รายงานงานช่าง

รายงาน

วชิ า งานช่าง (รหสั วิชา ง22101)

จดั ทาโดย
ด.ช.พทั ธดนย์ ธนเยยี่ มสิริ

ช้นั ม.2/7 เลขที่ 9

เสนอ
อ.สมหมาย จนั ทร์งาม

รายงานฉบบั น้ี เป็นส่วนหน่ึงของรายวชิ างานช่าง (รหสั วิชา ง22101)
ประจาภาคเรียนที่ 1/2565 โรงเรียนหาดใหญว่ ิทยาลยั จ.สงขลา

ก

คานา

รายงานฉบบั น้ีจดั ทาข้ึนเพ่ือเป็นส่วนหน่ึงของวิชา งานช่าง (รหสั วิชา ง22101) เพ่ือใหไ้ ด้
ศึกษาหาความรู้ในเร่ือง งานช่างในชีวิตประจาวนั และไดศ้ ึกษาอยา่ งเขา้ ใจเพอื่ เป็นประโยชน์กบั
การเรียน และการนาไปใชใ้ นชีวิตประจาวนั

ผจู้ ดั ทาหวงั วา่ รายงานฉบบั น้ีจะเป็นประโยชน์ต่อท้งั ผอู้ า่ น และผทู้ ี่กาลงั ศึกษาหาความรู้
เกี่ยวกบั เรื่องน้ีอยู่ และจะสามารถนาความรู้ไดไ้ ดจ้ ากการศึกษาและอ่านจากรายงานฉบบั น้ีไปใช้
ในชีวิตประจาวนั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งและปลอดภยั ในงานช่างแตล่ ะประเภทอยา่ งดีและสมบูรณ์ หาก
มีขอ้ ผิดพลาดหรือขอ้ แนะนาประการใด ผจู้ ดั ทาขอนอ้ มรับไวแ้ ละขออภยั มา ณ ท่ีน้ีดว้ ย

ผจู้ ดั ทา

วนั ที่ 24 มิถนุ ายน พ.ศ.2565

สารบัญ ข

เร่ือง หน้า

คานา ก
สารบญั ข
งานไฟฟ้า
1
- ลกั ษณะและความสาคญั 2
- วสั ดุอปุ กรณ์เครื่องมือ 31
- กฎความปลอดภยั 36
- อา้ งอิง
งานประปา 40
- ลกั ษณะและความสาคญั 41
- วสั ดุอุปกรณ์เครื่องมือ 64
- กฎความปลอดภยั 66
- อา้ งอิง
งานช่างไม้ 70
- ลกั ษณะและความสาคญั 71
- วสั ดุอปุ กรณ์เคร่ืองมือ 75
- กฎความปลอดภยั 80
- อา้ งอิง

เร่ือง ค

งานช่างปูน หน้า
- ลกั ษณะและความสาคญั
- วสั ดุอุปกรณ์เครื่องมือ 81
- กฎความปลอดภยั 83
- อา้ งอิง 93
97
งานช่างโลหะ
- ลกั ษณะและความสาคญั 100
- วสั ดุอปุ กรณ์เครื่องมือ 101
- กฎความปลอดภยั 132
- อา้ งอิง 139

งานช่างสี 143
- ลกั ษณะและความสาคญั 143
- วสั ดุอปุ กรณ์เคร่ืองมือ 170
- กฎความปลอดภยั 172
- อา้ งอิง

1

งานไฟฟ้า

งานไฟฟ้า หมายถึง การปฏิบตั ิงานที่เกี่ยวกบั ไฟฟ้าในการสร้างหรือผลิต การซ่อมแซม
การปรับปรุง การติดต้งั อุปกรณ์หรือ วงจรไฟฟ้าดว้ ยความปลอดภยั เพื่อสนองความตอ้ งการ
ของมนุษยใ์ นการดารงชีวิตประจาวนั

งานไฟฟ้าเป็นงานช่างที่ตอ้ งใชค้ วามรู้ ทกั ษะและกระบวนการทางช่าง ในการใช้
เครื่องมือ วสั ดุและอุปกรณ์ดว้ ยความปลอดภยั ในการติดต้งั และซ่อมแซมในงานไฟฟ้า เช่น
การเดินสายต่อวงจรไฟฟ้าภายในบา้ น การซ่อมแซมเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้า การประดิษฐค์ ิดคน้
วงจรไฟฟ้าใหมๆ่ ดงั น้นั งานไฟฟ้าจึงเป็นช่างพ้ืนฐานที่สาคญั อีกแขนงหน่ึงเพราะในยดุ
ปัจจุบนั การดารงชีวติ ของมนุษยเ์ กี่ยวขอ้ งกบั ไฟฟ้าเป็นอยา่ งมาก อุปกรณ์เคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าตา่ งๆ
จาเป็นตอ้ งอาศยั ไฟฟ้าในการทางาน ช่วยใหม้ นุษยม์ ีคุณภาพชีวติ ที่ดีข้ึน งานไฟฟ้าสามารถ
จาแนกตามลกั ษณะของงานได้ 2 ประเภท ดงั น้ี

1. งานไฟฟ้ากาลงั เช่น งานเดินสายไฟฟ้าภายนอกและภายในอาคาร งานควบคุมเคร่ืองกล
ไฟฟ้า เป็นตน้

2. งานอิเลก็ ทรอนิกส์ เช่น งานวิทยุ โทรทศั น์ คอมพิวเตอร์ เป็นตน้

งานไฟฟ้ามคี วามสาคญั ต่อการดารงชีวติ ของมนุษย์ ดังนี้

1. งานไฟฟ้าใชใ้ นการสร้างเคร่ืองมือ เคร่ืองใชต้ ่าง ๆ ที่ใหพ้ ลงั งานความร้อน พลงั งานแสง
สวา่ ง พลงั งานกล ท่ีมีความจาเป็นต่อการดารงชีวิตของมนุษยใ์ นปัจจุบนั เป็นอยา่ งยงิ่ เช่น
เคร่ืองทาน้าอุน่ เคร่ืองปรับอากาศ หลอดไส้ หลอดฟลอู อเรสเซนต์ ลิฟต์ บนั ไดเลื่อน เป็นตน้

2. งานไฟฟ้าช่วยพฒั นาระบบส่ือสาร คมนาคม ใหส้ ะดวกเจริญกา้ วหนา้ เช่น วิทยุ โทรทศั น์
โทรศพั ท์ รถไฟฟ้า เป็นตน้

3. งานไฟฟ้าช่วยพฒั นาระบบการผลิตสินคา้ ของโรงงานอุตสาหกรรม

2

ไฟฟ้าเป็นส่ิงจาเป็นที่ทุกบา้ นตอ้ งมี ตอ้ งใชใ้ นชีวติ ประจาวนั อุปกรณ์ที่ช่างไฟฟ้า
จาเป็นตอ้ งมีติดตวั เป็นประจา เผื่อเกิดปัญหาเกี่ยวกบั ไฟฟ้า เพื่อสนองความตอ้ งการของมนุษย์
ในการดารงชีวิตประจาวนั เครื่องมือช่างไฟฟ้าเบ้ืองตน้ ที่จะอานวยความสะดวกแก่ช่างไฟฟ้า
ในการทางานต่าง ๆ ใหส้ ะดวก รวดเร็ว และสวยงาม ซ่ึงอุปกรณ์เคร่ืองมือช่างไฟฟ้ามีท่ี
จาเป็นตอ้ งใช้ ดงั น้ี
1. ไขควงและไขควงวดั ไฟ เป็นเครื่องมือท่ีจาเป็นสาหรับช่างไฟใชใ้ นการขนั สกรู ต่อฟิ วส์ ใส่
สวติ ซ์ ถอนตะปเู กลียวออกจากที่ยดึ ส่วนไขควงวดั ไฟใชใ้ นการตรวจเชค็ กระแสไฟ โดยไข
ควงมีดว้ ยกนั 2 แบบ คือ
- ไขควงปากแบน (Standard tip Screwdriver) เป็นไขควงที่ใชก้ บั สกรูท่ีมีหวั เป็นร่องผา่ การใช้
ไขควงประเภทน้ีจาเป็นอยา่ งยงิ่ ท่ีจะตอ้ งให้ปากของไขควงกบั ร่องของสกรูเหมาะสมกนั โดย
ปากของไขควงจะตอ้ งไม่ใหญ่หรือเล็กจนเกินไปเพราะอาจจะทาใหเ้ กิดอนั ตรายตอ่ ไขควง
หรือร่องสกรูได้

- ไขควงปากแฉก (Phillips type Screwdriver) ไขควงประเภทน้ีจะใชก้ บั หวั สกรูที่เป็นร่องจีบ
สี่เหล่ียม การใชไ้ ขควงประเภทน้ีจะมีลกั ษณะการใชเ้ หมือนกบั ไขควงปากแบน และท่ีสาคญั ก็
คือจะตอ้ งใหป้ ลายของไขวควงเหมาะสมกบั หวั ของสกรูมากท่ีสุด

3

ข้อแนะนาการใช้ไขควง

- ไมค่ วรใชไ้ ขควงแทนสกดั หรือคอ้ น

- ใชไ้ ขควงที่มีดา้ มเป็นฉนวนในงานช่างไฟฟ้า

- ควรเลือกใชไ้ ขควงที่มีปากลกั ษณะเดียวกบั หัวสกรู

2. คีม เป็นเคร่ืองมือช่างไฟฟ้าท่ีใชส้ าหรับในการดดั งอ จบั ตดั ปอกสายไฟ ซ่ึงดา้ มของคีม
จะตอ้ งมีฉนวนหุม้ เพื่อป้องกนั ไฟดูดสาหรับผใู้ ช้ คีมท่ีใชส้ าหรับการเดินสายไฟมี 4 ชนิด คือ

- คีมปอกสายไฟ (Wire stripper) เป็นอปุ กรณ์เครื่องมือช่าง ที่ถกู ออกแบบมาสาหรับใชใ้ นการ
ตดั ปอกสายไฟ เพ่ือใชใ้ นการเช่ือมตอ่ สายไฟขนาดตา่ ง ๆ และการปอกฉนวนของสายไฟออก
จากลวดทองแดงท่ีอยดู่ า้ นใน ซ่ึงจะทาใหก้ ารเช่ือมต่อน้นั สามารถท่ีจะทาใหก้ ระแสไฟฟ้าไหล
ไปได้ โดยการใชง้ านเครื่องตดั เบาะ หรือคีมตดั ปอกสายไฟฟ้าน้นั จะทาใหค้ ณุ สามารถท่ีจะนา
การตดั ปอกสายไฟไดด้ ี มีรอยตดั ที่เรียบเนียน ทาใหค้ ุณสามารถท่ีจะทาการต่อสายไฟไดอ้ ยา่ ง
มีประสิทธิภาพ ซ่ึงอุปกรณ์ตดั ปอกสายไฟน้นั ในปัจจุบนั น้ี มีใหเ้ ลือกใชง้ านหลายแบบหลาย
ประเภทตามความเหมาะสม ในการปอกสายไฟแตล่ ะชนิด ซ่ึงในการเลือกซ้ือมาใชง้ านน้นั
จาเป็นอยา่ งยงิ่ ที่จะตอ้ งเลือกซ้ือคีมตดั ปอกสายไฟ ที่มีความเหมาะสมกบั ประเภทของงานท่ีจะ
นามาตดั ซ่ึงจะทาใหค้ ุณน้นั สามารถท่ีจะใชง้ านไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง และเตม็ ประสิทธิภาพ
โดยทว่ั ไปคีมปอกสายไฟ คีมหางปลาในทอ้ งตลาดน้นั จะมีอปุ กรณ์ที่ใชใ้ นการปอกสายไฟอยู่
2 ประเภท ไดแ้ ก่

- คีมปอกสายไฟแบบใชแ้ รงปอก เป็นคีมปอกสายไฟท่ีออกแบบมา ใหส้ ามารถท่ีจะทา
การตดั สายไฟไดด้ ว้ ยการใชม้ ือในการควบคุมการตดั สายไฟ ซ่ึงจะทาใหค้ ุณสามารถที่จะทา
การตดั สายไฟท่ีมีขนาดเลก็ หลากหลายขนาดต่าง ๆ ไดอ้ ยา่ งง่ายดายและรวดเร็ว โดยที่ปอก
สายไฟแบบใชแ้ รงปอกน้นั จะมีหลายแบบใหค้ ุณไดเ้ ลือกใชง้ าน ซ่ึงจะแบง่ ตามขนาดของ
ขนาดของสายไฟและ ประเภทของสายไฟนน่ั เอง

