ข้อกำหนดทั่วไปในการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | หน้า 4-5 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 3) ป้ายระบุตำแหน่ง (Identification Sign) 3.1) ป้ายระบุโซน พื้นที่ต่าง ๆ (Zoning Sign) • แสดงชื่อของพื้นที่ โซน • แสดงชื่อด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม 3.2) ป้ายระบุตำแหน่งอื่น ๆ (Exterior Identification Sign) • แสดงชื่อด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม • ติดตั้งป้ายที่ระดับสูง 160 เซนติเมตร หากจำเป็นต้องติดตั้งในระดับต่ำ ไม่ควรติดตั้งต่ำกว่า 100 เซนติเมตร หรือป้ายบนพื้น 4) ป้ายเตือน ป้ายห้าม/ข้อบังคับ (Safety and Regulation Sign) • แสดงกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ของสนามบินนั้น ๆ • แสดงเนื้อหาด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ (เว้นแต่มาตรฐานกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น) • ติดตั้งป้ายที่ระดับสูง 160 เซนติเมตร หากจำเป็นต้องติดตั้งในระดับต่ำ ไม่ควร ติดตั้งต่ำกว่า 100 เซนติเมตร 5) ป้ายข้อมูล (Information Sign) • ป้ายประชาสัมพันธ์ หรือป้ายให้ข้อมูลต่าง ๆ 4.2 ป้ายภายในอาคาร (Indoor Signage) 4.2.1 ประเภทของป้ายและการใช้งาน 1) ใช้เพื่อการแสดงทิศทาง การระบุชื่อหน่วยงาน ห้อง และสถานที่ต่าง ๆ รวมถึง การให้ข้อมูลทั่วไป เช่น ข้อกำหนดเงื่อนไข เส้นทางหนีไฟ การประชาสัมพันธ์ กิจกรรม หรือการแนะนำการใช้บริการให้แก่ผู้โดยสารและผู้ใช้บริการสนามบิน ตลอดจนเพื่อช่วยจัดระเบียบและควบคุมการสัญจรให้มีประสิทธิภาพ มีความ ปลอดภัย และมีความต่อเนื่อง 2) ป้ายภายในอาคาร แบ่งออกเป็น 5 ประเภท คือ 2.1) ป้ายแผนผังอาคาร (Directory Sign) ได้แก่ ป้ายแสดงแผนผังและรายชื่อ แผนก/หน่วยงานในอาคาร • ป้ายแผนผังอาคาร • ป้ายแผนผังชั้น • ป้ายแผนผังแผนก/หน่วยงาน • ป้ายแผนผังชั้นและเส้นทางหนีไฟ
หน้า 4-6 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 2.2) ป้ายแสดงทิศทาง (Directional Sign) ได้แก่ • ป้ายบอกทิศทางหลัก • ป้ายบอกทิศทางรอง 2.3) ป้ายระบุตำแหน่ง (Identification Sign) ได้แก่ ป้ายเคาน์เตอร์สายการบิน ป้ายแสดงชื่อหน่วยงาน ป้ายลิฟต์ ป้ายเคาน์เตอร์ให้บริการ 2.4) ป้ายเตือน ป้ายห้าม/ข้อบังคับ (Safety and Regulation Sign) ได้แก่ ป้ายแสดงกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ป้ายฉุกเฉิน และป้ายเตือนด้านความ ปลอดภัย 2.5) ป้ายข้อมูล (Information Sign) ได้แก่ ป้ายประชาสัมพันธ์ ป้ายข้อมูล อาคาร ป้ายให้ข้อมูลการให้บริการ ป้ายให้ข้อมูลทั่ว ๆ ไป ป้ายร้านค้า 4.2.2 ข้อกำหนดของป้ายแต่ละประเภท 1) ป้ายแผนผังอาคาร (Directory Sign) 1.1) ข้อกำหนดหลัก • แสดงแผนผังและรายชื่อหน่วยงานหลัก/แผนกหลัก และมีข้อมูลอื่น ๆ ประกอบ เช่น ตำแหน่งลิฟต์และบันได ประชาสัมพันธ์ ประตูหนีไฟ ห้องน้ำ • จัดวางแผนผังให้สัมพันธ์กันระหว่างทิศทางของการอ่านป้ายกับแผนผัง ของอาคาร เพื่อให้ผู้อ่านสามารถเทียบแผนผังบนป้ายกับสถานที่จริงได้ • ติดตั้งแผนผังบนป้ายในระยะอ่านได้สูงไม่เกิน 180 เซนติเมตร และไม่ต่ำ กว่า 120 เซนติเมตร • ระบุตำแหน่งปัจจุบัน (You Are Here) บนแผ่นผัง • แสดงเลขชั้นในชั้นนั้นๆ ให้ชัดเจน และแสดงข้อมูล/รายชื่อหน่วยงาน ของชั้นนั้น ๆ ให้เด่นกว่าชั้นอื่น ๆ • เรียงลำดับชั้นในแผนผังจากชั้นล่างขึ้นไปยังชั้นบนให้สอดคล้องกับ การแบ่งชั้นอาคาร และเรียงลำดับข้อมูล/ชื่อหน่วยงานตามลำดับ ตัวอักษรภาษาไทย มีชื่อภาษาอังกฤษ และ/หรือตัวเลข สัญลักษณ์กำกับ 1.2) ป้ายแผนผังอาคาร (Building Directory Sign) • แสดงแผนผัง ตำแหน่งอาคาร และตำแหน่งองค์ประกอบอื่น ๆ ตาม สมควร โดยมีเกณฑ์ในการออกแบบเช่นเดียวกับป้ายแผนผังที่ติดตั้ง ภายนอกอาคาร • ติดตั้งใกล้ทางเข้าและทางออกของอาคาร เพื่อให้ทราบตำแหน่งที่อยู่ ปัจจุบัน และเส้นทางที่จะไปยังอาคารต่าง ๆ • ให้แสดงแผนผังสนามบินเป็นข้อมูลรองถ้าเป็นชุดป้ายเดียวกับป้าย แผนผังอาคาร
ข้อกำหนดทั่วไปในการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | หน้า 4-7 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 1.3) ป้ายแผนผังชั้น (Floor Directory Sign) • แสดงแผนผังของแต่ละชั้น ติดตั้งในแต่ละชั้นบริเวณโถงลิฟต์ บันได เลื่อน จุดเปลี่ยนของโซนพื้นที่ เป็นต้น • แสดงรายชื่อด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม 1.4) ป้ายแผนผังหน่วยงาน/แผนก (Department Directory Sign) • แสดงแผนผังภายในหน่วยงาน/แผนกนั้น ๆ ระบุทางเข้า-ออก ห้องสำคัญ และมีข้อมูลอื่น ๆ ประกอบตามสมควร พร้อมเส้นทางหนีไฟ • ติดตั้งข้างทางเข้าหลักของหน่วยงาน/แผนก โดยเว้นระยะป้ายห่าง จากขอบประตูอย่างน้อย 45 เซนติเมตร • แสดงรายชื่อด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม 1.5) ป้ายแผนผังชั้นและทางหนีไฟประจำห้อง (Room Evacuate Route Sign) • ติดตั้งบนหรือใกล้ประตูเข้า-ออก ภายในห้อง โดยแสดงเส้นทางหนีไฟ จากห้องนั้น ๆ ไปยังทางหนีไฟที่ใกล้ที่สุด ซึ่งอาจจะแสดงแผนผังเฉพาะ โซน ไม่แสดงทั้งอาคารก็ได้ • แสดงตำแหน่งปัจจุบัน ข้อห้าม ข้อแนะนำ และหมายเลขฉุกเฉินใน กรณีเกิดเพลิงไหม้ ภาพที่ 4-4 แสดงตำแหน่งติดตั้งป้ายแผนผังอาคาร (Directory Sign)
