OBECQA

51

ข. การสรางความสมั พนั ธกับนักเรียนและผูมสี ว นไดสวนเสยี Student and Stakeholders
(Building STUDENT and Stakeholders Relationships)
(1) การจัดการความสัมพันธ (Relationship Management) โรงเรียน
มวี ธิ กี ารอยา งไรในการสรา งและจดั การความสมั พนั ธก บั นกั เรยี นและ
ผูมีสวนไดสวนเสีย โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการทําตลาด สรางและ
จดั การความสัมพันธ เพอื่
• ใหไ ดนักเรียนใหม และเพิ่มสวนแบงการรบั นกั เรยี น
• จดั การและยกระดบั ภาพลกั ษณข องโรงเรียน
• รักษานักเรียน ตอบสนองความตอ งการและทําใหด ีกวา ความคาดหวงั
ในแตละชวงเวลาของการเปน นกั เรียน
• เพิม่ ความผกู พันของนกั เรยี น ผูมีสว นไดส ว นเสียกบั โรงเรยี น(*)
(2) การจัดการกบั ขอรองเรียน (Complaint Management) โรงเรียนมีวธิ ี
จัดการกับขอรองเรียนของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสียอยางไร
และดําเนินการอยางไรในเรอ่ื งตอไปน้ี
• วิธีการจัดทําใหขอรองเรียนไดรับการแกไข อยางทันทวงทีและมี
ประสิทธิผล
• วิธีการจัดการขอรองเรียนท่ีสามารถเรียกความเช่ือมั่นของนักเรียน
กลับคืนมา รวมทั้งเสริมสรางความพึงพอใจและความผูกพันของ
นักเรียน และหลีกเล่ียงไมใหขอรองเรียนลักษณะเดียวกันเกิดซ้ํา
ในอนาคตได

เกณ ฑราง ัวลคุณภาพแห‹งสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขน �้พนฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

หมวด 3 ันกเ �รยนและผŒู ีม ‹สวนไดŒ ‹สวนเ ีสย 52

เกณฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 หมายเหตุ :
หมายเหตุ 3.2

“ความผูกพันของนักเรียน” หมายถึง ลักษณะความผูกพันรวมถึงการคงอยูและ
ความจงรกั ภกั ดขี องผเู รยี น ความเตม็ ใจของผเู รยี นทเ่ี จาะจงเลอื กและยงั คงศกึ ษาอยทู โี่ รงเรยี น
รวมถึงความเต็มใจที่จะอุทิศตนสนับสนุน และแนะนําผูอ่ืนใหรูจักโรงเรียนและหลักสูตร
รวมทง้ั บรกิ ารตา งๆ อยางแข็งขนั
หมายเหตุ 3.2ก

“คณุ ลกั ษณะของหลกั สตู ร ทสี่ ง เสรมิ การเรยี นรู และบรกิ ารการศกึ ษาอนื่ ๆ” หมายถงึ
ลกั ษณะทส่ี าํ คญั ทง้ั หมดของหลกั สตู ร บรกิ ารทสี่ ง เสรมิ การเรยี นรแู ละบรกิ ารการศกึ ษาอนื่ ๆ
ที่มีใหกับนักเรียนตลอดชวงระยะเวลาท่ีท้ังสองกลุมมีการสานสัมพันธกับโรงเรียน จุดเนน
ควรอยทู อี่ งคป ระกอบทม่ี ผี ลตอ ความนยิ มและความภกั ดี ตวั อยา งเชน องคป ระกอบทที่ าํ ให
หลักสตู รและบริการการศกึ ษาอนื่ ๆ ของโรงเรียนแตกตา งจากโรงเรยี นคูแขง หรือโรงเรียน
อ่ืนๆ องคประกอบดังกลาวอาจรวมถึง จุดเนนของหลักสูตร การจัดหางานใหนักเรียน
หลงั จากทส่ี าํ เรจ็ ตามเปา หมายของการศกึ ษา หรอื วตั ถปุ ระสงคข องการฝก อบรมองคป ระกอบ
ของผปู ฏบิ ตั ิงาน กิจกรรมเสริมหลักสตู ร หรือคาเลา เรียนและคา ใชจ า ยทีเ่ ก่ยี วขอ ง หลกั สตู ร
ท่ีสงเสริมการเรียนรู และบริการการศึกษาอื่นๆ ที่สําคัญ อาจตองคํานึงถึงวิธีการในการ
สื่อสารระหวา งกนั รวมถึงปจ จยั ตาง ๆ เชน การรกั ษาความลับและความปลอดภยั เกยี่ วกับ
ขอมูลเฉพาะของนักเรียน ควรรายงานผลลัพธของผลการดําเนินการที่เก่ียวกับคุณลักษณะ
ของหลักสูตรท่ีสงเสริมการเรียนรูและบริการการศึกษาอื่นๆ ควรรายงานไวในหัวขอ 7.1
สวนประเด็นตางๆ ที่เก่ียวของกับมุมมองและพฤติกรรม (ผลสัมฤทธ์ิ) ของนักเรียน
ควรรายงานไวในหัวขอ 7.2
หมายเหตุ 3.2ก(2)

เปาประสงคของการสนับสนุนนักเรียน คือ การทําใหหลักสูตรท่ีสงเสริมการเรียนรู
และบรกิ ารการศึกษาอืน่ ๆ ของโรงเรยี นงา ยตอ การเขาถึง และตอบสนองตอความคาดหวัง
ของนักเรยี น
หมายเหตุ 3.2ข

การสรา งความสมั พนั ธก บั นกั เรยี น อาจจะรวมถงึ การพฒั นาความเปน คคู วามรว มมอื
หรือการเปนพนั ธมติ ร

53

หมวด 4 การวัด การวิเคราะห และการจัดการความรูŒ Measurement, Analysis and Knowledge Management
(Measurement, Analysis and Knowledge Management) (100 คะแนน)

ในหมวดการวดั การวเิ คราะห และการจดั การความรู เปน การตรวจประเมนิ วา โรงเรยี น
มวี ธิ ีการอยางไรในการเลือก รวบรวม วเิ คราะห จัดการ และปรับปรงุ ขอมลู สารสนเทศ และ
สินทรัพยทางความรู (KNOWLEDGE ASSETS) โรงเรียนมีการเรียนรูอยางไร และบริหาร
จัดการเทคโนโลยีสารสนเทศอยางไร รวมทั้งโรงเรียนใชผลการทบทวนเพื่อปรับปรุงผลการ
ดําเนินการอยางไร

4.1 การวัด การวิเคราะห และการปรับปรงุ ผลการดําเนินการ
ของโรงเรียน (Measurement, Analysis and Improvement
of Organization Performance): โรงเรยี นมีวิธกี ารอยางไร
ในการวัด วเิ คราะห และปรับปรงุ ผลการดําเนินการของโรงเรียน
(55 คะแนน)
กระบวนการ

ใหอธิบายโดยตอบคาํ ถามตอไปน้ี เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560
ก. การวดั ผลการดําเนนิ การ (PERFORMANCE MEASUREMENT)

(1) ตัววัดผลการดําเนินการ (PERFORMANCE MEASURE) โรงเรียน
มีวิธีการอยางไรในการใชขอมูลและสารสนเทศ เพื่อติดตามการ
ปฏิบัติการประจําวันและผลการดําเนินการโดยรวมของโรงเรียน
โรงเรยี นดําเนนิ การในเรอื่ งตอ ไปนอ้ี ยา งไร
• เลอื ก รวบรวม ปรบั ใหส อดคลอ งไปในแนวทางเดยี วกนั และบรู ณาการ
ขอมูลและสารสนเทศเพื่อติดตามการปฏิบัติการประจําวันและผลการ
ดาํ เนินการโดยรวมของโรงเรยี น
• ติดตามความกาวหนาในการบรรลุวัตถุประสงคเชิงกลยุทธและ
แผนปฏิบัติการ โรงเรียนมีตัววัดผลการดําเนินการอะไรบาง รวมทั้ง
ตัววัดดานการเงินท่ีสําคัญทั้งระยะส้ันและระยะยาว ตัววัดเหลาน้ี
ไดร ับการตดิ ตามบอ ยเพยี งใด

(2) ขอมลู เชงิ เปรียบเทยี บ (Comparative Data) โรงเรียนมีวธิ กี ารอยางไร
ในการเลือกและใชขอมูลและสารสนเทศเชิงเปรียบเทียบท่ีสําคัญ
อยางมีประสิทธิผล โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการเลือกและใชขอมูล
และสารสนเทศเชงิ เปรยี บเทยี บทส่ี าํ คญั อยา งมปี ระสทิ ธผิ ล เพอื่ สนบั สนนุ
การตัดสินใจในการปฏิบตั ิการ

หมวด 4 การวัด การว�เคราะห และการจัดการความ Œูร 54
(3) ขอ มลู นกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี (STUDENT and STAKEHOLDER
เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560 Data) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการใชขอมูลและสารสนเทศจาก
เสียงของนักเรียน ผูมีสวนไดสวนเสียและตลาด โรงเรียนดําเนินการ
ในเร่ืองตอไปนอ้ี ยางไร
• เลือกและใช ขอมูลและสารสนเทศจากเสียงของนักเรียน ผูมีสวนได
สวนเสียและตลาด (รวมถึงขอมูลที่ประมวลผลเกี่ยวกับขอรองเรียน)
อยา งมปี ระสทิ ธผิ ลเพอื่ สรา งวฒั นธรรมทม่ี งุ เนน นกั เรยี นและผมู สี ว นได
สว นเสียยิ่งข้นึ และเพอื่ สนบั สนนุ การตดั สินใจในการปฏบิ ตั กิ าร
• ใชข อมูลและสารสนเทศท่เี ก็บรวบรวมผา นสือ่ สงั คมออนไลน (*)
(4) ความคลอ งตวั ของการวดั ผล (Measurement Agility) โรงเรยี นมวี ธิ กี าร
อยางไรเพื่อใหม่ันใจวาระบบการวัดผลการดําเนินการของโรงเรียน
สามารถตอบสนองความเปลี่ยนแปลงที่เกิดข้ึนอยางรวดเร็ว หรือที่
ไมไดคาดคิดท้งั ภายในหรือภายนอกองคกร

ข. การวเิ คราะหและทบทวนผลการดําเนนิ การ
(PERFORMANCE ANALYSIS and Review)
โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการทบทวนผลการดําเนินการและ
ขีดความสามารถของโรงเรียน โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการใชตัววัดผล
การดําเนินการที่สําคัญของโรงเรียน รวมทั้งขอมูลเชิงเปรียบเทียบและขอมูล
นกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี ในการทบทวนเหลา น้ี โรงเรยี นมวี ธิ กี ารวเิ คราะห
อะไรบางเพื่อสนับสนุนการทบทวนเหลานี้และเพื่อทําใหมั่นใจวา ผลสรุปนั้น
ใชไ ด โรงเรียนและผูนาํ ระดบั สงู ใชผลการทบทวนในเร่ืองตอ ไปนีอ้ ยา งไร
• ประเมินผลความสําเร็จของโรงเรียน ผลการดําเนินการในเชิงแขงขัน
ความม่ันคงทาง การเงนิ และความกาวหนาในการบรรลวุ ตั ถุประสงค
เชิงกลยุทธและแผนปฏบิ ัตกิ าร
• ตอบสนองอยา งรวดเรว็ ตอ ความเปลยี่ นแปลงในดา นความตอ งการของ
โรงเรียน และ ความทา ทายในสภาพแวดลอ มท่ีโรงเรยี นดําเนินงานอยู
รวมทงั้ ความจาํ เปน เรอื่ งการเปลย่ี นแปลงแบบพลกิ โฉมในโครงสรา งและ
ระบบงานของโรงเรียน
• คณะกรรมการกาํ กบั ดแู ลโรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไร ในการทบทวนผลการ
ดําเนินการของโรงเรียน และความกาวหนาเมื่อเทียบกับวัตถุประสงค
เชิงกลยุทธแ ละแผนปฏิบตั ิการ (*)

55

ค. การปรับปรงุ ผลการดําเนนิ การ (PERFORMANCE Improvement) Measurement, Analysis and Knowledge Management
(1) การแลกเปล่ียนเรียนรูและวิธีปฏิบัติที่เปนเลิศ (Best Practices)
โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการแลกเปลี่ยนเรียนรูวิธีปฏิบัติท่ีเปน เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560
เลิศในโรงเรียน โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการคนหาหนวยงานหรือ
การปฏิบัติการท่ีมีผลการดําเนินการที่ดี โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการ
คนหาวิธีปฏิบัติที่เปนเลิศ เพ่ือการแลกเปล่ียนเรียนรูและนําไปปฏิบัติ
ในสวนอื่นๆ ของโรงเรียน (*)
(2) ผลการดําเนินการในอนาคต (Future PERFORMANCE) โรงเรียนมี
วธิ กี ารอยา งไรในการคาดการณผ ลการดาํ เนนิ การในอนาคต โรงเรยี น
มวี ธิ กี ารอยา งไรในการใชผ ลการทบทวนผลการดาํ เนนิ การ (ทรี่ ะบใุ น 4.1ข)
และขอมูลเชิงเปรียบเทียบและเชิงแขงขันท่ีสําคัญเพื่อคาดการณ
ผลการดาํ เนนิ การในอนาคต หากมคี วามแตกตา งระหวา งการคาดการณ
ผลการดําเนินการในอนาคตเหลานี้กับการคาดการณผลการดําเนินการ
ของแผนปฏิบัติการ (ท่ีระบุใน 2.2 ข) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการ
ปรบั คา ความแตกตางดังกลาวใหยอมรบั ได (Reconcile)
(3) การปรบั ปรงุ อยา งตอ เนอ่ื งและนวตั กรรม (Continuous Improvement
and INNOVATION) โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการนาํ ผลการทบทวน
ผลการดาํ เนนิ การ (ทรี่ ะบใุ น 4.1ข) ไปใชจ ดั ลาํ ดบั ความสาํ คญั ของเรอื่ ง
ท่ีตอ งนําไปปรับปรุงอยา งตอ เน่อื ง และนาํ ไปเปน โอกาสในการสรา ง
นวัตกรรม โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการถายทอดลําดับความสําคัญ
และโอกาสดงั กลา วไปสูการปฏิบัตไิ ปยงั
• คณะทาํ งานหรือระดบั ปฏิบตั ิ
• ผูส ง มอบ พนั ธมิตรและผูใ หค วามรว มมือของโรงเรียน เพอ่ื ทาํ ใหม ั่นใจ
วา มี ความสอดคลอ งไปในแนวทางเดียวกันกบั โรงเรียน (*)

หมวด 4 การวัด การว�เคราะห และการจัดการความ Œูร 56

เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560 หมายเหตุ :
หมายเหตุ 4.1

ผลลพั ธข องการวเิ คราะหแ ละการทบทวนผลการดาํ เนนิ การระดบั องคก ร ควรสนบั สนนุ
การจัดทํากลยุทธและการนํากลยุทธไปปฏบิ ตั ิทอี่ ธิบายในหมวด 2

ควรรายงานผลการดาํ เนนิ การขององคก รในหวั ขอ 7.1 ถึง 7.5
หมายเหตุ 4.1ก

ขอ มลู และสารสนเทศจากการวดั ผลการดาํ เนนิ การ ควรนาํ มาใชส นบั สนนุ การตดั สนิ ใจ
บนพื้นฐานของขอมูลจริงเพ่ือกําหนด และปรับใหสอดคลองไปในแนวทางเดียวกัน
ในเรอื่ งทิศทางขององคก รและทรัพยากรท่ีใชใ นหนว ยงาน กระบวนการท่ีสาํ คญั ระดบั ฝาย
และระดับองคกร
หมายเหตุ 4.1ก(2)

ขอมูลและสารสนเทศเชิงเปรียบเทียบไดมาจากการเทียบเคียงกับโรงเรียนอื่นดวย
กระบวนการเทยี บเคยี ง และการคน หาตวั เปรยี บเทยี บในเชงิ แขง ขนั กระบวนการเทยี บเคยี ง
เปน การเฟน หากระบวนการและผลลพั ธท แ่ี สดงถงึ วธิ ปี ฏบิ ตั แิ ละผลการดาํ เนนิ การทเี่ ปน เลศิ
ในกิจกรรมที่คลายคลึงกันทั้งภายในกลุมหรือนอกกลุม การเปรียบเทียบในเชิงแขงขัน
เปนการเปรียบเทียบผลการดําเนินการระหวางโรงเรียนกับโรงเรียนคูแขง และโรงเรียนอ่ืน
ทม่ี หี ลกั สตู รและบรกิ ารทางการศกึ ษาทคี่ ลา ยคลงึ กนั แหลง สารสนเทศนอ้ี าจมาจากสอ่ื สงั คม
ออนไลนหรอื เวบ็ ไซต
หมายเหตุ 4.1ข

การทบทวนผลการดําเนินการระดับองคกร ควรมาจากการวัดผลการดําเนินการ
ระดบั องคก ร ตวั วดั ผลการดาํ เนนิ การทรี่ ายงานไวใ นการตอบหวั ขอ ตา งๆ ของเกณฑ โดยองิ
ตามวัตถุประสงคเชิงกลยทุ ธแ ละแผนปฏิบตั ิการ ตามทรี่ ะบุไวในหัวขอ 2.1 และ 2.2 รวมทงั้
อาจมาจากผลการตรวจประเมนิ ภายในหรอื ภายนอกตามเกณฑร างวลั คณุ ภาพแหง สาํ นกั งาน
คณะกรรมการการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน

