่องจากโรงเรียนศรียานุสรณ์เคยเป็นโรงเรียนหญิงล้วนมาก่อนและในระดับมัธยมต้นก็ยังรับแต่
เพศหญงิ ทําให้สดั สว่ นนักเรยี นชายและหญิงแตกตา่ งกันเหน็ ไดช้ ดั

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 18
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

กจิ กรรมและสวสั ดกิ ารทางการศกึ ษาทม่ี สี ําหรับเดก็ ภายในโรงเรยี น
1. แนะแนวมหาลัย

โรงเรียนศรียานุสรณ์จัดการแนะแนวการเรียนต่อในระดับชั้นมัธยมปลายและมหาลัยให้กับ
นักเรยี นน โดยจดั อยูใ่ นหมวดวิชาแนะแนวท่มี อี าทติ ย์ละ 1 ครัง้ และมใี นหลกั สตู รตง้ั แต่มัธยมศึกษา
ช้นั ปที ี่ 1-6

ข้อดี ทําให้เด็กได้มีการเตรียมความพร้อมเกี่ยวกับเรื่องการศึกษาต่อและรู้จักตันเองมาก
ยิ่งขึ้นอีกทั้งยังมีครูที่คอยเชคความพร้อมและจัดหาการแนะแนวจากมหาวิทยาลัยที่น่าสนใจหลาย
แหง่ ใหแ้ กน่ กั เรยี นเพื่อเพิ่มทางเลือกใหแ้ กเ่ ด็กมากยง่ิ ข้ึน

ข้อเสีย เนื่องจากวิชาแนะแนวเป็นวิชาที่มีในทุกระดับชั้น ทําให้ครูและเด็กขาดความ
กระตือรือร้นต่อการสอนและการเข้าเรียนในช่วงระดับชั้นมัธยมต้นปีที่ 1-2 และระดับชั้นมัธยม
ปลายระดับชั้นปีที่ 4-5 เนื่องจากคิดว่ายังมีเวลาอีกมากกว่าจะถึงช่วงเวลาที่ต้องสอบเข้า และเลือก
ท่จี ะงดการเรยี นการสอนและขาดเรยี นในวิชาแนะแนวบ่อยครั้ง
2. การจดั ตง้ั ชมรม

เนื่องจากโรงเรียนศรียานุสรณ์เป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษทําให้มีการจัดตั้งชมรม
มากมายตามความชอบ ความสนใจและเป็นที่นิยมในหมู่นักเรียน ซึ่งหากไม่มีชมรมที่ตรงตม
ความชอบของนักเรียน นักเรียนสามารถยื่นเรื่องขอร้องจัดตั้งชมรมได้ แต่มีข้อแม้ว่าจําเป็นท่ี
จะต้องมผี สู้ นใจเข้ารว่ มชมรมหรอื มผี ู้ทส่ี นใจมากกวา่ 5 คน ก็จะสามารถจัดตั้งไดท้ ันที
ข้อดี เด็กสามารถเข้าชมรมตามความชอบของตนเองได้และสามารถยื่นคําร้องจัดตั้งชมรมได้หาก
มคี นครบตามจํานวน
ข้อเสีย อาจจะต้องใช้เวลานานในการยื่นเรื่องเนื่องจากหากยื่นเรื่องแล้วจําเป็นที่จะต้องจัดหาครูที่
คอยดูแลชมรมและสถานที่จัดตั้งชมรมอีกด้วย เด็กส่วนใหญ่จึงไม่ทําเนื่องจากมองว่าเป็นเรื่อง
ยุ่งยาก
3. กจิ กรรมงานกฬี าสี

กิจกรรมกีฬาสีที่มีการจัดขึ้นเพื่อเสริมสร้างความสามัคคีและจินตนาการของเด็กในการ
สรา้ งสรรคผ์ ลงานไดอ้ ย่างไมจ่ ํากดั กรอบความคดิ
ขอ้ ดี ชว่ ยฝกึ ทกั ษะด้านต่างๆที่ไมส่ ามารถหาไดจ้ ากการเรยี นภายในหอ้ งใหก้ บั เด็กนักเรยี น
ขอ้ เสีย เนื่องจากเป็นการแข่งขันที่ค่อนข้างใหญ่สําหรับเด็กในวัยนั้น ทําให้เด็กบางคนใช้เงินตนเอง
ไปกับงานกฬี าสีมากเกนิ ควรและกลายเป็นการสรา้ งบรรทัดฐานทีผ่ ดิ ใหก้ ับกิจกรรมนี้
4. ประชมุ ผู้ปกครอง

การประชุมผู้ปกครองจะมีการจัดขึ้นเทอมละ 1 ครั้งหลังจากผลสอบของนักเรียนออก
เพื่อทําให้ผู้ปกครองได้รับรู้เกี่ยวกับผลการเรียนและพฤติกรรมบุตรของตนเอง เป็นการประชุมรวม
ที่จะไม่ให้นักเรียนเข้ามารับฟัง มีเพียงแค่ผู้ปกครองของเด็กและครูประจําชั้นที่คอยดูแลและพูดคุย
กับผ้ปู กครอง

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนนู วล 19
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ข้อดี เนื่องจากระยะห่างระหว่างเด็กและผู้ปกครองของแต่ละครอบครัวนั้นไม่เท่ากัน การจัด
กิจกรรมเพื่อให้ผู้ปกครองได้ทราบพฤติกรรมลูกของตนเองขณะที่ไม่ได้อยู่ที่บ้านก็เป็นสิ่งสําคัญ
เพ่อื พัฒนาให้เดก็ เตบิ โตเปน็ ผ้ใู หญ่ท่ดี ขี ้นึ ได้เรอื่ ยๆในอนาคต
ข้อเสีย เนื่องจากเป็นการพูดคุยร่วมกันระหว่างผู้ปกครองหลายคนและครูประจําช้ัน ทําให้
นอกจากได้ทราบข้อมูลลูกของตนเองแล้วยังทราบข้อมูลของเพื่อนร่วมชั้นของลูกอีกด้วย ทําให้
อาจเกิดผลกระทบแง่ลบ เช่น ความคาดหวังของผู้ปกครอง เกิดการเปรียบเทียบ และการแบ่งแยก
ชนช้ัน เป็นต้น
5. กล่องจดหมาย

กล่องจดหมายคือกล่องรับความคิดเห็นของนกั เรยี น ท่สี ามารถใหน้ กั เรียนสามารถเขียนใน
ส่ิงท่ีตนเองตอ้ งการลงไปได้
ข้อดี บางข้อความของนักเรียนก็สามารถนําไปปรับใช้ได้ เพื่อให้โรงเรียนพัฒนาไปในทางที่ดีข้ึน
และทาํ ใหส้ ามารถเขา้ ถงึ และได้รบั ร้คู วามเป็นไปภายในโรงเรียนอกี ด้วย
ข้อเสีย บางข้อความไม่ถูกอ่านและถูกปล่อยปะละเลย เนื่องจากไม่มีคนที่ทําหน้าที่นี้อย่างจริงจัง
ทําให้ส่ิงที่อาจเป็นประโยชน์ก็จะศูนย์เปล่า อีกทั้งเด็กบางคนใช้ช่องทางนี้ในการด่าว่าและใช้คํา
หยาบคายเพอื่ ระบายความโกรธของตนทมี่ ีตอ่ ครู ตอ่ เพื่อน ต่อโรงเรยี น
6. การเยย่ี มบา้ น

มีการจัดการเยี่ยมบ้านในแต่ละปีการศึกษาละ 1 ครั้ง หลังจากผ่านไปแล้ว 1 เทอมเพื่อให้
ครูประจําชั้นได้ทราบถึงสภาพความเป็นอยู่ของนักเรียน เพื่อเป็นการตรวจเชคให้แน่ใจว่านักเรียน
มีความพรอ้ มหรือต้องการความชว่ ยเหลอื ในเร่ืองต่างๆและจัดเตรยี มการชว่ ยเหลือให้เหมาะสม
ข้อดี เนื่องจากไม่มีการเลือกปฏิบัติ เป็นการเยี่ยมบ้านของเด็กทุกคนภายในห้องเรียน จึงทําให้ไม่
สร้างความแปลกแยกให้แก่ตัวเด็กและอีกทั้งเป็นการพูดคุยเป็นการส่วนตัวระหว่างตัวเด็ก
ผูป้ กครองและครปู ระจําชั้นอีกดว้ ย
ข้อเสีย การพบเจอหรือพูดคุยกับผู้ปกครองอาจสร้างผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบให้กับตัว
เด็ก ดังนั้นก่อนไปพบเจอ ครูประจําชั้นควรเลือกคําและใช้คําพูดที่เป็นกลายและคํานึงถึง
ผลกระทบดา้ นลบทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ
7. ประกันอุบตั เิ หตุ

หลังจากเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนศรียานุสรณ์ นักเรียนทุกคนจะต้องจ่ายเงินค่าเทอม
และหนึ่งในนั้นจะถูกหักออกมาเป็นค่าประกันของนักเรียนทุกคน โดยมีวงเงิน 20,000 บาท
สามารถใชไ้ ด้ทนั ทีหากเกดิ อุบัติเหตุ
ข้อดี เป็นข้อดีสําหรับนักเรียนที่ไม่ได้ทําประกันอุบัติเหตุภายนอกเอาไว้ เพื่อใช้ในยามฉุกเฉิน
เนื่องจากการใช้ชีวิตทั้งในโรงเรียนและภายนอกอาจมีเรื่องที่ไม่ได้อยู่ในการคํานวนเกิดขึ้นได้
ตลอดเวลา
ข้อเสีย เนื่องจากเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ ทําให้เกิดความล่าช้าในการทํางานและให้รับบัตร
ประกนั อบุ ตั เิ หตุช้า

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนูนวล 20
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

8. การเลอื กวิชาเสรี
นักเรียนสามารถเลือกวิชาเสรีของตนเองได้ตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมต้น โดยจะมีให้เลือกเป็น

ด้านภาษา มอี ยู่ด้วยกนั 2 ภาษา คือ จีน ญ่ปี ุ่น โดยจะเรยี นอาทิตย์ละ 2 ครั้ง
ข้อดี เป็นการสร้างทางเลือกให้กับนักเรียนได้เลือกภาษาที่ตนเองสนใจและสามารถต่อยอดในการ
เลือกเรยี นในระดบั ช้ันมัธยมปลายในสายศิลปภ์ าษาไดอ้ ีกดว้ ย
ขอ้ เสยี ทางเลอื กไม่ครอบคลมุ สาํ หรบั ความต้องการของเดก็
9. กจิ กรรมโฮมรูม

ก่อนเข้าเรียนคาบแรก ครูประจาํ ชนั้ จะเข้ามาพูดคยุ กับนักเรยี นภายในห้องเพ่ือแจง้ ข่าวสาร
และข้อมูลตา่ งๆ อกี ทั้งยงั ได้พดู คุยกับนกั เรยี น
ข้อดี ทําให้นักเรียนได้ทราบข้อมูลต่างๆพร้อมกัน อีกทั้งเป็นการเชคความพร้อมของนักเรียนใน
ตอนเขา้ อีกด้วย
ขอ้ เสยี ครูประจาํ ช้ันอาจไม่ได้เข้าทกุ หอ้ ง
การจดั สวสั ดกิ ารท่ีเหมาะสําหรบั โรงเรยี นศรยี านสุ รณ์

Happy Place เป็นห้องไว้สําหรับให้นักเรียนและบุคลากรภายในโรงเรียนสามารถมาใช้
บริการได้ตั้งแต่ 7:30 น. – 16.00 น. เมื่อต้องการการคลายเครียด พักผ่อน คําปรึกษา และการ
ช่วยเหลือ เนื่องจากห้อง Happy Place นี้จะมีนักสังคมสงเคราะห์คอยดูและและประจําการอยู่
ตลอดเวลา

Counseling การให้คําปรึกษาเป็นสิ่งที่ถูกจัดไว้ในห้อง Happy Place และเป็นจุดประสงค์
หลักในการมีห้อง Happy Place เนื่องจากต้องการจะให้ความสําคัญด้านสุขภาพจิตของนักเรียน
และบุคลากรภายในโรงเรียนมากยิ่งขึ้น มีสถานที่พักผ่อนและมีคนให้ได้พูดคุย รับฟัง และ
คาํ ปรกึ ษาท่ีสามารถนําไปใชไ้ ดจ้ รงิ

