ການພັດທະນາຊຸມຊົນ ແລະ ຊົນນະບົດ

95 - ປະຫວດ ຄວາມເປ ນມາຂອງຜ ຕຼັ້ ອບ - ຄໍາເວົ ຼັ້າທ ່ກະຕຸນຼັ້ໃຫຜຼັ້ ຕຼັ້ ອບຢາກບນ ຍາຍຄວາມຮ ສຼັ້ກຶ - ຄໍາເວົ ຼັ້າທ ່ສະແດງໃຫເຼັ້ຫນ ເຖງ ຄວາມສມົ ບ ນ ແລະ ມຄ ຸນຄ່າ ໃຫແຼັ້ກ່ການຕອບ. ສ) ຫ ກ ການໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມໃນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນ ການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນໂດຍນາໍໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມມຫ ກ ການດ ່ງນ ຼັ້ : - ແບບສອບຖາມທ ່ ນໍາເອາົມາໃຊໃຼັ້ນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນນ ນຼັ້ ຕອຼັ້ ງໄດຜຼັ້່ ານການທດົ ລອງ ແລະ ມຄ ວາມ ຖກ ຕອຼັ້ງເໝາະສມົ ມາແລວຼັ້, - ແບບສອບຖາມທ ່ນາໍເອາົໄປໃຊໃຼັ້ນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນຕອຼັ້ງມລ ະຫດ ທຸກສະບບ . - ຕອຼັ້ງມຈ ດຸ ໝາຍແນະນາໍຜ ໃຼັ້ຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນເພ ່ອສາຼັ້ງຄວາມເຂົ ຼັ້າໃຈວດ ຖຸປະສງົຂອງການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນ - ບໍ ່ຄວນໃຫຜຼັ້ ຕຼັ້ ອບຂຽນຊ ່ຕນົ ເອງໃຊໃຼັ້ນບດົສອບຖາມ - ເມ ່ອໄດຮຼັ້ ບ ບດົ ສອບຖາມມາແລວຼັ້ ຫາກຍງ ໄດຮຼັ້ ບ ໜອຼັ້ ຍກວ່ າ 65% ສະບບ ກໍຕອຼັ້ ງຂໍໃຫຜ ທຼັ້ ່ ບໍ ່ ທນ ໄດຼັ້ ຕອບ ຫ ຜ ທຼັ້ ່ບໍ ່ທນ ຕອບສມົ ບ ນນ ນຼັ້ຕອບຄນ ອກ ຄ ຼັ້ງໜຶ ່ ງ. ຊ) ຂໍຈຼັ້ າໍ ກດ ໃນການໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມ ການໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມມຂ ໍຈຼັ້າໍກດ ດ ່ງນ ຼັ້ : - ປະຊາກອນທ ່ ໄດຮຼັ້ບ ການສກຶ ສາສ ງມໜ ອຼັ້ຍ ສ່ວນຫ າຍມພ ຽງແຕ່ອ່ານໄດຂຼັ້ ຽນເປ ນເທົ ່ານ ນຼັ້, - ຄໍາຕອບທ ່ໄດມຼັ້ ານ ນຼັ້ບໍ ່ຄບົຈາໍນວນ ມແ ຕ່ຜ ທຼັ້ ່ມຄ ວາມສນົໃຈເທົ ່ານ ນຼັ້ທ ່ຕອບແລວຼັ້ສົ ່ງຄນ - ແບບສອບຖາມບໍ ່ ໃຫຍຼັ້າວເກນ ໄປ ແລະ ມຂ ອບເຂດ ເພາະຜ ຕຼັ້ ອບໃຫຄຼັ້ວາມສນົໃຈ - ການໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມເພ ່ອລວບລວມຂໍມຼັ້ ນບໍ ່ຄວນນາໍເອາົໄປໃຊຼັ້ໃນກໍລະນດ ່ງລ່ ຸມນ ຼັ້ : - ການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນ ບໍ ່ຄວນຄດ ວ່າເອາົມາຈາກບ່ອນອ ່ນດ ແລະຖກ ເປົ ຼັ້າໝາຍກ່ ວາເປົ ຼັ້າໝາຍບ່ ອນຈະໄປ ເກບ ກໍາຂໍມຼັ້ ນ - ການຕ ຼັ້ງຄໍາຖາມບໍ ່ຄວນໃຫຜຼັ້ ຮຼັ້ ບ ແບບສອບຖາມເຫນ ວ່າບໍ ່ມຄ ວາມສໍາຄນ ແລະ ເປ ນເລ ່ອງຕະລກົ . - ການຕ ຼັ້ງຄໍາຖາມບໍ ່ຄວນໃຫຜຼັ້ ຮຼັ້ ບ ແບບສອບຖາມຮບ ຮ ຄຼັ້ ວາມຈງ - ການຕ ຼັ້ງຄໍາຖາມບໍ ່ຄວນຍາວເກນ ໄປຈນົເຮດ ໃຫຜຼັ້ ຮຼັ້ ບ ແບບສອບຖາມຮ ສຼັ້ ກຶ ວ່າບໍ ່ມເ ວລາທ ່ ຈະຕອບ. 3.2 ແບບສໍາພາດ (Solledule Interview) ແບບສໍາພາດເປ ນເຄ ່ອງມຊ ະນດ ໜຶ ່ ງ ໃນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນ ແບບສໍາພາດກໍມລ ກ ສະນະດຽວກນ ກບ ແບບສອບຖາມ. ໂດຍອາໃສການເຈລະຈາໂຕຕຼັ້ອບຂອງບຸກຄນົທງ ສອງຝ່ າຍ ຖພ າດ ແລະ ຜນົ ກອງພາດປະເຂົ ຼັ້າກນ ແລະ ກນ . ການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນ ໃດອາການຈາພາດ ແລະ ບາດເປ ນເຄ ່ອງມຈ ະ ຜນົ ດບ ນ ຂຶ ຼັ້ນຢ່ ກບ ອາພາດ ແລະ ແບບສໍພາດ. ກ) ປະເພດຂອງການສາພາດ ທ່ານ ພອນວນ ໄດແຼັ້ບ່ງການສໍາພາດອອກເປ ນ 2 ປະເພດຄ - ການສໍາພາດແບບຈບ ນບ ພາບນ ຼັ້ ງ (Focused interview ) ແມ່ນຕອຼັ້ງການໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດຈດົຈໍ ່ຢ່ ກບ ຫວົ ເລ ່ອງທ ່ຜ ສຼັ້ໍາພາດຕອຼັ້ງການຂໍມຼັ້ ນ ເປ ນການສໍາພາດຄວາມສນົໃຈໃນບນ ຫາໃດບນ ຫາໜ ່ ງໂດຍສະເພາະ ເຊ ່ນ: - ການສໍາພາດທຸກຄນົທ ່ມກ ານພວົ ພນ ກບ ສະຖານະການ ໂຕໜຶ ່ ງການເບ ່ ງບາງ, ຟ ງວທ ະຍາ ແລະ ການສໍາ ພາດໃນສະຖານະທ ່ມກ ານວເ ຄາະມາກ່ອນແລວຼັ້. - ການສໍາພາດປະການສ່ ວນຕວົ ຂອງແຕ່ ລະບຸກຄນົ ເຊ ່ ນ ຄ່ານຍ ມົ , ເຈຕະຄະດ ແລະ ອາລມົ ກ່ ຽວກບ ສະຖານະການສກຶ ສາ.

96 - ການສໍາພາດ ໂດຍການຄໍາຕອບລ່ວງໜາ ( ຼັ້ Non diective interview) ແມ່ນການສໍາພາດທເ ບດ ໂອກາດ ໃຫຖຼັ້ ກ ສາມາດຕອບໄດດຼັ້ວຼັ້ຍຄວາມພໍໃຈໂດຍບໍ ່ສາມາດໄດເຼັ້ວົ ຼັ້າຫຍງ ເລຍ . - ການສາພາດແບບລງົເລກ (Depth interview) ແມ່ ນການສາພາດທ ່ ຕອຼັ້ ງການຂໍມຼັ້ ນກງົກບ ຄວາມ ຕອຼັ້ງການຫ າຍທ ່ສຸດ - ການສໍາພາດ (Ropeare interview) ແມ່ນການສໍາພາດ ພດ ທະນາການ ຫ ການປ່ ຽນແປງປະເພດ ຂອງ ຂະບວນການທາງຫ ງ ເຊ ່ ງຈະມກ ານສໍາພາດບອກໃນເວລາທ ່ຫ່າງກນ ພໍສມົ ຄວນ. ເປ ນການສກຶ ສາຊໍ ຼັ້າ( (Paud Stady) ທ ່ ສ ຼັ້ນເປ ອງເວລາ, ແຮງງານ, ທນ ແລະ ຊບ ສນ .ແຕ່ ກໍມປ ະໂຫຍດຕໍ ່ ການສກຶ ສາ ແລະ ພດ ທະນາການ. - ເຄລ ງ ເຈ (Keringer)ໄດຈຼັ້າໍແນກການສໍາພາດອອກເປ ນ 3 ປະເພດ: - ການສໍາພາດໂດຍບໍ ່ ຈໍາກດ ຄໍາຕອບ (NOn dirctive Interview) ແມ່ນຜ ສຼັ້ໍາເລດ ແລວຼັ້ ຖກ ສໍາພາດ ອະທບ າຍຄວາມຄດ ເຫນ ຂອງຕນົອອກ. - ການສໍາພາດລງົເລກ (Depth Interview) ແມ່ນການສາພາດທ ່ ຢາກໄດຄຼັ້ ວາມຈງ ທງ ໝດົ ພອຼັ້ ມທງ ເປ ນ ຂອງຂໍມຼັ້ ນ, ການສໍາພາດແບບລງົເລກ ນມລ ກ ສະນະສໍາຄນ 3 ປະການຄ: 1) ຜ ອຼັ້າພາດຕອຼັ້ງຮ ວຼັ້່າ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດມສ ່ວນຮ່ວມໃນກດ ຈະກໍາ ຫ ເຫນ ເຫດການນ ນຼັ້. 2) ຜ ສຼັ້ໍາພາດຕອຼັ້ງເຂົ ຼັ້າໃຈໂຄງສາຼັ້ງ ແລະ ລະບບົ ຕ່າງໆຂອງອງົປະກອບທ ່ ພວົ ພນ ກບ ສະຖານະການທ ່ ຜ ສຼັ້ໍາ ພາດໄດກຼັ້ ໍານດົສມົ ມຸດຖານເອາົໄວແຼັ້ລວຼັ້ ແລະ ໄດກຼັ້ ໍານດົຂອບເຂດຂອງການສໍາພາດໄດຢຼັ້່ າງກວາຼັ້ງຂວາງ. 3) ການສໍາພາດໄດເຼັ້ນ ນຼັ້ ໜກ ປະສບົ ການຂອງຜ ຖຼັ້ ກສໍາພາດທ ່ ເຄ ຍໄດຮຼັ້່ ວມກດ ຈະກໍາທ ່ ກ່ ຽວຂອຼັ້ ງກບ ບນ ຫາທ ່ຈະສກຶ ສາ. - ການສໍາພາດແບບຊໍ ຼັ້ານ ຼັ້ຕາມປົກກະຕແ ລວຼັ້ ຖກ ສໍາພາດບໍ ່ ຕອຼັ້ງການໃຫກຼັ້ ານສໍາພາດຊໍ ຼັ້າອກ ເພາະບໍ ່ມຄ ວາມ ກະຕລ ລ ົນຼັ້ ແລະ ບໍ ່ໄດປຼັ້ ະໂຫຍດຫຍງ ໃນການຖກ ສໍາພາດ. ຂ) ການສາຼັ້ງຂໍມຼັ້ ນໂດຍການສໍາພາດ - ທ່ານ ຄານ ແລະ ທ່ານ ແຄນເນວ (Karl and Cauliel) ໄດໃຼັ້ຫຂຼັ້ໍສຼັ້ ະເໜແ ນະແບບສໍາພາດໄວດຼັ້ ່ງນ ຼັ້ : - ຕອຼັ້ງລະບຸຈຸດໝາຍຂອງການສກຶ ສາໃຫລຼັ້ ະອຽດ. - ການລະບຸຈດຸ ໝາຍຕອຼັ້ງພຈ າລະນາວ່າຕອຼັ້ງການຂໍມຼັ້ ນອນ ໃດແດ່ ? - ຕອຼັ້ງສາຼັ້ງແບບສໍາພາດໃຫເຼັ້ໝາະສມົ ກບ ວດ ຖຸປະສງົທ ່ກໍານດົ ໄວ.ຼັ້ - ທ່ານ ຄອນ ແລະ ທ່ານ ຊເ ລ (Kornhouser and Sheatsley) ໄດໃຼັ້ຫຂຼັ້ໍສຼັ້ ະເໜແ ນະແບບສໍາພາດໄວຼັ້ ດ ່ງນ ຼັ້ : - ຕດ ສນ ວ່າຕອຼັ້ງການຂໍມຼັ້ ນອນ ໂດແດ່ ? - ຕດ ສນ ໃຈຈະໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມປະເພດໃດ? - ສາຼັ້ງຮ່າງສໍາພາດ. - ກວດກາ ແລະ ປ ບປຸງຄໍາຖາມອກ ຄ ຼັ້ງໜຶ ່ ງໂດຍຜ ສຼັ້າຼັ້ງເອງ ແລະ ຜ ຊຼັ້່ ຽວຊານ - ເອາົແບບສໍາພາດໄປທດົສອບແລວຼັ້ນາໍ ເອາົແບບສອບຖາມນ ນຼັ້ມາແກໄຼັ້ຂໃຫຖຼັ້ ກ ຕອຼັ້ງ. ຄ) ວທ ສ ໍາພາດ ວທ ່ສໍາພາດມຫ າຍວທ ດ ່ງນ ຼັ້ : ການສໍາພາດໂດຍບໍ ່ຈາໍກດ ຄໍາຕອບ:ແມ່ນວທ ສ ໍາພາດປ່ ອຍໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດລະບາຍ,ບນ ຍາຍ, ຫ ອະທບ າຍ ໄປຕາມຄວາມພໍໃຈ.ຜ ສຼັ້ໍາພາດມໜ າຼັ້ທບ ນ ທກຶ ແລະ ເວົ ຼັ້າສ ນຼັ້ໆ ເພ ່ອໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດບນ ຍາຍຕໍ ່ໄປອກ ການສໍາພາດແບບນ ຼັ້ຈະໄດຂຼັ້ໍຄຼັ້ ວາມທ ່ ແທຈຼັ້ງ ຢ່ າງກວາຼັ້ງຂວາງ ແລະ ກໍເປ ນປະ ໂຫຍດຕໍ ່ ການຕອບບນ ຫາທ ່ ກໍາລງ ສກຶ ສາ.

97 ການສໍາພາດແບບລງົເລກຶ : ການສໍາພາດແບບນ ຼັ້ຈະເຮດ ໃຫຂຼັ້ໍຄຼັ້ ວາມຈງ ແລະ ເຫດຜນົ ຂອງຜ ຖຼັ້ ກສໍາພາດ ອອກມານ ນຼັ້ແມ່ນພດຶຕກ ໍາຕວົຈງ . ການສໍາພາດແບບຊໍ ຼັ້າ: ແມ່ນການສໍາພາດຕ ່ມອກ ເພ ່ອຕດ ຕາມການເຄ ່ອນໄຫວຂອງບຸກຄນົ ຫ ປະກດົ ການ ຕ່າງໆໃນສງ ຄມົ , ການສໍາພາດນ ຼັ້ອາດຈະຈາໍແນກຕາມ 2 ໂຄງສາຼັ້ງຂອງການສໍາພາດຄ: ສໍາພາດແບບບໍ ່ມໂ ຄງສາຼັ້ງ: ແມ່ນການສໍາພາດທ ່ບໍ ່ມກ ານກະກຽມຄໍາຖາມໄວກຼັ້່ ອນ, ຖາຼັ້ຄໍາຖາມທ ່ ໃຊນຼັ້ ນຼັ້ ບໍ ່ ແນ່ນອນກໍພະຍາຍາມໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດຕອບຄໍາຖາມຕາມຜ ສຼັ້ໍາພາດຖາມໃຫໄຼັ້ດ.ຼັ້ ການສໍາພາດແບບມໂ ຄງສາຼັ້ງ: ແມ່ນການສໍາພາດທ ່ໄດກຼັ້ ໍານດົ ຫ ກຽມຄໍາຖາມໄວກຼັ້່ອນລ່ວງໜາຼັ້ ແລະ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດທຸກຄນົຕອຼັ້ງຕອບຄໍາຖາມດຽວກນ . ນອກຈາກການສໍາພາດທ ່ ກ່າວມານ ນຼັ້ ແລວຼັ້ ຍງ ມຮ ບແບບຂອງ ການສໍາພາດອກ 2 ແບບຄ: 1). ການສໍາພາດເປ ນແຕ່ ລະຄນົ ແມ່ນການສໍາພາດເທ ່ອລະຄນົໂດຍຜ ສຼັ້ າພາ ແລະ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດປະເຊນ ໜາຼັ້ກນ . 2). ການສໍາພາດແບບກ່ ຸມ: ແມ່ນການສໍາພາດຫ າຍຄນົໃນຄ ຼັ້ງດຽວກນ . ວທ ກ ານສໍາພາດແບບນ ຜຼັ້ ສຼັ້ໍາພາດ ຈະຕອຼັ້ງທໍາຄວາມເຂົ ຼັ້າໃຈກບ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດເສຍກ່ອນແລວຼັ້ຈຶ ່ ງປອຼັ້ ນຄໍາຖາມ ແລະ ປ່ ອຍໂອກາດໃຫທຼັ້ ຸກຄນົ ໄດຕຼັ້ ອບ, ຖາຼັ້ຜ ໃຼັ້ດມຄ ວາມສງົໄສກໍສອບຖາມໄດ.ຼັ້ ງ) ຫ ກ ການສໍາພາດທ ່ດ ທ່ານ ຣວ ເວ (Hillway) ໄດສຼັ້ ະຫຸ ບການສໍາພາດໄວດຼັ້ ່ງນ ຼັ້ : - ຕອຼັ້ງສກຶ ສາປ ນຍາທ ່ຈະສໍາພາດຢ່ າງກວາຼັ້ງຂວາງ ແລະ ສກຶ ສາປະຫວດ ສ່ ວນຕວົ ຂອງຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດໄວລຼັ້່ ວງ ໜາຼັ້. - ການສໍາພາດຕອຼັ້ ງມກ ານພຈ າລະນາຄ: ຕອຼັ້ ງເລອ ກສໍາພາດຮອບຄອບ,ເລອ ກຜ ໃຼັ້ຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນທ ່ມຄ ວາມຈງ ແລະ ບໍ ່ມອ ະຄະຕໃ ນການໃຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນ. - ຕອຼັ້ງມກ ານກຽມການສໍພາດໄວລຼັ້່ ວງໜາຼັ້.ໃນການກໍານດເວລາ ົ , ສະຖານທ ່ ແລະ ຕດ ຕໍ ່ ນດ ໝາຍຜ ໃຼັ້ຫສຼັ້ໍາ ພາດ. - ຕອຼັ້ງສາຼັ້ງຄວາມຄ ນຼັ້ເຄຍ ແລະ ຄວາມເປ ນກນ ເອງກບ ຜ ໃຼັ້ຫສຼັ້ໍາພາດເພ ່ອຈະໄດຮຼັ້ ບ ຄວາມຮ່ ວມມເ ປ ນຢ່ າງ ດ. - ຕອຼັ້ງກໍານດົເລ ່ອງທ ່ຈະສໍາພາດໄວກຼັ້່ອນ - ຕອຼັ້ງທດົ ລອງແບບສໍາພາດກ່ ອນແລວຼັ້ ຈງ ເອາົໄປສໍາພາດຕວົ ຈງ , ຕອຼັ້ງທດົ ລອງກບ ຄນົທ ່ ຄາຼັ້ຍຄຜ ທຼັ້ ່ ຈະສໍາ ພາດຕວົຈງ . ເພ ່ອປອຼັ້ ງກນ ບໍ ່ ໃຫມຼັ້ ຄ ວາມຫຍຸງຼັ້ຍາກຕາມມາ. - ຕອຼັ້ງເຝ ກຝົນຮ່ວມສໍາພາດໃຫມຼັ້ ທ ກ ສະໃນການສໍາພາດ ແລະ ການບນ ທກຶ ຜນົຂອງການສໍາພາດ. - ຕອຼັ້ງການ ແລະ ສາຼັ້ງບນ ຍາກາດໃຫເຼັ້ຂາົ ຜ ຖຼັ້ ກສໍາພາດຢາກອ່ານ ແລະ ບໍ ່ ຕອຼັ້ງແນະນໍາຄໍາຕອບໃຫແຼັ້ກ່ ຜ ຼັ້ ຖກ ສໍາພາດ. - ຕອຼັ້ງລຽງລາບຄໍາຖາມອນ ໃດກ່ອນ ແລະ ອນ ໃດຕາມຫ ງ - ບໍ ່ຕອຼັ້ງບງ ຄບ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດ ແລະ ໃຊຄຼັ້ໍາຖາມທ ່ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດບໍ ່ ເຕມ ໃຈຕອບ. - ບໍ ່ຕອຼັ້ງໃຊຄຼັ້ວາມທ ່ກວມລວມ - ຕອຼັ້ງໃຊພຼັ້າສາທ ່ ເໝາະສມົ ກບ ຜ ຕຼັ້ ອບ. - ຕອຼັ້ງເລອ ກບນ ຍາກາດທ ່ ເປ ນອດ ສະຫ ະໃນການສໍາພາດປະສະຈາກສ ່ ງທ ່ລບົກວນ - ຕອຼັ້ງບນ ທກຶ ຜນົ ຂອງການສໍາພາດທນ ທ. ບນ ທກຶ ໄວແຼັ້ ຕ່ ບໍ ່ ຕອຼັ້ງຕ ຼັ້ງໃຈໃນການສໍາພາດຈນົ ເກນ ໄປຈະເຮດ ໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດລໍາຄານ -

98 ຈ) ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງການສໍາພາດ ການສໍາພາດມປ ະໂຫຍດດ ່ງລ່ ຸມນ ຼັ້ : - ການສໍາພາດເປ ນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນໄດເຼັ້ຊ ່ນດຽວກບ ແບບສອບຖາມ - ການສໍາພາດເປ ນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນກ່ ຽວກບ ເຈຕະຄະຕ ແລະ ການຮບ ຮ ໂຼັ້ດຍກງົ. - ການສໍາພາດເປ ນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນກ່ ຽວກບ ເຫດຜນົ , ຄວາມເຊ ່ອ, ຄວາມຮ ສຼັ້ ກ ແລະ ພດຶຕກ ໍາຂອງ ບຸກຄນົຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດເປ ນຢ່ າງດ. ສ) ຂໍຈຼັ້ າໍ ກດ ຂອງການສໍາພາດ ເຖງ ແມ່ນວ່າການສໍາພາດຈະໃຊໃຼັ້ນການລວບລວມຂໍມຼັ້ ນ ໄດຢຼັ້່ າງກວາຼັ້ງຂວາງກໍຕາມແຕ່ ຍງ ມຂ ໍຈຼັ້ າໍ ກດ ດ ່ງນ ຼັ້ : - ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດເຂົ ຼັ້າໃຈຄໍາຖາມຜດ , ຄໍາຖາມຄຸມເຄ ່ອ, ໃຊສຼັ້ບ ວຊ າການ ຫ ສບ ທ ່ບໍ ່ ເຄຍ ໄດຍຼັ້ນ - ຜ ສຼັ້ໍາພາດ ແລະ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດຂາດການໃຫຄຼັ້ໍາຈາໍ ກດ ຂອງສະຖານະການທາງສງ ຄມົ ຮ່ ວມກນ ຂໍມຼັ້ ນທ ່ ໄດຼັ້ ຈງ ບໍ ່ ເກດ ປະໂຫຍດເທົ ່າທ ່ຄວນ. - ຜ ສຼັ້ໍາພາດມກ ານຮບ ຮ ຼັ້ແລະ ມຄ ວາມຈ ່ຈາໍຜວ ຂາດການຄນົຄດ ບໍ ່ສາມາດຖ່າຍທອດອອກມາໄດ.ຼັ້ ຊ) ການ ແກໄຼັ້ຂຂໍຈຼັ້ າໍ ກດ ເນ ່ອງຈາກການສໍາພາດມຂ ໍຈຼັ້າໍກດ ດ ່ງທ ່ໄດກຼັ້່າວມາແລວຼັ້ການແກໄຼັ້ຂຂໍຈຼັ້າໍກດ ມດ ່ງນ ຼັ້ : - ໃຊເຼັ້ຕກ ນກ ການສໍາພາດແບບບໍ ່ຈາໍກດ ຄໍາຕອບ. - ເນ ຼັ້ອໃນທ ່ຖາມຕອຼັ້ງສອດຄອງກບ ວດ ຖຸປະສງົຂອງການສກຶ ສາ - ການຖາມມມ າດຖານດຽວກນ . - ການບນ ທກຶ ຄໍາຕອບມມ າດຖານດຽວກນ . - ເປ ດໂອກາດໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດປ່ ຽນສະຖານະການບາງຢ່ າງໄດຕຼັ້າມໃຈ ເຊ ່ ງຈະເຮດ ໃຫຮຼັ້ ເຼັ້ຖງ ຄວາມຂດ ແຍ່ງ ແລະ ຄວາມກງ ວນົໃຈທ ່ມຢ ່ໄ ດ.ຼັ້ 3.3 ຈດຸ ດຂ ອງການສໍາພາດ - ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດອາດໃຫຄຼັ້ວາມຈງ ທ ່ ເປ ນຄວາມລບ ຫ ເລ ່ອງສ່ວນຕວົ ເພາະການປະເຊນ ໜາຼັ້ກນ ລະຫວ່າງ,ຜ ຼັ້ ສໍາພາດ ແລະ ຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດຈະເຮດ ໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ມຄ ວາມໝ ນຼັ້ ໃຈ ແລະ ສນົໃຈທ ່ຈະໃຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນ. - ຜ ສຼັ້ໍາພາດມໂ ອກາດນເໍອາົປະເດນ ເຫນ ວ່າຄວນໃຫລຼັ້າຍລະອຽດເພ ່ມຂ ຼັ້ນ. - ຜ ສຼັ້ໍາພາດມໂ ອກາດພຈ າລະນາຄວາມເປ ນຈງ ຂອງຂອງຂໍມຼັ້ ນທ ່ໄດໃຼັ້ນລະຫວ່າງການສໍາພາດ. - ຜ ສຼັ້ໍາພາດມໂ ອກາດຊ ຼັ້ແຈງລາຍລະອຽດໃຫຜຼັ້ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດເຂົ ຼັ້າໃຈຈງ ຈະໄດຂຼັ້ໍມຼັ້ ນທ ່ຖກ ຕອຼັ້ງ. 3.4 ຈດຸ ດອ່ ອນຂອງການສໍາພາດ - ຂໍມຼັ້ ນທ ່ ຕອຼັ້ ງການລວບລວມອາດຈະບໍ ່ ຄບົ ຖວຼັ້ ນເພາະຜ ສຼັ້ ໍາພາດເກດ ມຄ ວາມຄຽດໃນລະຫວາງການສໍາ ພາດ. - ເສຍເວລາ, ແຮງງານ ແລະ ຄ່າໃຊຈຼັ້່າຍສ ງ - ຜ ສຼັ້ໍາພາດອາດຈະພກ ປ ຼັ້ນຂໍມຼັ້ ນເພາະມຄ ວາມກງ ວນົ ແລະ ບໍ ່ ແນ່ ໃຈໃນການໃຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນ. - ການສະກດ ກນ ຄວາມລໍາອຽງເປ ນຄວາມຫຍຸງຼັ້ຍາກສໍາລບ ຜ ສຼັ້ໍາພາດ. - ຖາຼັ້ມຜ ສຼັ້ໍາພາດຮ່ວມກນ ຫ າຍຄນົການຄວບຄຸມມາດຖານຂອງການສໍາພາດໄດຍຼັ້າກ. - ມອ ຸປະສກ ຫວ ງຫ າຍຄຜ ຖຼັ້ ກ ສໍາພາດຢ່ ກະແຈກກະຈາຍ,ການຄມົ ມະນາຄມົ ບໍ ່ ສະດວກ,ການໃຊພຼັ້ າສາ ແຕກຕ່າງກນ .

99 4. ການສງ ເກດ (Interviewguide) ການສງ ເກດແມ່ນການຄົນຼັ້ຄວຼັ້າຫາຄວາມຈງ ໂດຍປະສາດສໍາຜດ . ດ ່ງນ ນຼັ້,ຜ ສຼັ້ ງ ເກດຕອຼັ້ງມຄ ວາມຕ ຼັ້ງໃຈ ມ ຄວາມວ່ ອງໄວໃນການປະສາດສໍາຜດ ການຮບ ຮ ຼັ້ຫ ການສ ່ຄວາມໝາຍ ແລະ ມຄ ວາມສນົໃຈບນ ຫາ ທ ່ ຈະຍງ ເກດ ຢ່ າງແທຈຼັ້ງ ການສງ ເກດມສ ອງລກ ສະນະຄ: - ລກ ສະນະທາງກງົ: ຜ ທຼັ້ ່ ສກຶ ສາໄດພຼັ້ ຈ າລະນາປາກດົການຕ່າງອາດຈະມກ ານສງ ເກດດວຼັ້ ຍຕນົ ເອງ ການ ສງ ເກດຕນົ ເອງນ ມຼັ້ ລ ກ ສະນະແຕກຕ່າງຈາກການເບງ ຫ ການພຈ າລະນາລກ ສະນະຕ່າງໆຂອງສ ່ ງໜຶ ່ ງໆ ຫ ປາກດົການໜ ່ ງ, ການສງ ເກດສາມາດລວບລວມຂໍມຼັ້ ນໄດໃຼັ້ນລກ ສະນະ 5 ປະການດ ່ງລ່ ຸມນ ຼັ້ : - ສງ ເກດຕອຼັ້ງມຈ ດຸ ໝາຍທ ່ ແນ່ນອນ ແລະ ຊດ ເຈນໃນສ ່ ງທ ່ຢາກຮ ຼັ້ - ການສງ ເກດຕອຼັ້ ງມກ ານກໍານດົໄລຍະເວລາ ຕອຼັ້ ງພຈ າລະນາ ໃຫເຼັ້ໝາະສມົ ສອດຄ່ ອງກບ ອງົປະກອບ ແລະ ປ ດໃຈຂອງປາກດົ ການທ ່ ຈະສງ ເກດ, ຖາຼັ້ມພ ຽງແຕ່ ໄປຫາຂໍແຼັ້ທຈຼັ້ ງ ໃນເວລາວໃດກໄໍ ດໂຼັ້ດຍບໍ ່ໄດຼັ້ ພຈ າລະນາເສຍກ່ອນນ ນຼັ້ບໍ ່ ແມ່ນການສງ ເກດ - ການສງ ເກດຕອຼັ້ງເຮດ ໃຫຮຼັ້ ຄຼັ້ວາມສໍາພນ ຂອງປະລມ ານສະຖຕ ຕ ່າງໆກ່ ຽວກບ ປາກດົການທ ່ ສງ ເກດ, ຖາຼັ້ມ ພຽງແຕ່ພຈ າລະນາ ຫ ເບ ່ ງແບບເສຍ ໆນ ຼັ້ບໍ ່ ແມ່ນການສງ ເກດ. - ການສງ ເກດຕອຼັ້ງມກ ານບນ ທກຶ ຂໍຄຼັ້ ວາມຈງ ລະອຽດທນ ທໃ ນການສງ ເກດ ແລະ ການສງ ເກດບໍ ່ ຄວນໃຊຼັ້ ຄວາມຊງົຈາໍເປ ນຫ ກ. - ການສງ ເກດຕອຼັ້ງມກ ານທດົສອບໃຫມຼັ້ ຄ ວາມ ເຊ ່ອຖໄ ດ,ຼັ້ຜ ສຼັ້ ງ ເກດຕອຼັ້ງມຄ ວາມຊໍານານ ຫ ໄດຮຼັ້ ບ ການ ເຝ ກອບົຮມົ ຈງ ສາມາດສງ ເກດຄວາມຈງ ເປ ນໜາຼັ້ເຊ ່ອຖໄ ດຼັ້ - ລກ ສະນະທາງອອຼັ້ມ: ແມ່ນການສງ ເກດທ ່ ຜ ສຼັ້ ກຶ ສາໄດນຼັ້ໍາໃຊວຼັ້ທ ກ ານທ ່ ໃຊເຼັ້ຄ ່ອງມ ຫ ວທ ກ ານ ອ ່ນໆມາ ສງ ເກດເຊ ່ນ ການສໍາພາດ ແລະ ການໃຊແຼັ້ບບສອບຖາມ ແລະອ ່ນໆ. 4.1 ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງການສງ ເກດ - ສາມາດບນ ທກຶ ເຫດການ ຫ ພດຶຕກ ໍາທ ່ກໍາລງ ເກດ ຂຶ ຼັ້ນໄດ.ຼັ້ - ໃນບາງກໍລະນຜ ວຼັ້ໄ ຈບໍ ່ສາມາດລວບລວມຂໍມຼັ້ ນດວຼັ້ ຍວທ ອ ່ນໄດກຼັ້ ໍຕອຼັ້ງໃຊກຼັ້ ານສງ ເກດ - ໃນບາງກໍລະນຜ ໃຼັ້ຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນບໍ ່ ມເ ວລາ, ບໍ ່ ຍອມໃຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນຈ ່ ງຕອຼັ້ ງໃຊກຼັ້ ານສງ ເກດເພ ່ ອຕດ ບນ ຫາໃນການ ຂໍຄຼັ້ ວາມຮ່ວມມ. 4.2 ປະເພດຂອງການສງ ເກດ - ການສງ ເກດແບບມສ ່ ວນຮ່ ວມ: ເປ ນວທ ການທ ່ ຜ ສຼັ້ ງ ເກດມສ ່ ວນຮ່ ວມໃນກ່ ຸມ ແລະ ກໍເປ ນສ່ ວນໜຶ ່ ງ ຂອງສະຖານະການຂອງການສກຶ ສາ - ການສງ ເກດແບບມລ ະບບົ ແມ່ນການສງ ເກດ ທ ່ຜ ສຼັ້ງ ເກດບໍ ່ໄດເຼັ້ຂົ ຼັ້າຮ່ວມໃນເຫດການທ ່ ຈະສກຶ ສາ ແຕ່ຖາຼັ້ ສງ ເກດການຄວນລະມດ ລະວງ ແລະ ບນ ທກຶ ຜນົ ຂອງການສງ ເກດຕາມວດ ຖຸປະສງົຂອງການສງ ເກດ. ສ່ວນສະຖານະການຈະເປ ນອດ ສະຫ ະຈາກອດ ທພ ນົຂອງການສງ ເກດ - ການສງ ເກດໃນຫອຼັ້ງປະຕບ ດ ການ: ເປ ນວທ ກ ານສງ ເກດສະພາບການໃນຫອຼັ້ງປະຕບ ດ ການ. 5. ການວເ ຄາະແລະການຕລ າຄາຂໍມຼັ້ ນ 5.1 ການວເ ຄາະຂໍມຼັ້ ນ ເມ ່ອມກ ານດໍາເນນ ການສໍາຫ ວດຂໍມຼັ້ ນຕ່າງໆມາແລວຼັ້ ຂ ນຼັ້ ຕໍ ່ໄປກໍຕອຼັ້ງປະຕບ ດ ຕາມການໃຊວຼັ້ທ ກ ານທາງ ສະຖ ຕເ ພ ່ ອມາວ ເຄາະຂໍມຼັ້ ນ ໃນການວເ ຄາະຂໍມຼັ້ ນນ ນຼັ້ ຕອຼັ້ ງພຈ າລະນາເຖ ງຄວາມເໝາະສມົ ແລະ ຈາກດ ຕ່ າງໆ ຂອງພທ ກ ານທາງສະຖຕ ທ ນ ມາໃນການຕລ າຄາຂຽນແຕ່ ລະປະເພດ ໂດຍທົ ່ວໄປແລວຼັ້ ວທ ກ ານທາງສະຖຕ ທ ່ ງ່າຍໆ ແລະ ນຍ ມົ ມາໃຊຄຼັ້.

100 ກ) ການຫາຄ່າຂອງເປ ເຊນ ຄ່ າຂອງເປ ເຊນ ສະແດງອດ ຕາສ່ ວນຂອງຂໍມຼັ້ ນ, ວທ ທ ່ ຄດ ໄລ່ຫາຄ່ າ ຂອງ ເປ ເຊນ ແມ່ນເຮດ ໄດງຼັ້່າຍ, ວ່ອງໄວເຮດ ໃຫຄຼັ້ວາມສໍາຄນ ຂອງຂຶ ຼັ້ນໄດຢຼັ້່ າງຊດ ເຈນເພ ່ອມາປຽບທຽບກນ . ຂ) ການຫາຄ່າຕວົກາງ: ຄ່າຕວົກາງເປ ນຄໍາທ ່ ຕອຼັ້ງ ໃຊເຼັ້ປ ນຕວົ ແທນຂອງກ່ ຸມຂໍມຼັ້ ນ, ບອກໃຫຮຼັ້ ເຼັ້ຖງ ລກ ສະ ນະແບບເປ ດເຜຍ ຂອງກ່ ຸມຂໍມຼັ້ ນ ຄ) ການຫາຂອບເຂດ: ການທາຂອບເຂດເປ ນການນາເອາົຂໍມຼັ້ ນທ ່ມຄ ່າສ ງສຸດ ແລະ ຄ່າຕໍ ່າສຸດ. ງ) ການວເ ຄາະທ່າອ່ ຽງ: ແມ່ນການໃຊຄຼັ້່າສະຄຕ ຂ ອງແຕ່ລະປ ທ ່ ແຕ່ລະໄລຍະທ ່ ຜ່ ານໄປມາສມົ ທຽບກນ ໂດຍອາດຈະທຽບກນ ໂດຍອາດຈະ ເຕມ ຮ ບກາຣາຝຶກແລວຼັ້ ຄດ ໄລ່ ຄາທ ່ ອາດຈະເກດ ຂຶ ຼັ້ນໃນອະນາຄດົ . ທງ ໝດົ ເພ ່ອ ບອກໃຫຮຼັ້ ທຼັ້່າອ່ ຽງໃນອະນາຄດົສໍາລບ ບນ ຫາທ ່ກ່າວຂອຼັ້ງກບ ຂໍມຼັ້ ນ 5.2 ການຕລ າຄາຂໍມຼັ້ ນ ການຕລ າຄາຂໍມຼັ້ ນ ແມ່ນການອະທບ າຍຄວາມໝາຍຂອງຂໍມຼັ້ ນທໄ ດວຼັ້ ເຄາະໄວຮຼັ້ ຽບຮອຼັ້ ຍແລວຼັ້ , ເປ ນການ ເຊ ່ອມຕໍ ່ຄວາມຮ ກຼັ້ ບ ແນວຄດ ໃນບນ ຫາຕ່າງໆທ ່ ໄດສຼັ້ກຶ ສາ,ເພ ່ອຊອກຫາຄໍາຕອບທ ່ ແທຈຼັ້ງ ຕາມຄວາມຕອຼັ້ງການ. ການຕລ າຄາຂຶ ຼັ້ນມນ ຕອຼັ້ງອາໃສຄວາມຮ ຼັ້ຄວາມເຂົ ຼັ້າໃນການຄດ ແລະ ແນວຄດ ທ ່ມກ ານພວົ ພນ ກບ ເນ ຼັ້ອ ໃນຂອງບນ ຫາທ ່ ໄດສຼັ້ກຶ ສາ. ສະນ ນຼັ້, ຜ ທຼັ້ ່ ຈະດໍາເນນ ໃນຂ ນຼັ້ ຕອນຕອຼັ້ງເປ ນຜ ມຼັ້ ຄ ວາມຮ ຼັ້ຄວາມຊໍານານເປ ນຢ່ າງດ. ນອກຈາກນ ຼັ້ແລວຼັ້ ໃນການດໍາເນນ ກຕ ອຼັ້ງມຄ ວາມລະມດ ລະວງ ບໍ ່ ໃຫມຼັ້ ຄ ວາມຮ ສຼັ້ກຶ (ມກ ຫ ບໍ ່ມກ ) ຂອງສ່ວນຕວົ ເຂົ ຼັ້າມາພວົພນ . 6. ຂໍມຼັ້ ນທ ່ຄວນສໍາຫ ວດ ເພ ່ອອໍານວຍຄວາມສະດວກ ແລະ ເປ ນແນວທາງໃນການວາງແຜນໂຄງການກ່ ອນອ ່ນໝດົ ຕອຼັ້ງລະຫວາ ແລະ ເກບ ກໍາຂໍມຼັ້ ນເພ ່ອນມາພຈ າລະນາດ ່ງນ ຼັ້ : ກ) ຂໍມຼັ້ ນດາຼັ້ນຄວາມຕອຼັ້ງການຂອງປະຊາຊນົ , ປະຊາຊນົຕອຼັ້ງການຫຍງ ແດ່ ໃນການດາໍ ລງົຊວ ດ . ຂ) ຂໍມຼັ້ ນທາງດາຼັ້ນປ ດໄຈການຜະລດ ເຊ ່ ງປະກອບມທ ່ ດນ , ແຫ່ງນໍ ຼັ້າ, ກໍາລງ ແຮງງານ, ວທ ກ ານປະກອບ ອາຊບ ພອຼັ້ມກບ ສາທາລະນະສມົ ບດ ຕ່າງໆທ ່ກ່ ຽວຂອຼັ້ງກບ ການຜະລດ ທາງດາຼັ້ນສາທາລະນຸປະໂພກຂອງຊຸມຊນົ . ຄ) ຂໍມຼັ້ ນການບໍລກ ານຕ່າງໆ ໃນຊຸມຊນົ : ສ ່ ງທ ່ໄດວຼັ້າງໄວຍລດ ຖະບານ ແລະ ອງົການເອກະຊນົ ເຊ ່ນ ການ ຕະຫ າດ, ແຫ່ ງເງນ ທນຶ , ການຂນົສົ ່ງຕດ ຕໍ ່ພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ ງ) ຂໍມຼັ້ ນດາຼັ້ນການຈດ ຕ ຼັ້ງ: ຄະນະກໍາມະການ ແລະ ອງົການຈດ ການຈດ ຕ ຼັ້ງຕ່ າງໄດມຼັ້ ກ ານເຄ ່ ອນໄຫວ ປະຕບ ດ ກດ ຈະກໍາໃນທອຼັ້ງຖ ່ນແນວໃດແດ່ . ຈ) ຂໍມຼັ້ ນດາຼັ້ນປະສດ ທພ າບຂອງການຜະລດ ເຊນ : ປະເພດອາຊບ ,ພດ ,ສດ ,ຈາໍ ນວນຜນົ ຜະລດ ຂອງຊຸມ ຊນົ ,ລາຍຮບ ແຕ່ລະປ ຂອງແຕ່ລະຄນົ , ລາຍຈ່າຍຂອງຊຸມຊນົ . ສ) ຂໍມຼັ້ ນດາຼັ້ນວດ ທະນະທໍາ: ຮ ດຄອງປະເພນແ ຕ່ ລະບາຼັ້ນ ແຕ່ ລະທອຼັ້ ງຖ ່ ນລວຼັ້ ນແຕ່ ມຄ ະນບົທໍານຽມ ການເຊ ່ອຖ ແລະ ມຈ ດຸ ພເ ສດຕ່າງກນ . ສະນ ນຼັ້, ຂໍມຼັ້ ນເຫ ົ ່ານ ຼັ້ຈ ່ ງເປ ນຂໍມຼັ້ ນທ ່ ນກ ພດ ທະນາຈະຕອຼັ້ງຄົນຼັ້ ຄວຼັ້າໃນເບ ຼັ້ອງຕນົ ເພ ່ອນໍາເອາົບນ ຫານ ຼັ້ ເປ ນ ພ ຼັ້ນຖານໃນການວາງໂຄງກາານ ແລະ ວດ ຖຸປະສງົຂອງການດໍາເມນ ງານ,ເມ ່ອມຂ ໍມຼັ້ ນເບ ຼັ້ອງຕົນຼັ້ ສມົ ບ ນແລວຼັ້ ຈະຊ່ ວຍ ໃຫກຼັ້ ານວາງໂຄງການ ແລະ ປະເມນ ຜນົ ໄດຮຼັ້ບ ຜນົດ. - ການນາໍເອາົຜນົສໍາຫ ວດໄປໃຊໃຼັ້ນການພດ ທະນາມດ ່ງນ ຼັ້ : ຂໍມຼັ້ ນທ ່ ແທຈຼັ້ ງ ທ ່ ໄດມຼັ້ າຈາກການສໍາຫ ວດຂອງຊຸມຊນົ ນ ນຼັ້ເປ ນສ ່ ງສໍາຄນ ທ ່ ບົ ່ງບອກເຖ ງສະພາບທົ ່ວໄປ ຂອງຊຸມຊນົ , ຊບ ພະຍາກອນ ແລະ ດບ ຄວາມສາມາດ ,ຕອຼັ້ງທໍາຄວາມເຂົ ຼັ້າໃຈເຖງ ບນ ຫາຄວາມຕອຼັ້ງການທ ່ ແທຈຼັ້ງ ຂອງຊຸມຊນົ ນ ນຼັ້ໃຫເຼັ້ລກ ເຊ ່ ງ. ສະນ ນຼັ້, ຂໍມຼັ້ ນທ ່ໄດມຼັ້ າຈາກການສໍາຫ ວດນ ນຼັ້ ຈງ ເປ ນປະໂຫຍດທ ່ ສໍາຄນ ຕໍ ່ ການນໍາມາ ປະກອບການພຈ າລະນາໃນການຕດ ສນ ໃຈວາງແຜນພດ ທະນາຊຸມຊນົທ ່ ຖ ກຕອຼັ້ ງ ,ສມົ ບ ນ ແລະ ເໝາະກບ ສະ ພາບຄວາມເປ ນຈງ .