การวเิ คราะหผ ลการดาํ เนนิ การประกอบดว ย การประเมนิ แนวโนม ของผลการดาํ เนนิ การ
การคาดการณในระดับองคกร การเปรียบเทียบความสัมพันธเชิงเหตุและผล และการหา
คา ปฏสิ มั พนั ธร ะหวา งกนั การวเิ คราะหด งั กลา วควรสนบั สนนุ การทบทวนผลการดาํ เนนิ การ
เพ่ือชวยใหทราบตนเหตุของปญหาและชวยจัดลําดับความสําคัญของการใชทรัพยากร
ดวยเหตุนี้ การวิเคราะหจึงตองใชขอมูลทุกประเภท เชน ขอมูลผลการดําเนินการของ
หลักสูตร ขอมูลเก่ียวกับนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย ขอมูลการเงินและตลาด ขอมูล
การปฏบิ ตั กิ าร และขอ มลู เชงิ แขง ขนั การวเิ คราะหน ค้ี วรคาํ นงึ ถงึ ตวั วดั ทเ่ี ปน มาตรการบงั คบั
จากภาครัฐดวย (*)

57

4.2 การจัดการความรู สารสนเทศ และเทคโนโลยีสารสนเทศ Measurement, Analysis and Knowledge Management
(Knowledge Management, Information and Information Technology):
โรงเรยี นมวี ิธีการอยางไร ในการจัดการสนิ ทรัพยทางความรูของโรงเรียน
สารสนเทศและโครงสรา งพน้ื ฐานดา นเทคโนโลยีสารสนเทศ
(45 คะแนน)
กระบวนการ

ใหอธบิ ายโดยตอบคําถามตอไปน้ี
ก. ความรูข ององคก ร (Organization Knowledge)

(1) การจัดการความรู (Knowledge Management) โรงเรียนมีวิธีการ
อยางไรในการจัดการความรูของโรงเรียน โรงเรียนดําเนินการในเร่ือง
ตอ ไปนี้อยางไร
• รวบรวมและถายทอดความรขู องบุคลากร
• ผสานและหาความสมั พนั ธร ะหวา งขอ มลู จากแหลง ตา งๆเพอ่ื สรา งความ
รใู หม
• ถายทอดความรูที่เกี่ยวของระหวางโรงเรียนกับนักเรียนและผูมีสวนได
สวนเสยี ผูส ง มอบ พันธมติ ร และผูใหความรวมมอื
• รวบรวมและถายทอดความรูที่เก่ียวของ เพื่อใชในการสรางนวัตกรรม
และกระบวนการวางแผนเชิงกลยุทธ

(2) การเรยี นรรู ะดบั องคก ร (Organization LEARNING): โรงเรยี นมวี ธิ กี าร
อยางไรในการใชองคความรูและทรัพยากรตางๆ เพื่อใหการเรียนรู
ฝง ลึกลงไปในวิถกี ารปฏบิ ัติงานของโรงเรียน

เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

หมวด 4 การวัด การว�เคราะห และการจัดการความ Œูร 58
ข. ขอ มูล สารสนเทศ และเทคโนโลยสี ารสนเทศ
เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560 (Data, Information and Information Technology)
(1) คุณภาพของขอมูลและสารสนเทศ (Data and Information Quality)
โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการทวนสอบและทําใหมั่นใจถึงคุณภาพ
ของขอ มลู และสารสนเทศของโรงเรยี น โรงเรยี นมวี ธิ กี ารจดั การอยา งไร
เพื่อทําใหม่ันใจวาขอมูลและสารสนเทศในรูปแบบอิเล็กทรอนิกสและ
รูปแบบอ่ืนมีความแมนยํา (Accuracy), ถูกตอง (Validity), คงสภาพ
(Integrity), เชื่อถือได (Reliability) และเปน ปจจบุ ัน
(2) ความปลอดภัยของขอมูลและสารสนเทศ (Data and Information
Security) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการทําใหมั่นใจวาขอมูล
และสารสนเทศที่ออนไหวหรือสําคัญมีความปลอดภัย โรงเรียน
มีวิธีการอยางไรในการทําใหม่ันใจวาขอมูลและสารสนเทศในรูปแบบ
อิเล็กทรอนิกสและรูปแบบอื่น เปนความลับและสามารถเขาถึงตามสิทธิ
ท่ีเหมาะสม โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการเฝาระวังความปลอดภัย
ของระบบสารสนเทศบนไซเบอร (Cyber security)
(3) ความพรอมใชงานของขอมูลและสารสนเทศ (Data and Information
Availability) โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการทาํ ใหม น่ั ใจวา ขอ มลู และ
สารสนเทศของโรงเรยี นมีความพรอ มใชงาน โรงเรยี นมีวธิ ีการอยา งไร
เพ่ือใหขอมูลและสารสนเทศท่ีจําเปนมีความพรอมใชงาน ดวยรูปแบบ
ที่ใชงานงายและทันกาลสําหรับบุคลากร ผูสงมอบ พันธมิตร ผูให
ความรว มมอื รวมทง้ั นกั เรียนและผมู ีสว นไดส ว นเสีย (*)
(4) คณุ ลกั ษณะของฮารด แวรและซอฟตแ วร (Hardware and Software
Properties) โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการทาํ ใหม น่ั ใจไดว า ฮารด แวร
และซอฟตแ วร มคี วามเชอื่ ถือได ปลอดภยั และใชง านงา ย
(5) ความพรอ มใชงานในภาวะฉกุ เฉนิ (Emergency Availability) ในกรณี
ฉกุ เฉนิ โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการทาํ ใหม นั่ ใจวา ระบบฮารด แวร
และซอฟตแวร รวมทั้งขอมูลและสารสนเทศ มีความปลอดภัย
และความพรอมใชงานอยางตอเน่ือง เพ่ือตอบสนองนักเรียนและ
ผมู ีสวนไดสวนเสยี อยางมปี ระสิทธผิ ล

59

หมายเหตุ : Measurement, Analysis and Knowledge Management
หมายเหตุ 4.2ก(1)

การผสานและหาความสัมพันธระหวางขอมูลจากแหลงตางๆ อาจเก่ียวของกับ
การจดั การชุดขอ มลู ขนาดใหญและประเภทขอมูลและสารสนเทศที่แตกตา งกนั เชน ตาราง
ขอมูล วีดิโอ และขอความ นอกจากนั้น ความรูขององคกรท่ีสรางขึ้นจากขอมูลเหลาน้ี
อาจเปนเพียงการประมวลจากความคิดเห็น และอาจเปดเผยสารสนเทศที่ออนไหว
ขององคก รหรอื ของบคุ คลซงึ่ ตองมกี ารปกปอ งจากการนาํ ไปใชงานดวยจดุ มงุ หมายอ่ืน
หมายเหตุ 4.2 ข(2)

การจัดการความปลอดภัยบนไซเบอร (Cyber security) (ความปลอดภัยของขอมูล
อิเล็กทรอนิกส) รวมถึงส่ิงตางๆ ดังตอไปน้ี เชน การปกปองมิใหเกิดการสูญเสียขอมูล
ที่มีความออนไหวเก่ียวกับพนักงาน ลูกคา และองคกร การปกปองสินทรัพยที่เก็บไวบน
“Cloud” หรือนอกการควบคุมขององคกรและสินทรัพยทางปญญา การปกปองมิใหเกิด
การร่ัวไหลและนําขอมูลไปใชในทางท่ีผิดที่สงผลดานการเงิน กฎหมาย และชื่อเสียง
ขององคกร

เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขัน ้พ�นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

60

หมวด 5 ุบคลากร หมวด 5 บคุ ลากร (Workforce) (100 คะแนน)

หมวดบุคลากร เปนการตรวจประเมินวาโรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการประเมิน
ความตองการดานขีดความสามารถและอัตรากําลังบุคลากร และการสรางสภาพแวดลอม
ของบุคลากรที่นาํ ไปสูผลการดําเนนิ งานทด่ี ี นอกจากน้ี ในหมวดนย้ี งั เปน การตรวจประเมนิ
วาโรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการสรางความผูกพัน การจัดการ และการพัฒนาบุคลากร
เพ่ือนําศักยภาพของบุคลากรมาใชอยางเต็มท่ี ใหสอดคลองไปในทางเดียวกันกับวิสัยทัศน
พนั ธกจิ กลยุทธ และแผนปฏบิ ตั กิ ารของโรงเรียน

5.1 สภาพแวดลอ มของบุคลากร (WORKFORCE Environment):
โรงเรียนมีวิธกี ารอยา งไรในการสรางสภาพแวดลอมท่เี อือ้ ใหบุคลากร
ทาํ งานอยา งมปี ระสทิ ธิผล (45 คะแนน)
กระบวนการ

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 ใหอธิบายโดยตอบคําถามตอไปน้ี
ก. ขีดความสามารถและอัตรากําลังบุคลากร

(WORKFORCE CAPABILITY and CAPACITY)
(1) ขีดความสามารถและอัตรากําลัง (CAPABILITY and CAPACITY)

โรงเรียนมีวิธีการอยางไร ในการประเมินความตองการดาน
ขีดความสามารถ และอตั รากาํ ลงั บคุ ลากร รวมทัง้ การประเมินทักษะ
สมรรถนะ คุณวุฒิ (Certification) และจํานวนบุคลากรท่ีตองการ
ในแตล ะระดบั (Staffing Levels)
(2) บุคลากรใหม (New WORKFORCE Members) โรงเรียนมีวิธีการ
อยางไรในการสรรหา วาจาง บรรจุ และรักษาบุคลากรใหมไว
โรงเรียนทําใหม่ันใจไดอยางไรวาบุคลากรเปนตัวแทนท่ีสะทอนใหเห็นถึง
ความหลากหลายทางมุมมอง (Ideas) วฒั นธรรม และวธิ ีคิด (Thinking)
ของชุมชน ของบุคลากรท่ีโรงเรียนจาง และชุมชนของนักเรียนและ
ผูม ีสว นไดส วนเสีย
(3) ความสาํ เรจ็ ในงาน (Work Accomplishment) โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไร
ในการจัดรูปแบบการทํางาน และบริหารบุคลากร โรงเรียนมีวิธีการ
อยา งไรในการจัดรปู แบบการทํางาน และบริหารบคุ ลากรเพ่อื ให
• งานของโรงเรยี นบรรลผุ ลสําเร็จ
• ใชประโยชนอยางเต็มท่จี ากสมรรถนะหลกั (CORE COMPETENCIES)

ของโรงเรียน
• สงเสริม สนับสนุนการมุงเนน นกั เรยี นและผมู สี วนไดส วนเสยี
• มผี ลการดาํ เนนิ การทีเ่ หนือกวา ความคาดหมาย

61

(4) การจัดการการเปลี่ยนแปลงดานบุคลากร (WORKFORCE Change Workforce
Management) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการเตรียมบุคลากร
ใหพ รอ มรบั ตอ การเปลย่ี นแปลงความตอ งการดา นขดี ความสามารถ เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
และอัตรากําลังบคุ ลากร โรงเรยี นดาํ เนินการในเรื่องตอไปนี้ อยา งไร
• บริหารบุคลากร บริหารความตองการของบุคลากร และของโรงเรียน
เพื่อทาํ ใหมนั่ ใจวา สามารถดําเนินการไดอยางตอ เนอ่ื ง ปอ งกันการลด
จาํ นวนของบคุ ลากร และลดผลกระทบ หากเกิดกรณดี ังกลา ว
• การเตรยี มการและบรหิ ารในชว งท่มี ีการเพิ่มจาํ นวนของบคุ ลากร
• การเตรียมบุคลากรสําหรับการเปลี่ยนแปลงในโครงสรางของโรงเรียน
และระบบงานเมอื่ จําเปน

ข. บรรยากาศการทํางานของบุคลากร (WORKFORCE Climate)
(1) สภาพแวดลอ มของการทํางาน (Workplace Environment) โรงเรยี น
ดําเนินการอยางไรเกี่ยวกับการสรางความมั่นใจดานสุขภาพ
สวสั ดภิ าพของบคุ ลากร และความสะดวกในการเขา ถงึ สถานทท่ี าํ งาน
ของบุคลากร
• ตัววัดและเปาประสงคในการปรับปรุงปจจัยดานสภาพแวดลอม
ในการทาํ งานมอี ะไรบาง
• มีความแตกตางของปจจัย ตัววัด หรือเปาหมายที่สําคัญอะไรบาง
สาํ หรบั สภาพแวดลอ มของสถานทีท่ าํ งานทแ่ี ตกตา งกนั
(2) นโยบาย และสิทธปิ ระโยชน (WORKFORCE Benefits and Policies)
โรงเรยี นสนบั สนนุ บคุ ลากรโดยจดั ใหม กี ารบรกิ าร สทิ ธปิ ระโยชน และ
นโยบาย อยางไร
• โรงเรยี นออกแบบการบรกิ าร สทิ ธปิ ระโยชน และนโยบาย ใหเ หมาะสม
กบั ความตอ งการของบคุ ลากรทห่ี ลากหลาย ตามความแตกตา งของกลมุ
และประเภทของบุคลากรอยางไร
• สิทธิประโยชนท ส่ี ําคญั ที่โรงเรียนจัดใหบคุ ลากรมอี ะไรบาง

หมวด 5 ุบคลากร62
หมายเหตุ
หมายเหตุ 5.1
“บุคลากร” หมายถึง บุคคลที่มีความเก่ียวของในการทํางานเพ่ือความสําเร็จของ
งานของโรงเรียน ซ่ึงไดแก บุคคลท่ีทํางานประจํา ลูกจางช่ัวคราว ผูปฏิบัติงานที่ทํางาน
ไมเต็มเวลา ลูกจางตามสัญญาจาง หัวหนาทีมงาน หัวหนางาน และผูบริหารทุกระดับ
สว นบคุ ลากรทคี่ วบคมุ โดยคสู ญั ญาควรอธบิ ายในหมวด 2 และหมวด 6 โดยใหเ ปน สว นหนง่ึ
ของระบบงานในภาพใหญ สําหรับโรงเรียนหรือสถานศึกษาที่ตองใชอาสาสมัคร คําวา
บุคลากรตอ งรวมถงึ อาสาสมัครเหลานีด้ ว ย
หมายเหตุ 5.1ก
“ขีดความสามารถของบุคลากร” หมายถึง ความสามารถของโรงเรียนในการบรรลุ
ผลสําเร็จของกระบวนการทํางานดวยความรู ทักษะ ความสามารถ และสมรรถนะ
ของบคุ ลากร ขดี ความสามารถอาจรวมถงึ ความสามารถในการสรา งและรกั ษาความสมั พนั ธ
กบั นักเรียนและ ผมู ีสว นไดส วนเสีย การสรางนวัตกรรมและปรับเปล่ยี นไปสเู ทคโนโลยใี หม
การพฒั นาหลกั สตู รและการบรกิ ารทางการศกึ ษา กระบวนการทาํ งานใหม และการตอบสนอง
ตอความตองการทางการศึกษา ตลาด และกฎระเบียบขอบังคับที่เปลี่ยนแปลงไป คําวา
“อตั รากาํ ลงั บคุ ลากร” หมายถงึ ความสามารถของโรงเรยี นทท่ี าํ ใหม น่ั ใจวา มจี าํ นวนบคุ ลากร
เพยี งพอในแตล ะระดบั ในการปฏบิ ตั งิ าน เพอ่ื สง มอบสงิ่ ทมี่ คี ณุ คา ทดี่ ที ส่ี ดุ ใหแ กน กั เรยี นและ
ผมู สี ว นไดส ว นเสยี ไดส าํ เรจ็ รวมทงั้ ความสามารถในการจดั การระดบั บคุ ลากรตามสภาวการณ
การเปลย่ี นแปลง
การประเมนิ ความตอ งการดา นขดี ความสามารถและอตั รากาํ ลงั บคุ ลากรควรคาํ นงึ ถงึ
ความจาํ เปน ในปจ จบุ นั และอนาคต สอดคลอ งตามเปา ประสงคเ ชงิ กลยทุ ธแ ละแผนปฏบิ ตั กิ าร
ทร่ี ะบใุ นหมวด 2 และการคาดการณผลการดาเนินการท่ีอธบิ ายใน 4.1ค(2)

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

63 Workforce

หมายเหตุ 5.1ก(2) เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
ขอกําหนดของหัวขอน้ี กลาวถึงบุคลากรใหมเทาน้ัน การรักษาบุคลากรที่มีอยูแลว

ใหพ จิ ารณาในหวั ขอ 5.2 ความผกู พันของบุคลากร
หมายเหตุ 5.1ก(3), 5.1ก(4)

การจัดรูปแบบการทํางานและบริหารบุคลากรอาจเก่ียวของกับการจัดโครงสราง
บุคลากรสําหรับการเปล่ียนแปลงท่ีโรงเรียนระบุในสภาพแวดลอมภายนอก วัฒนธรรม
เทคโนโลยี หรือวตั ถปุ ระสงคเชงิ กลยุทธ
หมายเหตุ 5.1ก(4)

ก า ร เ ต รี ย ม บุ ค ล า ก ร ใ ห  พ ร  อ ม รั บ ต  อ ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ค ว า ม ต  อ ง ก า ร ด  า น
ขีดความสามารถและอัตรากําลังอาจครอบคลุมการฝกอบรม การศึกษา การสื่อสาร
อยา งสมาํ่ เสมอ การพจิ ารณาเกย่ี วกบั การจา งบคุ ลากรและความพรอ มปฏบิ ตั งิ านในตาํ แหนง /
หนา ท่ีใหมของบคุ ลากร การใหค ําปรกึ ษาเกย่ี วกบั อาชพี และบริการอ่ืน
หมายเหตุ 5.1ข(1)

ความสะดวกในการเขาถึงสถานท่ีทํางานสามารถทําใหผลิตภาพเพ่ิมขึ้นดวยการ
ขจัดอุปสรรคตอผูพิการใหทํางานไดตามศักยภาพของตน สถานที่ทํางานท่ีมีความพรอม
ตองสามารถเขา ถึงไดทั้งทางกายภาพ เทคโนโลยี และทัศนคติ (Attitudinally Accessible)

64

หมวด 5 ุบคลากร 5.2 ความผูกพนั ของบคุ ลากร (Workforce Engagement):
โรงเรยี นมีวิธกี ารอยางไรในการสรา งความผูกพันของบคุ ลากร
เพื่อสรา งสภาพแวดลอมการทํางานทมี่ ีผลการดาํ เนนิ การที่ดี
(55 คะแนน)
กระบวนการ

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 ใหอธบิ ายโดยตอบคําถามตอ ไปนี้
ก. ความผูกพันและผลการปฏิบตั ิงานของบุคลากร

(WORKFORCE ENGAGMENT and PERFORMANCE)
(1) วัฒนธรรมองคก ร (Organization Culture) โรงเรียนมีวิธีการอยา งไร

ในการเสริมสรางวัฒนธรรมองคกรใหเกิดการสื่อสารท่ีเปดกวาง
การทํางานทใ่ี หผลการดาํ เนนิ การทีด่ ี และบคุ ลากรทมี่ ีความผูกพนั
• โรงเรยี นทาํ ใหม ่ันใจไดอยางไรวา วฒั นธรรมองคกร ไดใชประโยชนจ าก

ความหลากหลายของมมุ มอง (Ideas) วัฒนธรรม และวธิ คี ิด (Thinking)
ของบุคลากร
• โรงเรียนมวี ธิ กี ารอยา งไรในการใหอ าํ นาจการตดั สนิ ใจแกบุคลากร
(2) ปจจัยขับเคลื่อนความผูกพัน (Drivers of ENGAGMENT) โรงเรียน
มีวิธีการอยางไรในการกําหนดปจจัยสําคัญท่ีสงผลตอความผูกพัน
ของบคุ ลากร วธิ กี ารกาํ หนดปจ จยั ทขี่ บั เคลอ่ื นเหลา นแ้ี ตกตา งกนั อยา งไร
ตามกลุมและสวนของบคุ ลากร
(3) การประเมินความผูกพัน (Assessment of ENGEMENT) โรงเรียน
ประเมิน ความผกู พนั ของบุคลากรอยางไร
• มวี ิธีการและตัววดั ท้งั ท่ีเปน ทางการและไมเ ปน ทางการอะไรบาง ทใ่ี ช
ในการประเมนิ ความผกู พัน และ ความพึงพอใจของบุคลากร
• วิธีการและตัววัดเหลาน้ีมีความแตกตางกันอยางไรในแตละกลุม
และสวนของบคุ ลากร
• โรงเรยี นใชตัวช้วี ัดอื่นๆ เชน อัตราการคงอยูข องบคุ ลากร การขาดงาน
การรองทุกข ความปลอดภัยและผลิตภาพ เพ่ือประเมินและปรับปรุง
ความผูกพันของบคุ ลากรอยางไร
(4) การจัดการผลการปฏิบัติงาน (PERFORMANCE Management)
ระบบการจัดการผลการปฏิบัติงานของบุคลากรสนับสนุนทําใหเกิด
การทํางานที่ใหผลการดําเนินการท่ีดีและความผูกพันของบุคลากร
อยางไร ระบบการจัดการผลการปฏิบัติงานของบุคลากร พิจารณาถึง
การบริหารคาตอบแทน การใหรางวัล การยกยองชมเชยและการสราง
แรงจูงใจอยางไร ระบบการจัดการผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
เสริมสรางในเรือ่ งตอไปน้อี ยางไร
• การยอมรับความเสี่ยงที่ผานการประเมินผลไดผลเสียอยางรอบดาน
(INTELLIGENT RISK TAKING) ท่ีนําไปสูการสรางนวัตกรรม
• การมงุ เนน นักเรยี นและผมู ีสวนไดส ว นเสีย
• การบรรลุผลสาํ เรจ็ ของแผนปฏิบตั กิ าร

65

ข. การพฒั นาบคุ ลากรและผนู าํ (WORKFORCE and Leader Development) Workforce
(1) ระบบการเรยี นรแู ละการพฒั นา (Learning and Development System)
ระบบการเรยี นรูและการพฒั นาสนบั สนนุ ความตอ งการของโรงเรยี น เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
และการพัฒนาตนเองของบคุ ลากร ผูบริหาร และผนู ําอยา งไร ระบบ
การเรียนรูแ ละการพัฒนาของโรงเรียนดําเนนิ การในเรอื่ งตอ ไปนี้อยา งไร
• พิจารณาถึงสมรรถนะหลักขององคกร (CORE COMPETENCIES)
ความทาทายเชิงกลยุทธ และการบรรลุผลสําเร็จของแผนปฏิบัติการ
ทั้งในระยะสน้ั และระยะยาวของโรงเรยี น
• สนับสนุนการปรับปรุงผลการดําเนินการและการเปล่ียนแปลงของ
โรงเรียน ตลอดจนการสรา งนวตั กรรม
• สนับสนนุ จรยิ ธรรม และปฏิบตั งิ านอยา งมจี รยิ ธรรม
• ปรับปรงุ การมงุ เนนนักเรยี นและผมู สี ว นไดสว นเสยี
• ทําใหม่ันใจถึงการถายโอนความรูจากบุคลากรที่ลาออก หรือเกษียณ
อายุราชการ
• ทาํ ใหม นั่ ใจวา มกี ารผลกั ดนั ใหใ ชค วามรู และทกั ษะใหมใ นการปฏบิ ตั งิ าน
(2) ประสิทธิผลของการเรียนรูและการพัฒนา (LEARNING and
Development EFFECTIVENESS) โรงเรยี นวธิ กี ารประเมนิ ประสทิ ธผิ ล
และประสิทธิภาพของระบบการเรียนรูและการพัฒนาอยางไร
โรงเรียนมีวธิ ีการดําเนินการในเรอ่ื งตอไปน้ีอยางไร
• การเชื่อมโยงผลลัพธการเรียนรูและพัฒนา กับผลการประเมิน
ความผกู พันของบุคลากร และกับผลลพั ธทส่ี าํ คญั ที่รายงานในหมวด 7
• การใชผลความเชื่อมโยงน้ีเพื่อระบุโอกาสในการปรับปรุงความผูกพัน
ของบุคลากร การเรียนรู และพฒั นา
(3) ความกา วหนา ในวชิ าชพี (Career Progression) โรงเรยี นวธิ กี ารอยา งไร
ในการจัดการความกาวหนาในวิชาชีพของโรงเรียน โรงเรียนวิธีการ
อยางไรในการจัดการความกาวหนาในวิชาชีพของบุคลากรในโรงเรียน
โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการวางแผนการสบื ทอดตาํ แหนง ของผบู รหิ าร
และผนู าํ

หมวด 5 ุบคลากร 66

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 หมายเหตุ
หมายเหตุ 5.2

ลักษณะของสภาพแวดลอมที่ทําใหเกิด “ผลการดําเนินการที่ดีซึ่งคนที่ปฏิบัติงาน
เพ่อื ใหเกดิ ประโยชนสูงสุดตอผเู รยี นและผูมีสว นไดสวนเสียและตอความสาํ เรจ็ ของโรงเรียน
เปนกุญแจสําคญั ท่ีทาํ ใหเขาใจถึงความผูกพันของบคุ ลากรท่มี ีตอ โรงเรียน
หมายเหตุ 5.2ก(2)

ปจจัยขับเคล่ือนความผูกพันของบุคลากร (ระบุใน 1ก(3)) หมายถึง ส่ิงท่ีขับเคลื่อน
ความมงุ มัน่ ทั้งทางอารมณแ ละสตปิ ญญาเพื่อใหงานสาํ เร็จ บรรลุพนั ธกิจและวิสยั ทศั นข อง
โรงเรียน
หมายเหตุ 5.2ก(4)

การบริหารคาตอบแทน การยกยองชมเชย การใหรางวัลและสิ่งจูงใจ หมายรวมถึง
การเล่ือนตําแหนงและโบนัสที่อิงกับผลการดําเนินการ ทักษะที่เพ่ิมขึ้น การปรับตัวตอ
ระบบงานใหมและวัฒนธรรม และปจจัยอ่ืนๆ การยกยองชมเชย อาจเปนทั้งที่เปนตัวเงิน
และไมเปนตวั เงนิ เปน ทางการและไมเปน ทางการ และเปน รายบุคคลหรอื เปนกลมุ

ระบบการบริหารคาตอบแทนขององคกรภาครัฐบางแหงถูกกําหนดโดยกฎหมาย
หรือกฎระเบียบขอ บงั คบั ดงั นั้น การใหรางวลั และการยกยอ งชมเชยตองใชท างเลือกอ่ืน
หมายเหตุ 5.2ข

สําหรบั การตอบคาํ ถามในหวั ขอนี้ องคกรควรพิจารณาในเร่อื งการพัฒนาการเรยี นรู
และความกา วหนา ในอาชพี การงานของบคุ ลากรทเี่ กดิ ขน้ึ ในองคก ร คาํ ตอบควรพจิ ารณาถงึ
ขอบเขตของโอกาสในการพฒั นาทอี่ งคก รจดั ให ซง่ึ รวมถงึ การศกึ ษา การฝก อบรม การสอนงาน
การเปน พ่เี ลีย้ ง และประสบการณท่ีเกีย่ วขอ งกับงานดวย

67

หมวด 6 การปฏบิ ัตกิ าร (Operations) (100 คะแนน) Operations

ในหมวดการปฏิบัติการ เปนการตรวจประเมินวาโรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการ
ออกแบบ จดั การ ปรบั ปรงุ หลกั สตู ร และสรา งนวตั กรรมของการบรหิ ารจดั การหลกั สตู ร และ
กระบวนการทํางาน รวมท้ังปรับปรุงประสิทธิผลของการปฏิบัติการ เพ่ือสงมอบคุณคาแก
นกั เรียนและผมู ีสว นไดส วนเสีย และทาํ ใหโรงเรียนประสบความสาํ เรจ็ อยางตอเนอื่ ง

6.1 กระบวนการทาํ งาน (Work Process) : โรงเรยี นมีวธิ ีการอยางไร
ในการออกแบบ จัดการ และปรบั ปรุงหลักสูตร
และกระบวนการทาํ งานท่สี ําคัญ (55 คะแนน)
กระบวนการ

ใหอธิบายโดยตอบคําถามตอไปนี้ เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
ก. การออกแบบหลกั สตู รและกระบวนการ (Product and PROCESS Design)

(1) ขอ กําหนดของหลกั สตู รและกระบวนการ (Product and PROCESS
Requirement) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการจัดทําขอกําหนด
ท่ีสําคัญของหลักสูตรและกระบวนการทํางาน กระบวนการทํางาน
ทส่ี ําคญั ของโรงเรยี นมอี ะไรบา ง และขอ กําหนดทีส่ าํ คัญของกระบวนการ
เหลานค้ี ืออะไร

(2) แนวคดิ ในการออกแบบ (Design Concepts) โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไร
ในการออกแบบหลกั สตู ร และกระบวนการทาํ งานเพอ่ื ใหเ ปน ไปตาม
ขอกําหนดที่สําคัญ โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการนําเทคโนโลยีใหม
ความรูขององคกร ความเปนเลิศของหลักสูตร คุณคาในมุมมองของ
นักเรียน และความคลองตัวที่อาจตองมี มาพิจารณาในกระบวนการ
เหลา นี้

หมวด 6 การป ิฏ ับติการ 68
ข. การจดั การกระบวนการ (PROCESS Management)
เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �้พนฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 (1) การนาํ กระบวนการไปปฏิบตั ิ (PROCESS Implementation) โรงเรียน
มน่ั ใจไดอ ยา งไรวา การปฏิบัตงิ านประจําวนั ของกระบวนการเหลา นี้
จะเปนไปตามขอกําหนดท่ีสําคัญ โรงเรียนใชตัววัดหรือตัวชี้วัด
ผลการดาํ เนนิ การทส่ี าํ คญั และตวั วดั ในกระบวนการอะไรในการควบคมุ และ
ปรับปรุงกระบวนการทาํ งาน ตวั วัดเหลาน้ีเช่ือมโยงกบั ผลการดําเนนิ การ
และคณุ ภาพของหลักสูตรทไ่ี ดอยางไร
(2) กระบวนการสนับสนนุ (Support Process) โรงเรียนมีวิธีการอยา งไร
ในการกําหนดกระบวนการสนับสนุนที่สําคัญ กระบวนการสนับสนุน
ที่สําคัญมีอะไรบาง โรงเรียนมั่นใจไดอยางไรวาการปฏิบัติงานประจํา
ของกระบวนการเหลา นจ้ี ะเปน ไปตามขอ กาํ หนดทส่ี าํ คญั ในการสนบั สนนุ
การจดั การเรียนการสอน
(3) การปรับปรุงหลักสูตรและกระบวนการ (Product and PROCESS
Improvement) โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการปรบั ปรงุ กระบวนการ
ทํางาน เพื่อปรับปรุงหลักสูตรและผลการดําเนินการเสริมสราง
ความแขง็ แกรง ของสมรรถนะหลกั ขององคก ร และลดความแปรปรวน
ของกระบวนการ
ค. การจดั การนวัตกรรม (INNOVATION Management)
โรงเรยี นมีวิธกี ารอยางไรในการจัดการนวตั กรรม
โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการดําเนินการตามโอกาสเชิงกลยุทธที่โรงเรียน
กาํ หนดเปน ความเสยี่ ง (RISKS) ทผี่ า นการประเมนิ ผลไดผ ลเสยี อยา งรอบดา น
(INTELLIGENT RISK) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการทําใหทรัพยากร
ดานการเงินและดานอื่นๆ ที่พรอมใชสนับสนุนโอกาสเหลานี้ และมีวิธีการ
อยางไรในพิจารณายุติโอกาสเชิงกลยุทธในเวลาที่เหมาะสมเพื่อไปสนับสนุน
โอกาสทมี่ ีลาํ ดับความสาํ คญั ที่เหนือกวา

69

หมายเหตุ : Operations

หมายเหตุ 6.1 เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
ควรรายงานผลลพั ธข องการปรบั ปรงุ ผลการดาํ เนนิ การดา นหลกั สตู รและกระบวนการ

ในหวั ขอ 7.1
หมายเหตุ 6.1ก(1)

กระบวนการทาํ งานทส่ี าํ คญั ของโรงเรยี น คอื กระบวนการสรา งคณุ คา ภายในโรงเรยี น
ที่สําคัญที่สุด ซึ่งอาจรวมถึงการออกแบบและสงมอบผลิตภัณฑ การสนับสนุนนักเรียน
กระบวนการจัดการเรียนการสอน กระบวนการท่ีสําคัญ ไดแก กระบวนการที่เก่ียวของ
กบั บุคคลสวนใหญของโรงเรยี น และสรา งคณุ คาแกน ักเรียน ผูม สี ว นไดสวนเสยี และผูมสี ว น
เกี่ยวของกับโรงเรยี น
หมายเหตุ 6.1ก(2)

ความคลอ งตวั อาจเปน ทต่ี อ งการในอนาคต อาจรวมถงึ การเปลยี่ นแปลงกระบวนการ
ทํางานซึ่งเปนผลมาจากการเปล่ียนแปลงระบบงานโดยรวม เชน การท่ีโรงเรียนดําเนิน
กระบวนการในหวงโซอุปทานเองเพื่อหลีกเล่ียงภาวะการหยุดชะงักของการบริหารจัดการ
หลักสูตรและการจัดการเรียนการสอน อันเน่ืองมาจากการเปล่ียนแปลงภายนอกของ
ภูมิอากาศหรือจากปจจยั อื่นทไี่ มส ามารถคาดเดาได
หมายเหตุ 6.1ข(2)

กระบวนการสนับสนุนท่ีสําคัญควรเปนการสนับสนุนกระบวนการสรางคุณคาของ
โรงเรียน อาจเปนการสนับสนุนผูนําและบุคลากรอื่นๆ ท่ีทําหนาท่ีออกแบบและสงมอบ
คุณคาของการจัดการเรียนท่ีดีท่ีสุดใหแกผูเรียน การปฏิสัมพันธกับนักเรียน และการจัด
การเรยี นการสอนและกิจการอ่นื ๆ ในโรงเรยี น
หมายเหตุ 6.1ข(3)