Mental Health day off วันลาหยุดเนื่องจากปัญหาสุขภาพทางจิต โดยปกติแล้ววันหยุดที่
นักเรียนสามารถหยุดได้นั้นจะต้องมาจากธุระหรือการเจ็บป่วย แต่ในปัจจุบันนี้สภาพจิตใจของ
นักเรียนเป็นสิ่งที่ควรได้รับความสําคัญและได้รับสิทธิ์ในการสามารถลาหยุดได้เมื่อสภาพจิตใจ
ของนกั เรียนไม่พร้อม โดยเงื่อนไขในการลาหยดุ นนั้ จะตอ้ งมีการรบั รองจากนักสงั คมสงเคราะห์ แต่
หากเป็นนักเรียนที่ไม่ได้มีการรับรองจากนักสังคมสงเคราะห์ภายในโรงเรียน ก็จะต้องมีการรับรอง
จากแพทย์ นักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์จากภายนอกออกใบรับรองให้นักเรียนเพื่อเป็น
หลักฐานในการลาหยุด แต่การลาหยุดนี้จะมีเพียงครูประจําชั้นและนักสังคมสงเคราะห์ที่รับทราบ
ข้อมูลข่าวสารตามจรรยาบรรณในการปกปดิ ความลบั และรกั ษาสิทธมิ นุษยชน

Music Therapy เป็นกิจกรรมที่ถูกจัดไว้ในห้อง Happy Place เป็นกิจกรรมสําหรับการ
บําบัดและช่วยทําให้ผ่อนคลาย อิงจากผลวิจัยที่ชี้ชัดแล้วว่าดนตรีนั้นมีอิทธิพลต่อความรู้สึกของ
มนุษย์และสามารถใช้ในการรักษาได้จริง การใช้ดนตรีบําบัดจึงเป็นสิ่งที่สร้างความผ่อนคลายและ
ช่วยบําบดั ไดใ้ นเวลาเดียวกัน

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 21
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

Missing word กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ถูกต่อยอดมาจากกิจกรรมกล่องจดหมายท่ี
โรงเรียนมีอยู่แล้ว แต่นํามาปรับแก้ไขให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้นเพื่อดึงศักยภาพและประโยชน์จาก
กิจกรรมนี้ให้ได้มากที่สุด โดยจะปรับเปลี่ยนผู้ที่คอยเป็นผู้ประสานงานคนแรกคือนักสังคม
สงเคราะห์ภายในโรงเรียน เพื่อคัดกรองข้อความและจดหมายที่ถูกส่งเข้ามา หากเป็นปัญหาด้าน
สุขภาพจิต นักสังคมสงเคราะห์จะเป็นผู้ที่รับเรื่องและจัดการต่อเนื่องไป แต่หากเป็นจดหมายและ
ข้อความเกี่ยวกับปัญหาด้านอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับปัญหาด้านสุขภาพจิต นักสังคมสงเคราะห์ก็จะ
นําไปส่งตอ่ ให้ฝา่ ยอื่นๆไดป้ ระสานงานต่อไป

Move house สวัสดิการนี้เป็นสวัสดิการที่อยากจัดให้นักเรียนภายในโรงเรียนศรียานุสรณ์
ที่อยู่ในระดับชั้นมัธยมปลายปี 4 ที่ได้ทําการเลือกสายการเรียนของตนเองแล้ว เนื่องจากโรงเรียน
ศรียานุสรณ์เป็นโรงเรียนขนาดใหญ่และมีทางเลือกในการศึกษาต่อที่ค่อนข้างหลากหลาย ทําให้
อาจมีนักเรียนบางคนที่เลือกสายการเรียนไปแล้วและอยากเปลี่ยนหลักสูตรที่ตนเองกําลังเรียนอยู่
สวัสดิการ Move house เป็นสิ่งที่สําคัญ เนื่องจากต้องการให้ความสําคัญกับอนาคตของนักเรียน
เป็นหลัก โดยหากนักเรียนที่ต้องการจะเปลี่ยนสายการเรียนสามารถเปลี่ยนได้ในระดับชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 4 เทอม 1 หรือเทอม 2 ก่อนศึกษาต่อชั้นระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หลักจากน้ัน
นักเรียนจะไม่สามารถทําการเปลี่ยนหลักสูตรได้อีกเนื่องจากอาจส่งผลต่อความไม่ต่อเนื่องใน
การศกึ ษาตามหลักสตู รนนั้ ๆ
บทบาทหน้าทขี่ องนกั สังคมสงเคราะห์

เป็นผู้ให้คําปรึกษาแก่ตัวนักเรียนและบุคลากรภายในโรงเรียน โดยไม่นําทัศนคติส่วนตัวมา
ตัดสินหรือใช้ระหว่างการทํางาน อีกทั้งต้องปฏิบัติตามจรรยาบรรณของนักสังคมสงเคราะห์ที่ควร
พึงมี พร้อมทั้งคอยประสานงานไปยังหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องระหว่างการทํางาน อีกทั้งใน
ระหว่างปฏิบัติหน้าที่ นักสังคมสงเคราะห์ต้องเป็นผู้รวบรวมข้อมูล ประเมินและวางแผนขั้นตอน
การทํางาน หากมีนักเรียนที่อยู่ในการดูแลมีความจําเป็นที่จะต้องพูดคุยหรือพบปะกับครอบครัว
หรือผู้ปกครอง ควรมีการประสานงานร่วมกับคุณครูประจําชั้นเพื่อทําการนัดเยี่ยมบ้านนักเรียน
หากเป็นกรณีทีไ่ ม่สามารถหลักเลย่ี งการพูดคุยกับทางบา้ นของนักเรียน

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารย์ผ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 22
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

อ้างองิ
ศรจี ันทร์ พรจิราศลิ ป.์ (2556). ความเครียด และวิธแี กค้ วามเครียด. [ออนไลน์]. แหล่งท่ีมา
https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/thai/knowledgedinfo.php?id=47. สืบค้นวันที่ 13
เมษายน พ.ศ. 2565.
Shannon Doyne. (2021). Should Students Be Allowed to Miss School for Metal
Health Reason?. (Online). From:https://www.nytimes.com/2021/09/13/learning/should-
students-be-allowed-to-miss-school-for-mental-health-reasons.html.
ศรยี านุสรณ์. (2563). ระบบสารสนเทศโรงเรียนศรยี านสุ รณ.์ [ออนไลน์]. แหลง่ ทมี่ า
https://sites.google.com/siya.ac.th/info/%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E
0%B8%A5%E0%B8%9E%E0%B8%99%E0%B8%90%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0
%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%
B8%99?authuser=1. สืบคน้ วนั ท่ี 13 เมษายน พ.ศ. 2565.

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนนู วล 23
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

โรงเรียนวดั คงคาวราราม

นางสาวกชพร วงษบ์ าํ รงุ จิตร์ 6205680074

ขอ้ มลู เบ้อื งตน้ เก่ยี วกับโรงเรยี น

โรงเรียนวัดคงคาวราราม ตั้งอยู่ที่อําเภอแกลง จังหวัดระยอง เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ใน
สังกัดเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยองเขต 2 เปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาล 2 จนถึง
ประถมศึกษาปีที่ 6 มีจํานวนนักเรียนทั้งสิ้น 199 คน ที่ประกอบไปด้วยนักเรียนไทยและต่างชาติ
โดยมีครูและบุคลากรทางการศึกษา 11 คน มีวิสัยทัศน์ คือ “นักเรียนมีจิตใจที่เปี่ยมด้วยคณุ ธรรม
ปฏิบัติตนตามวิถีชาวพุทธ ไหว้สวย รวยนํ้าใจ สามารถใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสม
สุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง น้อมนําปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม
ประเพณีไทยและท้องถิ่น พัฒนาครูสู่สากล ชุมชนมีส่วนร่วมในการบริหารโดยใช้สถานศึกษาเป็น
ฐาน”มีอัตลักษณ์ของสถานศึกษา คือ ผู้เรียนให้เป็นผู้ที่ “ ไหว้สวย รวยนํ้าใจ ” และมีเอกลักษณ์
ของสถานศกึ ษา คือ การเปน็ โรงเรยี นวถิ พี ทุ ธ

กจิ กรรมและสวสั ดิการทางการศกึ ษาทมี่ สี ําหรับเด็กภายในโรงเรยี น

สวัสดิการที่นักเรียนได้รับด้านกิจกรรมโครงการวิชาการ มีการริเริ่มให้จัดทําโครงการ
วิชาการเพื่อพัฒนาศักยภาพให้กับเด็กนักเรียน โดยจัดทําค่ายวิชาเรียนต่างๆ เช่น ค่ายวิชาการ
หมวดภาษาต่างประเทศ ค่ายวิชาการหมวดภาษาไทย ค่ายวิชาการหมวดคณิตศาสตร์ หรือ ค่าย
วิชาการหมวดสังคม โดยจัดขึ้นจากคณะครูและวิทยากรจากภายนอกเข้ามามีส่วนร่วมในการ
จดั ทาํ ค่ายวิชาการ

โครงการคุณธรรมจริยธรรม กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับคุณธรรมจริยธรรมของโรงเรียน
ได้แก่ มีการจัดค่ายคุณธรรม จัดเวรให้นักเรียนนําอาหารไปทําบุญในวันพระ การเข้าร่วมกิจกรรม
วันสําคัญทางศาสนาและรวมไปถงึ การทาํ จิตอาสาบริเวณวัด

โครงการพัฒนาทักษะอาชีพ ทางโรงเรียนได้ให้ความสําคัญกับการพัฒนาอาชีพ
เพราะเมื่อนักเรียนจบการศึกษาไปแลว้ นักเรียนก็จําเป็นต้องมีทักษะการทํางานบางอย่างติดตัวไป
เผื่อสามารถที่จะประกอบอาชีพหาเลี้ยงตนเองได้ในอนาคต รายละเอียดกิจกรรมจะเป็นจําพวก
การฝึกทําอาหาร ทํามูลไส้เดือนดินร้อยลูกปัด สานตะกร้าด้วยพลาสติกเส้นและการปลูกพืชผัก
สวนครัว ซึ่งการฝึกทักษะอาชีพ ได้มีการเชิญวิทยากรที่มีความเชี่ยวชาญมาอธิบายให้นักเรียนได้รู้
และเข้าใจมากย่ิงขึ้นอกี ด้วย

โครงการแนะแนวการศึกษา (จากโรงเรียนในเขตพื้นที่บริการ) เมื่อนักเรียนจบการศึกษา
จากโรงเรียนไปแล้ว นักเรียนคนใดมีความสนใจที่อยากจะศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา
ทางโรงเรียนในเขตพื้นที่บริการหรือโรงเรียนในเขตพื้นที่ใกล้เคียงกับโรงเรียน ก็จะเข้ามาให้ความรู้
และแนะแนวทางในการศกึ ษาต่อใหก้ บั นกั เรียนชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ 6

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผ้สู อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนูนวล 24
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

โครงการทุนการศึกษา โดยทุนการศึกษาจะมอบให้กับนักเรียนที่เรียนดีแต่ยากจน หรือ
นักเรียนที่ขาดแคลนทรัพย์ ซึ่งทุนการศึกษาได้รับความอนุเคราะห์จากหน่วยงานที่ใกล้เคียงที่
เล็งเห็นถึงความสําคัญของการศึกษา ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตําบล วัด มูลนิธิของวัด
บริษทั เอกชนใกลเ้ คยี ง และโรงเรียนทตี่ ง้ั อยู่ใกล้เคยี ง และทางโรงเรยี น

ประชุมผู้ปกครอง กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อเป็นการแจ้งข่าวสารของโรงเรียนและถือเป็น
โอกาสที่ผู้ปกครองจะได้พบปะกับครูที่ปรึกษา เพื่อซักถามข้อสงสัยเกี่ยวกับข้อมูลของนักเรียนและ
หากพบปัญหาจะไดแ้ กไ้ ขได้ทนั ถ่วงที ซ่ึงกจิ กรรมนจี้ ัดข้ึน 1 ครง้ั /เทอม