101 ບດົທ 15 ການວາງແຜນພດ ທະນາຊຸມຊນົໃນຊນົນະບດົ 1. ຄວາມໝາຍໃນການວາງແຜນ ມນ ກ ວຊ າການຫ າຍປະເທດໄດໃຼັ້ຫຄຼັ້ ວາມໝາຍກ່ ຽວກບ ການວາງແຜນໄວແຼັ້ ຕກຕ່ າງກນ ສະນ ນຼັ້, ນກ ພດ ທະນາ ແລະ ນກ ບໍລຫ ານທງ ຫ າຍ ຈະຕອຼັ້ງເລອ ກໃຊໃຼັ້ຫເຼັ້ໝາະສມົ ກບ ວຽກງານຂອງຕນົ ແລະ ຫາວທ ທ າງ ທໍາ ຄວາມເຂົ ຼັ້າໃຈກບ ຜ ມຼັ້ ສ ່ວນຮ່ວມ ຫ ພຈ າລະນາເອາົຂໍມຼັ້ ນນ ນຼັ້ເພ ່ອມາຮບ ໃຊໃຼັ້ນວຽກງານນ ນຼັ້ ໂດຍ ສະເພາະເພ ່ອເຮດ ໃຫທຼັ້ ຸກຄນົມຄ ວາມຮກ ກນ ແລະ ຢຶດຖຄ ວາມໝາຍອນ ດຽວກນ ບໍ ່ ເຮດ ໃຫຜຼັ້ ຮຼັ້່ວມງານສດົ ມຄ ວາມສບ ສນົ . ດ ່ງນ ນຼັ້, ແຕ່ລະຄນົໄດໃຼັ້ຫຄຼັ້ວາມໝາຍການວາງແຜນໄວດຼັ້ ່ງນ ຼັ້ . - ຄ ນ ແລະ ດອນແນລ໌(koont 2 and Donel 196 : 81 )ໄດເຼັ້ວົ ຼັ້າວ່າ “ການວາງແຜນຄກ ານຕດ ສນ ໃຈ ລ່ວງໜາຼັ້ວ່າຈະເຮດ ຫຍງ , ແນວໃດ ແລະໃຜເປ ນຜ ເຼັ້ຮດ ການວາງແຜນ ເປ ນການເຊ ່ອມຕໍ ່ລະຫວ່າງ ຈາກປ ດຈບຸ ນ ໄປ ສ່ ອະນາຄດົຕາມຄວາມຕອຼັ້ງການ ແລະ ຢາກໃຫສຼັ້ ່ ງຕ່າງເກດ ຂຶ ຼັ້ນຕາມຄວາມຕອຼັ້ງການ ວ່າເຫດການໃນອະນາຄດົ ເປ ນ ສ ່ ງຫຍຸງຼັ້ຍາກຕ່ຄາດໝາຍ ແຕ່ກ່ວາທ ່ຈະປ່ ອຍໃຫຼັ້ເກດ ຂຶ ຼັ້ນຕາມຍດ ຖາ - ປະຊຸມ ລອດປະເສດ (1527:97) ໄດເຼັ້ວົ ຼັ້າວ່າ “ການວາງແຜນ ເປ ນຂະບວນການທ ່ ກ່ ຽວຂອຼັ້ງກບ ການ ຊບ ພະຍາກອນ ແລະ ຂໍມຼັ້ ນຕ່າງໆເຂົ ຼັ້າໄປຈະເຮດ ໃຫຊຼັ້ ບ ພະຍາກອນ ແລະ ມນ ປາກດົ ອອກມາໃນລກ ສະນະຕ່າງໆ ຂຶ ຼັ້ນກບ ຂໍມຼັ້ ນຍອຼັ້ ນກບ ຈະມກ ານສມົ ທຽບກບ ມາດຖານວ່າໄປຕາມວດ ຖຸປະສງົ.ຖາຼັ້ຫາກມປ າກດົ ການເກດ ຂຶ ຼັ້ນມາ ແຕ່ຫາກຍງ ບໍ ່ທນ ເໝາະສມົ ກໍຕອຼັ້ງໄດມຼັ້ ກ ານປ ບປຸງ. ຈາກທ ດສະນະດ ່ງກ່ າວພໍສະຫຸ ບໄດວຼັ້່ າ ການວາງແຜນ ໝາຍເຖ ງການພຈ າລະນາໃນໄວລຼັ້່ ວງໜາຼັ້ຢ່ າງ ລະອຽດເພ ່ອມາການດົວດ ຖຸປະສງົຂອງເລ ່ອງໃດເລ ່ອງໜຶ ່ ງທ ່ ຈະປະຕບ ດ ການນ ນຼັ້ ຕອຼັ້ງມຂ ນຼັ້ ຕອນໃນການປະຕບ ດ , ເປ ນຜ ປຼັ້ ະຕບ ດ ປະຕບ ດ ເວລາໃດຊເຼັ້ວລາເທາດຼັ້ວຍ ເປ ນນນຄາຍປະມານເທົ ່າໃດ ເພ ່ອໃຫໄຼັ້ດຕຼັ້າມວດ ຖຸປະສງົທ ່ ກໍາ ນດົໄວ.ຼັ້ 2. ຄວາມສໍາຄນ ຂອງການວາງແຜນ ໃນຂະບວນການບໍລຫ ານທງ ໝດົຖ ເອາົການວາງແຜນ “ການວາງແຜນ ແລະ ວາງ ໂຄງການເປ ນຫວົ ໃຈ ຂອງການບໍລຫ ານະໂຍບາຍສະເພາະໃນປ ດຈບຸ ນ ໜ່ ວຍງານທຸກລະດບ ນບ ແຕ່ ຂ ນຼັ້ ບາຼັ້ນ, ເມອ ງ, ແຂວງຈນົ ເຖງ ຂ ນຼັ້ ສ ນກາງຈາເປ ນຕອຼັ້ ງມກ ານວາງແຜນລວງໜາຼັ້ ເພາະວ່າການວາງແຜນ ແລະ ວາງໂຄງການຕອຼັ້ ງຢ່ ບນົ ພ ຼັ້ນຖານຂອງ ການສົມມຸດຖານທ ່ ຄາດຄະເນໄວລຼັ້່ ວງໜາຼັ້ຈະເຮ ດອ ນໃດ, ແນວໃດ, ເມ ່ ອໃດ ໃຜເປ ນຜ ເຼັ້ຮດ ເພ ່ ອດໍາເນ ນ ກດ ຈະການຢ່ າງ ໃຫແຼັ້ກ່ການປຽນແປງຕາມການຄາດຄະເນໄວ.ຼັ້ບນ ຫາທ ່ຈະເກດ ກບ ຜນົທ ່ ໄດຄຼັ້າດຄະເນໄວບຼັ້ໍ ່ ນ ນຼັ້ ຂຶ ຼັ້ນ ຢ່ ກບ ປ ດໄຈຄວາມສອດຄ່ອງລະຫວ່າງການຈດ ກດ ຈະກໍາກບ ການປ່ ຽນແປງທາງດາຼັ້ນເສດຖະກດ ແລະ ອ ່ນໆ. ການວາງແຜນຕອຼັ້ງສອດຄອງກນ ລະຫວ່າງ ພກ ແລະ ລດ ຖະບານກບ ຄວາມຕອຼັ້ງການ ຂອງປະຊາຊນົຖາຼັ້ ວາງແຜນຫາກມກ ານກໍານດົແຕ່ຂ ນຼັ້ເທງ ຫາຂ ນຼັ້ ລ່ ຸມຈະເຮດ ໃຫເຼັ້ກດ ມຊ ່ ອງຫວ່າງລດ ກບ ປະຊາຊນົ , ປະຊາຊນົ ຈະບໍ ່ມ ສ່ ວນຮ່ ວມໃນຂະບວນການການວາງແຜນ. ການວາງແຜນຈະມ ຜົນເສຍຄປ ະຊາຊນົ ມ ແຕ່ ອາໃສລດ ຖະບານ ຊ່ ວຍເຫ ອ ຫ າຍກວ່າການຊ່ ວຍເຫ ອ ຕນົ ເອງ. ດ ່ງນ ນຼັ້ , ການວາງແຜນປ ດຈບຸ ນ ຕອຼັ້ງອງ ໃສ່ ປະຊາຊນົໃນທອຼັ້ງຖ ່ ນໃຫຼັ້ ເຂາົເຈົ ຼັ້າໄດຮຼັ້່ວມນາຂະບວນການວາງແຜນ ເພ ່ອໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົໄດສຼັ້ ະແດງຄວາມພອຼັ້ ມທ ່ ຈະສະໜອງການຈດ ກດ ຈະ ກໍາການພດ ທະນາຊຸມຊນົຂອງຕນົ ເອງໃຫສຼັ້ອດຄ່ ອງກບ ບນ ຫາ ແລະ ຄວາມຕອຼັ້ງການຂອງປະຊາຊນົໃຫຫຼັ້ າຍທ ່ສຸດ. 3. ວດ ຖຸປະສງົໃນການວາງແຜນພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ - ເພ ່ອໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົ ເຂົ ຼັ້າມາຮ່ວມມໃນການວາງແຜນ - ເພ ່ ອໃຫປຼັ້ ະຊາຊົນມຄ ວາມຮ ບຜ ດຊອບໃນການພ ດທະນາ ຮ ຈຼັ້ ກ ດໍາເນ ນວຽກງານຢ່ າງມຂ ນຼັ້ ຕອນ,ມ ລະບບົ , ວ່ອງໄວ, ປະຢ ດເວລາ ແລະ ອ ່ນໆ

102 - ເພ ່ອໃຫມຼັ້ ກ ານແກໄຼັ້ຂບນ ຫາຄວາມຫຍຸງຼັ້ຍາກຂອງປະຊາຊນົ ໃຫຖຼັ້ ກ ຈດຸ ຢ່ າງມແຜນການ - ເພ ່ອເປ ນກນົ ໄກປະສານງານລະຫວ່າງນະໂຍບາຍຂອງລດ ກບ ທອຼັ້ຖ ່ນ - ເພ ່ອເປ ນເຄ ່ອງມສ າຼັ້ງການພວົພນ ລະຫວ່າງລດ ກບ ທອຼັ້ງຖ ່ນໃຫມຼັ້ ຄ ວາມ ແໜນຼັ້ ແຟນຼັ້ ຂຶ ຼັ້ນເລ ່ອຍໆ 4. ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງການວາງແຜນ - ເຮດ ໃຫວຼັ້ ຽກງານດໍາເນນ ໄປດວຼັ້ຍຄວາມແນ່ນອນ ແລະ ສໍາເລດ ໄວ - ປະຢ ດເວລາການ,ແຮງງານ,ເງນ ,ວດ ສະດຸ - ແກໄຼັ້ຂວຽກງານທມ ກ ານຊບ ຊອຼັ້ນໄດຼັ້ - ແກໄຼັ້ຂບນ ຫາຄວາມຍຸງຼັ້ຍາກຂອງປະຊາຊນົໃຫຖຼັ້ ກ ຈດຸ ,ກງົກບ ຄວາມຕອຼັ້ງການ - ໄດຮຼັ້ບ ຮ່ວມມກ ບ ປະຊາຊນົ ແລະ ເຮດ ໃຫມຼັ້ ຄ ວາມຮ ສຼັ້ກຶ ເປ ນເຈົ ຼັ້າຂອງຮ່ວມກນ . 5. ວທ ກ ານ ແລະ ຂ ນຼັ້ ຕອນຂອງການວາງແຜນ ນກ ວ ຊາການຈໍານວນຫ ວງຫ າຍໄດຂຼັ້ ຽນຂ ນຼັ້ ຂອງການວາງແຜນການເປ ນແນວທາງ ແລະ ແຍກລາຍ ລະອຽດເປ ນຕອນຍ່ ອຍ. ເພ ່ ອພຈ າລະນາເບ ່ ງແລວຼັ້ ເຫນ ວ່ າ ແຕ່ ລະຂ ນຼັ້ ຕອນຂອງຜ ຂຼັ້ ຽນແຕ່ ລະຄນົ ນ ນຼັ້ ບໍ ່ ມຄ ວາມ ແຕກຕ່າງກນ ພໍເທົ ່າໃດ ພຽງແຕ່ການຂະຫຍາຍຄວາມໝາຍ ແລະ ອະທບ າຍສວນປ ກຍ່ອຍທ ່ ແຕກຕ່າງກນ ເທົ ່ານ ນຼັ້, ແຕ່ສ ່ ງສໍາຄນ ເຫ ົ ່ານ ຼັ້ໄດສຼັ້ ະແດງໃຫເຼັ້ຫນ ປະເພດ, ລກ ສະນະຂອງແຜນການໂຄງສາຼັ້ງທ ່ ເຮດ ຂ ຼັ້ນມາ ແລະ ຂ ນຼັ້ ຕອນລ່ ຸມ ນ ຼັ້ : ແບບທ I ກ) ການເລ ່ມຕົນຼັ້ ວາງແຜນ ແລະ ໂຄງການ (Formalalion o f plan ) - ເກບ ກໍາລວບລວມຂໍມຼັ້ ນທ ່ຈາໍເປ ນ. - ວເ ຄາະຂໍມຼັ້ ນ, ສະຫຸ ບປະເດນ , ກໍານດົບນ ຫາ ແລະ ແນວທາງ. - ກໍານດົວດ ຖຸປະສງົ ແລະ ເປົ ຼັ້າໝາຍ. - ປະເມນ ຄວາມເປ ນໄປໄດຂຼັ້ອງໂຄງການ. - ການຮບ ອະນຸມດ ໂຄງການ. ຂ) ການາ ແຜນ ແລະ ໂຄງການໄປປະຕບ ດ (Implementation of Plan) - ເປ ດກອງປະຊຸມທບົທວນແຜນ ແລະ ໂຄງການທ ່ ໄດຮຼັ້ບ ອະນຸມດ . - ແບ່ງໜາຼັ້ທ ່ຄວາມຮບ ຜດ ຊອບ. - ຈດ ສນ ພດ ສະດຸ, ອຸປະກອນ , ງບົປະມານ. - ແຈງຼັ້ຜນົ ແລະ ກໍານດົວຽກງານຕໍ ່ຜ ທຼັ້ ່ກ່ ຽວຂອຼັ້ງຮບ ຮ .ຼັ້ - ລງົມປ ະຕບ ດ ຕາມການກໍານດົ , ຄ) ການຕດ ຕາມ ແລະ ປະເມນ ຜນົ (Evaluation of Plan) - ການກໍານດົມາດຕະການຕດ ຕາມ ແລະ ປະເມນ ຜນົ . - ການມອບໝາຍ ແລະ ການສາຼັ້ງໜ່ວຍງານຕດ ຕາມ. - ການສາຼັ້ງເຄ ່ອງ ແລະ ການການດົເວລາ. - ການລງົປະຫານ ແລະ ການລາຍງານຜນົ . ແບບທ II ຂ ນຼັ້ຕອນການວາງແຜນ ແລະ ໂຄງການຂອງຊຸມຊນົລວມມ 10 ຂ ນຼັ້ຕອນຄ: ການເຂົ ຼັ້າໃຈບນ ຫາ ແລະ ການຄົນຼັ້ ຄວາຼັ້ບນ ຫາຂອງຊຸມຊນົ (Identify and unilerstand the Prelem) ຖວ ່າ ເປ ນວ ຊາການທ ່ ຖ ກຕອຼັ້ ງກ່ ອນຈະເລ ່ ມມ ການວາງແຜນ ວາງໂຄງການຂອງຊຸມຊົນ, ຕອຼັ້ ງສຶກສາຂໍມຼັ້ ນທ ່ ເປ ນຄວາມຈງ (Fact fiuding) ໂດຍມກ ານຮ່ ວມມກ ບ ຜ ນຼັ້ ໍາຊຸມຊນົ , ແຜນວາດການຄາດຄະເນຜດ ພາດຄ,

103 ສາມາດລຽງລໍາດບ ຄວາມສໍາຄນ ຂອງບນ ຫາ ແລະ ສກຶ ສາລາຍລະອຽດຂອງແຕ່ ລະ ບນ ຫາ ໃຫເຼັ້ຂົ ຼັ້າໃຈເລກ ເຊ ່ ງ ເພ ່ອເອາົບນ ຫາມາສກຶ ສາປຽບທຽບ ແລະ ຫາວທ ແ ກໄຼັ້ຂບນ ຫາໃຫໄຼັ້ດ.ຼັ້ ການບນ ຫາເຂົ ຼັ້າສ່ ຊຸມຊນົ (Public Acceptance) ເມ ່ອວາງແຜນໄວສຼັ້ ກຶ ສາຄວາມເປ ນຈງ ຂອງແຕ່ ລະບນ ຫາ ຈາໍເປ ນຕອຼັ້ງປະຊຸມກບ ປະຊາຊນົ ໃນຊນົ ນະບດົ ເພອນາເອາົບນ ຫາມາໃຫເຼັ້ຂາົຮບ ແລະ ການຈາກບນ ຫາເຂົ ຼັ້າເຈົ ຼັ້າ ຄນົພບົນ ນຼັ້ ແມ່ນຄວາມຈງ ຫ ບໍ ່ ຈາກນ ນຼັ້ ຈ ່ ງພອຼັ້ ມກນ ອະພປ າຍບນ ຫາ ແລະ ພຈ າລະນາຄວາມສໍາຄນ ຂອງແຕ່ ລະບນ ຫາທ ່ຄວນຈະແກໄຼັ້ຂ. ການການດົເປົ ຼັ້າໝາຍ (Agree Upon Objective) ເມ ່ອກອງປະຊຸມຍອມຮບ ບນ ຫາຄວາມເປ ນຈງ ແລວຼັ້ ຕໍ ່ ໄປກໍ ໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົ ຮ່ ວມກນ ກໍານດົ ເປົ ຼັ້າໝາຍທ ່ ຈະເຮດ ບນົ ພ ຼັ້ນຖານຫ ກ ການຕ່າງໆໂດຍສະເພາະຜ ນຼັ້ ໍາຊຸມຊນົ ຕອຼັ້ງໄດຼັ້ ປະລມ ານຂອງວຽກງານ ແລະ ແນວທາງປະຕບ ດ ໃນເປົ ຼັ້າໝາຍ ເຊ ່ ນ ກໍານດົ ວ່ າໃຫມຼັ້ ນໍ ຼັ້າຮບ ໃຊກຼັ້ ານກະສກ ໍາ ຕະຫ ອດປ , ການສາຼັ້ງອ່າງເກບ ນໍ ຼັ້າເພ ່ມຂຶ ຼັ້ນ, ການສາຼັ້ງໂຮງຮຽນປະຖມົ ແລະ ການສາຼັ້ງຖະໜນົທ ່ດໃ ນຊນົນະບດົ ການຊອກແຫ່ ງຊບ ພະຍາກອນ (Study Resources Available) ການຊອກແຫ່ ງຊບ ພະຍາກອນ ຫ ຄວາມ ຊ່ວຍເຫ ອ ນາໍມາສະໜບ ສະໜນ ໂຄງການໃຫເຼັ້ປ ນໄປຕາມເປົ ຼັ້າໝາຍທ ່ກໍານດົໄວນຼັ້ ນຼັ້, ກ່ອນອ ່ນໝດົ ຕອຼັ້ງພຈ າລະນາ ຄວາມສາມາດຂອງຄນົ ຊນົ ນະບດົ ວ່ າ ຈະເປ ນຊບ ພະຍາ ກອນ ເພ ່ ອຈະເຮດ ກ ດຈະການເຫ ົ ່ານ ນຼັ້ໄດຫຼັ້ າຍ ຫ ໜອຼັ້ ຍລະດ ບໃດແລວຼັ້ ຈຶ ່ ງນໍາຄວາມຊ່ ວຍເຫ ອ ຈາກລ ດ ແລະ ເອກະຊົນ.ຄໍາວ່ າຊ ບພະຍາກອນນ ນຼັ້ ລວມທ ງ ຊບ ພະຍາກອນທໍາມະຊາດ, ເງນ , ກໍາລງ ຄນົ , ເຄ ່ອງຈກ ແລະ ຝ່ າຍວຊ າການ.ຜ ວຼັ້ າງແຜນກ່ ອນຈະລງົມໃ ນຂ ນຼັ້ ຕໍ ່ ໄປຕອຼັ້ງຊອກຮ ເຼັ້ຖງ ແຫ່ ງຊບ ພະຍາກອນເຫ ົ ່ານ ຼັ້ວ່າມ ຫ ບໍ ່ ? ມຢ ່ ໃສ ? ໃຜເອາົໃຫຼັ້ແລະ ຈະໄດມຼັ້ າເວລາໃດ. ການເລອ ກວທ ແ ກໄຼັ້ຂບນ ຫາ (Consider Different Method of Problem Solutions) ຂ ນຼັ້ ຕອນນ ນຼັ້ເປ ນ ການເລອ ກວທ ແ ກໄຼັ້ຂບນ ຫາ ໂດຍມກ ານປ ກສາກບ ຫ າຍຝ່ າຍທ ່ ເປ ນທ ່ ປຶກສາທ ່ມຄ ວາມສາມາດໃຫຂຼັ້ໍແຼັ້ ນະນໍາໃນ ການແກໄຼັ້ຂບນ ຫາໄດຼັ້ເພ ່ອເລອ ກວທ ທ ່ ດທ ່ ສຸດໃນການແກໄຼັ້ຂບນ ຫາແລວຼັ້ ຄວນແຈງຼັ້ໃຫຄຼັ້ ນົ ຊນົ ນະບດົ ຮບ ຮ ຜຼັ້ ນົ ແລະ ການຕດ ສນ ບນ ຫາຂອງຜ ນຼັ້າໍພາ ການຕດ ສນ ໃຈ ແລະ ການອະນຸມດ (Decide upon Altesuative Solution) ຂ ນຼັ້ ຕອນນ ຼັ້ຄວນມວ ທ ກ ານທ ່ ວ່ ອງໄວ, ຮອບດາຼັ້ນຄ: ຜ ວຼັ້ າງແຜນຄວນສາຼັ້ງໂຄງການແຜນປະຕບ ດ ໝາຍເຖງ ຂ ນຼັ້ ຂອງວທ ດ ໍາເນນ ການ (Steps of operetion) ຂອງໂຄງການ ຫ ກດ ຈະກໍາທ ່ ຈະດໍາເນນ , ບຸກຄນົທ ່ ຈະເຂົ ຼັ້າໄປດໍາເນນ ຕາມໂຄງການລວມທງ ງບົປະມານຄ່າໃຊຈຼັ້່າຍ (Necessary Budged) ເຊງ ເປ ນການນໍາເອາົໂຄງການມາສະຫຸ ບທບົທວນແຜນການ ປະຕບ ດ ຢ່ າງຮອບຄອບອກ ຄ ຼັ້ງໜຶ ່ ງ ເພ ່ອກໍານດົເວລາ.ໜາຼັ້ທ ່ປະເພດຂອງວຽກງານຢ່ າງຈະແຈງຼັ້. ການມອບໝາຍການດໍາເນນ ແຜນ (Assing resposbilities) ຜ ວຼັ້ າງແຜນຕອຼັ້ງໃຫມຼັ້ ກ ານຈດ ກອງ ປະຊຸມກ່ ຸມ ຮ່ວມກນ ໃຫຊຼັ້່ວຍກນ ພຈ າລະນາ ແລະ ດໍາເນນ ງານພອຼັ້ມກນ ເພ ່ອຄວາມຮບ ຜດ ຊອບຂອງບຸກຄນົ ຕໍ ່ ສ່ ວນລວມ ໃນການຮບ ມອບໝາຍວຽກງານ ຈາກນ ນຼັ້ຈຶ ່ ງລງົມປ ະຕບ ດ ຕາມແຜນ ການລາຍງານຜນົຕໍ ່ຊຸມຊນົ (Inform the community) ໃນແຕ່ລະຂ ນຼັ້ຕອນທ ່ ໄດດຼັ້ໍາເນນ ໄປແລວຼັ້ ນ ນຼັ້ ຕອຼັ້ງມກ ານ ລາຍງານຜນົຂອງການດໍາເນນ ງານໂດຍຜ່ ານການພຈ າລະນາ ແລະ ເຫນ ດຕ າມເພ ່ອນຮ່ ວມງານ ແລະ ຄະນະກໍາ ມະການຂອງຊຸມຊນົ . ເນ ຼັ້ອໃນດ ່ງກ່າວນ ຼັ້ ເພ ່ອການດໍາເນນ ງານແຕ່ ລະຂ ນຼັ້ ຕອນ, ວດ ຖຸປະສງົ, ວທ ກ ານ: ອາດຈະ ໃຊປຼັ້ ະຊາຊນົກະຈາຍຂ່າວ ຫ ຂຽນປາຼັ້ຍຕດ ໄວໃຼັ້ນສະຖານທ ່ ຊຸມຊນົ ຫ ເອ ຼັ້ນເອາົປະຊາຊນົມາປະຊຸມທງ ໝດົມາ ຮບ ຮ .ຼັ້ ການຕດ ຕາມແຜນ ແລະ ການປະເມນ ຜນົ (Follow the plan and evaluate the results) ເພ ່ອແຜນດໍາເນນ ການໄດປຼັ້ ະຕບ ດ ແລວຼັ້ ຊ ນຼັ້ ຕອນຕໍ ່ ໄປກໍຕອຼັ້ງມກ ານຕດ ຕາມ ແຜນທ ່ ວາງໄວທຼັ້່າມກ ານກວດກາ ເພ ່ ອຮບ ຮ ຄຼັ້ ວາມກາຼັ້ວໜາຼັ້ຂອງການດາເນນ ງານຂອງຜ ທຼັ້ ່ໄດມຼັ້ ອບໝາຍໄປແລວຼັ້ .ໄດປຼັ້ ະຕ ບດ ແນວທາງໃດ?ມ ບນ ຫາ ແລະ ອຸປະສກ ແນວໃດແດ່ ? ເພ ່ອຫາວທ ກ ານແກໄຼັ້ຂ ຫ ມກ ານປ່ ຽນແຜນການໃໝ່ ຫ ບໍ ່ ? ການປະເມນ