หน้า 4-8 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 2) ป้ายแสดงทิศทาง (Directional Sign) 2.1) ข้อกำหนดหลัก • กำหนดป้ายบอกทิศทาง แสดงชื่อของสถานที่/หน่วยงาน/แผนก และ แสดงทิศทางของจุดหมายอื่น ๆ ประกอบตามสมควร เช่น ตำแหน่ง ลิฟต์และบันไดเลื่อน เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์ ห้องน้ำ • แสดงข้อมูลบนป้ายด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ใช้ลูกศรประกอบ ในการแสดงทิศทาง และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพประกอบ • เรียงลำดับจากจุดหมายที่อยู่ใกล้กับตำแหน่งป้ายที่สุดให้อยู่ในบรรทัด แรก และจากทิศตรงไป ทิศไปทางด้านซ้าย และทิศไปทางด้านขวา ตามลำดับ 2.2) ป้ายแสดงทิศทางหลัก (Main Directional Sign) • แสดงเฉพาะชื่อของสถานที่หลัก • แสดงเลขชั้น • แสดงข้อมูลบนป้ายด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ใช้ลูกศรประกอบ ในการแสดงทิศทาง และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม • แสดงชื่อสถานที่ต่าง ๆ ไม่เกิน 2 แห่งต่อคอลัมภ์ • ติดตั้งป้ายแขวนโดยให้ท้องป้ายอยู่ที่ระดับไม่ต่ำกว่า 250 เซนติเมตร ทั้งนี้ให้ปรับระดับความสูงตามสภาพแวดล้อมได้ • ติดตั้งป้ายในพื้นที่ทางเดินกลางของอาคาร (ต้องไม่กีดขวางเส้นทางสัญจร) • ติดตั้งป้ายให้สังเกตได้ชัดเจนจากทางเข้า-ออก และทางเชื่อมระหว่าง ชั้น (ลิฟต์/บันไดเลื่อน) • ติดตั้งป้ายที่ทุกทางแยกที่ต้องตัดสินใจเลือกเส้นทาง และติดตั้งป้าย เสริมบริเวณทางเดินตรงทุกระยะ 50-100 เมตร เพื่อย้ำเส้นทางให้ ผู้ใช้บริการมั่นใจและไม่รู้สึกหลงทาง 2.3) ป้ายแสดงทิศทางรอง (Secondary Directional Sign) • แสดงชื่อของสถานที่รอง/หน่วยงานย่อย • แสดงเลขชั้น และชื่อหน่วยงานหลัก • แสดงข้อมูลบนป้ายด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ใช้ลูกศรประกอบ ในการแสดงทิศทาง และอาจมีสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม • แสดงชื่อสถานที่ต่าง ๆ ไม่เกิน 5 แห่งต่อคอลัมภ์
ข้อกำหนดทั่วไปในการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | หน้า 4-9 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 • ตำแหน่งของบรรทัดแรกไม่ควรสูงเกิน 220 เซนติเมตร และบรรทัด สุดท้ายไม่ต่ำกว่า 140 เซนติเมตร • ตำแหน่งของป้ายติดผนังอยู่ในระดับเดียวกับขอบวงกบประตูที่ระยะ 230 – 250 เซนติเมตร • ติดตั้งป้ายบริเวณทางเดินภายในหน่วยงาน • ติดตั้งป้ายที่ทุกทางแยกที่ต้องตัดสินใจเลือกเส้นทาง 2.4) ป้ายบนพื้น (Floor signage) ต้องใช้ควบคู่กับป้ายแสดงทิศทางหลัก แสดง สัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพเป็นหลัก หรือข้อความสั้น ๆ ขนาดของสัญลักษณ์/ เครื่องหมายภาพไม่น้อยกว่า 10 x 10 เซนติเมตร 3) ป้ายระบุตำแหน่ง (Identification Sign) 3.1) ข้อกำหนดหลัก • ใช้หมายเลขห้องควบคู่กับชื่อห้อง ติดตั้งในระดับ 240 เซนติเมตร แนวเดียวกับขอบวงกบประตู เป็นป้ายติดบนผนังหรือป้ายยื่นจากผนัง • แสดงรหัสห้องสำหรับการเทียบข้อมูลห้องบนป้าย • กรณีที่ต้องใช้ควบคู่กับอักษรเบรลล์ตัวอักษรเบลล์ต้องเป็นไปตาม มาตรฐานของสมาคมคนตาบอด แห่งประเทศไทย ภาพที่ 4-5 แสดงตำแหน่งติดตั้งป้ายแสดงทิศทาง (Directional Sign)
หน้า 4-10 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 3.2) ป้ายแสดงตำแหน่งสถานที่/ห้อง/หน่วยงาน (Identification Sign) • แสดงชื่อสถานที่/หน่วยงาน • ติดตั้งป้ายบนผนัง บริเวณเหนือหรือด้านข้างช่องทาง/ประตูเข้า-ออก • แสดงข้อความบนป้ายด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และอาจมี สัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้ายสี เข้ม 3.3) ป้ายลิฟต์ (Lift Sign) • แยกรูปแบบป้ายของลิฟต์หลัก ลิฟต์รอง ลิฟต์ขนของ/สินค้า และแยก โซนของลิฟต์ชุดต่าง ๆ ให้ชัดเจน • แสดงหมายเลขชั้นในตำแหน่งที่มองเห็นจากภายในลิฟต์ได้เมื่อลิฟต์ เปิดที่ชั้นนั้น ๆ • แสดงข้อกำหนดต่าง ๆ เช่น ป้ายระบุลิฟต์สำหรับคนพิการ/ผู้ใช้วีลแชร์ ป้ายห้ามใช้ลิฟต์ขณะเกิดเพลิงไหม้ ติดตั้งบริเวณผนังที่ระดับ 160 เซนติเมตร หรือระดับสายตา 3.4) ป้ายเคาน์เตอร์ให้บริการ (Counter sign) • ติดตั้งบริเวณผนังเหนือช่องติดต่อ หรือเป็นป้ายแขวนเหนือเคาน์เตอร์ โดยให้ท้องป้ายอยู่ที่ระดับไม่ต่ำกว่า 250 เซนติเมตร • แสดงข้อความบนป้ายด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และมีสัญลักษณ์/ เครื่องหมายภาพประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม 3.5) ป้ายระบุชื่อห้องทั่วไป (Room Name Sign) • ระบุเป็นชื่อการใช้งาน (function) หรือชื่อที่ตั้งเฉพาะของห้องนั้น ๆ • ติดตั้งบริเวณผนังที่ระดับ 160 เซนติเมตร หรือระดับสายตา ฝั่งเดียว กับลูกบิดประตู โดยให้ขอบป้ายมีระยะห่างจากขอบวงกบประตู อย่างน้อย 10 เซนติเมตร • แสดงข้อความบนป้ายด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และมี สัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพประกอบ • แสดงตัวอักษรสีเข้มบนพื้นป้ายสีอ่อนหรือตัวอักษรสีอ่อนบนพื้นป้าย สีเข้ม
ข้อกำหนดทั่วไปในการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | หน้า 4-11 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 4) ป้ายเตือน ป้ายห้าม/ข้อบังคับ (Safety and Regulation Sign) • แสดงกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ของสนามบินนั้น ๆ • แสดงเนื้อหาด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ (เว้นแต่มาตรฐานกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น) • ติดตั้งป้ายที่ระดับสูง 160 เซนติเมตร หากจำเป็นต้องติดตั้งในระดับต่ำ ไม่ควร ติดตั้งต่ำกว่า 100 เซนติเมตร • การติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ความปลอดภัยอ้างอิงตามประกาศคณะกรรมการ จัดระบบการจราจรทางบกเรื่อง มาตรฐานป้ายสัญลักษณ์ในระบบขนส่งสาธารณะ • การติดตั้งป้ายระบบทางออกฉุกเฉินอ้างอิงตามมาตรฐานของสมาคม วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ 5) ป้ายประชาสัมพันธ์และแจ้งข้อมูล (Information Sign) • แสดงเนื้อหาด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพ ประกอบ • ติดตั้งป้ายที่ระดับสูง 160 เซนติเมตร หากจำเป็นต้องติดตั้งในระดับต่ำ ไม่ควร ติดตั้งต่ำกว่า 100 เซนติเมตร • ตำแหน่งติดตั้งป้ายต้องไม่กีดขวางเส้นทางสัญจร มีระยะหน้าป้ายให้คนยืนอ่าน ได้โดยไม่กีดขวางเส้นทาง และอยู่ในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้ง่าย • จัดให้มีแสงส่องสว่างเป็นพิเศษสามารถมองเห็นได้ชัดเจนทั้งกลางวันและ กลางคืน ภาพที่ 4-6 แสดงตำแหน่งติดตั้งป้ายระบุตำแหน่ง (Identification Sign)
