หลักการ 5ส กับการปรับปรุงงานด้วย Kaizen

Before We Build Parts, We Build People. Miss. Aumporn Niljun 5S MASTER#8 Thai summit Automotive (Branch 1) หลักการ 5ส กับการ ปร ั บปร ุ งงานด ้ วย Kaizen

Before We Build Parts, We Build People. 2 ปั ญหาและอ ุ ปสรรคในการด าเนินระบบ 5ส ให้ต่อเนื่องและยั่งยืน 1. ไม่มีการประกาศนโยบาย วต ั ถ ุ ประสงค ์ และเป้ าหมายทช ี ่ ั ดเจน 2. แจ้งนโยบายร ้ ู แต ่ในหม ่ ู ผ ้ ู บร ิ หารไม่มีการถ่ายทอด 3. ขาดแผนงานการขับเคลื่อนที่ชัดเจน 4. จัดตั้งคณะกรรมการไม่ชัดเจนหรือไม่ได้จัดตั้ง 5. ยังไม่มีการนิยามความหมายของ 5ส ในแบบฉบับของตนเอง 6. มีการให ้ ความร ้ ู(ศ ึ กษาด ู งาน) แต่ไม่ทั่วถึง หรือ ไม่ถ ู กต ้ อง 7. ขาดการส่งเสริมรณรงค์และการจ ู งใจอย ่ างต ่ อเน ื ่ อง

Before We Build Parts, We Build People. 3 ปั ญหาและอ ุ ปสรรคในการด าเนินระบบ 5ส ให้ต่อเนื่องและยั่งยืน 8. จัดแบ่งพื้นที่รับผิดชอบไม่เหมาะสม 9. ไม่มีการจัดท า Big Cleaning Day 10. ไม่ได้ถ่ายภาพก่อนและหลัง 11. แต่ละพื้นที่ไม่มีแผนงานด าเนินงาน 12. ไม่มีการส ารวจพื้นที่รับผิดชอบ 13. ไม่มีการตรวจประเมินผลการทา เพ ื ่ อปร ั บปร ุ งแก ้ไข 14. ไม ่ ม ี การประช ุ มร ่ วมกน ัพิจารณาก าหนดมาตรฐาน 5ส กลาง และแต่ละพื้นที่ยังไม่มีมาตรฐานของตนเอง

Before We Build Parts, We Build People. 4 ปั ญหาและอ ุ ปสรรคในการด าเนินระบบ 5ส ให้ต่อเนื่องและยั่งยืน 15.ไม่มีการตรวจพื้นที่ครบทั้ง 3 ระดับ 16. มีการประกวดแข่งขันแต่ไม่มีการส่งเสริมแก้ไขพื้นที่ที่ได้คะแนนน้อย 17. ขาดประช ุ มตด ิ ตามความคืบหน้า 18. ขาดการวัดผลส าเร็จ (ผลลัพธ์) ในการท าของแต่ละปี 19. ไม่มีการน าเครื่องมือหรือเทคนิคใหม่ๆ เข้ามาประย ุ กต ์ใช ้ กบ ั 5ส 20. ผ ้ ู บร ิ หารเปลย ี ่ นแปลงนโยบาย ทีมงานหมดก าลังใจ

Before We Build Parts, We Build People. 5 • เก็บของไว้มากเกินความจ าเป็ น มต ี้ นท ุ นในการสต ๊ อกส ิ นค ้ าส ู ง รวมถ ึ งมขั้นตอนการ ี ท างานที่ซ ้าซ้อน ไม่เป็ นระบบ ท ำ ไม ต้อง ท ำ 5ส • เอกสารอ ุ ปกรณ ์ เคร ื่องม ื อวางปะปนกน ั เสียเวลาค้นหา หาไม่เจอ ก่อให้เกิดความสับสน • เอกสาร เครื่องมือ อ ุ ปกรณ ์สกปรก ช าร ุ ดเส ี ยหายอย ่ ู เสมอ • แสงสว่าง เสียง ความร้อน สภาพแวดล ้ อม ไม ่ เหมาะสมกบ ั ผ ้ ู ปฏ ิ บ ั ตง ิ าน ไม่มีมาตรฐานให้ถือ ปฏิบัติในสถานที่ท างาน ผลิตภาพการท างานน้อยไม่เป็ นไปตามเป้าหมาย พนักงานใน หน่วยงานเดียวกันไม่สามารถท างานแทนกันได้ • ไม่เคารพและปฏิบัติตามกฎกติกาของหน ่ วยงาน แบ ่ งแยกเป็ นกล ่ ุ มเป็ นก ้ อน ไม ่ มความรัก ี ความสามค ั คใี นหน ่ วยงาน เกด ิปั ญหาข ั ดแย ้ งกน ั ภายใน อต ั ราการลาออกส ู ง เกด ิ อ ุ บ ั ตเ ิ หต ุ เป็ นประจ า !!! ท าไมต้องท า 5ส !!!