กิจกรรมออมทรัพย์เกิดขึ้นจากวัตถุประสงค์ที่ต้องการจะให้นักเรียนมีลักษณะนิสัยรักใน
การออมเงิน ทางโรงเรียนจึงจัดทํากิจกรรมออมทรัพย์ ซึ่งเป็นการออมทรัพย์กับคุณครูประจําชั้น
ไม่ได้ออมเงินกับธนาคาร เนื่องจากมีจํานวนนักเรียนที่น้อยเกินไป ทางธนาคารจึงไม่สามารถ
จัดทาํ เปน็ ธนาคารโรงเรียนได้

กจิ กรรมวนั เด็ก

กิจกรรมนี้เกิดขึ้นทุกปีในช่วงของวันเด็ก จะเป็นการจัดกิจกรรมโดยทางโรงเรียน
หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการสนับสนุนของขวัญและอาหารต่างๆที่เป็น
ส่วนประกอบสาํ คัญในการจดั กิจกรรม

กิจกรรมทัศนศึกษากิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ต้องมีในทุกปีการศึกษา เนื่องจากได้รับการ
สนับสนุนงบประมาณมาจากโครงการเรียนฟรี 15 ปีที่จัดขึ้นโดยรัฐบาล ซึ่งสถานที่ที่จัดให้ไปทัศน
ศกึ ษาเป็นทที่ สี่ รา้ งประโยชน์ให้กบั นกั เรยี นและบคุ ลากร

สวัสดิการที่นักเรียนได้รับด้านสาธารณสุขนักเรียนได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงาน
ภาครัฐด้านสาธารณสุขที่ตั้งอยู่ใกล้เคียงกับโรงเรียน ได้แก่ 1.โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล
บ้านคลองคาซึ่งโรงพยาบาลนี้ได้จัดสรรให้มีการตรวจสุขภาพฟันของนักเรียนปีการศึกษาละ 2
ครั้ง หรือ 1 ครั้ง/เทอมและมีการจัดสรรให้มีการฉีดวัคซีนบาดทะยักและไอกรน รวมไปถึงการให้
ความรู้เกี่ยวกับไข้เลือดออกให้นักเรียนและโรงเรียนสามารถนําไปปรับใช้ได้ ซึ่งได้รับการ
สนับสนุนจากทางโรงพยาบาลเป็นอย่างดีเป็นกัลยาณมิตรที่ดีต่อกันเพื่อให้นักเรียนปลอดภัยและ
ผาสุก

2.ครู Dare (ครูตํารวจ) มาตลอดเทอม 1ครั้ง/week เป็นกิจกรรมที่ได้รับความช่วยเหลือ
และการสนับสนุนจากสถานีตํารวจ ที่จัดสรรตํารวจเข้ามาให้คําแนะนําเกี่ยวกับยาเสพติด การ
ตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร รวมไปถึงวิธีป้องกันและแก้ไขปัญหาที่จะเป็นอันตรายต่อชีวิต ซึ่งครูตํารวจ
จะเขา้ มาให้ความรูต้ ลอดเทอมโดยจัดใหม้ ีการให้ความรู้ 1 คร้งั /สัปดาห์

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารยผ์ ูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 25
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564

สวัสดิการที่นักเรียนได้รับด้านชุมชนโดยได้รับการสนับสนุนที่คณะกรรมการสถานศึกษา
คณะกรรมการผู้ปกครอง ศิษย์เก่า วัด (มูลนิธิของวัด) และองค์การบริหารส่วนตําบลที่มีส่วน
เกยี่ วข้องอย่างมากในการดูแลชว่ ยเหลอื

โครงการที่กําลังจะเกิดขึ้นภายในโรงเรียน โครงการ MOSEC คือ โครงการส่งเสริม
ความปลอดภัยในโรงเรียน ซึ่งเป็นโครงการที่ภาครัฐเริ่มดําเนินการจัดให้มีโครงการนี้เกิดขึ้น โดย
โครงการนี้เน้นยํ้าไปที่เรื่องของความปลอดภัยภายในโรงเรียนที่จะเกิดขึ้น และเข้ามามีส่วนร่วมใน
การดูแลช่วยเหลือนักเรียนภายในโรงเรียน เช่น แก้ไขปัญหาของนักเรียน รวมถึงปัญหา
อาชญากรรม ยาเสพติด และการชู้สาวที่อาจเกิดขึ้นภายในโรงเรียน นักเรียนและบุคลากรจะ
สามารถแกไ้ ขปญั หาได้

ออกแบบสวัสดิการและกิจกรรมที่เหมาะสมกับนักเรียน กิจกรรม “ขยะแลกแต้ม”เก็บ
ขยะในโรงเรียนนํามาแลกแต้ม เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงการเห็นถึงการเห็นถึงส่วนร่วม และช่วยกันทํา
ให้โรงเรียนน่าอยู่มากขึ้นกิจกรรม “กําลังกาย กําลังใจ”เพิ่มชั่วโมงในการออกกําลังกายในตอน
เชา้ หรือหลังเลิกเรยี นให้กับนักเรยี นและบุคลากรในโรงเรียน

กิจกรรม “To Do List” คือการทบทวนสิ่งที่ต้องทําก่อนเข้าชั้นเรียนในทุกวัน เพื่อฝึกการมี
วินัยและการมีระเบียบข้ันพ้ืนฐาน

กิจกรรม “สรา้ งใจด้วยใจ” บริการให้คําปรึกษากับนักเรียน คุณครู และผู้ปกครอง โดยนัก
สงั คมสงเคราะหใ์ นโรงเรยี น

ซึ่งกิจกรรมที่รู้สึกท้าทายสําหรับตัวฉัน คือ กิจกรรม “สร้างใจด้วยใจ” เนื่องจากประเทศ
ไทยยังให้ความสําคัญกับการให้คําปรึกษาโดยนักสังคมสงเคราะห์หรือนักจิตวิทยาไม่มากพอ ยัง
ไม่แพร่หลายมากเท่าไหร่ เลยทําให้กิจกรรมนี้สามารถเกิดขึ้นได้ยาก จําเป็นต้องรอจังหวะเวลาท่ี
เหมาะสม และเป็นจังหวะเวลาที่ทุกคนเข้าใจร่วมกัน เข้าใจไปในทิศทางเดียวกันและให้
ค ว า ม ส ํ า ค ั ญ อ ย ่ า ง เ ห ม า ะ ส ม ก ิ จ ก ร ร ม น ี ้ จ ะ ส า ม า ร ถ เ ก ิ ด ข ึ ้ น ไ ด ้ จ ริ ง

ซึ่งภายในโรงเรียนมีเด็กนักเรียนที่เป็นเด็กพิเศษ โดยมีจํานวนทั้งสิ้น 9 คน ทางโรงเรียนจึง
จัดสวัสดิการที่เหมาะสมกับเด็กพิเศษ ได้แก่ การวัดประเมินผล ที่ทางโรงเรียนได้จัดการให้มี
รูปแบบท่ีเหมาะสมกับเดก็ พิเศษและไมใ่ ห้เกดิ การซา้ํ ชน้ั เกดิ ข้ึน

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทยั หนูนวล 26
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

บทบาทนกั สังคมสงเคราะห์

- บทบาทต่อผู้ปกครอง กํากับ,สอดส่องดูแลบุตรหลานขณะอยู่บ้าน ทั้งเรื่องการใช้ชีวิต
พฤติกรรม บรรยากาศ และปัญหาส่วนตัว- บทบาทต่อครูและนักเรียน กํากับ,สอดส่องดูแล
นักเรียนขณะอยู่โรงเรียน เป็นด่านแรกที่พบปัญหา สืบค้นข้อมูล รวมไปถึงการให้คําปรึกษา
เบื้องต้นของปัญหาให้การสนับสนุนกิจกรรมที่จะนําไปสู่การเสริมสร้างพัฒนาการให้กับเด็ก
นักเรยี น

- บทบาทตอ่ บคุ คลท่ีเกีย่ วขอ้ งให้การสนับสนนุ กบั ทางผปู้ กครองและทางโรงเรียน ใหค้ วาม
ชว่ ยเหลือเมือ่ เกิดปัญหา

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารยผ์ ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนูนวล 27
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

กรณศี ึกษา : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮนู ) จงั หวดั ปัตตานี

นายบรุ ินทร์ เรือนแกว้ 6205680132
ขน้ั ตอน/กระบวนการการออกแบบงานสวสั ดกิ ารการศกึ ษาในโรงเรียน

กําหนดกรณีศึกษา

ติดตอ่ สอบถาม และประสานงานผู้ใหข้ อ้ มลู หลัก

ขอความร่วมมอื

ให้ความร่วมมือ ไม่ใหค้ วามรว่ มมอื

นดั หมายวันและเวลา สบื คน้ ทางสือ่ ออนไลน์
เกบ็ รวบรวมข้อมลู
เครือ่ งมือ
(รูปแบบ ZOOM

ออนไลน)์

แบบสัมภาษณ์

วิเคราะหข์ ้อมลู

ผบู้ รหิ าร นกั เรียน ศษิ ยเ์ กา่

เรียบเรยี ง/นําเสนอขอ้ มูล

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 28
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

หวั ขอ้ ท่ี 1 “เธอรไู้ หมว่า (ฉัน คอื ใคร…)”

โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี ตั้งอยู่เลขที่ 32 หมู่ที่ 1 ตําบลบา
ราเฮาะ อําเภอเมือง จังหวัดปัตตานี 94000 สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาปัตตานีเขต1
กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งเป็นโรงเรียนเอกชนขนาดใหญ่ โดยประมาณโรงเรียนฯ จะเนื้อที่ 3 ไร่ 2
งาน อาคารเรียน 3 หลัง รวมทั้งหมด 18 ห้องเรียน อาคารประกอบ 1 หลัง ที่เป็นโรงเรียนเอกชน
สอนศาชื่อเดิม “ปอเนาะแบรอโตะนาฮูน” สมัยอดีตเป็นสถาบันการสอนศาสนาอิสลามที่เก่าแก่
และมีชื่อเสียงสถาบันแห่งหนึ่งในปัตตานี ปัจจุบันเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่ ที่เป็นโรงเรียนเอกชน
สอนศาสนาอิสลามตามมาตรา 15 (1) โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี
อยู่ภายใต้กฎหมาย/ระเบียบปฏิบัติในโรงเรียน คือ พระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ.2525
ระเบียบว่าด้วยการอุดหนุนและส่งเสริมโรงเรียนเอกชนที่จัดการศึกษาตามหลักสูตร
กระทรวงศึกษาธิการซึ่งเปิดสอนวิชาศาสนาควบคู่กับวิชาสามัญ (ฉบับที่ 2 ) พ.ศ. 2536
และกฎระเบียบทโ่ี รงเรยี นฯได้จัดทาํ ขึน้

2505 - 2509 2523

เปลี่ยนชื่อจาก“ปอเนาะแบรอโตะนาฮูน” ขยายชั้นเรียนวิชาสามัญชั้นมัธยมศึกษา
เป็น “โรงเรียนพัฒนาอิสลาม” และได้จดทะเบียน ตอนต้น ขยายวิชาศาสนาตั้งแต่ชั้นตอนต้น
เป็นโรงเรียนราษฏร์สอนศาสนาอิสลามอย่างเป็น ตอนกลาง และตอนปลาย
ทางการ ตามใบอนุญาตเลขที่ 158/2509 พร้อม
กับเปิดสอนหลักสูตรอิสลามศึกษาตอนต้น(อิบตีดา 2525
อียะห์) ควบคู่หลักสูตรวิชาสามัญ ซึ่งอยู่ในสถานะ กําหนดพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน
โรงเรียน 15 (2) เป็นการจัดการศึกษาเพื่อสนอง พ.ศ.2525 ขึ้น เปลี่ยนจดทะเบียนจากโรงเรียน
ความต้องการของคนหลายกลุ่ม (ศาสนา) โดยมี ราษฏร์สอน,ศาสนาอิสลามเป็นโรงเรียนเอกชน
นายฮัจยีมูฮัม หมัดนูร (โต๊ะครู) ควบคุมดูแล สอนศาสนา และมีผลบังคับใช้ของ พรบ.ต่อ
โรงเรียน โรงเรยี นพัฒนาอิสลาม

2529 2541

เกิดการมีส่วนร่วมของชาวบ้านครั้งแรก
ในการช่วยเหลือบริจาคเงินสมทบทุน แต่งต้ัง
กองทุนซื้อหนังสือแก่นักเรียน สร้างอาคาร
และมกี ารจัดตั้งมลู นธิ หิ รอื มสั ยดิ ของชาวบา้ น