104 ທ ່ໄດກຼັ້ ໍານດົການໄປແລວຼັ້ຈະຕອຼັ້ງເຮດ ໃນທຸກຂ ນຼັ້ ຕອນ ຫາກມບ ນ ຫາກໍຕອຼັ້ງຮບ ດວ່ ນຫາວທ ແ ກໄຼັ້ຂ ເພ ່ອເຮດ ໃຫຼັ້ ແຜນການມຄ ວາມສໍາເລດ . ການວາງແຜນ ແລະ ໂຄງການ: ການວາງແຜນຈະປະສບົ ຜນົ ສະເລດ ໄດກຼັ້ ໍຕໍ ່ ເມ ່ອຜ ວຼັ້ າງແຜນເຫນ ພອຼັ້ ມນໍາກນ ໃນ ດາຼັ້ນວດ ຖຸປະສງົ, ມກ ານຈດ ຕ ຼັ້ງຄະນະກໍາມະການ, ກໍານດົ ໜາຼັ້ທ ່ ຢ່ າງລະອຽດ, ມຕ ວົ ແທນຈາກຝ່ າຍລດ ໃຫຼັ້ ຄວາມໃກຊຼັ້ດ , ນາໍພາ , ມປ ະຊາຊນົ ເຂົ ຼັ້າຮ່ວມ ແລະ ມຄ ວາມສາມກ ຄເ ປ ນເອກະພາບກນ ໃນດາຼັ້ນການດໍາເນນ ງານ ລະຫວ່າງຜ ນຼັ້າໍພາປະຊາຊນົ ແລະ ໝດົທຸກຄນົວ່າວຽກນ ນຼັ້ເປ ນຂອງຕນົ ເອງ. 6. ກໍາມະວທ ໃ ນການວາງແຜນ ກໍາມະວທ ໃນການວາງແຜນມສ ອງ ລກ ສະນະດ ່ງນ ຼັ້ : ການວາງແຜນຈາກຂ ນຼັ້ ເທ ງລົງສ່ ພ ຼັ້ນຖານ ທາງຝ່ າຍລ ດເປ ນຜົນການດ ແຜນການ ແລະ ໂຄງການ ພະນກ ງານຂອງລວມເປ ນຜ ດຼັ້ໍາເນນ ການໃຫຖຼັ້ ກ ຕອຼັ້ງ ການວາງແຜນເລ ມແຕ່ ພ ຼັ້ນຖານຫາຂ ນຼັ້ ເທ ງ ໝາຍຄວາມວ່ າ ເລ ່ ມຈາກປະຊາຊົນ ບາຼັ້ນລວບລວມ, ແຜນການ ແລະ ໂຄງການສະເໜເ ມອ ງ ແລະ ແຂວງ, 6.1 ແຜນໃນຣະດບ ຂອງປະຊາຊນົ ແຜນການນ ຼັ້ ເກດ ຂຶ ຼັ້ນຈາກການສົ ່ງເສ ມໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົມສ ່ ວນຮນົ ໃນການພດ ທະນາທອຼັ້ ງຖ ່ ນຂອງຕນົໂດຍ ແຍກຕາມລໍາດບ ດ ່ງນ ຼັ້ : ແຜນລະດບ ບາຼັ້ນ: ມກ ານເປ ດກອງປະຊຸມປະຊາຊນົ ເພ ່ ອພຈ າລະນາແກໄຼັ້ຂບນ ຫາຂອງບາຼັ້ນ ແລະ ມ ການປະຊຸມຄະນະກໍາມະການພດ ທະນາຂອງບາຼັ້ນ ເພ ່ອສາຼັ້ງໂຄງການແລວຼັ້ສະເໝ ຂ ນຼັ້ເມອ ງເປ ນຜ ພຼັ້ ຈ າລະນາ ແຜນການລະດບ ເມອ ງ ຄະນະກໍາມະການພດ ທະນາຂອງເມອ ງມໜ າຼັ້ທ ່ ສາຼັ້ງແຜນການເພ ່ອແກໄຼັ້ຂບນ ຫາ ຄວາມຫຍຸງຼັ້ຍາກຂອງປະຊາຊນົ ໃນທອຼັ້ງຖ ່ ນ ໂດຍພຈ າລະນາໂຄງການຈາກແຜນພດ ທະນາຕ່າງໆ ເພ ່ອເມອ ງ ແລະ ແຂວງດາໍ ເນນ ຕາມແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກ . ແຜນລະດບ ແຂວງ: ຄະນະກໍາມະການພດ ທະນາຂອງແຂວງມໝ າຍສາຼັ້ງແຜນເພ ່ ອໃຫເຼັ້ປ ນແນວທາງ ແລະ ການປະສານລະຫວ່າງແຮງ ກບ ໂຄງການຂອງກະຊວງ, ຄະນະຮບ ຜດ ຊອບການພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ ຂຽນ ການ, ໜ່ວຍບໍລຫ ານຂອງລດ ລະດບ ທອຼັ້ງຖ ່ນ, ລດ ວສາຫ ະກດ ແລະ ການດໍາເນນ ງານຂອງປະຊາຊນົ ໃນການເວົ ຼັ້າມ ແບບຕ່າງໆ ເພ ່ອການພດ ທະນາເສດຖະກດ ແລະ ສງ ຄມົ . ຕວົ ຢ່ າງ: ແຜນພດ ທະນາສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມ. o ຫ ກ ການ ແລະ ເຫດຜນົ ມະນຸດກບ ສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມມກ ານພວົ ພນ ກນ ຢ່ າງສະໜດ ແໜນຼັ້ ຈນົແຍກຈາກນບໍ ່ໄດ, ຼັ້ສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມໃນທໍາ ມະຊາດ ແລະ ມະນຸດສາຼັ້ງຂຶ ຼັ້ນ, ສະພາບແວດລອຼັ້ ມມອ ດ ທພ ນົ ຕໍ ່ ການດໍາລງົຊວ ດ ຂອງປະຊາຊນົໃນທຸກດາຼັ້ນ ການ ສົ ່ງເສມ ປະຊາຊນົ ໃຫອຼັ້ ະນຸລກ , ປ ບປຸງສ ່ ງແວດລອມຼັ້ , ຮກ ສາຄວາມສະອາດ ຮກ ສາຄວາມເປ ນລະບຽບຮຽບຮອຼັ້ ຍ ຂອງຊຸມຊນົ , ການສອຼັ້ມແປງປ ບປຸງບໍາລຸງຮກ ສາ,ນໍາໃຊສຼັ້ ມົ ບດ ສາທາລະນະຂອງຊຸມຊນົໂດຍກະຕຸກໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົມ ຄວາມໜກ ແໜນຼັ້ທາງປ ນຍາ ແລະ ເບ ່ ງເຫນ ຄວາມສໍາຄນ ຂອງສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມທ ່ມອ ດ ທພ ນົ ຕໍ ່ ການດໍາລງົຊວ ດ , ສາຼັ້ງ ຄວາມຮ ສຼັ້ກຶ ຂອງຄວາມເປ ນເຈົ ຼັ້າຂອງ, ຫວງແໝຊບ ພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສມົ ບດ ສາທາລະນະຂອງຊຸມຊນົ ໂດຍການຈດ ຄະນະຮບ ຜດ ຊອບດໍາເນນ ການພດ ທະນາສ ່ ງແວດລອຼັ້ມດວຼັ້ຍຕນົ ເອງໄດ.ຼັ້ o ວດ ຖຸປະສງົ: ເພ ່ອສງົເສມ ໃຫອຼັ້ ງົການຈດ ຕ ຼັ້ງຂອງປະຊາຊນົ ມກ ານຮ່ ວມມໃ ນການຕດ ສນ ໃຈວາງແຜນ ແລະ ດໍາເນນ ການສາຼັ້ງ, ສອຼັ້ມແປງປ ບປຸງບໍາລຸງຮກ ສາ ແລະ ນໍາໃຊສຼັ້ ມົ ບດສາທາລະນະຂອງຕນົໃຫເຼັ້ປ ນປະໂຫຍດພອຼັ້ ມທງ ປ ບປຸງ ອະນຸລກ ສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມ, ຮກ ສາຄວາມສະອາດ, ຄວາມເປ ນລະບຽບຮຽບຮອຼັ້ ຍເພ ່ອໃຫເຼັ້ກ ດຜົນດ ຕໍ ່ ການທະນາ ຄຸນະພາບຊວ ດ ແລະ ການພດ ທະນາຊຸມຊນົ

105 o ການດໍາເນນ ງານ: ໃຫອຼັ້ ງົການຈດ ຕ ຼັ້ງຂອງຊຸມຊນົ ສກຶ ສາບນ ຫາ ຈາກຂໍມຼັ້ ນພ ຼັ້ນຖານຂອງທອຼັ້ ງຖ ່ ນແລວຼັ້ ມາເຮດ ໂຄງການ ພດ ທະນາສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມ ໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົ ມສ ່ ວນຮ່ ວມ ໃນການວາງແຜນດໍາເນນ ການພດ ທະນາສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມ ແລະ ສມົ ບດ ສາທາລະນະຂອງຊຸມຊນົ . ກດ ຈະກໍາ: 1) ການພດ ທະນາແຫ່ ງນໍ ຼັ້າ, ສາຼັ້ງແຫ່ ງນໍ ຼັ້າຂຶ ຼັ້ນ ເພ ່ອສະໜບ ສະໜ ນປະກອບອາຊບ ,ຈດ ຫານໍ ຼັ້າສະອາດເພ ່ອ ການອຸປະໂພກ ແລະ ບໍລໂ ພກ. 2) ພດ ທະນາສົ ່ງສາທາລະນະປະໂຫຍດຂອງຊຸມຊນົ ສາຼັ້ງ ແລະ ປົວແປງອາຄານສະຖານທ ່ ຕ່ າງໆເຊ ່ ນ ຕະຫ າດ ສະໜາມກລ າ, ບ່ອນເດກ ຫ ຼັ້ນ ແລະ ອ ່ນໆ. 3) ການຄມົ ມະນາຄມົ : ສາຼັ້ງສອຼັ້ມແປງປ ບປຸງຖະໜນົ , ຂວົ ,ທໍ ່ລະບາຍນໍ ຼັ້າ ແລະ ອ ່ນໆ. 4) ພດ ທະນາສ ່ ງແວດລອຼັ້ມ ແລະ ຄວາມເປ ນລະບຽບຮຽບຮອຼັ້ຍຂອງຊຸມຊນົ ປ ບປຸງບາຼັ້ນສຸຂະພາບອານາ ໄມຂອງຊຸມຊນົ ການປ ບປຸງທ ່ຢ່ ອາໃສບໍລເ ວນບາຼັ້ນ ແລະ ອ ່ນໆ. ທງ ໝດົນ ຼັ້ແມ່ນໂຄງການເພ ່ອພດ ທະນາສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມ. ແຕ່ ສງ ສໍາຄນ ຄວນໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົໃນແຕ່ ລະບາຼັ້ນໄດຼັ້ ມກ ານຄວາມສາມາດຂອງຕນົ ເອງແກໄຼັ້ຂບນ ຫາ ແລະ ຕດ ສນ ໃຈປະຕບ ດ ດວຼັ້ ຍຕນົ ເອງຈງ ຈະເຮດ ໃຫໂຼັ້ຄງການ ດ ່ງກ່າວນ ນຼັ້ສໍາເລດ ຜນົ ໄດ.ຼັ້ • ຂ ນຼັ້ຕອນໃນການພດ ທະນາ 1. ຂ ນຼັ້ຈດ ຕ ຼັ້ງພ ຼັ້ນຖານ 2. ຂ ນຼັ້ພດ ທະນາການ 3. ຂ ນຼັ້ວຽກງານກາຼັ້ວໜາຼັ້ - ປ ະ ຊ າ ຊົນ ຈ ດ ສໍາ ນຶກ ໃ ນ ກ າ ນ ພດ ທະນາ - ການຊອກຫາ ແລະ ພດ ທະນາຜ ນຼັ້ ໍາ ທອຼັ້ງຖ ່ນ. - ການຈດ ຕ ຼັ້ງອງົການຂ ນຼັ້ພ ຼັ້ນຖານ. - ການພດ ທະນາອງົການຈດ ຕ ຼັ້ງ. - ສົ ່ງເສມ ການເຮດ ວຽກງານ. - ຕດ ຕາມ ແລະ ປະເມນ ຜົນ ແລະ ປະຊາສໍາພນ ຜນົ ງານ. - ປະຊາຊົນມ ຈ ດສານຶກໃນການ ພດ ທະນາຊນົນະບດົຫ າຍຂຶ ຼັ້ນ. - ຈດ ກອງປະຊຸມກ່ ຸມຜ ນຼັ້າໍທອຼັ້ງຖ ່ນ. - ການຈດ ຕ ຼັ້ງການທໍາງານຢ່ າງເປ ນ ລະບບົ - ການຈດ ຕ ຼັ້ງກອງທນຶຂອງອງົການ - ການຂະຫຍາຍຜົນງານໄປສ່ ຊຸມ ຊນົ ແລະ ອງົການໃກຄຼັ້ ຽງ. - ຕດ ຕາມ ແລະ ປະເມນ ຜນົ ປະຊາ ສໍາພນ ຜນົ ງານໃຫສຼັ້ ງຂ ຼັ້ນ. - ປະຊາຊົນມ ຈ ດສໍານຶກໃນການ ພດ ທະນາຢ່ າງໜກແ ໜນ. ຼັ້ - ຈດ ກອງປະຊຸມຜ ນຼັ້ ໍາທອງຼັ້ຖ ່ ນຢ່ າງ ສະໝໍ ່າສະເໝ. - ອງົການຈດ ຕ ຼັ້ງມລ ະດບ ຄວາມສາ ມາດສ ງ, ການບໍລ ຫານພ ດທະນາ ກອງທນຶ . ໃຫກຼັ້ າຼັ້ວໜາຼັ້ໝ ນຼັ້ຄງົ. - ປະສານງານຮ່ ວມມກ ບ ອງົການ ພ ດທະນາທຸກລະດບ . - ຕດ ຕາມປະເມນ ຜົນ ແລະ ປະຊາ ສໍາພດ ຜນົ ງານຢ່ າງຕໍ ່ ເນ ່ອງ. 7. ການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົ ຂອງໂຄງການ ກ) ວດ ຖຸປະສງົຂອງການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົຂອງ ໂຄງການມດ ່ງນ ຼັ້ : - ເພ ່ອກວດກາວທ ປ ະຕບ ດ ວຽກງານ ແລະ ເພ ່ອປອຼັ້ ງກນ ການສ ນຫາຍ, ການສ ຼັ້ນເປ ອງຊບ ສນ ທ ່ ເອາົໄປ ນໍາໃຊຜຼັ້ ດ ວດ ຖຸປະສງົ. - ເພ ່ອນາໍເອາົໄປປ ບປຸງແກໄຼັ້ຂໂຄງການ ໃຫສຼັ້າມາດດາເນນ ໄປຕາມເປົ ຼັ້າໝາຍ ແລະ ວດ ຖຸປະສງົ. - ເພ ່ອເປ ນການ ປ ບປຸງຈດ ໃຈບຸກຄນົໃນການປະຕບ ດ ວຽກງານຂອງໜ່ວຍງານຕ່າງໆ

106 - ເພ ່ ອເພ ່ ມປະສ ດທພ າບ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງຜ ບຼັ້ ໍລຫ ານໂຄງການ ແລະ ຜ ຮຼັ້່ ວມງານໂຄງການໃນການວາງ ໂຄງການຂ ນຼັ້ຕໍ ່ ໄປ. - ນາໍເອາົຂໍມຼັ້ ນ ຫ ຜນົທ ່ ໄດຈຼັ້າກການຄຸມຼັ້ ຄອງໄປລາຍງານຕໍ ່ ຜ ຮຼັ້່ ວມງານ ແລະ ຄະນະຮບ ຜດ ຊອບສະແດງຜນົ ງານ ຂອງໜ່ວຍງານທ ່ຕນົສງ ກດ ແລວຼັ້ ລາຍງານຕໍ ່ ປະຊາຊນົ . - ຂ) ອງົປະກອບຂອງການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົຂອງໂຄງການ. - ອງົປະກອບທ ່ສໍາຄນ ຂອງຜ ເຼັ້ຮດ ໜາຼັ້ທ ່ ຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົຂອງໂຄງການມດ ່ງນ ຼັ້ : - ຕອຼັ້ງຮ ວຼັ້ດ ຖຸປະສງົ ແລະ ເປົ ຼັ້າໝາຍຂອງໂຄງການທ ່ຕ ຼັ້ງໄວ.ຼັ້ - ຕອຼັ້ງຮ ຂຼັ້ ນຼັ້ຕອນການດໍາເນນ ງານ ແລະ ວທ ກ ານດໍາເນນ ງານຂອງ ໂຄງການ. - ຕອຼັ້ງຮ ຄຼັ້່າໃຊຈຼັ້່າຍ ແລະ ພະນກ ງານຜ ຮຼັ້ ບ ຜດ ຊອບຢ່ າງເລກ ເຊ ່ ງ. - ຕອຼັ້ງຮ ຜຼັ້ ນົຂອງການດໍາເນນ ວຽກງານຂອງຄະນະຕດ ຕາມຜນົ ລວມທງ ຜນົ ງານທ ່ມຄ ວາມຕໍ ່ ເນ ່ອງ. - ຕອຼັ້ງຮ ສຼັ້ມົ ທຽບປະລມ ານຂອງວຽກກບ ທນຶທ ່ມໃ ນໂຄງການ. - ຕອຼັ້ງຮ ສຼັ້າເຫດຂອງບນ ຫາຢ່ າງເລກ ເຊ ່ ງ ແລະ ສາມາດຫາທາງແກໄຼັ້ຂບນ ຫາ ໃຫໄຼັ້ດທຼັ້ ນ ກບ ເວລາ. - ຕອຼັ້ງບນ ທກຶ ຜນົ ຂອງໂຄງການເພ ່ອເປ ນຫ ກ ຖານໃນຂ ນຼັ້ ຕໍ ່ ໄປ ຫ ສະເໜໃ ຫຄຼັ້ ະນະຜ ດຊອບ ແລະ ຜ ຮຼັ້່ ວມງານ ທງ ຫ າຍຮບ ຮ ຮຼັ້່ວມກນ . 8. ວທ ກ ານຄ່ ຸມຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົ ຂອງໂຄງການ ການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜົນຂອງໂຄງການອາດເຮດ ໄດຫຼັ້ າຍວທ ່ໂດຍທົ ່ ວໄປແລວຼັ້ ຄວນເອາົມາສມົ ປະສານກນ ດ ່ງນ ຼັ້ . - ວທ ກ ານຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົ ດາຼັ້ນງບົປະມານ ການສະແດງອອກຂອງນານທາງດາຼັ້ນປະລມ ານຈະ ເປ ນການງ່າຍສໍາລບ ຜ ຕຼັ້ ອບຕາມລໍາດບ ຂ ນຼັ້, ການຕດ ຕາມຜນົພຽງຢ່ າງດຽວນ ນຼັ້ບໍ ່ຖວ ່າສມົ ບ ນເທ ່ອ. ຕວົ ຢ່ າງ: ຂຸມນໍ ຼັ້າສາຼັ້ງ 20 ໜ່ ວຍໃນເມອ ງໜຶ ່ ງສໍາເລດ ແຕ່ ບໍ ່ມກ ານຕດ ຕາມ ເຖງ ປະລມ ານຂອງນໍ ຼັ້າ ແລະ ສະພາບຂອງນໍ ຼັ້າສາຼັ້ງ ເພາະວ່າມນ ໍ ຼັ້າສາຼັ້ງຈາໍ ນວນຫ າຍໜ່ ວຍບໍ ່ທນ ມນ ໍ ຼັ້າໃຊໄຼັ້ດຕຼັ້ ະຫ ອດປ ເຮດ ໃຫຜຼັ້ ນົ ສະທອຼັ້ ນຕໍ ່ ຜ ນຼັ້ ໍາ ໃຊ.ຼັ້ - ການຕ ດຕາມແມ່ ນດາຼັ້ນຄຸນະພາບ ແມ່ ນບ ນຫາໜາຼັ້ທ ່ ສໍາຄ ນຄວບກ ບການຕ ດຕາມຜົນດາຼັ້ນ ປະລມ ານ ຜ່ານພາກສວນສະເລ່ຍຜນົ ງານດາຼັ້ນປະລມ ານຈງ ເປ ນເຫດໃຫຜຼັ້ ນົຂອງການພດ ທະນາດາຼັ້ນຕ່າງໆເທົ ່າທ ່ ຄວນຄ ການສາຼັ້ງຖະໜນົຫນົທາງທ ່ມໄ ລຍະທາງ 10 ກມ ສໍາເລດ ແຕ່ ຄຸນພາບຂອງຖະໜນົຫນົທາງຮບ ໃຊໄຼັ້ດແຼັ້ຕ່ ປ ດຽວປ ຕໍ ່ ໄປຖະໜນົຖກ ເປເຼັ້ພໃຊບຼັ້ໍ ່ໄດອຼັ້ກ ຕໍ ່ ໄປ. - ທກ ານຄຸມຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົ ດາຼັ້ນເວລາ, ໃນປ ດຈບຸ ນ ໂຄງການພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ ບໍ ່ ຄ່ ອຍ ເປ ນໄປຕາມໄລຍະເວລາທ ່ ກໍານດົ ໄວໃຼັ້ນແຜນງານ. ການປະຕບ ດ ວຽກງານຕາມການເວລານ ນຼັ້ ເປ ນໄປໄດຍຼັ້າກ ໂດຍສະ ເພາະການອະນຸມດ ງບົປະມານຈາກຂ ນຼັ້ເທງ ມຄ ວາມຫ າຼັ້ຊາຼັ້ແລະ ຜ ວຼັ້ າງໂຄງການກໍ ່ ຮ ເຼັ້ເລວຼັ້ ວ່າງບົປະມານ ບໍ ່ໄດຕຼັ້າມກໍານດົໃນໂຄງການອ ່ນໆກໍເໝອ ນກນ , ມບ າງໂຄງການເມ ່ອຂ ຼັ້ນງບົປະມານໄດຼັ້ແລວຼັ້ກໍຕອຼັ້ງໄດພຼັ້ ຈ າລະນາ ວ່າໂຄງການປະເພດນ ຼັ້ຈະເຮດ ໄດຼັ້ຫ ບໍ ່ ? - ການຕດ ຕາມປະເມນ ຜນົ ວ່າງບົປະມານ.ໂຄງການພດ ທະນາສ່ ວນຫ າຍສະເໜງ ບົປະມານສະໜບ ສະໜນ ມກ ຈະວາງໄວເຼັ້ພ ່ອຕດ ບາງຄ ຼັ້ງກໍຖກ ຕດ ລງົມາ, ບາງຄ ຼັ້ງກໍອະນຸມດ ອອກໃຫເຼັ້ລຍ . ລກ ສະນະເຊ ່ນນ ກຼັ້ ໍ ່ ເກດ ມເ ພາະໂຄງສາຼັ້ງຂອງການອະນມ ດ ງບົປະມານບໍ ່ ໄດຂຼັ້ ຼັ້ນຢ່ ກບ ຜ ວຼັ້ າງໂຄງການ ຫ ໜ່ ວຍງານທ ່ ຢ່ ໂ ຄງການດ ່ງນ ນຼັ້: ການຕດ ຕາມແລະຄຸມຼັ້ ຄອງການໃຊຈຼັ້່າຍງບົປະມານຈງຶມຄ ວາມຈາໍ ເປ ນ, ມຫ າຍໂຄງການທ ່ ເຮດ ບໍ ່ ໄດຕຼັ້າມກໍານດົ ເວລາເຮດ ໃຫຊຼັ້າວນາໃນຄວາມພຽງພໍຂອງງບົປະມານ - ວທ ການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕ ດຕາມຜົນທາງດາຼັ້ນວຊ າການໃນປ ດຈຸບນ ໂຄງການໃນການ ຄວາມ ຕອຼັ້ ງການ ໃນເລ ່ ອງຫ ກວ ຊາການເພາະວ່ າ ກ່ ອນຈະສາຼັ້ງໂຄງການຂ ນຼັ້ ມາຕອຼັ້ ງໄດມຼັ້ ການຊອກທາງມາວໄ ຈ