หน้า 4-12 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 • จากบริเวณทางเดินมีป้ายแสดงตำแหน่งจุดให้ข้อมูลติดตั้งอยู่ด้วย เพื่อให้ สามารถสังเกตเห็นได้ง่ายจากทุกทิศทาง 4.3 ตำแหน่งติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ทั่วไป (Typical Signage Locations) การกำหนดตำแหน่งติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ทั่วไป (Typical Signage Locations) เพื่อเป็น แนวทางในการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ประเภทต่าง ๆ ในอาคารของสนามบิน มีข้อควรพิจารณา ดังนี้ - ขจัดความไม่เป็นระเบียบ ป้ายสัญลักษณ์ที่มีจำนวนมากเกินไปจะทำให้เกิดความเกะกะ/ รกสายตาและทำให้ผู้โดยสารมองเห็นข้อมูลที่ต้องการได้ยากและไม่ทำให้เกิดความประทับใจในการใช้บริการ - เพิ่มการมองเห็นของป้ายสัญลักษณ์การทำให้ข้อความดูง่ายขึ้นและขนาดของ สัญลักษณ์/เครื่องหมายภาพมีความเหมาะสมกับขนาดของป้ายสัญลักษณ์และตำแหน่งติดตั้ง ทำให้ป้าย สัญลักษณ์มีความชัดเจนมากขึ้น เป็นการเอื้อให้ผู้โดยสารสามารถอ่านและมองเห็นได้ง่ายโดยไม่จำเป็นต้อง ติดตั้งป้ายสัญลักษณ์เป็นจำนวนมาก - ตำแหน่งติดตั้งป้ายสัญลักษณ์กำหนดตำแหน่งติดตั้งไว้ในจุดตัดสินใจที่สำคัญ ใช้ป้าย สัญลักษณ์ให้น้อยที่สุดในการจัดเส้นทางสัญจรของผู้โดยสาร ภาพที่ 4-7 แสดงตัวอย่างการติดตั้งป้ายประชาสัมพันธ์และแจ้งข้อมูล (Information Sign)
ข้อกำหนดทั่วไปในการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | หน้า 4-13 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาพที่ 4-8 แสดงตัวอย่างการกำหนดตำแหน่งติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ทั่วไป (Typical Signage) ที่มา : Signage and Wayfinding Guidelines, March 2015 by Denver International Airport
หน้า 4-14 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
แนวทางการดำเนินงาน และการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน 5
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-1 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 5. แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ ในอาคารของสนามบิน 5.1 แนวทางการดำเนินงาน 5.1.1 รวบรวมข้อมูลระบบป้ายสัญลักษณ์ที่ใช้งานในปัจจุบัน มีรายละเอียดการดำเนินงาน ดังนี้ • สำรวจป้ายที่มีอยู่และระบุตำแหน่งลงในแผนผังอาคาร (floor plan) และแผนผัง สนามบิน (site plan) • จัดทำตารางข้อมูลป้ายสัญลักษณ์ (แบบฟอร์มบันทึกข้อมูล) • วิเคราะห์การไหลเวียนของผู้โดยสาร (Passenger Circulation Analysis) • จัดทำเส้นทางสัญจรของผู้โดยสาร (Passenger Flow) 5.1.2 แผนการดำเนินงานติดตั้งระบบป้ายสัญลักษณ์ มีรายละเอียดการดำเนินงาน ดังนี้ • ประเมินข้อมูลที่รวบรวมได้เพื่อระบุป้ายสัญลักษณ์ที่ต้องการ ป้ายสัญลักษณ์ที่ต้อง ทดแทน และป้ายสัญลักษณ์ที่ไม่จำเป็น • ทำแผนงานการนำป้ายสัญลักษณ์ที่มีอยู่ออกและติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ทดแทน 5.1.3 การดำเนินงานติดตั้งระบบป้ายสัญลักษณ์มีรายละเอียดการดำเนินงาน ดังนี้ • ติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ • ปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ ภาพที่ 5-1 แสดงตัวอย่างการรวบรวมข้อมูลระบบป้ายสัญลักษณ์ที่ใช้งานในปัจจุบัน ที่มา : Brisbane Domestic Terminal Wayfinding Signage Manual
หน้า 5-2 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาพที่ 5-2 แสดงตัวอย่างการรวบรวมข้อมูลระบบป้ายสัญลักษณ์ที่ใช้งานในปัจจุบัน ที่มา : Signage Manual and Standards, September 10, 2014 by Toronto Transit Commission ภาพที่ 5-3 แสดงตัวอย่างการรวบรวมข้อมูลระบบป้ายสัญลักษณ์ที่ใช้งานในปัจจุบัน
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-3 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 5.2 การจัดทำคู่มือระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน คู่มือระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินมีองค์ประกอบอย่างน้อยดังต่อไปนี้ 5.2.1 กระบวนการของระบบนำทาง (Wayfinding process) มีเนื้อหาเกี่ยวกับกระบวนการ ผู้โดยสาร การวิเคราะห์เส้นทางสัญจรของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ และการเชื่อมต่อของการบริการ/การอำนวย ความสะดวก/พื้นที่ต่าง ๆ ของสนามบิน 5.2.2 แนวทางทั่วไป (General Guideline) มีเนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการวางแผน/ จัดทำระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน 5.2.3 มาตรฐานของสื่อสัญลักษณ์ (Graphic Standard) มีเนื้อหาเกี่ยวกับมาตรฐานของสี ขนาด สัญลักษณ์ เครื่องหมายภาพ ตัวอักษร ตัวเลข ลูกศร และการจัดวางองค์ประกอบ ต่าง ๆ ของป้ายสัญลักษณ์ 5.2.4 ประเภทของป้ายสัญลักษณ์ (Sign Type) มีเนื้อหาที่แสดงรายการและรายละเอียด ป้ายสัญลักษณ์ในระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน รวมทั้งตำแหน่งติดตั้งป้ายทั่วไป (Typical Signage Locations) 5.2.5 แนวทางเกี่ยวกับป้ายต่าง ๆ ของผู้ประกอบการ (Tenant Signage Guideline) มีเนื้อหาเกี่ยวกับการดำเนินการกำกับดูแลป้ายโฆษณาและป้ายประชาสัมพันธ์ของผู้ประกอบการ 5.2.6 การบริหารจัดการและการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์ (Sign Management and Maintenance) มีเนื้อหาที่แสดงระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินและแผนการบริหารจัดการและ แผนการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์ 5.3 การวิเคราะห์การไหลเวียนของผู้โดยสาร (Passenger Circulation Analysis) 5.3.1 Information Trees เป็นโครงร่างของข้อมูลที่ใช้ประกอบการวางแผนระบบป้าย สัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน ซึ่งเป็นข้อมูลแสดงเส้นทางสัญจรของผู้โดยสาร (Passenger Flow) ทั้งหมด ในสนามบิน โดยกระบวนการสัญจรหลักของผู้โดยสารในสนามบินแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ กระบวนการ ผู้โดยสารขาออก (Departures) และกระบวนการผู้โดยสารขาเข้า (Arrivals) ดังแสดงในภาพที่ 5-4 ทั้งนี้ในแต่ละ กระบวนการนั้นมีจุดหมายหลัก (Main Destination) ที่ทั้งเหมือนและต่างกัน ดังแสดงในภาพที่ 5-5
หน้า 5-4 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาพที่5-4 แสดงกระบวนการผู้โดยสารขาออก (Departures) และกระบวนการผู้โดยสารขาเข้า (Arrivals)