คณะผู้บริหารได้ยื่นคําร้องเปลี่ยนสถานะโรงเรียนสถานะโรงเรียนจาก 15(2) เป็นโรงเรียนเอกชนสอน
ศาสนาอิสลามประเภท 15(1) โดยได้รับ อนุญาต เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2541 ตามใบอนุญาตเลขที่ 17/2541
แห่งพระราชบัญ ญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2525 15(1) การจัดการศึกษาในระบบโรงเรียนในสายสามัญ (สาย
ศาสนา+สายสามญั )

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทยั หนูนวล 29
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ปรชั ญาโรงเรยี น

เรยี นดี มีวินัย สร้างคณุ ธรรม

วสิ ยั ทศั น์

โรงเรียนมีอาคารเรียนที่เพียงพอ เอื้ออํานวยการจักการการเรียนการสอน
มีบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมที่ดีสะอาดร่มรื่นสวยงามมีหลักสูตรที่สอดคล้องกับ
พ.ร.บ.ปฏิรูปการศึกษา พร้อมในการประยุกต์ใช้บุคลากรมีคุณภาพ มีความรทว
มมือและเข้าใจระหว่างโรงเรียนกับชุมชน มีระบบบริหารงานที่มีประสิทธิภาพ
นักเรียนมีคุณธรรมจริยธรรม มีระเบียบวินัยดี มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดี นําไปสู่
การรับรองมาตรฐานคณุ ภาพของการศึกษาโรงเรยี นเอกชนได้

พนั ธกิจ

1.จัดการศกึ ษาใหเ้ ดก็ ไดเ้ รียนรตู้ ามความตอ้ งการและเหมาะสมตามศกั ยภาพของ

2. สง่ เสริมและพฒั นานักเรยี นใหม้ คี ณธุ รรมจริยธรรมทีพ่ ึงประสงค์

3. ส่งเสรมิ และพฒั นานกั เรยี นให้รู้จกั ตนเองรู้จกั สิ่งแวดล้อม

4. ส่งเสริมและพัฒนากระบวนการเรยี นการสอนใหเ้ หมาะสมกับความแตกต่าง

ระหว่างบุคคล

5. พฒั นาสภาพแวดล้อม และจัดบรรยากาศให้ร่มรื่นและเอ้อื ตอ่ การเรยี นรู้

6. ส่งเสริมและพัฒนาการบุคลากรด้านการเรยี นการสอนและด้านสายงานท่ี

เก่ยี วขอ้ ง

7. สนับสนุนและส่งเสรมิ การมีสว่ นรว่ มของชุมชนและองค์กรต่างๆ กบั โรงเรียน

เปา้ หมายของโรงเรียน

จัดการศึกษาที่มีคุณภาพเหมาะสมต่อศักยภาพของบุคคลสถานศึกษาและท้องถ่ิน
ให้โอกาสผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างเท่าเทียมกนั เพื่อให้ผู้เรียนมีความฉลาดเฉลียว ทันต่อ
เหตุการณ์มีคุณธรรมและจริยธรรมที่ดีงาม และมีทักษะความสามารถตามความถนัดของ
ตนเอง

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 30
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

โครงสรา้ ง/จํานวนบุคคลกร

1.นายอดั ลุ เลาะ โตะนาฮนุ ประธานและผู้รบั ใบอนุญาต

2.นายแวอบั ดลุ เลาะมารูดนิ รองประธานและผู้ทําการแทนผรู้ ับใบอนุญาต

3.นายรอฮิม แยนา เลขานกุ าร

นักเรียนทั้งหมด 814 คน (นักเรียนเรียนศาสนาทั้งหมด 730 คน นักเรียนเรียน
สามัญ ท้งั หมด 697 คน) และครศู าสนามี 27 คน แบ่งเปน็ ครูประจาํ 7 คน และ ครพู เิ ศษ
20 คน และครูสามัญมี 33 คน แบ่งเป็นครูประจํา 19 คนและ ครูพิเศษ 20 คน และ
ข้าราชการครู 4 คน และมนี กั การภารโรง 3 คน

หลกั สตู รในการจัดการเรยี นการสอน

โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี มีการจัดการเรียน
การศกึ ษาวชิ าศาสนาควบค่วู ิชาสามญั รายละเอียดดังน้ี

1.หลักสูตรวชิ าศาสนามี 3 ระดบั

1.1 หลักสตู รอสิ ลามศึกษาตอนต้น (อบิ ตีดาอยี ะห์) พทุ ธศกั ราช 2540

1.2 หลักสูตรอิสลามศึกษาตอนกลาง (มูตาวาซีเฏาะห์) พทุ ธศักราช2540

1.3 หลักสูตรอิสลามศึกษาตอนปลาย (ซานาวียะห)์ พทุ ธศกั ราช 2523

2. หลักสูตรวชิ าสามญั มี 2 ชว่ งชั้น

2.1 ช่วงชัน้ ที่ 3 ใชห้ ลกั สูตรการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศักราช 2544

2.2 ชว่ งชน้ั ที่ 4 ใชห้ ลักสตู รการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2544

งบประมาณ

โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี เเป็นโรงเรียนเอกชนสอน
ศาสนาอิสลามตามมาตรา 15 (1) จะได้รับการอุดหนุนรายหัวร้อยละ 60 เป็นรายเดือน
จากภาครัฐ

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนูนวล 31
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

หวั ข้อที่ 2 “สวสั ดิการ…สวัสดิใจ ท่ีหนู๋ได้รบั ”

สําหรับสวัสดิการของนักเรียนโรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี
ที่ได้รับสามารถแบ่งออกเป็น 7 มิติที่สําคัญ ได้แก่ มิติด้านการเรียนการสอน มิติด้านสุขภาพ
อนามัย มิติด้านอาคารเรียน มิติด้านกิจกรรมนันทนาการ มิติด้านความปลอดภัยในสถานศึกษา
มติ ดิ า้ นทนุ การศึกษา และมติ ดิ ้านการมสี ่วนร่วมในชุมชน ดังนี้

มิติด้านการเรียนการสอน : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี
จะมีการเรียนการสอน 2 แขนง ทั้งวิชาศาสนาและวิชาสามัญ ส่วนใหญ่จะเน้นนักด้านศาสนา
มากกว่าวิชาสามัญ วิชาศาสนาจะสอนถึงคําสอนของพระศาสดาของอิสลาม ถึงการใช้
ชีวิตประจําวัน รวมถึงขอห้ามต่างๆ และเมื่อใครจบในวิชาศาสนาทุกด้าน ทุกแขนง ก็สามารถมา
สมัครเปน็ ครูสอนศาสนา (อาชีพเสริม) สว่ นวิชาสามญั จะเรียนคลา้ ยๆ โรงเรยี นสามญั ทว่ั ไป

มิติด้านสุขภาพอนามัย : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี มีการ
บริการตรวจสุขภาพประจําปีให้กับนักเรียน สุขภาพกาย (ฟัน มวลร่างกาย เจาะเลือด) และมีการ
ประชาสัมพันธ์ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันจากโรคภัยไข้เจ็บจากชุมนุมพยาบาล รวมถึงหากมี
นักเรียนท่านไหนมีอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นสามารถรักษาได้ที่ห้องพยาบาล แต่หากมีอาการหนักจะ
มีการส่งต่อเคสไปยังโรงเรียนประจําจังหวดั

มิติด้านพื้นที่สร้างสรรค์/อาคารเรียน : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัด
ปตั ตานี มีอาคารเรียนที่สมบูรณ์ อุปกรณ์ในห้องเรียน/ห้องปฏิบัติการมีความพร้อมในอุปกรณ์
อิเล็กทรอนิกส์เทคโนโลยีระดับหนึ่งที่เพียงพอกับนักเรียนให้ใช้สอยในเบื้องต้น พร้อมกับได้รับการ
สนับสนุนงบประมาณการสร้างอาคารเรียน/อาคารโดมในการจัดกิจกรรมของหน่วยงานภาครัฐ
เอกชน และมีห้องสําหรับทํากิจกรรมทางศาสนา ให้นักเรียนทุกคนได้ไปใช้บริการ สภาพแวดล้อม
ที่ความรื่นรม อุดมด้วยพืชพันธุ์ต้นไม้ เช่น ห้องถ่ายเอกสาร ห้องคอมพิวเตอร์ ห้องทํากิจกรรม
ศาสนา อาคารเพาะปลกู พืชผัก เปน็ ต้น

มิติด้านกิจกรรมนันทนาการ : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี
จะมีกิจกรรมทั้งในมิติศาสนาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ในแต่ละกิจกรรมจะผสมผสานไปด้วยความเช่ือ
ค่านิยม วัฒนธรรมศาสนาอิสาม ก็จะมีข้อยกเว้นหลีกเลี่ยงเรื่องเพศต่างๆ เช่น จัดกิจกรรม
มหกรรมเปิดโลกวิชาการ กิจกรรมแข่งขันกีฬาเปตอง ตะกร้อ กิจกรรมต้อนรับน้องใหม่ กิจกรรม
วันวิทยาศาสตร์ เปน็ ต้น

มิตดิ ้านความปลอดภยั ในสถานศกึ ษา : โรงเรียนพัฒนาอสิ ลาม (แบรอโตะนาฮนู ) จงั หวัด
ปัตตานี มีระบบความปลอดภัยทั้งนอกและในสถานศึกษา ด้านในสถานศึกษามีกล้องวงจรปิดตาม
สถานที่ต่าง ๆ มีไฟฟ้าตามอาคารต่างๆ อย่างทั่วถึง ไม่มีมุมอับแสง และมีรั้วรอบขอบชิด มียาม
คอยรักษาความปลอดภัยในโรงเรียนทั้งกลางวันและกลางคืน ส่วนนอกสถานศึกษานั้นจะมีตํารวจ
และจราจรดูแลความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนนข้ามถนนในเวลาตอนเช้า และตอนเย็นหลังเลิก

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารย์ผู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนนู วล 32
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

เรียน รวมถึงในเวลาช่วงกลางวันจะมีตํารวจคอยตระเวนในการรักษาความสงบบริเวณหน้า
โรงเรียน

มิติด้านทุนการศึกษา : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน) จังหวัดปัตตานี
จะช่วยเหลือนักเรียนขาดแคลนทุนทรัพย์ เพื่อจะนําเงินไปใช้จ่ายในชีวิตประจําวันได้แบ่งเบาภาระ
ของครอบครัว และยังเป็นแรงจูงใจให้นักเรียนมีกําลังใจให้การศึกษาเล่าเรียน เช่น ทุนการศึกษา
นักเรียนเรียนดีแต่ยากจน, ทุกการศึกษาเด็กยากจน,ทุนการศึกษาสมาคมศิษย์เก่า เป็นต้น
นอกจากนี้ยังมีทุนการศึกษาให้นักเรียนจากการแข่งขันความสามารถของตนเองในแต่ละด้าน
เช่น การประกวดร้องเพลง การประกวดการแต่งกลอน เปน็ ต้น

มิติด้านการมีส่วนร่วมในชุมชน : โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะนาฮูน)
จังหวัดปัตตานี จะนําชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอน และการจัดกิจกรรม
เช่น ครูศาสนา กิจกรรมด้านศาสนา กิจกรรมการแสดงพื้นบ้านของปัตตานี เป็นต้น นอกจากนี้ก็
ไดก้ ารสนับสนุนจัดกิจกรรม งบประมาณจากหน่วยงานรัฐของจังหวัดปัตตานอี ีกดว้ ย

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารย์ผ้สู อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 33
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

หวั ข้อท่ี 3 “กระซบิ บอก…ปญั หาของหน”ู๋

“ขาดการพัฒนาทักษะชีวิต” กล่าวถึง โรงเรียนมุ่งเน้นแต่วิชาการและการศาสนา ทําให้
นักเรียนขาดการเข้าร่วมทํากิจกรรมภายในโรงเรียนและภายนอกโรงเรียน นักเรียนมองว่าการ
พัฒนาเด็กจะต้องพัฒนาทั้ง 2 ซีก ทั้ง EQ และ lQ พร้อมๆ จึงทําให้เด็กๆ ขาดการพัฒนาทักษะ
ชีวิตในสังคม ส่งผลให้นักเรียนเป็นโลกส่วนตัวสูง ไม่กล้าเข้มสังคม ขาดการยับยั้งชั่งใจ ไม่มี
ประสบการณ์ในชีวิตจริง หรือการฝึกทักษะการร้อง เล่น อย่างสร้างสรรค์ เพราะถูกตีกรอบของ
ทกั ษะชีวติ ในวชิ าการเพยี งอย่างเดยี ว