107 ພຈ າລະນາ, ຖາຼັ້ເຮາົຈະເອາົແຕ່ ປະສບົ ການ ແຕ່ ຝ່ າຍດຽວນ ນຼັ້ ຍງ ບໍ ່ທນ ພຽງພໍ ໃນໂຄງການຕ່າງໆທ ່ໄດວຼັ້່າ ຂາຼັ້ງ ເທງ ຈໍາເປ ນຕອຼັ້ ງອາໄສວຊ າການເຂົ ຼັ້າຊ່ ວຍ, ການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜົນດາຼັ້ນວຊ າການຍງ ລວມໄປເຖ ງ ການດໍາເນນ ງານ, ຂໍມຼັ້ ນຄວາມຖກ ຕອຼັ້ງ ໃນດາຼັ້ນການຕະຫ າດ, ທນຶ ແລະ ການຈດ ການ, ແຕ່ ຄວນຫ ກ ເວ ນຼັ້ ໃນ ເວລາວາງໂຄງການຜ ບຼັ້ໍລຫ ານໄດຂຼັ້ ຽນຂ ນຼັ້ ຕອນຂອງໂຄງການ ໄວຢຼັ້່ າງຖກ ຕອຼັ້ງຕາມຫ ກ ວຊ າການ ແຕ່ ເວລາລງົມ ປະຕບ ດ ພດ ບໍ ່ປະຕບ ດ ຕາມທ ່ໄດຂຼັ້ ຽນໄວຼັ້ບໍ ່ມກ ານປຶກສາຫາລກ ບ ຜ ຮຼັ້່ວມງານ, ບໍ ່ມກ ານປະຕບ ດ ວຽກງານຮ່ ວມ ກນ ແຕ່ລະຄນົ ຫ ບຸກຄນົ ຫ ກ່ ຸມຄນົປະຕບ ດ ໃນວງົແຄບໆຈ ່ ງເຮດ ໂຄງການຕກົ ລງົເຫວ - ວ ທ ການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ການຕ ດຕາມຜົນໄດຮຼັ້ ບຂອງໂຄງການ ການຄາຼັ້ການພ ດທະນາຮ ມ ຕອຼັ້ງຄໍານງຶເຖງ ຜນົ ໄດຮຼັ້ບ ຂອງໂຄງການ ເພ ່ອລງົທນຶ ໄປແລວຼັ້ນ ນຼັ້ໄດມຼັ້ ຜ ນົປະໂຫຍດຕໍ ່ ປະຊາຊນົ ແນວໃດ ແລະ ກໍ ເປ ນສ ່ ງຈໍາເປ ນຕອຼັ້ ງໄດສຼັ້ ນໃຈ ໃຊຄຼັ້ ວາມຮ ຈຼັ້ າກຜົນງານແຕ່ ລະຄ ຼັ້ງເພ ່ ອປະເມນ ມ ນຄ່ າການຄອງ ແລະ ການ ຕດ ຕາມຜນົໄດຮຼັ້ບ ນ ນຼັ້ບໍ ່ຈາໍເປ ນຕອຼັ້ງຫາຄວາມຊໍານານອນ ໃດຫ ວງຫ າຍ, ແຕ່ ຜນົໄດຮຼັ້ ບ ຄວນມເ ງນ ລາຍໄດທຼັ້ ່ ເພ ່ມ ຂຶ ຼັ້ນຈາກໂຄງການ 9. ອຸປະກອນຂອງການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົ ຂອງໂຄງການ ໃນການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົຂອງໂຄງການອາດຈະໃຊອຼັຸ້ປະກອນດ ່ງຕໍ ່ ໄປ ລາຍງານ (report) ອາດຈະແມ່ນການລາຍງານດວຼັ້ຍວາຈາ ລາຍລກ ອກ ສອນອາດຈະລວມທງ ສອງແບບ ເຂົ ຼັ້າກນ ບໍ ່ ໄດຼັ້ການລາຍງາຍຊ່ ວຍໃຫກຼັ້ ານຕດ ຕາມການເຄ ່ອນໄຫວປະຕບ ດ ການຕາມ ແຜນງານ ດ ່ງນ ນຼັ້, ການລາຍ ງານຕອຼັ້ງໃຫຖຼັ້ ກ ກບ ສະພາບຄວາມເປ ນຈງ . ແຜນວາດ (charts) ແຜນວາດນ ນຼັ້ບວ່າມປ ະໂຫຍດຕໍ ່ການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົຂອງໂຄງການຄ: ກ) ແຜນວາດສະແດງຮ ບການບໍລຫ ານສາມາດ ໃຫເຼັ້ຫນ ການພວົ ພນ ລະຫວ່ າງພາກສ່ ວນຕ່ າງໆຂອງ ໜ່ວຍງານ, ຄວາມຮບ ຜດ ຊອບຂອງແຕ່ ລະພາກສ່ ວນ, ການຈດ ຕ ຼັ້ງ, ການແບ່ງຄວາມຮບ ຜດ ຊອບ ແລະ ກດ ຈະກໍາ ຂອງແຕ່ລະພາກສ່ວນທ ່ດໍາລງ ປະຕບ ດ . ຂ) ແຜນວາດສະແດງເຖງ ເສ ນຼັ້ທາງເດນ ຂອງວຽກງານ, ຊ ຼັ້ໃຫເຼັ້ຫນ ບ່ ອນເລມ ຕົນຼັ້ ຂອງວຽກງານຈາກຜ ໃຼັ້ດ, ບ່ອນໃດ, ພາກສ່ວນໃດ, ສ ຼັ້ນສຸດລງົເມ ່ອໃດ. ຄ) ແຜນວາດສະແດງ ໃຫເຼັ້ຫນ ການປຽບທຽບຜນົ ງານຕາມໄລຍະເວລາຕ່ າງໆເຊ ່ນເປ ນອາທດ , ເດອ ນ ແລະ ອ ່ນໆ. ດ ່ງນ ນຼັ້, ແຜນວາດຈຶ ່ ງມສ ່ ວນຊ່ ວຍໃຫເຼັ້ຫນ ສະພາບຂອງວຽກງານ ແລະ ສະພາບແວດລອຼັ້ ມໄດຢຼັ້່ າງຊດ ເຈນ, ສາມາດຄາດຄະເນເຫດການໃນຕໍ ່ ໜາຼັ້ໄດຢຼັ້່ າງຖກ ຕອຼັ້ງ. ເມ ່ອມບ ນ ຫາເກດ ຂຶ ຼັ້ນກໍສາມາດຫາທາງແກໄຼັ້ຂໄດຢຼັ້່ າງ ວ່ອງໄວ ແລະ ທນ ຕໍ ່ ເຫດການ. - ແຜນງານເປ ນການວາງຂອບເຂດການປະຕບ ດ ງານທ ່ ແນ່ນອນຊ່ວຍໃຫກຼັ້ ານດໍາເນນ ເປ ນ ລະບຽບ, ປະຢ ດກາລງ ຄນົ , ງບົປະມານ, ພດ ສະດຸອຸປະກອນ ແລະ ເວລາເປ ນຜນົ ດ ໃຫແຼັ້ກ່ ກອນຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜົນຂອງ ໂຄງການໄດເຼັ້ປ ນຢ່ າງດ. - ການກວດກາວຽກງານ: ເປ ນການສະແດງເຖງ ຄວາມເອາົໃຈໃສ່ ຕໍ ່ ຜ ປຼັ້ ະຕບ ດ ງານ, ສາຼັ້ງກໍາລງ ໃຈກະຕຸນຼັ້ໃຫມຼັ້ ຄວາມໜກແ ໜນຼັ້ເຖງ ຄວາມຮບ ຜ ດຊອບຂອງຜ ປຼັ້ ະຕບ ດ ງານ ແລະ ເຮດ ໃຫຮຼັ້ ເຼັ້ຖງ ສະພາບຂອງການປະຕບ ດ ງານດວຼັ້ຍຕນົ ເອງ. - ລະບຽບການປະຕບ ດ ວຽກງານ: ຖວ ່າເປ ນເຄ ່ອງມທ ່ ສໍາຄນ ໃນການຄຸມຼັ້ ຄອງວຽກງານໂດຍກງົເຊ ່ນ ລະ ບຽບ ໃນການຄຸມຼັ້ ຄອງພະນກ ງານ, ລະບຽບການເງນ , ການນໍາໃຊພຼັ້ ດ ສະດຸ ແລະ ອ ່ນໆ. ຂໍຄຼັ້ ວາມທ ່ ຄວນເອາົໃຈ ໃສ່ ໃນການຄຸມຼັ້ ຄອງ ແລະ ຕດ ຕາມຜນົຂອງ ໂຄງການມດ ່ງນ ຼັ້ : - ພຈ າລະນາຄວາມຈາໍເປ ນໃນການເຮດ ວຽກກ່ອນ ແລວຼັ້ຈຶ ່ ງສາຼັ້ງລະບຽບການເຮດ ວຽກງານຂຶ ຼັ້ນມາ. - ກໍານດົ ເປົ ຼັ້າໝາຍຂອງວຽກງານໃຫຊຼັ້ ດ ເຈນ, ສກຶ ສາ ແລະ ຮບ ຮ ເຼັ້ປົ ຼັ້າໝາຍຂອງວຽກງານຢ່ າງລະອຽດ, ສາຼັ້ງ ຄວາມເຂົ ຼັ້າໃຈອນ ດລ ະຫວ່າງຜ ຮຼັ້່ວມງານ

108 - ພຈ າລະນາເຖ ງວດ ທະນະທຊະບບົ ທໍານຽມປະເພນ ແລະ ຂໍຫຼັ້ າຼັ້ມທ ່ມຜ ນົ ກະທບົ ກະເທອ ນຕໍ ່ ການປະ ຕບ ດ ວຽກງານ. - ພຈ າລະນາເຖງ ສະພາບແວດລອຼັ້ມທ ່ຈະມຜ ນົກະທບົຕໍ ່ວຽກງານພດ ທະນາຊນົນະບດົ . ສະຫຸ ບ: ການບໍລຫ ານໂຄງການເປ ນພທ ກ ານທ ່ ສໍາຄນ ເຮດ ໃຫກຼັ້ ານດໍາເນນ ວຽກງານພດ ທະນາຊນົ ນະ ບດົ ບນ ລຸຕາມຈດຸ ປະສງົທ ່ ກໍານດົໄວ, ຼັ້ໂດຍອາໄສການບໍລຫ ານກ່ ຽວກບ ອຸປະກອນເປ ນສໍາຄນ , ການບໍລຫ ານໂຄງການ ຕອຼັ້ງມກ ານປະສານງານ ເພາະການວນນ ໂຄງການພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ ແມ່ນອງ ໃສ່ ບການ ແລະ ໜ່ ວຍງານຫ າຍ ຝ່ າຍ, ການປະສານງານຕອຼັ້ງປະສານເລ ່ອງນະໂຍບາຍ, ການເຮດ ວຽກເປ ນໝ່ ຄະນະ, ປະສານດາຼັ້ນ ແນວຄວາມຄດ , ປະສານງານເເບບເປ ນທາງການ ແລະ ບໍ ່ ເປ ນທາງການ, ມກ ານຕດ ຕໍ ່ ກນ ຢ່ າງສະໝໍ ່າສະເໝ. ການບໍລຫ ານໂຄງການ ຕອຼັ້ງເກດ ຈາກການສະໜບສະ ໜຸນຂອງປະຊາຊນົ , ມມ ນທ ່ ເຂ ມຼັ້ ແຂງກຽມຊບ ພະຍາກອນ ໃນຊຸມຊນົ ເພ ່ອເປ ນຕວົ ແທນ, ການວາງແຜນຕດ ຕາມປະເມນ ຜົນ ແລະ ການແບ່ງງານໃຫສຼັ້ ມົ ສ່ ວນຕອຼັ້ ງແຈງຼັ້ໃຫຼັ້ທຸກຄນົ ຮບ ຮ ຼັ້ແລະ ເຂົ ຼັ້າໃຈ ແຜນງານເພ ່ອດໍາເນນ ການ, ປະສານງານ ໃຫຼັ້ຖກ ຕອຼັ້ງເພ ່ອໃຫບຼັ້ນ ລຸວດ ຖຸປະສງົທ ່ການນດົໄວ.ຼັ້ 10. ປະເມນ ການປະຕບ ດ ວຽກງານໃນຊນົ ນະບດົ ການປະເມນ ຜນົ ແມ່ນເຄ ່ອງມທ ່ສໍາຄນ ໃນການກວດກາປະຕບ ດ ງານຂອງຂະບວນການພດ ທະນາຊນົ ນະ ບດົ ເພ ່ອເຮດ ໃຫກຼັ້ ານພດ ທະນາໄປຕາມຈດຸ ປະສງົ ແລະ ເປົ ຼັ້າໝາຍທ ່ກໍານດົໄວ.ຼັ້ ກ) ຄວາມໝາຍຂອງການປະເມນ ທ່ານ ເຄເຊ ເເລະ ແຮນ (Kelsey and Hearne 1963: 51)ໄດໃຼັ້ຫຄຼັ້ວາມໝາຍໄວວຼັ້່າ "ການປະເມນ ຜນົ ເຖງ ຂະບວນການຮບ ຮອງ ຫ ຄວາມໝ ນຼັ້ ຄງົຕ່າງໆຂອງທຸລະກດ ຢ່ າງໃດຢ່ າງໜຶ ່ ງ ຫ ໝາຍເຖງ ການວເ ຄາະເພ ່ອໃຫຼັ້ ເຂົ ຼັ້າໃຈ ແລະ ຮ ເຼັ້ລກ ເຊ ່ ງເຖງ ຈດຸ ດ, ຈດຸ ອ່ອນຂອງກ່ ຸມຄນົໂຄງການຖານະການ ແລະ ຂະບວນການ. ທ່ ານ ຍຸວນ ຈນ ເມ ທ ່ໄດໃຫຄຼັ້ ວາມໝາຍໄວວຼັ້ າ ການປະເມນ ປ ນຫາເຈົ ຼັ້າການໃນການດໍາເນ ນງານຕາມ ໂຄງການໃນທຸກຮ ບແບບ ທຸກຂ ນຼັ້ຕອນຂອງການດໍາເນນ ການຕາມຄາດການເພ ່ອຈະໄດໃຼັ້ຊຂຼັ້ໍມຼັ້ ນທຸກບດາຼັ້ນມາວເ ຄາະ ປ ດໄຈຕ່າງໆທ ່ກ່ ຽວຂອຼັ້ງກບ ການປະຕບ ດ ແລະ ປະສດ ທພ າບພອມທງ ບນ ຂອງຂວນຂອງ ການດໍາເນນ ວຽກງານໃຫຼັ້ ມປ ະສດ ທພ າບໃນທຸກໆຂ ນຼັ້ຕອນໃນອະນາຄດົ . ຈາກທດ ສະນະດ ່ງກ່າວຈຶ ່ ງສະຫຸ ບໄດວຼັ້່າ: ການປະເມນ ຜນົ ໝາຍເຖງ ຂະບວນການທ ່ ໄດທຼັ້ ບົທວນກດ ຈະ ກໍາຂອງໂຄງການວ່າແຕ່ລະກດ ຈະກໍາມຄ ວາມກາຼັ້ວໜາແນວໃດ ຼັ້ ? ມຈ ດຸ ອ່ ອນທ ່ ຄວນແກໄຼັ້ຂບ່ ອນໃດ ແລະ ຈະ ບນ ລຸ ຜນົສໍາເລດ ຕາມວດ ຖຸປະສງົທ ່ ວາງໄວຢຼັ້່ າງມປ ະສດ ທພ າບ ຫ ບໍ ່ ມຜ ນົ ກະທບົ ຈາກບດ ໄຈໃດແດ່ ? ພາຍໃນ ຫ ພາຍ ນອກ ດ ່ງນ ນຼັ້, ການປະເມນ ຜນົ ຈ ່ ງປາບເໝອ ນກບ ແວ່ ນແຍງອນ ເຮດ ໃຫປຼັ້ ະຕບ ດ ວຽກງານ ສາມາດມອງເຫນ ຈດຸ ດ ແລະຈດຸ ອອນໃນທຸກໆຂ ນຼັ້ ຕອນທາຼັ້ຍໃນໂຄງການໃນຂະນະດຽວກນ ກໍຕາມ ເປ ນຈດຸ ເດ ່ນຂອງແຕ່ ລະຂ ນຼັ້ ຕອນຂອງ ປ ດໄຈລວມໃນການດໍາເນນງ ານຕາມໂຄງການ ຂ) ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງການປະເມນ ໂຄງການ ການປະເມນ ຜນົຂອງໂຄງການມປ ະໂຫຍດຫ າຍປະການດ ່ງນ ຼັ້ . - ການປະເມນ ຜົນສະແດງໃຫເຼັ້ຫນ ວ່ າໂຄງການໄດດຼັ້ໍາເນນ ໄປຫ າຍ ຫ ໜອຍເພາະ ຼັ້ ວ່ າໂຄງການພດ ທະນາ ຊນົນະບດົບາງໂຄງການຕອຼັ້ງໃຊເຼັ້ວລານານງປະສບົ ຜນົ ສໍາເລດ ເຊ ່ນ ປະຊາຊນົ ຍງ ໄດຄຼັຸ້ນຼັ້ເຄຍ ກບ ເລ ່ອງ ໂທທນ ສະໄໝ - ການປະເມນ ຜົນຊ່ ວຍໃຫຼັ້ເຖ ງການປະຕບ ດ ວຽກງານໂຄງການເປ ນໄປຕາມທດ ທາງທ ່ ຕອຼັ້ ງການ ຫ ບໍ? ການປະເມນ ຜນົຈະຊ່ວຍກວດກາວດ ຖຸປະສງົຂອງໂຄງການ ແລະ ໃຫຄຼັ້ໍາແນະນໍາດວຼັ້ ຍວທ ກ ານຫາປາ ຍາສາດ ຢ່ າງເປ ນລະບບົ , ນອກຈາກນ ຼັ້ຍງ ສາມາດກ່ ຸມເທພາລະກາລງ ທຸກຈດຸ ທ ່ ສໍາຄນ ເຊງເປ ນຄວາມຕອຼັ້ ງການ ແລະ ຄວາມສນົໃຈຂອງປະຊາຊນົໃນຊນົ

109 - ການປະເມນ ຜົນ ສະແດງໃຫເຼັ້ຫ ນປະສ ດທພ າບ ຂອງໂຄງການ ເພາະການພ ດທະນານະ ແມ່ ນ ການ ພດ ທະນາຄນົ ແລະ ສ ່ ງແວດລອຼັ້ມການປະເມນ ຜນົຈະເຮດ ໃຫຮຼັ້ ວຼັ້່າໂຄງການທ ່ ວາງໄວສຼັ້າມາດດໍາເນນ ການຕາມ ເປົ ຼັ້າໝາຍໄວຢຼັ້່ າງມປ ະສດ ທພ າບ, - ການປະເມນ ຜນົຊ່ວຍໃຫເຼັ້ຫນ ຈດຸ ດຈ ດຸ ອ່ ອນຂອງການດາເນນ ໂຄງການ ແລະ ສາມາດປ ບປຸງໂຄງ ການໃຫຼັ້ ດຂ ຶ ຼັ້ນໄປເລ ຼັ້ອຍໆ - ການປະເມ ນຜົນ ຊ່ ວຍໃນການສົ ່ງເສ ມສາຼັ້ງທ ກສະໃນການປ ບຕົວເຂົ ຼັ້າກ ບຄົນອ ່ ນນບ ແຕ່ ນວາງແຜນ ຕອຼັ້ ງການຄວາມຊານອ ານານໃນການເຂົ ຼັ້າຮ່ ວມກບ ຄນົ ໃຫໄຼັ້ດຼັ້ເພາະເປ ນແນວທາງໃນການຊອກວນ ທຕ ອຼັ້ ງ ການ.ການປະເມນ ຜນົ ຍງ ຊ່ ວຍໃຫຄຼັ້ ວາມຊນ ເຄຍ , ຄວາມພໍໃຈ, ຕະຫ ອດຮອດສະຖານະການ ເຮດ ວຽກງານ ຂອງ ການ. - ການປະເມນ ຜນົປ່ ວນໃນການຈດ ອນ ດບ ວນ ໃດຈະເຮດ ກ່ອນ ແລະ ອນ ໃດຈະເຮດ ຕາມຫ ງ .