4

- คีมปอกสายไฟแบบอตั โนมตั ิ เป็นรูปแบบของคีมปอกสายไฟที่ถูกออกแบบมาใหท้ า
การปอกสายไฟโดยอตั โนมตั ิ หรือก่ึงอตั โนมตั ิ ซ่ึงจะทาใหก้ ารตดั สายไฟน้นั สามารถท่ีจะทา
ไดอ้ ยา่ งรวดเร็วและง่ายดายมากกวา่ คีมปอกสายไฟแบบธรรมดา และช่วยใหค้ ุณสามารถที่จะ
ทาการตดั ปอกสายไฟไดร้ วดเร็ว ง่ายดายมากยง่ิ ข้ึน

ปกติคีม จะทาดว้ ยเหลก็ ชุบผวิ แขง็ ดงั น้นั จึงไม่ควรนาไปใชง้ านท่ีตอ้ งไดร้ ับความร้อนสูง
ๆ เช่น จบั เหลก็ ร้อนในเตาเผา หรือจบั ชิ้นงานเชื่อมแก๊ส หรือเชื่อมไฟฟ้า เพราะจะทาให้
คุณภาพความแขง็ ของเหลก็ เสีย นอกเสียจากเป็นคีมท่ีออกแบบมาเพื่อใชก้ บั งานเช่ือม
โดยเฉพาะ นอกจากน้ี ยงั มีขอ้ ที่ตอ้ งระมดั ระวงั ในการใชง้ าน ดงั น้ี

1. อยา่ ใชค้ ีมแทนประแจกวด หรือคลายน๊อต – สกรู เพราะจะทาใหท้ ้งั ฟันที่ปากคีมชารุด
เสีย แลว้ ยงั อาจจะทาใชป้ ากคีมโยกคลอนเสียหายได้

2. หลีกเล่ียงการนาคีมไปใชง้ านกบั วสั ดุที่ชุบผิวแขง็ เพราะนอกจากจะทาใหฟ้ ันที่ปากคีม
ชารุดเสียแลว้ ยงั อาจจะทาใหใ้ ชป้ ากคีมโยกคลอนเสียหายได้

3. อยา่ ใชค้ ีมตดั พวกลวดเหลก็ สปริง
4. ไม่ใชค้ ีมตดั – บีบ จบั วสั ดุช้ินงานที่มีขนาดโตเกินกวา่ ปากคีมจะขยายออกจบั ได้ ซ่ึง

อาจจะทาใหบ้ ิด หรือแตกหกั ได้
5. ไมใ่ ชค้ ีมจบั หรือขบั ข้วั ไฟแรงสูง
6. ถา้ ตอ้ งการตดั ลวด หา้ มใชค้ อ้ นช่วยตีท่ีปากคีม หรือดา้ มคีม

5

- คีมจบั และคีมตดั การปฏิบตั ิงานอิเลก็ ทรอนิกส์ มีเคร่ืองมือประเภทคีมที่สาคญั ในเรื่องของ
การจบั และตดั ไดแ้ ก่

- คีมจบั ปากแหลมสาหรับงานงานยดึ จบั อุปกรณ์ในการประกอบหรือถอดถอนอปุ กรณ์
ในวงจร เช่น นอ็ ตยดึ อุปกรณ์ระบายความร้อน เป็นเครื่องมือช่างที่ใชส้ าหรับการจบั ชิ้นงาน
ขนาดเลก็ หรือในส่วนที่แคบท่ีคีมปากจระเขไ้ มส่ ามารถเขา้ ถึงได้ นอกจากน้ีคีมปากจ้ิงจกยงั
สามารถใชใ้ นการดดั โคง้ งอสายไดอ้ ีกดว้ ย

- คีมตดั ปากเฉียงสาหรับงานงานตดั ลวดขาอปุ กรณ์หลงั จากบดั กรีอุปกรณ์
อิเลก็ ทรอนิกส์ลงแผน่ วงจรพิมพ์ คีมท่ีเหมาะสมในการนามาใชค้ วรเป็นขนาดความยาว
ประมาณ 6 นิ้ว เป็นเคร่ืองมือช่างท่ีใชส้ าหรับงานตดั โดยเฉพาะ ปากคีมมีลกั ษณะคลา้ ยกบั
ปากนกแกว้ ส่วนปลายของปากจะมีลกั ษณะเป็นคมตดั โดยหนั ขวางกบั ดา้ นคม ที่ดา้ มจบั มี
ฉนวนหุม้ เพ่อื ความปลอดภยั ของผใู้ ชง้ าน ใชส้ าหรับตดั เหล็ก เสน้ ลวด คีมชนิดน้ีไม่สามารถ
จบั ช้ินงานได้

- คีมปากจระเข้ หรือคีมปากรวม ท่ีมีลกั ษณะการนาไปใชง้ านไดอ้ ยา่ งหลากหลาย คือ
สามารถจบั ช้ินงาน และมีฟันสาหรับใชต้ ดั ช้ินงานอยภู่ ายในตวั เดียวกนั ปากดา้ นในมีลกั ษณะ
แบน มีร่องฟันช่วยใหจ้ บั ชิ้นงานไดโ้ ดยไม่ลื่น สามารถใชต้ ดั ลวด และสายไฟไดด้ ี

6

วิธีใช้และวธิ ีบารุงรักษา

1. ควรใชค้ ีมใหเ้ หมาะกบั งาน
2. ไมค่ วรใชค้ ีมแทนคอ้ น หรือใชค้ อ้ นตีลงบนคีม เพราะคีมอาจจะเสียหายได้

3. ไม่ใชค้ ีมขนั สกรูหรือเกลียว เพราะอาจจะทาใหป้ ากคีมเสียหาย

4. ไมค่ วรใช่คีมในการตดั วสั ดุท่ีมีความแขง็ ตวั ตะปู สกรู หรือสายไฟขนาดใหญ่ เพราะอาจจะ
ทาใหป้ ากคีมหมดสภาพความคม
5. ปากของคีมไมค่ วรใชใ้ นงานงดั แงะส่ิงของ เพราะจะทาใหป้ ากของคีมหกั เสียหายได้
6. ไมค่ วรใหค้ ีมโดนน้าหรือเก็บในท่ีช้ืน
7. ควรตรวจสภาพฉนวนหุม้ ก่อนใชง้ าน
8. เม่ือเลิกใชค้ วรทาความสะอาดเกบ็ เขา้ ท่ีใหเ้ รียบร้อย

3. คอ้ น ใชส้ าหรับงานตอกตะปู การจดั ชิ้นส่วนใหเ้ ขา้ รูป การทบุ ทลายวตั ถุ คอ้ นอาจไดร้ ับการ
ออกแบบมาใหใ้ ชง้ านเฉพาะทาง และมีรูปร่างกบั โครงสร้างที่หลากหลาย แต่มีโครงสร้าง
พ้นื ฐานที่เหมือนกนั คือดา้ มจบั และหวั คอ้ น ซ่ึงน้าหนกั จะมีมากไปทางหวั คอ้ นมากกวา่ แรงท่ี
กระทบเป้าหมายจะมากเท่าใด ข้ึนอยกู่ บั มวลของคอ้ นและความเร่งของการตอก ดงั น้นั เม่ือ
คอ้ นยงิ่ หนกั มากและหวดดว้ ยความเร่งมาก แรงท่ีไดจ้ ากคอ้ นยงิ่ มากตามไปดว้ ย

7

ค้อนแบ่งเป็ นประเภทได้ ดังนี้
- คอ้ นปอนด์ เป็นหวั คอ้ นท่ีมีลกั ษณะแปดเหลี่ยม หรือหกเหลี่ยม ทาจากโลหะท่ีมี

ขนาด 1.5 – 3 ปอนด์ หนา้ เรียบใชต้ ีตะปู อีกดา้ นจะมีหงอนไวถ้ อนตะปหู รืองดั คอ้ นปอนด์
เหมาะกบั การใชง้ านทุบ ตีเหลก็ ทาลายวสั ดุ หรือกาแพง ตอ้ งอาศยั แรงเหว่ยี งในการทางาน ใช้
งานเฉพาะท่ีตอ้ งการไมใ่ หง้ านแตกร้าว ยบุ บุบ ตอ้ งการความประณีตของงาน หลงั ใชง้ านเสร็จ
ควรเชด็ ทาความสะอาด และปัดฝ่ นุ ใหเ้ รียบร้อย ไม่ใชข้ ณะมือเป้ื อนน้ามนั ไมใ่ ชด้ า้ มกระแทก
ชิ้นงาน อยา่ ใหต้ กจากโตะ๊ ปฏิบตั ิงาน อยา่ ใชห้ วั คอ้ นแทนทง่ั

- คอ้ นยาง มีลกั ษณะหวั คอ้ นทามาจากยางทาใหม้ ีคุณสมบตั ิเหนียวนุ่ม มีความยดื หยนุ่
มากกวา่ คอ้ นไม้ คอ้ นยางใชส้ าหรับข้ึนรูปช้ินงานท่ีมีเน้ือออ่ น หรือใชต้ อกเพ่ือรักษาสภาพผวิ
งาน ขอ้ ดีของคอ้ นยางคือดว้ ยความยดื หยนุ่ ท่ีมากน้นั เมื่อนาไปใชง้ านกบั วสั ดุท่ีมีผิวอ่อนบาง
จะช่วยทาใหเ้ กิดร่องรอยหรือความเสียหายนอ้ ยมาก

8

- คอ้ นหงอน หรือคอ้ นตอกตะปู สาหรับตอกตะปู และถอนตะปู หนา้ ตดั ของคอ้ นจะมี
ลกั ษณะกลม ผิวหนา้ เรียบหรือมีโคง้ เล็กนอ้ ยเท่าน้นั เพ่ือป้องกนั ไมใ่ หล้ ื่นขณะทาการตอกตะปู
ส่วนหางหรือหงอนคอ้ นจะมีลกั ษณะเป็นง่ามคลา้ ยเขาแพะซ่ึงใชส้ าหรับถอนตะปู ดา้ มคอ้ น
อาจทาดว้ ยไม้ หรือพลาสติกแขง็ ก็ได้

- คอ้ นช่างไฟฟ้า หนา้ คอ้ นเป็นส่ีเหลี่ยม หวั คอ้ นทาดว้ ยเหลก็ มีปลายดา้ นหน่ึงหนา้
เรียบตรง และอีกดา้ นหน่ึงแบนแหลม ใชต้ อกในที่แคบได้ นอกจากน้ียงั ใชค้ อ้ นเดินสายไฟกบั
การตอกตะปูเฟอร์นิเจอร์เลก็ ๆ ไดอ้ ีก ใชส้ าหรับงานตอกเขม็ ขดั เดินสายไฟภายในอาคาร ไม่
ใชข้ ณะมือเป้ื อนน้ามนั ไม่ใชด้ า้ มกระแทกช้ินงาน อยา่ ใหต้ กจากโต๊ะปฏิบตั ิงาน อยา่ ใชห้ วั คอ้ น
แทนทง่ั หลงั ใชง้ านเช็ดทาความสะอาด

9

วธิ ีใช้ค้อนในภาพรวม

- ก่อนใชค้ อ้ นควรตรวจสอบหวั คอ้ นกบั ดา้ มจบั วา่ แน่น แขง็ แรงหรือไม่

- ใชม้ ือขา้ งท่ีถนดั จบั ดา้ มคอ้ น

- วางหนา้ คอ้ นบริเวณที่จะทาการตอก โดยกะระยะในการตอกกบั หนา้ คอ้ น

- หากตอกตะปู ควรเบาคร้ังแรกใหเ้ บาเพอื่ ใหต้ ะปูติดกบั ช้ินงานก่อนท่ีจะตอกแรง
- ตอกตะปูดว้ ยหนา้ คอ้ นใหส้ ัมผสั กบั ตะปเู ป็นมุมฉาก

- การตอกตะปคู วรตอกใหห้ นา้ คอ้ นสัมผสั กบั ตะปูไดเ้ ทา่ กนั ๆ ละตรงกลาง ไม่ง้นั จะทาใหต้ ะปู
งอได้

- การตอกที่ไดด้ ีควร นาสายตาไปท่ีตะปู จะทาใหก้ ารตอกเป็นมมุ มากข้ึน

วิธีการเก็บรักษาค้อน

หวั คอ้ นผลิตจากวสั ดุที่หลากหลาย ทาใหก้ ารดูแลและการทาความสะอาดหวั คอ้ นแต่ละ
ประเภทต่างกนั ไป วสั ดุที่ใชท้ าหวั คอ้ นมีท้งั โลหะ พลาสติก ไม้ ยางเป็นตน้ จึงควรทาความ
สะอาดหลงั ใชง้ านเสร็จดว้ ยการเป่ า หรือเช็คหวั คอ้ นทาความสะอาด และเกบ็ ไวใ้ นพ้ืนท่ีที่มี
ความปลอดภยั ไม่ตกง่าย ห่างจากเด็กเลก็