“ให้โอกาสเด็กเก่ง…ละทิ้งเด็กอ่อน” กล่าวถึง ครูให้ความสําคัญเด็กไม่เท่ากัน โดยเอา
มาตรฐานความเรียนเก่ง เรยี นดมี าแบง่ แยกลักษณะของเด็กแตล่ ะคน โดยไมเ่ คารพการเปน็ ปัจเจก
บุคคลของเด็ก นอกจากนี้ยังให้โอกาสเด็กที่เรียนมีสิทธิ์ที่เข้าแข่งขันในเวทีต่างๆ รวมถึง
ทุนการศึกษาของนักเรียนเรียนดีด้วย การกระทําเช่นนี้ทําให้เกิดเด็กชายขอบเกิดขึ้นจากการด้อย
ค่า เด็กที่ไม่เก่ง แต่ให้คุณค่าเด็กที่เรียนเก่ง เช่น การให้ทุนทรัพยการศึกษาโดยพิจารณาจากเกรด
ทีเ่ รยี นดี เกรดสงู ,เดก็ ทเ่ี ก่งได้มีโอกาสใจการเข้ารว่ มเวทแี ขง่ ขนั ตา่ งๆ เป็นต้น

“ไม่มีแรงจูงใจในการศึกษาเล่าเรียน” กล่าวถึง ด้วยสถานการณ์โควิด 19 นักเรียนมี
กังวลใจ ความเครียดโดยส่วนตัว ต้องมีการป้องกันตนเองจากโรคระบาด ต้องเตรียมตัวให้พร้อม
กับการเรียนออนไลน์สลับเรียนออนไซต์ เกิดความสับสนการเรียนไม่ต่อเหนื่อง รวมถึงปัญหา
การเงินทางครอบครัวจากท่ีส่งผลกระทบทางจิตใจ อารมณ์ความรู้สึกของนักเรียนจึงทําให้ไม่มี
สมาธิในการศึกษาเล่าเรียน นอกจากนี้การกังวลของการสอบเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา บาง
คนไม่สามารถค้นคว้าหาตนเองว่าชอบสิ่งไหน อยากเรียนอะไร ทํางาน ด้วยเหตุทั้งหมดนี้จึงเข้ามา
กระทบทางด้านจิตใจของผู้เรียนเป็นอย่างมาก จึงส่งผลทําให้ไม่มีแรงจูงใจในการศึกษาเล่าเรียน
ณ ตอนนี้ และส่งผลตอ่ การวางแผนชวี ติ ในอนาคตดว้ ย

“กระบวนการสอนที่ล้าหลังกับภาระงานที่เกินความจําเป็น” กล่าวถึง โรงเรียนแห่งนี้มี
การสอนรายวิชาศาสนาและวิชาสามัญทําให้กระบวนการสอนแตกต่างจากโรงเรียนทั่วไป และมี
ภาระงานเพิ่มมากขึ้น ผนวกกับครูผู้สอนยังยึดติดค่านิยม ศาสนา วัฒนธรรมยังมีข้อห้ามใน
บางส่วน ทําให้กระบวนการสอนยังสอนแบบเดิมตั้งแต่ต้น ยังมีส่วนมากที่ขาดการประยุกต์
เทคโนโลยีเข้ามาใช้ โดยเฉพาะคูที่สอนศาสนา จึงทําให้นักเรียนมองว่ากระบวนการสอนที่ล้าหลัง
กับภาระงานที่เกินความจําเป็น และนักเรียนไม่มีส่วนร่วมในการกระบวนการเรียนการสอนใน
ห้องเรียนด้วย ไม่ต้องตามความต้องการของนักเรียน เช่น กําหนดลักษณะชิ้นงาน การแบ่งเกณฑ์
การใหค้ ะแนน เป็นตน้

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารย์ผสู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 34
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

หัวข้อที่ 4 “รว่ มมอื กนั …ทะยานฝนั สู่อนาคต”

“7Q พหศุ าสตร์ พหภุ าษา”

เราจะสร้างสรรค์ผลงานออกมา
เป็นคู่มือการเรียนรู้และบอร์ดเกม
สถานการณ์การพัฒนาทักษะชีวิตทั้ง 7
ด้าน (7Q) จุดเด่นของเราจะมี 3 ภาษา
คือ ภาษาไทย ภาษาใต้ (มลายู) และ
ภาษาอังกฤษ เพื่อให้สอดคล้อง และเข้า
ถึงกับสถานการณ์ปัญหานักเรียนที่พบเจอ
ตามความต้องการของนักเรียนที่อยากจะ
“พัฒนาทักษะชีวิต” ให้กับตนเองและ
เพื่อนๆ เราจึงจัดทําคู่มือการเรียนรู้และบอร์ดเกมสถานการณ์การพัฒนาทักษะชีวิตทั้ง 7 ด้าน
(7Q) ประกอบด้วย 1.IQ = INTELLIGENCE QUOTIENT : ความฉลาดทางสติปัญญา 2.EQ =
EMOTIONAL QUOTIENT : ความฉลาดทางอารมณ์ 3.AQ = ADVERSITY QUOTIENT :
ความฉลาดในการแก้ปัญหาและการเผชิญกับอุปสรรค 4.MQ = MORAL QUOTIENT : ความ
ฉลาดด้านจริยธรรม คุณธรรม 5.CQ = CREATIVE QUOTIENT : ความฉลาดในการริเร่ิม
สร้างสรรค์ 6.PQ = PLAY QUOTIENT : ความฉลาดจากการเล่น การเคลื่อนไหวและกีฬา และ
SQ = SOCIAL QUOTIENT : ความฉลาดทางสังคม การสื่อสารกับผู้คน การใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับ
ผู้อื่น โดยจะเรียนรู้จากการศึกษาจากคู่มือการเรียน และนําไปสู่การเล่น ปฏิบัติจริงในบอร์ดเกม
สถานการณ์การพัฒนาทักษะชีวิตทั้ง 7 ด้าน (7Q) จะมีทั้งเกมส์การ์ด สถานการณ์จําลอง การจัด
ตารางชีวิตของตนเอง ค้นหาตนเอง รวมถึงการสร้างสัมพันธ์อันดีในการอยู่กับผู้อื่นในสังคม โดย
คู่มือการเรียนรู้และบอร์ดเกมสถานการณ์การพัฒนาทักษะชีวิตทั้ง 7 ด้าน (7Q) เกิดขึ้นจากการ
ร่วมมือของนักสังคมสงเคราะห์ ทีมสหวิชาชีพต่างๆ ทีมผู้บริหารสถานศึกษา ตัวแทนของนักเรียน
เขา้ มามีส่วนรว่ มในการจัดทําในครง้ั นี้

“การเยี่ยมบ้าน” นักสังคมสงเคราะห์จะต้องเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบกระบวนการ
การเยี่ยมบ้านโดยอ้างอิงกับความรู้และทักษะการเยี่ยมบ้านให้กับครูที่ปรึกษาในแต่ละห้องเรียน
โดยให้มองอย่างควบคุมอย่างรอบด้านในมิติกาย จิต สังคมของผู้เรียนและบุคคลในครอบครัว
นอกจากนี้อาจจะมีการแสดงบทบาทสมมติหรือกิจกรรมการอบรมเพื่อฝึกทักษะกระบวนการใน
การเยี่ยมบ้านร่วมกับทีมบุคลากรทางสถานศึกษาและทีมสหวิชาชีพที่จะได้มาจําลองถึง
สถานการณ์บทบาทสมมติรวมถึงได้แลกเปลี่ยนทักษะกระบวนการวิธีการต่างๆ ของทีมสหวิชาชีพ
ในการลงเยี่ยมบ้านนักเรียน เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการเยี่ยมบ้านนักเรียนแล้วนักสังคมสงเคราะห์ครู
ที่ปรึกษาผู้บริหารจะต้องนําข้อมูลที่ได้นํามาวิเคราะห์ถึงสถานการณ์ปัญหาหรือสวัสดิการ ที่
นักเรียนและครอบครัวควรที่จะได้รับและเราจะต้องสรุปข้อมูลและนําข้อมูลนั้นคืนให้กับนักเรียน

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 35
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

และครอบครัว เพื่อให้ตรวจสอบข้อมูลอย่างถูกต้อง จะเป็นการเช็คจากที่มาฐานข้อมูลตามความ
ต้องการของเดก็ และครอบครัวอย่างแท้จรงิ

“จบิ ชาเล่าเรื่อง ครู กอ ไก่” เราสร้างสรรค์
พื้นที่ปลอดภัยและเป็นมิตรให้กับนักเรียน
ครูผู้สอนนักสังคมสงเคราะห์และบุคคลใน
ครอบครับ ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกัน
และกันโดยปราศจากอคติระหว่างการสอน
เพื่อแก้ไขปัญหา “ให้โอกาสเด็กเก่ง…ละทิ้ง
เด็กอ่อน” ผ่านวงการจิบนํ้าชาที่เป็น
สัญลักษณ์ของคนใต้ ทั้ง 4 วง ได้แก่ 1.เพื่อน
ช่วยเพื่อน คือ การที่เพื่อนช่วยเหลือซึ่งกัน
และกันในการติวหนังสือ การบ้าน แชร์
ประสบการณ์ อารมณ์ความรู้สึกระหว่างกัน และสร้างแรงจูงใจให้กับคนมีนํ้าใจโดยการ
เพิ่มคะแนนจิตพิสัยจากครูผู้สอนวิชานั้นๆ 2.ครูช่วยครู คือ การท่ี ติดกล้องวงจรปิดไว้แต่
ละห้องเรียนโดยจะให้ห้องพักครูแต่ละระดับชั้นเป็นห้องควบคุมของกล้องวงจรปิดน้ัน
เพื่อที่จะให้ครูในระดับชั้นนั้นได้สังเกตการสอนกระบวนการสอนของครูผู้สอนรวมถึงได้
เห็นพฤติกรรมของเด็กในแต่ละห้อง หากมีข้อปรับปรุงของครู “ครูเตือนครู” 3.นักสังคมฯ
ช่วยนักเรียน คือ การให้คําปรึกษานักเรียนในด้านต่างๆเช่น การเรียน การทํางาน
การศึกษาต่อ และ4.นักเรียนช่วยครอบครัว คือ นักเรียน เข้าไปพูดคุยทําความเข้าใจกับ
ผู้ปกครองในครอบครัวเรื่องปัญหาอุปสรรคการเรียน หรือปัญหาครอบครัวที่มีผลกระทบ
ต่อการเรียนของตนเองเพื่อที่จะหาข้อสรุปร่วมกันระหว่างนักเรียนกับครอบครัวที่จะให้ทาง
สถานศึกษาช่วยเหลือได้ ทั้ง 4 วงนี้สามารถมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในวันประชุม
ผู้ปกครอง วันประชุมแต่ละระดับ หรือทางกลุ่มไลน์ของแต่ละห้องเรียน เพื่อหาทางออก
ร่วมกนั

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผสู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนูนวล 36
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

“ผึ้งน้อยคืนรัง” เราจะ
สร้างสรรค์กิจกรรมผ่านงานแนะแนว
การศึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจในการ
เรียน และสร้างแรงบันดาลใจใน
การศึกษาต่อระดับอุดมศึกษา โดยจะ
มีนักสังคมสงเคราะห์ ครูแนะแนว
ทีมสหวิชาชีพ และที่สําคัญ คือ ศิษย์
เก่า “บอกเล่า” ความรู้สึกปัญหาที่พบ
ในการศึกษาณสถานที่แห่งนี้ รวมถึง
วิธีการแก้ไขปัญหาด้วยการรับมือ
“เติมไฟ” การพูดให้กําลังใจกับน้องๆ ที่เจออุปสรรคปัญหาในการเรียน “แลกเปลี่ยน” เปิ้ล
วิธีในการซักถามข้อมูล อย่างเสรีโดยไม่เลือกปฏิบัติ “วางแผน” สามารถขอคําปรึกษาและ
ร่วมเวิร์คช็อปการวางแผนอนาคตกับทีมสหวิชาชีพที่มีความรู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน หรือผู้
ที่ทําอาชีพต่างๆ โดยตรง และ “เชื่อมสัมพันธ์” การสร้างเครือข่ายกลุ่ม LINE เป็นลูกผ้ึง
น้อยคืนรังในแต่ละรุ่น ในการติดต่อพูดคุยซึ่งกันและกัน เมื่อจบไปแต่ละรุ่นก็จะให้ศิษย์เก่า
มารีวิวความสําเร็จทไี่ ด้รับตอ่ ไป

