คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) Bus bar Compartment (หน้าตู้)ตู้ Bus bar Compartment (ด้านหลังตู้)ตู้ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 112
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) Air Circuit Breaker Compartment Control Compartment สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 112
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) Diagram ของตู้ Incoming Diagram ของ Air Circuit Breaker สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 122
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 3.2.5 จงระบุวิธีวิก ธี ารทำ Major PM MCC (Main Incoming) 3.2.6 จงอธิบธิายวิธีวิก ธี ารทำ Major PM MCC (Main Incoming) 1. ตรวจสอบสภาพโดยรวมของ Incoming Cubicle 1.1 General Checking : ตรวจสอบสภาพความผิดผิ ปกติโดยรวมของตู้ Incoming เช่น ช่ ความร้อ ร้ นของตู้ กลิ่นไหม้ หรือ รื สภาพการแตกหัก หั ของอุปกรณ์ต่างๆภายในตู้ ร้อ ร้ นหรือ รื พัด พั ลมระบายความร้อ ร้ น (ถ้ามี)มี 1.2 Cleaning and inspection : ทำ ความสะอาด ปัดฝุ่น และใช้เ ช้ ครื่อ รื่ งดูด ดู ฝุ่นดูด ดู ออก รวมถึงระบบระบายความ 1.3 Condition of indicator lamp and other signal check : อุปกรณ์แสดงผลต่างอยู่ ในสภาพพร้อ ร้ มใช้ง ช้ าน ได้แก่ Measuring equipment แสดงผลได้ถูก ถู ต้อง Indicator lamp ใช้ง ช้ านได้ ปกติ 1.4 Retightening and inspection for all connection : ขัน ขั กวดสายไฟฟ้า ฟ้ ตาม Terminal หรือ รื ขั้ว ขั้ ต่อต่างๆทุก ทุ ๆจุด 1.5. Verify for all metering device (Analog V, A, W, PF) : Measuring equipment แสดงผลได้ถูก ถู ต้อง พร้อ ร้ มทำ การสอบเทียบอุปกรณ์ต่างๆ 1.6 Inspection and ration testing for CT : ตรวจสอบค่า ration ของ Cirrent Transformer ว่า ว่ ยัง ยั อยู่ใยู่ นสเปค ไม่มี ม่ ก มี าร Short Turn 1.7 Push button switch / Selector switch : ทดสอบ Push button switch หรือ รื Selector switch ต่างๆให้มั่ ห้ น มั่ ใจได้ว่า ว่ มีค มี วามพร้อ ร้ มใช้ง ช้ าน 1.8 Protective relay testing (External) : ทำ การทดสอบค่า Function การทำ งานต่างๆ ของProtective relay (ถ้ามี)มี สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สัญ สั ลักษณ์ในวงจรควบคุม คุ มอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ สัญ สั ลักษณ์ไฟฟ้า ฟ้ จากแบบงานไฟฟ้า ฟ้ นั้น นั้ โดยทั่ว ทั่ ไปจะใช้สั ช้ ญ สั ลักษณ์แทนอุปกรณ์ไฟฟ้า ฟ้ ต่างๆที่เป็น ของจริงริเพราะการเขีย ขี นรูปอุปกรณ์ไฟฟ้า ฟ้ จริงริลงไปในแบบงานไฟฟ้า ฟ้ นั้น นั้ กระทำ ได้ยาก และอาจจะทำ ให้ สื่อ สื่ ความหมายผิดผิ ได้ ดังนั้น นั้ จึง จึ ต้องมีก มี ารกำ หนดสัญ สั ลักษณ์ของอุปกรณ์ไฟฟ้า ฟ้ เพื่อ พื่ ให้เ ห้ป็นมาตรฐานซึ่ง ซึ่ ผู้ปผู้ ฏิบัติ บั ติงานด้านไฟฟ้า ฟ้ จะต้องรู้ค รู้ วามหมายของสัญ สั ลักษณ์ที่ชัด ชั เจน และเข้า ข้ใจถูก ถู ต้องมาตรฐานของ สัญ สั ลักษณ์ด้านไฟฟ้า ฟ้ ที่ประเทศไทยคุ้น คุ้ เคยและใช้ง ช้ านทั่ว ทั่ ไปก็มีดั มี ดั งนี้ 1. สัญ สั ลักษณ์มาตรฐานการออกแบบของประเทศเยอรมัน มั : DIN (Deutsches Institute Fur Normung) 2. สัญ สั ลักษณ์มาตรฐานทางไฟฟ้า ฟ้ นานาชาติของทวีปวี ยุโรป : IEC (International Electechnical Commission) 3. สัญ สั ลักษณ์มาตรฐานการออกแบบของประเทศสหรัฐ รั อเมริกริา : ANSI (American National Standard Institute) 4. สัญ สั ลักษณ์มาตรฐานระบบของหน่วยมาตรฐานนานาชาติ : SI (System International Of Unit) สัญ สั ลักษณ์ไฟฟ้า ฟ้ ที่ใช้ส ช้ าหรับ รั การควบคุม คุ ไฟฟ้า ฟ้ มาตรฐาน DIN, IEC, ANSI สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 1.2.13 จงอธิบธิายหลักการและวงจรควบคุม คุ คุม คุ มอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ เบื้อ บื้ งต้น วงจรที่ใช้ใช้ นการควบคุม คุ มอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ เบื้อ บื้ งต้น ถ้ามอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ เกิดความเสีย สี หาย การซ่อ ซ่ มแซมให้ก ห้ ลับมาใช้ง ช้ านได้เหมือ มื นเดิมนั้น นั้ อาจมีค่ มี ค่ าใช้ จ่า จ่ ยที่สูง สู มาก ดังนั้น นั้ ระบบควบคุม คุ การทำ งานของมอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ จึง จึ จำ เป็นจะต้องมีอุ มี อุ ปกรณ์ป้อ ป้ งกันความ เสี่ย สี่ งที่จะทำ ให้ม ห้ อเตอร์เ ร์ กิดอันตราย นอกจากนี้ระบบควบคุม คุ มอเตอร์ยั ร์ ง ยั ต้องมีอุ มี อุ ปกรณ์ที่ช่ว ช่ ยให้ก ห้ าร ใช้ง ช้ านตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใผู้ช้ง ช้ านอีกด้วย การควบคุม คุ การเริ่มริ่เดินและหยุดเดินมอเตอร์พื้ ร์ พื้ น พื้ ฐาน และส่ว ส่ นใหญ่จะใช้แ ช้ มกเนติกคอนแทกเตอร์ ในการตัดต่อในการควบคุม คุ การทำ งานและมีอุ มี อุ ปกรณ์ป้อ ป้ งกันมอเตอร์ไร์ ม่ใม่ ห้เ ห้ กิดความเสีย สี หายและสามารถ เริ่มริ่เดินเครื่อ รื่ งโดยกดปุ่ม ปุ่ ที่สวิทวิช์ปุ่ช์ ปุ่ ม ปุ่ กดให้ม ห้ อเตอร์ทำ ร์ ทำ งานได้โดยตรง และเมื่อ มื่ ต้องการหยุดก็กดที่สวิทวิช์ ปุ่ม ปุ่ กดอีกตัวได้ ดังนั้น นั้ ต้องใช้อุ ช้ อุ ปกรณ์ประกอบเป็นวงจรในการควบคุม คุ เพื่อ พื่ ให้เ ห้ กิดการควบคุม คุ ได้ตามที่ ต้องการ และเกิดความปลอดภัย สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 43