4. สวา่ น เป็นเครื่องมือท่ีมีความจาเป็นในการปฏิบตั ิงานช่างทกุ สาขา ใชส้ าหรับเจาะรูเพ่อื ใส่
นอต สกรู เดือย มีหลายแบบ ดงั น้ี
- สวา่ นขอ้ เสือ (BIT BRACE) เป็นเคร่ืองมือเจาะรูที่ออกแบบใชร้ ่วมกบั ดอกสวา่ นขนาด
เส้นผา่ ศูนยก์ ลาง 12 – 25 มม. สวา่ นขอ้ เสือมีลกั ษณะพเิ ศษคือ คนั สวา่ นมีลกั ษณะคลา้ ยตวั ยู
(U) เป็นการเพมิ่ ระยะการหมนุ ไดก้ วา้ งไดแ้ รงเพมิ่ ข้ึน เหมาะสาหรับใชเ้ จาะไม้

10

- สวา่ นไฟฟ้า (ELECTRIC DRILL) เป็นเครื่องมือเจาะแบบเครื่องจกั ร (MACHINE TOOLS)
ใชก้ าลงั ขบั จากมอเตอร์ไฟฟ้า ใชใ้ นการเจาะรูในงานโลหะหรืองานไม้ ปัจจุบนั สวา่ นไฟฟ้า
เป็นท่ีนิยมและใชก้ นั มากกวา่ สวา่ นชนิดอื่น ๆ เพราะมีความสะดวก รวดเร็ว ประหยดั เวลา
ประสิทธิภาพการทางานสูง

วิธีการใช้สว่าน
• ก่อนเจาะทกุ คร้ังควรใชเ้ หลก็ ตอกนาศูนยต์ รงจุดที่ตอ้ งการเจาะ เพอ่ื ใหด้ อกสวา่ นลงถกู
ตาแหน่ง
• ควรจบั เครื่องเจาะใหก้ ระชบั และตรงจุดที่เจาะ
• การเจาะตอ้ งออกแรงกดใหส้ มั พนั ธก์ บั การหมุน เพื่อความปลอดภยั ของผใู้ ช้
• ในการเจาะชิ้นงานใหท้ ะลทุ ุกประเภทจะตอ้ งมีวสั ดุรองรับชิ้นงานเสมอ
• ควรเลือกใชด้ อกสวา่ นใหเ้ หมาะสมกบั ขนาดของชิ้นงาน
• ไมค่ วรใชด้ อกสวา่ นผิดประเภท เช่น ดอกสวา่ นเจาะคอนกรีตไม่ควรนาไปเจาะเหลก็ เป็น
ตน้
การจดั เกบ็ และบารุงรักษา
• ตรวจสอบตรวจซ่อมสวา่ นใหม้ ีสภาพการใชง้ านไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ
• ทาความสะอาดหลงั การใชง้ านทกุ คร้ัง
• ก่อนนาไปเก็บใหช้ โลมนามนั เคร่ืองใสทกุ คร้ัง

11

5. เล่ือยมือ เล่ือยที่ใชส้ าหรับงานช่างไฟฟ้า คือเลื่อยปากไมห้ รือเล่ือยรอปากไม้ เป็นรูป
สี่เหลี่ยมผืนผา้ สนั ดา้ นบนเป็นเหล็กหนา มีฟันเล่ือยละเอียด ใชส้ าหรับตดั ปากไมใ้ นการเขา้ ไม้
ต่างๆ การใชเ้ ล่ือยมือน้นั ไมเ่ หมือนกบั การใชเ้ ครื่องมืออื่นๆ เช่น การใช้ มี ขวาน การจะเลื่อย
ใหไ้ ดผ้ ลดี เบาแรง และตรงแนวน้นั นอกจากจะข้ึนอยกู่ บั ความคมของฟันเล่ือนแลว้ การจบั
และวิธีการออกแรงต่อเล่ือยที่ถูกตอ้ งน้นั กม็ ีความสาคญั มากเช่นกนั การจะเลื่อยใหไ้ ดเ้ ป็น
เสน้ ตรงหรือไม่น้นั ส่วนสาคญั คือความเที่ยงของมือผเู้ ลื่อย ซ่ึงตอ้ งอาศยั ทกั ษะและความ
ชานาญ วธิ ีการเล่ือย

- สาหรับผเู้ ร่ิมตน้ ควรใชด้ ินสอขีดเป็นเส้นนาสายตาก่อนท่ีจะเล่ือย

- ใชน้ ิ้วหวั แมม่ ือขา้ งท่ีไมไ่ ดจ้ บั เล่ือย ช่วยประคองนาใบเลื่อย เพือ่ ใหใ้ บเลื่อยนิ่ง ไม่ส่าย หรือ
พลิกไปมา เม่ือเลื่อยเขา้ ไปจนลึกแลว้ ก็สามารถเอานิ้วท่ีใชป้ ระคองออกได้

- เม่ือจรดใบเลื่อยลงตรงจุดที่จะเล่ือยแลว้ เริ่มดึงเล่ือยข้ึนเขา้ มาหาตวั โดยไม่ตอ้ งออกแรงมาก

- กดใบเลื่อยลงไปช่วงน้ีถึงออกแรง เพือ่ ใหใ้ บเลื่อยกินเขา้ ไปในเน้ือวตั ถุท่ีจะเล่ือย

- ชกั ข้ึนลง ทาสลบั กนั ไปมาเร่ือยๆเช่นน้ี ในอตั ราเร็วประมาณ 40-50 คร้ังตอ่ นาที โดยไม่
จาเป็นตอ้ งออกแรงมากจนเกินไปนกั ฟันเล่ือยท่ีคมดีจะทาหนา้ ท่ีตดั เน้ือวตั ถุใหเ้ อง

ลกั ษณะการเลื่อย

1. เล่ือยตดั คือเลื่อยสาหรับตดั ตามขวางของลายไม้ ท่ีทางเลื่อยไมย่ าวมากนกั เช่นการเลื่อยตดั
ไมเ้ ป็นท่อนๆ การเลื่อยตดั ควรจบ้ ใบเลื่อยใหท้ ามุมประมาณ 45 องศา กบั วตั ถุที่จะเล่ือย

2. เล่ือยโกรก คือเล่ือยตามขนานของลายไม้ หรือเลื่อยวตั ถุท่ีทางเลื่อยลึกยาวมากๆ เช่น การ
เลื่อยแบง่ ไมอ้ ดั เป็น 2 แผน่ การเล่ือยโกรก ควรจบ้ ใบเล่ือยใหท้ ามมุ ประมาณ 60 องศา กบั วตั ถุ
ท่ีจะเล่ือย

12

ทริคในการเล่ือยไมอ้ ดั การเลื่อยไมอ้ ดั ควรขีดเส้นนาก่อนการเลื่อย ดว้ ยมีดคตั เตอร์ หรือสิ่ว
คมๆ เพือ่ กรีดใหช้ ้นั เน้ือไมส้ ่วนดา้ นบนของไมโ้ ดนตดั ขาดก่อนเลก็ นอ้ ย จะช่วยใหเ้ มื่อเล่ือย
แลว้ รอยตดั สวย ไม่ฉีก และการเล่ือยควรเล่ือยดว้ ยความรวดเร็ว และเที่ยงตรง

การบารุงรักษาเล่ือยมือ

• ใชต้ ะไบตกแตง่ ฟันเล่ือยใหค้ มอยเู่ สมอ หลงั จากทาความสะอาดซ่ีเล่ือย ออกหมด
เรียบร้อยแลว้

• ถอดใบเล่ือยมือออกจากตวั เล่ือยเมื่อใชง้ านเสร็จแลว้
• ทาดว้ ยน้ามนั เคร่ือง เพือ่ รักษาใบเล่ือยไม่ใหเ้ ป็นสนิม
• เกบ็ ใส่กลอ่ งเพ่อื ป้องกนั ความช้ืน และเพื่อป้องกนั การเกิดสนิม

6. สิ่ว เป็นเครื่องมือท่ีใชใ้ นงานไมใ้ นการเซาะร่องต่างๆ เพือ่ ใหส้ ายไฟฟ้ารอดผา่ นได้ การใช้
ส่ิวทกุ ชนิดในการทางาน จะตอ้ งจบั ดา้ มส่ิวใหก้ ระชบั และตรงกบั รอยที่ตอ้ งการเจาะ หรือ
ตกแตง่ การตอกส่ิว เพ่อื เจาะช้ินงาน ควรใหส้ ่ิวกินเน้ือไม้ แต่เพยี งเลก็ นอ้ ย จนครอบคลุมร่องที่
จะเจาะแลว้ จึงทาการเจาะ ท้งั น้ี การเจาะแต่ละคร้ัง ไมค่ วรเจาะใหล้ ึกทีเดียว เพราะจะทาเกิด
อนั ตรายได้ สิ่วเป็นเครื่องมือที่ใชส้ าหรับเจาะไม้ แต่งปากไม้ มีหลายชนิด แบง่ ไดต้ ามประเภท
ดงั น้ี

- สิ่วปากบาง (Parting Chisel) เป็นเคร่ืองมือตดั แต่งไมช้ นิดหน่ึงท่ีออกแบบใบสิ่ว ใหม้ ีความ
คมมากกวา่ ส่ิวเจาะ มมุ ของใบส่ิว 25-30 องศา เหมาะสาหรับเจาะ เฉือน แต่งระดบั ผิวไมใ้ ห้
เรียบ

13

- ส่ิวเจาะ (Mortise Chisel) เป็นเคร่ืองมือตดั แต่งไมช้ นิดหน่ึง ซ่ึงออกแบบใบสิ่ว ไวใ้ ชเ้ จาะแตง่
ไมใ้ หเ้ ป็นรู มีความคม และแขง็ แรง

- สิ่วเลบ็ มือ (Gouge Chisel) เป็นเคร่ืองมือตดั แต่งไมช้ นิดหน่ึง ซ่ึงออกแบบ ใหใ้ บสิ่วคลา้ ยเล็บ
มือ จึงเรียกวา่ ส่ิวเลบ็ มือ ใชส้ าหรับเจาะ, เฉือน, แชะ ตกแต่งผวิ ไมใ้ หเ้ ป็นร่องโคง้ มน หรือ
กลม ส่ิวเลบ็ มือ มี 2 แบบ คือ แบบมมุ โคง้ ภายนอก และ แบบมมุ โคง้ ภายใน

วิธีการใช้สิ่ว เพื่อความปลอดภยั
• การใชส้ ่ิวทกุ ชนิดในการทางาน จะตอ้ งจบั ดา้ มส่ิวใหก้ ระชบั และตรงกบั รอยท่ีตอ้ งการ
เจาะ หรือตกแต่ง
• การตอกสิ่ว เพ่ือเจาะช้ินงาน ควรใหส้ ิ่วกินเน้ือไม้ แตเ่ พียงเลก็ นอ้ ย จนครอบคลมุ ร่องที่
จะเจาะแลว้ จึงทาการเจาะ ท้งั น้ี การเจาะแตล่ ะคร้ัง ไม่ควรเจาะใหล้ ึกทีเดียว เพราะจะ
ทาเกิดอนั ตรายได้
• การใชส้ ิ่วปากบาง ตกแตง่ ชิ้นงานตอ้ งแน่ใจวา่ ช้ินงานที่จะปฏิบตั ิปราศจากเศษโลหะ
หรือตะปู ซ่ึงจะทาใหป้ ากส่ิวบิ่น หรือหกั ได้ และอาจทาใหเ้ กิดอนั ตราย
• ไมค่ วรนาส่ิว ไปใชง้ านผดิ ประเภท เพราะอาจทาใหส้ ่ิวเสียหายได้

14

ข้อปฏบิ ตั ใิ นการใช้งานสิ่ว
• เลือกส่ิวท่ีใช้ ใหม้ ีขนาดตามความเหมาะสมสาหรับการใชง้ าน
• ส่ิวที่ใช้ ตอ้ งมีความคม
• ก่อนใชส้ ิ่วสกดั ควรตรวจสอบใหแ้ น่ใจก่อนวา่ ไมม่ ีนอต, ห่วง, ตะป,ู สกรู หรือสิ่งอื่น
ๆ ก่อนการใชส้ ิ่ว
• ควรใหเ้ ศษของชิ้นงาน จาพวกเศษไม้ ใหก้ ระเดน็ ออกจากตวั ขณะสกดั
• ไมค่ วรใชค้ อ้ นเหลก็ ตอกสิ่วในการสกดั ควรใชต้ ะลุมพุก หรือคอ้ นไม้ หรือพลาสติก
แทน
• เลือกใชส้ ิ่วที่มีดา้ มเป็นเหล่ียมเรียบ ไม่มีเส้ียน และยดึ ติดแน่นกบั แกนของสิ่ว
• เม่ือสิ่วมีการชารุด หรือหัก,งอ, บิ่น ควรเปล่ียนทนั ที ไมค่ วรนามาใช้
การรักษาส่ิว
• อยา่ ใชส้ ิ่วตดั หรือสกดั ส่ิงอ่ืนใดนอกจากไม้
• อยา่ ใชส้ ิ่วในการอื่น เช่น งดั หรือตอก ใชแ้ ทนไขควง ใชข้ ดู สี ใชง้ ดั เปิ ดกระป๋ องสี
• อยา่ ใชส้ ่ิวท่ีมีดา้ มบาน ถา้ เป็นเช่นน้นั แลว้ ควรทาการแกไ้ ขอปุ กรณ์ช่าง โดยขดั ดว้ ย
ตะไบหรือลบั
• อยา่ เจียรส่ิวเพ่ือปรับแตง่ ใหเ้ ปล่ียนมาใชห้ ินลบั แทน
• เก็บปลายสิ่วดว้ ยปลอกพลาสติก หรือ มว้ นใส่กบั ผา้ แลว้ เกบ็ ไวใ้ นที่ที่ปลอดภยั
• ลบั คมส่ิวใหค้ มอยเู่ สมอ ตามมมุ คมของใบส่ิว 20 – 30 องศา การลบั คมสิ่ว ใหล้ บ้ ดว้ ย
หินท่ีใชก้ บั สิ่วโดยเฉพาะ
• ทาความสะอาดสิ่ว ใหช้ โลมน้ามนั เครื่องชนิดใส ก่อนนาไปจดั เกบ็ ในแผงเคร่ืองมือ