110 ບດົທ 16 ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນເປ ນຫວົໜ່ວຍພດ ທະນາ 1.ຄວາມໝາຍຂອງການສາຼັ້ງບາຼັ້ນເປ ນຫວົໜ່ວຍພດ ທະນາ 1.1 ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນເປ ນຫວົໜ່ວຍພດ ທະນາ ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນເປ ນຫວົ ໜ່ ວຍພດ ທະນາ ໝາຍເຖ ງຂະບວນວວ ດ ແຫ່ງການປ ບປຸງກໍ ່ ສາຼັ້ງຫວົ ໜ່ ວຍໃນ ລະບອບປະຊາທປ ະໄຕຂອງປະຊາຊນົໃຫມຼັ້ ຄ ວາມເຂ ມຼັ້ ແຂງດວຼັ້ ຍການດໍາເນນ ມາດຕະການຍຸດທະສາດຫນ ລງົກໍ ່ ສາຼັ້ງ ຮາກຖານການເມອ ງຕດ ພນ ກບ ການພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ ຮອບດາຼັ້ນ ເພ ່ອແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ປ ບປຸງຍກົ ລະດບ ຊວ ດ ການເປ ນຢ່ ທາງດາຼັ້ນວດ ຖຸ ແລະ ຈດ ໃຈຂອງປະຊາຊນົ ບນ ດາເຜົ ່າຢ່ ຊນົ ນະບດົ , ເຮດ ໃຫບຼັ້າຼັ້ນກາຍເປ ນ ພ ຼັ້ນຖານທາງການເມອ ງ ເສດຖະກດ ສງ ຄມົ ວດ ທະນະທໍາ ແລະ ປອຼັ້ ງກນ ຊາດ-ປອຼັ້ ງກນ ຄວາມສະຫງບົອນ ໝ ນຼັ້ ຄງົ ຍນ ຍງົຂອງລະບອບປະຊາທປ ະໄຕປະຊາຊນົ ເພາະສະນ ນຼັ້ ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນໃຫຫຼັ້ ວົ ໜ່ ວຍພດ ທະນາຈ ່ ງກວມເອາົໝດົ ກດ ຈະກໍາພດ ທະນາດາຼັ້ນຕ່ າງໆທ ່ ປະຕບ ດ ຢ່ ໃນບາຼັ້ນ ການກໍ ່ ສາຼັ້ງຮາກຖານການເມອ ງ, ການພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ , ສົ ່ງເສມ ການຜະລດ ແລະ ການບໍລກ ານເປ ນສນ ຄາຼັ້, ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນ ວດ ທະນະທໍາ, ບາຼັ້ນສາຼັ້ງບາຼັ້ນປອດຄະດ, ບາຼັ້ນ ປອດຢາເລຕ ແລະ ນອກຈາກນ ນຼັ້ໝາຍຄວາມວ່າ: ກດ ຈະກໍາຂອງການພດ ທະນາບາຼັ້ນໂຮມເຂົ ຼັ້າກນ ເປ ນຂະບວນການ ສາຼັ້ງບາຼັ້ນເປ ນຫວົໜ່ວຍພດ ທະນາ. 1.2 ບດ ປະນາຕອຼັ້ງບນ ລຸຄາດໝາຍ. ກ) ບາຼັ້ນມລ ະບບົ ການເມອ ງເຂ ມຼັ້ ແຂງໃນນ ນຼັ້ ມທ ່ ຮອງຮບ ໄວຮຼັ້ ບ ການກໍ ່ ສາຼັ້ງ ແລະ ຍງ ເປ ນພກ ແຂງ, ມ ອາການປົກຄອງບາຼັ້ນ, ແນວລາວສາຼັ້ງຊາດ ແລະ ອງົການຈດ ຕ ຼັ້ງມະຫາຊນົທ ່ ເຄ ່ອນໄຫວຕາມພາລະໜາຼັ້ທ ່ ຢ່ າງເປ ນ ປົກກະຕ ສາມາດເວົ ຼັ້າໂຮມຄວາມສາມກ ຄປ ະຊາຊນົບນ ດາຊ ນຼັ້ຄນົບນ ດາເຜົ ່າພາຍໃນການປຸກລະດມົ ແລະ ຈ ່ງນໍາພາ ບາຼັ້ນເປ ນກໍາລງ ແຮງໃນການສາຼັ້ງສາພດ ທະນາບາຼັ້ນຊ່ ອງ. ຂ) ຊາວບາຼັ້ນໄດຮຼັ້ບ ການສກຶ ສາອບົຮມົ ດາຼັ້ນການເມອ ງແນວຄດ ມຄ ວາມຕ ່ນຕວົການເມອ ງ ແລະ ຄວາມ ຫາຼັ້ວຫນ ເປ ນເຈົ ຼັ້າການເຂົ ຼັ້າຮ່ ວມ ໃນວຽກງານລວມຂອງບາຼັ້ນກໍ ໃນການທໍາມາຫາກນ ແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ, ສາຼັ້ງ ຄວາມຢ່ ດກ ນ ດ ແລະ ຄວາມຮ ່ງມ ແຕ່ ຄອບຄວົ , ທງ ມຄ ວາມສາມກ ຄປ ອງດອງ ແລະ ນໍ ຼັ້າໃຈເອ ຼັ້ອເຟ ຼັ້ອອຊ່ ວຍເຫ ອ ກນ ເປ ນຊຸມຊນົທ ່ມກ ານຄ່ ຸມຄອງກນ ແໜນຼັ້, ຮໄ ຼັ້ກ່ເກຍ ແກໄຼັ້ຂບນ ຫາກນ ຢ່ າງຖກ ຕອຼັ້ງເປ ນທໍາ. ຄ) ບາຼັ້ນມພ ຼັ້ນຖານໂຄງລ່ າງ ຫ ພ ຼັ້ນຖານວດ ຖຸເຕ ກນກ ຮບ ໃຊກ ານຜະລດ ແລະ ຊ ວດ ການເປ ນຢ່ ໃນ ລະດ ບທ ່ ສາມາດຮ ບປະກນ ໃຫຊຼັ້ າວບາຼັ້ນດໍາເນ ນການຜະລ ດ ແລະ ການບໍລ ການເປ ນສນ ຄາຼັ້ ສາຼັ້ງລາຍໄດເຼັ້ຂົ ຼັ້າ ຄອບຄວົ ເປ ນປົກກະຕ, ພາຍໃນບາຼັ້ນບໍ ່ມຄ ອບຄວົທຸກຍາກ, ທຸກຄອບຄວົ ລວນແຕ່ມພ ໍກນ ພໍ ແລະ ມຊ ວ ດ ການເປ ນ ຢ່ ປົກກະຕດ , ເດກ ໃນເກນອຸາຍເຂົ ຼັ້າຮຽນໄດຮຼັ້ ຽນໜງ ສບ ໍຫລຸດ 98%, ໃຫຍ່ມອ າຍຸ 15 ປ ຂ ຼັ້ນໄປຕອຼັ້ງມລ ະດບ ການ ສກຶ ສາຈບົຊ ນຼັ້ ປະຖມົ ບໍາລຸງ ແລະ ມແ ຜນຍກົ ລະດບ ຂ ຼັ້ນເລ ຼັ້ອຍໆ, ບາຼັ້ນໄດຮຼັ້ ບ ການຢ ຼັ້ງຢ ນເປ ນບາຼັ້ນແບບຢ່ າງດາຼັ້ນ ອາຫານສຸກ, ທຸກຄອບຄວົຢ່ ກນ ມສ ຸຂະອະນາໄມ, ມນ ໍ ຼັ້າສະອາດໃຊຼັ້ແລະ ມວ ດ ຖ່ າຍ, ເດກ ໃນບາຼັ້ນໄດຮຼັ້ ບ ການສກ ຢາ ແລະ ປອດສານພະຍາດບໍ ່ຫລຸດ 95%, ອດ ຕາການຕາຍຂອງເດກ ແລະ ຂອງແມ່ຕອຼັ້ງຕໍ ່າກວ່າຄາດໝາຍລວມທ ່ ລດ ວາງອອກໃນແຕ່ລະໄລຍະ, ເປ ນບາຼັ້ນທ ່ ເປ ນລະບຽບ ງາມ ແລະ ມສ ່ ງແວດລອຼັ້ມທ ່ດ. ງ) ບາຼັ້ນມຄ ວາມສະຫງບົ, ເປ ນລະບຽບຮຽບຮອຼັ້ ຍເປ ນບາຼັ້ນປອດຢາເສດຕດ ເປ ນບາຼັ້ນປອດຄະດໂ ດຍມ ຊາວບາຼັ້ນເອງເຂົ ຼັ້າຮ່ວມເປ ນກໍາລງ ຕົນຼັ້ຕໍໃນໜ່ ວຍກອງຫ ອນ ແລະ ໜ່ວຍປອຼັ້ ງກນ ຄວາມສະຫງບົບາຼັ້ນ, 1.3 ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນໃຫຍ່ ໃຫເຼັ້ປ ນຕວົ ເມອ ງນອຼັ້ ຍໃນຊນົ ນະບດົ ໃນຂະບວນວວ ດ ແຫ່ງການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນານ ນຼັ້ ບາງເຂດບາງບໍລເ ວນຈະມຄ ວາມຈາໍ ເປ ນເຕົ ຼັ້າໂຮມ ເອາົ ບາຼັ້ນທ ່ ຢ່ ໃກກຼັ້ ນ ຈໍານວນໜຶ ່ ງເຂົ ຼັ້າເປ ນບາຼັ້ນດຽວ ຫ ຢ່ ໃກຄຼັ້ ຽງກນ ເພ ່ ອສະດວກໃນການຂະຫຍາຍ ແລະ ນໍ ຼັ້ໃຊຼັ້ ພ ຼັ້ນຖານໂຄງລ່າງຮບ ໃຊກຼັ້ ານຜະລດ ແລະ ຊວ ດ ການເປ ນຢ່ ເຊ ່ນ: ລະບບົ ຊນົ ລະປະທານ,ຫນົທາງ,ໄຟຟາຼັ້ ນໍ ຼັ້າລນ - ນໍ ຼັ້າ

111 ສະອາດ, ໂຮງຮຽນ, ສຸກສາລາ ແລະ ອ ່ນໆອກ ຊຶ ່ ງຈະໃຫບຼັ້ໍລເ ວນເຂດແຄວຼັ້ ນນ ນຼັ້ມກ ານຂະຫຍາຍຕວົ . ບາຼັ້ນທ ່ ໂຮມ ເຂົ ຼັ້າກນ ຈະກາຍເປ ນບາຼັ້ນໃຫຍ່ ແລະ ເປ ນໃຈກາງທາງດາຼັ້ນການປົກຄອງເສດຖະກດ ວດ ທະນະທໍາ. ປອຼັ້ ງກນ ຊາດປອຼັ້ ງກນ ຄວາມສະຫງົບ ແລະ ດາຼັ້ນອ ່ນໆ. ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນໃຫຍ່ ໃຫກຼັ້ າຍເປ ນຕວົ ເມອ ງນອຼັ້ ຍ ຕອຼັ້ງເປ ນການສກຶ ສາຄົນຼັ້ ຄວາຼັ້ຍຢ່ າງຮອບດາຼັ້ນວ່າຈະເອາົ ບາຼັ້ນໃດ ເປ ນຈດຸ ໃຈກາງສໍາລບ ການເຕົ ຼັ້າໂຮມ ເພ ່ອໃຫສຼັ້າມາດເສມ ຂະຫຍາຍທ່າແຮງຂອງບໍລເ ວນແຄວຼັ້ ນນ ນຼັ້ ເຂົ ຼັ້າໃນ ການພດ ທະນາໄດຢຼັ້່ າງມປ ະສດ ທຜ ນົ . ບາຼັ້ນທ ່ ເປ ນຈດຸ ໃຈກາງນ ນຼັ້ ຕອຼັ້ງເປ ນບາຼັ້ນພດ ທະນາຕາມ 4 ຄາດໝາຍທ ່ ກໍາ ນດົໄວ, ຼັ້ທງ ຕອຼັ້ງມເ ງ ່ອນໄຂທາງດາຼັ້ນທ ່ ຕ ຼັ້ງພ ມສາດ ກໍຄດ າຼັ້ນພ ຼັ້ນຖານໂຄງລາງທາງດາຼັ້ນເສດຖະກດ ວດ ຖຸ-ເຕກ ນກ - ວດ ທະນະທໍາ ແລະ ດາຼັ້ນອ ່ນສໍາລບ ການເປ ນຕວົ ເມອ ງນອຼັ້ ຍ ເຊ ່ນ ມຖ ະໜນົຫນົທາງໄປ-ມາ ສະດວກເຊ ່ອມຈອດ ເຖ ງເມອ ງ ແລະ ບາຼັ້ນອ ່ ນ, ມພ ຼັ້ນຖານການຜະລດ ແລະ ປຸງແຕ່ງເປ ນສນ ຄາຼັ້ທ ໝ ນຼັ້ ຄງົ ມຕ ະຫ າດ, ມໂ ຮງຮຽນ ປະຖມົ ແລະ ມດ ທະຍມົ ສມົ ບ ນ, ມສ ຸກສາລາ ຫ ໂຮງໝໍນອຼັ້ ຍ,ມສ ະໂມສອນ ຫ ຫໍວດ ທະນະທໍາຂອງບາຼັ້ນ,ມຫ ອຼັ້ງ ສະມຸດ ແລະ ຫອຼັ້ງອ່ານໜງ ສ ມບ ່ ອນຫ ຼັ້ນກລ າບາງປະເພດ ແລະ ມສ ະຖານທ ່ ສາທາລະນະ.ບາຼັ້ນໃຫຍ່ , ທ ່ ເປ ນຕວົ ເມອ ງນອຼັ້ ຍໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ພ ດອຍຄວນມພ ນົ ລະເມອຶ ງແຕ່ ໜຶ ່ ງພນ ຄນົ ຂຶ ຼັ້ນໄປ, ສ່ ວນຢ່ ໃນເຂດຊນົ ນະບດົທົ ່ງພຽງ ຄວນມພ ນົລະເມອ ງແຕ່ສາມພນ ຄນົຂ ຼັ້ນໄປ 1.4 ກ່ ຸມບາຼັ້ນພດ ທະນາ ແມ່ນການຈດ ຕ ຼັ້ງບາຼັ້ນໃຫເຼັ້ປ ນລະບບົ ຕດ ລຽນ ເພຶ ຼັ້ອມເ ງ ່ອນໄຂສະດວກໃນການເສມ ຂະຫຍາຍທ ່ ຕ ຼັ້ງຂອງ ແຕ່ລະບາຼັ້ນເຂົ ຼັ້າໃນການປະຕບ ດ ໜາຼັ້ທ ່ ຫ ຮບ ໃຂຈຼັ້ດຸ ປະສງົເປົ ຼັ້າໝາຍສະເພາະກ່ ຸມບາຼັ້ນປະກອບດວຼັ້ ຍຫ າຍໆບາຼັ້ນທ ່ ບໍ ່ ສາມາດແລະ ບໍ ່ຈາໍເປ ນເຕົ ຼັ້າໂຮມເຂົ ຼັ້າເປ ນບາຼັ້ນໃຫ່ຍອນ ເນ ່ອງມາຈາກມຄ ວາມຈາໍ ເປ ນຕອຼັ້ງໃຫແຼັ້ຕ່ ລະບາຼັ້ນປະຕບ ດ ໜາຼັ້ ທ ່ ຫ ເປົ ຼັ້າໝາຍສະເພາະເຊ ່ນ ການປົກປ ກຮກ ສາພ ຼັ້ນທ ່ ຊາຍແດນ ,ປົກປ ກຮກ ສາເຂດສະຫງວນດາຼັ້ນພະຍາກອນທໍາ ມະຊາດ ຫ ດາຼັ້ນອ ່ນ ຈດຸ ປະສງົຕົນຼັ້ ຕໍຂອງການສາຼັ້ງກ່ ຸມບາຼັ້ນແມ່ນເພ ່ອໃຫຄຼັ້ ວາມສະດວກມກ ໍາລງ ແຮງໃນການນໍາ ພາ-ຊ ຼັ້ນາໍຂອງຄະນະພກ ,ອງົການປົກຄອງເມອ ງທາງດາຼັ້ນການພດ ທະນາເສດຖະກດ - ສງ ຄມົ ກໍຄໃ ນດາຼັ້ນວຽກງານ ປອຼັ້ ງຊາດ-ປອຼັ້ ງກນ ຄວາມສະຫງບົ. ສະນ ນຼັ້, ໃນກ່ ຸມໜ ່ ງຈະໃຫມຼັ້ ເ ທົ ່າໃດບາຼັ້ນ ແມ່ນໃຫອຼັ້ງ ໃສ່ ສະພາບດາຼັ້ນທ ່ ຕ ຼັ້ງ ແລະ ໜາຼັ້ທ ່ຈດຸ ສຸມຕົນຼັ້ຕໍຂອງກ່ ຸມບາຼັ້ນນ ນຼັ້ ແຕ່ລະຢ່ າງໜອຼັ້ຍໃນກ່ ຸມໜຶ ່ ງຄວນມ 3 ບາຼັ້ນຂຶ ຼັ້ນໄປ. ການສາຼັ້ງກ່ ຸມບາຼັ້ນ ບໍ ່ ໝາຍເຖ ງການສາຼັ້ງຕ ຼັ້ງຂ ນຼັ້ ໜ ່ ງຂຶ ຼັ້ນຕ ່ມໃນລະບບົ ການປົກຄອງທອຼັ້ ງຖ ່ ນ ກ່ ຸມບາຼັ້ນບໍ ່ ແມ່ ນຫວົ ໜ່ ວຍການປົກຄອງທອຼັ້ ງຖ ່ ນ ແລະ ກໍບໍ ່ ແມ່ນຕາແສງຄແ ຕ່ ກ່ ອນ ສະນ ນຼັ້ , ການສາຼັ້ງກ່ ຸມບາຼັ້ນແມ່ນເພ ່ ອ ຈດຸ ປະສງົເປົ ຼັ້າໝາຍອນ ແນ່ນອນ, ສະນ ນຼັ້, ຈຶ ່ ງເອ ຼັ້ນວ່າ ເຂດຈດຸ ສຸມກ່ ຸມບາຼັ້ນ ໝາຍຄວາມວ່າກ່ ຸມບາຼັ້ນນ ນຼັ້ ຕ ຼັ້ງຂຶ ຼັ້ນໂດຍ ແນ່ ໃສ່ ແກໄຼັ້ຂບນ ຫາຈດຸ ສຸມໃດໜຶ ່ ງ ຫ ປ ະຕບ ດ ໜາຼັ້ທ ່ຈດຸ ສຸມໃດໜຶ ່ ງ 2. ເນ ຼັ້ອໃນຂອງການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາ ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາຢ່ ປະເທດເຮາົຕອຼັ້ງດໍາເນນ ໄປຕາມ 4 ເນ ຼັ້ອໃນ ຫ ຕາມ 4 ໜາຼັ້ວຽກຕົນຼັ້ຕໍດ ່ງນ ຼັ້ : 2.1 ດໍາເນນ ວຽກງານໂຄສະນາສກຶ ສາອບົຮມົ ການເມອ ງແນວຄດ ຕດ ແທດກບ ການປ ບປຸງສາຼັ້ງຮາກຖານ ການເມອ ງໃຫໜຼັ້ ກແ ໜນຼັ້ເຂ ມຼັ້ ແຂງຖວກນ ຼັ້ ເປ ນອນ ຕດ ສນ ເນສເລດ ຂອງການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາ - ໂຄສະນາສກຶ ສາອບົ ຮມົ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກ , ຂອງລດ ແລະ ລະບຽບກດົ ໝາຍ ທ ່ ປະຊາຊນົ ຮບ ຮ ເຼັ້ຂົ ຼັ້າໃຈເລກ ເຊ ່ ງໃນນ ນຼັ້ເອາົໃຈໃສ່ເປ ນພເ ສດເປ ນຫ ກ ແຫ່ງ ເພ ່ອຊ່ວຍໂຄສະນາອະທບ າຍ ແລະ ເປ ນແບບຢ່ າງນໍາ ພາເຮດ ຕາມ - ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ປຸກລະດມົ ປະຊາຊນົໃຫມຼັ້ ຄ ວາມດນ ຕວົ ເປ ນເຈົ ຼັ້າການທາມາຫາກນ ແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກ ຍາກ ແລະ ສາຼັ້ງຄວາມຢ່ ດກ ນ ດແ ກ່ ຄອບຄວົ , ປະກອບສ່ ວນເຂົ ຼັ້າໃນການສາຼັ້ງສາພດ ທະນາບາຼັ້ນຊ່ ອງ ແລະ ຕບ ດ ພນ ທະໜາຼັ້ທ ່ ຂອງພນົ ລະເມອ ງ, ເວົ ຼັ້າລວມ ແມ່ນ ແນວ ໃຫຊຼັ້ າວບາຼັ້ນມແ ນວຄດ ພດ ທະນາ, ສາມກ ຄເ ອ ຼັ້ອເພ ່ ອ ຊ່ວຍເຫ ອ ກນ , ພອຼັ້ມພຽງກນ ຜ່ານຜ່າອຸປະສກ ແລະ ຄວາມຫຍຸງຼັ້ຍາກເພ ່ອປ ບປຸງ ແລະ ຍກົ ລະດບ ຄຸນນະພາບຊວ ດ ຂອງຕນົໃຫສຼັ້ ງຂຶ ຼັ້ນເລ ຼັ້ອຍ