การสตาร์ท ร์ มอเตอร์โร์ ดยตรง คือ การกดปุ่ม ปุ่ เพื่อ พื่ ส่ง ส่ แรงดันไฟฟ้า ฟ้ เข้า ข้ สู่มสู่ อเตอร์ คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) โดยตรงเพื่อ พื่ เริ่มริ่เดิน มอเตอร์ (Start) โดยไม่ผ่ ม่ า ผ่ นอุปกรณ์สำ หรับ รั ลดแรงดันก่อนถึงตัวมอเตอร์ โดยวิธีวินี้ ธี นี้ เป็นการสตาร์ท ร์ ด้วย แรงดันไฟฟ้า ฟ้ เต็มพิกัพิ กั ด หรือ รื Full Voltage Starting ซึ่ง ซึ่ เป็นที่นิยมกันสำ หรับ รั มอเตอร์ที่ ร์ ที่ มีข มี นาดเล็ก มอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ จะถูก ถู ต่อผ่า ผ่ นอุปกรณ์สตาร์ท ร์ จากนั้น นั้ เข้า ข้ กับสายไฟโดยตรง ทำ ให้ม ห้ อเตอร์ส ร์ ตาร์ท ร์ เริ่มริ่ ทำ งานด้วยแรงดันไฟฟ้า ฟ้ เท่ากับแหล่งจ่า จ่ ยไฟนั้น นั้ ทันที อุปกรณ์ที่ใช้ใช้ นระบบ F1 = ฟิวฟิส์ห ส์ ลัก (Main Fuse) / อาจจะเป็น Circuit Breaker ก็ได้ K1 = แมกเนติกคอนแทกเตอร์ห ร์ ลัก (Main Magnetic Contactor) F3 = โอเวอร์โร์ หลดรีเ รี ลย์ (Overload Relay) M = มอเตอร์ส ร์ ามเฟสแบบเหนี่ยวนำ (Three phase induction motor) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 43
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) F2 = ฟิวฟิส์ว ส์ งจรควบคุม คุ (Control Fuse) / อาจจะใช้ Miniature Circuit Breaker ก็ได้ S1 = สวิตวิช์ปุ่ช์ ปุ่ ม ปุ่ กด OFF S2 = สวิตวิช์ปุ่ช์ ปุ่ ม ปุ่ กด ON ลักษณะการทำ งานของวงจร 1. เริ่มริ่ต้นทำ งานด้วยการกดปุ่ม ปุ่ S2 ทำ ให้ก ห้ ระแสไฟฟ้า ฟ้ไหลผ่า ผ่ นแมกเนติกคอนแทกเตอร์ K1 ครบ วงจรที่นิวตรอล ทำ ให้ K1 ทำ งาน และหน้าสัม สั ผัส ผั หลัก (Main Contact) จ่า จ่ ยไฟฟ้า ฟ้ กำ ลังเข้า ข้ สู่มสู่ อเตอร์ ทำ ให้ม ห้ อเตอร์เ ร์ ริ่มริ่หมุน หลอดไฟแสดงสถานะ H1 จะติดโดยไฟจะจ่า จ่ ยผ่า ผ่ นทางหน้าสัม สั ผัส ผั ช่ว ช่ ยของแมก เนติกคอนแทกเตอร์ K1 ในแถวที่ 3แสดงให้รู้ ห้ รู้ ว่ รู้ า ว่ วงจรทำ งานปกติ หรือ รื มอเตอร์กำ ร์ กำ ลังทำ งาน 2. แมกเนติกคอนแทกเตอร์ทำ ร์ ทำ งานไปตลอดเวลา ถึงแม้ว่ ม้ า ว่ จะมีก มี ารปล่อยมือ มื ออกจากสวิตวิช์ปุ่ช์ ปุ่ ม ปุ่ กด S2 ทำ ให้ม ห้ อเตอร์ห ร์ มุนอยู่ต ยู่ ลอด เนื่องจากหน้าสัม สั ผัส ผั ช่ว ช่ ยของแมกเนติกคอนแทกเตอร์ K1ในแถวที่ 2 หรือ รื (Self holding contact) ทำ หน้าที่จ่า จ่ ยไฟเข้า ข้ สู่คสู่ อล์ยของแมกเนติกคอนแทกเตอร์แ ร์ ทน 3. ถ้าต้องการหยุดวงจรทำ ได้โดยการกดสวิตวิช์ปุ่ช์ ปุ่ ม ปุ่ กด S1 (Push Button OFF) 4. เมื่อ มื่ เกิดโหลดเกินหรือ รืโอเวอร์โร์ หลด (Overload) ขึ้น ขึ้ โอเวอร์โร์ หลดรีเ รี ลย์ F3 จะทำ การตัดวงจร กระแส ไฟฟ้า ฟ้ จะไหลผ่า ผ่ นมายัง ยั H2 ทำ ให้ H2 สว่า ว่ ง แสดงให้รู้ ห้ รู้ ว่ รู้ า ว่ โอเวอร์โร์ หลดทำ การตัดวงจร ให้ทำ ห้ ทำ การ ตรวจสอบ หาสาเหตุข ตุ องการตัดวงจรนั้น นั้ และสามารถกลับมาเริ่มริ่ต้นทำ งานใหม่ไม่ ด้อีกครั้ง รั้ จากตรวจสอบ วงจร เรีย รี บร้อ ร้ ยแล้ว ด้วยการกดปุ่ม ปุ่ รีเ รี ซ็ท ซ็ (Reset) ที่โอเวอร์โร์ หลดรีเ รี ลย์ 5. เมื่อ มื่ เกิดการลัดวงจรขึ้น ขึ้ ที่วงจรกำ ลังฟิวฟิส์ F1 ทำ หน้าที่ตัดวงจรกำ ลัง หลัง วงจรควบคุม คุ ฟิวฟิส์ F2 ทำ หน้าที่ตัดวงจร หรือ รื ถ้าเกิดการลัดวงจร ขึ้น ขึ้ ที่ ควบคุม คุ ออกไป ทำ ให้ม ห้ อเตอร์ห ร์ ยุดหมุน 1.2.14 จงอธิบธิายภาพรวม (Overview) ของตู้ Motor Control Center Motor Control Center (MCC) หรือ รื ตู้ค ตู้ วบคุม คุ มอเตอร์ เป็นตู้ค ตู้ วบคุม คุ การทำ งานของระบบ มอเตอร์ ซึ่ง ซึ่ ภายในตู้ปร ตู้ ะกอบด้วยอุปกรณ์ควบคุม คุ มอเตอร์ไร์ฟฟ้า ฟ้ เป็นส่ว ส่ นใหญ่ และมัก มั ติดตั้ง ตั้ ภาย สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 45
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่มีม มี อเตอร์ค ร์ วบคุม คุ สายการผลิตแบบต่อเนื่องเป็นปริมริาณมาก สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 45
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ระบบไฟฟ้า ฟ้ในตู้ Motor Control Center (MCC) จะเป็นระบบไฟฟ้า ฟ้ กระแสสลับแรงดันต่ำ 3 เฟส 380V/220V 50 HZ เพื่อ พื่ จ่า จ่ ยให้กั ห้ กั บ load ต่างๆ ดังนี้ 1. มอเตอร์ ซึ่ง ซึ่ เป็นภาระส่ว ส่ นใหญ่ประมาณ 80% ของภาระตู้ทั้ ตู้ ทั้ ง ทั้ หมด 2. ระบบเครื่อ รื่ งปรับ รั อากาศ 3. ระบบไฟฟ้า ฟ้ Power Plug และ Power Socket 3 เฟส 4. UPS System, DC power supply 5. Capacitor Bank 6. ระบบไฟฟ้า ฟ้ ย่อ ย่ ย 3 เฟสอื่นๆ เช่น ช่ Heater Motor Control Center (MCC) นี้จะติดตั้ง ตั้ ภายใน Electrical Substation หรือ รื MCC Room ของแต่ละโรงงาน สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 45