Before We Build Parts, We Build People. 6 !!! ถ้าไม่ท า 5ส จะเป็ นอย่างไร !!!

Before We Build Parts, We Build People. 7 ส5 สร้างวินัย ส1 สะสาง ส2 สะดวก ส3 สะอาด ส4 สร้างมาตรฐาน

Before We Build Parts, We Build People. 8 สภาพโต ๊ ะทา งานค ุ ณเป็ นแบบน ีไ ้ หม ?

Before We Build Parts, We Build People. 9 ปัญหาที่เกิดจากการไม่ท า “สะสาง” • ใช้เวลาค้นหานาน • เอกสาร/อป ุ กรณ ์ ส ูญหาย • งานเสร็จช้ากว่าที่ก าหนดไว้ • เสียพื้นที่โดยไม่จ าเป็ น • เส ี ยต ้ นท ุ นซ ื ้ ออป ุ กรณ ์ เคร ื ่ องใช ้ เกน ิ ความจ าเป็ น

Before We Build Parts, We Build People. 10 1 ส ารวจ 2 คัดแยก 3 ขจัดส่วนเกิน 4 เพิ่มเติมส่วนขาด 5 ต ้ องไม ่ พลาดความสมด ุ ล สะสาง SEIRI Organization จัดระบบองค์กร

Before We Build Parts, We Build People. 11 คือ การจัดระบบ ให้มีความสมดุล พอดีไม่ขาดไม่เกิน ท ้ ง ั เร ื ่ องส ิ ่ งของและข ้ น ั ตอนการทา งาน

Before We Build Parts, We Build People. 12 ส1 สะสาง (Organization) สา รวจส ิ่งของและระบบงาน 1. ส ารวจ Organization การจัดระบบ (ส ิ่งของ / ระบบงาน) วต ั ถ ุ ประสงค ์ ลดความส ูญเปล ่ า ตัวชี้วัด จา นวนส ิ่งของหร ื อระบบงานท ี่ส ูญเปล ่ า หร ื อซ ้ า ซอ ้ น ถ ู กกา จัดออก ของไม ่ จา เป็ น แต ่ใชไ้ ด ้= ส ่ งมอบ / ขาย ของไม ่ จา เป็ น แต ่ใชไ้ ม ่ได ้= ท ิ ้ ง 3. ขจัดส่วนเกิน แยกแยะส ิ่งของและระบบงาน - ส ิ่งท ี่จา เป็ น - ส ิ่งท ี่ไม ่ จา เป็ น (ใช้ได้-ใชไ้ ม ่ได้) 2. คัดแยก ของจา เป็ นแต ่ไม ่ ม ี/ ช ารุด =จัดหา/ซ ่ อม เพ ื่อใหเ ้ ก ิ ด “ความพอดี” หรือ “พอเพียง” 4. เพิ่มส่วนขาด

Before We Build Parts, We Build People. 13

Before We Build Parts, We Build People. 14 • เพิ่มเติมส่วนขาด • ต ้ องไม ่ ขาดความสมดุล จ านวนที่ พอดี • ส ารวจ : พ ้ ื นท ี่ • คัดแยก : จ าเป็ น,ไม่จา เป็ น • ขจัด : ทิ้ ง,ขาย,บริจาค,ท าลาย,น ากลับ สิ่งของ บ้าน จ าเป็ น • ค ู่แข ่ งธุรกจ ิ เดย ี วกนั • ระดับสากล มาตรฐาน • ส ารวจ :ข ้ นัตอนทา งาน • คัดแยก : จา เป็ นม ี มูลค่า,ไม่จา เป็ น ไม่ม ี มูลค่า • ขจัด : ข ้ นัตอนท ี่ไม่จา เป็ น กระบวน การจ าเป็ น 5ส ที่มองไม่เห็น 5ส ที่มองเห็น

Before We Build Parts, We Build People. 15 1. ส ารวจพื้นที่ 1.1กา หนดขอบเขต 1.2ถ ่ ายร ู ปสภาพก ่ อนและหลง ั ก่อนสะสาง หลังสะสาง

Before We Build Parts, We Build People. 16 2. ลงมือสะสาง 2.1 แยกแยะระหวา ่ ง “สิ่งที่จ าเป็ น”และ “สิ่งที่ไม่จ าเป็ น”

