แผนการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ฯ ป.4 เทอม2

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 4 ระบบสุรยิ ะและการปรากฏของดวงจันทร์
แผนฯ ที่ 3 การขึ้นและตกของดวงจนั ทร์

 ด้านความสามารถทางภมู ศิ าสตร์
 ด้านอน่ื ๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมทม่ี ปี ญั หาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถา้ ม)ี )
 ปัญหา/อปุ สรรค
 แนวทางการแก้ไข

155

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 4 ระบบสรุ ิยะและการปรากฏของดวงจันทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปล่ยี นแปลงรปู รา่ งของดวงจันทร์

แผนการจดั การเรยี นร้ทู ่ี 4

การเปลย่ี นแปลงรปู ร่างของดวงจันทร์

เวลา 3 ชว่ั โมง

1. มาตรฐาน/ตัวชวี้ ัด

ว 3.1 ป.4/2 สร้างแบบจาลองท่อี ธิบายแบบรูปการเปล่ียนแปลงรูปร่างปรากฏของดวงจันทร์

และพยากรณ์รปู ร่างปรากฏของดวงจนั ทร์

2. จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายแบบรูปการเปลี่ยนแปลงรูปร่างปรากฏของดวงจันทร์และพยากรณ์รูปรา่ งปรากฏของ
ดวงจนั ทร์ได้ (K)

2. สร้างแบบจาลองเพ่ืออธิบายแบบรูปการเปล่ียนแปลงรูปร่างปรากฏของดวงจันทร์และพยากรณ์
รูปรา่ งปรากฏของดวงจันทร์ได้ (P)

3. ใหค้ วามร่วมมือในการทากจิ กรรมกลุ่มและมีความรับผิดชอบในการส่งงานตรงเวลา (A)

3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรทู้ ้องถิ่น
พจิ ารณาตามหลกั สูตรของสถานศกึ ษา
สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
ดวงจนั ทร์ทม่ี องเห็นหรอื รูปร่างปรากฏของดวง
จนั ทรบ์ นทอ้ งฟา้ แตกตา่ งกนั ไปในแต่ละวนั ซงึ่ จะเป็น
แบบรปู ซากนั ทกุ เดอื น

4. สาระสาคญั /ความคดิ รวบยอด

ดวงจนั ทรท์ ี่มองเหน็ หรือรูปรา่ งปรากฏของดวงจันทรบ์ นท้องฟ้าแตกต่างกันไปในแต่ละวัน โดยบางวัน
ดวงจันทร์จะมรี ูปรา่ งปรากฏเป็นเสยี ว เตม็ ดวง หรือบางวนั มองไม่เห็นดวงจันทรเ์ ลย การเปลีย่ นแปลงเช่นนี
เป็นแบบรูปซากันทกุ เดอื น

154

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 4 ระบบสรุ ิยะและการปรากฏของดวงจันทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปลย่ี นแปลงรูปร่างของดวงจนั ทร์

5. สมรรถนะสาคัญของผู้เรยี นและคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์

สมรรถนะสาคญั ของผ้เู รียน คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
1. ความสามารถในการส่อื สาร 1. มีวินยั

สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
2. ความสามารถในการคิด 2. ใฝเ่ รียนรู้
3. มุ่งมนั่ ในการทางาน
1) ทักษะการสงั เกต
2) ทักษะการสารวจ
3) ทักษะการให้เหตุผล
5) ทักษะการสรุปอา้ งองิ
3. ความสามารถในการแก้ปัญหา
4. ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต
5. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

6. กจิ กรรมการเรยี นรู้

 แนวคิด/รูปแบบการสอน/วธิ ีการสอน/เทคนิค : สบื เสาะหาความรู้ (5Es)

ชั่วโมงท่ี 1

ขนั นา

ขน้ั กระตุน้ ความสนใจ (Engage)
1. ครูสนทนากบั นกั เรยี นโดยถามนักเรยี นวา่ นกั เรียนทราบหรอื ไม่ว่า วนั นีจะไดเ้ รียนรู้เก่ียวกับเรอื่ ง
อะไร แลว้ ใหน้ ักเรียนชว่ ยกนั ตอบคาถาม จากนันครูแจง้ ชื่อเรื่องท่ีจะเรยี นรู้ และตัวชีวดั ให้ทราบ
2. นักเรยี นแต่ละคนอ่านขอ้ มลู และดภู าพในหนงั สือเรียนวิทยาศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 หนา้ 67 จากนันครู
ถามคาถามนักเรยี นวา่ รปู รา่ งของดวงจนั ทรใ์ นแต่ละคืนมลี กั ษณะแตกต่างกันหรือไม่ อยา่ งไร
(แนวตอบ : รูปรา่ งของดวงจนั ทรใ์ นแต่ละคืนมีลักษณะแตกต่างกัน คอื ในบางคืนดวงจันทร์จะ
เต็มดวง บางคืนครึ่งดวง บางคนื รปู เสยี้ ว และในบางคืนอาจมองไม่เห็นดวงจันทรเ์ ลย)