112 - ປ ບປຸງ-ກໍ ່ສາຼັ້ງໜ່ວຍພກ ໃຫເຼັ້ປ ນສະມາຊກ ພກ ມຄ ວາມຫາຼັ້ວຫນ ເປ ນແບບຢ່ າງ ສກຶ ສາອບົ ຮມປຸ ົ ກລະດມົ ຈດ ຕ ຼັ້ງນານາຊາວບາຼັ້ນທໍາມາຫາກນ ປ ກຝ ງ-ລຽຼັ້ງສດ ເປ ນສນ ຄາຼັ້ ຮ ຈຼັ້ ກ ຊ ຼັ້ -ຂາຍ ແລະ ເຮດ ການບໍລກ ານສາຼັ້ງລາຍໄດຼັ້ ເພ ່ອແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສາຼັ້ງຄວາມຢ່ ດກ ນ ດໃ ຫແຼັ້ກ່ຄອບຄວົ , ພອຼັ້ມກນ ນ ນຼັ້ກໍເປ ນແບບຢ່ າງໃນການບຸກບນ ສ ຊຼັ້ນົຮໍ ່າຮຽນຍກົ ລະດບ ການສກຶ ສາຂອງຕນົໃຫສຼັ້ ງຂຶ ຼັ້ນຢ່ າງບໍ ່ຢຸດຢ ຼັ້ງ. - ປ ບປຸງການຈດ ຕ ຼັ້ງ ແລະ ການເຄ ່ອນໄຫວຂອງອງົການ ແນວລາວສາຼັ້ງຊາດ ແລະ ອງົການມະຫາຊນົ ຢ່ ຂ ນຼັ້ບາຼັ້ນ ໃຫເຼັ້ປ ນກໍາລງ ແຮງຊ່ວຍໝນ ການພດ ທະນາບາຼັ້ນຊ່ ອງ 2.2 ສຸມທຸກກໍາລງ ແລະ ສຸມທຸກການຊ ຼັ້ນໍາເຂົ ຼັ້າໃສການແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກດວຼັ້ ຍການສົ ່ງເສ ມການ ຜະລດ ແລະ ການບໍລກ ານເປ ນສນ ຄາຼັ້, ປ ບປຸງຄຸນນະພາບຊວ ດ ຂອງຊາວຊນົນະບດົໃຫດຼັ້ ຂ ຼັ້ນ ໂດຍຖອ ນ ນ ຼັ້ ເປ ນໜາຼັ້ທ ່ ວຽກ ງານໃຈກາງຂອງການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາ. - ກໍາແໜນຼັ້ ຈໍານວນຄອບຄົວທຸກຍາກ, ໂດຍຈໍາແນໃຫແຼັ້ ຈງຼັ້ສາເຫດຂອງມນ ເພ ຼັ້ອກໍານດົ ວ ທ ການມາດ ຕະການແກໄຼັ້ຂໃຫຖຼັ້ ກ ຕອຼັ້ ງແທດເໝາະໂດຍແນ່ ໃສຄວາມສໍາເລດ ຕາມຄາດໝາຍຄ: ເຖງ ໃນປ 2015 ຢ່ ແຕ່ລະບາຼັ້ນບໍ ່ ໃຫມຼັ້ ທ ງ ຄອບຄວົທຸກຍາກເກນ 10% ຂອງຈາໍນວນຄອບຄວົທງ ໝດົ . - ໃນການແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສາຼັ້ງຄວາມຢ່ ດກ ນ ດຂ ອງຄອບຄວົ ນ ນຼັ້ໃຫເຼັ້ອາົໃຈໃສ່ ສາຼັ້ງເງ ່ອນໄຂ ຫ ປ ດໃຈຈາໍເປ ນຈານວນໜຶ ່ ງດ ່ງນ ຼັ້ : - ກໍ ່ ສາຼັ້ງ ແລະ ຂະຫຍາຍພ ຼັ້ນຖານ ໂຄງລ່າງຮບ ໃຊກຼັ້ ານຜະລດ ແລະ ຊວ ດ ການເປ ນຢ່ ຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍ ສະເພາະແມ່ນຫນົທາງ,ໄຟຟາຼັ້ ຊນົລະປະທານ, ສ ນສົ ່ງເສມ ການຜະລດ ກະສກ ໍາ. - ເອາົໃຈໃສ່ ຕໍ ່ ການຈດ ຕ ຼັ້ງຝຶກອບົ ຮມົ ໃຫຄຼັ້ ວາມຮ ພຼັ້ ຼັ້ນຖານແກ່ ປະຊາຊນົ ກ່ ຽວກບ ການປ ກຝ ງລຽຼັ້ງສດ ເປ ນ ສນ ຄາຼັ້ໂດຍອງ ໃສທ່າແຮງຂອງແຕ່ ລະພ ຼັ້ນທ ່ຕວົຈງ ແລະ ຈດ ເຝ ກອບົຮມົ ກບ ທ ່ ເປ ນຕົນຼັ້ຕໍ. - ຕອບສະໜອງທນຶ (ເປ ນເງນ ,ເປ ນສດ ລຽຼັ້ງ, ເປ ນແນວພນ ພດ , ຫ ເປ ນວດ ຖຸອ ່ນໆ ) ທ ່ ຈາໍ ເປ ນໃຫແຼັ້ກ່ ປະຊາຊນົ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜ ທຼັ້ ່ມຄ ວາມຕ ່ນຕວົຢາກເຮດ ແທທຼັ້ ໍາຈງ ໂດຍມກ ານອະທບ າຍ ແນະນໍາໃຫຼັ້ ລະອຽດຈະແຈງຼັ້ກ່ ຽວກບ ວທ ກ ານນາໍ ໃຊຄຼັຸ້ມຼັ້ ຄອງ ແຕ່ບໍ ່ມເ ງ ່ອນໄຂຜ ກມດ ຫ າຍ. - ມກ ານຕດ ຕາມແນະນາໍ-ຊ່ວຍໜຸນທາງດາຼັ້ນວຊ າການ ເພ ່ອໃຫກຼັ້ ານປ ກຝ ງລຽຼັ້ງສດ ຂອງເຂາົເຈົ ຼັ້າມປ ະສດ ທ ຜນົ . - ຕອຼັ້ງມຕ ະຫ າດຊ ຼັ້ -ຂາຍ ຮບ ຮອງ (ຜະລດ ອອກມາແລວຼັ້ໄດຂຼັ້າຍ) ແລະ ມກ ານປຸງແຕ່ຍ ່ ງເປ ນການດ. - ຈດ ຕ ຼັ້ງໃຫກຼັ້ ອງທນຶ ແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ ຫ ສະຫະກອນສນ ເຊຶ ່ ອ, ສະຫະກອນບໍລກ ານສະຫະກອນ ຜະລດ ລວມທງ ທະນາຄານເຂົ ຼັ້າ,ທະນາຄານສດ , ເພ ່ອຊຸກຍ ສຼັ້ ົ ່ງເສມ ການຜະລດ ແລະ ການບໍລກ ານສາຼັ້ງ ລາຍໄດຂຼັ້ອງປະຊາຊນົ . - ຈດ ຕ ຼັ້ງກ່ ຸມຜະລດ , ກ່ ຸມລຽຼັ້ງສດ , ກ່ ຸມນາໍໃຊນຼັ້ໍ ຼັ້າ, ກ່ ຸມຫດ ຖະກໍາ, ກ່ ຸມຜະລດ ເຂົ ຼັ້າ-ພດ ຜກ ປອດສານພດ ເພ ່ອ ສະດວກໃນການຈດ ຕ ຼັ້ງເຝ ກອບົຮມົ ແລະ ໃຫກຼັ້ ານບໍລກ ານທາງດາຼັ້ນວຊ າການລວມທງ ໃຫຂຼັ້ໍມຼັ້ ນຂ່າວສານ ແລະ ການ ປົກປອຼັ້ ງຜນົປະໂຫຍດຂອງກ່ ຸມ. - ຄົນຼັ້ ຄວາຼັ້ອອກນະໂຍບາຍ ແລະ ມາດຕະການສົ ່ງເສ ມເປ ນພເ ສດຕໍ ່ ຜ ປຼັ້ ະກອບການທງ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່ າງປະເທດທ ່ໄປລົງທຶນເຂົ ຼັ້າໃນໂຄງການແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນໃນເຂດທ ່ ຢ່ ຫ່ າງໄກ ສອກຫ ກ ແລະ ທຸລະກນ ດານ ເພ ່ອສາຼັ້ງບາດກາຼັ້ວບຸກທະລຸໃນການແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກໃຫເຼັ້ປ ນຈງ . - ໃຫຈຼັ້ ດ ສນ ພ ຼັ້ນທ ່ ທໍາການຜະລດ ແລະ ຕ ຼັ້ງຖ ່ ນຖານພ ມລໍາເນາົໃຫແຼັ້ ກ່ ປະຊາຊນົ .ກ່ ອນອ ່ ນແມ່ນຜ ທຼັ້ ່ ບໍ ່ ມ ບ່ອນທໍາມາຫາກນ ແລະ ບໍ ່ມຖ ່ນຖານຖາວອນ, ຜ ທຼັ້ ່ ໄດຮຼັ້ບ ຜນົກະທບົຈາກໂຄງການພດ ທະນາຕ່າງໆ,ຜ ທຼັ້ ່ ເຮດ ໄຮ່ ເລ ່ອນລອຍ ຜ ທຼັ້ ່ ປະສບົ ກບ ໄພພບ ດ ທາງທໍາມະຊາດ ແລະ ອ ່ ນໆ ເພ ່ອສະກດ ກນ ແລະ ແກໄຼັ້ຂ ພາບການເຄ ່ ອນຍາຼັ້ຍແບບຊະຊາຍຂອງຜົນລະເມອ ງໃຫຕຼັ້ ົກໄປໃຫແຼັ້ ກ່ ປະຊາຊນົ ມ ຄວາມອຸ່ນອ່ ຽງ ໃນ

113 ການທໍາມາຫາກນ ແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສາຼັ້ງຄວາມປ ຕຍ ນ ດໃ ຫແຼັ້ກ່ ຄອບຄວົ ບນົ ພ ຼັ້ນຖານການມທ ດນ ເປ ນຂອງຕນເອງ. ົ 2.3 ພດ ທະນາຂງົເຂດສງ ຄມົ ວດ ທະນະທໍາໃຫສຼັ້ມົ ຄ່ ກບ ຕໍ ່ກບ ເສດຖະກດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການສົ ່ງເສມ ການສກຶ ສາ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕາໜ່າງບໍມກ ານດາຼັ້ນສາທາລະນະສຸກໃຫທຼັ້ ົ ່ ວເຖ ່ ງແຕລະບາຼັ້ນເພ ່ ອສາຼັ້ງເງ ່ອນໄຂ ໃຫແ ກ່ການບນ ລຸເປົ ຼັ້າໝາຍ ດາຼັ້ນການພດ ທະນາໃນປ 2015 ແລະ ເປ ນພ ຼັ້ນຖານອນ ໜກ ແໜນຼັ້ໃຫກຼັ້ ານພດການທະ ນາໃນຂ ນຼັ້ຕໍ ່ ໄປ. ບາຼັ້ນແມ່ນບ່ ອນດໍາລງົຊວ ດ ແລະ ທໍາມາຫາກນ ເປ ນປະຈາໍ ໃນແຕ່ ລະວນ ຂອງປະຊາຊນົ , ສະນ ນຼັ້, ຕອຼັ້ ງ ເຮດ ໃຫບຼັ້າຼັ້ນມກ ານພດ ທະນາທາງດາຼັ້ນສງ ຄມົ ວດ ທະນະທໍາ ທ ່ສມົ ຄ່ ກບ ເສດຖະກດ ເພ ່ອໃຫບຼັ້າຼັ້ນເປ ນບ່ ອນຢ່ ອາໃສ ທ ່ມຊ ວ ດ ຊວ າ ແລະ ມພ ຼັ້ນຖານແຫ່ງການພດ ທະນາ ແບບຍນ ຍງົເມ ່ອເປ ນແນວນ ນຼັ້ຕອຼັ້ງເອາົໃຈໃສດ ່ງນ ຼັ້ : ອະນຸລກ ຮກ ສາ ແລະ ເສມ ຂະຫຍາຍມ ນເຊ ຼັ້ອວດ ທະນະທໍາ - ປະເພນ ຂອງປະຊາຊນົ ບນ ດາເຜົ ່າໃນແຕ່ ລະບາຼັ້ນ, ເສມ ສາຼັ້ງຄວາມສາມກ ຄປ ອງດອງລະຫວ່າງເຜົ ່າໃຫຼັ້ແໜນຼັ້ ແຟນຼັ້ ບໍ ່ ໃຫມຼັ້ ກ ານຈາໍ ແນກ ຫ ຫມ ່ນປະໝາດ ເຜົ ່ານ ນຼັ້ເຜົ ່ານ ຼັ້ , ທງ ມສ ະຕຕ ໍ ່ກນົອຸບາຍແບ່ງແຍກຄວາມສາມກ ຄລ ະຫວ່າງເຜົ ່າກໍຄກ ານຊ່ ວຍໃຊບຼັ້ ນ ຫາສາສະໝາ ແລະ ບນ ຫາອ ່ນໆ. - ຈດ ຕ ຼັ້ງເທສະການ ຫ ກດ ຈະກໍາສົ ່ງເສ ມວ ດທະນະທໍາຂອງເຜົ ່ າຕ່ າງໆ ເປ ນປະຈໍາຕາມມ ນເຊ ຼັ້ອ ແລະ ປະເພນຂ ອງແຕ່ ລະເຜົ ່ າ (ງານບຸນປະເພນ) ຢ່ ໃນບາຼັ້ນ ເພ ່ ອສາຼັ້ງບນ ຍາກາດສາມກ ຄ ເບກ ບານເຮດ ໃຫຼັ້ ຊາວບາຼັ້ນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໄວໜ່ ຸມມຄ ວາມຮກ ຄວາມຜ ກພນ ກບ ບາຼັ້ນ, ຢາກດໍາລງົຊວ ດ ຢ່ ບາຼັ້ນ ບໍ ່ ຢາກ ໜໄ ປຢ່ ບ່ອນອ ່ນ). ສະນ ນຼັ້ຢ່ ບາຼັ້ນ ຫ ກ່ ຸມບາຼັ້ນ ໃຫມຼັ້ ສ ະໂມສອນ ຫ ຫໍວດ ທະນະທໍາ, ມຫ ອຼັ້ງສະມຸດຫລ ຫອຼັ້ງອ່ານໜງ ສ, ມໂ ທລະ ໂຄ່ງ ແລະ ກະດານແຈງຼັ້ຂ່ າວ, ມເ ດ ່ ນຫ ຼັ້ນກລ າບາງປະເພດ, ມສ ະຖານທ ່ ສາທາລະນະລດ ເພ ່ອເປ ນບ່ອນເຕົ ຼັ້າໂຮມມວນຊນົ .. - ຢ່ ແຕ່ ລະບາຼັ້ນຕອຼັ້ ງມກ ານຈດ ຕ ຼັ້ງຮຽນໜງ ສ ເພ ່ ອລບົ ລາຼັ້ງການກກຶ ໜງ ສ ແລະ ບໍາລຸງວດ ທະນະທໍາ ໃຫຼັ້ ປະຊາຊນົໂດຍຕດ ພນ ກບ ການເຝ ກອບົຮມົ ສົ ່ງຄວາມຮ ກຼັ້່ ຽວກບ ການທໍາມາຫາກນ ປ ກຝ ງລຽຼັ້ງສດ , ຈດ ຕ ຼັ້ງ ການໂຄ) ສະນາສຸຂະສກຶ ສາເປ ນປົກກະຕ, ປອຼັ້ ງກນ ແລະ ເຝົ ຼັ້າລະວງ ການເກດ ພະຍາດລະບາດໃນຄນ ົ ແລະ ໃນສດ , ຮບ ປະກນ ໃຫປຼັ້ ະຊາຊນົໄດຮຼັ້ບ ການກວດສຸຂະພາບ, ປ ່ ນປົວພະຍາດ ແລະ ໄດຮຼັ້ ບ ບໍລກ ານ ດາຼັ້ນສາທາລະນະສຸກ ຢ່ າງທົ ່ວເຖງ , ໃນສະເພາະໜາຼັ້ນ ຼັ້ຕອຼັ້ງປະຕບ ດ ນະໂຍບາຍຮຽນຈບົຊ ນຼັ້ ປະຖມົ ພາກ ບງ ຄບ ແລະ ການເກດ ລ ກຢ່ ສຸກສາລາ, ຢ່ ໂ ຮງຫມໍໂດຍບໍ ່ ເສຍຄ່າໃດໆໃຫເຼັ້ປ ນຈງ . 2 4. ຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ແນວທາງປອຼັ້ ງກນ ຊາດ-ປອຼັ້ ງກນ ຄວາມສະຫງບົທົ ່ວປວງຊນົ ຮອບດາຼັ້ນ ຢ່ ຮາກຖານ ບາຼັ້ນ ແລະ ກ່ ຸມບາຼັ້ນຢ່ າງເປ ນລະບບົຕໍ ່ ເນ ່ອງປົກກະຕ, ສາຼັ້ງບາຼັ້ນປອຼັ້ ມໝ ນຼັ້ ແລະ ກ່ ຸມບາຼັ້ນຮບົ ຕດ ລຽນໃນບນ ດາເຂດ ແລະ ບໍລເ ວນຈດຸ ສຸມ , ແກໄຼັ້ຂໃຫໄຼັ້ດຫຼັ້ ນໍ ່ແໝງ ແລະ ປ ດໄຈຂອງຄວາມບໍ ່ສະຫງບົປອດໄພ. - ຈດ ຕ ຼັ້ງໜ່ ວຍກອງຫ ອນ ແລະ ໜ່ ວຍປອຼັ້ ງກນ ຄວາມສະຫງບົຂອງບາຼັ້ນ ແລະ ກ່ ຸມບາຼັ້ນໂດຍມກ ານຫດ ແອບ, ເຝ ກຊອຼັ້ນເປ ນປົກກະຕ, ມກ ານປະກອບອາວຸດຢ່ າງເໝາະສມົ . - ກໍານດົ ລະບຽບການເຄ ່ ອນໄຫວ, ປະສານສມົ ທບົ ແລະ ຂອບເຂດຄວາມຮບ ຜ ດຊອບໃຫຈຼັ້ ະແຈງຼັ້ລະ ຫວ່າງກໍາລງ ຕ່າງໆ, ທງ ມກ ານປະຕບ ດ ລະບອບນະໂຍບາຍຢ່ າງເໝາະສມົ . - ກໍານດົ ລະບຽບການຄຸມຼັ້ ຄອງພນລະ ົ ເມອ ງ ແລະ ລະບຽບການຮກ ສາຄວາມສະຫງບົ - ຄວາມເປ ນລະ ບຽບຮຽບຮອຼັ້ຍ ແລະ ຄວາມເອກະພາບ. - ຕ ຼັ້ງໜາຼັ້ກໍາຈດ ແລະ ແກໄຼັ້ຂການປ ກຝ ່ ນ, ບນ ຫາຢາເສດຕດ (ໂດຍສະເພາະ ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ກນ ແຖວ ຊາວໝ່ ຸມ) ບ ນຫາການພະນນ ແລະ ປະກົດການຫຍໍທຼັ້ ໍອຼັ້ ່ ນໆ ໃນສ ງຄົມຢ່ າງຈງ ຈງ ດວຼັ້ ຍກໍາລ ງແຮງ ສງ ລວມ ທ ່ມຢ ່ ແຕ່ລະຮາກຖານບາຼັ້ນ, ເຮດ ໃຫບຼັ້າຼັ້ນເປ ນບາຼັ້ນປອດຢາເສບຕດ , ເປ ນບາຼັ້ນປອດຄະດ.

114 3. ມາດຕະການຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາແມ່ນວຽກທ ່ ໄດປຼັ້ ະຕບ ດ ມາຫ າຍປ ແລວຼັ້ , ທຸກທອຼັ້ງຖ ່ ນ ແລະ ບນ ດາຂະແໜງ ການກ່ ຽວຂອງລວຼັ້ ນແຕ່ມບ ດົ ຮຽນໃນດາຼັ້ນໃດດາຼັ້ນໜຶ ່ ງອນ ແນ່ນອນ, ແຕ່ ເພ ່ອໃຫກຼັ້ ານຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ມຄ ວາມເປ ນ ເອກະພາບ ແລະ ມຜ ນົສໍາເລດ ດຂ ຶ ຼັ້ນຕ ່ມອກ ໃຫເຼັ້ອາົໃຈໃສ່ປະຕບ ດ ມາດຕະການຈາໍນວນໜຶ ່ ງດ ່ງນ ຼັ້ : 3.1 ໃຫຄຼັ້ນົຄວາເນ ຼັ້ອໃນຂອງຄໍາສ ່ງແນະນາໍສະບບ ນ ຼັ້ຢ່ າງລະອຽດເລກ ເຊ ່ ງ ຈາກນ ນຼັ້ ຈຶ ່ ງຜນ ຂະຫຍາຍ ແລະ ການດົ ບາດກາຼັ້ວຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ໃຫເຼັ້ປ ນຮ ບປະທໍາໂດຍອ ງ ໃສ່ທ່າແຮງ ແລະ ສະພາບຈດຸ ພເ ສດຂອງແຕ່ ລະທອຼັ້ ງ ຖ ່ ນແຕ່ ລະຂະແໝງການ, ບດົ ຮຽນທ ່ ດ ມຜ ົນສໍາເລ ດ ໃນຊຸມປ ທ ່ ຜ່ ານມາ ແລະ ໃຫເຼັ້ປ ນເຈົ ຼັ້າການສ ບຕໍ ່ ເສ ມ ຂະຫຍາຍຢ່ າງກວາຼັ້ງຂວາງທົ ່ ວເຖ ງ, ພອຼັ້ ມກ ນນ ນຼັ້ ກໍປ ບປຸງແກໄຼັ້ຂອນ ທ ່ ເຮດ ບໍ ່ ຖ ກ ເຮ ດບໍ ່ ໄດຮຼັ້ ບ ຜົນ ເພ ່ ອສາຼັ້ງ ບາດກາຼັ້ວບຸກທະລຸ ໃນການແກໄຼັ້ຂຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາໃຫມຼັ້ ຈ າໍນວນຫ າຍຂຶ ຼັ້ນ. 3.2 ໃຫບຼັ້ນ ດາອງົການຂ ນຼັ້ສ ນກາງທ ່ກ່ ຽວຂອຼັ້ງສມົ ທບົກບ ແຂວງເພ ່ອການດ ໃຫຈຼັ້ ະແຈງຼັ້ຄາດໝາຍສ ຊຼັ້ ນົທ ່ ຕອຼັ້ງ ປະຕບ ດ ໃຫເຼັ້ປ ນຈງ ສໍາລບ 4-5 ປ ຕໍ ່ໜາຼັ້ດ ່ງນ - ຄາດໝາຍການສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາຈະໃຫໄຼັ້ດເຼັ້ທົ ່າໃດ, ມບ າຼັ້ນໃດແດ່ , ຢ່ ເມອ ງໃດ, ໃນແຕ່ ລະແຂວງຈາກ ນ ນຼັ້ສະຫລຸບເປ ນຄາດໝາຍລວມໃນທົ ່ວປະເທດ. - ຄາດໝາຍການສາຼັ້ງບາຼັ້ນ ໃຫຍ່ (ໂຮມບາຼັ້ນ)ໃຫເຼັ້ປ ນຈດຸ ສຸມພດ ທະນາ ເພ ່ອກາຍເປ ນຕວົ ເມອ ງນອຼັ້ ຍ ໃນ ຊນົນະບດົນ ນຼັ້ຈະສຸມໃສ່ບ່ອນໃດແດ່ , ບ່ ອນນ ນຼັ້ມເ ງ ່ອນໄຂ ແລະ ມທ ່ ຕ ຼັ້ງສໍາຄນ ໃນດາຼັ້ນຕ່າງໆຄແ ນວ ໃດ, ມ ໂຄງການມກ ດ ຈະການພດ ທະນາອນ ໃດແດ່ ເພ ່ອຜນ ໃຫເຼັ້ປ ນຕວົ ເມອ ງນອຼັ້ ຍເທ ່ອລະກາຼັ້ວ ໂດຍມການ ຫາຼັ້ງຫາ ກະກຽມ ໃຫລຼັ້ ະອຽດຮອບຄອບ, ເມ ່ອໂຮມເຂົ ຼັ້າກນ ແລວຼັ້ ຕອຼັ້ ງມເ ງ ່ອນໄຂສະດວກກ່ ວາເກົ ່າ, ຮບ ປະກນ ບໍ ່ ໃຫປຼັ້ ະຊາ ຊນົກບ ຄນ ບາຼັ້ນເກົ ່າ ຫ ໜໄ ປຢ່ ບ່ອນໃໝ່ . - ຈະກໍານດົ ໃຫມຼັ້ ຈກ ກ່ ຸມບາຼັ້ນຈຸດສຸມ (ຕາມຄວາມຈງເປ ນຕອຼັ້ ງມ ສາເປ ນກ່ ຸມ) ແຕ່ ລະກ່ ຸມບາຼັ້ນນ ນຼັ້ ມ ຈດຸ ປະສງົເປົ ຼັ້າໝາຍຫຍງ , ເປ ນຕົນຼັ້ ຕໍ ແລະ ຕອຼັ້ງດໍາເນນ ວຽກງານອນ ໃວແຼັ້ດ່ ເພ ່ອສາຼັ້ງກ່ ຸມນ ນຼັ້ ໃຫເຼັ້ຂ ມຼັ້ ແຂາກ່ອນ ອ ່ນແມ່ນສາຼັ້ງບາຼັ້ນທ ່ ເປ ນໃຈກາງຂອງກ່ ຸມ - ໃຫກຼັ້ ໍານດົ ເຂດຈດຸ ສຸມພດ ທະນາ ( ໂຄງການຈດຸ ສຸມ ) ຂອງສ ນກາງ ຂອງແຂວງ ແລະ ຂອງເມອ ໃຫຈຼັ້ ະ ແຈງຼັ້ ໂດຍສະເພາະເຂດຈດຸ ສຸມພດ ທະນາທ ່ ໝ ນຼັ້ ປະຕບ ດ , ເຂດຈດຸ ສຸມດານ ປກຊ ຼັ້ -ປກສ ເຂດຈຸດສຸມ ເພ ່ ອ ສະຫງວນຊບ ພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມມເ ຂດຈດຸ ສຸມ ເພ ່ ອຈດ ສນ ພ ມລໍາເນາ ົ ແລະ ບ່ອນທໍາມາຫາກນ ຄງົທ ່ຍນ ຍງົ ເພ ່ອຢຸດຕກ ານຖາງປ່ າເຮດ ໄຮ່ ແບບເລ ່ອນລອຍ ແລະ ເພ ່ອຮອງຮບ ຜ ທຼັ້ ່ ໄດຮຼັ້ບ ຜນົກະທບົ ຈາກໂຄງການພດ ທະນາຕ່າງໆ. - ໃຫກຼັ້ ໍານດົແຈງຼັ້ວ່າ ເຂດຈດຸ ສຸມນ ນຼັ້ ຢ່ ໃສ, ໃຜເປ ນຜ ຮຼັ້ ບ ຜດ ຊອບ, ມໂ ຄງການວຽກງານອນ ໃດແດ່ ໃຊທນຶ ຮອຼັ້ນຄແ ນວ ໃດ, ທນຶຮອນມາຈາກໃສ ໄລຍະ ຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ເທົ ່າໃດປ 3.3 ໃຫລຼັ້ບຶຖະບານຮບ ຮອຼັ້ນຄນົຄວງອອກນະໂຍບາຍ ແລະ ມາດຕະການສົ ່ງເສມ ເປ ນພເ ສດ ເພ ່ອສອບ ນກ ລງົທນຶ , ຜ ປຼັ້ ະກອບການທາງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງ ປະເທດ ໄປລງົທນຶ ໃນໂຄງການຕ່າງໆທ ່ຕດ ພນ ກບ ການແຕ່ງ ໄຂ ຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ພດ ທະນາຊນົ ນະບດົ (ການລງົທນຶປ ກຝ ງ, ລຽຼັ້ງສດ , ປຸງແຕ່ງຜນົ ຜະລດ ກະສກ ໍາບໍ ່ໄດຼັ້ແລະ ຫດ ຖະກໍາ, ການປ ກພດ ເປ ນຢາ ແລະ ການບໍລກ ານທາງດາຼັ້ນເຕກ ນກ ວຊ າການ. ການຟ ຼັ້ນຟ ບ ລະນະຮກ ສາປ່ າໄມຼັ້ແລະ ຊວ ະນາໆພນ ເພ ່ອການສກຶ ສາຄົນຼັ້ ຄວາຼັ້ ແລະ ການທ່ ອງທ່ ຽວ ໃນ ເຂດທ ່ຍງ ຫຍຸງຍາ ຼັ້ ກ, ຫ່າງໄກສອກຫ ກ ແລະ ທຸລະກນ ດານ ເປ ນຕົນຼັ້ ແມ່ນ: - ນະໂຍບາຍດາຼັ້ນການເຂົ ຼັ້າ ແລະ ສໍາປະທານທ ່ດນ . - ນະໂຍບາຍດາຼັ້ນການຍກົ ເວ ນຼັ້ ແລະ ຫຸ ດຜ່ ອນການເສຍພາສ- ອາກອນ. - ນະໂຍບາຍດາຼັ້ນການນາໍເຂົ ຼັ້າພາຫະນະ, ອຸປະກອນຮບ ໃຊກຼັ້ ານຜະລດ ແລະ ສົ ່ງອອກຜນົຜະລດ - ນະໂຍບາຍດາຼັ້ນແຮງງານ, ການເຝ ກອບົຮມົ ຍກົ ລະດບ ສມ ແ ຮງງານ ແລະ ດາຼັ້ນອ ່ນໆອກ .)