Before We Build Parts, We Build People. 17 2.2 ยุทธการป้ายแดง (Red Tag) ป้ายแดงค ื อป้ ายท ี ่ ต ิ ดไวกบ ั ส ิ ่ งของท ี ่ “ไม ่ จา เป็ นตอ ้ งใช” ้ หรือ “อยผ ู ่ ด ิ ท ี ่ ” เป็ นเทคนิคการสะสางด้วยสายตา ป้ายแดง

Before We Build Parts, We Build People. 18 เราจะติดป้ายแดงบนอะไร ? อะไรก็ได้ที่ไม่จ าเป็ นต้องใช้- เครื่องจักร- ส่วนประกอบของเครื่อง จ กั ร - ช้ นั ว า ง ตู้ โ ต ะ ๊ เ ก า้ อ้ี - เ อ ก ส า ร ต่า ง ๆ - เครื่องเขียน แต่ห้ามติดป้ายแดงที่ “คน ” ถึงแม้บางครั้งอยากจะท ามากก็ตาม !!!

Before We Build Parts, We Build People. 19 2.3จด ั ทา บญ ั ช ี รายการส ิ ่ งท ี ่ ไม ่ จา เป็ น 2.4จด ั หมวดหม ู ่ 2.5 ดา เน ิ นการแกไ้ ขป้ ายแดง 2.6 ขจด ั ส ่ วนเก ิ น / เพ ิ ่ มส ่ วนขาด / ซ ่ อมแซมส ่ วนท ี ่ ชา ร ุ ด 3. ประเมินผล ตว ั ช ้ ี วด ั :จา นวนส ิ ่ งของ หร ื อระบบงานท ี ่ ส ูญเปล ่ าซ ้ า ซอ ้ นถ ู กกา จด ั ออก 4. ตรวจสอบโดยฝ่ ายบริหารเพื่อแนะน าและให้ก าลังใจ 5. ก าหนดมาตรฐานสะสาง

Before We Build Parts, We Build People. 20 ลดความส ูญเปล ่ า มองเห็น ไดพ ้ ้ ื นท ี ่กลับคืน ลดต ้ นท ุ นการส ั ่ งซ ื ้ ออ ุ ปกรณ ์ ท ี ่ ไม ่ จา เป็ น ลดภาระ ในการท า Stock มองไม่เห็น ไม่เครียด จากการท างาน ไม่ต้องท างาน หลายข ้ น ั ตอน มี ความสุขจากท างาน ประโยชน์ของการท า ส สะสาง

Before We Build Parts, We Build People. 21 ประเด็นส าคัญในการคัดแยก ขั้นตอนการท างาน

Before We Build Parts, We Build People. 22

Before We Build Parts, We Build People. 23 ก่อนสะสาง หลังสะสาง

Before We Build Parts, We Build People. 24 ก่อนสะสาง หลังสะสาง

Before We Build Parts, We Build People. 25 ถ้าที่เก็บเครื่องมือของท่านเป็ นอย่างนี้...

Before We Build Parts, We Build People. 26 ปัญหาหากไม่ท า “สะดวก” • ใช้เวลาค้นหานาน • เคลื่อนไหวมากเกินความจ าเป็ น • อป ุ กรณ ์ ช าร ุ ดเส ี ยหายได ้ ง ่ าย • งานเสร็จช้ากว่าที่ก าหนดไว้

Before We Build Parts, We Build People. 27 ค ื อการจด ั เกบ ็ ส ิ ่ งของใหเ ้ป็ นระเบ ี ยบเร ี ยบร ้ อยเพ ื ่ อความ สะดวกในการทา งานของส ่ วนรวม (ไม ่ใช ่ ส ่ วนตว ั) คงไว้ซึ่ง ความปลอดภย ั ค ุ ณภาพ และประส ิ ทธ ิ ภาพ

Before We Build Parts, We Build People. 28 1 จ ั ดหมวดหม ่ ู 2 ก าหนดที่วาง 3 จัดท า Visual Display / Control 4 จัดท าแผนผัง และ Update 5 KAIZEN อย่างต่อเนื่อง สะดวก SEITON Neatness ระเบียบเรียบร้อย