155

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 4 ระบบสุริยะและการปรากฏของดวงจนั ทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปลย่ี นแปลงรูปรา่ งของดวงจนั ทร์

ขนั สอน

ข้นั สารวจคน้ หา (Explore)
1. ครูตังคาถามเพ่อื กระตนุ้ ความคิดนักเรยี นวา่ นักเรียนคิดว่า หากวันนีดวงจนั ทร์เตม็ ดวงวันแรก เม่ือ
ผา่ นไป 2 สปั ดาห์ ดวงจันทร์จะยังเต็มดวงอยู่หรือไม่ เพราะอะไร และให้นกั เรียนตอบคาถามโดย
อสิ ระ ซ่งึ ครูยังไม่เฉลยคาตอบ
(แนวตอบ : ดวงจันทร์จะมรี ูปร่างเปลย่ี นไป เพราะดวงจันทร์มกี ารโคจรรอบโลก จึงทาใหค้ นบนโลก
มองเหน็ แสงสะท้อนจากดวงจนั ทรม์ ีลกั ษณะแตกต่างกนั ไปในแตล่ ะคนื )
2. ครูชีแจงให้นักเรียนฟังว่า นกั เรียนจะได้คาตอบจากการทากิจกรรมท่ี 2 เร่ือง การเปล่ียนรูปของ
ดวงจนั ทร์
3. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนแบบคละความสามารถ (เก่ง-ค่อนข้างเก่ง-ปานกลาง-อ่อน) ให้อยู่ในกลุ่ม
เดียวกัน กาหนดกลุม่ ละ 3-4 คน โดยครูเป็นผู้เลอื กนกั เรียนเขา้ กล่มุ
4. นกั เรียนแตล่ ะกล่มุ ทากิจกรรมท่ี 2 เร่ือง การเปล่ียนรปู ของดวงจันทร์ ขอ้ 1.-2. จากหนังสอื เรยี น
วิทยาศาสตร์ หนา้ 68 แล้วบนั ทกึ ผลลงในสมุดประจาตัวนักเรียน หรือในแบบฝกึ หัดวทิ ยาศาสตร์
ป.4 เลม่ 2 หน้า 73

ชั่วโมงที่ 2

ขน้ั สารวจค้นหา (Explore) (ตอ่ )
5. ครูใช้วิธสี อนโดยใช้การสาธิต (Demonstration) มาจัดกระบวนการเรียนรู้ โดยครูให้นักเรียน
แต่ละกลุ่มศึกษาขนั ตอนการทากิจกรรมท่ี 2 เร่ือง การเปลีย่ นรปู ของดวงจันทร์ ข้อ 3. จากหนังสือ
เรยี นวทิ ยาศาสตร์ หนา้ 68- 69
6. ครูจบั ฉลากเลือกนักเรยี น 2 กลุม่ จากนนั ใหอ้ อกมาสาธติ การทากิจกรรมตามที่ได้ศกึ ษาขนั ตอนการ
ทากจิ กรรม
7. เพ่ือนนักเรียนกล่มุ อนื่ ๆ ชว่ ยกันสงั เกตการสาธติ การทากิจกรรมจากกลมุ่ ที่ทาการสาธิต จากนนั นา
ผลการสังเกตบนั ทกึ ลงในสมุดประจาตวั นักเรยี น หรอื ในแบบฝึกหัดวทิ ยาศาสตร์ หน้า 74
(หมายเหตุ : ครูเร่ิมประเมินนักเรยี น โดยใช้แบบสังเกตพฤติกรรมการทางานกล่มุ )

ขั้นอธบิ ายความรู้ (Explain)

156

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 4 ระบบสุรยิ ะและการปรากฏของดวงจนั ทร์
แผนฯ ท่ี 4 การเปลยี่ นแปลงรปู ร่างของดวงจนั ทร์