การปรับปรุงผลการดําเนินการของกระบวนการและลดความแปรปรวน โรงเรียน
อาจใชแ นวทางตางๆ เชน ระบบ Lean Enterprise, Six Sigma, ระบบคณุ ภาพมาตรฐาน
ISO, PDCA, Balanced Scorecard ศาสตรแ หง การตดั สนิ ใจหรอื เครอ่ื งมอื อน่ื ๆ ในการปรบั ปรงุ
กระบวนการ แนวทางเหลานี้อาจเปนสวนหน่ึงของระบบการปรับปรุงผลการดําเนินการ
ของโรงเรียนตามทรี่ ะบไุ วใ นโครงรา งองคกร ขอ 2ค
หมายเหตุ 6.1ค

กระบวนการจัดการนวัตกรรมควรใชประโยชนจากโอกาสเชิงกลยุทธที่อธิบาย
ใน 2.1ก(2)

70

หมวด 6 การป ิฏ ับติการ 6.2 ประสทิ ธิผลของการปฏบิ ตั กิ าร (Operational Effectiveness) :
โรงเรียนมวี ธิ ีการอยางไร ในการทําใหม ่นั ใจวา มีการบรหิ ารจดั การ
การปฏิบตั ิการอยา งมปี ระสิทธิผล (45 คะแนน)
กระบวนการ

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �้พนฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 ใหอธิบายโดยตอบคําถามตอไปนี้
ก. ประสทิ ธิภาพและประสิทธผิ ลของกระบวนการ

(PROCESS Efficiency and EFFECTIVENESS)
โรงเรยี นมวี ธิ กี ารอยา งไรในการควบคมุ ตน ทนุ โดยรวมของการปฏบิ ตั กิ าร
โรงเรยี นดาํ เนนิ การในเรอ่ื งตอ ไปน้ีอยางไร

• นําเรื่องของรอบเวลา ผลิตภาพ รวมท้ังปจจัยดานประสิทธิภาพและ
ประสทิ ธิผลอ่นื ๆ มาใชใ นการพจิ ารณากระบวนการทํางาน

• ปองกันไมใหเกิดของเสีย ความสูญเปลา ความผิดพลาดของการให
บรกิ าร การทาํ งานซํ้าและซ้ําซอ น

• ลดการสญู เสียผลติ ภาพของนกั เรยี นใหน อยท่สี ดุ (*)
• ลดตน ทุนคา ใชจายในการดาํ เนนิ การ
• สรางความสมดุลระหวางความจําเปนของการควบคุมตนทุน กับ

ความตองการของนกั เรยี นและผูมีสวนไดส ว นเสยี
ข. การจดั การหว งโซอ ุปทาน (Supply-Chain Management)

โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการจัดการหวงโซอุปทาน และดําเนินการ
ในเรอื่ งตอไปนีอ้ ยา งไร

• เลือกผูสงมอบและทําใหมั่นใจวาผูสงมอบที่โรงเรียนเลือกมีคุณสมบัติ
ที่ตอบสนองตอความจําเปนดานการปฏิบัติการ และพรอมท่ีจะชวย
ยกระดบั ผลการดาํ เนนิ การของโรงเรยี น และความพงึ พอใจของนกั เรยี น
และผูมสี วนไดสวนเสยี

• วดั และประเมินผลการดาํ เนนิ การผสู ง มอบ
• ใหข อ มูลปอ นกลับแกผ สู งมอบเพ่อื ชว ยใหเ กดิ การปรับปรงุ
• จัดการกบั ผูสง มอบทมี่ ีผลการดําเนินการทไ่ี มด ี

71

ค. การเตรียมความพรอ มดานความปลอดภยั และภาวะฉกุ เฉิน Operations
(Safety and Emergency Preparedness)
(1) ความปลอดภัย (Safety) โรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการทําใหเกิด เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
สภาพแวดลอมการปฏิบัติการท่ีปลอดภัย ระบบความปลอดภัยของ
โรงเรียนไดคํานึงถึงการปองกันอุบัติเหตุ การตรวจสอบ (Inspection)
การวิเคราะหตน เหตขุ องความลม เหลว และการทําใหฟ น คืนสสู ภาพเดมิ
อยา งไร
(2) การเตรียมความพรอมตอภาวะฉุกเฉนิ (Emergency Preparedness)
โรงเรียนมวี ธิ ีการอยางไรเพ่อื ทําใหเกดิ ความมนั่ ใจวา โรงเรียนมีการ
เตรียมความพรอมตอภัยพิบัติ หรือภาวะฉุกเฉิน ระบบการเตรียม
ความพรอมตอภัยพิบัติและภาวะฉุกเฉินของโรงเรียน ไดคํานึงถึง
การปอ งกนั ความตอ เนอื่ งของการดาํ เนนิ การ และการทาํ ใหฟ น ฟสู สู ภาพ
เดิมไดอยางไร ระบบการเตรียมความพรอ มตอ ภัยพบิ ัตแิ ละภาวะฉุกเฉนิ
ดังกลา วไดค ํานึงถงึ การพ่งึ พาผสู ง มอบและพนั ธมติ รอยา งไร

หมายเหต:ุ
หมายเหตุ 6.2 ข

การทาํ ใหม น่ั ใจวา ผสู ง มอบทโี่ รงเรยี นเลอื กมคี ณุ สมบตั ใิ นการตอบสนองความจาํ เปน
ดา นการปฏิบัติการและความพงึ พอใจของนักเรยี นและผูมีสวนไดสว นเสยี อาจเก่ยี วของกับ
การเปนพันธมติ รกบั ผสู ง มอบเพ่อื ใหไ ดป ระโยชนรว มกัน
หมายเหตุ 6.2 ข

ขอมูลปอนกลับแกผูสงมอบควรเปนการสื่อสารแบบสองทางเพ่ือเปดโอกาสให
ผูส ง มอบอธบิ ายถึงส่ิงท่ตี องการจะไดรบั จากโรงเรียน
หมายเหตุ 6.2 ค(2)

ภยั พิบัติและภาวะฉกุ เฉนิ อาจเกีย่ วกับสภาวะอากาศ สาธารณูปโภค การปองกนั ภัย
หรอื เกดิ จากภาวะฉกุ เฉนิ ในระดบั ทอ งถนิ่ หรอื ระดบั ชาติ ความครอบคลมุ ในการเตรยี มความพรอ ม
ตอภัยพิบัติและภาวะฉุกเฉินข้ึนอยูกับสภาพแวดลอมของโรงเรียนและความออนไหว
ตอการหยุดชะงักของการปฏิบัติการ ระดับการยอมรับความเส่ียงของโรงเรียนข้ึนอยูกับ
ลักษณะของหลักสูตร บริการ หวงโซอุปทาน รวมท้ังความตองการและความคาดหวัง
ของผูมีสวนไดส ว นเสีย ผลกระทบของการเปล่ยี นแปลงสภาวะภูมิอากาศอาจตอ งพจิ ารณา
ถงึ ความถีภ่ าวะชะงกั งนั การพจิ ารณาเร่อื งภาวะฉกุ เฉินทเ่ี ก่ยี วของกับเทคโนโลยสี ารสนเทศ
ควรรายงานไวในหวั ขอ 4.2

72

หมวด 7 ผล ัลพ ธ หมวด 7 ผลลพั ธ (RESULTS) (400 คะแนน)

ในหมวดผลลัพธนี้ เปนการตรวจประเมินวาโรงเรียนมีวิธีการอยางไรในการประเมิน
ผลการดําเนินการ การปรับปรุง ในดานท่ีสําคัญทุกดาน ไดแก ผลลัพธดานหลักสูตร
และกระบวนการ ดานนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย ดานบุคลากร ดานการนําองคกร
และการกํากับดูแลองคกร และดานการเงินและตลาด นอกจากน้ียังใหแสดงถึงระดับ
ผลการดําเนนิ การของโรงเรียนเปรยี บเทียบกบั คูแ ขง ทีเ่ สนอหลกั สตู รท่คี ลายคลงึ กัน

7.1 ผลลัพธด า นหลกั สตู รและกระบวนการ กระบวนการ
(Product and Process RESULTS):
ผลลพั ธก ารดําเนนิ การดานหลักสูตร และประสิทธผิ ล
ของกระบวนการเปนอยา งไร (120 คะแนน)

ใหแ สดงขอ มลู และสารสนเทศเพ่อื ตอบคาํ ถามตอ ไปนี้
ก. ผลลัพธด า นหลักสตู รและกระบวนการจัดการเรยี นการสอน

ท่มี งุ เนนนักเรยี น (STUDENT Focused Product and PROCESS Result)
ผลลพั ธด า นหลกั สตู ร กระบวนการจดั การเรยี นการสอน และกระบวนการ
ที่ใหบริการทางการศึกษาแกนักเรียนเปนอยางไร ระดับปจจุบันและ
แนวโนมของตัววัดหรือตัวช้ีวัดที่สําคัญของผลการดําเนินการดานหลักสูตร
และกระบวนการจัดการเรยี นการสอนทมี่ คี วามสําคญั และตอบสนองโดยตรง
ตอนกั เรยี นเปนอยางไร ผลลพั ธเ หลา นีเ้ มอ่ื เปรยี บเทียบกับผลการดาํ เนินการ
ของคูแ ขง เปนอยางไร
ผลลพั ธเ หลา นแ้ี ตกตา งกนั ตามหลกั สตู ร กลมุ นกั เรยี น และสว นตลาดอยา งไร (*)

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

73

ข. ผลลัพธดานประสิทธิผลของกระบวนการทํางาน RESULTS
(WORK PROCESS EFFECTIVENESS RESULTS)
(1) ประสิทธิผลและประสิทธิภาพของกระบวนการ (Process
EFFECTIVENESS and Efficiency) ผลลัพธดานประสิทธิผลและ
ประสทิ ธภิ าพของกระบวนการเปน อยา งไร ระดบั ปจ จบุ นั และแนวโนม
ของตวั วัดหรอื ตัวชีว้ ัดทสี่ าํ คัญของผลการดาํ เนินการ ดานการปฏิบตั กิ าร
ของกระบวนการทํางานและกระบวนการสนับสนุนที่สําคัญ รวมทั้ง
ผลิตภาพ รอบเวลา และตัววัดอื่นๆ ท่ีเหมาะสม ดานประสิทธิผล
ประสิทธภิ าพ และนวตั กรรมของกระบวนการเปนอยางไร
ผลลัพธเหลานี้เม่ือเปรียบเทียบกับผลการดําเนินการของคูแขงที่มี
กระบวนการทีค่ ลา ยคลงึ กนั เปน อยางไร (*)
(2) การเตรยี มพรอ มตอ ภาวะฉกุ เฉนิ (Emergency Preparedness) ผลลพั ธ
ดานการเตรียมพรอมตอภาวะฉุกเฉินเปนอยางไร ระดับปจจุบัน
และแนวโนมของตัววัดหรือตัวชี้วัดที่สําคัญของประสิทธิผลในการ
เตรียมความพรอมของโรงเรียนเมื่อเกิดภัยพิบัติและภาวะฉุกเฉิน
เปนอยา งไร
ผลลัพธเหลานี้แตกตางกันตามสถานท่ีดําเนินการหรือประเภทของ
กระบวนการอยา งไร (*)

ค. ผลลพั ธด า นการจดั การหว งโซอ ปุ ทาน (Supply-Chain Management RESULTS)
ผลลัพธดานการจัดการหวงโซอุปทานเปนอยางไร ผลลัพธของตัววัดหรือ
ตวั ชว้ี ดั ทสี่ าํ คญั ของผลการดาํ เนนิ การดา นหว งโซอ ปุ ทาน รวมทงั้ การมสี ว นรว ม
ในการเสรมิ สรางผลการดําเนินการของโรงเรียนเปนอยางไร

เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขนพ�้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

หมวด 7 ผล ัลพ ธ 74

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 หมายเหตุ :
หมายเหตุ 7.1

ผลลพั ธท ร่ี ายงานควรแสดงสารสนเทศทสี่ าํ คญั เพอื่ ใชส าํ หรบั การวเิ คราะหแ ละทบทวน
ผลการดาํ เนนิ การขององคก ร (หวั ขอ 4.1) แสดงถงึ การนาํ ความรขู ององคก รมาใช (หวั ขอ 4.2)
และใชเ ปน พนื้ ฐานในการปฏบิ ตั กิ ารเพอื่ ปรบั ปรงุ ผลลพั ธด า นการมงุ เนน นกั เรยี น (หวั ขอ 7.2)
และดานการเงินและตลาด (หัวขอ 7.5) ไมมกี ารปฏิบัติทเ่ี ก่ียวเน่ืองกันแบบ 1 ตอ 1 ระหวาง
หัวขอในหมวดผลลัพธกับเกณฑหมวด 1-6 โรงเรียนควรพิจารณาผลลัพธอยางเปนระบบ
โดยผลลพั ธแตล ะตวั ในหมวดผลลพั ธมักมาจากกระบวนการมากกวา 1 หมวด
หมายเหตุ 7.1 ก

ผลลัพธดานหลักสูตรและกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่มุงเนนนักเรียน
ควรเช่ือมโยงกับความตองการและความคาดหวังของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสียตามที่
ระบไุ วใ นโครงรา งองคก ร [1.ข.(2)] โดยอา งองิ ตามสารสนเทศทรี่ วบรวมไวใ น หมวด 3 ตวั วดั หรอื
ตัวช้ีวัดเหลาน้ีควรตอบสนองปจจัยท่ีมีผลตอความนิยมของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย
เชน ปจ จยั ตางๆ ทรี่ ะบไุ วใ นโครงรา งองคกร ขอ 1.ข(2) และ 3.2ก.
หมายเหตุ 7.1ข

ผลลัพธท ่ีรายงานในหัวขอ 7.1ข ควรตอบสนองขอกําหนดทสี่ ําคญั ในการปฏิบตั กิ าร
ตามทรี่ ะบไุ วใ นโครงรา งองคกร และหมวด 6

ตวั วดั และตวั ชว้ี ดั ทเี่ หมาะสมของประสทิ ธผิ ลของกระบวนการทาํ งาน อาจรวมถงึ อตั รา
ของเสยี ผลลพั ธข องการสรา งนวตั กรรมของหลกั สตู ร บรกิ าร และระบบงาน ผลลพั ธข องการ
ลดความซบั ซอ นของภาระงานภายในและการจาํ แนกภาระงาน การลดของเสยี การปรบั ปรงุ
การวางผงั งาน การเปลย่ี นแปลงสดั สว นของการบงั คบั บญั ชารายงานอบุ ตั กิ ารณภ ายใตเ รอื่ ง
ความปลอดภยั และอาชวี อนามยั เวลาตอบสนองในการฝก หรอื การซอ มรบั ภาวะฉกุ เฉนิ และ
ผลลพั ธใ นการซอมโยกยา ยสถานทที่ าํ งาน หรือการเตรยี มพรอมอ่ืนๆ

75

หมายเหตุ 7.1ค RESULTS
ขอกําหนดนี้ไมไดขอใหรายงานระดับปจจุบันและแนวโนม เนื่องจากผลลัพธ

ดานหวงโซอุปทานบางดาน อาจเปนเรื่องเชิงคุณภาพหรือไมสามารถปรับใหอยูในรูปแบบ
การรายงานแนวโนมได ตัวอยางสําหรับผูสงมอบอาจเปนจํานวนชั่วโมงของการฝกอบรม
เกี่ยวกับหลักสูตรใหมหรือกระบวนการใหม กิจกรรมการแลกเปล่ียนเรียนรู จํานวนช่ัวโมง
ในการตรวจสอบซ่ึงแตกตางกันไปตามประสบการณของผูสงมอบหรือความซับซอนของ
คุณสมบัติ หรือการรวมกันพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการ อยางไรก็ตามหากเปนไปได
องคกรควรรายงานระดับปจจุบันและแนวโนมของผลลัพธในเชิงปริมาณที่สามารถแสดง
ใหเ ห็นถงึ แนวโนมได

หมายเหตุ 7.1ค เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขนพ�้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
ตัววัดและตัวชี้วัดที่เหมาะสมของผลการดําเนินการดานการจัดการหวงโซอุปทาน

อาจรวมถึงผลการตรวจประเมินผูสงมอบและพันธมิตร (Supplier and Partner Audits)
การสงมอบที่ทันเวลา ผลการตรวจรับของหลักสูตร บริการ และกระบวนการท่ีมาจาก
ภายนอก ตัววัดและตัวช้ีวัดที่ชวยยกระดับผลการดําเนินการอาจรวมถึงการปรับปรุง
ผลของสวนประกอบยอย (Subassembly) และการบริการของผูสงมอบปลายนํ้าท่ีให
แกนกั เรยี นและผมู สี วนไดสวนเสยี

76

หมวด 7 ผล ัลพ ธ 7.2 ผลลพั ธดา นนักเรยี นและผมู ีสว นไดสวนเสยี กระบวนการ
(STUDENT and Stakeholder-Focused Results):
ผลลัพธการดาํ เนนิ การดานนกั เรียนและผมู สี วนไดส วนเสีย
เปนอยางไร (75 คะแนน)