15

7. เครื่องมือวดั ระยะ เป็นเครื่องวดั ไฟฟ้าท่ีใชใ้ นการวดั ระยะช้ินงานตา่ งๆ ซ่ึงตอนน้ีเครื่องมือ
วดั ระยะมีท้งั แบบท่ีทาดว้ ยโลหะ เช่น

- ตลบั เมตร คือเคร่ืองมือวดั ชนิดหน่ึงท่ีมีสายวดั เก็บอยใู่ นตลบั อยา่ งมิดชิด ทาใหส้ ะดวกในการ
นาติดตวั ไปใชง้ านไดต้ ลอดเวลา ตลบั เมตรใชใ้ นการวดั หาระยะหรือตรวจสอบขนาดของวสั ดุ
ช้ินงาน ฯลฯ เนื่องจากตรงหวั สายวดั ของตลบั เมตรมีขอเก่ียว ซ่ึงใชเ้ ป็นที่เกาะยดึ กบั ขอบของ
ชิ้นงานที่ตอ้ งการวดั ทาใหก้ ารดึงสายวดั ออกจากตลบั เพ่อื ใชใ้ นการวดั ระยะหรือตรวจสอบ
ขนาดของวสั ดุ หรือช้ินงานไดส้ ะดวก ซ่ึงผใู้ ชค้ วรเรียนรู้เรื่องสาคญั ของตลบั เมตร

ตลบั เมตรทาดว้ ยโลหะปั๊มมีลกั ษณะรูปร่างเป็นตลบั เพอ่ื มว้ นเก็บสายวดั ชนิดบางที่เป็นโลหะมี
สปริงไวภ้ ายในตลบั อยา่ งมิดชิ ตรงส่วนปลาสุดของสายวดั น้ีเป็นขอเก่ียว และที่ดา้ นหนา้ ของ
สายวดั มีหน่วยการวดั เป็นนิ้ว ฟุต หรือหน่วยเมตริกกากบั ไว้ หรือสายวดั บางชนิดของตลบั
เมตรมีหน่วยนิ้ว ฟตุ กากบั ไวข้ า้ งหน่ึง และมีหน่วยเมตริกกากบั ไวอ้ ีกขา้ งหน่ึงเพื่อสะดวกใน
การใช้ ตลบั เมตรที่มีจาหน่ายตามทอ้ งตลาดทวั่ ไป มีขนาดตลบั บรรจุสายวดั ไดค้ วามยาวต้งั แต่
1.00 – 5.00 เมตร ขนาดท่ีสร้างนิยมใชม้ ากท่ีสุดไดแ้ ก่ขนาดตลบั ท่ีบรรจุสาย วดั ไดค้ วามยาว
2.00 เมตร

การใช้ตลบั เมตร

ตลบั เมตรใชส้ าหรับการวดั ระยะ ตรวจสอบขนาดของวสั ดุหรือช้ินงาน มีวิธีปฏิบตั ิดงั น้ี

1. กาหนดขนาดความกวา้ งหรือความยาวท่ีตอ้ งการวดั ขนาดใหช้ ดั เจน

2. ใหใ้ ชข้ อเกี่ยวของสายวดั เกี่ยวกบั ริมขอบของไม้ แลว้ พยายามปรับสายวดั ใหไ้ ดม้ มุ ฉากกบั
ริมขอบของไมแ้ ละตรงกบั ตาแหน่งที่กาหนด

3. ดึงสายวดั ใหต้ ึง ใชด้ ินสอหรือเหล็กหมาดจุดใหต้ รงกบั ระยะความกวา้ งหรือความยาวลงบน
แผน่ ไมห้ รือชิ้นงาน

16

การบารุงรักษาตลบั เมตร
การบารุงรักษาตลบั เมตรใหอ้ ยใู่ นสภาพการใชง้ านไดด้ ีมีวธิ ีปฏิบตั ิ ดงั น้ี
1. หลีกเล่ียงการใชข้ องแขง็ หรือของมีคม ขดู ลงบนหน่วยการวดั ซ่ึงทาใหห้ น่วยการวดั ไม่
ชดั เจน เกิดการวดั ท่ีผิดพลาดได้
2. การมว้ นสายวดั เขา้ เก็บในตลบั ควรใชม้ ือจบั ช่วยผอ่ นแรงไมใ่ หส้ ายวดั มว้ นเขา้ ตลบั เร็ว
เกินไป อาจทาใหส้ ายวดั ติดขดั เสียหายได้
3. การดึงขอเก่ียวที่หวั สายวดั แรงเกินไปขณะวดั ระยะ อาจทาใหข้ อเก่ียวบิดหรือยดึ ตวั ออก
เป็นเหตุใหห้ น่วยการวดั ผิดพลาดได้
4. การวางของหนกั ทบั ลงบนตลบั เมตร อาจทาใหต้ ลบั เมตรแตกชารุดเสียหายได้

- มลั ติมิเตอร์ เป็นเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าชนิดหน่ึง ตวั เครื่องมีลกั ษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนาดเท่าฝ่า
มือ ใชส้ าหรับวดั ค่า หรือตรวจสอบสภาพการทางานของอปุ กรณ์ต่าง ๆ มีการใชง้ านกนั
โดยทว่ั ไป เช่น งานอุตสาหกรรม งานรถยนต์ งานซ่อมบารุงไฟฟ้า และอิเลก็ ทรอนิกส์ โดยมลั
ติมิเตอร์ สามารถแบง่ ออกได้ 2 ประเภทหลกั ๆ คือ มลั ติมิเตอร์แบบดิจิตอล และมิลเตอร์แบบ
อนาลอ็ ก ซ่ึงท้งั 2 ประเภทน้ี จะมีลกั ษณะการแสดงผล มีรูปร่าง และฟังกช์ นั่ การทางานท่ี
แตกต่างกนั แตล่ กั ษณะการใชง้ านโดยรวมแลว้ สามารถใชว้ ดั ไดท้ ้งั โวลทม์ ิเตอร์ แอมป์ มิเตอร์
หรือโอห์มมิเตอร์ รวมท้งั มีคุณสมบตั ิการทางานท่ีสามารถตรวจวดั ปริมาณไฟฟ้า วดั
แรงดนั ไฟฟ้าท้งั กระแสตรง และกระแสสลบั ได้ มีความละเอียดแม่นยาในการอา่ นคา่ แขง็ แรง
ทนทาน มีขนาดกะทดั รัดพกพาไปใชง้ านไดส้ ะดวกสบาย การเลือกใชม้ ลั ติมิเตอร์ควรเลือกให้
เหมาะสมกบั การใชง้ าน ท้งั น้ี เพอื่ ป้องกนั การวดั ค่าผดิ พลาด และเกิดอนั ตรายตอ่ ผใู้ ชง้ านได้

17

ประเภทของมัลตมิ เิ ตอร์
- มลั ติมิเตอร์แบบอนาลอ็ ก (Analog Multimeter) เป็นเครื่องมือวดั ไฟฟ้าท่ีมีลกั ษณะของ
หนา้ จอท่ีตา่ งจากมิลติมิเตอร์แบบดิจิตอล คือ อา่ นคา่ จากเขม็ ช้ีบนสเกลเพลทท่ีอยบู่ นหนา้ ปัด
ของมิเตอร์ สามารถวดั ปริมาณไฟฟ้าไดท้ ้งั ค่าแรงดนั คา่ กระแส คา่ ความจุ คา่ ความถ่ี และ
ทดสอบทรานซิสเตอร์ได้ แตจ่ ะวดั ไดท้ ีละอยา่ ง มีใหเ้ ลือกใชง้ านเป็นแบบหมุนบิดเพ่อื ปรับ
เลือกคา่ ที่ตอ้ งการวดั การอ่านค่าของมลั ติมิเตอร์แบบอนาลอ็ กจะทราบปริมาณไฟฟ้าท่ีวดั ได้
จากเขม็ ช้ีบนสเกลเพลทที่มีการเคลื่อนที่ออกจากตาแหน่งเดิม ซ่ึงการแสดงคา่ น้นั สามารถ
คลาดเคล่ือนได้ และมคี วามแม่นยานอ้ ยกวา่ แบบมลั ติมิเตอร์แบบดิจิตอล

- มลั ติมิเตอร์ดิจิตอล (Digital Multimeter) หรือมลั ติมิเตอร์แบบตวั เลข สามารถวดั ปริมาณทาง
ไฟฟ้าไดห้ ลายประเภท แบบเดียวกบั อนาลอ็ คมลั ติมิเตอร์ นอกจากน้ี ยงั สามารถวดั ปริมาณ
กระแสสลบั วดั การขยายกระแสตรงของทรานซิสเตอร์ วดั ความจุไฟฟ้า และตรวจสอบไดโอด
ไดอ้ ีกดว้ ย บางชนิดมีคุณสมบตั ิการวดั เพิม่ เติม เช่น วดั คา่ ความจุ วดั ความถี่ และทดสอบ
ทรานซิสเตอร์ได้ เป็นตน้ นอกจากน้ี บนแผงหนา้ ของดิจิตอลมลั ติมิเตอร์ ยงั มีสัญลกั ษณ์เพอ่ื
ความปลอดภยั (Safety Symbols) กากบั ไว้ ซ่ึงเป็นสญั ลกั ษณ์สากลสาหรับเตือนผใู้ ชใ้ หม้ ีความ
ระมดั ระวงั ในการใชเ้ ครื่องมือ เพ่อื ความปลอดภยั แก่ผใู้ ชเ้ อง และใหเ้ ครื่องมืออยใู่ นสภาพท่ี
พร้อมจะใชง้ านไดเ้ สมอ

18

- แคลมป์ มิเตอร์ (Clamp Meter) หวั วดั ของแคลมป์ มิเตอร์ มีลกั ษณะคลา้ ยปากคีบรูปหยดน้า
ขนาดใหญ่ ตวั เคร่ืองมีน้าหนกั เบา มีหนา้ จอ LEDแสดงผลเป็นตวั เลข มีป่ มุ ปรับหน่วยวดั และ
ป่ ุมเปิ ดไฟ มีขนาดเลก็ กะทดั รัดช่วยใหส้ ะดวกต่อการใชง้ านในพ้ืนท่ีแคบ สามารถใชว้ ดั
แรงดนั ไฟกระแสไฟฟ้า ความตา้ นทาน และอื่นๆ ไดถ้ ูกตอ้ งและแมน่ ยา การใชง้ านเพยี งนา
หวั วดั แคลมป์ มิเตอร์ไปเกี่ยวหรือคลอ้ งกบั สายไฟก็สามารถวดั กระแสไฟฟ้าไดอ้ ยา่ งง่ายดาย
เหมาะสาหรับใชต้ รวจซ่อมอุปกรณ์อิเลก็ ทรอนิกส์ในโรงงานอุตสาหกรรมและงานติดต้งั ไฟฟ้า
ทกุ ชนิด

- มลั ติมิเตอร์แบบปากกา เป็นเครื่องมือตรวจวดั แรงดนั ไฟฟ้าท่ีมีรูปแบบคลา้ ยปากกา ตวั ปากกา
จะทามาจากพลาสติกท่ีเป็นฉนวนกนั ไฟฟ้า แสดงผลผา่ นหนา้ จอ LED มขี นาดเลก็ พกพาติดตวั
หรือพกใส่กระเป๋ าช่างไฟฟ้าไดส้ ะดวก สามารถใชง้ านไดด้ ีในพ้นื ท่ีมืดและแคบ มีฟังกช์ น่ั ในการ
ตรวจจบั แรงดนั ไฟฟ้าอตั โนมตั ิโดยท่ีไมต่ อ้ งสมั ผสั กบั อุปกรณ์ไฟฟ้า การใชง้ านง่ายเพยี งนา
ปลายปากกาเขา้ ใกลอ้ ุปกรณ์ไฟฟ้า จะมีเสียงเตือน หรือไฟกระพริบสีแดงทาใหต้ รวจหาจุดที่
สายไฟขาด หรือชารุดไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว เหมาะสาหรับงานไฟฟ้า และงานซ่อมบารุงทวั่ ไป