1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายผลจากการสังเกตการสาธติ เก่ียวกับเรื่องการเปลี่ยนรูปของ
ดวงจนั ทร์ภายในกลุ่ม และช่วยกันตรวจสอบความถกู ต้องเพ่ือเตรยี มความพรอ้ มในการนาเสนอ
หน้าชันเรียน

2. นกั เรยี นแต่ละกลุม่ สง่ ตัวแทนออกมานาเสนอผลการทากจิ กรรมหนา้ ชนั เรยี นทลี ะกลุ่ม (หมายเหตุ :
ครเู ริ่มประเมินนกั เรียน โดยใชแ้ บบสงั เกตพฤตกิ รรมการทางานกลุ่ม)

ชั่วโมงที่ 3
ขันสรปุ

ข้นั ขยายความเข้าใจ (Elaborate)
1. ครูให้นักเรยี นแต่ละคนทากิจกรรมหนูตอบได้จากหนังสือเรียน วทิ ยาศาสตร์หนา้ 69 ลงในสมุด
ประจาตัวนักเรยี น หรอื ทาในแบบฝกึ หดั วิทยาศาสตร์ หน้า 75-76
(หมายเหตุ : ครเู รม่ิ ประเมนิ นักเรียน โดยใช้แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทางานรายบุคคล)
2. นักเรยี นอา่ นข้อมลู ในหนังสือวทิ ยาศาสตร์ หน้า 70-72 จากนันให้นักเรยี นร่วมกันสรปุ ความรทู้ ่ไี ด้
แล้วให้ทากิจ กรรมสรุปความรู้บทที่ 2 ลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน หรือทาในแบบฝึกหัด
วทิ ยาศาสตร์ หน้า 77
3. นักเรยี นแตล่ ะคนทากจิ กรรมฝกึ ทกั ษะบทที่ 2 จากหนังสือเรยี นวิทยาศาสตร์ หน้า 73-74 ลงในสมดุ
ประจาตัวนกั เรียน หรอื ทาลงในแบบฝกึ หดั วิทยาศาสตร์ หน้า 78-79
4. นักเรียนทากจิ กรรมท้าทายการคดิ ขันสงู บทท่ี 2 ลงในแบบฝกึ หดั วิทยาศาสตร์ หนา้ 80
5. นกั เรยี นกลุ่มเดมิ ชว่ ยกนั ทากจิ กรรมสรา้ งสรรค์ผลงาน จากหนังสอื เรียนวทิ ยาศาสตร์ หนา้ 74 หรือ
จากแบบฝกึ หัดวทิ ยาศาสตร์ หนา้ 81 เปน็ การบา้ น แลว้ นามาสง่ ในชั่วโมงถดั ไป
6. นักเรียนแตล่ ะคนทาทบทวนท้ายหน่วยการเรียนร้ทู ่ี 4 ในแบบฝึกหดั วทิ ยาศาสตร์ หนา้ 82-85
7. นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียน เพอ่ื ตรวจสอบความรู้ของนักเรียนหลงั ทากิจกรรม

ขน้ั ตรวจสอบผล (Evaluate)
1. ครูใหน้ ักเรียนดตู ารางตรวจสอบตนเอง จากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ หนา้ 72 จากนันครถู าม
นักเรียนเปน็ รายบุคคลตามรายการข้อ 1-5 จากตาราง เพื่อเป็นการตรวจสอบความรู้ความเข้าใจ
ของนักเรียนหลังจากการเรียน หากนักเรียนคนใดตรวจสอบตนเองโดยให้อยูใ่ นเกณฑ์ท่ีควร

157

หน่วยการเรียนร้ทู ่ี 4 ระบบสรุ ิยะและการปรากฏของดวงจันทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปลีย่ นแปลงรปู รา่ งของดวงจันทร์