ใหแ สดงขอมูลและสารสนเทศเพ่ือตอบคาํ ถามตอไปนี้
ก. ผลลัพธด านนักเรยี นและผูมสี วนไดสว นเสีย

(STUDENT and Stakeholder -Focused RESULTS)
(1) ความพึงพอใจของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย (STUDENT

Satisfaction) ผลลัพธดานความพึงพอใจและความไมพึงพอใจของ
นักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสียเปนอยางไร ระดับปจจุบัน และแนว
โนมของตัววัดหรือตัวช้ีวัดท่ีสําคัญดานความพึงพอใจ และความไมพึง
พอใจของนกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี เปน อยา งไร ผลลพั ธเ หลา นเี้ มอ่ื
เปรียบเทียบกับระดับความพึงพอใจของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย
ตอคูแขงและโรงเรียนอ่ืนทมี่ ลี กั ษณะเดยี วกนั เปนอยางไร
ผลลัพธแหลาน้ีแตกตางกันตามหลักสูตร กลุมนักเรียนและสวนตลาด
อยางไร (*)

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

77

(2) ความผูกพันของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย (STUDENT and RESULTS
Stakeholder ENGAGEMENT) ผลลัพธดานความผกู พันของนักเรียน
และผมู สี ว นไดส ว นเสยี เปน อยา งไร ระดบั ปจ จบุ นั และแนวโนม ของตวั วดั เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขนพ�้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
หรอื ตวั ชว้ี ดั ทส่ี าํ คญั ดา นการสรา งความผกู พนั และการสรา งความสมั พนั ธ
กบั นกั เรยี นและผูมสี ว นไดสว นเสียเปน อยา งไร
• ผลลัพธเหลานี้ เมื่อเปรียบเทียบตลอดชวงของการเปนนักเรียนเปน
อยา งไร (*)
• ผลลัพธเหลาน้ีแตกตางกันตามหลักสูตร กลุมนักเรียนและสวนตลาด
อยา งไร (*)

หมายเหตุ :

หมายเหตุ 7.2
ผลลพั ธด า นความพงึ พอใจ ความไมพ งึ พอใจ ความผกู พนั ของนกั เรยี นและผมู สี ว นได

สว นเสยี และการสรา งความสมั พนั ธก บั นกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี ทรี่ ายงานไวใ นหวั ขอ น้ี
ควรเช่ือมโยงกับกลมุ นักเรียนและผูมสี ว นไดส ว นเสีย และขอบเขตการใหบรกิ าร (สวนตลาด)
ท่ีระบุไวในโครงรางองคกร 1ข(2) และหมวด 3 รวมท้ังวิธีการและขอมูลการรับฟงเสียง
ของนักเรยี นและผูมีสวนไดสวนเสียและประเมนิ ตามที่ระบไุ วใ น หวั ขอ 3.1
หมายเหตุ 7.2ก(1)

ตัววัดและตัวช้ีวัดดานพึงพอใจของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย ท่ีมีตอหลักสูตร
และกระบวนการจดั การเรยี นการสอน รวมทงั้ บรกิ ารตา ง ๆ ของโรงเรยี น เมอื่ เปรยี บเทยี บกบั
ความพึงพอใจของนักเรียนและผมู สี ว นไดสวนเสียของคูแ ขง และโรงเรยี นระดบั ทเี่ ทยี บเคยี ง
กันได อาจรวมถึงขอมูลและสารสนเทศจากนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย และจาก
องคกรอสิ ระ

78

หมวด 7 ผล ัลพ ธ 7.3 ผลลพั ธดานบุคลากร (WORKFORCE-Focused RESULT):
ผลลพั ธการดําเนินการดานบุคลากรเปนอยางไร
(75 คะแนน)
กระบวนการ

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 ใหแสดงขอ มูลและสารสนเทศเพือ่ ตอบคาํ ถามตอไปน้ี
ก. ผลลพั ธดานบุคลากร (WORKFORCE-Focused RESULT)

(1) ขดี ความสามารถและอตั รากาํ ลงั บคุ ลากร (WORKFORCE CAPABILITY
and CAPACITY) ผลลัพธดานขีดความสามารถและอัตรากําลัง
บุคลกรเปนอยางไร ระดับปจจุบันและแนวโนมของตัววัดหรือตัวช้ีวัด
ทสี่ าํ คญั ดา นขดี ความสามารถและอตั รากาํ ลงั บคุ ลากร รวมถงึ จาํ นวนของ
บคุ ลากรทตี่ อ งการในแตล ะระดบั (Staffing Levels) และทกั ษะทเี่ หมาะสม
ของบคุ ลากรเปน อยางไร
ผลลพั ธเ หลา นแ้ี ตกตา งกนั ตามความหลากหลายของกลมุ และประเภทของ
บคุ ลากรอยา งไร (*)

(2) บรรยากาศการทาํ งาน(WORKFORCEClimate) ผลลพั ธด า นบรรยากาศ
การทาํ งานเปน อยา งไร ระดบั ปจ จบุ นั และแนวโนม ของตวั วดั หรอื ตวั ชว้ี ดั
ท่ีสําคัญดานบรรยากาศการทํางาน รวมถึงสุขภาพ ความปลอดภัย
สวัสดภิ าพ การบรกิ าร และสิทธปิ ระโยชนสําหรบั บุคลากรเปนอยางไร (*)
ผลลัพธเหลาน้ีแตกตางกันตามความหลากหลายของกลุมและประเภท
ของบคุ ลากรอยางไร (*)

(3) การทําใหบุคลากรมีความผูกพัน (WORKFORCE ENGAGMENT)
ผลลัพธดานการทําใหบุคลากรมีความผูกพัน เปนอยางไร ระดับ
ปจจุบันและแนวโนมของตัววัดหรือตัวชี้วัดที่สําคัญ ดานความพึงพอใจ
และความผกู พนั ของบคุ ลากรตอ โรงเรียนเปนอยา งไร
ผลลัพธเหลานี้แตกตางกันตามความหลากหลายของกลุมและประเภท
ของบคุ ลากรอยางไร (*)

(4) การพฒั นาบคุ ลากร (WORKFORCE Development) ผลลพั ธด า นการ
พฒั นาบุคลากร เปนอยา งไร ระดบั ปจ จบุ ันและแนวโนมของตัววดั หรอื
ตัวช้วี ดั ทีส่ ําคัญดานการพฒั นาบคุ ลากรและผูน าํ องคกรเปนอยา งไร
ผลลัพธเหลานี้แตกตางกันตามความหลากหลายของกลุมและประเภท
ของบคุ ลากรอยา งไร (*)

79

หมายเหตุ : RESULTS
หมายเหตุ 7.3

ผลลพั ธท ร่ี ายงานในหวั ขอ นค้ี วรสมั พนั ธก บั กระบวนการทอี่ ธบิ ายไวใ นหมวด 5 รวมทง้ั
ตอบสนองตอ กระบวนการทสี่ าํ คญั ทอี่ ธบิ ายไวใ นหมวด 6 และตอ แผนปฏบิ ตั กิ ารขององคก ร
และแผนพัฒนาทรพั ยากรบคุ คลหรือบคุ คลตามทอี่ ธิบายไวใ นหัวขอ 2.2

กรณที โ่ี รงเรยี นมอี าสาสมคั รหรอื นกั ศกึ ษาฝก ประสบการณว ชิ าชพี ครู นกั ศกึ ษาฝก งาน
ควรรวมผลลัพธข องบุคลากรเหลานดี้ วย (*)
หมายเหตุ 7.3ก(3)

การรายงานในหัวขอ 7.3ก(3) ควรรวมถงึ ผลลพั ธข องตวั วดั และตัวชี้วดั ตามที่ตอบไว
ในหวั ขอ 5.2ก(3)

เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขนพ�้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

80

หมวด 7 ผล ัลพ ธ 7.4 ผลลัพธดา นการนาํ องคกรและการกาํ กับดแู ลองคกร
(Leadership and Governance Results) :
ผลลัพธด า นการนาํ องคก รและการกาํ กับดแู ลองคก รเปนอยางไร
(65 คะแนน)
กระบวนการ

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 ใหแ สดงขอ มูลและสารสนเทศเพอื่ ตอบคาํ ถามตอไปนี้
ก. ผลลพั ธด า นการนาํ องคก ร การกาํ กบั ดแู ลองคก รและความรบั ผดิ ชอบตอ สงั คม

(Leadership, Governance and Societal Responsibility RESULTS)
(1) การนําองคก ร (Leadership) ผลลพั ธดานการส่ือสารของผูนําระดบั สูง

กบั บุคลากร และนักเรยี นและผูม ีสว นไดส วนเสยี เปนอยา งไร ผลลพั ธ
ของตวั วดั หรอื ตวั ชว้ี ดั ทส่ี าํ คญั ของการดาํ เนนิ การของผนู าํ ระดบั สงู ในการ
สอื่ สารและสรางความผกู พนั กบั บคุ ลากร นกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี
เพ่ือถายทอดวิสัยทัศนและคานิยมสูการปฏิบัติ การกระตุนใหเกิด
การส่ือสารในลกั ษณะสองทิศทาง และการทําใหเกิดการปฏบิ ตั ิการอยาง
จริงจังเปน อยา งไร
ผลลพั ธเ หลา นแ้ี ตกตา งกนั ตามหนว ยงานตา งๆ ของโรงเรยี น กลมุ นกั เรยี น
และผูมีสวนไดส วนเสยี อยางไร (*)
(2) การกาํ กบั ดแู ลองคก ร (GOVERNANCE) ผลลพั ธด า นความรบั ผดิ ชอบ
ในการกํากับดแู ลองคก รเปน อยางไร ผลลัพธป จ จุบันและแนวโนม ของ
ตวั วดั หรอื ตวั ชวี้ ดั ทสี่ าํ คญั ดา นการกาํ กบั ดแู ลองคก ร และความรบั ผดิ ชอบ
ดา นการเงินภายในและภายนอกเปนอยา งไร (*)
(3) กฎหมายและกฎระเบียบขอบงั คับ (Law and Regulation) ผลลพั ธ
ดา นกฎหมายและกฎระเบียบขอ บงั คบั เปน อยา งไร ผลลัพธข องตัววดั
หรอื ตวั ชว้ี ดั ทสี่ าํ คญั ดา นการปฏบิ ตั ติ ามหรอื ปฏบิ ตั ไิ ดเ หนอื กวา ขอ กาํ หนด
ดานกฎระเบยี บขอบังคบั และกฎหมายเปน อยา งไร
ผลลพั ธเ หลา นแ้ี ตกตา งกนั ตามหนว ยงานตา งๆ ของโรงเรยี น เปน อยา งไร (*)

81 RESULTS
(4) จรยิ ธรรม (Ethics) ผลลัพธดา นการประพฤติปฏบิ ตั อิ ยางมีจรยิ ธรรม
เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขนพ�้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560
เปน อยา งไร ผลลพั ธข องตวั วดั หรอื ตวั ชว้ี ดั ทส่ี าํ คญั ของการประพฤตปิ ฏบิ ตั ิ
อยา งมจี รยิ ธรรม พฤตกิ รรมทลี่ ะเมดิ การประพฤตปิ ฏบิ ตั อิ ยา งมจี รยิ ธรรม
และความเชอื่ มน่ั ของผมู สี ว นไดส ว นเสยี ทมี่ ตี อ ผนู าํ ระดบั สงู และการกาํ กบั
ดแู ลองคก รเปนอยา งไร
ผลลพั ธเ หลา นแี้ ตกตา งกนั ตามหนว ยงานตา งๆ ของโรงเรยี น เปน อยา งไร (*)
(5) สังคม (Society) ผลลัพธดานความรับผิดชอบตอสังคมและการ
สนับสนุนชุมชนท่ีสําคัญเปนอยางไร ผลลัพธของตัววัดหรือตัวชี้วัด
ท่ีสําคัญดานความรับผิดชอบตอสังคมและการสนับสนุนชุมชนท่ีสําคัญ
เปน อยางไร
ข. ผลลพั ธด า นการนาํ กลยทุ ธไ ปปฏบิ ตั ิ (Strategy Implementation RESULTS)
ผลลพั ธด า นการบรรลกุ ลยทุ ธแ ละแผนปฏบิ ตั กิ ารของโรงเรยี นเปน อยา งไร
ผลลพั ธข องตวั วดั หรอื ตวั ชว้ี ดั ทสี่ าํ คญั ของการบรรลกุ ลยทุ ธแ ละแผนปฏบิ ตั กิ าร
ของโรงเรียน การสรางและเสริมสรางความแข็งแกรงของสมรรถนะหลักของ
องคก ร (CORE COMPETENCIES) รวมทง้ั การดาํ เนนิ การตามความเสยี่ งทผ่ี า น
การประเมินผลไดผ ลเสยี อยางรอบดา น (INTELLIGENT RISKS) เปนอยางไร

หมวด 7 ผล ัลพ ธ82

หมายเหตุ :
หมายเหตุ 7.4

ขอกําหนดสวนใหญของหัวขอนี้ไมไดขอใหรายงานระดับปจจุบันและแนวโนม
เน่ืองจากผลลัพธ บางตัวอาจเปนเรื่องเชิงคุณภาพหรือไมสามารถรายงานเปนแนวโนมได
ตวั อยา งเชน ผลลพั ธข องการตดั สนิ ใจเรอ่ื งความกลา เสย่ี งทผี่ า นการประเมนิ ผลไดผ ลเสยี อยา ง
รอบดา นและผลลพั ธด า นความรบั ผดิ ชอบในการกาํ กบั ดแู ลองคก รอยา งไรกต็ ามหากเปน ไปได
องคกรควรรายงานระดับปจจุบันและแนวโนมของผลลัพธในเชิงปริมาณท่ีสามารถแสดง
ใหเ ห็นถงึ แนวโนมได
หมายเหตุ 7.4ก(1)

การรายงานในหัวขอนค้ี วรสัมพนั ธกับกระบวนการส่ือสารท่รี ะบุไวใ นหวั ขอ 1.1
หมายเหตุ 7.4ก(2)

การรายงานในหวั ขอ นอี้ าจรวมถงึ ประเดน็ ทเ่ี กยี่ วกบั รายงานทางการเงนิ และความเสย่ี ง
คําแนะนําที่มีความสําคัญของผูตรวจสอบภายในและภายนอกและการตอบสนองของ
ผูบริหารในเร่ืองดังกลา ว

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

83

หมายเหตุ 7.4ก(3) RESULTS
ผลลัพธดานการปฏิบัติตามกฎระเบียบขอบังคับและกฎหมายควรเปนผลลัพธ

ตามกระบวนการและตัววัดที่ระบุไวในหัวขอ 1.2ข ผลลัพธดานอาชีวอนามัยและ
ความปลอดภัยของบุคลากร (ตัวอยางเชนการรายงานอุบัติการณ) ควรรายงานไวในหัวขอ
7.1ข(2) และหวั ขอ 7.3ก(2)
หมายเหตุ 7.4ก(4)

ตัวอยางตัววัดของการประพฤติปฏิบัติอยางมีจริยธรรมและความเช่ือม่ันของ
ผมู ีสว นไดส ว นเสียใหด ูหมายเหตขุ องหัวขอ 1.2ข(2)
หมายเหตุ 7.4ก(5)

การรายงานในหัวขอน้ีควรครอบคลุมถึงความรับผิดชอบตอสังคมตามท่ีรายงาน
ในหวั ขอ 1.2ข(1) และ 1.2ค(1) รวมถงึ การสนบั สนนุ ชมุ ชนทส่ี าํ คญั ขององคก รตามทร่ี ายงานไว
ใน 1.2ค(2) ตวั วดั การสนบั สนนุ ใหเ กดิ ความผาสกุ ของสงั คมอาจรวมถงึ การลดการใชพ ลงั งาน
การใชพลังงานหมุนเวียน การหมุนเวียนน้ําเพื่อกลับมาใชใหม การลดคารบอนฟุตพริ้นซ
การลดและการใชประโยชนจากของเสียและทางเลือกอื่นสําหรับการอนุรักษทรัพยากร
(เชน เพิ่มการประชุมทางไกลแบบภาพและเสียง) และการปฏิบัติตอผูใชแรงงานที่เปน
ท่ยี อมรับในระดบั สากล
หมายเหตุ 7.4ข

ตัววัดหรือตัวชี้วัดการบรรลุแผนกลยุทธและแผนปฏิบัติการควรเช่ือมโยงกับ
วตั ถปุ ระสงคเ ชงิ กลยทุ ธแ ละเปา ประสงคท กี่ าํ หนดไวใ น 2.1ข(1) และตวั วดั ผลการดาํ เนนิ การ
และผลทค่ี าดการณไวข องแผนปฏบิ ัติการทีร่ ะบไุ วใ น 2.2ก(5) และ 2.2ก(6) ตามลาํ ดับ

เกณฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ั้ขนพ�้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560

84

หมวด 7 ผล ัลพ ธ 7.5 ผลลัพธด า นการเงินและตลาด (Financial and Market Results) :
ผลลัพธก ารดาํ เนินการดา นการเงนิ และตลาดมีอะไรบาง
(65 คะแนน)
กระบวนการ