19

วิธีการอ่านค่ามลั ติมิเตอร์

- การอ่านค่าบนสวติ ช์

- ทดสอบแรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสตรง หรือกระแสสลบั โดยทวั่ ไป ตวั อกั ษร V มกั หมายถึง
ค่าแรงเคลื่อนไฟฟ้า ในขณะที่เส้นยกึ ยอื หมายถึง ไฟฟ้ากระแสสลบั (พบไดใ้ นวงจรใน
ครัวเรือน) และเส้นตรงหรือเสน้ ประ หมายถึง ไฟฟ้ากระแสตรง (พบในแบตเตอรี่ส่วนใหญ่)
โดยเส้นเหลา่ น้ี อาจปรากฏอยถู่ ดั จากหรือเหนือตวั อกั ษร

• การต้งั คา่ สาหรับทดสอบแรงเคลื่อนไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสสลบั มกั จะมี
สญั ลกั ษณ์ V~, ACV หรือ VAC กากบั ไว้

• หากตอ้ งการทดสอบแรงเคลื่อนไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้ากระแสตรง ใหต้ ้งั ค่ามลั ติมิเตอร์
เป็น V–, V—, DCV หรือ VDC

20

- การต้งั ค่ามลั ติมิเตอร์ เพ่ือวดั กระแสไฟฟ้า เนื่องจากกระแสไฟฟ้าท่ีวดั ไดม้ ีหน่วยเป็น
แอมแปร์ จึงใชต้ วั อกั ษร A เป็นตวั ยอ่ โดยใหเ้ ลือกเป็นไฟฟ้ากระแสตรง หรือกระแสสลบั ตาม
วงจรไฟฟ้าท่ีกาลงั ทดสอบ แต่มลั ติมิเตอร์แบบเขม็ ทว่ั ไปมกั ไมส่ ามารถใชท้ ดสอบคา่
กระแสไฟฟ้าได้

• A~, ACA และ AAC เป็นสญั ลกั ษณ์สาหรับไฟฟ้ากระแสสลบั
• A–, A—, DCA และ ADC เป็นสัญลกั ษณ์สาหรับไฟฟ้ากระแสตรง

- หาคา่ ความตา้ นทาน ค่าความตา้ นทานจะมีตวั อกั ษรโอเมกา Ω ในภาษากรีกกากบั ไว้
ซ่ึงเป็นสญั ลกั ษณ์ท่ีบอกค่าโอห์ม หรือหน่วยท่ีใชใ้ นการวดั ความตา้ นทานนน่ั เอง แตม่ ลั ติมิเตอร์
รุ่นเก่า ๆ บางชนิดอาจจะใชต้ วั อกั ษร R ในการแสดงค่าความตา้ นทาน

21

- การใช้ DC+ และ DC- หากมลั ติมิเตอร์ของคุณมีการต้งั ค่าน้ี ใหเ้ ลือก DC+ ไวเ้ สมอ เม่ือ
ทดสอบไฟฟ้ากระแสตรง แต่ถา้ มิเตอร์ไมแ่ สดงคา่ ใด ๆ และสงสยั วา่ อาจจะตอ่ ข้วั บวกข้วั ลบไว้
ผิดดา้ น คุณกส็ ามารถเปลี่ยนการต้งั ค่าเป็น DC- เพอ่ื แกป้ ัญหาโดยที่ไมต่ อ้ งปรับแตง่ สายไฟ

- ทาความเขา้ ใจสัญลกั ษณ์อื่น ๆ ถา้ ยงั ไมแ่ น่ใจวา่ ทาไมค่าแสดงแรงเคล่ือนไฟฟ้า
กระแสไฟฟ้า หรือความตา้ นทานถึงตอ้ งมีหลายๆ แบบ ใหล้ องศึกษาขอ้ มลู เก่ียวกบั ช่วงการวดั
(range) จากหวั ขอ้ การแกไ้ ขปัญหา แตน่ อกจากค่าพ้ืนฐานเหลา่ น้ีแลว้ มลั ติมิเตอร์ส่วนใหญม่ กั จะ
แสดงค่าเพ่ิมเติมอีก 2-3 คา่ แตถ่ า้ เกิดมีเครื่องหมายกากบั ค่าเดียวกนั มากกวา่ 1 เครื่องหมาย อาจ
เป็นเพราะมิเตอร์วดั ค่าท้งั 2 ค่าในเวลาเดียวกนั หรืออาจตอ้ งศึกษาขอ้ มลู เพม่ิ เติมจากคูม่ ือ

• ))) หรือสญั ลกั ษณ์ที่มีเส้นโคง้ ขนานกนั หลายเส้นคลา้ ย ๆ กนั น้ี หมายถึง “การทดสอบ
ความต่อเนื่อง” เมื่อทาการวดั ค่าน้ี มลั ติมิเตอร์ จะส่งเสียงบ๊ีบเมื่อหัวตรวจสอบ (probe) 2
หวั เชื่อมต่อเขา้ ดว้ ยกนั ทางไฟฟ้า

• ลูกศรช้ีขวาที่มีเครื่องหมายบวกลากผา่ นลูกศร หมายถึง “การวดั ไดโอด” ใชส้ าหรับ
ทดสอบวา่ มีการเชื่อมตอ่ วงจรไฟฟ้าทางเดียวหรือไม่

• Hz ยอ่ มาจาก เฮิรตซ์ (Hertz) เป็นหน่วยสาหรับวดั ค่าความถี่ในวงจรกระแสสลบั
• สัญลกั ษณ์ –|(– หมายถึง ค่าความจุ

22

- อา่ นสญั ลกั ษณ์กากบั ช่องต่อ มลั ติมิเตอร์ส่วนใหญ่ จะมีช่อง หรือรูต่อ 3 จุดดว้ ยกนั และ
บางคร้ัง ช่องตอ่ เหล่าน้ี อาจจะมีสัญลกั ษณ์กากบั ไว้ ซ่ึงตรงกบั สญั ลกั ษณ์ที่อธิบายไปก่อนหนา้ น้ี
โดยสามารถนาคาแนะนาต่อไปน้ีไปใชใ้ นกรณีท่ีสัญลกั ษณ์มีความคลมุ เครือ

• หวั ตรวจสอบสีดาตอ้ งตอ่ เขา้ กบั ช่องต่อท่ีมีสัญลกั ษณ์ COM ซ่ึงยอ่ มาจาก “common”
เสมอ (เรียกไดอ้ ีกอยา่ งวา่ กราวด)์ และปลายอีกดา้ นของสายวดั สีดาตอ้ งตอ่ เขา้ กบั ข้วั ลบ
เสมอ

• เมื่อตอ้ งการวดั แรงเคล่ือนไฟฟ้า หรือความตา้ นทาน ใหต้ ่อหวั ตรวจสอบสีแดงเขา้ กบั
ช่องตอ่ ท่ีมีคา่ กระแสไฟฟ้ากากบั ต่าสุด (มกั เป็น mA ที่ยอ่ มาจากมิลลิแอมป์ )

• เมื่อตอ้ งการวดั คา่ กระแสไฟฟ้า ใหต้ ่อหวั ตรวจสอบสีแดงเขา้ กบั ช่องต่อท่ีมีขอ้ ความ
กากบั วา่ สามารถทนปริมาณกระแสไฟฟ้าที่คาดวา่ จะวดั ได้ โดยทวั่ ไป ช่องต่อสาหรับ
วงจรกระแสไฟฟ้าแรงต่า มกั มีฟิ วส์ป้องกนั ไฟฟ้า 200mA ในขณะที่ช่องต่อสาหรับวงจร
กระแสไฟฟ้าแรงสูงจะป้องกนั ไฟฟ้าไดถ้ ึง 10A

- การอ่านผลลพั ธ์จากมัลติมเิ ตอร์แบบเขม็

- คน้ หาสเกลท่ีถกู ตอ้ งบนมลั ติมิเตอร์แบบเขม็ มลั ติมิเตอร์แบบเขม็ จะมีเขม็ อยดู่ า้ นหลงั
กรอบกระจก โดยเจา้ เขม็ น้ี จะเคล่ือนท่ีไปมาเพอ่ื แสดงคา่ ผลลพั ธ์ และมกั มีเส้นโคง้ 3 เสน้
พมิ พอ์ ยดู่ า้ นหลงั เขม็ เส้นโคง้ เหลา่ น้ี คือ สเกล 3 รูปแบบที่ใชส้ าหรับวตั ถปุ ระสงคท์ ี่แตกต่าง
กนั ไป
• สเกล Ω ใชส้ าหรับอา่ นคา่ ความตา้ นทาน มกั เป็นสเกลที่ใหญ่ที่สุด และอยดู่ า้ นบนสุด

โดยมีคา่ 0 (ศูนย)์ อยทู่ างดา้ นขวา ไมใ่ ช่ดา้ นซา้ ยเหมือนอยา่ งสเกลอ่ืน ๆ

• สเกล “DC” ใชส้ าหรับอ่านค่าแรงเคล่ือนไฟฟ้ากระแสตรง

• สเกล “AC” ใชส้ าหรับอ่านค่าแรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสสลบั

• สเกล “dB” เป็นตวั เลือกที่มีการใชง้ านนอ้ ยท่ีสุด

23

- อา่ นค่าจากสเกลวดั แรงเคลื่อนไฟฟ้าตามช่วงการวดั ของคุณ อยา่ ลืมตรวจดูสเกลวดั
แรงเคล่ือนไฟฟ้าใหด้ ีดว้ ยวา่ เป็นกระแสตรง หรือกระแสสลบั โดยใตส้ เกลมกั จะมีตวั เลข
หลาย ๆ แถวเรียงอยู่ ใหด้ ูวา่ คุณไดเ้ ลือกช่วงการวดั ใดไวบ้ นสวิตช์ (เช่น 10 โวลต)์ จากน้นั
จึงมองหาสัญลกั ษณ์ท่ีเกี่ยวขอ้ ง ซ่ึงจะอยบู่ ริเวณดา้ นขา้ งของแถวเหลา่ น้ี โดยคุณจะตอ้ งอ่าน
ผลลพั ธ์จากแถวน้นั ๆ นนั่ เอง
- ประเมินคา่ ระหวา่ งตวั เลข สเกลวดั แรงเคล่ือนไฟฟ้าบนมลั ติมิเตอร์แบบเขม็ จะทางาน
เหมือนกบั ไมบ้ รรทดั ทว่ั ไป แต่สเกลวดั ความตา้ นทาน จะแสดงค่าในรูปแบบลอการิทึม คือ
ระยะห่างท่ีเท่ากนั หมายถึง คา่ จะเปลี่ยนแปลงไปตามจุดที่คุณอยบู่ นสเกล ในขณะท่ีเสน้
ระหวา่ งตวั เลข 2 ตวั ยงั คงหมายถึง การแบง่ ส่วนเท่า ๆ กนั เช่น ถา้ มีเส้น 3 เส้นอยรู่ ะหวา่ ง
ตวั เลข “50” และ “70” แสดงวา่ ค่าท่ีไดค้ ือ 55, 60 และ 65 แมว้ า่ ช่องวา่ งระหวา่ งตวั เลขจะดู
ไม่เทา่ กนั กต็ าม

- นาค่าความตา้ นทานที่อ่านไดจ้ ากมลั ติมิเตอร์แบบเขม็ มาคูณ ดูช่วงการวดั ที่ต้งั ค่าไวบ้ น
สวติ ชม์ ลั ติมิเตอร์ เพราะเป็นตวั เลขที่เราตอ้ งนามาคูณกบั คา่ ท่ีอา่ นได้ ตวั อยา่ งเช่น หากต้งั คา่ มลั ติ
มิเตอร์ไวท้ ่ี R x 100 และเขม็ ช้ีไปท่ี 50 โอห์ม แสดงวา่ ค่าความตา้ นทานท่ีแทจ้ ริงของวงจร คือ
100 x 50 = 5,000

24

- ศึกษาเพมิ่ เติมเก่ียวกบั สเกล dB สเกล “dB” (เดซิเบล) มกั เป็นสเกลที่อยดู่ า้ นล่างสุด และ
เลก็ ท่ีสุดบนมิเตอร์แบบเขม็ อีกท้งั ตอ้ งอาศยั การฝึกฝนเพม่ิ เติมเลก็ นอ้ ยเพือ่ ใหใ้ ชง้ านได้ สเกล dB
เป็นสเกลแบบลอการิทึมสาหรับวดั อตั ราแรงเคล่ือนไฟฟ้า หรือท่ีเรียกอีกอยา่ งวา่ การขยาย หรือ
การสูญเสีย สเกล dBv ตามมาตรฐานของสหรัฐกาหนดไวว้ า่ 0 dbv เท่ากบั 0.775 โวลต์ ซ่ึงวดั ได้
ที่ความตา้ นทานมากกวา่ 600 โอห์ม แต่ก็มีสเกลอ่ืน ๆ อยา่ ง dBu, dBm และ dBV (ตวั V พมิ พ์
ใหญ่) ที่ใชแ้ พร่หลายไมแ่ พก้ นั