ปรบั ปรงุ ใหค้ รทู บทวนบทเรยี นหรือหากิจกรรมอ่ืนซ่อมเสริม เพือ่ ให้นักเรียนมีความรูค้ วามเข้าใจใน
บทเรียนมากขนึ
2. ครปู ระเมินผลนักเรยี น โดยการสงั เกตพฤติกรรมการตอบคาถาม พฤติกรรมการทางานรายบุคคล
พฤตกิ รรมการทางานกลมุ่ และจากการนาเสนอผลการทากิจกรรมหนา้ ชันเรยี น
3. ครูตรวจสอบผลการทากิจกรรมที่ 2 เร่อื ง การเปล่ียนรูปของดวงจนั ทร์ ในสมุดประจาตัวนักเรียน
หรอื ตรวจแบบฝึกหัดวทิ ยาศาสตร์ หนา้ 73-74
4. ครูตรวจสอบผลการทากิจกรรมหนูตอบได้ในสมุดประจาตัวนักเรียน หรือตรวจแบบฝึกหัด
วทิ ยาศาสตร์ หน้า 75-76
5. ครตู รวจสอบผลการทากิจกรรมสรปุ ความรบู้ ทท่ี 2 ในแบบฝึกหัดวิทยาศาสตร์ หน้า 77
6. ครูตรวจสอบผลการทากิจกรรมฝึกทกั ษะบทท่ี 2 ในสมดุ ประจาตวั นักเรียน หรือตรวจแบบฝึกหัด
วิทยาศาสตร์ หน้า 78-79
7. ครูตรวจสอบผลการทากจิ กรรมท้าทายการคดิ ขนั สูง บทท่ี 2 ในแบบฝกึ หดั วิทยาศาสตร์ หนา้ 80
8. ครตู รวจชินงานแบบจาลองการเปล่ียนแปลงรูปร่างของดวงจนั ทร์ และการนาเสนอชินงาน/ผลงาน
หนา้ ชันเรยี น
9. ครตู รวจสอบผลการทาทบทวนทา้ ยหนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 4 ในแบบฝึกหดั วิทยาศาสตร์ หน้า 82-85
10. ครูตรวจแบบทดสอบหลังเรยี น เพอ่ื ตรวจสอบความรู้ของนักเรียนหลังทากจิ กรรม

7. การวัดและประเมนิ ผล เกณฑ์การประเมิน
- ระดับคณุ ภาพ 2
รายการวัด วิธกี าร เครอ่ื งมือ ผ่านเกณฑ์
7.1 การประเมินชน้ิ งาน/ - ตรวจผลงานแบบจาลอง - แบบประเมินชนิ งาน/
- รอ้ ยละ 60
ภาระงาน (รวบยอด) การเปลีย่ นแปลงรปู ร่าง ภาระงาน
ของดวงจนั ทร์

7.2 ประเมนิ ระหวา่ ง
การจัดกิจกรรม
การเรยี นรู้
1) ผลบนั ทกึ การทา - ตรวจสมุดประจาตวั - สมุดประจาตัว หรือ

158

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 ระบบสุริยะและการปรากฏของดวงจนั ทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปล่ียนแปลงรูปรา่ งของดวงจันทร์

กิจกรรมท่ี 2 หรือแบบฝึกหัด แบบฝกึ หดั ผ่านเกณฑ์
วิทยาศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 วิทยาศาสตร์ ป.4
2) กจิ กรรมหนูตอบได้ หน้า 73-74 เล่ม 2 หนา้ 73-74 - รอ้ ยละ 60
- ตรวจสมดุ ประจาตัว - สมุดประจาตวั ผา่ นเกณฑ์
3) กิจกรรมสรปุ หรือแบบฝึกหัด หรอื แบบฝกึ หัด
ความรบู้ ทท่ี 2 วิทยาศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 วทิ ยาศาสตร์ ป.4 - ร้อยละ 60
หนา้ 75-76 เลม่ 2 หนา้ 75-76 ผ่านเกณฑ์
4) กิจกรรมฝกึ - ตรวจสมดุ ประจาตัว - สมดุ ประจาตัว หรือ
ทกั ษะบทที่ 2 หรือแบบฝึกหัด แบบฝกึ หดั - รอ้ ยละ 60
วทิ ยาศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 วิทยาศาสตร์ ป.4 ผ่านเกณฑ์
5) กิจกรรมท้าทาย หน้า 77 เล่ม 2 หน้า 77
การคิดขนั สูง - ตรวจสมุดประจาตัว - สมดุ ประจาตัว หรอื - ร้อยละ 60
บทที่ 2 หรอื แบบฝึกหัด แบบฝึกหัด ผ่านเกณฑ์
วิทยาศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 วิทยาศาสตร์ ป.4
6) การนาเสนอผลงาน/ หน้า 78-79 เล่ม 2 หน้า 78-79 - ระดับคุณภาพ 2
ผลการทากิจกรรม - ตรวจสมดุ ประจาตวั - สมดุ ประจาตวั หรอื ผา่ นเกณฑ์
หรอื แบบฝึกหดั แบบฝึกหัด
วทิ ยาศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 วทิ ยาศาสตร์ ป.4
หนา้ 80 เล่ม 2 หนา้ 80
- ประเมินการนาเสนอ - แบบประเมิน
ผลงาน/ผลการทา การนาเสนอผลงาน
กิจกรรม