ใหแสดงขอ มูลและสารสนเทศเพอ่ื ตอบคาํ ถามตอไปนี้
ก. ผลลพั ธด า นการเงินและตลาด (Financial and Market RESULTS)

(1) ผลการดาํ เนนิ การดา นการเงนิ (Financial PERFORMANCE) ผลลพั ธ
ดานการเงินเปนอยางไร ระดับปจจุบันและแนวโนมของตัววัดหรือ
ตวั ชวี้ ดั ทสี่ าํ คญั ของผลการดาํ เนนิ การดา นการเงนิ เปน อยา งไร และผลการ
ดําเนนิ การดานงบประมาณ (Budgetary Performance) เปน อยา งไร (*)
ผลลพั ธเหลา น้แี ตกตางกนั ตามสวนตลาดและกลมุ นกั เรยี นอยางไร (*)

(2) ผลลพั ธการดาํ เนินการดา นตลาด (Marketplace PERFORMANCE)
ผลลัพธดานการตลาดเปนอยางไร ระดับปจจุบันและแนวโนมของ
ตัววัดหรือตัวชี้วัดที่สําคัญของผลการดําเนินการดานตลาดเปนอยางไร
รวมถึงสวนแบงตลาด หรือตําแหนงในตลาด การเติบโตทางตลาด
สว นแบงตลาด และการเจาะตลาดใหมเ ปนอยางไร (*)
ผลลัพธเ หลา น้ีแตกตา งกัน ตามสว นตลาดและกลุมนกั เรียนอยางไร (*)

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560 หมายเหตุ :
หมายเหตุ 7.5ก(1)

สาํ หรบั องคก รทไี่ มแ สวงหาผลกาํ ไร อาจรวมตวั วดั เกยี่ วกบั ผลการดาํ เนนิ การเทยี บกบั
งบประมาณ (Performance to Budget) ทนุ สํารอง (Reserve Funds) การลดความสิ้นเปลอื ง
หรอื การประหยดั เปอรเ ซน็ ตค า ใชจ า ยการบรหิ ารตอ งบประมาณ และตน ทนุ ดา นการระดมทนุ
เทียบกับทุนทีร่ ะดมได

หมายเหตุ 7.5ก(2)
สําหรับองคกรที่ไมแสวงหาผลกําไร ในการรายงานหัวขอน้ี อาจรวมตัววัดดานการ

บรจิ าคเพอ่ื การกศุ ลหรอื เงนิ ชว ยเหลอื (Charitable Donations or Grants) และจาํ นวนโครงการ
หรอื กาํ ไรใหบริการใหม

85

รายละเอยี ดที่เกี่ยวขอŒ งกับเกณฑ เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560
การเปล่ียนแปลงจากเกณฑ 2557-2558

การปรบั เปลย่ี นของเกณฑใ นครง้ั นี้ มาจากวตั ถปุ ระสงคท สี่ าํ คญั คอื เกณฑต อ งสะทอ น
ถึงแนวทางปฏิบัติที่นําสมัยของระบบการนําและผลการดําเนินการท่ีพิสูจนแลววาใชไดผล
เพอื่ ใหส อดคลองกับเกณฑรางวัลคุณภาพแหง ชาติ ป 2559-2560 ของสถาบนั เพม่ิ ผลผลิต
แหงชาติ

คาํ 2 คาํ ท่สี าํ คญั ในประโยคดงั กลา ว คือ “นาํ สมัย” (Leading Edge) และ “พิสูจน
วาใชไดผล” (Validated) สะทอนใหเห็นวาเกณฑถูกสรางมาจากวิธีปฏิบัติที่เปนแบบอยาง
ท่ีใชไดผลในการจัดการศึกษาและโรงเรียนตางๆ เมื่อโรงเรียนใชวิธีปฏิบัติเหลานี้โดยฝงลึก
อยูในระบบการบริหารจัดการ ผลการดําเนินการซึ่งบูรณาการผานมุมมองเชิงระบบแลว
จะนําโรงเรียนไปสูความสําเร็จอยางตอเน่ือง วิธีปฏิบัติดังกลาวใชไดผลในทุกโรงเรียน
ไมว าเล็กหรือใหญ หรอื องคกรขา มชาติ

การเปลี่ยนแปลงเกณฑสําหรับป 2559-2560 กาวขามกรอบของเกณฑไปสู
การมองแบบองครวมที่จะชี้นําโรงเรียนไปสูการตัดสินใจที่มีประสิทธิผลท่ีสุดในสภาพ
แวดลอมภายนอกท่ีแขงขันและซับซอนมากขึ้นเร่ือยๆ เกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานักงาน
คณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน เกดิ ขน้ึ เพอื่ ชว ยใหท กุ โรงเรยี นปรบั ปรงุ ผลการดาํ เนนิ การ
และมุงม่ันสโู รงเรียนประสิทธภิ าพสูง

การเปลี่ยนแปลง “เกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขนั้ พน้ื ฐานเพอ่ื ความเปน เลศิ ” เรม่ิ ตน ตง้ั แตก ารใหค วามสาํ คญั กบั มมุ มองเชงิ ระบบของเกณฑ
การปรับคานิยมและแนวคิดหลักเกณฑ (ในเลมนี้ สามารถเขาถึงรายละเอียดไดในหลาย
ระดับ) ตลอดทั้งมีแผนภาพองครวม (ดูหนา 16) ที่แสดงถึงธรรมชาติของการบูรณาการ
องคป ระกอบของเกณฑ นอกจากน้ี ยงั มีอภิธานศพั ท ซึง่ ประกอบดว ยนยิ ามและคําอธิบาย
ซึ่งเปนการอธิบายมุมมองท่ีสําคัญของวิธีปฏิบัติและผลการดําเนินการของการเปนผูนํา
ในยคุ นี้ คาํ อธบิ ายถงึ การเปลยี่ นแปลงตา งๆ และการเปลยี่ นแปลงทเี่ ฉพาะเจาะจงของเกณฑ
ดังน้ี

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-256086

แผนภาพรวม (Overview Diagram)

แผนภาพถูกออกแบบขึ้นใหมเพื่อแสดงใหเห็นถึงลักษณะของความเปนระบบของ
เกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน การบริหารการ
เปลย่ี นแปลง และสภาพการปฏบิ ตั ทิ เ่ี กย่ี วเนอ่ื งกนั ของทง้ั ระบบ โครงรา งองคก รเปน ฉากหลงั
ทรี่ องรบั ทกุ ระบบขององคก ร การเนน ใหเ หน็ บทบาททสี่ าํ คญั ของการบรู ณาการแสดงวา ไมม ี
องคป ระกอบใดทอี่ ยเู ดยี่ วๆ ทาํ งานไดอ ยา งเปน เอกเทศ แผนภาพรวมไดร วมเอาคา นยิ มและ
แนวคดิ หลกั เปนฐานของการนําองคก รและระบบการจดั การผลการดาํ เนนิ การ

ค‹านยิ มและแนวคิดหลกั (Core Values and Concepts)

คานิยมและแนวคิดหลักไดมีการทบทวนและเรียงสลับใหมเพื่อสะทอนถึงความ
เก่ียวของและสัมพันธกับวิธีปฏิบัติและผลการดําเนินการของการเปนผูนํา สิ่งสําคัญที่สุด
ประการแรก คอื เกณฑร างวลั คุณภาพแหงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พนื้ ฐานนํา
เสนอมมุ มองเชิงระบบ ทตี่ องมีการนาํ องคกรอยา งมีวสิ ัยทศั น ซงึ่ เปน คา นิยมสาํ คัญทีส่ ดุ 2
ประการแรก คา นิยมอกี 7 ขอ ถัดมา คือ การทําใหระบบมปี ระสทิ ธผิ ล และคา นิยม 2 ขอ
สดุ ทา ย ไดแ ก จรยิ ธรรมและความโปรง ใส (Ethics and Transparency) และการสง มอบคณุ คา
และผลลัพธ (Delivering Value and Results) เปน ผลลพั ธ (Outcome) ของการนําแนวทาง
เกณฑร างวลั คณุ ภาพแหงสํานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐานไปใช

87

อภธิ านศัพท (Glossary of Key Terms)

อภิธานศัพท แสดงดวยตัวอักษรขีดเสนใต มีการปรับปรุงอภิธานศัพทหลายตัว
ใหทันสมัย คําวา “ความย่ังยืน” ถูกถอดออกจากอภิธานศัพทและขอกําหนดของเกณฑ
เน่ืองจากมีการใชคํานี้ในหลายความหมาย ทั้งเรื่องความยั่งยืนขององคกรในภาพรวม
ดังที่ใชในเกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน จนถึง
การใชโดยท่ัวไปในเรื่องความยั่งยืนของสภาพแวดลอม ซึ่งมักทําใหเกิดความสับสน
เกณฑร างวลั คณุ ภาพแหง สาํ นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานจงึ ไดเ ลอื กใชค าํ ศพั ท
ทเี่ รยี บงาย “ความสําเร็จในปจจบุ นั และในอนาคต” ซ่งึ เปนความจําเปนขององคก รอยูแลว

เกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานเพื่อ
ผลการดําเนินงานท่ีเปนเลิศ ช่ือของเกณฑแตละหมวดถูกทําใหส้ันลงเหลือเพียงคําเดียว
(เชน หมวด 2 กลยุทธ) บางประเด็นถูกแบงสวนยอยเพ่ือใหอานงาย ดังนั้น จึงดูเหมือน
เกณฑบางหัวขอ ยาวกวาเดมิ ขอ กําหนดโดยรวม สําหรับแตละหัวขอถกู แสดงโดยตวั อกั ษร
ตัวหนาเพ่ือแสดงใหเห็นวาเปนคําถามหลักในแตละชุดคําถาม คําถามที่สําคัญเหลานี้
เปนสาระของหัวขอตางๆ ซ่ึงโรงเรียนสามารถใชคําถามเหลานี้ในการประเมินองคกร
อยา งยอ สามารถดูเพิม่ เตมิ ไดท ี่ Baldrige Excellence Builder; see http://www.nist.gov/
baldrige/publications/builder.cfm

จากการศึกษาถึงสภาพการแขงขันและแรงกดดันเชิงกลยุทธที่มีตอองคกร พบวา
มีประเด็นสําคัญ 3 ดาน ที่เกิดข้ึนและบรรจุในเกณฑฉบับน้ี ไดแก (1) การบริหาร
การเปลีย่ นแปลง (2) Big Data และ (3) การเปลี่ยนแปลงของสภาวะภมู อิ ากาศ

การบริหารการเปลีย่ นแปลง (Change management) เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

การเปล่ียนแปลงองคกรเปนเรื่องที่ยาก และมักทําใหเกิดความปนปวนตอองคกร
และบุคลากร การเปลี่ยนแปลงองคกรตองอาศัยความทุมเทและความมุงมั่น ความจําเปน
และการตัดสินใจเชิงกลยุทธเกี่ยวกับการเปล่ียนแปลงเปนจุดมุงเนนในการปรับปรุงเกณฑ
ที่ผานมา สิ่งกีดขวางท่ีหลายๆ องคกรเผชิญ คือ การออกแบบการเปลี่ยนแปลงนั้น
เปนเร่ืองงายกวาการทุมเทและความมุงม่ันเพื่อทําใหเกิดข้ึนจริง การถายทอดสูการปฏิบัติ
อยา งสมบูรณ และคงไวซ ง่ึ การเปลี่ยนแปลงนัน้ เนื้อหาทเี่ ปลี่ยนแปลงเกณฑป  2559-2560
ใหค วามสําคัญกับความสามารถขององคกรในการสรางใหเ กดิ การเปล่ียนแปลงดงั กลาว

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-256088

Big Data

สาํ หรบั ทกุ องคก ร การแปลงขอ มลู ใหเ ปน ความรู และแปลงความรใู หเ ปน ขอ มลู เชงิ ลกึ
เชิงกลยุทธ (Strategic Insights) เปน ความทา ทายอยา งแทจ ริงของการมีขอ มูลปรมิ าณมาก
ในขณะท่ีองคกรแตละแหงอาจมีปริมาณของขอมูลท่ีตองยอยเพ่ือใชในการตัดสินใจ
ทแ่ี ตกตา งกนั แตส ิ่งทที่ ุกองคก รตองเผชญิ เชน เดยี วกัน คือ การใชข อ มูลจากแหลงท่ตี า งกัน
รวมถงึ คณุ ภาพทแ่ี ตกตา งกนั ของขอ มลู ซง่ึ เปน ความทา ทายขององคก รในการทวนสอบขอ มลู
และอาจแยลงหากขอมูลนั้นแสดงในหลากหลายรูปแบบ ทั้งตัวเลข ขอความ วีดิโอ และ
รูปแบบอ่ืนๆ ทําใหองคกรตองจัดการกับการวิเคราะหขอมูลท่ีซับซอนมากขึ้น รวมถึง
ประเด็นความถูกตองเชื่อถือไดของขอมูล ความทาทายในดานการรักษาความปลอดภัย
บนไซเบอรทําใหเกิดความกดดันตอองคกรและเพ่ิมความจําเปนในเร่ืองความซับซอน
ขององคก ร นอกจากน้ี ผใู ชง านมคี วามตอ งการเพมิ่ มากขนึ้ ในเรอ่ื งความเรว็ และความพรอ ม
ของขอ มลู ในเกณฑฉ บบั น้ี จงึ ไดเ พม่ิ การใหค วามสาํ คญั กบั การวเิ คราะหข อ มลู การคงสภาพ
ของขอมูล และการรักษาความปลอดภยั บนไซเบอร

การเปลยี่ นแปลงสภาวะภูมิอากาศ (Climate change)
องคกรบางแหงมีโอกาสมากกวาในการลดแหลงในการสรางใหเกิดการเปลี่ยนแปลง
ของสภาวะภูมิอากาศ อยางไรก็ตาม ไมมีองคกรใดเลยท่ีจะไมไดรับผลกระทบจากเรื่องน้ี
ไมวา จะเปนธุรกิจประเภทและขนาดใด องคกรทีไ่ มแ สวงหาผลกาํ ไร และหนว ยงานราชการ
การเกิดพายุรุนแรง ลูกเห็บตก น้ําทวม และไฟฟาดับในพ้ืนที่กวาง สามารถสงผลกระทบ
เพ่ิมมากข้ึนเร่ือยๆ ตอหวงโซอุปทาน ความสามารถในการทํางาน ผลิตภาพ และ
ความสามารถในการเดินทางเคล่ือนยาย เหตุการณเหลาน้ีไดทําใหเกิดความจําเปนที่จะ
ตองมีความชวยเหลือจากหนวยงานภาครัฐและการใหบริการทางสังคม ความหมายของ
ผลกระทบจากการเปลย่ี นแปลงสภาวะภมู อิ ากาศของทกุ องคก รเปน เรอ่ื งเกย่ี วกบั การบรหิ าร
ความเส่ียง การตัดสินใจเลือก และสรางรูปแบบการทํางานคูขนาน และระบบการบริหาร
จัดการผลการดําเนินการทางเลือก โดยไมใชการขยายขนาดการผลิตหรือระบบท่ีสูญเปลา
โดยใชเหตุ ระบบสํารองดงั กลาวไดบรรจอุ ยใู นเกณฑ 2559-2560

89

การเปลย่ี นแปลงท่ีสาํ คัญของเกณฑร างวัลคุณภาพ เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560
แห‹งสํานกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน สรปุ ไดŒดงั น้ี
บทนาํ : โครงร‹างองคกร (Preface: Organizational Profile)

ลักษณะองคกร: เพ่ิมคําถามเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดข้ึนเม่ือเร็วๆ นี้
ในองคประกอบดานบุคลากรหรือความจําเปนดานบุคลากร (เดิมอยูในหมวด 5) คําถาม
เหลานี้กําหนดบริบทสําหรับกลยุทธและประเด็นอ่ืนๆ ของเกณฑ ในหมายเหตุมีการ
กลาวถึงขอกําหนดและความคาดหวังของนักเรียน ผูมีสวนไดสวนเสีย และการปฏิบัติการ
เกย่ี วกับการหยดุ ชะงักอันเน่ืองมากจากภัยพิบัตทิ างธรรมชาตแิ ละภาวะฉุกเฉนิ อืน่

สภาวการณขององคกร: เพ่ิมหมายเหตุเกี่ยวกับระดับการรับรูและชื่อเสียง
ของโรงเรียน เพ่ือนาํ มาพจิ ารณาในการระบุความทาทายและความไดเปรียบเชงิ กลยทุ ธ

หมวด 1 การนาํ องคก ร (Category 1: Leadership)

หัวขอ 1.1 การนําองคกรโดยผูนําระดับสูง (Senior Leadership) ถามถึง
การกระทําของผูนําระดับสูงในการทําใหองคกรประสบความสําเร็จทั้งในปจจุบันและ
ในอนาคต ทั้งขอกําหนดของหัวขอและหมายเหตุกลาวถึงบทบาทของผูนําระดับสูงในการ
สอื่ สารและการเปลย่ี นแปลงขององคก ร

