สื่อประกอบการสอน วิชางานเครื่องยนต์ดีเซล

8

8) ถา้ ค่ากาลงั อดั ของแต่ละสูบท่ีวดั ไดต้ ่างจากค่าที่กาหนดท่ีตอ้ งซ่อมเพียง
เลก็ นอ้ ย ใหท้ าการทดลองโดยการใชน้ ้ามนั เครื่องใส่เขา้ ไปในกระบอกสูบทางรูของ
หวั เผา และใหท้ าการวดั กาลงั อดั ใหม่อีกคร้ังตามข้นั ตอนในขอ้ 6) และ 7)

9) ต่อข้วั สายไฟโซเลนอยดท์ ี่ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิง
10) ใส่หวั เผาเขา้ กบั ฝาสูบใหค้ รบ

256

เพลาราวลนิ้ 8

ลาดบั ข้ันตอนการถอด 257
1) ท่อหายใจ
2) ฝาครอบวาลว์
3) ยางวงเดือน
4) เฟื องเพลาราวลิ้น

การปรับต้งั ระยะห่างตนี ลนิ้
1) ประกบั เพลาราวลิ้น
2) เพลาราวลิ้น

อ่างนา้ มันเครื่องและกรองนา้ มันเคร่ือง (ฝักบวั ) 8

ลาดบั ข้ันตอนการถอด 258
1) ปลก๊ั ตวั ถา่ ย
2) ปะเกน็
3) อา่ งน้ามนั เครื่อง
4) กรองน้ามนั เคร่ือง (ฝักบวั )
5) โอริง

ปะเกน็ ฝาสูบ 8

ลาดบั ข้ันตอนการถอด 259
1) ข้วั ตอ่ สายไฟสวติ ชน์ ้ามนั เคร่ือง
2) ข้วั ต่อสายไฟสวติ ชค์ วามร้อน
3) ตวั ตรวจจบั อุณหภูมิน้าหล่อเยน็ และเกจความร้อน
4) ข้วั ต่อสายไฟหวั เผา
5) ท่อน้ามนั เพาเวอร์
6) ขายดึ
7) ท่อยางหมอ้ น้ามนั

8) ท่อน้า 8
9) แป๊ บหวั ฉีด
10) ท่อน้ามนั เช้ือเพลิง 260
11) ท่อสุญญากาศ
12) ท่อเหลก็ วดั น้ามนั เครื่อง
13) ฝาครอบวาลว์
14) ยางวงเดือนหลงั
15) ตวั ดนั โซ่

16) เฟื องเพลาราวลิ้น 8
17) ชุดฝาสูบ
18) ปะเกน็ ฝาสูบ 261

9

การบารุงรักษาเคร่ืองยนต์ดเี ซล

สาระการเรียนรู้ การบารุงรักษา จุดประสงค์การเรียนรู้
เคร่ืองยนต์ดเี ซล
1. หลกั การเบ้ืองตน้ ในการบารุงรักษาเครื่องยนต์ 1. บอกการบารุงรักษาระบบต่างๆ ของเคร่ืองยนตด์ ีเซล
ดีเซล สมสรมรรถรนถะนปะรปะรจะาจหานห่วนย่วย ได้

2. การบารุงรักษาระบบระบายความร้อน 1. แสดงความรู้เกี่ยวกบั การบารุงรักษาระบบตา่ งๆ เคร่ืองยนตด์ ีเซล 2. ใชเ้ ครื่องมือไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งและปลอดภยั
3. การบารุงรักษาระบบหล่อล่ืน 2. ปฏิบตั ิการบารุงรักษาเคร่ืองยนตด์ ีเซล 3. มีกิจนิสยั ที่ดีในการทางานดว้ ยความเป็นระเบียบ
4. การบารุงรักษาระบบฉีดน้ามนั เช้ือเพลิง
5. การตรวจวดั คา่ ต่างๆ ของเคร่ืองยนต์ สะอาด ประณีต ปลอดภยั และรักษาสภาพแวดลอ้ ม
6. การเตรียมการซ่อมบารุง
262