“one day of week” คือ การที่เราจะมีการพูดคุยซ่ึงกันและกันทุกวันศุกร์ใน

แต่ละสัปดาห์ระหว่างครูที่ปรึกษา นัก

สังคมสงเคราะห์ และนักเรียน จะเปิด

พื้นที่ปลอดภัยและเป็นมิตรในการ

แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและความรู้สึก

ของผู้เรียนกับกระบวนการสอนของ

ครูผู้สอนในแต่ละวิชา โดยให้นักสังคม

สงเคราะห์เป็นตัวเชื่อมเป็นผู้ดําเนินการ

กิจกรรม ให้สอดคล้องกับปัญหาท่ี

นักเรียนสะท้อนมาว่า “กระบวนการ

สอนที่ล้าหลังกับภาระงานที่เกินความ

จําเป็น” พร้อมสร้างการมีส่วนร่วมให้หา

แนวทางแก้ปัญหา โดยนักเรียนเองกับครูผู้สอน ผ่านนวัตกรรมการประเมิน “one day of week”

สําหรับการประเมินครั้งเราจะประเมิน 4 มิติ ได้แก่ ครูผู้สอนรายวิชา (กระบวนการสอน ภาระงาน

การบ้าน), ครูที่ปรึกษา (การดูแลเอาใจใส่เด็ก),เพื่อนร่วมชั้นเรียน (ความสัมพันธ์ที่ดี การ

ช่วยเหลือ) และตนเอง (จุดดีและจุดด้อย) ประเมินครั้งนี้จะใช้รูปอิโมจิแสดงความรู้สึกแทนการ

เขียนลงในกระดาษ โดยที่นักเรียนจะหยิบรูปอิโมจิแสดงความรู้สึก (กดไลค์ หัวใจ ร้องไห้ ย้ิม

วชิ า CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนูนวล 37
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

โกรธ) ลงในกล่องที่เตรียมไว้ตามช่องแต่ละประเภท และจะมีการพูดแลกเปลี่ยนกันถึงอารมณ์
ความรู้สกึ ความคดิ เห็นตอนน้ันร่วมกนั พร้อมหาวธิ กี ารแกไ้ ขปญั หา

“แนะนําแนวทางเพ่ือก่อประโยชน์”

1.ควรบรรจตุ ําแหน่ง นักสงั คมสงเคราะห์ ของสถานศึกษาในระดบั จังหวดั ใน สพม. และสพป.

2.ควรบรรจุตําแหน่ง นักสังคมสงเคราะห์ ลงในองค์ประกอบของคณะกรรมการสถานศึกษาข้ัน
พน้ื ฐานของโรงเรียนในแตล่ ะจังหวัด

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผสู้ อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 38
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

หัวขอ้ ที่ 5 “ประยุกตบ์ ทบาทของนกั สงั คมสงเคราะหก์ ับนวัตกรรมการทํางานบุรนิ ทร์โมเดล”

“บรุ ินทรโ์ มเดล” “เข้าถึงอย่างเขา้ ใจ พร้อมแลกเปลี่ยน เรียนรู้ และยอมรับ”

บ = บูรณาการ

นักสังคมสงเคราะห์ต้อง “บูรณาการ” กระบวนการการทํางานระหว่างสห
วิชาชีพต่างๆ ทั้งแพทย์ พยาบาล ตํารวจ นักกฎหมาย นักจิตวิทยา บุคลากรทางการ
ศึกษา ฯลฯ ให้สร้างเครือข่ายในการทํางาน รวมถึงการติดต่อประสานงานในมิติ
สถานศึกษา ครอบครัว ชุมชน และตัวของนักเรียนเองด้วย เพื่อจะระดมจัดหาทุนทาง
ทรัพยากรผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เช่น เงินทุน สถานที่ประกอบกิจกรรม บุคคลากรที่มีองค์
ความรู้เฉพาะทาง เป็นต้น

ร = รอบรู้

น = แนวทาง นักสังคมสงเคราะห์ต้อง “รอบรู้” ศึกษาความรู้พื้นฐานทั่วไปของ
สถานศึกษา ศึกษาสถานการณ์ปัญหา/ส่ิงที่ต้องการให้ครบทุกมิติท้ัง
นักสังคมสงเคราะห์ต้อง “แนวทาง” สร้าง ผู้บริหาร นักเรียน ศิษย์เก่า คณะกรรมการสถานศึกษา รวมถงึ ครอบครัวของ
การมีส่วนร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อวิธีการแก้ไข ผเู้ รียนดว้ ย
ปัญหาร่วมกัน ผ่านการพูดคุย แลกเปลี่ยนความ
คิดเห็น โดยเริ่มจากการวางแผนจัดกิจกรรมให้ นอกจากนี้เรารวบรวมความรู้ที่ได้ พร้อมลงพื้นที่ในการสัมภาษณ์
สอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย อย่าง ในสถานการณ์จรงิ แลว้ นาํ ข้อมูลที่ไดม้ าวเิ คราะห์ สังเคราะห์ ประเมนิ พร้อม
ทั่วถึง เท่าเทียม เสมอภาคโดยไม่เลือกปฏิบัติทั้งมิติ กับทรัพยการบุคคลในสถานศึกษาด้วยเพื่อเกิดการมีส่วนร่วมในการ
ส่งเสริม พัฒนา แก้ไขปัญหา บําบัดรักษาฟื้นฟูอย่าง วิเคราะห์ครั้งนี้ด้วย นอกจากนี้ นักสังคมสงเคราะห์ฯ ต้องเป็นกระบอกใน
รอบด้าน เพื่อรวบรวมแนวทางในการแก้ปัญหาเสนอ การคืนข้อมูลในการวิเคราะห์ที่เป็นประโยชน์ในกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้รับรู้
ผู้บริหารในการจัดการแก้ไขกับกลุ่มเป้าหมาย อาจจะ รับมือ และร่วมกันแก้ไขไปด้วยกัน เช่น การจัดทุนการศึกษานักเรียน
ม า ใ ห ้ ร ู ป แ บ บ ก า ร จ ั ด ก ิ จ ก ร ร ม / โ ค ร ง ก า ร ใ ห ้ กั บ การศึกษาต่อ บรกิ ารทางสังคมใหม่ๆ เปน็ ต้น
กลุ่มเป้าหมาย เช่น การพัฒนาสุขภาพทางใจผ่าน
ศูนย์ให้คําปรึกษา การละลายพฤติกรรมของครูและ ร = รกั ใคร่กลมเกลยี ว
นักเรียนเพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ปราศจากอคติ
เป็นตน้ นักสังคมสงเคราะห์ต้อง “รักใคร่กลมเกลียว” ต้องสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดี
ต่อกลุ่มเป้าหมายที่เราไปทําด้วย เนื่องจากเป็นกลุ่มเป้าหมายที่มีความ
ท = ทมี Works ละเอียดอ่อนทางความเชื่อ ค่านิยม ศาสนา และการดําเนินชีวิต พยายามสร้าง
ความเชื่อใจอย่างเชื่อมั่นให้กับกลุ่มเป้าหมาย ปราศจากอคติและการให้
ความหวงั

“เอาใจเขา มาใส่ใจเรา แบบใจแลกใจ” และต้องมีความรักใคร่ในทีมการทํางาน
ด้วย รวมถึงการทํางานกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน เราเชื่อว่าการที่เรา
สรา้ งความม่นั ใจกบั เขา การทํางานจะราบร่นื ประสบผลสําเร็จ

นักสังคมสงเคราะห์ต้อง “ทีม Works” ทํางานเป็นทีม การสร้างเครือข่ายเป็นสิ่งที่สําคัญ เสมือนกับเส้นเลือดใหญ่น้อยที่หล่อ
เลี้ยงร่างกาย ตามบทบาทหน้าที่ตนเองที่ได้รับอย่างมีความรับผิดชอบต่อเอง ส่วนร่วม และทีมเองจะต้องสะท้อนปัญหา ถอดบทเรียน
อุปสรรคซึ่งกันและกัน ช่วยแก้ปัญหาด้วยกัน เช่น นักสังคมสงเคราะห์ส่งเสริมการตระหนักรู้ของบทบาทหน้าที่ และจริยธรรมของครู
และนกั เรียน แลว้ เมื่อมผี ดิ พลาด เราจะต้องเชอื่ มใหท้ ั้ง 2 มาเรยี นรซู้ ่ึงกันและกัน หาทางออกรว่ มกัน เป็นต้น

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารย์ผสู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทยั หนูนวล 39
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

บรรณานุกรม

การศึกษาเทคนิคการจัดการเรยี นการสอนของครู. (2552). ค้นหาวนั ท่ี 12 เมษายน
2565.

จาก http://dc.oas.psu.ac.th/dcms/files/04598/Chapter_4.pdf

นายแวอับดลเุ ลาะ มารดู ิน. (2565, 8 เมษายน). รองประธานและผู้ทาํ การแทนผรู้ บั
ใบอนุญาต.

สัมภาษณ์

นางสาวนูรอยั ณยี ์ เจ๊ะปูเตะ. (2565,10 เมษายน). ศษิ ยเ์ กา่ โรงเรียนพัฒนาอิสลาม (แบรอ
โตะ

นาฮูน) จังหวดั ปตั ตาน.ี สัมภาษณ์

นางสาวฮาลซี ะห์ นาด.ี (2565,10 เมษายน). ศษิ ยเ์ ก่าโรงเรยี นพัฒนาอิสลาม (แบรอโตะ
นาฮูน)

จงั หวดั ปัตตาน.ี สัมภาษณ์

นางสาวนรู ฮดู า แวสุหลง. (2565,10 เมษายน). ศษิ ยป์ ัจจบุ นั โรงเรียนพฒั นาอิสลาม (แบ
รอโตะนาฮูน)

จงั หวดั ปตั ตานี. สัมภาษณ์

พระราชบัญญตั โิ รงเรยี นเอกชน พ.ศ. 2550. (2550). ค้นหาวนั ท่ี 12 เมษายน 2565.

จาก https://www.dip.go.th/Portals/0/patuemoh/fatu

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 40
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

โรงเรยี นธรรมภิร√ ักษ์

นางสาวศศชิ า ภู่พนั ธ์ 6205680199

1 สถานการณเ์ ด็กในโรงเรียน

ชอ่ื : โรงเรียนธรรมภริ ักษ์

เป็นโรงเรียนเอกชนเครือคาทอลิก สังกัดสํานักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษา
เอกชน ก่อตั้งโดยมาสเตอร์สะอาด ธรรมภิรักษ์ เริ่มทําการสอนเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2513
ขณะนั้นใช้ชื่อโรงเรียนอนุบาลธรรมภิรักษ์ เปิดสอนในระดับอนุบาล1-2 ต่อมากิจการ
เจริญก้าวหน้า ได้ขยายสาขาแห่งที่2 คือ โรงเรียนอนุบาลธรรมภิรักษ์เทเวศร์ เปิดทําการสอน
เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2516 -ปัจจุบัน ต่อมาในปี พ.ศ.2528 ย้ายใบอนุญาตโรงเรียนอนุบาล
ธรรมภิรักษ์ มาจัดตั้งโรงเรียนธรรมภิรักษ์ ถนนรุ่งประชา ทําการสอนระดับชั้นอนุบาลปีที่1-3
และประถมศึกษาปที 1ี่ -6

ปัจจุบันโรงเรียนธรรมภิรักษ์และโรงเรียนอนุบาลธรรมภิรักษ์เทเวศน์ดําเนินการบริหารโดย
ทีมงานชุดเดียวกัน การจัดระบบการบริหารงานการเรียนการสอน และบุคลากรเป็นระบบ
คล้ายกันทั้ง 2 โรงเรียน ได้รับการประเมินคุณภาพการศึกษาจากสํานักงานรับรองมาตรฐานและ
ประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) สมศ. ทั้ง 2 โรงเรียน ผลการประเมินอยู่ในระดับดี-
ดมี ากทกุ ด้าน ได้แก่ ด้านคณุ ภาพผเู้ รียน ด้านคณุ ภาพครู ด้านคณุ ภาพผบู้ รหิ าร และระบบการจดั
การศกึ ษา