หัวขอ 1.2 การกํากับดูแลองคกรและความรับผิดชอบตอสังคม (Governance
and Societal Responsibilities) ถามถงึ ความรบั ผดิ ชอบของคณะกรรมการในระบบการ
กํากบั ดูแลท่มี ีตอแผนกลยทุ ธขององคกร

หมวด 2 กลยทุ ธ (Category 2: Strategy)

หวั ขอ 2.1 การจดั ทาํ กลยทุ ธ (Strategy Development) ถามถงึ กระบวนการวางแผน
เชงิ กลยทุ ธท ต่ี อบสนองความจาํ เปน ทอี่ าจเกดิ ขนึ้ ในเรอื่ งการเปลย่ี นแปลงแบบพลกิ โฉมและ
การจัดลําดับความสําคัญของการเปลี่ยนแปลง คําถามหนึ่งถามถึงการเตรียมการสําหรับ
การเปล่ียนแปลงในสภาพแวดลอมดานกฎระเบียบขอบังคับ ในหมายเหตุกลาวถึงประเด็น
สาํ คญั ประเดน็ หนง่ึ ทใ่ี นการวางแผนกลยทุ ธ คอื ความสามารถในการใชป ระโยชนจ ากขอ มลู
สารสนเทศท่ีซบั ซอ นขึ้นและมีปรมิ าณมากขึ้นเรือ่ ยๆ

90

หมวด 3 นกั เรยี นและผมŒู ีสว‹ นไดŒส‹วนเสีย (STUDENT and Stakeholder)

หวั ขอ 3.1 เสยี งของนกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี (VOICE OF THE STUDENT
and Stakeholder) ถามถึงความพึงพอใจและความไมพึงพอใจของนักเรียนและผูมี
สวนไดสวนเสีย ดวยชุดคําถามเดียวกัน เน่ืองจากกระบวนการนี้มักดําเนินการเหมือนกัน
เพอื่ เก็บสารสนเทศท้งั 2 ประเภท

หัวขอ 3.2 ความผูกพันของนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย (STUDENT and
Stakeholder Engagement) ถามเก่ียวกับการบริหารจัดการและยกระดับภาพลักษณ
ของโรงเรียน ซ่ึงเปนองคประกอบที่สําคัญของการสรางความสัมพันธกับนักเรียนและ
ผูมีสว นไดสวนเสยี

หมวด 4 การวัด การวิเคราะห และการจัดการความรูŒ (Category 4:
Measurement, Analysis and Knowledge Management)

หวั ขอ 4.1 การวดั การวเิ คราะห และการปรบั ปรงุ ผลการดาํ เนนิ การของโรงเรยี น
(Measurement, Analysis and Improvement of Organizational Performance)
ถามถึงการใชขอมูลเชิงเปรียบเทียบและขอมูลนักเรียนและผูมีสวนไดสวนเสีย ในการ
ทบทวนผลการดําเนินการและวิธีการที่โรงเรียนประเมินความจําเปนเร่ืองการเปลี่ยนแปลง
แบบพลิกโฉมและระบบงาน

หวั ขอ 4.2 การจดั การความรู สารสนเทศ และเทคโนโลยสี ารสนเทศ (Knowledge
Management, Information and Information Technology) ใหความสําคัญกับการรกั ษา
ความปลอดภัยของขอมูลสารสนเทศ และการรักษาความปลอดภัยบนไซเบอรในระบบ
สารสนเทศของโรงเรยี น รวมทง้ั ความทา ทายในการผสานและหาความสมั พนั ธข องชดุ ขอ มลู
ขนาดใหญแ ละขอ มูลท่ีมาจากหลายๆ แหลงเพ่อื สรา งองคความรู

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

91 เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

หมวด 5 บุคลากร (Category 5: Workforce)

หัวขอ 5.1 สภาพแวดลอ มของบุคลากร (WORKFORCE Environment) ถามถงึ
วิธีการเตรียมบคุ ลากรสาํ หรับการเปลีย่ นแปลงในโครงสรางองคกรและระบบงาน

หัวขอ 5.2 ความผกู พันของบคุ ลากร (Workforce Engagement) มกี ารจดั หัวขอ
ใหมใหสอดคลองไปในแนวทางเดียวกันและลดใหเหลือ 2 ประเด็นพิจารณาเพ่ือใหเห็น
แนวคิดเชื่อมโยงที่สําคัญระหวางความผูกพันของบุคลากรกับการจัดการผลการดําเนินงาน
และเพื่อใหประเมินประสทิ ธิผลของระบบการเรียนรูแ ละพัฒนาไดด ยี ิง่ ขึน้

หมวด 6 การปฏบิ ัตกิ าร (Category 6: Operations)

หัวขอ 6.1 กระบวนการทํางาน (Work Processes) เพ่ิมการจัดการนวัตกรรม
เปน กระบวนการทาํ งานท่สี าํ คญั (เดิมอยูในหวั ขอ 6.2)

หัวขอ 6.2 ประสิทธิผลของการปฏิบัติการ (Operational Effectiveness) เพิ่ม
ประเด็นเพื่อพจิ ารณาเรื่อง ประสิทธิภาพและประสิทธผิ ลของกระบวนการเพอ่ื แสดงใหเ ห็น
ชัดเจนถงึ จุดมุง เนนของคาํ ถามชุดนี้

หมวด 7 ผลลัพธ (Category 7: Results)

ทุกหัวขอในหมวดน้ีไดนําเร่ืองการจําแนกผลลัพธตามกลุมท่ีสําคัญ หรือตลาด หรือ
คุณลักษณะของหลักสูตรและการบริการทางการศึกษามาเปนสวนหน่ึงของขอกําหนดยอย
แทนท่ีจะเปนขอกําหนดโดยรวม เพื่อใหสอดคลองกับระดับพัฒนาการ การใชขอมูล
เชิงเปรียบเทียบไดถูกยายไปไวที่ขอกําหนดยอย รวมถึงปจจัยในระบบการใหคะแนน ทั้งน้ี
เพื่อใหส อดคลอ งกับระดบั พัฒนาการ

คะแนนของหวั ขอ 7.1 ผลลัพธดานหลักสูตรและกระบวนการ (Product and Process
RESULTS) ไดป รับเปน 120 คะแนน หวั ขอ 7.3 ผลลัพธดานบคุ ลากร (Workforce-Focused
Results) ไดปรับเปน 75 คะแนน เพ่ือใหตระหนักถึงบทบาทที่สําคัญของผลลัพธเหลาน้ี
ในการบรรลุความสําเรจ็ ขององคก ร

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-256092

แนวทางการตอบเกณฑ (How to Respond to the Criteria)

ในการเตรยี มเอกสารขอรบั รางวลั โรงเรยี นทส่ี มคั รขอรบั รางวลั ควรทาํ ความเขา ใจกบั
รายละเอียดในหัวขอ นี้ เพ่ือชว ยใหโ รงเรียนสามารถตอบขอ กําหนดในเกณฑทง้ั 7 หมวดได
อยา งมปี ระสทิ ธผิ ล โรงเรยี นจะตอ งจดั ทาํ รายงานวธิ กี ารและผลการดาํ เนนิ งาน (Application
Report) โดยตอบขอ กาํ หนดของเกณฑ 17 หวั ขอ ทง้ั กระบวนการและผลลพั ธ พรอ มทงั้ ศกึ ษา
“ระบบการใหคะแนน” ประกอบกับแนวทางการใหคะแนน (หนา 130-131) ซง่ึ จะอธิบายวธิ ี
การตรวจประเมินการตอบเกณฑและตัดสินการบรรลุผลการดําเนนิ การขององคกร

เรมิ่ ตนŒ (First Steps)

1. เรียนรูเกย่ี วกับเกณฑ (Learn about the OBECQA framework)
โรงเรียนควรทําความคุนเคยกับสวนตางๆ ดังตอไปน้ี เพื่อทําความเขาใจเกณฑ

รางวลั คุณภาพแหง สํานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้ืนฐาน
• เกณฑ (หนา 16)
• ระบบการใหคะแนน (หนา 124-133)
• อภธิ านศพั ท (หนา 98)

2. ทาํ ความเขาใจวิธีการอานและตอบขอ กาํ หนดของหวั ขอตา งๆ ของเกณฑ
(Understand how to read and respond to a Criteria item)
ทบทวนโครงสรางของเกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน (หนา 17) ซ่ึงแสดงประเภทของหัวขอ สวนตางๆ ของหัวขอ และ
บทบาทของแตละสวน ควรใหความสําคัญกับขอกําหนดยอยของแตละประเด็นพิจารณา
รวมท้ังหมายเหตุดวย ขอกําหนดตางๆ อยูในรูปแบบของคําถาม สวนประเด็นพิจารณา
อาจมีหลายคําถาม โรงเรียนตอบประเด็นพิจารณาทุกประเด็น เนื่องจากสารสนเทศ
ที่ขาดหายไปจะถือวาเปนความบกพรองในระบบการจัดการผลการดําเนินการขององคกร
แตไ มจ าํ เปน ตอ งแยกตอบทลี ะคาํ ถาม และอาจรวมการตอบหลายคาํ ถามในประเดน็ พจิ ารณา
เดียวกันเปน กลมุ ตามความเหมาะสม

93

3. ทบทวนแนวทางการใหคะแนน (Review the scoring guidelines)
การตอบคําถามตามหัวขอกระบวนการและผลลัพธ ใหอานทบทวนหัวขอ

ของเกณฑรวมกับแนวทางการใหคะแนน (หนา 130-131) นอกจากเสริมขอกําหนดใน
หัวขอกระบวนการ (หมวด 1-6) แลว แนวทางการใหคะแนนยังใหความสําคัญกับระดับ
ความสมบรู ณของแนวทาง ความครอบคลมุ ของการถายทอดสูก ารปฏบิ ัติ ความครอบคลุม
และท่ัวถึงของการเรียนรู และการบูรณาการกับองคประกอบอ่ืนๆ ในระบบการจัดการ
ผลการดําเนนิ การ เชนเดียวกนั นอกจากเสริมขอกาํ หนดในหวั ขอผลลัพธ (หมวด 7) แลว
แนวทางการใหคะแนนยังใหความสําคัญกับระดับผลการดําเนินการจริง ความสําคัญของ
แนวโนม ของผลลพั ธ ขอ มลู เปรยี บเทยี บทเี่ หมาะสม การบรู ณาการกบั องคป ระกอบทสี่ าํ คญั
ของระบบผลการจดั การผลการดาํ เนนิ การขอโงรงเรยี น และผลลพั ธข องกระบวนการปรบั ปรงุ

4. ทาํ ความเขา ใจความหมายของคาํ สาํ คญั (Understand the meaning of key terms)
คําท่ีใชในเกณฑอาจมีความหมายแตกตางจากคําจํากัดความมาตรฐานหรือ

คําจํากัดความที่ใชในโรงเรียน คําท่ีขีดเสนใตสามารถอานเพิ่มเติมไดในอภิธานศัพท
(หนา 98) การทําความเขาใจคําเหลานี้จะชวยใหโรงเรียนประเมินตนเองไดอยางแมนยํา
และสื่อสารกระบวนการและผลลัพธของโรงเรียนแกผูตรวจประเมินทั้งภายในและภายนอก
องคกรไดอยา งถกู ตอง

5. จัดทําโครงรางองคก ร (Start with the Organizational Profile)
โครงรา งองคก ร (หนา 21-26) เปน จดุ เรม่ิ ตน ทเ่ี หมาะสมทส่ี ดุ ในการจดั ทาํ รายงาน

วิธีการและผลการดําเนินงาน การจัดทําโครงรางองคกรหรือแมแตการทบทวนหัวขอตางๆ
ของโครงรางองคกร จะชวยใหองคกรนั้นเขาใจวาอะไรคือสิ่งที่เกี่ยวของและสําคัญท่ีสุด
ตอการจดั การศึกษา พนั ธกิจ และผลการดําเนนิ การขององคกร

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-256094

แนวทางการตอบหัวขอŒ ในหมวดกระบวนการ
(Responding to Process Items)
(หมวด 1-6)

แมว า เกณฑจ ะมงุ เนน ผลลพั ธก ารดาํ เนนิ การทสี่ าํ คญั ของโรงเรยี น แตเ ฉพาะตวั ผลลพั ธ
เองมีคุณคา ทางดานวนิ จิ ฉัยองคก รนอ ยมาก ตัวอยางเชน ถาโรงเรยี นมผี ลลพั ธไมดี หรือมี
อัตราการปรับปรุงชากวาคูแขงหรือโรงเรียนท่ีเทียบเคียงกันได โรงเรียนจําเปนตองเขาใจถึง
สาเหตวุ า “ทาํ ไม” จึงเปน เชน น้นั และควรทํา “อะไร” เพื่อเรง การปรับปรุงใหด ีขน้ึ

เจตจํานงของหัวขอในหมวดกระบวนการ (หมวด 1-6) กําหนดไวเพ่ือวินิจฉัย
กระบวนการทสี่ าํ คญั ทส่ี ดุ ของโรงเรยี นทส่ี ง ผลตอ การปรบั ปรงุ ผลการดาํ เนนิ การของโรงเรยี น
ไดม ากที่สุด และนาํ ไปสสู มั ฤทธิผลของการดําเนนิ การทีส่ าํ คัญ

การวนิ จิ ฉยั และคณุ ภาพของการใหข อ มลู ปอ นกลบั ขนึ้ อยกู บั เนอื้ หาและความสมบรู ณ
ของรายงานวธิ ีการและผลการดําเนินการ ดงั น้ัน โรงเรียนจงึ ควรตอบหวั ขอตา งๆ โดยเนน
สารสนเทศของกระบวนการทสี่ าํ คญั เปน หลกั ตามแนวทางการจดั ทาํ และทบทวนสารสนเทศ
ดังตอ ไปน้ี

1. เขา ใจความหมายของคาํ ถาม “อยา งไร” (Understand the meaning of how)
ในการตอบหัวขอในหมวดกระบวนการ ทมี่ คี าํ ถาม “อยา งไร” โรงเรยี นควรตอบ

คาํ ถามดงั กลา วดว ยการนาํ เสนอสารสนเทศของกระบวนการทส่ี าํ คญั ทแี่ สดงถงึ แนวทางการ
ถายทอดสูการปฏิบัติ การเรียนรู และการบรู ณาการ (ดรู ะบบการใหค ะแนน หนา 124-133)

คําตอบท่ีขาดสารสนเทศดังกลาวหรือคําตอบที่เพียงแตยกตัวอยางเทาน้ันจะถูก
ประเมนิ วา “มสี ารสนเทศนอ ยและไมชดั เจน” (Anecdotal Information)

แสดงใหเ หน็ ถงึ แนวทางทเ่ี ปน ระบบ (Show that approaches are systematic)
แนวทางที่เปนระบบ คือ แนวทางน้ันสามารถทํา/ใชซํ้าได และใชขอมูลและ
สารสนเทศเพอื่ ใหเ กดิ การเรยี นรู หรอื อาจกลา วไดว า แนวทางมคี วามเปน ระบบ เมอ่ื แนวทาง
นั้นมีการประเมนิ มีการปรับปรงุ มกี ารสรา งนวัตกรรม และมกี ารแบงปน ความรูร วมอยดู วย
ซงึ่ จะสงผลใหแ นวทางน้นั มรี ะดบั ความสมบูรณม ากขน้ึ

95

แสดงการถายทอดสูการปฏบิ ัติ (Show deployment) เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560
ในการตอบเกณฑ ควรสรปุ วิธกี ารนาํ แนวทางไปปฏิบตั ใิ นสวนตางๆ ขององคก ร
แสดงหลกั ฐานการเรยี นรู (Show evidence of learning)
แสดงหลักฐานของวงจรการประเมินและการปรับปรุงกระบวนการ รวมทั้ง
โอกาสของการสรางนวัตกรรม แสดงใหเห็นวามีการแบงปนการปรับปรุงกระบวนการกับ
หนวยงานอน่ื ๆ ขององคก รทีเ่ หมาะสมเพอ่ื ใหเกดิ การเรยี นรูระดบั องคกร
แสดงการบรู ณาการ (Show integration)
การบูรณาการแสดงความสอดคลองไปในแนวทางเดียวกันและความกลมกลืน
ระหวางกระบวนการ แผนงาน ตวั วดั การปฏิบตั กิ าร และผลลัพธ ซงึ่ ทําใหเ กิดประสิทธิภาพ
และประสทิ ธผิ ลของโรงเรียน
การแสดงถึงความสอดคลองไปในแนวทางเดียวกันในหมวดกระบวนการและ
การตดิ ตามตวั วดั ทส่ี อดคลองกนั ในหมวดผลลัพธจ ะปรับปรงุ ผลการดําเนนิ การของโรงเรยี น
การตอบเกณฑใหแ สดงถึงความสอดคลองไปในแนวทางเดียวกนั 4 ประการ คือ
• ในสว นโครงรา งองคกร ควรระบใุ หช ัดเจนวา อะไรบางท่ีสาํ คญั ตอองคก ร
• ในสว นกลยุทธ (หมวด 2) รวมทัง้ วตั ถุประสงคเ ชงิ กลยุทธ แผนปฏิบัตกิ าร และ
สมรรถนะหลกั ขององคก ร (Core Competencies) ตองแสดงใหเหน็ อยา งเดนชดั ถงึ ประเด็น
ที่มุงเนนมากทส่ี ดุ และอธิบายวาการถา ยทอดสูก ารปฏิบตั ิบรรลุผลไดอยางไร
• ในสวนการวิเคราะหและการทบทวนในระดับองคกร (หัวขอ 4.1) ตองแสดง
ถึงวิธีการที่โรงเรียนวิเคราะหและทบทวนสารสนเทศเกี่ยวกับผลการดําเนินการเพื่อกําหนด
ลาํ ดบั ความสําคญั
• ในสวนกลยุทธ (หมวด 2) และการปฏิบัติการ (หมวด 6) ควรแสดงใหเห็น
อยางเดนชัดถึงระบบงาน และกระบวนการทํางานท่ีมีความสําคัญตอผลการดําเนินการ
โดยรวมของโรงเรยี น