25

-การแกไ้ ขปัญหา

- กาหนดช่วงการวดั โหมดพ้นื ฐานแต่ละโหมด (แรงเคล่ือนไฟฟ้า ความตา้ นทาน และ
กระแสไฟฟ้า) จะมีค่ามากมายใหค้ ุณเลือก ยกเวน้ ในกรณีท่ีใชม้ ลั ติมิเตอร์แบบกาหนดช่วงการวดั
อตั โนมตั ิ โดยช่วงการวดั เป็นสิ่งท่ีคุณจะตอ้ งกาหนดก่อนที่จะตอ่ สายวดั เขา้ กบั วงจร โดยเร่ิมจาก
การเดาสุ่มคา่ ท่ีอยถู่ ดั ข้ึนมาจากผลลพั ธ์ที่ใกลเ้ คียงท่ีสุด ตวั อยา่ งเช่น ถา้ คิดวา่ คา่ ท่ีวดั ไดน้ ่าจะอยทู่ ี่
ประมาณ 12 โวลต์ กใ็ หต้ ้งั คา่ มิเตอร์ไวท้ ่ี 25 โวลต์ ไมใ่ ช่ 10 โวลต์ (สมมตุ ิวา่ 2 คา่ น้ีเป็นตวั เลือก
ที่ใกลเ้ คียงท่ีสุด)

• แต่ถา้ ไมร่ ู้เลยจริง ๆ วา่ จะไดค้ า่ กระแสไฟฟ้าเทา่ ไร ใหต้ ้งั ช่วงการวดั ใหส้ ูงท่ีสุดไวก้ ่อน
ในการลองคร้ังแรก เพอ่ื ป้องกนั ไม่ใหม้ ิเตอร์ของเราเสียหายนน่ั เอง

• โหมดอื่น ๆ มีโอกาสท่ีจะทาใหม้ ิเตอร์เสียหายค่อนขา้ งนอ้ ย แตใ่ หล้ องพจิ ารณาถึงการต้งั
ค่าความตา้ นทานใหต้ ่าท่ีสุดและใชค้ ่าเริ่มตน้ ท่ี 10 โวลต์

26

- การปรับแต่งเม่ือค่าที่ได้ “อยนู่ อกขอบเขตสเกล” สาหรับมิเตอร์แบบดิจิตอล สัญลกั ษณ์
“OL,” “OVER” หรือ “overload” แสดงใหเ้ ห็นวา่ คณุ จะตอ้ งเลือกช่วงการวดั ใหส้ ูงข้ึน แต่ถา้
ผลลพั ธท์ ี่ไดใ้ กลเ้ คียงกบั ศูนยม์ าก นนั่ หมายความวา่ การเลือกช่วงการวดั ที่ต่าลงจะใหผ้ ลลพั ธ์ที่
แม่นยากวา่ ส่วนในมิเตอร์แบบเขม็ การท่ีเขม็ หยดุ นิ่งมกั หมายความวา่ ตอ้ งเลือกช่วงการวดั ที่
ต่าลงมา แต่ถา้ เขม็ พุ่งไปท่ีคา่ สูงสุดแสดงวา่ ตอ้ งเลือกช่วงการวดั ใหส้ ูงข้ึน

- ปิ ดแหล่งจ่ายไฟก่อนลงมือวดั ความตา้ นทาน ควรปิ ดสวิตชแ์ หล่งจ่ายไฟ หรือถอด
แบตเตอร่ีที่จ่ายพลงั งานใหก้ บั วงจรออก เพ่อื ใหว้ ดั คา่ ความตา้ นทานไดอ้ ยา่ งความแม่นยา
เพราะมลั ติมิเตอร์จะส่งกระแสไฟฟ้าออกมา เพ่อื วดั ความตา้ นทาน แตถ่ า้ มีกระแสไฟฟ้าอ่ืน
ไหลเวียนอยกู่ ่อนแลว้ จะทาใหผ้ ลลพั ธท์ ่ีไดม้ ีความคลาดเคล่ือนนน่ั เอง

27

- วดั ค่ากระแสไฟฟ้าตามลาดบั ถา้ อยากวดั คา่ กระแสไฟฟ้า คุณจะตอ้ งสร้างวงจรหน่ึง
ข้ึนมา โดยต่อมลั ติมิเตอร์ “ตามลาดบั ” กบั ส่วนประกอบอ่ืน ๆ เช่น ถอดสายไฟเส้นหน่ึงออกจาก
ข้วั แบตเตอรี่ จากน้นั จึงต่อหวั ตรวจสอบหน่ึงเขา้ กบั สายไฟ และอีกหวั เขา้ กบั แบตเตอรี่ เพื่อปิ ด
วงจรอีกคร้ัง

- วดั คา่ แรงเคลื่อนไฟฟ้าในแนวขนาน แรงเคล่ือนไฟฟ้า คือ การเปลี่ยนแปลงของ
พลงั งานไฟฟ้าในบางส่วนของวงจร โดยควรปิ ดวงจรไวก้ ่อนแลว้ ในขณะท่ียงั มีกระแสไฟฟ้า
ไหลเวยี นอยู่ จากน้นั จึงติดต้งั หวั ตรวจสอบท้งั 2 หวั ของมิเตอร์ไวใ้ นจุดท่ีต่างกนั ไปบนวงจรเพอื่
เช่ือมตอ่ “ในแนวขนาน” กบั วงจร ซ่ึงตอ้ งดาเนินการดว้ ยความระมดั ระวงั เพอ่ื ไม่ใหเ้ กิดความ
คลาดเคลื่อน

28

- สอบเทียบค่าโอหม์ บนมิเตอร์แบบเขม็ มิเตอร์แบบเขม็ จะมีสวติ ชเ์ สริมสาหรับปรับ
สเกลความตา้ นทาน ซ่ึงมกั มีเครื่องหมาย Ω กากบั อยู่ ก่อนที่จะลงมือวดั ความตา้ นทาน ใหเ้ ช่ือม
ปลายหวั ตรวจสอบท้งั 2 หวั เขา้ ดว้ ยกนั เสียก่อน จากน้นั ใหห้ มนุ สวิตชจ์ นกระทง่ั สเกลโอห์มมี
คา่ เป็นศนู ย์ เพอ่ื ทาการสอบเทียบ แลว้ จึงทาการทดสอบจริง

เคลด็ ลบั
• หากพ้ืนที่ดา้ นหลงั เขม็ มลั ติมิเตอร์แบบเขม็ มีกระจกติดอยู่ ใหห้ มุนมิเตอร์ไปทางซา้ ยหรือ
ขวา เพอ่ื ใหเ้ ขม็ ปิ ดทบั เงาของตวั เอง เพอ่ื ใหว้ ดั ค่าไดแ้ มน่ ยาข้ึน
• หากพบปัญหาในการอา่ นคา่ บนมลั ติมิเตอร์แบบดิจิตอล สามารถตรวจสอบขอ้ มูลไดจ้ าก
คูม่ ือ โดยทว่ั ไป มิเตอร์จะแสดงผลลพั ธเ์ ป็นตวั เลขตามเริ่มตน้ แตก่ ม็ ีมิเตอร์บางชนิดท่ี
แสดงคา่ เป็นแผนภมู ิแท่งหรือขอ้ มูลในรูปแบบอ่ืน ๆ
• หากเขม็ บนมลั ติมิเตอร์แบบเขม็ ช้ีต่ากวา่ เลขศูนย์ (แมเ้ ลือกช่วงการวดั ต่าสุดไวก้ ต็ าม)
แสดงวา่ ข้วั ต่อ “+” และ “-” น่าจะมีการเคลื่อนถอยหลงั ใหล้ องสับเปลี่ยนข้วั ต่อและอ่าน
ค่าใหม่อีกคร้ัง
• ในขณะท่ีวดั แรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสสลบั ค่าท่ีวดั ไดจ้ ะมีความผนั ผวนในช่วงเร่ิมตน้ แต่
จะใหค้ า่ ที่คงท่ีและแม่นยาในท่ีสุด

คาเตือน
• ถา้ ไมเ่ ลือกช่วงการวดั ให้สูงกวา่ ผลลพั ธ์ที่คาดวา่ จะไดจ้ ากวงจร หรือแบตเตอร่ี การอา่ น
ค่าอาจทาใหม้ ลั ติมิเตอร์เกิดความเสียหาย โดยมลั ติมิเตอร์แบบเขม็ มกั ทนทานนอ้ ยกวา่ มลั
ติมิเตอร์แบบดิจิตอล และมลั ติมิเตอร์ดิจิตอลแบบกาหนดช่วงการวดั อตั โนมตั ิจะแขง็ แรง
ท่ีสุด

29

8. เตา้ ตีเสน้ ใชต้ ีแนวเสน้ ตรง รวมไปถึงแนวระดบั ใชใ้ นงานท่ีตอ้ งการแนวก่อนที่จะใหเ้ ป็น
เส้นตรง แลว้ จึงตีเส้นระดบั หรือจะใชต้ ีเสน้ ถา้ ตอ้ งการบนั ทึกความยาว ก็ให้ผกู ปมไวบ้ นเสน้
เชือก แตถ่ า้ ตอ้ งการสร้างมุมฉาก ใหใ้ ชท้ ฤษฎีบทของพิทากอรัส และสร้างสามเหล่ียมท่ีมีความ
ยาวดา้ นเป็น 3-4-5 โดยใชป้ มท่ีผกู บนเส้นเชือกร่วมกบั ท่อนไม้ ในงานฝ้าเพดานตอ้ งมีการตีเตา้
เป็นแนวเส้นทกุ คร้ังเพ่อื ใชเ้ ป็นแนวในการวางโครงถกั หรือทีบาร์ เคร่ืองมือช่างชนิดน้ี มีลกั ษณะ
เป็นกลอ่ งรูปสี่เหล่ียมขนมเปี ยกปนู ทาดว้ ยอลูมิเนียมกลวงคลา้ ยกระป๋ อง มีขนาดเทียบเทา่ ฝ่ ามือ
มีดา้ มเลก็ ๆ สาหรับหมนุ ที่ปลายดา้ นหน่ึงซ่ึงเป็นโลหะคลา้ ยตะขอ ปลายอีกดา้ นหน่ึงมีเชือกร้อย
อยู่ โดยขดของเชือกจะซ่อนอยใู่ นตวั กล่อง หลกั การใชง้ านของ เคร่ืองมือช่างดงั กลา่ ว คือการหา
ตาแหน่งของปลายเสน้ ที่ตอ้ งการตี แลว้ เกี่ยวตะขอตรงตาแหน่งน้นั หรือใชเ้ หลก็ ตอกลงไป จึง
เกี่ยวตะขอ ดึงเชือกท่ีปลายของเส้นท่ีจะตีและคลายขดเชือกออก ดึงเชือกใหต้ ึงอีกคร้ังดว้ ยมืออีก
ขา้ งหน่ึง แลว้ ใชน้ ิ้วสองนิ้วเกี่ยวเส้นเชือกใหล้ อยเหนือพ้ืน แลว้ ปล่อยใหเ้ ชือกดีดตวั ลงไป
จากน้นั ปลดตะขอ แลว้ จึงมว้ นเชือกกลบั

ข้อแนะนาการใช้เต้าตเี ส้น

- เมื่อตอ้ งการใชง้ านใหเ้ ทผงสีฝ่ นุ ลงในกลอ่ ง (อาจใส่น้าเลก็ นอ้ ย หรือไม่ใส่ก็ได)้ เขยา่ เพอ่ื ให้
ผงสีคลกุ กบั เชือกใหท้ วั่

30

9. มีด ใชใ้ นการปอกฉนวน ตดั ปอก ขดู หรือทาความสะอาดสายไฟ ใชม้ ากในการเดินสายไฟฟ้า
ข้อแนะนาการใช้มดี

- การปอกสายไฟควรตะแคงมีดทามุม 45 องศา กบั สายไฟลกั ษณะเดียวกบั การเหลาดินสอ
อยา่ กดใบมีดลึกจนเกินไป เพราะใบมีอาจตดั ถกู ลวดทองแดงภายในขาด