ส่ว ส่ นประกอบที่สำ คัญของ MCC คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 1. MAIN INCOMING จะมี Air circuit Breaker (ACB) ทำ หน้าที่รับ รัไฟจากหม้อ ม้ แปลง เพื่อ พื่ จ่า จ่ ยเข้า ข้ไปยัง ยั BUS BAR ของตู้ MCC จะประกอบด้วย Amp meter, Voltmeter, Kwh meter , Power factor meter, ระบบป้อ ป้ งกันได้แก่ Current transformer, Overcurrent Relay , Under voltage relay และ Control fuse ต่างๆ 2.FUSE FEEDER MODULE เป็นชุดจ่า จ่ ยไฟไปยัง ยั ภาระย่อ ย่ ยๆ เช่น ช่ Power Socket . 3.STARTER MODULE เป็นชุดจ่า จ่ ยไฟไปยัง ยั ภาระที่เป็น MOTOR , HEATER โดยขนาดของ Module ขึ้น ขึ้ อยู่กั ยู่ กั บขนาดของภาระ ซึ่ง ซึ่ จะกล่าวในบทต่อไป 4.OUT GOING เป็นชุดจ่า จ่ ยไฟให้กั ห้ กั บภาระที่มีข มี นาดใหญ่หรือ รื ระบบไฟฟ้า ฟ้ ย่อ ย่ ย จะมีข มี นาดของ ACB เล็กกว่า ว่ ของตู้ INCOMING 5.CAPACITOR COMPENSATION และ POWER FACTOR CONTROLER UNIT ทำ หน้าที่ปรับ รั ปรุงตัวประกอบกำ ลังให้มี ห้ ค่ มี ค่ าสูง สู ขึ้น ขึ้ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 45
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 1.3 Routine activity 1.3.1 จงอธิบธิายขั้น ขั้ ตอนการตัดจ่า จ่ ยไฟภายใน Substation / MCC เพื่อ พื่ ความปลอดภัย 1.3.2 จงแสดงขั้น ขั้ ตอนการตัดจ่า จ่ ยไฟภายใน Substation / MCC เพื่อ พื่ ความปลอดภัย ขั้น ขั้ ตอนการตัดจ่า จ่ ยไฟภายใน Substation / MCC เพื่อ พื่ ความปลอดภัย วัต วั ถุป ถุ ระสงค์ การนำ ระบบ LOCK OUT มาใช้ร่ ช้ ว ร่ มกับระบบ TAG มีวั มี ต วั ถุป ถุ ระสงค์เพื่อ พื่ ให้ขั้ ห้ น ขั้ ตอนการตัดไฟ จ่า จ่ ย ไฟ เป็นไปอย่า ย่ งถูก ถู ต้องและปลอดภัยขณะปฏิบัติ บั ติงานบำ รุงรัก รั ษา และงานอื่นๆที่เกี่ยวข้อ ข้ ง โดยอ้างอิง PM : S10320000-1001-MAE_การตัดจ่า จ่ ยไฟฟ้า ฟ้ในสถานีไฟฟ้า ฟ้ ย่อ ย่ ย (Electric Power Cutting for Substation) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ข้อ ข้ ดีของระบบ Lock Out / Tag Out 1. ผู้ปผู้ ฏิบัติ บั ติงานสามารถ ใส่กุ ส่ ญแจ กุ ล็อคอุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟและเก็บลูก ลู กุญกุ แจไว้กั ว้ กั บตัวเอง เพื่อ พื่ ความ มั่น มั่ ใจว่า ว่ จะไม่มี ม่ ก มี ารจ่า จ่ ยไฟ ขณะทำ งานซ่อ ซ่ มบำ รุง 2. หากเครื่อ รื่ งจัก จั รนั้น นั้ มีผู้ มี ปผู้ ฏิบัติ บั ติงานหลายชุด ( M, E, I, PD )ผู้ปผู้ ฏิบัติ บั ติงานแต่ละชุด สามารถล็อค อุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟ และปลดล็อคเมื่อ มื่ งานของตัวเองแล้วเสร็จ ร็ โดยไม่เ ม่ กี่ยวกับผู้ปผู้ ฏิบัติ บั ติงานชุดอื่น อุปกรณ์ในระบบ LOCK OUT / TAG OUT 1. LOCK OUT HASP สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 2. PADLOCK 3. TAG ตัดไฟ คำ นิยาม • ผู้อผู้ อกTag หมายถึง พนักงานที่มีตำ มี ตำ แหน่งตั้ง ตั้ แต่ Lead Team Operator (LTO) ขึ้น ขึ้ ไป (ยกเว้น ว้ หน่วยงานที่ไม่มี ม่ มีLTO ให้หั ห้ ว หั หน้ากะทำ หน้าที่แทน) • ตัวแทนผู้อผู้ อก Tag หมายถึง พนักงานแผนก Production ที่มีตำ มี ตำ แหน่งตั้ง ตั้ แต่ Operator ขึ้น ขึ้ ไป • ผู้ขผู้ อตัดไฟ หมายถึง พนักงานบำ รุงรัก รั ษาหรือ รื พนักงานของหน่วยงานอื่นที่ต้องการขอตัดไฟ • ผู้ตัผู้ ตั ดไฟ หมายถึง พนักงานประจำ Substation หรือ รื พนักงานของหน่วยงานอื่น ที่ทำ หน้าที่ดูแ ดู ล Substation สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ขั้น ขั้ ตอนการตัดจ่า จ่ ยกระแสไฟฟ้า ฟ้ Responsibilities สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) วิธีวิก ธี ารใช้ Lock Out / Tag Out (LOTO) 1. พนักงานตัดไฟประจำ SUBSTATION ทำ การตัดไฟ ใน feeder ที่ต้องการทำ งาน (ตามขั้น ขั้ ตอนปกติ) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) บิดบิสวิทวิช์ข ช์ องอุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟ (circuit breaker) ไปที่ตำ แหน่ง OPEN 2. ทำ การแขวน TAG ตัดไฟ (ตามขั้น ขั้ ตอนปกติ) นำ TAG ตัดไฟมาแขวนที่ circuit breaker นั้น นั้ 3. พนักงานตัดไฟประจำ SUBSTATION ใช้อุ ช้ อุ ปกรณ์LOCK OUT HASP คล้องเข้า ข้ กับอุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟ (Circuit Breaker) ซึ่ง ซึ่ อยู่ตำ ยู่ ตำ แหน่ง OPEN สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) นำ LOCK OUT HASP มาคล้องเข้า ข้ กับ Circuit Breaker 4. พนักงาน Production ผู้อผู้ อก TAG (หรือ รื ตัวแทนผู้อผู้ อก TAG) ทำ การล็อค ด้วยกุญแจ กุ ของ Production พนักงาน Production ผู้อผู้ อก TAG นำ แม่กุ ม่ ญแจ กุ ของ Production มาล็อคเข้า ข้ กับ LOCK OUT HASP สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
5. พนักงานซ่อ ซ่ มบำ รุง ผู้ขผู้ อตัดไฟ ทำ การล็อคด้วยกุญแจ กุ ของทีมงานตัวเอง และเก็บลูก ลู กุญแจ กุ ไว้กั ว้ กั บตัวเอง คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) พนักงานซ่อ ซ่ มบำ รุง ผู้ขผู้ อตัดไฟ นำ แม่กุ ม่ ญแจ กุ มาล็อคเข้า ข้ กับ LOCK OUT HASP เมื่อ มื่ปฏิบัติ บั ติงานซ่อ ซ่ มบำ รุงแล้วเสร็จ ร็ 6. พนักงานซ่อ ซ่ มบำ รุง ผู้ขผู้ อตัดไฟ แจ้ง จ้ ปิดงานซ่อ ซ่ มที่ CCR และขอปลด TAG ตัดไฟ (ตามขั้น ขั้ ตอนปกติ) 7. พนักงานฝ่ายผลิต และพนักงานซ่อ ซ่ มบำ รุง ผู้ขผู้ อตัดไฟ ไปยัง ยั SUBSTATION (ตามขั้น ขั้ ตอนปกติ) 8. พนักงานซ่อ ซ่ มบำ รุง ผู้ขผู้ อตัดไฟ ปลดกุญแจ กุ ของหน่วยงานตัวเองออกจาก LOCK OUT HASP พนักงานซ่อ ซ่ มบำ รุง ผู้ขผู้ อตัดไฟ ปลดกุญกุ แจของหน่วยงานตัวเองออกจาก LOCK OUT HASP สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 9. พนักงาน Production ผู้อผู้ อก TAG (หรือ รื ตัวแทนผู้อผู้ อก TAG) ปลดกุญแจ กุ ของหน่วยงานตัวเอง