รายการวัด วธิ ีการ เคร่ืองมอื เกณฑ์การประเมิน
7) พฤติกรรม - สงั เกตพฤติกรรม - แบบสงั เกตพฤตกิ รรม - ระดบั คณุ ภาพ 2
การทางานรายบุคคล การทางานรายบคุ คล
การทางาน ผา่ นเกณฑ์
รายบคุ คล
8) พฤตกิ รรม - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบสังเกตพฤตกิ รรม - ระดบั คณุ ภาพ 2

159

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 4 ระบบสุริยะและการปรากฏของดวงจันทร์
แผนฯ ท่ี 4 การเปล่ยี นแปลงรปู รา่ งของดวงจันทร์

การทางานกลุ่ม การทางานกล่มุ การทางานกลุ่ม ผ่านเกณฑ์
9) คณุ ลักษณะ - สงั เกตความมวี นิ ยั - แบบประเมนิ - ระดบั คุณภาพ 2
ใฝ่เรยี นรู้ และมงุ่ ม่นั คุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ ในการทางาน อนั พงึ ประสงค์ ผ่านเกณฑ์

7.3 การประเมนิ - ตรวจแบบฝึกหัด - แบบฝึกหดั - ร้อยละ 60
หลังเรยี น วิทยาศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 วิทยาศาสตร์ ป.4 ผา่ นเกณฑ์
1) ทบทวนทา้ ย หนา้ 82-85 เลม่ 2 หนา้ 82-85
หนว่ ยการเรียนรู้
ท่ี 4 ระบบสุริยะ - ตรวจแบบทดสอบ - แบบทดสอบหลงั เรยี น - ร้อยละ 60
และการปรากฏ หลังเรยี น ผา่ นเกณฑ์
ของดวงจันทร์
2) แบบทดสอบ
หลังเรียน
หน่วยการเรยี นรู้
ท่ี 4 ระบบสรุ ยิ ะ
และการปรากฏ
ของดวงจันทร์

8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

8.1 สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสอื เรยี นวิทยาศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 4 ระบบสุรยิ ะและการปรากฏของ
ดวงจันทร์
2) แบบฝกึ หดั วทิ ยาศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 4 ระบบสุริยะและการปรากฏของ
ดวงจันทร์
3) วัสดุ-อปุ กรณ์การทดลองในกจิ กรรมที่ 1 เช่น สไี ม้ ไฟฉาย ลกู ปิงปองเสียบไม้ เปน็ ต้น
4) วสั ดุ-อุปกรณ์กิจกรรมสร้างสรรคผ์ ลงาน
5) สมดุ ประจาตวั นกั เรยี น

160

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 4 ระบบสรุ ิยะและการปรากฏของดวงจนั ทร์
แผนฯ ท่ี 4 การเปลีย่ นแปลงรปู รา่ งของดวงจันทร์

8.2 แหลง่ การเรยี นรู้
1) ห้องสมดุ
2) ห้องเรยี น
3) อนิ เทอร์เนต็

161

หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 4 ระบบสรุ ิยะและการปรากฏของดวงจนั ทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปลย่ี นแปลงรูปร่างของดวงจนั ทร์

9. ความเห็นของผูบ้ รหิ ารสถานศกึ ษาหรอื ผทู้ ีไ่ ดร้ ับมอบหมาย .................................
................................ )
ข้อเสนอแนะ
.......
ลงชอื่
(

ตาแหนง่

10. บนั ทึกผลหลงั การสอน

 ด้านความรู้

 ด้านสมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

 ด้านคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

 ดา้ นความสามารถทางภมู ศิ าสตร์

 ด้านอ่นื ๆ (พฤตกิ รรมเด่น หรือพฤตกิ รรมทีม่ ีปญั หาของนกั เรียนเป็นรายบคุ คล (ถ้ามี))

 ปญั หา/อปุ สรรค

162

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 4 ระบบสรุ ิยะและการปรากฏของดวงจนั ทร์
แผนฯ ที่ 4 การเปลี่ยนแปลงรูปร่างของดวงจันทร์

 แนวทางการแก้ไข

163

ชัน กลุ่ม/หอ้ ง หวั ขอ้ หวั ขอ้

วันที

บทเรยี น มงุ่ เน้นและเปาหมาย

อุปกรณ์การเรยี นทีจําเปน วัตถุประสงค์การเรยี นรู้

โครงสรา้ ง / กิจกรรม

การประเมนิ