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-5 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาพที่5-5 แสดงตัวอย่างของจุดหมายหลัก (Main destination) ในกระบวนการผู้โดยสาร
หน้า 5-6 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 5.3.2 การวิเคราะห์การไหลเวียน (Circulation Analysis) โดยการวาดเส้นแสดงระบบ เส้นทางของป้ายสัญลักษณ์ตามโครงร่างเส้นทางสัญจรของผู้โดยสาร (Passenger Flow) ลงบนผังสนามบิน (site plan) หรือผังอาคาร (floor plan) ของอาคารผู้โดยสาร ซึ่งมีรายละเอียดการดำเนินงาน ดังนี้ 1) เริ่มจากการเขียนเส้นทางของกระบวนการผู้โดยสารขาเข้า เส้นทางของกระบวนการ ผู้โดยสารขาออก และตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจที่สำคัญ (เช่น ไปสายพานรับ สัมภาระ บริเวณที่มีทางแยก/จุดขึ้น-ลง) 2) เขียนวงกลมที่ตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ (decision point) โดยเขียนวงกลม วงใหญ่สำหรับตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจที่สำคัญมาก และวงกลมวงเล็กสำหรับ ตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจที่สำคัญรองลงมา 3) ในบริเวณที่มีการเปลี่ยนระดับชั้นให้คำนึงถึงการติดตั้งป้ายแสดงเส้นทางไปยัง บันได บันไดเลื่อน และลิฟต์ด้วย สำหรับอาคารผู้โดยสารและเส้นทางที่มีความ ซับซ้อนอาจดำเนินการวิเคราะห์เส้นทางสัญจรของผู้โดยสารโดยการวาดเส้น แสดงโครงร่างเส้นทางสัญจรของผู้โดยสารลงบนผังพื้น (floor plan) ได้ยาก ใน กรณีนี้การวาดเส้นแสดงโครงร่างเส้นทางสัญจรของผู้โดยสารลงบนผังสามมิติ (axonometric) จะได้มุมมองที่ครบถ้วนสมบูรณ์ 4) ติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ให้สอดคล้องในบริเวณตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ (decision point) 5) กำหนดเคลียร์โซน (clear zone) บริเวณโดยรอบป้ายสัญลักษณ์มิให้มีการติดตั้ง สิ่งอื่นใดรบกวนการมองเห็น รวมทั้งป้ายโฆษณาและงานศิลปะ 6) ทบทวนระยะการมองเห็นระหว่างตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ (decision point) และเพิ่มเติมป้ายสัญลักษณ์หากจำเป็น 7) ตรวจสอบความสามารถในการมองเห็น (visibility) - สามารถมองเห็นป้ายสัญลักษณ์จากระยะไกลได้หรือไม่ - มีสิ่งอื่นใดที่มีผลกระทบต่อการมองเห็นป้ายสัญลักษณ์หรือไม่ - พิจารณาการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์อื่น ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงการรบกวนสายตา 8) คำนวณความสูงของตัวอักษรสำหรับการมองเห็นที่ชัดเจนจากนั้นจึงระบุขนาด ของป้ายสัญลักษณ์ 9) ตรวจสอบความต้องการไฟส่องสว่าง ต้องสามารถมองเห็นป้ายสัญลักษณ์ได้อย่าง ชัดเจนทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน หากป้ายสัญลักษณ์ไม่มีแสงสว่างภายใน ต้องติดตั้งระบบไฟส่องสว่างอย่างเหมาะสมให้กับป้ายสัญลักษณ์นั้น ๆ 10) ระบุตำแหน่งติดตั้งแผนผังอาคาร และระบบป้ายแสดงข้อมูลเที่ยวบินและป้ายแสดง ข้อมูลสายพานรับสัมภาระ
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-7 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาพที่5-7 แสดงตัวอย่างการวาดเส้นแสดงระบบเส้นทางของป้ายสัญลักษณ์ตามโครงร่างการสัญจรของผู้โดยสาร จุดเริ่มต้น การไหลเวียนของผู้โดยสาร จุดหมาย ระดับชั้นที่ 3 พื้นที่จอดรถยนต์ ขนส่งสาธารณะ สถานีรถไฟฟ้า จุดรับ-ส่งผู้โดยสาร ระดับชั้นที่ 1-5 ระดับชั้นที่ 1 ระดับชั้นที่ 1 ระดับชั้นที่ 1 และ 3 โรงแรม ระดับชั้นที่ 2 อาคารผู้โดยสาร จุดตรวจค้น ทางออกขึ้นเครื่อง เคาน์เตอร์ ออกบัตรโดยสาร ระดับชั้นที่ 3 ระดับชั้นที่ 2 และ 3 ภาพที่5-6 แสดงตัวอย่างการวาดเส้นแสดงการไหลเวียนของผู้โดยสารขาออก
หน้า 5-8 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ข้อมูลเส้นทางสัญจรของผู้โดยสารไม่ได้เป็นเพียงข้อมูลเพื่อระบุตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ เพื่อการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์เท่านั้น แต่เป็นข้อมูลในการระบุบริเวณและตำแหน่งที่ไม่สมควรติดตั้งป้าย สัญลักษณ์รวมทั้งแผนผังอาคารด้วย เช่น การติดตั้งป้ายสัญลักษณ์และแผนผังอาคารบริเวณโถงทางเดิน อาจเป็นอุปสรรคต่อการสัญจรของผู้โดยสาร เนื่องจากตำแหน่งนั้นอาจกีดขวางเส้นทางสัญจรของผู้โดยสาร จำนวนมากในช่วงเวลาเร่งด่วน นั่นหมายความว่า เมื่อเส้นทางสัญจรของผู้โดยสารมีผลกระทบต่อตำแหน่ง การติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ตำแหน่งการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ก็มีผลกระทบต่อเส้นทางสัญจรของผู้โดยสารด้วย เช่นกัน ดังนั้นผู้ที่ได้รับมอบหมายให้วางแผนและจัดทำระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินจะต้องมี ข้อมูลและวิเคราะห์เส้นทางสัญจรของผู้โดยสารอย่างรอบคอบและละเอียดถี่ถ้วน เพื่อให้เส้นทางสัญจรของ ผู้โดยสารและระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินมีความสอดคล้องกันและอำนวยความสะดวกให้ ผู้โดยสารได้รับความสะดวกรวดเร็วและความปลอดภัยในการใช้บริการภายในสนามบิน 5.4 การประเมินระบบป้ายสัญลักษณ์ที่ใช้ในปัจจุบัน หลังจากสำรวจและรวบรวมข้อมูลระบบป้ายสัญลักษณ์ที่ใช้ในปัจจุบันแล้ว สามารถประเมิน ระบบป้ายสัญลักษณ์ได้โดยการตั้งคำถามดังต่อไปนี้ 1) ป้ายสัญลักษณ์ต่าง ๆ อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องหรือไม่ 2) ป้ายสัญลักษณ์ใดที่ต้องปรับเปลี่ยนตำแหน่ง 3) ป้ายสัญลักษณ์ใดที่ต้องปลดออก 4) ป้ายสัญลักษณ์ใดที่ขาดหายหรือต้องเพิ่มเติม 5) ป้ายสัญลักษณ์ใดที่ต้องแก้ไข ป้ายสัญลักษณ์บริเวณตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ ป้ายสัญลักษณ์เพิ่มเติมเพื่อยืนยันให้เกิดความมั่นใจ ภาพที่5-8 แสดงตัวอย่างการติดตั้งป้ายสัญลักษณ์บริเวณตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-9 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 5.5 การบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ ระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินเป็นสิ่งที่ทำให้ผู้ใช้บริการสนามบินได้รับ ความสะดวก ช่วยจัดระเบียบและควบคุมการสัญจรให้มีประสิทธิภาพ มีความปลอดภัย และมีความต่อเนื่อง การบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์เหล่านี้ให้มีสภาพพร้อมใช้งานอยู่เสมอจึงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งเพื่อรักษาไว้ ซึ่งระดับการให้บริการที่ดี และสร้างความพึงพอใจรวมทั้งประสบการณ์ที่น่าประทับใจให้กับผู้ใช้บริการ สนามบิน การบำรุงรักษาที่มีประสิทธิภาพและดำเนินการอย่างมีระบบต้องมีรายการตรวจสอบสภาพ และรอบระยะเวลาในการตรวจสอบที่เหมาะสม ตลอดจนมีการแก้ไขซ่อมแซมที่เหมาะสม รวมทั้งมีการจด บันทึกประวัติไว้อย่างครบถ้วนด้วย การวางแผนการบำรุงรักษาที่มีประสิทธิภาพจะทำให้ป้ายสัญลักษณ์อยู่ ในสภาพการใช้งานที่ดี และช่วยยืดอายุการใช้งานของป้ายสัญลักษณ์ซึ่งส่งผลให้ประหยัดงบประมาณ ในการซ่อมแซมหรือติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ใหม่ทดแทนของเดิมที่เสื่อมสภาพก่อนเวลาที่สมควร 5.5.1 ระบบการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์ 1) จัดให้มีวงรอบการตรวจสอบ/สำรวจป้ายสัญลักษณ์ (Visual Inspection) รายเดือน โดยเป็นการตรวจสอบความสมบูรณ์ของป้ายด้วยสายตา เช่น หลอดไฟชำรุด ความเสียหายหรือรอยขีดข่วน บนพื้นผิวป้าย กรอบป้าย โครงสร้างป้าย สัญลักษณ์และข้อความที่แสดง รวมถึงตรวจสอบความถูกต้องและ ความเป็นมาตรฐานของข้อมูลที่แสดงบนป้าย ตลอดจนป้ายชั่วคราว เพื่อปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน 2) กำหนดวงรอบการทำความสะอาดป้ายสัญลักษณ์รายสัปดาห์/เดือน/ไตรมาส เพื่อทำความสะอาดพื้นผิวและโครงสร้างภายนอกของป้ายสัญลักษณ์ และการทำความสะอาดภายในและ หลอดไฟทุก 3 หรือ 6 เดือน 3) ควรมีการสำรองอะไหล่ที่มีโอกาสชำรุดได้บ่อยเพื่อให้สามารถดำเนินการแก้ไข เบื้องต้นหรือซ่อมแซมได้ทันที เช่น หลอดไฟ แผนป้ายไวนิล 4) กำหนดระดับความเสียหายของป้ายสัญลักษณ์ที่สามารถซ่อมบำรุงได้เอง เช่น ความเสียหายเล็กน้อย หรือปานกลาง 5) กำหนดลักษณะความเสียหายของป้ายสัญลักษณ์เพื่อประเมินว่าควรดำเนินการ ซ่อมบำรุงเอง หรือจัดจ้างแรงงานภายนอก 6) เพื่อเป็นการรักษามาตรฐานของป้ายสัญลักษณ์ ผู้รับจ้างต้องรับทราบมาตรฐาน ตามคู่มือป้ายฯ ที่กำหนด และดำเนินการตามคู่มือป้ายฯ โดยเคร่งครัด 7) จดบันทึกประวัติการบำรุงรักษา รายงานสิ่งที่ตรวจพบและสิ่งที่ได้ดำเนินการแก้ไข ไปแล้ว 5.5.2 การควบคุมเอกสารด้านการบำรุงรักษา ระบบการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์ที่มีประสิทธิภาพและเป็นระเบียบแบบแผนที่ดี ต้องมีการจัดการควบคุมระบบเอกสารต่าง ๆ ด้านการบำรุงรักษาด้วย เพื่อให้สอดคล้องกับแผนและเพื่อให้แน่ใจ ได้ว่ามีการปฏิบัติอย่างถูกต้องครบถ้วน ตลอดจนมีการบันทึกประวัติการบำรุงรักษา การจัดการควบคุมระบบเอกสารต้องมีการจัดเก็บข้อมูลอย่างมีระบบ มีการแบ่ง หมวดหมู่ให้ง่ายต่อการค้นหา สามารถสื่อสารกันได้อย่างถูกต้องแม่นยำและตรวจสอบย้อนหลังได้รวมทั้งเพื่อ ประเมินผลในด้านต่าง ๆ ต่อไป
หน้า 5-10 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการบำรุงรักษามีดังนี้ 1) บัญชีรายการป้ายสัญลักษณ์ เพื่อให้ทราบข้อมูลของป้ายสัญลักษณ์ที่ต้อง ดำเนินการบำรุงรักษาและสามารถวางแผนการบำรุงรักษาและปรับเปลี่ยนชิ้นส่วนต่าง ๆ ได้ เช่น ตำแหน่งติดตั้ง วัสดุและอุปกรณ์ที่ต้องใช้ 2) ใบรายการตรวจสอบป้ายสัญลักษณ์เพื่อให้ทราบว่าต้องตรวจสอบอะไรและเมื่อใด 3) ใบบันทึกประวัติการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการวางแผน การบำรุงรักษา 5.6 รหัสของป้ายสัญลักษณ์(Sign ID Number/Signage code) รหัสของป้ายสัญลักษณ์ คือ ชุดของตัวเลข/ตัวอักษรที่ใช้แทนหรือใช้เรียกป้ายสัญลักษณ์ แต่ละป้าย การกำหนดรหัสของป้ายสัญลักษณ์มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดความสะดวกและความเข้าใจตรงกัน ในการสื่อสาร และเพื่อการจัดทำเอกสารหลักฐานและฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการบริหารจัดการงานระบบป้าย สัญลักษณ์ เช่น การบำรุงรักษา การปรับปรุง/เปลี่ยนแปลงให้เป็นปัจจุบัน ป้ายสัญลักษณ์ทุกป้ายจะต้องได้รับการกำหนดรหัสด้วยชุดตัวเลข/ตัวอักษร และระบุในแผนผัง ป้ายสัญลักษณ์ (Sign Location Plans) ตัวอย่างรหัสของป้ายสัญลักษณ์ดังแสดงในภาพที่ 5-9 หมายถึง ป้ายหมายเลข 15ติดตั้งที่บริเวณ ชานชาลาของชั้นผู้โดยสารขาเข้าของอาคารผู้โดยสารหมายเลข 2 เป็นป้ายแสดงทิศทางแบบป้ายแขวนเพดาน ภาพที่5-9 แสดงตัวอย่างรหัสของป้ายสัญลักษณ์
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-11 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 รหัสของป้ายสัญลักษณ์ เครื่องหมายภาพ ข้อความ จำนวน ป้าย หมายเหตุ Series no. Func. Type ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ T2.L3-004 DR. 01 ผู้โดยสารขาออก Departures T2.L3-005 DR. 02 ออกบัตรโดยสาร Check-in T2.L3-010 ID. 21 ออกบัตรโดยสาร ด้วยตนเอง Self-Check-in T2.L3-011 ID. 21 โหลดสัมภาระ ด้วยตนเอง Self-Bag Drop T2.L3-014 DR. 05 ประชาสัมพันธ์ ท่าอากาศยาน Airport Information T2.L3-015 ID. 22 ประชาสัมพันธ์ ท่าอากาศยาน Airport Information T2.L3-018 DR. 05 สุขา Toilets T2.L3-020 ID. 22 สุขา Toilets T2.L1-100 DR. 08 จุดนัดพบ Meeting Point T2.L1-105 DR. 08 คลินิกแพทย์ Medical Clinic T2.L1-110 DR. 25 อาคารจอด รถยนต์ Parking T2.L1-200 ID. 22 รถลีมูซีน Limousine C2.L1-275 RG. 52 ห้ามจอด No Parking C2.L1-280 ID. 55 พื้นที่จอดรถ คนพิการ Priority Parking ภาพที่ 5-10 แสดงตัวอย่างตารางรายการป้ายสัญลักษณ์
หน้า 5-12 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาพที่ 5-11 แสดงตัวอย่างแบบฟอร์มบันทึกข้อมูล
แนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร | หน้า 5-13 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า 5-14 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก
คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ก | หน้า ก-1 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาคผนวก ก 1. คู่มือระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน คู่มือระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินเป็นเอกสารที่จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทาง ในการบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบินให้มี ประสิทธิภาพ เป็นมาตรฐานเดียวกัน และมีลักษณะเป็นสากล โดยให้คู่มือระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร ของสนามบินดังกล่าวมีองค์ประกอบอย่างน้อยดังต่อไปนี้ 1) กระบวนการของระบบนำทาง (Wayfinding process) มีเนื้อหาเกี่ยวกับกระบวนการ ผู้โดยสาร การวิเคราะห์เส้นทางสัญจรของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ และการเชื่อมต่อของการบริการ/การอำนวย ความสะดวก/พื้นที่ต่าง ๆ ของสนามบิน 2) แนวทางทั่วไป (General Guideline) มีเนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการวางแผน/จัดทำ ระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน 3) มาตรฐานของสื่อสัญลักษณ์ (Graphic Standard) มีเนื้อหาเกี่ยวกับมาตรฐานของสี ขนาด สัญลักษณ์ เครื่องหมายภาพ ตัวอักษร ตัวเลข ลูกศร และการจัดวางองค์ประกอบต่าง ๆ ของป้าย สัญลักษณ์ 4) ประเภทของป้ายสัญลักษณ์ (Sign Type) มีเนื้อหาที่แสดงรายการและรายละเอียดของ ป้ายสัญลักษณ์ในระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน 5) แนวทางเกี่ยวกับป้ายต่าง ๆ ของผู้ประกอบการ (Tenant Signage Guideline) มีเนื้อหา เกี่ยวกับการดำเนินการกำกับดูแลป้ายโฆษณาและป้ายประชาสัมพันธ์ของผู้ประกอบการ 6) การบริหารจัดการและการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์ (Signage Management and Maintenance) มีเนื้อหาที่แสดงระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินและแผนการบริหารจัดการและ แผนการบำรุงรักษาป้ายสัญลักษณ์ 2. ความรับผิดชอบและหน้าที่ 2.1 ผู้อำนวยการท่าอากาศยาน เป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ใน อาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบิน โดยมีหน้าที่อย่างน้อยดังต่อไปนี้ 1) จัดให้มีคณะทำงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน เพื่อ ดำเนินการเกี่ยวกับระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบินเสนอต่อ ผู้อำนวยการท่าอากาศยานเพื่ออนุมัติและดำเนินการ 2) กำกับดูแลการดำเนินงานของคณะทำงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร ของสนามบิน เพื่อให้มั่นใจได้ว่าการดำเนินการเกี่ยวกับระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคาร อื่น ๆ ของสนามบินจะเป็นไปตามคู่มือที่กำหนด หรือดีกว่า 3) พิจารณาแผนดำเนินงาน คำแนะนำ และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับระบบป้ายสัญลักษณ์ใน อาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบินของคณะทำงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ใน อาคารของสนามบิน เพื่อดำเนินการอย่างเหมาะสมต่อไป
หน้า ก-2 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 4) กำกับดูแลแนวทางการดำเนินงานและการบำรุงรักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคาร ผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบินให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย พร้อมใช้งานตลอดเวลา 5) จัดให้มีบุคลากร เครื่องมือ วัสดุ และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องสำหรับการดำเนินงานและบำรุง รักษาระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบินอย่างเพียงพอ ทั้งในเชิง ปริมาณและคุณภาพ 2.2 คณะทำงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน มีองค์ประกอบและหน้าที่ อย่างน้อยดังต่อไปนี้ 1) องค์ประกอบของคณะทำงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน 1.1) รองผู้อำนวยการท่าอากาศยาน (สายปฏิบัติการ) หรือผู้แทน หัวหน้าคณะทำงาน 1.2) ผู้แทนฝ่ายการท่าอากาศยาน (1) ผู้ทำงาน 1.3) ผู้แทนฝ่ายปฏิบัติการเขตการบิน ผู้ทำงาน 1.4) ผู้แทนฝ่ายสนามบินและอาคาร/บำรุงรักษา ผู้ทำงาน 1.5) ผู้แทนฝ่ายไฟฟ้าและเครื่องกล ผู้ทำงาน 1.6) ผู้แทนฝ่ายสื่อสาร ผู้ทำงาน 1.7) ผู้แทนฝ่ายการพาณิชย์ ผู้ทำงาน 1.8) ผู้แทนฝ่ายมาตรฐานและอาชีวอนามัย ผู้ทำงาน 1.9) ผู้แทนฝ่ายแผนงานและงบประมาณ ผู้ทำงาน 1.10) ผู้แทนฝ่ายการท่าอากาศยาน (2) ผู้ทำงานและเลขานุการ 2) หน้าที่ของคณะทำงานบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน 2.1) ประสานกับฝ่ายมาตรฐานการบริการท่าอากาศยานและการบินเพื่อนำคู่มือมาตรฐาน ระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินมาจัดทำคู่มือระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบินแต่ละ แห่งเพื่อบริหารจัดการระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบินให้มี ประสิทธิภาพ เป็นมาตรฐานเดียวกัน และมีลักษณะเป็นสากล 2.2) ศึกษา วิเคราะห์ วางแผนระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารผู้โดยสารตลอดจนอาคารอื่น ๆ ของสนามบิน 2.3) พิจารณาปรับปรุง แก้ไข เพิ่มเติม ป้ายสัญลักษณ์ภายในอาคารผู้โดยสารตลอดจน อาคารอื่น ๆ ของสนามบินให้เป็นปัจจุบันเสมอ 2.4) พิจารณาคำขอติดตั้งป้ายต่าง ๆ รวมถึงป้ายโฆษณาและป้ายประชาสัมพันธ์ของ สายการบิน หน่วยงานราชการ ผู้ประกอบการ องค์กร มูลนิธิ และหน่วยงานอื่น ๆ