ออกจาก LOCK OUT HASP พนักงาน Production ผู้อผู้ อก TAG ปลดกุญแจ กุ ของหน่วยงานตัวเอง 10. พนักงานตัดไฟประจำ SUBSTATION ปลด LOCK OUT HASP ออกจากอุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟ (Circuit Breaker) พนักงานตัดไฟประจำ SUBSTATION ปลด LOCK OUT HASP ออกจาก Circuit Breaker สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 11. พนักงานตัดไฟประจำ SUBSTATION ทำ การปลด TAG ตัดไฟ (ตามขั้น ขั้ ตอนปกติ) ปลด TAG ตัดไฟ ออกจาก Circuit Breaker 12. พนักงานตัดไฟประจำ SUBSTATION นำ อุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟ (Circuit Breaker) เข้า ข้ใช้ง ช้ าน และ ดำ เนินการจ่า จ่ ยไฟตามขั้น ขั้ ตอนปกติ กุญกุ แจจะแยกสีต สี ามผู้เผู้กี่ยวข้อ ข้ ง ดังนี้ สีแ สี ดง : Electrical สีน้ำ สี น้ำ เงิน : Mechanical สีเ สี หลือง : Instrument สีเ สี ขีย ขี ว : Operation สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 50
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) *ในแต่ละพื้น พื้ ที่อาจจะมีร มี ายละเอียดในการปฏิบัติ บั ติงานกับอุปกรณ์MCC ที่แตกต่างกันบ้า บ้ ง 1.3.3 จงระบุวิธีวิก ธี ารตรวจสอบ Monitoring Motor Control Center ว่า ว่ มีอ มี ะไรบ้า บ้ ง 1.3.4 จงอธิบธิายวิธีวิก ธี ารตรวจสอบ Monitoring Motor Control Center 1.3.5 จงแสดงวิธีวิก ธี ารตรวจสอบ Monitoring Motor Control Center การตรวจสอบ Monitoring Motor Control Center การตรวจสอบ Monitoring ขณะใช้ง ช้ านหรือ รื ตู้ Motor Control Center ยัง ยั มีก มี ระแสและแรงดัน อยู่นั้ ยู่ นั้ น นั้ สามารถกระทำ ได้โดยใช้วิ ช้ ธีวิ ธี ตาดู หูฟั หู ง ฟั (Visual Check) จมูกที่จะรับ รั รู้ถึ รู้ ถึ งสิ่งสิ่ผิดผิ ปกติ หรือ รื ตรวจสอบอุณหภูมิ ภู เมิป็นต้น การตรวจสอบเบื้อ บื้ งต้นถึงความปกติ ไฟฟ้า ฟ้ ถึงความปกติและผิดผิ ปกติเป็นการเฝ้า ระวัง วั ป้อ ป้ งกันความเสีย สี หายจะ เกิดขึ้น ขึ้ ก่อนระยะเวลาอันสมควรหรือ รื กระทันหัน หั ฉุก ฉุ เฉิน โดยรายการที่ควร ตรวจเช็ค ช็ นั้น นั้ ขึ้น ขึ้ อยู่กั ยู่ กั บลักษณะ ของตู้แ ตู้ ต่ละประเภท การใช้ง ช้ าน และความจำ เป็นแต่ละพื้น พื้ ที่ แต่โดยรวม มีร มี ายละเอียดดังนี้ 1. ตรวจสอบตู้ Main Incoming - ตรวจสอบสถานะการทำ งานของ Main Circuit Breaker ว่า ว่ อยู่ใยู่ นสถานะ ON หรือ รื OFF - ตรวจสอบแรงดันไฟฟ้า ฟ้ ที่ Voltmeter หน้าตู้ ว่า ว่ มีแ มี รงดันไฟฟ้า ฟ้ อยู่ใยู่ นพิกัพิ กั ดที่ปกติหรือ รืไม่ครบทั้ง ทั้ 3 เฟสหรือ รืไม่ โดยบิดบิ Selector Switch ไปยัง ยั ตำ แหน่งเฟสที่ต้องการ - ตรวจสอบกระแสไฟฟ้า ฟ้ ที่ไหลผ่า ผ่ นตู้ ว่า ว่ แตกต่างจากค่าก่อนหน้าหรือ รืไม่ หรือ รื อาจจะเทียบกับ ค่ากระแสพิกัพิ กั ดของตู้ (Load Factor) - ค่าอื่นๆ เช่น ช่ Power Factor หรือ รื ค่า KW หากจำ เป็น - ตรวจสอบว่า ว่ มีค มี วามร้อ ร้ นภายนอกตู้ หรือ รื หากเปิดฝาตู้ไ ตู้ ด้ ตรวจสอบภายในตู้ - ตรวจสอบพัด พั ลมระบายควมร้อ ร้ นยัง ยั ทำ งานปกติหรือ รืไม่ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 60
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 2. MCC Module หรือ รื Feeder Moule - ตรวจสอบว่า ว่ มีก มี ารเปิดฝาตู้ค้ ตู้ ค้ างไว้ห ว้ รือ รืไม่ หากฝาตู้เ ตู้ ปิดค้างไว้ใว้ ห้ปิห้ ปิดเพื่อ พื่ ความปลอดภัย - ตรวจสอบสถานะหลอดไฟที่แสดงการทำ งาน ON หรือ รื OFF - ตรวจสอบว่า ว่ มีห มี ลอดไฟสถานะ Overload/ Fault ติดหรือ รืไม่ - ตรวจสอบสถานะของเบรคเกอร์ว่ ร์ า ว่ มี Trip หรือ รืไม่ - ตรวจสอบเสีย สี ง ว่า ว่ มีเ มี สีย สี งดังว่า ว่ ผิดผิ ปกติหรือ รืไม่ จากอุปกรณ์ต่างๆที่อยู่ภ ยู่ ายใน สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 60
3. สภาพทั่ว ทั่ ๆไป คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) - ระบบทำ ความเย็น ย็ ใน MCC Room ยัง ยัให้ค ห้ วามเย็น ย็ อยู่ใยู่ นระบบปกติหรือ รืไม่ - มีสิ่ มี งสิ่กีดขวาง หรือ รื วัส วั ดุที่ ดุ ที่ ก่อให้เ ห้ กิดการติดไฟอยู่ใยู่ กล้ตู้ MCC หรือ รืไม่ - มีก มี ลิ่นที่ผิดผิ ปกติ จากการไหม้ข ม้ องพลาสติกหรือ รื ฉนวนไฟฟ้า ฟ้ หรือ รืไม่ 1.3.6 จงแสดงวิธีวิก ธี ารทำ Check List การตรวจสอบ Monitoring Motor Control Center แบบฟอร์ม ร์ รายการที่ตรวจเช็ค ช็ นั้น นั้ ขึ้น ขึ้ อยู่กั ยู่ กั บลักษณะของตู้แ ตู้ ต่ละประเภท การใช้ง ช้ าน และความจำ เป็น ของแต่ละพื้น พื้ ที่ 1.4 Problem solving 1.4.1 จงระบุความผิดผิ ปกติที่เกิดจากการ Monitoring Motor Control Center 1.4.2 จงอธิบธิายแนวทางการแก้ไข สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 62
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ตอนที่ 2 Preventive Maintenance ของ Motor Control Center 2.1 Safety Practice 2.1.1 จงระบุอันตรายที่จะเกิดขึ้น ขึ้ จากการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 64
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 2.1.2 จงอธิบธิายอันตรายที่จะเกิดขึ้น ขึ้ จากการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 64