10. หัวแร้ง ใชใ้ นการบดั กรีเพอื่ เชื่อมหรือประสาน การบดั กรี เป็นวิธีการต่อหรือยดึ โลหะแผน่
บาง ๆ เขา้ ยดึ ติดใหแ้ น่น โดยที่แผน่ โลหะน้นั ไมห่ ลอมละลายน้นั เป็นเน้ือเดียวกนั แตจ่ ะมีตะกว่ั
เป็นตวั หลอมละลายเชื่อมประสาน ซ่ึงเป็นกระบวนการทางานท่ีง่ายไม่ซบั ซอ้ นสะดวกและ
รวดเร็ว ใชง้ านท่ีไมร่ ับน้าหนกั แรงดนั และแรงดึงมากนกั เช่น งานเชื่อมสงั กะสี ทารางระบายน้า
งานหมอ้ น้ารถยนต์ งานต่อสายไฟฟ้า เป็นตน้ การบดั กรีจะตอ้ งใชอ้ ปุ กรณ์อีกสองอยา่ ง คือ
- ตะกวั่ บดั กรี มีรูปร่างลกั ษณะตา่ ง ๆ ท่ีนิยมใชก้ นั เป็นแท่งส่ีเหลี่ยมยาวประมาณ 12 นิ้ว บางชนิด
มีน้ายาเชื่อมประสานอยใู่ นไสแ้ กนตะกวั่ ดว้ ย ( ตะกว่ั บดั กรี 40/60 หมายความวา่ ประกอบดว้ ย
ดีบกุ 40% และ ตะกว่ั 60 % )
- น้ายาประสาน เช่น น้ายาประสานยางสน กรดเกลือ เป็นตน้
ข้อแนะนาการใช้หวั แร้ง

- อยา่ ใหห้ วั แร้งบดั กรีร้อนจดั เกินไป
- หวั แร้งเม่ือใชแ้ ลว้ ตอ้ งจุ่มน้ากรดอยา่ งเจือจาง แลว้ จึงเก็บเขา้ ท่ีใหเ้ รียบร้อย

31

ปัจจุบนั ไฟฟ้ามีการจาเป็นตอ่ ชีวิตประจาวนั มาก ซ่ึงไมม่ ีใครปฏิเสธถึงความ
สะดวกสบายที่ไดร้ ับจากการใชไ้ ฟฟ้ารวมถึงงานอุตสาหกรรมและธุรกิจตอ้ งใชไ้ ฟฟ้าเป็นปัจจยั
สาคญั ไฟฟ้ามีประโยชนม์ ากมายก็จริงแตใ่ นเวลาเดียวกนั กม็ ีอนั ตรายอยใู่ นตวั ของมนั เองถา้ รู้จกั
ใชก้ จ็ ะไดป้ ระโยชนม์ หาศาล ถา้ ใชผ้ ดิ วธิ ีก็อาจจะไดร้ ับอนั ตรายถึงชีวติ จึงควรเขา้ ใจและรู้
พ้ืนฐาน

ทางดา้ นความปลอดภยั ในการใชไ้ วบ้ า้ งเพราะความประมาทหรือเพิกเฉยต่อสิ่งที่เกิดข้ึนเพยี ง
เลก็ นอ้ ยกอ็ าจนามาสู่ความหายนะและการสูญเสียต่างๆในชีวติ ประจาวนั ของเราต้งั แต่เชา้ ข้ึนมา
ไฟฟ้าเขา้ มามีส่วนพวั พนั กบั การดาเนินชีวติ ตลอดท้งั วนั จนกระทงั่ เขา้ นอนก็ยงั ใชไ้ ฟฟ้าแตท่ วา่
มาตรฐานความปลอดภยั ของระบบไฟฟ้าในบา้ นผใู้ ชย้ งั ไม่ใหค้ วามสนใจเทา่ ที่ควร

ดงั น้นั ความปลอดภยั ในการใชไ้ ฟฟ้าจึงเป็นเรื่องที่ควรไดร้ ับความสนใจ ในการศึกษาไฟฟ้าทา
อนั ตรายใหแ้ ก่ร่างกายไดผ้ ทู้ ี่จะไดร้ ับอนั ตรายจากเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าน้นั เน่ืองจากส่วนหน่ึงส่วนใด
ของร่างกายบงั เอิญไปแตะและต่อเป็นส่วนหน่ึงในวงจรไฟฟ้าหรือสัมผสั ถูกสายสองเส้นหรือ
เพียงเส้นเดียวหรืออาจจะไปสมั ผสั ถูกวตั ถุท่ีมีกระแสไฟฟ้าร่ัวไหลแต่เพยี งจุดเดียวใน

ขณะท่ีร่างกายส่วนอื่นสมั ผสั อยกู่ บั พ้ืนดินครบวงจรทาใหเ้ กิดอนั ตรายเเก่ร่างกายข้ึน

ไฟฟ้าให้โทษแก่มนุษย์ ดงั นี้

1.เป็นอนั ตรายแก่ชีวติ

ส่ิงที่ทาใหเ้ สียชีวติ หรือไดร้ ับอนั ตรายเพียงบาดเจ็บ คือ การไหลของกระแสไฟฟ้า(วดั เป็น
จานวนแอมแปร์) ซ่ึงจะมีปริมาณ เพยี งเลก็ นอ้ ย ถา้ เป็นกระแสไฟสลบั กส็ ามารถจะทาอนั ตราย
ถึงเสียชีวิตไดถ้ า้ หากวา่ กระแสไฟฟ้าน้นั ไดไ้ หลผา่ นอวยั วะท่ีสาคญั ๆ เช่น หวั ใจ อนั ตรายต่าง ๆ
ที่เกิดข้ึนกบั ร่างกายมีอาการ 4 อยา่ ง คือ

1.1 กลา้ มเน้ือแขง็ ตวั

1.2 หวั ใจเตน้ เร็วกวา่ ปกติ และหยดุ ทางาน

1.3 เซลลภ์ ายในร่างกายถูกทาลาย

32

1.4 ระบบประสาทชะงกั

2.เป็นอนั ตรายตอ่ ทรัพยส์ ิน

อนั ตรายต่อทรัพยส์ ิน ไดแ้ ก่ การเกิดเพลิงไหมแ้ ละระเบิด ทาใหท้ รัพยส์ ินเสียหายปี ละมากๆ
เน่ืองจากความประมาท หรือความรู้เทา่ ไมถ่ ึงการณ์

วิธีช่วยเหลือผ้ถู ูกกระแสไฟฟ้าดูด

ขอ้ ควรระวงั ในขณะช่วยเหลือผถู้ ูกกระเเสไฟฟ้าดูดติดอยู่ อยา่ ใชอ้ วยั วะร่างกายของทา่ นแตะ
ตอ้ งร่างหรือเส้ือผา้ ท่ี
เปี ยกช้ืนของผถู้ ูกไฟฟ้าดูดติดอยเู่ ป็นอนั ขาด มิฉะน้นั ทา่ นอาจดูดไปดว้ ย การช่วยเหลือใหพ้ น้
จากกระแสไฟฟ้าใหเ้ ลือกใชว้ ธิ ี
ใดวธิ ีหน่ึง ดงั น้ี

1. ตดั กระแสไฟฟ้าโดยปลดสวิตชห์ รือคทั เอาท์ หรือเตา้ เสียบออก
2. หากตดั กระแสไฟฟ้าไมไ่ ด้ ใหใ้ ชไ้ มแ้ หง้ หรือวสั ดุท่ีเป็นฉนวนไฟฟ้าเขย่ี สิ่งท่ีมี
กระแสไฟฟ้าออกไปใหพ้ น้

3. ใหใ้ ชผ้ า้ หรือเชือกเเหง้ คลอ้ งแขน ขา หรือลาตวั ผถู้ กู ไฟฟ้าดูดชกั ลากออกไปใหพ้ น้ สิ่งท่ีมี
กระแสไฟฟ้าหากผถู้ ูกไฟดูดสลบหมดสติใหท้ าการปฐมพยาบาลใหฟ้ ้ื นตอ่ ไป

ข้อควรระวงั เกย่ี วกบั การใช้ไฟฟ้า

1. อยา่ ใชส้ วิทชป์ ิ ด-เปิ ดไฟฟ้าบนเตียงนอน เพราะอาจพลิกตวั นอนทบั แตก จะถูกไฟฟ้าดูด
ได้

2. อยา่ เปิ ดวทิ ยหุ รือใชไ้ ฟฟ้าในหอ้ งน้าที่ช้ืนแฉะ ถา้ กระแสไฟฟ้าร่ัวอาจเป็ นอนั ตรายถึงชีวิต
ได้

3. อุปกรณ์ไฟฟ้าที่แตกชารุด ควรซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหเ้ รียบร้อย
4. อยา่ ใชข้ อ้ ต่อแยก เสียบปลก๊ั หลายทาง เป็นการใชก้ ระแสไฟเกินกาลงั อาจทาใหส้ ายร้อน
และเกิดไฟไหมไ้ ด้
5. อยา่ ใชว้ สั ดุอ่ืนแทนฟิ วส์ หรือใชฟ้ ิ วส์เกินขนาด

33

6. อยา่ ปล่อยใหส้ ายเครื่องไฟฟ้า เช่น พดั ลม ลอดใตเ้ ส่ือหรือพรม เปลือกหุม้ หรือฉนวนอาจ
แตกเกิดไฟชอ๊ ตไดง้ ่าย

7. อยา่ เดินสายไฟชวั่ คราวอยา่ งลวก ๆ อาจเกิดอนั ตรายได้
8. อยา่ ซ่อมระบบหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าเองโดยไม่มีความรู้
9. อยา่ เดินสายไฟติดร้ัวสังกะสีหรือเหล็กโดยไมใ่ ชว้ ิธีร้อยในท่อ ไฟฟ้าอาจรั่วเป็นอนั ตราย
ได้
10. อยา่ ปล่อยใหเ้ คร่ืองใชไ้ ฟฟ้าเปี ยกน้า เพราะน้าจะเป็นสะพานใหไ้ ฟฟ้ารว่ั ไหลออกมาได้
11. อยา่ ใชเ้ ครื่องมือไฟฟ้าที่ไม่มีฉนวนหุม้ เป็นท่ีจบั เช่น ไขควง หวั แร้ง เคร่ืองวดั ไฟฟ้า ฯลฯ
12. อยา่ นาเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าท่ีใชก้ ระแสตรงไปใชก้ บั ไฟกระแสสลบั ควรตรวจสอบใหด้ ี
เสียก่อน
13. สวทิ ชแ์ ละสะพานไฟ (Cut Out) ทุกแห่งตอ้ งปิ ด-เปิ ดไดส้ ะดวก
14. อยา่ ยนื บนพ้นื คอนกรีตดว้ ยเทา้ เปล่าขณะปฏิบตั ิงานเกี่ยวกบั ไฟฟ้า ควรใชผ้ า้ ยางหรือสวม
ใส่รองเทา้

การป้องกนั อนั ตรายจากไฟฟ้า
กระแสไฟฟ้าที่ไหลไปตามทางเดินไฟฟ้าน้นั ถา้ มีทางไหลของกระแสมากกวา่ หน่ึงทางแลว้

กระแสไฟฟ้าจะไหลไปใน
ทางท่ีมีความตา้ นทานนอ้ ยที่สุด ดงั น้นั เพ่อื ใหร้ ่างกาย มีความตา้ นทาน มากมีกระแสไฟฟ้าผา่ น
นอ้ ย หรือไม่ไหลผา่ นเลย
จึงพอจาแนกวิธีป้องกนั ไดด้ งั น้ี

1.การต่อสายดนิ (Ground) เคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าส่วนใหญ่จะมีโครงสร้างภายนอกเป็นโลหะ
เช่น เคร่ืองซกั ผา้ ตูเ้ ยน็ เตารีด ป๊ัมน้า สวา่ น เป็นตน้
อปุ กรณ์ ไฟฟ้าเหล่าน้ี เมื่อมีการชารุดของไฟฟ้า เช่น ฉนวนเสี่อมสภาพ หรือมีการแตกหกั ของ
ฉนวน ทาใหส้ ายไฟไปสัมผสั
กบั โครงโลหะของเคร่ืองไฟฟ้าน้นั ๆ กระแสไฟฟ้ากส็ ามารถรั่วไหล มายงั โครงสร้างน้นั ไดแ้ ละ
เมื่อมีผนู้ าอุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดน้นั ๆ ในขณะท่ีทางานอยู่ กระแสไฟฟ้ากจ็ ะไหลผา่ นตวั ผทู้ างาน
หรือผสู้ ัมผสั อปุ กรณ์น้นั ลงสู่ดินทาใหไ้ ดร้ ับอนั ตรายไดว้ ิธีป้องกนั อุบตั ิเหตดุ งั กลา่ วคือ การตอ่