115 3.4 ໃຫລຼັ້ດ ຖະບານຮບ ຮອຼັ້ນປະກາດໃຊຼັ້ແລະ ຊນົການປະຕບ ດ ນະໂຍບາຍລະອຽດທາງດາຼັ້ນການສກຶ ສາ ແລະ ສາທາລະນະສຸກສໍາລບ ປະຊາຊນົທ ່ ຢ່ ຊນົ ນະບດົ , ກ່ ອນອ ່ນແມ່ນຜ ທຼັ້ ່ ຍງ ທຸກຍາກຂາດເຂນ ໃຫມຼັ້ ເ ງ ່ອນໄຂ ໄດຼັ້ ຮບ ການສກຶ ສາ ແລະ ການບໍລກ ານດາຼັ້ນສາທາລະນະສຸກ ຢ່ າງທົ ່ວເຖງ ກວ່າເກົ ່າແນໃສ່ ບນ ລຸຄາດໝາຍ ດາຼັ້ນການ ພດ ທະນາ ໃນປ 2015 ກ່ ອນອ ່ນແມ່ນສໍາເລດ ການສກຶ ສາຊ ນຼັ້ ປະຖມົ ພາກບງ ຄບ , ການເກດ ລ ກຢ່ ໂຮງຫມໍແລະ ສຸກສາລາ ໂດຍບໍ ່ ເສຍຄ່າ, ການປ ່ ນປົວພະຍາດສໍາລບ ເດກ ອາຍຸຕາກວ່າ 5 ປ ໂດຍບໍ ່ໄດເຼັ້ສຍຄ່ານ ນຼັ້ໃຫໄຼັ້ດຢຼັ້່ າງແທຈຼັ້ງ . 3.5 ໃຫລຼັ້ດ ຖະບານປະຕບ ດ ລະບອບນະໂຍບາຍສົ ່ງເສມ ສໍາລບ ເປົ ຼັ້າໝາຍພະນກ ງານ, ນາຍຄ , ນາຍຫມໍ, ພະນກ ງານວຊ າການ. ຜ ທຼັ້ ່ ລົງເຮດ ວຽກປະຈໍາການຢ່ ຮາກຖານບາຼັ້ນ ໃນເຂດຊນົ ນະບດົ ຫ່ າງໄກສອກຫ ກ ແລະ ທຸລະກນ ດານ ໃຫແຼັ້ທດເໝາະຕວົຈງ . ພອຼັ້ມກນ ນ ນຼັ້ກໍກໍານດົລະບອບການຊບ ຊອຼັ້ ນເອາົນກ ຮຽນ, ນກ ສກຶ ສາ ທ ່ ສໍາເລດ ຈາກສະຖາບນ ການສກຶ ສາ ວຊ າຊ ບ ແລະ ມະຫາວທ ະຍາໄລລງົເຮດ ວຽກປະຈໍາຢ່ ຮາກຖານ ເພ ່ ອເຝ ກຝົນທດົ ສອບໃນວຽກງານຕວົ ຈງ , ຈາກນ ນຼັ້ ຈຶ ່ ງຮບ ເຂົ ຼັ້າເປ ນລດ ຖະກອນຕາມຜນົ ງານຕວົ ຈງ ຂອງແຕ່ ລະຄນົ ແລະ ຕາມຄວາມຮຽກຮອຼັ້ງຕອຼັ້ງການຕວົ ຈງ . ໃຫສຼັ້ ະຫງວນໂຄຕາຼັ້ພະນກ ງານປະຈາໍ ປ ສໍາລບ ເຂດຈດຸ ສຸມພດ ທະນາ ເພ ່ອຈະມເ ງ ່ອນໄຂຕອບສະໝອງ ຄວາມ ຕອຼັ້ງການພະນກ ງານຂອງເຂດດ ່ງກ່າວໃຫໄຼັ້ດຢຼັ້່ າງພຽງພໍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນພະນກ ງານຄ , ແພດຫມໍ, ພະນກ ງານ ວຊ າການກະສກ ປ ກຟ ງ-ລຽຼັ້ງສດ ສດ ຕະວະແພດ, 3.6 ໃຫຄຼັ້ ະນະພກ ແຂວງ ສມົ ທບົກບ ຄະນະພກ ເມອ ງ ແລະ ຄະນະພກ ຮາກຖານ, ເປ ກສາຫາລ ແລະ ຕກົ ລງົຢ່ າງເປ ນເອກະພາບກ່ ຽວກບ ການຫນ ເອາົພະນກ ງານ (ທງ ພະນກ ງານການເມອ ງ ແລະ ພະນກ ງານວຊ າການ) ລງົປະຈຈຸ ຸດສຸມພ ດທະນາ, ຢ່ ກ່ ຸມບາຼັ້ນ ຫ ຢ່ ບາຼັ້ນ (ໂດຍສອດຄອງກບ ຄວາມຮຽກຮອຼັ້ ງຕອຼັ້ ງການຕົວຈງ ຂອງ ໂຄງການວຽກງານຢ່ ແຕ່ ລະບ່ ອນ, ທງ ນ ກຼັ້ ໍເພ ່ອຫ ກ ເວ ນຼັ້ ການຫນ ເອາົພະນກ ງານລງົໄປຮາກຖານແບບເປ ນຂະບວນ, ເປ ນແຕ່ ລະຂ ນຼັ້, ແຕ່ ລະຍາມທຽວຂຶ ຼັ້ນທຽວລງົ ແຕ່ ບໍ ່ມປ ະສດ ທຜ ນົ ຕວົ ຈງ , ຍ ່ ງໄປກວ່ານ ນຼັ້ ພາ ໃຫສຼັ້ ຼັ້ນເປ ອງງບົປະ ມານຢ່ າງຫ ວງຫ າຍ; ໃນກໍລະນບ ໍ ່ມພ ະນກ ງານ ( ເພ ່ອເຮດ ວຽກຈດຸ ສຸມຂອງ ໂຄງການ) ກໍໃຫສຼັ້ ະເໝຂ ຼັ້ນມາຫາສ ນ ກາງພຈ າລະນາຈດ ຫາໃຫ, ຼັ້ໃນສະເພາະໜາຼັ້ນ ຼັ້ຕອຼັ້ງປະຕບ ດ ໃຫເຼັ້ປ ນຈງ ທດ ນໍາທ ່ ວ່າ: “ທຸກວຽກຈດຸ ສຸມສໍາຄນ ຕອຼັ້ງ ມ ຜ ເຼັ້ຮດ ຕວົຈງ ແລະ ມຜ ຮບ ຜດ ຊອບນາໍພາຊ ຼັ້ນາໍເປ ນປະຈາໍ . 3.7 ໃຫຄຼັ້ ະນະພກ ບນ ດາອງົການອອຼັ້ ມຂາຼັ້ງສ ນກາງ ເພ ່ມຄວາມເອາົໃຈໃສ່ ຊ ຼັ້ນໍາພະນກ ງານຕາມຂະແໜ ງການ ສາຍຕ ຼັ້ງຂອງຕນົ ເພ ່ອ ໃຫເຼັ້ຂາົເຈົ ຼັ້າປະກອບສ່ ວນຢ່ າງຕ ຼັ້ງໜາຼັ້ເຂົ ຼັ້າໃນວຽກງານສາຼັ້ງບາຼັ້ນພດ ທະນາ, ສາຼັ້ງເຂດຈດຸ ສຸມ ແລະ ກ່ ຸມບາຼັ້ນພດ ທະນາຕາມການນາໍພາຂ ນຼັ້ຂອງຄະນະພກ ທອຼັ້ງຖ ່ ນ. ພອຼັ້ມກນ ນ ກຼັ້ ໍໃຫດຼັ້ໍາເນນ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ ການເມອ ງແນວຄດ ແຕ່ງຕ ຼັ້ງມອບໝາຍປະນກ ງານຂອງຕນົ ລງົເຮດ ວຽກປະຈຢຸ ່ ຮາກຖານບາຼັ້ນ, ກ່ ຸມບາຼັ້ນ ແລະ ເຂດຈດຸ ສຸມຕາມຄວາມຮຽກຮອຼັ້ງຕອຼັ້ງການຂອງໂຄງການ ວຽກ ງານແຕ່ລະບ່ອນ. ບນ ດາສະຫາຍການນໍາຂອງບນ ດາອງົການອອຼັ້ ມຂາຼັ້ງສ ນກາງ ຕອຼັ້ງມລ ະບອບລງົທອຼັ້ງຖ ່ ນຮາກຖານ ເພ ່ອ ຊ່ວຍຊຸກຍ ສຼັ້ະໜບ ສະໜຸນວຽກງານສໍາຄນ ນ ຼັ້ຕາມພາລະບດົບາດຂອງຕນົ . 3.8 ໃຫຮ ບຮອຼັ້ ນປ ບປຸງລະບົບການຈດ ຕ ຼັ້ງ ແລະ ບຸກຄະລາກອນລວມທ ງກົນໄກ ແລະ ລະບຽບ ແບບແຜນ ການພດ ທະນາຊນົນະບດົຢ່ ຂ ນຼັ້ສ ນກາງ ໃຫເຼັ້ປ ນອງົການລວມສ ນກາງເອກະພາບ ເປ ນກງົຈກ ການຈດ ຕ ຼັ້ງ ທ ່ ກະທດ ຮດ ແຕ່ມເ ງ ່ອນໄຂຄວາມສາມາດຊ່ ວຍກມົ ການເມອ ງ ແລະ ລດ ຖະບານ ໃນການດໍາເນນ ວຽກງານອນ ສໍາ ຄນ ນ ຼັ້ໄດຢຼັ້່ າງມປ ະສດ ທພ າບ. ສໍາລບ ຢ່ ແຂວງ ແລະ ເມອ ງ ຕອຼັ້ງມອບໝາຍໃຫສຼັ້ ະຫາຍໜ ່ ງໃນຄະນະປະຈາໍ ພກ ເປ ນຮບ ຜດ ຊອບ ວຽກ ງານນ ຼັ້ໂດຍມໜ ່ວຍງານໜ ່ ງທ ່ຂຶ ຼັ້ນກບ ຫອຼັ້ງວ່າການເປ ນເລຂາທກ ານຊ່ວຍວຽກ. 3.9 ໃຫລຼັ້ດ ຖະບານສບ ຕໍ ່ຈດ ເອາົໂຄງການສາຼັ້ງບາຼັ້ນ, ສາຼັ້ງເຂດຈດຸ ສຸມ ແລະ ກ່ ຸມບາຼັ້ນພດ ທະນາ (ຕດ ພນ ກບ ວຽກງານກໍ ່ ສາຼັ້ງຮາກຖານການເມອ ງ ເຂົ ຼັ້າໃນແຜນພດ ທະນາເສດຖະກດ -ສງ ຄມົ ຂອງທອຼັ້ງຖ ່ ນໂດຍຈດ ໄວເຼັ້ປ ນ.

116 ສາລະບານສະເພາະ ແລະ ຈດ ເປ ນແຜນລງົທນຶ ຫ ຮ່ ວງງບົປະມານການໃຊຈຼັ້່າຍປະຈໍາແຕ່ ລະສກົ ປ ສະເພາະໃຫຼັ້ ຈະແຈງຼັ້, ຈາກນ ນຼັ້ຕອຼັ້ງມອບທງ ໂຄງການທງ ງບົປະມານ ແລະ ມອບຄວາມຮບ ຜດ ຊອບໃຫທຼັ້ ອຼັ້ງຖ ່ນຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ . ພອຼັ້ມນ ກຼັ້ ໍໃຫສຼັ້ບ ຕໍ ່ຂນົຂວາຍຍາດແຍ່ງເອາົການສະໜບ ສະໜນ ຊ່ວຍເຫ ອ ເອາົທນຶຮອນ, ເຕກ ນກ ວຊ າການ ແລະ ບົດຮຽນຈາກປະເທດເພ ່ ອນມດ ອງົການຈດ ຕ ຼັ້ງສາກົນ ແລະ ອງົການບໍ ່ ສງ ກ ດລ ດຖະບານ, ລວມທ ງ ນຕ ບ ຸກຄນົ ແລະ ບນ ດາຊ ນຼັ້ ຄນົ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດເຂົ ຼັ້າໃນລາຍງານນ ຼັ້ຢ່ າງກວາຼັ້ງຂວາງ ແລະ ມຈ ດຸ ສຸມກວ່ າ ເກົ ່າທງົມກ ານຄຸມຼັ້ ຄອງການຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ໂຄງການຕ່າງໆຢ່ າງຮອບດາຼັ້ນ ແລະ ມປ ະສດ ທຜ ນົ . 3.10 ໃຫລຼັ້ດ ທະບານຮບ ຮອຼັ້ນກໍານດົເປ ນນະໂຍບາຍອນ ຈະແຈງຼັ້ກ່ ຽວກບ ການຈດ ສນ ລາຍຮບ ລວມຂອງ ລດ ຖະບານຈາກໂຄງການລງົທນຶທນຶທ ່ ນໍາໃຊແຼັ້ຫ່ ງຊບ ພະຍາກອນທໍາມະຊາດ,ເປ ນຕົນຼັ້ ແມ່ນແຮ່ທາດ,ນໍ ຼັ້າ,ທ ່ ດນ ,ຈໍາ ນວນຫ ວງຫ າຍທງ ມຜ ນົ ກະທບົທາງດາຼັ້ນສ ່ ງແວດລອຼັ້ ມ ແລະ ສງ ຄມົ ຢ່ ທອຼັ້ງຖ ່ ນໃດໃຫທຼັ້ ອຼັ້ງຖ ່ ນນ ນຼັ້ ໃນອດ ຕາສ່ ວນ ທ ່ ເໝາະສມົ ເພ ່ອໃຫທຼັ້ ອຼັ້ງຖ ່ ນນ ນຼັ້ ສາມາດນໍາໃຊເຼັ້ປ ນທນຶຮອນສໍາລບ ການພດ ທະນາບາຼັ້ນ,ປົວແປງ ແລະ ຍກົ ສ ງຄຸນ ນະພາບຊວ ດ ຂອງປະຊາຊນົ ໃນທອຼັ້ງຖ ່ ນນ ນຼັ້ ໆ ຫ ນໍາໃຊເຼັ້ຂົ ຼັ້າໃນວຽກງານອ ່ນໆທ ່ ຈາໍ ເປ ນໂດຍມກ ານກໍານດົລະບຽບ ການໃຊຈຼັ້່າຍ ແລະ ລະບອບການຕດ ຕາມກວນການໃຫໂຼັ້ປ່ ງໃສ-ຮດ ກຸມ. 3.11 ຄໍາສ ່ງແນະນໍາສະບບ ນມຜ ນົ ສກ ສດ ນບ ແຕ່ມ ຼັ້ລງົລາຍເຊນ ເປ ນຕົນຼັ້ໄປ ແລະ ປ່ ຽນແທນຄ່າສງົແນະ ນໍາ ເລກທ ່ 09/ກມສພ, ສະບ ບລົງວ ນທ 8 ມນາ 2004 ຄະນະພ ກອົງການອອຼັ້ ມຂາຼັ້ງສ ນກາງ, ຄະນະພ ກ ນະຄອນຫ ວງວຽງຈນ ແລະ ຄະນະພກ ແຂວງໃນທົ ່ວປະເທດມໜ າຼັ້ທ ່ ແລະ ຄວາມຮບ ຜດ ຊອບຈດ ຕ ຼັ້ງປະຕບ ດ ຄໍາ ສ ່ງສະບບ ນ ຼັ້ໃຫຖຼັ້ ກ ຕອຼັ້ງ ແລະ ໄດຮຼັ້ບ ຜນົດ.

117 ເອກະສານອາຼັ້ງອງ ກນ ຍາ ສະວນ ນະແສງ “ຈດ ຕະວທ ະຍາທົ ່ວໄປ” 2001. ເຂມ ເພດ ບ ລມົ ໄຊ ແລະ ວງົແສງເດອ ນປະຊາ ສຸກ “ຈດ ຕະວທ ະຍາສງ ຄມົ ” ສໍາລບ ຄະນະສກຶ ສາສາດມະຫາວທ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດວຽງຈນ 2001. ປ່ ຽງຄໍາປອງທະວທ ອງ ແລະ ກງົສ ຈນຸ ລະມານ ຼັ້“ຈດ ຕະວທ ະຍາພດ ທະນາການໄວລຸນຼັ້ ”ສໍາລບ ຄະນະສກຶ ສາສາດ ມະຫາວທ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ວຽງຈນ 2001. ຄຸນມ ພມົ ມະນມ ດ “ຫລກ ການພ ຼັ້ນຖານຂອງການບໍລຫ ານ ”. ຄໍາແສງ ທະລ ງສ ແລະສ ສວ ນ ສ ພົມພ ກດ “ຈ ດຕະວ ທະຍາທຸລະກ ດ” ຄະນະສຶກສາສາດ ມະຫາວທ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ວຽງຈນ 2004 . ສຈ ນ ວພ າວນ “ການຄຸມຼັ້ ຄອງອງົການ” ມງ ກອນ, 2004. ສມົ ພອນ ໄຊວງົດາລາ “ການບໍລຫ ານອງົການ” 2005. ສທ ອນ ຈດ ສະຈນ “ວຊ າສງ ຄມົ ວທ ະຍາສາດ ການເມອ ງ” ຄະນະວທ ະຍາສາດສງ ຄມົ , ມະຫາວທ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ 2002 . ສຸພ ນ ເກສາອຸປ “ພຶດຕ ກໍາອົງການ” ສາຂາວ ຊາບໍລ ຫານລ ດຖະກ ດ , ຄະນະລ ດຖະສາດ ມະຫາວທ ະຍາໄລທໍາມະສາດ 1996 ສມົ ຍດົ ນາວກ ານ “ພດຶຕກ ໍາອງົການ” ຄະນະ ພານດ ສາດ ແລະ ການບນ ຊ ມະຫາວທ ະຍາໄລທໍາມະສາດ 2545. ສ ລ ວ ນ ເສລ ລ ດ “ພຶດຕ ກໍາອົງການ” 2541. ໂຍທ ນ ສນ ສົນຍຸດ ແລະ ຈຸມພົນ ພ ນພ ດຊ ວ ນ “ຈດ ຕະວທ ະຍາສງ ຄມົ ” 1985. ເທບພະນມົ ເມອ ງແມນ ແລະ ສະວງ ສຸວນ “ພດຶຕກ ໍາອງົການ” ໄທວດ ທະນາພານດ (ກຣຸງເທບ)2540. ພງົພນ ພງົ ໂສພາ “ພດຶ ຕກ ໍາກ່ ຸມ” ພາກວຊ າແນະແນວ ມະຫາວທ ະຍາໄລ ສນ ະຄະຣນ ວໂ ລດ 2001 ມະຫາວທ ະຍາໄລ ແຫ່ງ ຊາດ ຄະນະ ສກຶ ສາສາດ “ຈດ ຕະວທ ະຍາທົ ່ວໄປ ສໍາລບ ວທ ະຍາໄລວທ ະຍາສາດພ ຼັ້ນຖານ ປ ທ1” ວຽງຈນ 2001. ມະຫາວທ ະຍາໄລ ມະຫາສາລະຄາມພາກວຊ າບໍລຫ ານການສກຶ ສາ, “ຫລກ ການບໍລຫ ານ ແລະ ການ ບໍລຫ ານສະຖານສກຶ ສາ” ກຸມພາ 2001. ລກ ຂະນາ ສວ ວ ດ “ຈດ ຕະວທ ະຍາໃນຊວ ດ ປະຈາໍວນ ” 2003.