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 2.1.3 จงระบุอุปกรณ์PPE ที่เหมาะสมในการเข้า ข้ไปทำ งาน Preventive Maintenance Motor Control Center 2.1.4 จงอธิบธิายวิธีวิก ธี ารเลือกใช้ PPE ในแต่ละชนิดที่ใช้ใช้ นงาน Preventive Maintenance Motor Control Center 2.1.5 จงแสดงวิธีวิป้ธี อ ป้ งกันอันตรายแต่ละชนิดในการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center เหมือ มื นกันกับงาน Monitoring Motor Control Center โดยให้พิ ห้ จพิารณาควบคู่กั คู่ กั บหลักสูต สู ร อบรมพนักงาน อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันภัยส่ว ส่ นบุคคล (PPE) 2.1.6 จงอธิบธิายขั้น ขั้ ตอนการปฏิบัติ บั ติงานที่ปลอดภัยในการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center 2.1.7 จงแสดงขั้น ขั้ ตอนการปฏิบัติ บั ติงานที่ปลอดภัยในการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center ขั้น ขั้ ตอนการทำ งานที่ปลอดภัยในการทำ งาน Preventive Maintenance Motor Control Center 1. มีค มี วามเข้า ข้ใจการประเมินมิความเสี่ย สี่ งการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center ของหน่วยงาน และนำ ไปเป็นเอกสารแนบการขอ Work Permit สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 65
ตาม S9900-1018_PM Permit to Work คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 2. มีค มี วามเข้า ข้ใจ Tool Box ขั้น ขั้ ตอนการปฏิบัติ บั ติงาน Preventive Maintenance Motor Control Center นำ เสนอหัว หั หน้างานอนุมัติ มั ติและนำ ไปเป็นเอกสารแนบการขอ Work Permit ตาม S9900-1018_PM Permit to Work 3. Work Permit ก่อนเข้า ข้ ทำ งานควรดำ เนินการทำ Work Permit การ Preventive Maintenance Motor Control Center ซึ่ง ซึ่ เป็น E-PERMIT ชนิด COLD WORK PERMIT ตาม S9900-1018_PM Permit to Work 4. ดำ เนินการตามขั้น ขั้ ตอนการตัดจ่า จ่ ยไฟภายใน Substation พร้อ ร้ มระบบ Lock Out / Tag Out เพื่อ พื่ ความปลอดภัยในการปฏิบัติ บั ติงาน และเจ้า จ้ หน้าที่ผลิตได้หยุดการใช้ง ช้ านเครื่อ รื่ งจัก จั รนั้น นั้ ตามคู่มื คู่ อ มืปฏิบัติ บั ติงาน PM S10320000-1001-MAE_การตัดจ่า จ่ ยไฟฟ้า ฟ้ ภายใน SUBSTATION 5. สวมใส่ PPE ที่เหมาะสมต่อการทำ งานนั้น นั้ โดย PPE พื้น พื้ ฐานที่ต้องดำ เนินการใส่ทุ ส่ ก ทุ ครั้ง รั้ ก่อน ปฏิบัติ บั ติงานตาม พิจพิารณาตามหลักสูต สู รอบรมพนักงาน อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันภัยส่ว ส่ นบุคคล (PPE) ตาม ประเภทงาน ความเหมาะสมแต่ละงาน - รองเท้าเซฟตี้ (SAFETY SHOE) - หมวกเซฟตี้ (SAFETY HELMET) - แว่น ว่ ตาเซฟตี้ (SAFETY GLASS) - หน้ากากกันฝุ่น/ สารเคมี 6. สวมใส่ PPE สำ หรับ รั การปฏิบัติ บั ติงานเกี่ยวกับไฟฟ้า ฟ้ กรณีประเมินมิความเสี่ย สี่ งแล้วผลการ ประเมินมิ ให้ต้ ห้ ต้ องสวมใส่เ ส่ พิ่มพิ่เติม เช่น ช่ งานตัดจ่า จ่ ยไฟฟ้า ฟ้ใน Substation, งานซ่อ ซ่ มที่มีค มี วามเสี่ย สี่ งถูก ถู กระแสไฟฟ้า ฟ้ ดูด ดู สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 65
- ถุง ถุ มือ มื ยางฉนวนไฟฟ้า ฟ้ และ อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันมือ มื คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) - Arc Flash Protection - VoltAlert Electrical Tester (Personal Safety Tool) 3.2 กำ หนด Knowledge ความรู้ 3.2.1 จงอธิบธิายหลักการของแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ Air Circuit Breaker (ACB) หรือ รื แอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ เป็นเบรกเกอร์ข ร์ นาดใหญ่ มีค มี วาม แข็ง ข็ แรง ทนทานต่อกระแสไฟฟ้า ฟ้ ลัดวงจรสูง สู มีพิ มี กัพิ กั ดกระแสไฟฟ้า ฟ้ สูง สู ถึง 6300 A ทำ ให้ร ห้ าคาของเบรกเกอร์ ACB มีร มี าคาแพง และนับว่า ว่ เป็นเบรกเกอร์ที่ ร์ ที่ มีข มี นาดใหญ่ที่สุด สุ ในเบรกเกอร์แ ร์ รงดันไฟฟ้า ฟ้ ต่ำ (LV) ส่ว ส่ นมาก ใช้เ ช้ป็น Main เบรกเกอร์ใร์ นวงจรไฟฟ้า ฟ้ ถูก ถู ติดตั้ง ตั้ ไว้ใว้ นตู้ MDB และ MCC เบรกเกอร์ช ร์ นิดนี้ สามารถเพิ่มพิ่ อุปกรณ์เสริมริต่างๆ เข้า ข้ไปได้ตามความต้องการ ต่างจากเบรกเกอร์ MCCB ที่จะเพิ่มพิ่อุปกรณ์เข้า ข้ไปภาย หลังไม่ไม่ ด้ โครงสร้า ร้ งทั่ว ทั่ ไปทำ ด้วยเหล็กมีช่ มี อ ช่ งดับอาร์ก ร์ (Arcing chamber) ที่ใหญ่และแข็ง ข็ แรงเพื่อ พื่ ให้ สามารถรับ รั กระแสลัดวงจรจำ นวนมากได้ ส่ว ส่ นใหญ่จะมีห มี ลักการทำ งานโดยใช้อุ ช้ อุ ปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ใส์ นการ ในการตรวจจับ จั และวิเวิคราะห์ก ห์ ระแสเพื่อ พื่ สั่ง สั่ ปลดวงจร 3.2.2 จงอธิบธิายโครงสร้า ร้ งและส่ว ส่ นประกอบของแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ แอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ (air circuit breaker) หรือ รื เรีย รี กสั้น สั้ ๆว่า ว่ ACB โดยทั่ว ทั่ ไปจะประกอบ ด้วยชุดกลไกการทำ งานทางกล หน้าสัม สั ผัส ผั และตัวอินเตอร์รั ร์ พ รั ต์เตอร์ (ใช้อ ช้ ากาศเป็นตัวกลางดับอาร์ก ร์ ) และชุดกลไกการทริปรริวมอยู่ใยู่ นตัวเบรกเกอร์ ชุดกลไกการทริปกริระแสเกินจะต่ออันดับกันทางด้านโหลด ของเบรกเกอร์ หน่วงเวลาสั้น สั้ ทริปริทันทีและทริปริกระแสไฟรั่ว รั่ ลงดินเพื่อ พื่ ให้ส ห้ อดคล้องและถูก ถู ต้องตามคุณ คุ ของโหลดในระบบ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 104