9

การบารุงรักษาเคร่ืองยนต์ดเี ซล

1. หลกั การเบื้องต้นในการบารุงรักษาเคร่ืองยนต์ดเี ซล

การบารุงรักษารถยนตเ์ ป็ นการซ่อมบารุงก่อนที่จะมีความเสียหาย
เกิดข้ึน ซ่ึงจะทาให้ประหยดั ค่าใชจ้ ่ายในการซ่อมหลงั จากท่ีมีการชารุด
เสียหายแลว้ การบารุงรักษาเคร่ืองยนตต์ ามระยะท่ีบริษทั กาหนด และการ
บารุงรักษาดว้ ยตนเอง จะช่วยใหเ้ ครื่องยนตม์ ีประสิทธิภาพในการทางาน

263

9

2. การบารุงรักษาระบบระบายความร้อน

รูปที่ 1 แสดงส่วนประกอบของอุปกรณ์ระบบระบายความร้อน

264

9

1. การวัดแรงดันภายในหม้อนา้

รูปท่ี 2 แสดงการทดสอบแรงดนั ภายในหมอ้ น้า

265

9

2. การวดั แรงดันทวี่ าล์วฝาหม้อนา้

รูปท่ี 3 แสดงการทดสอบฝาหมอ้ น้า

266

9

3. การวดั อุณหภูมิวาล์วนา้ เปิ ด

รูปท่ี 4 แสดงการวดั อุณหภูมิเทอร์มอสแตตเปิ ด

267

9

4. การต้งั ความตึงของสายพานปั๊มนา้

รูป 5 แสดงการวดั ความตึงสายพานป๊ัมน้า

268

9

5. การตรวจสภาพเกจวดั ความร้อน
6. การวัดระดบั นา้ ในหม้อนา้

รูปที่ 6 แสดงการตรวจสภาพสายรัดท่อน้าและสภาพท่อน้า

269

9

3. การบารุงรักษาระบบหล่อล่ืน

1. การวัดระดับนา้ มันเครื่อง

รูปที่ 7 แสดงการตรวจระดบั น้ามนั เคร่ือง

270

9

2. การตรวจสภาพท่อทางและรอยรั่วซึมของนา้ มนั เคร่ือง

การตรวจสภาพของท่อทางและตรวจหารอยรั่วซึมของน้ามนั เคร่ือง ส่วนมาก
จะใชท้ ่อยาง สาหรับการนาท่อยางมาใชง้ านจะทาให้เกิดการรั่วซึมของน้ามนั เคร่ือง
ถา้ ตรวจพบวา่ มีน้ามนั เครื่องร่ัวซึมตามจุดต่อท่อต่างๆ ควรเปล่ียนท่อทางน้ามนั เคร่ือง
ใหม่ทนั ที เพราะถา้ ปล่อยให้น้ามนั เครื่องของเครื่องยนตล์ ดลงมากเกินไป อาจทาให้
เครื่องยนตร์ ้อนจดั และลูกสูบติดได้

271

9

4. การบารุงรักษาระบบฉีดนา้ มนั เชื้อเพลงิ

รูปท่ี 8 แสดงการไล่ฟองอากาศออกจากระบบน้ามนั เช้ือเพลิง

272

9

5. การตรวจวดั ค่าต่างๆ ของเคร่ืองยนต์

1. การวัดกาลงั อดั ของเครื่องยนต์ (Compression Test) เกจวดั กาลงั อดั
เครื่องยนตด์ ีเซลจะมีช่วงการวดั อยรู่ ะหวา่ ง 0-70 กิโลกรัมต่อตาราง

เซนติเมตร

รูปที่ 9 แสดงการวดั กาลงั อดั เคร่ืองยนตด์ ีเซล

273

9

1.1 การวดั กาลงั อดั ของเคร่ืองยนตด์ ีเซล โดยใชต้ วั ต่อเขา้ กบั รูของปลกั๊ หวั ฉีด
กบั หนา้ แปลน ใชส้ กรูยดึ แลว้ ทาการวดั กาลงั อดั