ทอ่ี ยแู่ ละแผนท่ีตั้ง:

1 โรงเรยี นธรรมภิรักษ์ (รุ่งประชา) 22 ถนนรุง่ ประชา แขวงบางบาํ หรุ เขตบางพลดั กรุงเทพฯ

2 โรงเรียนอนุบาลธรรมภิรักษ์ (เทเวศน์) 198/4 ถนนศรีอยุธยา แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต
กรุงเทพฯ

ระดับการศึกษา:

1 TPR Day Care บา้ นพัฒนาเด็กธรรมภิรกั ษ์

เป็น Day Care มีทีมดูแลเด็กฝึกอบรมจากพยาบาล ศูนย์บริบาลเด็ก มีประสบการณ์ใน
การดูแลเด็ก ใช้หลักการดูแลเด็ก Toddler Montessori Activities ครอบคลุมพัฒนาการ 4 ด้าน
การเจริญเติบโตร่าเริง แจ่มใส EQดี เข้าสังคมได้สมวัยและจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์เรียนรู้
ให้สมองสมดุล ฝึกการดูแลช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจําวัน ฝึกทักษะการสื่อสาร ปลูกฝังทักษะ
การสังเกต สืบค้น สํารวจโลกรอบตัว ใช้สื่อการศึกษาตามหลัก Montessori และกิจกรรม
สรา้ งสรรคต์ า่ งๆ สิ่งแวดล้อมอบอุ่น ปลอดภัย

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ู้สอน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 41
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

2 เตรยี มอนบุ าล-อนบุ าล1

ใช้หลักสูตรสายสามัญ ยึดหลักการจัดการศึกษาปฐมวัยของ Dr.Maria Montessori เน้น
การเรียนรู้ผ่านการเล่นสื่อกิจกรรมต่างๆอย่างมีความหมาย และสามารถตอบสนองต่อการรับรู้
ของสมองในวัย 0-6ปี พฒั นาเดก็ แบบองคร์ วม

3 อนบุ าล2-อนุบาล3

ใช้หลักสูตรภาษาอังกฤษ (Extra English Program) ครูต่างชาติสอนวันละ 2ช่ัวโมง ครู
ไทยทบทวน 1ช◌ั◌่วโมง หลักสูตรการเตรียมความพร้อมบูรณาการคณิต-วิทย์ และอ่านเขียน
เสรมิ กิจกรรมพ้นื ฐานคณิต-วิทยเ์ ป็นภาษาองั กฤษ 10%

4 ประถมศึกษาปี 1-6

ใช้หลักสูตร TPR Tri Genius เน้นเก่งคณิต คิดเป็นวิทยาศาสตร์ สื่อสารคล่อง 2ภาษา
โครงสร้างหลักสูตรสู่ความเป็นเลิศ คณิต วิทย์ อังกฤษ เรียนครบ 8กลุ่มสาระตามหลักสูตรขั้น
พื้นฐาน 2551 กระทรวงศึกษาธิการ สอนภาษาอังกฤษ 12คาบ/สัปดาห์ ครูต่างชาติ 8คาบ ฝึก 3
ทักษะ Listening,Speaking,Reading ครูภาษาอังกฤษ 4คาบทบทวน เสริมชีทคณิตวิทย์-อังกฤษ
เนื้อหาคณิตศาสตร์วิทยาศาสตร์เข้มข้นตามแนวสสวท (สถาบันส่งเสริมวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลย)ี ทดลองวิทยาศาสตร์แสนสนุก

จํานวน/สถิติขอ้ มลู เดก็ และบุคลากรในโรงเรียน/บทบาทหน้าท่ี:

ขอ้ มลู ประจําปกี ารศกึ ษา 2564

จํานวนเดก็

- TPR Day Care 1 ห้อง มคี ุณครู 1คน, ผชู้ ว่ ยคุณครู 1คน, พี่เลย้ี ง 1คน
- เตรียมอนบุ าล 1 ห้อง มคี ณุ ครูประจาํ ห้อง 2คน
- อนุบาล1-3 ระดบั ชน้ั ละ 6ห้อง มีคณุ ครูประจาํ ห้อง 2คน หอ้ งละประมาณ 22-25คน
- ประถมศึกษาป1ี -6 ระดับช้ันละ 3หอ้ ง มคี ุณครูประจาํ ห้อง 1คน ห้องละประมาณ 25-27คน

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ ูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนูนวล 42
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

จํานวนบุคลากรในโรงเรียน

กรรมการบรหิ ารโรงเรยี น 4คน

คณุ ครบู รรจปุ ระมาณ 70คน และบคุ ลากรทางการศึกษาประมาณ 20คน แบ่งได้ดงั น้ี

ฝ่ายอนบุ าล -คณุ ครวู ิชาการ 7คน

-คุณครูเตรยี มอนุบาล-อนุบาล1 17คน

-คณุ ครูอนุบาล2 11คน

-คณุ ครอู นุบาล3 23คน

ฝา่ ยประถม -คุณครูวชิ าการ 7คน

-คณุ ครูประถม 27คน

วทิ ยากรต่างประเทศ 11คน

และพนกั งานนกั การภารโรง 17คน

สถานการณ์ในปัจจุบัน

1 ปญั หาจาํ นวนนักเรยี นลดลง และปญั หาการแข่งขันของโรงเรียน

ปัจจุบันอัตราการเกิดของประชากรในประเทศน้อยลง ทําให้จํานวนเด็กน้อย และการ
แข่งขันของโรงเรียนเอกชนโรงเรียนนานาชาติค่อนข้างสูง จากสถิติจํานวนนักเรียนในแต่ละห้อง
เฉลี่ยน้อยลง การแข่งขันของโรงเรียนการสอบเข้ามีตั้งแต่อนุบาลจนถึงมหาวิทยาลัย ทุกสนามสอบ
เพื่อคัดกรองเด็กเก่งผ่านมาตราฐาน จนมองข้ามเด็กที่มีความสามารถพิเศษด้านอ่ืน อาจทําให้เกิด
ปญั หาการศึกษา ปญั หาการเรียนปริมาณเนอื้ หาท่เี ยอะเกินไป เน้นการสอบใหผ้ ่าน ใหค้ วามสําคญั
กับคะแนนสอบ การเรียนพิเศษอย่างหนักทั้งตอนเย็น วันเสาร์ และภาคซัมเมอร์ เวลาทั้งหมดของ
เด็กคือการเรียนจนไม่มีเวลาว่าง เด็กต้องแบกรับความกดดันจากทั้งพ่อแม่และโรงเรียน จนเกิด
คําถามว่าวัยอนุบาลวัยประถมคือวัยที่ควรสนใจการเรียนรู้และพัฒนาการต่างๆให้เหมาะสมตาม
วยั ใชห่ รอื ไม่

2 ปญั หาความหลากหลายของนกั เรียน

ในแต่ละห้องเรียนมีนักเรียนที่เป็นเด็กพิเศษประมาณห้องละ 1-2คน ทางโรงเรียนมี
มาตราการว่าสามารถรับเด็กพิเศษเรียนร่วมกับเด็กปกติได้ แต่ต้องได้รับการการยืนยันจากคุณ
หมอว่าสามารถเรียนร่วมได้ และการทําข้อตกลงพิเศษระหว่างผู้ปกครอง เด็กพิเศษที่ทางโรงเรียน
รับได้แก่ กลุ่มเด็กสมาธิสั้น ADHD Attention Defivit Hyperactivity Disorder มีอาการหลักๆ
คือ อยู่ไม่นิ่ง ซน รอคอยไม่ได้ คิดอะไรทําทันทีและไม่มีสมาธิ หรือบางคนอาจเป็นโรคสมาธิสั้น
เทียม, กลุ่มเด็กเรียนรู้บกพร่อง LD Learning Disorder เป็นความผิดปกติของกระบวนการเรียนรู้

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารยผ์ ูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 43
คณะสังคมสงเคราะหศ์ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

เฉพาะด้านได้แก่ ด้านการอ่าน การเขียนสะกดคํา การคํานวณและเหตุผลเชิงคณิตศาสตร์
ทําให้ผลการเรียนตกตํ่า และกลุ่มเด็กออทิสติก ทางโรงเรียนยังไม่มีคุณครูการศึกษาพิเศษ
แต่มีวิธีการดูแลเด็กที่มีความต้องการพิเศษดังนี้ แจ้งคุณครูประจําชั้นและประจําวิชา ครูต้องมี
ความรู้ ความเข้าใจ หลักการสังเกต มีกฎกติกาพิเศษ ดูแลจัดแจงเรื่องการทานยาให้ตรงตามเวลา
ปรับวิธีการประเมินผลการเรียน หากมีอารมณ์รุนแรงให้คุณครูวิเคราะห์ไปตามสถานการณ์
แจ้งฝ่ายวิชาการและผู้ปกครองต่อไป และมีทางโรงเรียนมีกฎรับเด็กพิการอยู่บ้างแต่จํานวนน้อย
ต้องสามารถช่วยเหลือตัวเองได้ระดับหนึ่ง พื้นที่ในโรงเรียนไม่ค่อยเอื้ออํานวยมากเท่าไหร่
โดยเฉพาะทางลาดที่ต้องอ้อมไปหลังโรงเรียน ทางต่างระดบั คอ่ นข้างเยอะ

3 สถานการณ์โควิด

การปรับตัวอย่างหนักทั้งโรงเรียน คุณครู นักเรียนและผู้ปกครอง การเรียนในห้องเรียน
ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และดุลยพินิจของผู้ปกครอง สามารถเรียนได้ทั้งออนไลน์และออนไซต์
หากเรียนออนไลน์ผู้ปกครองสามารถมารับงานรับการบ้านได้ สามารถlearn anywhere ใช้เกณฑ์
การให้คะแนนสะสมพฤติกรรมการเรียน ให้คะแนนใกล้เคียงเดิม คุณครูสามารถมาใช้
คอมพิวเตอร์ที่โรงเรียนได้ มีห้องเรียนzoomและอุปกรณ์เทคโนโลยีพร้อมสําหรับการสอนออนไลน์
ทางโรงเรียนมีมาตรการลดการทํากิจกรรมข้ามกลุ่ม ฝึกสุขอนามัย เช่น การเว้นระยะห่าง
การล้างมือ ถ้ามีนักเรียนติดโควิดห้องนั้นปิดห้องเรียน เรียนออนไลน์แทนเป็นเวลา 3วัน มีการลด
ค่าเทอมช่วงออนไลน์100% ลดค่าเทอม30% และช่วงออนไลน์สลับกับออนไซต์ ลดค่าเทอม 10%
และจากสถานการณ์โควิดทําให้มีผู้ปกครองบางส่วนมีปัญหาด้านการเงิน มีเด็กหลายคนที่เลือกที่
จะย้ายโรงเรียนเพื่อลดค่าใช้จ่ายภายในบ้าน จากการสัมภาษณ์ผู้อํานวยการโรงเรียนสามารถมา
เขา้ มาปรกึ ษาเรือ่ งการเงิน แบง่ ทยอยจ่ายได้หรือพิจารณาเปน็ ทุนการศกึ ษาตามกรณไี ปได้

2 สวสั ดกิ าร กจิ กรรม บรกิ ารภายในโรงเรียน

1 ดา้ นวชิ าการ

- คุณครูบุคลากรผู้สอนทั้งหมดผ่านการอบรมวิชาการ (เนื้อหา,หลักสูตร,สื่อการเรียนการสอน)
และการพัฒนาชีวิต เป็นการอบรมประจาํ ปีทัง้ จากภายในโรงเรยี น และภายนอกของรฐั

- ห้องเรยี น บรรยากาศภายในแต่ละหอ้ งเรยี น ขน้ึ อย่กู บั ครแู ละนกั เรยี น
มคี อมพิวเตอรป์ ระจําทุกห้อง 1เครือ่ ง มสี ่ือการเรียนการสอนและของเลน่ เสริมพฒั นาการ