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) โครงสร้า ร้ งของแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ อย่า ย่ งไรก็ตามชุดกลไกการทำ งานทางกลจะมีอ มี ยู่ห ยู่ ลายแบบ ถ้าชุดกลไกการทำ งานทางกล ทำ งานไม่อั ม่ อั ตโนมัติ มั ติที่มือ มื จับ จั จะต้องโยกเพื่อ พื่ประจุพลังงานด้วยสปริงริเสีย สี ก่อน จึง จึ จะสามาถทำ ให้ห ห้ น้าสัม สั ผัส ผั ของของเบรกเกอร์ OFF หรือ รื OPEN และ ON หรือ รื CLOSE อย่า ย่ งรวดเร็ว ร็ได้ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 104
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) โครงสร้า ร้ งภายในของแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ ส่ว ส่ นกลไกการทำ งานทางกลแบบอัตโนมัติ มั ติจะทำ งานด้วยไฟฟ้า ฟ้โดยใช้ม ช้ อเตอร์ห ร์ มุนขัน ขั ประจุ ประจุพลังงานของสปริงริในขณะ ON และ TRIP (เมื่อ มื่ เบรกเกอร์ TRIP มอเตอร์จ ร์ ะหมุนขัน ขั ประจุพลังงาน สปริงริเพื่อ พื่ สำ หรับ รั ON เมื่อ มื่ เบรกเกอร์ ON แล้ว มอเตอร์จ ร์ ะหมุนตัวขับ ขั ประจุพลังงานสปริงริอีก สำ หรับ รัใช้ ในการ TRIP) สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 104
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ประจุพลังงานสปริงริด้วยมอเตอร์ ในขณะที่เบรกเกอร์ ON, OFF, TRIP หรือ รืประจุพลังงาน (Charge Spring) จะมีเ มี ครื่อ รื่ ง เครื่อ รื่ งหมายแสดงสถานะให้เ ห้ ห็น ห็ อยู่ห ยู่ น้าแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ กระแสจำ นวนมากที่ไหลผ่า ผ่ นหน้าสัม สั ผัส ผั ขณะ TRIP สำ หรับ รั กลไกการทริปรินั้น นั้ มีใมี ห้เ ห้ ลือกใช้ไช้ ด้ทั้ง ทั้ ทริปริทางไฟฟ้า ฟ้ ทางกลหรือ รื ทริปริด้วยโซลิดสเตต เนื่องจากชุดกลไกการทริปริต่ออันดับโดยตรงทางด้านโหลดหรือ รื ต่อผ่า ผ่ นหม้อ ม้ แปลงกระแสในกรณีที่เบรก เกอร์ท ร์ ริปริด้วยโซลิดสเตต ซึ่ง ซึ่ สามารถปรับ รั ตั้ง ตั้ พิกัพิ กั ดกระแสทริปริ ได้ตามความต้องการ ในกรณีที่เกิดกระแส ลัดวงจรทางด้านโหลด ผลของกระแสลัดวงจรที่ไหลจำ นวนมากเป็นสาเหตุใ ตุ ห้เ ห้ กิดแรงผลักแม่เ ม่ หล็กไฟฟ้า ฟ้ ที่ ขั้ว ขั้ ต่อยืด ยื หยุ่น ยุ่ เนื่องจากกระแสไหลทางเดียวกันเกิดแรงผลัก ทำ ให้ห ห้ น้าสัม สั ผัส ผั ถูก ถู แยกอย่า ย่ งรวดเร็ว ร็ กระแส ลัดวงจรจึง จึ ถูก ถู จำ กัดกระแสให้อิ ห้ อินเตอร์รั ร์ พ รั ต์และดับอาร์ก ร์ ลงในช่ว ช่ งเวลาสั้น สั้ ๆ ดังนั้น นั้ แอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ต ร์ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 104
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ตามลักษณะการสร้า ร้ งแล้วเหมาะสำ หรับ รั ป้อ ป้ งกันสายเมน สายป้อ ป้ นขนาดใหญ่ๆ หรือ รื ตู้เ ตู้ มนของศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ เนื่องจากรับ รั กระแสโหลดและขนาดกระแสขณะอินเตอร์รั ร์ พ รั ต์สูง สู ๆ แอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์จ ร์ ะมีใมี ห้ เลือกใช้ตั้ ช้ ตั้ ง ตั้ แต่ขนาด 630 AF จนถึง 6300 AF ตารางพิกัพิ กั ดของแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ สำ หรับ รั ชุดควบคุม คุ การทริปริด้วยโซลิดสเตตที่ใช้ร่ ช้ ว ร่ มกับแอร์เ ร์ ซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ แสดง บล็อกไดอะแกรมควบคุม คุ การทริปเ ริบรกเกอร์ซึ่ ร์ ซึ่ ง ซึ่ประกอบด้วยชุดหน่วงเวลานาน (Long time delay – LT) ชุดหน่วงเวลาสั้น สั้ (Short time delay – ST) ชุดทริปริทันที (Instantaneous trip – INST) ชุดป้อ ป้ งกันกระแสไฟรั่ว รั่ ลงดิน (Ground fault protection – GF) หม้อ ม้ แปลงกระแส (Current transformer – CT) และวงจรทริปคริอยล์ นอกจากนี้อาจจะมีอุ มี อุ ปกรณ์ช่ว ช่ ยอื่นๆ เช่น ช่ สัญ สั ญาณเตือน โหลดเกิน (Overload alarm – OA) การปรับ รั ตั้ง ตั้ ย่า ย่ นการทริปริของเบรกเกอร์นั้ ร์ นั้ น นั้ ขึ้น ขึ้ อยู่กั ยู่ กั บหม้อ ม้ แปลง กระแส (CT) และให้ส ห้ อดคล้องกับเบรกเกอร์ใร์ นแต่ละรุ่น รุ่ สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 104
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) Functional diagram of the circuit breaker สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 104
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) Protective relay testing 2. ตรวจสอบและบำ รุงรัก รั ษา Main circuit breaker 2.1 Cleaning and inspection : ทําความสะอาดทั่ว ทั่ ๆไป และบริเริวณช่อ ช่ ง Arc Chute และ บริเริวณ Lug Breaker โดยเฉพาะจุดต่อสัม สั ผัส ผั ทางไฟฟ้า ฟ้ ต่างๆ เพื่อ พื่ ให้ท ห้ างเดินของกระแสไฟฟ้า ฟ้ มี ประสิทสิธิภธิาพและไม่เ ม่ กิด ความร้อ ร้ นสะสม และลดความเสี่ย สี่ งจากการเกิด Flash Over ระหว่า ว่ งตัวนําใน แต่ละเฟส หรือ รื ระหว่า ว่ งตัวนํากับระบบต่อลงดิน หรือ รื อาจจะใช้ Blower เป่า ป่ พร้อ ร้ มทั้ง ทั้ ตรวจสอบชิ้นชิ้ส่ว ส่ น ต่างๆ ไม่มี ม่ ร่ มี อ ร่ งรอยชำ รุด แตกหัก หั 2.2 Condition of indicator lamp and other signal check : อุปกรณ์ แสดงผลและ แสดงสถานะต่าง ต้องทำ งานได้อย่า ย่ งถูก ถู ต้อง 2.3 Motor and spring charge check : ตรวจสอบการทำ งานของ Motor charge spring และระยะเวลาในการทำ งาน (อ้างอิงตามคู่มื คู่ อ มื ) 2.4 Function test (Close, Open and Trip) : ทดสอบกลไกการทํางานทางกลของอุปกรณ์ ในตําแหน่งต่างๆ เช่น ช่ On, Off หรือ รื Trip จะต้องทํางานอย่า ย่ งถูก ถู ต้อง และไม่ติ ม่ ติดขัด ขั เพื่อ พื่ ความปลอดภัยใน การใช้ง ช้ าน สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 97