ภาคผนวก ข | หน้า ข-1 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาคผนวก ข 1. คำจำกัดความ การออกแบบ (Design) หมายถึง กระบวนการทำงานของมนุษย์ที่มีจุดมุ่งหมายในการแก้ ปัญหาเพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายหรือจุดประสงค์ที่ตั้งไว้ โดยการสร้างสรรค์ให้มีความสัมพันธ์กัน ไม่ว่าจะเป็น องค์ประกอบที่คล้ายคลึงกันหรือแตกต่างกัน เป็นการสร้างสรรค์สิ่งใหม่และการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงของเดิม ให้ดียิ่งขึ้น ด้วยการใช้วัสดุและวิธีการที่เหมาะสม ตามแบบแผนและจุดมุ่งหมายที่ต้องการ ข้อมูล (Data) หมายถึง ข้อเท็จจริง หรือ เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นตัวเลข ข้อความ หรือรายละเอียดซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบต่างๆ เช่น ภาพ เสียง วีดิโอ ของคน สัตว์ สิ่งของ สถานที่ที่เรา สนใจ สารสนเทศ (Information) หมายถึง ข้อมูลที่ผ่านการเก็บรวบรวม เรียบเรียง และ ประมวลผลด้วยวิธีการที่เหมาะสมและถูกต้อง เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตรงตามความต้องการของผู้ใช้ การออกแบบสารสนเทศ (Information Design) หมายถึง ทักษะและการปฏิบัติในการเตรียม ข้อมูลที่มีปริมาณมากและมีความซับซ้อนให้กระชับ ซึ่งทำให้สามารถนําเอาข้อมูลเหล่านั้นออกมาใช้อย่างมี ประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผลสูงสุด การออกแบบเรขศิลป์ในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ (Environmental Graphic Design) หมายถึง การสร้างคู่มือหรือวิธีการให้ข้อมูลการใช้สถานที่เพื่อให้ตอบสนองประโยชน์ใช้สอยในแต่ละสถานที่นั้น ๆ ได้อย่างถูกต้องและแม่นยำในขณะเดียวกันก็ต้องเสริมสร้างเรื่องราวหรือความพิเศษที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ให้กับสภาพแวดล้อมนั้น ๆ ด้วย โดยงานออกแบบ Environmental Graphic Design ที่ดีจะต้องครอบคลุม เนื้อหาการออกแบบ 3 ด้านหลัก ๆ ซึ่งประกอบด้วย การชี้นำทาง การสื่อความหมาย และการสร้างเอกลักษณ์ ให้กับสถานที่ หลักการออกแบบอารยสถาปัตย์หรือการออกแบบเพื่อคนทั้งมวล (Universal Design) หมายถึง การออกแบบเพื่อคนทุกคน พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน บริการต่าง ๆ และผลิตภัณฑ์ ให้สามารถรองรับ สำหรับคนทุกคนในสังคมได้อย่างเท่าเทียมกัน ไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้เจ็บป่วย หรือผู้ที่มี ความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวันแตกต่างจากบุคคลทั่วไปด้วยข้อจำกัดทางร่างกาย หัวใจสำคัญของ การออกแบบ คือ ความสะดวก ปลอดภัย เป็นธรรม ทั่วถึง และเท่าเทียม สัญลักษณ์ (Symbol) หรือ เครื่องหมาย (Sign) หมายถึง สิ่งที่ใช้แทนความหมายของอีก สิ่งหนึ่ง หรือหมายถึง วัตถุ อักษร รูปร่าง หรือ สีสัน ซึ่งใช้ในการสื่อความหมายหรือแนวความคิดให้เข้าใจ ไปในทางเดียวกัน เครื่องหมายภาพ (Pictograms) หมายถึง สิ่งที่กำหนดขึ้นเป็นสัญลักษณ์เพื่อบ่งบอกถึง วัตถุประสงค์กิจกรรม การกระทำ กระบวนการ หรือแนวคิด ซึ่งมีใช้กันเป็นสากล ป้ายสัญลักษณ์(Signage) หมายถึง รูปภาพ ข้อความ ตัวหนังสือ ตัวเลข หรือสัญลักษณ์ใด ๆ ที่แสดง ติดตั้ง หรือทำให้ปรากฏอยู่บนแผ่นป้าย กล่อง ผนัง หรือที่อื่นใด เป็นสื่อประเภทหนึ่งที่ให้ข้อมูล คำเตือน และคำแนะนำ กับผู้เดินทางหรือนักท่องเที่ยว เป็นเครื่องมือสำคัญในการให้ข้อมูลเพื่อจัดการและช่วยเหลือ
หน้า ข-2 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 การค้นหาเป้าหมาย (Wayfinding) หมายถึง กระบวนการที่เกิดขึ้นเมื่อคนทำการค้นหาเส้นทาง จากจุดที่อยู่ไปยังจุดที่ต้องการจะไป เป็นกระบวนการการตัดสินใจและพฤติกรรมที่เกิดขึ้นในระหว่างการ เดินทางจากจุดหนึ่งไปสู่อีกจุดหนึ่ง โดยพฤติกรรมเหล่านั้นเป็นผลมาจากการตัดสินใจของผู้ค้นหาเป้าหมาย ความสำเร็จของการค้นหาเป้าหมายหรือประสิทธิภาพของการค้นหาเป้าหมาย (Wayfinding performance) หมายถึง การที่ผู้ค้นหาเป้าหมายนั้นรู้ว่าตนเองอยู่ที่ไหน รู้ว่าเป้าหมายอยู่ที่ไหน และรู้ว่า เส้นทางที่ดีที่สุดที่จะไปถึงเป้าหมายคือเส้นทางใด และสามารถจดจำเส้นทางในการเดินทางกลับด้วย ระบบการค้นหาเป้าหมาย (Wayfinding System) หมายถึง กระบวนการค้นหาเส้นทางด้วย ตนเองโดยการตีความสัญลักษณ์และสีในสภาพแวดล้อม เพื่อให้เกิดการรับรู้เส้นทาง และสามารถกำหนด ทิศทางของตนเองภายใต้สภาพแวดล้อมต่าง ๆ และเดินทางไปสู่จุดหมายได้ตามต้องการ ระบบป้ายสัญลักษณ์ (Signage System) หมายถึง ระบบมาตรฐานที่ใช้ในการวางแผน การออกแบบ และการใช้งานป้ายสัญลักษณ์ เพื่อให้สามารถใช้กับป้ายหลายรูปแบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ ระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน (Airport Building Signage System) หมายถึง ระบบป้ายสัญลักษณ์ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลการอำนวยความสะดวก/การให้บริการสิ่งอำนวยความสะดวก ต่าง ๆ ภายในสนามบิน การห้าม การเตือนความปลอดภัย การบังคับ หรือการแนะนำการใช้บริการให้แก่ ผู้โดยสารและผู้ใช้บริการสนามบิน ระบบกริด (Grid System) หมายถึง ระบบโครงสร้างที่เป็นระบบตารางที่ออกแบบเพื่อใช้เป็นเกณฑ์ มาตรฐาน หรือข้อบังคับในการออกแบบเพื่อให้เกิดความเป็นระเบียบหรือความเป็นหนึ่งเดียวกัน เขตติดตั้งป้ายสัญลักษณ์(Signage Zones) หมายถึง พื้นที่ที่กำหนดเพื่อแสดงขอบเขตสำหรับ การติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ งานศิลปะ และพื้นที่/ป้ายโฆษณา ให้เกิดประสิทธิภาพ มองเห็นได้ชัดเจน และไม่ บดบังซึ่งกันและกัน รหัสของป้ายสัญลักษณ์(Signage Code) หมายถึง ชุดของตัวเลข/ตัวอักษรที่ใช้แทนหรือใช้เรียก ป้ายสัญลักษณ์แต่ละป้าย ตำแหน่งที่ต้องมีการตัดสินใจ (Decision point) หมายถึง ตำแหน่งที่ผู้โดยสารต้องการข้อมูล เพื่อประกอบการตัดสินใจในการสัญจรต่อไป Americans with Disabilities Act (ADA) หมายถึง กฎหมายว่าด้วยการไม่เลือกปฏิบัติต่อ คนพิการของประเทศสหรัฐอเมริกา ระบบ PANTONE (PANTONE MATCHING SYSTEM) หมายถึง มาตรฐานของระบบสีที่ใช้กัน แพร่หลายมากที่สุด จะมีรหัสกำกับไว้ชัดเจน คือภาษาสากลในโลกของสี เพื่อความเข้าใจตรงกันและทำให้ เลือกสีได้อย่างถูกต้อง
ภาคผนวก ข | หน้า ข-3 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 2. แผนผังป้ายสัญลักษณ์ในสนามบิน (Airport Sign Location Plan) ภาพที่ ข-1 แสดงตัวอย่างแผนผังป้ายสัญลักษณ์ในสนามบิน ที่มา : Way Finding Guideline & Sign Standards, 2015 by Massachusetts Port Authority (Massport)