- ใช้บุคลากรเจา้ ของภาษาในวิชาภาษาอังกฤษและภาษาจนี กลาง
- โครงการ Learn anywhere ร่วมกบั โรงเรียนกวดวชิ าออนดีมานด์
- หอ้ งวิทยาศาสตรแ์ ละหอ้ งคณติ ศาสตร์
- ห้องดนตรีไทย/ดนตรีสากล หอ้ งศิลปะ หอ้ งคียบอรด์ ห้องนาฎศลิ ป์
- มกี ารตวิ และทดลองสอบสาํ หรบั o-netของนกั เรียนประถมศกึ ษาปี6

วชิ า CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเดก็ พิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนนู วล 44
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

2 ด้านสุขภาพ และอุบตั เิ หตุ

- ห้องพยาบาล มีเจ้าหน้าที่ที่ผ่านการอบรมและมีประสบการณ์การทํางานโรงพยาบาล
จํานวน 1คน และมีการอบรมคุณครูบุคลากรภายในโรงเรียนทั้งหมด โดยคุณหมอ ภายใน
ห้องพยาบาลมีเตยี งสาํ หรบั นอนพักและชดุ ยาปฐมพยาบาลเบ้อื งต้น

- ประกนั อุบตั เิ หตุ 24ชั่วโมง
- เพิม่ อา่ งล่างมือ และเจลแอลกฮอลต์ ามจดุ ตา่ งๆของโรงเรยี น
3 ดา้ นอาหารและโภชนาการ

- โรงอาหารมอี า่ งลา่ งมอื ล้างชอ้ นสอ้ น
- อาหารกลางวันตามหลกั โภชนาการ มีนกั โภชนาการ ไม่ใสผ่ งชรู ส
- นมและขนมว่างตามเวลาพกั เบรก ช่วงสายและบ่าย
- มีคูลเลอร์ประจาํ ห้องสาํ หรบั เด็กอนบุ าล และตู้กดนํ้าสําหรับเด็กประถมศกึ ษา
4 ดา้ นนันทนาการ

- มสี นามหญา้ ขนาดใหญ่
- แปลงผักสาํ หรับวิชาเกษตร และบัวรดน้ํา
- สระว่ายน้าํ แยกโซนสระตน้ื และสระลกึ
- สนามเด็กเล่นสําหรบั เด็กเลก็ และเด็กโต ชิงชา้ บ้านบอล กระบะเลน่ นํ้าเลน่ ทราย
5 ด้านเทคโนโลยแี ละส่งิ อํานวยความสะดวก

- มเี ครอ่ื งปรับอากาศทกุ หอ้ งเรยี น และเครื่องฟอกอากาศสาํ หรับเดก็ เล็ก
- หอ้ งนาํ้ แบง่ แยกเด็กเล็ก มแี ม่บ้านประจาํ และเด็กโต มีแมบ่ า้ นเวียนตามชั้น
- หอ้ งสมุด มี Active Board
- ห้องคอมพวิ เตอร์
- ลิฟตโ์ ดยสาร สามารถใช้ไดแ้ คต่ อนเชา้ กอ่ นเขา้ เรยี นและหลังเลกิ เรียน
- มียามและครเู วรทกุ ทางออก มกี ลอ้ งวงจรปิดรอบโรงเรียน
6 กจิ กรรมภายในโรงเรียน และจากภายนอก

- กจิ กรรมตามเทศกาล และกจิ กรรมวนั สําคัญของทั้งศาสนาพทุ ธและครสิ ต์
- กจิ กรรมโฮมรมู และกิจกรรมหน้าเสาธง สวดมนต,์ บทอธิษฐาน,ลมหายใจ
- กจิ กรรมกฬี าสี
- กิจกรรมสปั ดาห์วนั วชิ าการ
- กจิ กรรมสัปดาหว์ ิทยาศาสตร์
- กิจกรรมหาเสยี งและเลือกตง้ั สภานักเรยี น
- กิจกรรมทัศนศกึ ษา
- กจิ กรรมเขา้ ค่ายลูกเสือ
- กิจกรรมการแข่งมารยาท
- กิจกรรมขง่ ขนั สังมณฑลในเครือคาทอลกิ
- กิจกรรมภายนอกเขา้ มาแจกของและใหค้ วามรู้

วิชา CF362 นโยบายและสวัสดิการการศึกษาสําหรบั เด็กพิเศษ อาจารยผ์ สู้ อน ผศ.ดร.ป่ ินหทัย หนูนวล 45
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

3 สวสั ดิการทเี่ หมาะสมสําหรบั เด็กในโรงเรยี น

บทบาทของนักสังคมสงเคราะหใ์ นโรงเรียน

การปฏิบัติงานของนักสังคมสงเคราะห์ในโรงเรียน ถือเป็นสวัสดิการทางการศึกษาข้ัน
พื้นฐานที่เด็กนักเรียนทุกคนควรจะได้รับ จําเป็นต้องมีนักสังคมสงเคราะห์ในโรงเรียนเพราะมีเด็ก
จํานวนมากเจอปัญหาทางสังคม ซึ่งส่งผลกระทบต่อร่างกายและจิตใจของเด็ก ทําให้เด็กประสบ
ปัญหาเรื่องความสามารถในการเรียนลดลง และการปรับตัวในโรงเรียน เป็นการพิทักษ์สิทธิ
และรักษาสทิ ธิของนักเรยี น ควรมีวชิ าชพี ท่เี ขา้ มาทาํ งานกับสถานการณป์ ัญหาเหลา่ นอ้ี ย่างจริงจัง

นักสังคมสงเคราะห์ทํางานประสานกันระหว่างบ้านและโรงเรียน ทํางานร่วมกับนักเรียน
คุณครู ผู้บริหาร และผู้ปกครอง ให้บริการทั้งทางตรงและทางอ้อม เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้
นักเรียนประสบความสําเร็จทั้งด้านวิชาการและด้านสังคม ให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับปัญหาด้าน
การศึกษา อารมณ์ จิตใจและด้านร่างกาย ประเมินและแก้ไขสถานการณ์ปัญหาต่างๆ คุ้มครอง
สวสั ดิภาพและพฒั นาแบบองคร์ วม

แนวทางการจดั สวสั ดิการทีเ่ หมาะสม

กิจกรรมโฮมรมู ประเมินพฤตกิ รรมและความสม่าํ เสมอในการเขา้ เรยี น

กิจกรรมโฮมรูมคือ กิจกรรมชั่วโมงพบครูประจําชั้นก่อนเข้าเรียน คุณครูเป็นอีกบุคคลหน่ึง
ที่อยู่ใกล้ชิด ใช้เวลาอยู่กับเด็กและเป็นอีกคนที่เด็กไว้วางใจ มีหน้าที่ตรวจสอบและประเมินความ
ผิดปกติของร่างกายและอารมณ์ พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป อาจเกิดจากความรุนแรงภายใน
ครอบครัวหรือภายในโรงเรียนทั้งจากเพื่อนหรือจากการลงโทษของครู การคุ้มครองเด็กเป็นหน้าที่
ของทุกคน โรงเรียนเป็นอีกบทบาทหนึ่งที่สําคัญว่ามีเด็กคนไหนตกอยู่ในภาวะเสี่ยงหรือไม่ หากพบ
ความผิดปกติควรรีบแจ้งฝ่ายวิชาการของโรงเรียนและแจ้งนักสังคมสงเคราะห์ให้รีบเข้าตรวจสอบ
ต่อไป บทบาทนักสังคมสงเคราะห์คือตรวจสอบและสอบสวน หากพบว่าไม่ปลอดภัยจะต้องนําเด็ก
ออกมาทันที เป็นความรับผิดชอบของวิชาชีพสังคมสงเคราะห์ การช่วยเหลือและคุ้มครองเด็กเม่ือ
ได้รับการแจ้งหรือรายงาน ควรรีบดําเนินการรีบประสานงานตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นให้เพียงพอ
เขา้ ถึงตวั เดก็ ใหเ้ รว็ ทส่ี ดุ ตรวจรา่ งกายและสภาพจิตใจของเด็ก

กิจกรรมพดู คุยให้คําปรึกษา ทัง้ เดก็ คุณครูและผู้ปกครอง

นักสังคมสงเคราะห์เป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียน ทําหน้าที่เป็นที่ปรึกษาแนะนําโรงเรียนท้ัง
ฝ่ายบริหาร คุณครู เด็กนักเรียนและผู้ปกครอง ไม่ได้สอนในห้องเรียน อาจเป็นความช่วยเหลือที่
คุณครูไม่อาจให้ได้ ช่วยให้เด็กนักเรียนสามารถก้าวข้ามปัญหานอกเหนือจากการเรียนที่ขัดขวาง
การเรียนรู้ สร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยให้เด็กสามารถไว้วางใจได้ ช่วยทําให้นักเรียนมีทักษะ
ทางวิชาการและสังคมที่จําเป็น มีศักยภาพเต็มที่ในการดําเนินชีวิตอย่างมีความสุข ประสบ
ความสําเร็จในการเรียนและอนาคต หากิจกรรมพัฒนาตนเองให้ถึงขีดสุดในทุกด้านทั้งด้าน

วิชา CF362 นโยบายและสวสั ดิการการศึกษาสําหรับเด็กพิเศษ อาจารย์ผูส้ อน ผศ.ดร.ป่ นิ หทัย หนนู วล 46
คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ ภาคการเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม หากิจกรรมต่างๆ เช่น จัดกิจกรรมอบรมคุณครูนอกเหนือ
หลักสูตร การหาสื่อการเรียนการสอนที่เหมาะสมกับพัฒนาการของวัยเด็ก การสร้างบรรยากาศ
การเรียน การจัดกิจกรรมพบปะกันระหว่างคุณครูและผู้ปกครอง การสร้างไลน์กลุ่มเพื่อให้
สามารถพูดคุยสอบถามพฤติกรรมระหว่างที่บ้านและที่โรงเรียนเน้นการสื่อสารเพื่อเป้าหมาย
ร่วมกันคือเด็กนักเรียน การจัดทําสมุดพฤติกรรมสะสมคะแนน ทํากิจกรรมเพื่อนวัยเดียวกันหรือ
รนุ่ พร่ี ่นุ นอ้ งภายในโรงเรยี น สรา้ งสัมพนั ธภาพภายในโรงเรยี น

กิจกรรมเตรียมความพร้อมเข้าสงั คมใหม่

เนื่องจากโรงเรียนมีสอนถึงระดับชั้นประถมศึกษา ความเปลี่ยนแปลงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ
การย้ายโรงเรียนเข้าไประดับชั้นมัธยมศึกษา เป็นช่วงเวลาท่ีสําคัญการเตรียมความพร้อมรับมือกับ
ความเปลี่ยนแปลง นอกเหนือจากการแข่งขันคือการเปลี่ยนจากวัยเด็กสู่วัยรุ่น และสภาพแวดล้อม
ใหม่ทุกอย่างเปลี่ยน ระบบการเรียนแบบใหม่ สถานที่ใหม่ สังคมใหม่ เพื่อนใหม่ และอีกมากมาย
ความเครียด ความกลัวและความกังวลที่เกิดขึ้นทั้งการแยกจากสถานที่และคนที่คุ้นเคย และความ
กดดันในการปรับตัวเข้ากับสถานที่ใหม่ ผู้คนใหม่ๆหากไม่มีการเตรียมตัวอาจปรับตัวเข้ากับความ
ใหม่ที่เกิดขึ้นไม่ได้ ทําให้อึดอัดกับสถานการณ์ ไม่มีความสุขกับการอยู่ในโรงเรียนและเกิดเป็น
ปัญหาที่ขัดขวางการเรียนของนักเรียนได้ ถ้าเด็กสามารถปรับตัวเข้ากับโรงเรียนได้เร็วเท่าไหร่ เด็ก
จะสามารถรับความรู้และพัฒนาศักยภาพด้านต่างๆได้อย่าเต็มที่ การจัดกิจกรรมแนะแนวโรงเรยี น
มัธยมต่างๆเพื่อเป็นการสร้างความรู้จักความคุ้นเคย เรียนรู้การปฏิสัมพันธ์อาจเริ่มจากภายใน
โรงเรียน เรื่องการเข้าสังคมและการปรับตัว และกิจกรรมร่วมกับผู้ปกครองคือช่วงแรกของการเข้า
โรงเรียนใหม่ เป็นผู้ฟังที่ดีและคอยให้กําลังใจเป็นสิ่งที่สําคัญทําให้ลดความกังวลและเพิ่มความ
มั่นใจ เพอ่ื ไม่ให้เดก็ รสู้ ึกโดดเดี่ยว