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 2.5 Contacts surface and refill the new contact compound: ตรวจสอบสภาพหน้า พื้น พื้ ผิวผิของ Main Contact ทำ ความสะอาดและทาผิวผิด้วย compound 2.6 Retightening and torque inspection for all connection ขัน ขั กวดสายไฟตาม Terminal ต่างๆ จุดรวมถึงการขัน ขั torque ที่ Terminal หลักด้วย 2.7 DC Insulation resistant test : ทดสอบค่าความต้านทานของฉนวนของเซอร์กิ ร์ กิตเบรก เกอร์ใร์ นขณะปิดวงจร โดย ทดสอบด้วยแรงดันไฟฟ้า ฟ้ กระแสตรง 1000 Vdc ระหว่า ว่ งเฟส – เฟส และ ระหว่า ว่ งเฟส –กราวด์ ซึ่ง ซึ่ เกณฑ์การยอมรับ รั สํา สํ หรับ รั ค่าความเป็นฉนวน จะต้องอ้างอิงจากคู่มื คู่ อ มื ของเซอร์กิ ร์ กิต เบรกเกอร์รุ่ ร์ รุ่ น รุ่ หรือ รื Model นั้น นั้ ๆ Insulation resistant test 2.8 Contact resistant test : ทดสอบค่าความต้านทานของหน้าสัม สั ผัส ผั เป็นการทดสอบ คุณ คุ ภาพหน้าสัม สั ผัส ผั ของเซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์โร์ ดยค่าความต้านทานของ Main Contact จะต้องมีค่ มี ค่ าความ ต้านทานไม่เ ม่ กิน 100 Micro – Ohm และในแต่ละขั้ว ขั้ (Pole) ซึ่ง ซึ่ ค่าความต้านทานที่วัด วั ได้จะต้องไม่แ ม่ ตก ต่างกันเกิน 50 % ในการทดสอบค่าความต้านทานหน้าสัม สั ผัส ผั Circuit Breaker จะต้องอยู่ใยู่ นตําแหน่งปิด วงจร และข้อ ข้ ควรระวัง วั ไม่ค ม่ วรทดสอบกระแส เกินก่อนการทดสอบความต้านทานหน้าสัม สั ผัส ผั เพราะจะทําให้ Bimetallic Strip ภายใน Trip Unit มีค มี วามร้อ ร้ นสะสมอยู่ ซึ่ง ซึ่ อาจจะทําให้ค่ ห้ ค่ าความต้านทานหน้าสัม สั ผัส ผั มี สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 115
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ค่าที่ผิดผิพลาดได้ Contact resistant test 2.9 ETU Characteristics trip test : ทำ การทดสอบค่า Function การทำ งานต่างๆของ Electronic Trip Unit ที่อยู่ภ ยู่ ายในตัวแอร์เ ร์ ซอร์ก ร์ (ถ้ามี)มีโดยมีค่ มี ค่ าต่างๆที่ต้องทดสอบดังนี้ - Inverst time overload - Short time delay short-circuit - Instantaneouse short-circuit - Ground fault Trip Unit Test of Air Circuit Breaker สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 115
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 3. ตรวจสอบ Main bus bar 3.1 Cleaning and inspection 3.2 Retightening and torque inspection for all connection 3.3 DC Insulation resistant test : อุปกรณ์ฉนวนที่รองรับ รั จุดต่อ bus bar ควรมีก มี ารวัด วั ค่า contact resistance, ส่ว ส่ นฉนวนที่รองรับ รั bus bar ต้องตรวจสภาพและทำ การทดสอบ Insulation resistance test โดยผลการตรวจสอบต้องได้ตามมาตรฐา Clean and Bolt torque 3.4 Problem solving 3.4.1 จงระบุปัญหาที่เกิดจากการ Major PM Motor Control Center 3.4.2 จงอธิบธิายวิธีวิก ธี ารแก้ไข สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 126
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ตารางแสดงการ Major PM Motor Control Center ความผิดผิ ปกติและการแก้ไข สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 126
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ตอนที่ 4 Corrective & Trouble shooting Motor Control Center 4.1 กำ หนด Knowledge ความรู้ 4.1.1 จงอธิบธิายนิยามของศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ต ร์ ามมาตรฐาน NEMA, UL และ NEC Motor Control Center (MCC) คือ ตู้จ่ ตู้ า จ่ ยไฟฟ้า ฟ้ แรงต่ำ สำ หรับ รั อาคารและโรงงานทั่ว ทั่ ไป จะรับ รัไฟแรงดันต่ำ จากหม้อ ม้ แปลงไฟฟ้า ฟ้ แล้วจ่า จ่ ยผ่า ผ่ นตู้ไ ตู้ ฟฟ้า ฟ้ หลัก (Main Distribution Board) และ ตู้ไ ตู้ ฟฟ้า ฟ้ ย่อ ย่ ย (Motor Control Center และ Panel Board) เพื่อ พื่ จ่า จ่ ยไปยัง ยัโหลดทั้ง ทั้ ที่เป็นมอเตอร์ ระบบ แสงสว่า ว่ งและโหลดไฟฟ้า ฟ้ ทั่ว ทั่ ไป ดังรูป สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 127
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ระบบไฟฟ้า ฟ้ในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่จะประกอบไปด้วย โหลดหลายชนิดรวมถึง โหลดที่เป็นมอเตอร์ด้ ร์ ด้ วย ซึ่ง ซึ่ในการออกแบบระบบไฟฟ้า ฟ้ เพื่อ พื่ จ่า จ่ ยไฟและควบคุม คุ มอเตอร์เ ร์ หล่านั้น นั้ จะออก แบบให้มี ห้ ชุ มี ชุ ดเริ่มริ่เดินมอเตอร์ 1 ชุด สำ หรับ รั ควบคุม คุ มอเตอร์ 1 ตัว กรณีที่มีม มี อเตอร์ไร์ ม่ม ม่ ากอาจจะ ติดตั้ง ตั้ ชุดควบคุม คุ ไว้ใว้ กล้กับมอเตอร์ 1 ชุด สำ หรับ รั ควบคุม คุ มอเตอร์ 1 ตัว กรณีที่มีม มี อเตอร์ไม่ม ม่ ากอาจจะติดตั้ง ตั้ ชุดควบคุม คุ ไว้ใว้ กล้กับมอเตอร์ แต่ในกรณีที่มีม มี อเตอร์เ ร์ป็นจำ นวนมาก ส่ว ส่ นใหญ่จะออกแบบให้มี ห้ ก มี ารรวม ศูนย์ก ย์ ารควบคุม คุ เป็นกลุ่ม ลุ่ โหลด โดยใช้อุ ช้ อุ ปกรณ์ที่เรีย รี กว่า ว่ ศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ หรือ รื มอเตอร์ค ร์ อลโทรล เซ็น ซ็ เตอร์ (Motor Control Center) หรือ รื MCC นั่น นั่ เอง ศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ (Motor Control Center) สำ หรับ รั จ่า จ่ ยโหลดกลุ่ม ลุ่ มอเตอร์ ซึ่ง ซึ่ ศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ (Motor Control Center) ก็คือ จุดรวมของชุดเริ่มริ่เดินมอเตอร์ (Motor Starter) และอุปกรณ์ป้อ ป้ งกัน อุปกรณ์ควบคุม คุ เช่น ช่ เซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ เมกเนติกคอนแทค เตอร์ เป็นต้น สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 127