Before We Build Parts, We Build People. 29

Before We Build Parts, We Build People. 30 ส2 สะดวก (Neatness) จดัแยกประเภทส ิ่งของตามหมวดหม ู ่ ตามลักษณะการใช้งาน และความถี่ (เหมาะสมและสะดวกต ่ อการใชง ้ านท ี่ส ุ ด) 1. จด ั หมวดหม ่ ู Neatness ความเป็ นระเบียบเรียบร้อย วต ั ถ ุ ประสงค ์ เพ ิ่มประส ิ ทธ ิ ภาพ (ความเร็ว) ตัวชี้วัด ค้นหาได้ภายใน 30วินาที ทา ป้ ายบ ่ งช ้ ี ตามระบบท ี่วางไว ้ - Visual Control - Visual Display 3. ท าป้ายบ่งชี้ กา หนดตา แหน ่ งท ี่วางส ิ่งของใหช ้ ดัเจน ไม ่ปะปนกนัเป็ นสัดส ่ วน 2. ก าหนดที่วาง กำ หนดแผนผงัช ื่อท ี่อยท ู ่ ี่แน ่ นอนใหก ้ บั ส ิ่งของท ี่อยใ ู ่ นพ ้ ื นท ี่ท ้ งัหมด ของใชบ ้ ่ อยอยใ ุ ่ กลม ้ื อ 4. ท าแผนผัง

Before We Build Parts, We Build People. 31 ใช้บ่อย ไว้ใกล้มือ หน ั กอย ่ ู ล ่ าง เบาอย ่ ู บน เล็กสั้นอย ่ ู หน ้ า ใหญ่ยาวอย ่ ู หลง ั เทคนิคในการจัดวางสิ่งของ

Before We Build Parts, We Build People. 32 สิ่งของที่จ าเป็ น ใช้บ่อยๆ จัดวางไว้ใกล้มือ ➢ ใช้งานภายใน 6 ชม. ➢ เก็บให้ใกล้มือ ➢ ใช้งานภายใน 5วัน ➢ ห้องท างาน ➢ ใช้งานภายใน 6เดือน – 1 ปี ➢ นอกห้องท างาน ➢ ไม่ได้ใช้งานเกิน 1 ปี ➢ ยังไม่ต้องซื้อ มีชีวิต หยุดพัก ก่ึ งตาย ตาย

Before We Build Parts, We Build People. 33 กฏพื้นฐานในการจัดเก็บสิ่งของ ปลอดภัย ค ุ ณภาพ ประสิทธภาพ หมายถึง :การจ ั ดเกบ ็ ทไี่ม ่ ทา ให ้ เกด ิ อ ุ บ ั ตเ ิ หต ุ หร ื อ อน ั ตรายต ่ อผ ้ ู ปฏ ิ บ ั ต ิ งาน หมายถึง :การจัดเก็บที่ไม่ท าให้สิ่งของ นั้น ๆ เสื่อมสภาพ หรือ ได้รับความเสียหาย หมายถึง :การจัดเก็บที่สามารถหยิบใช้ได้ทันที อย่างรวดเร็ว ไม่ต้องเสียเวลาค้นหา สะสาง

Before We Build Parts, We Build People. 34

Before We Build Parts, We Build People. 35

Before We Build Parts, We Build People. 36 ท า สะดวก แล้วต้องตอบค าถามเหล่านี้ได้ เก็บอะไร เก็บเท่าไหร่ เก็บที่ไหน

Before We Build Parts, We Build People. 37 Visual Display : การแสดงด้วยการมองเห็น เป็ นการแสดงหรือแนะน าเพื่อให้ทราบและเข้าใจได้ด้วยการมอง เช ่ น ลูกศรแสดงทิศทางการหมุนของสายพาน , ป้ายแสดงสถานะการ ท างานของเครื่องจักร , ป้ ายช ้ ี บ ่ งต ่ างๆ ฯลฯ • ป้ ายช ้ ี บ ่ งเพ ื่ออา นวยความสะดวก - บอกทิศทาง, ท ี่ต ้ ง ั ของสถานท ี่ - แจง ้ ขอ ้ ม ู ลข ่ าวสาร - บอกวิธีการใช้ • ป้ ายเต ื อนหร ื อหา ้ มในกรณ ี ต ่ างๆ

Before We Build Parts, We Build People. 38 Visual Control : การควบค ุ มด้วยการมองเห็น เป็ นเทคนิคที่ท าให้ส ิ ่ งท ี ่ ตอ ้ งการควบค ุ มด ู แลเป็ นตว ั ช ้ ีให้เห็นถึงความ ผิดปกติด้วยตัวเอง และความผด ิปกต ิ ท ี ่ แสดงออกมาน ้ น ั จะแจง ้ เต ื อนให้ทราบ และให้คนรีบเข้าดา เน ิ นการแกไ้ ขส ิ ่ งผด ิปกต ิ น ้ น ั ไดอ ้ ยา ่ งถ ู กตองเหมาะสม ้