1.2 ปรับเขม็ บนหนา้ ปัดของเกจวดั ใหอ้ ยใู่ นตาแหน่ง 0 หลงั จากทาการวดั
1.3 เดินเคร่ืองโดยใชม้ อเตอร์สตาร์ต แลว้ วดั ค่ากาลงั อดั (ในขณะเดินเคร่ือง
น้นั แบตเตอร่ีจะตอ้ งชาร์จไฟเตม็ อยตู่ ลอดเวลา)
1.4 อ่านค่าท่ีไดใ้ นขณะท่ีเขม็ นิ่ง คา่ ที่อ่านจะเกิดการผดิ พลาดนอ้ ย

274

9

รูปท่ี 10 แสดงเครื่องมือวดั กาลงั อดั เครื่องยนต์

275

9

2. การวดั ควนั ดา (Smoke Test) เป็นการวดั ความเขม้ ขน้ ของควนั ไอเสีย
เป็นเปอร์เซ็นต์ ค่าที่ออกมากาหนดใหไ้ ม่เกิน 50 เปอร์เซ็นต์

รูปที่ 11 แสดงเคร่ืองมือทดสอบควนั ดาเครื่องยนตด์ ีเซล

276

9

6. การเตรียมการซ่อมบารุง

1. ก่อนจะเริ่มการซ่อมบารุง ตอ้ งถอดสายดินออกจากแบตเตอรี่เสียก่อน
ท้งั น้ีเพื่อป้องกนั สายไฟเสียหายหรือไหม้ เน่ืองจากการลดั วงจรท่ีอาจจะ
เกิดข้ึน

2. ต้องใช้เคร่ืองมือให้เหมาะกับชิ้นงาน และใช้เครื่องมือพิเศษใน
ตาแหน่ งที่คู่มือกาหนดให้ใช้เสมอ ท้ังน้ี เพ่ือให้การซ่ อมบารุ งมี
ประสิทธิภาพสูง

3. ชิ้นส่วนที่จะนามาเปลี่ยนใหม่ ควรใชข้ องแทเ้ สมอ

277

9

4. ถา้ ชิ้นส่วนที่ถอดออกยงั สามารถใชง้ านไดต้ ่อไปอีก ก่อนจะประกอบ
ชิ้นส่วนใหเ้ ปลี่ยนซีล โอริง ปะเก็น แหวนกนั ร่ัว นอตลอ็ ก และสลกั ท้งั น้ี
เพือ่ ใหช้ ิ้นส่วนน้นั ๆ สามารถทางานไดเ้ ป็นปกติ

5. ชิ้นส่วนต่างๆ ท่ีถอดออกตอ้ งแยกเก็บไวเ้ ป็ นกลุ่มๆ ท้ังน้ีเพ่ือให้
สามารถประกอบชิ้นส่วนไดส้ ะดวกและรวดเร็วยิ่งข้ึน การเก็บโบลตแ์ ละ
นอตรวมไวเ้ ป็ นกลุ่มๆ มีความสาคญั มาก เพราะโบลต์และนอตที่ใช้ยึด
ชิ้นส่วนต่างๆ มีความแขง็ แรงไม่เท่ากนั

278

9

6. ใหก้ ารหล่อล่ืนชิ้นส่วนดว้ ยน้ามนั เคร่ือง น้ามนั เกียร์ หรือจาระบี ตรง
บริเวณที่มีการหมุนหรือเสียดสีกบั ชิ้นส่วนอ่ืนๆ ก่อนจะทาการประกอบ
ชิ้นส่วนเสมอ

7. ในกรณีจาเป็ นให้ทาปะเก็นด้วยน้ายาทาปะเก็นหรือน้ายากนั รั่วที่
กาหนดใหใ้ ช้ ท้งั น้ีเพื่อป้องกนั การรั่วที่จะเกิดข้ึน

8. ขนั โบลตแ์ ละนอตใหไ้ ดแ้ รงขนั ตามกาหนดเสมอ

9. หลงั จากซ่อมแต่ละจุดเสร็จแลว้ ให้ทาการตรวจคร้ังสุดทา้ ยอีกคร้ัง
หน่ึง เพื่อใหเ้ กิดความแน่ใจวา่ การซ่อมบารุงมีความสมบูรณ์

279