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) นิยามของศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ต ร์ ามมาตรฐาน NEMA และ UL ศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ (Motor Control Center) ตามมาตรฐาน NEMA หมายถึงตู้แ ตู้ บบ ตั้ง ตั้ พื้น พื้ ที่ประกอบไปด้วยตู้แ ตู้ นวตั้ง ตั้ ตั้ง ตั้ แต่ 1 ตู้ขึ้ ตู้ ขึ้ น ขึ้ ไป คุม คุ มอเตอร์ เหล่านี้ จะติดตั้ง ตั้ เหนือชุดควบคุม คุ มอเตอร์อื่ ร์ อื่ นๆในแนวตั้ง ตั้ และเป็นที่รวมของชุดควบคุม คุ มอเตอร์ โดยชุดควบ และชุดควบคุม คุ มอเตอร์เ ร์ หล่านี้ จะมีบั มี ส บั บาร์ (Busbar) ในแนวตั้ง ตั้ (Vertical Bus)ที่ต่อเข้า ข้ กับบัส บั บาร์ (Busbar) ในแนวนอน (Horizontal Bus) ส่ว ส่ นที่สำ คัญของศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ต ร์ ามคำ นิยามของ NEMA มีดั มี ดั งนี้ - เป็นตู้ตั้ ตู้ ตั้ ง ตั้ พื้น พื้ - มีอ มี ย่า ย่ งน้อย 1 แถวในแนวตั้ง ตั้ - มีบั มี ส บั บาร์ร่ ร์ ว ร่ มกำ ลังในแนวนอน (Horizontal Bus) - อาจจะมีก มี ารรวมบัส บั บาร์ใร์ นแนวตั้ง ตั้ (Vertical Bus) เพื่อ พื่ ต่อกับบัส บั บาร์ร่ ร์ ว ร่ มในแนวนอน - ส่ว ส่ นใหญ่จะบรรจุชุดควบคุม คุ มอเตอร์ร ร์ วมกัน ศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์จ ร์ ะแตกต่างจากอุปกรณ์จ่า จ่ ยไฟอื่นๆ เช่น ช่ ตู้ไ ตู้ ฟฟ้า ฟ้ เป็นต้น เพราะศูนย์ ควบคุม คุ มอเตอร์จ ร์ ะบรรจุชุดควบคุม คุ มอเตอร์ รวมไว้ด้ ว้ ด้ วยกันเป็นหลัก ในขณะที่ตู้ไ ตู้ ฟฟ้า ฟ้ จะบรรจุด้วย อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันวงจรย่อ ย่ ยเป็นหลัก เช่น ช่ เซอร์กิ ร์ กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) หรือ รืฟิวฟิส์ (Fuse) เป็นต้น สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 127
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) ความแตกต่างระหว่า ว่ งตู้ไ ตู้ ฟฟ้า ฟ้ กับศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ มาตรฐาน UL ให้นิ ห้ นิยามศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ค ร์ ล้ายกับมาตรฐาน NEMA แต่มาตรฐาน UL ยอมให้มี ห้ ชุ มี ชุ ดป้อ ป้ งกันวงจรย่อ ย่ ยในศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ไร์ ด้ โดยมาตรฐาน UL845 ยอมให้ให้ ช้อุ ช้ อุ ปกรณ์ช่ว ช่ ย ที่เกี่ยวข้อ ข้ งและ ตู้ไ ตู้ ฟฟ้า ฟ้ ย่อ ย่ ยเป็นส่ว ส่ นหนึ่งของศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ไร์ ด้ มาตรฐานอื่นๆที่เกี่ยวข้อ ข้ ง มาตรฐาน NEC หัว หั ข้อ ข้ 240 ระบุ “อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันของตัวนำ และอุปกรณ์จะต้องเปิดวงจรถ้า ค่ากระแสของวงจรนั้น นั้ เป็นสาเหตุข ตุ องอุณหภูมิ ภู ที่มิ ที่ สูง สู เกิน หรือ รื เป็นอันตรายต่อตัวนำ หรือ รื ฉนวนของตัวนำ ” มาตรฐาน NEC หัว หั ข้อ ข้ 430.94 ระบุ “ศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ จะต้องเตรีย รี มอุปกรณ์ป้อ ป้ งกันตาม จะต้องเตรีย รี มอุปกรณ์ป้อ ป้ งกันตาม ข้อ ข้ ย่อ ย่ ย 1, 2 และ 4 ของหัว หั ข้อ ข้ 240 พิกัพิ กั ดกระแสหรือ รื การปรับ รั ตั้ง ตั้ ของอุปกรณ์ป้อ ป้ งกันจะต้องไม่ม ม่ ากกว่า ว่ พิกัพิ กั ดของ Busbar กำ ลังร่ว ร่ ม การป้อ ป้ งกันนี้จะจัด จั เตรีย รี มได้โดย สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 127
คู่มือฝึกอบรม (Training Module) หมายเลขเอกสาร SXXXXXX-XXXX Rev.0 แก้ไขครั้งที่ 0 เริ่มมีผลบังคับใช้ วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 Motor Control Center (MCC) 1.ติดตั้ง ตั้ อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันกระแสเกินก่อนหน้าศูนย์ค ย์ วบคุม คุ 2.ติดตั้ง ตั้ อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันกระแสเกินหลักภายในศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ จากข้อ ข้ ความข้า ข้ งต้น มี 2 แนวทางที่สามารถทำ ได้คือ 1.ติดตั้ง ตั้ อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันกระแสเกินที่ตู้ที่ ตู้ ที่ อยู่ก่ ยู่ ก่ อนหน้าศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ 2.ติดตั้ง ตั้ อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันกระแสเกินภายในศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ โดยสามารถแสดงได้ดังรูป การติดตั้ง ตั้ อุปกรณ์ป้อ ป้ งกันของศูนย์ค ย์ วบคุม คุ มอเตอร์ต ร์ ามมาตรฐาน NEC สายวิช วิ าชีพ ชี ไฟฟ้า ฟ้ หน้า 118