Before We Build Parts, We Build People. 39 ประโยชน์ของการท า ส สะดวก • ลดเวลาในการค้นหาอุปกรณ์ หรือ เอกสาร • ลดเวลาการท างาน (การเคลื่อนไหว) • ลดการสูญหายของอุปกรณ์ หรือ เอกสาร • ท างานได้เสร็จทันตามแผน เพิ่มประสิทธิภาพการท างาน เวลาในการค้นหา 30 วินาที

Before We Build Parts, We Build People. 40

Before We Build Parts, We Build People. 41

Before We Build Parts, We Build People. 42

Before We Build Parts, We Build People. 43

Before We Build Parts, We Build People. 44 ถ้าโรงงานของท่านสภาพเป็ นแบบนี้… ?

Before We Build Parts, We Build People. 45 ถ้าโต๊ะท างานของท่านเป็ นอย่างนี้...

Before We Build Parts, We Build People. 46 ➢ สภาพแวดล ้ อมไม ่ น ่ าอย ่ ู สกปรกเกด ิ การสะสมของเช ื ้ อโรค ➢ ตรวจสอบสภาพการท างานได้ยาก ➢ ประส ิ ทธ ิ ภาพการทา งานของเคร ื ่ องจก ั รอ ุ ปกรณ ์ ลดน ้ อยลง ➢ เคร ื ่ องจก ั รอ ุ ปกรณ ์ ช าร ุ ด ไม ่ พร ้ อมใช ้ ➢ ท างานผิดพลาด เกิดของเสีย ผลิตไม่ได้ตามเป้าหมาย ➢ ไม ่ได ้ ร ั บความเช ื ่ อถ ื อจากล ู กค ้ าล ู กค ้ าหมดความม ั ่ นใจในค ุ ณภาพส ิ นค ้ า ➢ ม ี ความเส ี ่ ยงทจ ี ่ ะเกด ิ อ ุ บ ั ตเ ิ หต ุ ในการทา งาน ถง ึ ข ้ น ั เส ี ยช ี วต ิ หร ื อ เกิดความเสียหายต่อสถานที่ท างาน เช่น ไฟไหม้ สารเคมีรั่วไหล ฯลฯ ➢ พนักงานตกงาน เลิกจ้าง องค์กรปิ ดกิจการ ถ้าไม่ท าความสะอาด…??

Before We Build Parts, We Build People. 47 ค ื อการลงม ื อทา ความสะอาดพ ื น ้ ท ี ่ อป ุ กรณ ์ และเครื่องจักร เพื่อตรวจสอบหาสิ่งผิดปกติ และท าการแก้ไข ให้เกิดความพร้อมใช้และความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน

Before We Build Parts, We Build People. 48 1 กา หนดผ ้ ู ร ั บผด ิ ชอบ 2 มีขั้นตอนการท าความสะอาด 3 จัดท าแผนงานตามความถี่ 4 ลงมือตรวจสอบหาสิ่งผิดปกติ 5 แก ้ไขเพ ื ่ อค ื นส ่ ู สภาพปกต ิ สะอาด SEISO Cleaning ลงมือท าความสะอาด

Before We Build Parts, We Build People. 49

Before We Build Parts, We Build People. 50 ส3 สะอาด (Cleaning) กา หนดผร ู ้ับผด ิ ชอบพ ้ ื นท ี่เคร ื่องจักร อุปกรณ์ ให้ครอบคลุม 1. กา หนดผ ้ ู ร ั บผด ิ ชอบ Cleaning ท าความสะอาด วต ั ถ ุ ประสงค ์ ตรวจสอบส ิ่งผด ิปรกต ิ(บา ร ุ งรักษาเช ิ งป้ องกนั ) ตัวชี้วัด จา นวนส ิ่งผด ิปรกต ิ ท ี่ตรวจพบ กา หนดแผนการทา ความสะอาด ก ่ อนทา งาน ขณะท างาน หลังใช้งาน รายกะ รายวัน ราย สัปดาห์ รายเดือน หรือรายปี 3. ก าหนดแผนท าความสะอาด ศึกษาวิธีการท าความสะอาด ระดับความ สะอาด ของพ ้ ื นท ี่เคร ื่องจกัรอ ุ ปกรณ ์ เพื่อ ไม ่ใหเ ้ ก ิ ดความเส ี ยหาย 2. ก าหนดวิธีท าความสะอาด ขณะท าความสะอาดต้องตรวจสอบ ส ิ่งผด ิปรกต ิ หากพบตอ ้ งต ิ ดป้ าย และแกไ้ ข หร ื อแจง ้ ช ่ างทนัท ี 4. ตรวจสอบสิ่งผิดปรกติ