96

2. เขาใจความหมายของคาํ ถาม “อะไร” (Understand the meaning of what)
หัวขอในหมวด 1-6 มีคาํ ถาม “อะไร” อยู 2 แบบ ดังนี้
คําถามแบบที่ 1 เปนการถามถึงสารสนเทศพ้ืนฐานเก่ียวกับกระบวนการ

ท่ีสําคัญและข้ันตอนการดําเนินการ การตอบแตเพียงวา “ใคร” เปนผูรับผิดชอบอาจมี
ประโยชนบ า ง แตก ารตรวจประเมนิ หรอื ขอ มลู ปอ นกลบั ตอ งการใหอ ธบิ ายวธิ กี ารทาํ งานของ
กระบวนการน้ัน

คาํ ถามแบบที่ 2 เปน การถามใหร ายงานผล แผน วตั ถปุ ระสงค เปา ประสงค หรอื
ตัววัดท่ีสําคัญของโรงเรียนวาคือ “อะไร” คําถามเหลาน้ีกําหนดบริบทเพื่อใหโรงเรียนแสดง
ใหเห็นถึงความสอดคลองไปในแนวทางเดียวกัน ตลอดทั้งการบูรณาการกันของระบบการ
จัดการผลการดําเนินการ ตัวอยางเชน เมื่อโรงเรียนกําหนดวัตถุประสงคเชิงกลยุทธแลว
แผนปฏิบัติการ ตัววัดผลการดําเนินการและผลลัพธบางตัวท่ีรายงานไวในหมวด 7
ตอ งสัมพนั ธก ับวัตถุประสงคเ ชงิ กลยุทธท ่รี ะบไุ วดวย

แนวทางการตอบหวั ขอŒ ในหมวด 7 (Responding to Results Items)

1. มงุ เนน ผลลพั ธการดาํ เนนิ การของโรงเรียนทสี่ ําคญั ท่สี ุด
(Focus on Your Organization’s most Critical Performance Results)
การรายงานผลลัพธตองครอบคลุมขอกําหนดที่สําคัญที่สุดตอความสําเร็จ

ของโรงเรยี น ตามทแ่ี สดงไวอ ยา งเดน ชดั แลว ในโครงรา งองคก ร หมวดการนาํ องคก ร กลยทุ ธ
นักเรยี นและผมู สี ว นไดส วนเสยี บคุ ลากร รวมท้ังการปฏบิ ตั กิ าร

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

97 เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560

2. รายงานผลการดาํ เนนิ การแนวโนม และการเปรยี บเทยี บและแสดงการบรู ณการ
(Report Levels, Trends, Comparisons and Show Integration)

• รายงานระดับผลการดําเนินการ (Report performance levels) โดยใชม าตรวัด
ที่ส่อื ความหมายไดช ดั เจน

• รายงานแนวโนม (Report Trends levels) เพ่ือแสดงทิศทางของผลลัพธ
อัตราการเปลี่ยนแปลง และขอบเขตของการถายทอดสูการปฏิบัติตองมีขอมูลยอนหลัง
อยางนอยสามชุดขอมูลเพื่อใหเห็นแนวโนมชัดเจน แนวโนมควรแสดงผลการดําเนินการ
ท่ีผานมาในอดีตและปจจุบัน โดยไมรวมผลการดําเนินการท่ีคาดการณไว (ในอนาคต)
นอกจากน้ี ไมมีการจํากัดชวงเวลาขั้นตํ่าของขอมูลแนวโนม แตชวงเวลาระหวางชุดขอมูล
ควรสื่อความหมายของตัววัดที่รายงาน ขอมูลแนวโนมของตัววัดบางตัวอาจมีระยะนานถึง
5 ปห รอื มากกวา หรอื นอ ยกวา 1 ปข นึ้ อยกู บั ความสาํ คญั ของตวั วดั สาํ หรบั ผลลพั ธท สี่ าํ คญั ๆ
โรงเรียนควรรายงานขอมูลใหมเทาที่มี ถึงแมวาจะยังไมเห็นแนวโนม ท้ังน้ี ควรอธิบาย
แนวโนมท่ดี ีหรือแนวโนมในทางลบดว ย

• รายงานการเปรียบเทียบ (Report comparisons) เพื่อแสดงผลลัพธ
การเปรยี บเทยี บกับโรงเรียนอ่ืนทเ่ี ลือกมาอยางเหมาะสม

• รายงานการบูรณาการ (Show integration) โดยแสดงผลลัพธทที่ งั้ หมด และ
จาํ แนกตามกลมุ ทจ่ี ดั ไว (เชน ตามกลมุ นกั เรยี นและผมู สี ว นไดส ว นเสยี บคุ ลากร กระบวนการ
และกลมุ ตามหลกั สูตรทสี่ าํ คัญ)

การตอบเกณฑอ ยา‹ งมีประสิทธภิ าพ (Responding Efficiently)

1. อา งองิ หวั ขออน่ื ตามความเหมาะสม (Cross-reference when appropriate)
เพ่ือทําใหมั่นใจวาคําตอบในแตละหัวขอมีความสมบูรณในตัวเองมากท่ีสุด และ

คําตอบของเกณฑในหัวขอตางๆ มีความสอดคลองกัน เพื่อบรรลุเปาหมายน้ี ใหโรงเรียน
อา งองิ คาํ ตอบในหวั ขอ อนื่ ๆ ตามความเหมาะสมแทนการกลา วซา้ํ ถงึ สารสนเทศเดมิ ในกรณี
ดังกลาว ควรรายงานสารสนเทศของกระบวนการที่สําคัญไวในหัวขอที่ตองการสารสนเทศ
นน้ั ตัวอยา งเชน ระบบการพฒั นาและการเรียนรขู องบุคลากร ควรรายงานอยา งละเอียดไว
ในหวั ขอ 5.2 และหากตอ งกลาวถงึ เรอื่ งการพฒั นาและการเรยี นรใู นหวั ขอ อนื่ อกี ควรอางอิง
หัวขอ 5.2 โดยไมตองอธิบายรายละเอียดซา้ํ เดมิ

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-256098
2. ใชรปู แบบที่กระชบั (Use a compact format)
เพื่อการใชพ้ืนท่ีใหเกิดประโยชนสูงสุด ควรนําเสนอสารสนเทศใหกระชับ

โดยใชแ ผนภูมแิ สดงการไหลของงาน (Flowcharts) ตาราง และหวั ขอ สนั้ ๆ (Lists) การจํากัด
จาํ นวนหนา ของรายงานวธิ กี ารและผลการดาํ เนนิ การนนั้ กาํ หนดไวม วี ตั ถปุ ระสงคเ พอ่ื บงั คบั
ใหโ รงเรยี นพจิ ารณาถงึ สง่ิ ทส่ี าํ คญั ทสี่ ดุ ในการบรหิ ารจดั การโรงเรยี นและการรายงานผลลพั ธ

3. ใชกราฟ และตาราง (Use graphs and tables)
ผลลพั ธส ว นใหญอ าจนาํ เสนอในรปู แบบทกี่ ระชบั โดยใชก ราฟและตาราง ผลลพั ธ

ท่ีแสดงความตอเน่ืองในชวงเวลาใดเวลาหนึ่งหรือเปรียบเทียบกับโรงเรียนอื่นควร “ปรับให
เปนฐานเดียวกัน” (ไดแก การนําเสนอในรูปอัตราสวนสําหรับขอมูลที่มีความแตกตาง
ของขนาด)

ตัวอยางเชน การรายงานแนวโนมความปลอดภยั เปน จาํ นวนวนั ทาํ งานท่สี ูญเสยี
ตอจํานวนพนักงาน 100 คน จะมีความหมายมากกวาการรายงานจํานวนวันทํางาน
ที่สูญเสียไปท้ังหมด โดยเฉพาะถาจํานวนพนักงานไมคงที่ในชวงเวลาที่รายงานผล หรือ
ในกรณีท่ีองคกรมีการเปรียบเทียบผลลัพธกับองคกรอ่ืนท่ีมีจํานวนพนักงานตางกัน
ตัวอยางกราฟ แสดงถึงขอมูลท่ีองคกรอาจนําเสนอเปนสวนหน่ึงของคําตอบหัวขอ 7.1
ผลลัพธดานผลิตภัณฑและกระบวนการ ในสวนโครงรางองคกร มีการระบุวา Six Sigma
เปน องคป ระกอบทส่ี าํ คญั ในระบบการปรบั ปรงุ ผลการดาํ เนนิ การ โดยมขี องเสยี ตอ ลา นหนว ย
เปนตัววัดที่สําคัญตวั หนึ่ง (Defects per million opportunities)

ภาพประกอบ 3 แนวโนมความปลอดภยั เปน จาํ นวนวันทํางานทีส่ ูญเสยี ตอจาํ นวน
พนกั งาน 100 คน ระหวา งป 2008-2014

ที่มา : สํานักงานเพม่ิ ผลผลิตแหงชาติ. (2559). รางวลั คณุ ภาพแหงชาติ. หนา 83.

99

กราฟดังกลา วเปนตวั อยา งที่ดีในการรายงานผลไดช ัดเจนและมีประสทิ ธผิ ล ดังน้ี เกณ ฑรางวัลคุณภาพแห‹งสํา ันกงานคณะกรรมการการศึกษา ้ขันพ�้นฐาน OBECQA ป‚ 2559-2560
• ใหข อ มูลรายละเอียดของแกนทงั้ สองแกนและหนว ยวัดอยา งชดั เจน
• มกี ารแสดงระดบั และแนวโนม ขอ มูลของตวั วดั ผลการดาํ เนินการท่สี าํ คัญ เชน
ของเสยี ตอ ลา นหนวย
• แสดงผลลัพธใ นชวงเวลาหลายๆ ป
• ลูกศรช้ีลงแสดงใหเห็นวาแนวโนมที่ลดลงเปนสิ่งดสี ําหรบั ตวั วดั น้ี
• แสดงขอมูลเปรยี บเทยี บทเ่ี หมาะสมอยา งชดั เจน
• เพยี งกราฟเดยี ว องคกรสามารถแสดงใหเหน็ วามกี ารจัดกลุมออกเปน 3 สาย
ผลิตภัณฑ โดยมกี ารติดตามผลในแตละสายผลติ ภณั ฑ
• มีการคาดการณผลการดําเนินการที่ปรับปรุงใหดีขึ้น รวมทั้งการปรับปรุง
อยางฉีกแนวหรือกาวกระโดด
ในป 2013 เมื่อเทียบกับผลการดําเนินการที่ผานมาของสายผลิตภัณฑ
ขอมูลเน้ือหาควรอธิบายถึงการเปล่ียนแปลงอยางกาวกระโดด และอาจอางวาเปนผลจาก
การเรยี นรทู ่สี าํ คัญจากสายผลติ ภัณฑ ก
การอธิบายกราฟโดยใชแนวทางการใหคะแนน จะทําใหเปนท่ีสังเกตเกี่ยวกับ
การดําเนินการขององคก รและรักษาระดบั ความสมบรู ณข ององคกร ดังน้ี
• ผลการดําเนินการโดยรวมขององคกรในปจจุบันอยูในระดับดีเย่ียม ซึ่งสรุป
ไดจากการเปรียบเทียบกับคูแขงในอุตสาหกรรมเดียวกัน และกับองคกร “ระดับโลก”
ในสายผลติ ภณั ฑ ก
• ผลการดําเนินการโดยรวมขององคกรแสดงถึงแนวโนมการปรับปรุงท่ีดีและ
ย่งั ยืน
• สายผลิตภัณฑ ก เปนผูนําดานผลการดําเนินการในปจจุบัน แสดงถึง
ผลการดําเนินการที่ดีและยั่งยืน (ของเสียตอลานหนวยประมาณ 5) และมีแนวโนมที่ดีขึ้น
ต้ังแตป  2011
• สายผลติ ภัณฑ ข มกี ารปรบั ปรงุ ทีร่ วดเร็ว โดยมผี ลการดาํ เนินการใกลเคยี งกบั
คูแขง ท่ีเกงที่สุดในอุตสาหกรรมเดียวกนั แตยังตามหลังสายผลติ ภณั ฑ ก
• สายผลิตภัณฑ ค ซ่ึงระบุในรายงานวิธีการและผลการดําเนินงานวาเปน
ผลิตภัณฑใหมประสบปญหาเกี่ยวกับของเสียในชวงตน แตคาดการณวาจะมีการปรับปรุง
ทด่ี ขี นึ้ (องคก รควรอธบิ ายปญ หาทเ่ี กดิ ขนึ้ ในชว งตน นอ้ี ยา งสน้ั ๆ และสาเหตขุ องการปรบั ปรงุ
ท่ีดีข้นึ )
• องคกรมีการคาดการณถึงการลดลงของอัตราของเสียในทุกสายผลิตภัณฑ
สายผลติ ภัณฑ ค ยังคงมกี ารปรบั ปรุงท่ีลาหลงั กวาสายผลิตภณั ฑอ ืน่ ๆ องคกรคาดการณวา
สายผลิตภัณฑ ก จะบรรลุเปาหมาย Six Sigma ภายในป 2015

อ ิภธานศัพ ท100

เกณ ฑรางวัลคุณภาพแ ‹หงสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น �พ้นฐาน OBECQA ‚ป 2559-2560อภธิ านศพั ท (Glossary)

อภิธานศัพทจะอธิบายคําศัพทในเกณฑ และแนวทางการใหคะแนนท่ีขีดเสนใตไว
ประโยคแรกตอจากอภิธานศัพทแตละคําจะแสดงความหมายดวยตัวอักษรตัวเขมประโยค
ถัดมาในยอหนาแรกเปนการขยายความยอหนาถัดมาเปนการใหตัวอยางสารสนเทศ
รายละเอียด หรือการปฏบิ ัตทิ ่ี เกยี่ วเน่ืองกนั ที่สําคัญกบั เกณฑรางวัลคุณภาพแหงสํานกั งาน
คณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐาน
ACTION PLANS: แผนปฏิบตั ิการ

“แผนปฏิบัติการ” หมายถึง แผนการดําเนินการที่เฉพาะเจาะจงซึ่งโรงเรียน
ใชในการบรรลุวัตถุประสงคเชิงกลยุทธท้ังระยะส้ันและระยะยาว แผนปฏิบัติการระบุ
รายละเอียดของทรพั ยากรท่ีตอ งใช และกรอบเวลาทต่ี องทาํ ใหสาํ เร็จ การจัดทาํ แผนปฏบิ ัติ
การถอื วาเปนขน้ั ตอนท่ีสาํ คญั อยา งยิ่งในการวางแผน หลงั จากทีม่ กี ารกําหนดวัตถุประสงค
เชิงกลยุทธและเปาประสงคอยางชัดเจนแลว ท้ังน้ี เพื่อใหบุคลากรท่ัวทั้งองคกรมีความ
เขาใจและนํากลยุทธไปปฏิบัติอยางมีประสิทธิผล ในเกณฑนี้การถายทอดแผนปฏิบัติการสู
การปฏิบัติครอบคลุมถึงการสรางตัววัดใหสอดคลองไปในแนวทางเดียวกันระหวาง
หนว ยงานทเ่ี กยี่ วขอ งทง้ั หมด และในการถา ยทอดสกู ารปฏบิ ตั อิ าจจาํ เปน ตอ งใหก ารฝก อบรม
ท่ีเฉพาะเจาะจงแกบ ุคลากรบางคนหรอื มกี ารสรรหาบคุ ลากรใหมด ว ย
ALIGNMENT: ความสอดคลอ งไปในแนวทางเดียวกัน

“ความสอดคลอ งไปในแนวทางเดยี วกนั ” หมายถงึ ความสอดคลอ งของแผนงาน
กระบวนการ สารสนเทศ การตัดสนิ ใจที่เกยี่ วกบั ทรพั ยากร บคุ ลากร การปฏบิ ตั กิ าร
ผลลัพธ และการวิเคราะห เพ่ือสนับสนุนเปาประสงคที่สําคัญขององคกร
ความสอดคลองไปในแนวทางเดียวกันอยางมีประสิทธิผล จําเปนตองมีความเขาใจรวมกัน
ในเจตจํานงและเปาประสงค รวมทั้งตองใชตัววัดและสารสนเทศที่เสริมกันเพ่ือชวยในการ
วางแผน การตดิ ตาม การวเิ คราะห และการปรับปรุงใน 3 ระดบั คอื ระดับองคก ร ระดบั
กระบวนการท่ีสําคญั และระดับหนวยงาน