หน้า ข-4 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 3. เอกสารและแหล่งข้อมูลอ้างอิง 3.1 เอกสารกฎหมาย 3.1.1 กระทรวงคมนาคม 1) ประกาศคณะกรรมการจัดระบบการจราจรทางบก เรื่อง มาตรฐานป้ายสัญลักษณ์ ในระบบขนส่งสาธารณะ 2) กฎกระทรวงกำหนดลักษณะหรือการจัดให้มีอุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวกหรือ บริการในอาคารสถานที่ยานพาหนะและบริการขนส่งเพื่อให้คนพิการสามารถ เข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ พ.ศ. 2556 3.1.2 กระทรวงอุตสาหกรรม 1) ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 4220 (พ.ศ. 2553) เรื่อง กำหนดมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมโคมไฟฟ้าป้ายทางออกฉุกเฉินชนิดส่องสว่างจากภายใน สำหรับอาคาร 2) ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 4386 (พ.ศ. 2554) เรื่อง ยกเลิกมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม สีและเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย เล่ม 1 สีและ รูปแบบ เล่ม 2 สมบัติทางสีและแสงของวัสดุและกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรมสีและเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย 3.2 เอกสารอ้างอิงภาษาไทย 3.2.1 สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย แนวทาง (Guidance) เกี่ยวกับการจัดทำ ป้ายสัญลักษณ์ในอาคารคนโดยสารของสนามบินที่ให้บริการสาธารณะ 3.2.2 สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร 1) มาตรฐานความปลอดภัยการจราจรและขนส่ง 2) คู่มือแปลภาษาหรือป้ายสัญลักษณ์ภาษาสำหรับหน่วยงานที่ให้บริการภาคขนส่ง, ตุลาคม 2558 3.2.3 กลุ่มสถาปนิกอาสาและวิศวกรใจดี แนวคิดในการพัฒนากายภาพโรงพยาบาล ร่าง ครั้งที่ -5, 2562 3.3เอกสารอ้างอิงภาษาต่างประเทศ 3.3.1 Transportation Research Board,“ACRP Report 52: Wayfinding and Signing Guidelines for Airport Terminals and Landside,” Washington, D.C., 2011. 3.3.2 Transportation Research Board, “ACRP Report 177: Enhancing Airport Wayfinding for Aging Travelers and Persons with Disabilities,” Washington, D.C., 2017. 3.3.3 U.S. Department of Transportation,“AC 150/5360-12F: Airport Signing and Graphics,” Washington, D.C., 26 September 2013. 3.3.4 The International Civil Aviation Organization (ICAO), “Doc 9636: International Signs to Provide Guidance to Persons at Airports and Marine Terminals,” Montreal, Canada, January 1995.
ภาคผนวก ข | หน้า ข-5 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 3.3.5 TheInternational Civil Aviation Organization (ICAO),“Doc 9249: Dynamic Flight-Related Public Information Displays,” Montreal, Canada, January 1978 3.3.6 American Institute of Graphic Arts (AIGA) for the U.S. Department of Transportation (DOT). Symbol signs, 2nd ed.[online]. 1993. แหล่งที่มา: http://www.aiga.org/aiga/content/tools-and-resources/symbolsigns/ [2 พฤษภาคม 2561] 3.3.7 Department of Justice, “Guidance on the 2010 ADA Standards for Accessible Design,” Washington, D.C. 2010. 3.3.8 David Gibson. Wayfinding Handbook, Information Design for Public Places. Princeton Architectural Press, 2009. 3.3.9 Julius Panero and Martin Zelnik. Human Dimension & Interior Space: A Source Book of Design Reference Standards. Whitney Library of Design, 1979. 3.3.10 Universal Design of Instruction (UDI): Definition, Principles, Guidelines, and Examples.แหล่งที่มา: https://www.utdallas.edu/ctl/files/Universal-Designof-Instruction-Definition-Principle-Guidelines.pdf/ [21 ตุลาคม 2562] 3.3.11 Airport Service Quality -Best Practice Report.แหล่งที่มา: http://www.aci.aero/ Media/aci/file/ACI_Priorities/CustomerService/ASQ%20Best%20Practice% 20Report_Wayfinding.pdf [15 มิถุนายน 2562] 4. แนวทางการออกแบบคู่มือมาตรฐาน ฯ 4.1 Brisbane Airport Corporation Pty Ltd, “Brisbane Domestic Terminal Wayfinding Signage Manual,” December 2012. 4.2 Dallas Fort Worth International Airport, “Wayfinding and Signage Standards and Guidelines,” August 2017. 4.3 Denver International Airport, “Signage and Wayfinding Guidelines,” March 2015 4.4 Fort Lauderdale-Hollywood International Airport, “Master Plan/Signage Standards Manual,” January 2014 4.5 Los Angeles World Airports, “Terminal Wayfinding Standards,” December 2017. 4.6 Massachusetts Port Authority (Massport), “Way Finding Guideline & Sign Standards,” 2015.
หน้า ข-6 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 4.7 NetworkRail, “Design Guidelines & Specifications Managed Stations Wayfinding,” February 2011. 4.8 Phoenix Sky Harbor International Airport, “Signs Standards & Guidelines,” June 2006. 4.9 The Port Authority of New York & New Jersey Aviation Department, “Airport Standards Manual for Pedestrian Signing & Wayfinding,” 2013. 4.10 Transport for London Underground, “London Underground Signs manual,” October 2002.
ภาคผนวก ค | หน้า ค-1 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01 ภาคผนวก ค
หน้า ค-2 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ค | หน้า ค-3 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า ค-4 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ค | หน้า ค-5 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า ค-6 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ค | หน้า ค-7 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า ค-8 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ค | หน้า ค-9 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า ค-10 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ค | หน้า ค-11 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า ค-12 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
ภาคผนวก ค | หน้า ค-13 คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01
หน้า ค-14 | คู่มือมาตรฐานระบบป้ายสัญลักษณ์ในอาคารของสนามบิน | ฉบับที่ 01