34

สายดินโดยใชส้ ายไฟฟ้าตอ่ กบั โครงสร้างส่วนที่เป็นโลหะของอุปกรณ์หรือเครื่องใชไ้ ฟฟ้า
เหลา่ น้นั ลงดิน เพอื่ เป็นทางใหก้ ระแสไฟฟ้าท่ีอาจจะร่ัวไหลออกมาจากอุปกรณ์ไฟฟ้า
เหล่าน้นั (เพราะเหตเุ นื่องจากฉนวนเสื่อมสภาพหรือฉีกขาด)ไหลลงสู่ดินโดยผา่ นทางสายดินที่
ไดต้ ่อไว้ แทนท่ีจะไหลผา่ นตวั ผใู้ ชง้ านหรือผทู้ ี่ไปสัมผสั อปุ กรณ์เหล่าน้นั ซ่ึงวธิ ีการป้องกนั โดย
ใชส้ ายดินน้ีเป็นวิธีมาตรฐานที่นิยมใชก้ นั อยทู่ ว่ั ไป

อุปกรณ์ไฟฟ้าบางชนิดมีสายเดินต่อใหเ้ รียบร้อยแลว้ ปลก๊ั ไฟที่ใชง้ านจึงมี 3 ขาดงั น้นั การ
นามาใชง้ านจึงควรจดั เตรียมเตา้ เสียบที่มีสายดินพร้อมอยแู่ ลว้ คือ เดินสายไฟไว้ 3 เสน้ โดยใช้
เสน้ หน่ึงเป็นสายเช่ือมตอ่ ลงดินหรือเดินสายร้อยท่อโลหะและใชท้ ่อโลหะเป็ นสายดินหรือถา้
เดินสายไฟฟ้าไวเ้ ป็นชนิด 2 เส้น อยแู่ ลว้ กใ็ หเ้ ดินสายเพิ่มอีกเสน้ หน่ึงเพือ่ ใชเ้ ป็นสายดิน โดยท่ี
สายดินท่ีใชจ้ ะตอ้ งโตไม่นอ้ ยกวา่ 1/3 ของสายไฟฟ้าท้งั สองเส้นที่ใชง้ านอยู่ หรือถา้ เป็นอุปกรณ์
ไฟฟ้าชนิดท่ีไม่มีสายดินผใู้ ชง้ านก็ควรจะต่อสายดินจากโครงโลหะของเครื่องไฟฟ้าน้นั ลงดิน
โดยตรง ซ่ึงอาจจะต่อสายดินเขา้ กบั ทอ่ ประปาที่เป็นโลหะหรือตอ่ เขา้ กบั แท่งโลหะไร้
สนิม (Ground Rod) ขนาดเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลาง 1 ซ.ม ยาวไม่นอ้ ยกวา่ 150 ซ.มและฝังลึกจากผิวดิน
อยา่ งนอ้ ย 30 ซ.ม ก็จะไดร้ ะบบสายดินที่สมบรู ณ์ อนั ตรายที่อาจจะเกิดข้ึนกจ็ ะไมม่ ี

2. การใช้ฉนวนป้องกนั ไฟฟ้า (Insulation)
ฉนวนหุม้ สายไฟฟ้าหรือหุม้ สายอปุ กรณ์ไฟฟ้าตา่ งๆ น้นั เป็นส่ิงท่ีชารุดฉีกขาดได้ และ
ฉนวนหุม้ สายจะชารุดง่ายยงิ่ ข้ึนถา้ ผใู้ ชง้ านใชอ้ ยา่ งขาดการทะนุถนอมและไม่เอาใจใส่ เช่น การ
ดึงหรือกระชากผา่ น ของมีคมหรือวตั ถุที่มีขอบหรือมมุ แขง็ การวางไวใ้ นทางที่มีการเหยยี บไป
มา หรือมีวตั ถุหนกั ๆ เคล่ือนทบั อยเู่ สมอ ก็เป็นเหตุใหฉ้ นวนชารุดเสียหายไดน้ อกจากน้ีการตอ่
สายไฟฟ้าใชง้ านอยา่ งชว่ั คราวมกั จะใชต้ ะปตู อกกดทบั ไว้ ทาใหฉ้ นวนชารุด กลายเป็นสาย
เปลือยไปจุดตอ่ ตา่ ง ๆ ที่ต่อไวม้ ิไดม้ ีการพนั ฉนวนป้องกนั ซ่ึงจะกลายเป็นจุดอนั ตรายไปดว้ ยส่ิง
เหล่าน้ีถา้ ผใู้ ชง้ านละเลยไมใ่ หค้ วามเอาใจใส่
ก็จะนาอนั ตรายมาสู่ตวั ผใู้ ชง้ านได้ เพื่อเป็นการป้องกนั จึงควรหมน่ั ตรวจสภาพฉนวนของ
สายไฟฟ้าหรือสายอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ เพอื่ หารอยแตกปริ หรือฉีกขาดโดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ตรง
ข้วั ตอ่ อุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น ข้วั หลอด ปลก๊ั ถา้ พบวา่ มีการชารุดอยา่ ปล่อยทิ้งไวค้ วรรีบซ่อมแซม
หรือเปลี่ยนทนั ที

35

3. การใช้สวติ ช์ตดั วงจรอตั โนมตั ิ (Earth leakage circuitbreaker)
อปุ กรณ์ไฟฟ้าชนิดน้ี เป็นอปุ กรณ์ท่ีสามารถตดั วงจรไฟฟ้าทนั ทีท่ีมีกระแสไฟฟ้าร่ัวไหล

ออกจากวงจรการทางานอุปกรณ์ชนิดน้ีคือ ปกติในวงจรไฟฟ้าจะมีกระแสไฟฟ้าไหลในสายไฟ
ท้งั 2 สายเทา่ กนั แต่เมื่อเกิดมีกระแสไฟฟ้ารั่วไหลลงดิน โดยผา่ นร่างกายหรือผา่ นตวั นาอ่ืน ๆ ก็
ตาม กระแสไฟฟ้าท่ีไหลในสายท้งั สองจะไม่เท่ากนั เมื่อเกิดภาวะดงั กลา่ ว อุปกรณ์ตรวจสอบ
การร่ัวของกระแสไฟฟ้าจะส่งสัญญาณไปยงั สวติ ชอ์ ตั โนมตั ิ ซ่ึงทาหนา้ ที่ตดั วงจรทนั ทีก่อนที่จะ
มีผไู้ ดร้ ับอนั ตรายจากกระแสไฟฟ้านบั วา่ เพิม่ ความปลอดภยั ใหแ้ ก่ผใู้ ชง้ านมากยงิ่ ข้ึน อยา่ งไรก็
ตาม อุปกรณ์ดงั กล่าวยงั มีราคาแพงอยมู่ าก

36

อ้างองิ งานไฟฟ้า

1. รุ่งนภา พรตา. (2558). งานไฟฟ้า. สืบคน้ เมื่อ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://sites.google.com/site/nganchangniban78/

2. บริษทั วงศน์ ภสั คา้ เหลก็ และวสั ดุก่อสร้าง จากดั . (2562). เครื่องมือช่างไฟฟ้า
อุปกรณ์สาหรับช่างไฟฟ้า. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถุนายน 2565.
https://www.wongtools.com/content/16281/10-%E0%B9%80%E0%B8%84%
E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%
B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8
%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B9%89%
E0%B8%B2-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0
%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8
%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%8A%E0%B9%8
8%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0
%B9%89%E0%B8%B2

3. หจก.อนนั ตภณั ฑ์ ฮาร์ดแวร์. (2559). ไขควงปากแบนและไขควงปาดแฉก.
สืบคน้ เมื่อ 24 มิถุนายน 2565.
http://www.tactixthailand.com/article/4/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8
%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A1
%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E
0%B9%80%E0%B8%A0%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%82%E0%B8
%84%E0%B8%A7%E0%B8%87-%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0
%E0%B8%84%E0%B8%B5%E0%B8%A1

4. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2561). คีมปอกสายไฟ. สืบคน้ เมื่อ 24 มิถนุ ายน
2565
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B8%84%E0%B8%B5%E0%B8
%A1%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B

37

2%E0%B8%A2%E0%B9%84%E0%B8%9F-%E0%B8%84%E0%B8%B5%E
0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B
8%A5%E0%B8%B2-%E0%B9%80/
5. นพพร ชูจนั ทร์. (2558). คมี จบั และคีมตดั (คีมปากจระเข้ คีมปากจ้ิงจก และคีม
ย้าหวั ). สืบคน้ เมื่อ 24 มิถนุ ายน 2565
https://sites.google.com/site/wbi4pltc/teriym-kheruxng-mux-kan-kxn/khim-
cab-laea-khim-tad
6. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2561). คอ้ น แตล่ ะประเภทใชง้ านแบบไหน
บา้ ง?. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถุนายน 2565.
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8
%AD%E0%B8%99-%E0%B9%81%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%A5
%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0
%B8%A0%E0%B8%97%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8
%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81/
7. KINGBANGKOK INTERTRADE CO. (2559). ทาความรู้จกั กบั เคร่ืองมือเจาะ
และการดูแลรักษา. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://www.kingbangkok.com/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%84%E
0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B
8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A
1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%B2%E
0%B8%87/%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B
8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%8
8%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0
%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8
%AD%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%8
0%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%B0-%E0%B9%81%E0%B8%A5%E

38

0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B
8%B9%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%8
1%E0%B8%A9%E0%B8%B2.html
8. กมลชนก คาหอม. (2561). การใชง้ านและการบารุงรักษาเล่ือยมือ. สืบคน้ เม่ือ 24
มิถนุ ายน 2565. https://sites.google.com/site/patchaoonn58/ngan-leuxy/kar-chi-
ngan-laea-kar-barung-raksa-leuxy-mux
9. LOKEHOON. (2563). สารพดั ช่าง วิธีใชเ้ ล่ือยมือที่ถูกตอ้ ง. สืบคน้ เมื่อ 24
มิถุนายน 2565. https://www.lokehoon.com/topic.php?q_id=77
10. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2561). ส่ิว มีกี่ประเภท ใชง้ านแบบไหนกนั
บา้ ง?. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถุนายน 2565.
https://www.kachathailand.com/articles/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B
9%88%E0%B8%A7-%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%81%E0%B8%B
5%E0%B9%88%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0
%B8%A0%E0%B8%97-%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8
%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%81/
11. กษิด์ิพจน์ บณุ ยากร, ไพโรจน์ แสงศรีมณีวงศ,์ Robert Lossless. (2559). ตลบั
เมตร. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565.
https://sites.google.com/site/measuringtools13/photo-albums
12. บริษทั คชา (ไทยแลนด)์ จากดั . (2562). มลั ติมิเตอร์ คืออะไร? มีหนา้ ท่ีและอ่าน
คา่ อยา่ งไร?. สืบคน้ เม่ือ 24 มิถนุ ายน 2565
13. บริษทั เอสที อลูคอน จากดั . (2558). เต๊า หรือเชือกตีแนว. สืบคน้ เมื่อ 24
มิถนุ ายน 2565. http://www.stalucon9.com/index.php?mo=3&art=42054736
14. บริษทั วงศน์ ภสั คา้ เหลก็ และวสั ดุก่อสร้าง จากดั . (2562). มีดในการปอกฉนวน
ตดั ปอก ขดู หรือทาความสะอาดสายไฟ. สืบคน้ เมื่อ 24 มิถุนายน 2565.
https://www.wongtools.com/content/16281/10-%E0%B9%80%E0%B8%84%
E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%

39

B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8
%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B9%89%
E0%B8%B2-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0
%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8
%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%8A%E0%B9%8
8%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0
%B9%89%E0%B8%B2
15. บริษทั วงศน์ ภสั คา้ เหลก็ และวสั ดุก่อสร้าง จากดั . (2562). หวั แร้งสืบคน้ เมื่อ 24
มิถุนายน 2565.
https://www.wongtools.com/content/16281/10-%E0%B9%80%E0%B8%84%
E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%
B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8
%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B9%89%
E0%B8%B2-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0
%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8
%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%8A%E0%B9%8
8%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0
%B9%89%E0%B8%B2

40

งานช่างประปา

งานประปาเป็นงานที่เกี่ยวขอ้ งกบั ระบบน้าดี – น้าเสียของบา้ นเราใชอ้ ยเู่ ป็นประจาทกุ วนั
ระบบน้าดีเป็นระบบน้าท่ีใชบ้ ริโภคเพอ่ื สุขภาพและอนามยั ส่วนระบบน้าเสียหรือระบบน้าทิ้ง
เป็นระบบระบายน้าออกจากบา้ น ฉะน้นั มีความจาเป็นที่ตอ้ งใชง้ านประปาในการจดั การระบบ
น้าดี – น้าเสียใหถ้ กู ตอ้ งและเหมาะสม ขอบข่ายงานประปาเป็นการนาความรู้ ความเขา้ ใจ ทกั ษะ
กระบวนการงานประปามาใชใ้ นเกิดประโยชน์

งานประปา ระบบประปาและระบบการระบายน้าโสโครกในอาการบา้ นเรือน เป็น
ส่ิงจาเป็นอยา่ งยง่ิ สาหรับชีวติ ประจาวนั ระบบประปาและระบบการระบายน้าโสโครกท่ีมี
ประสิทธิภาพมีผลตอ่ สุขภาพและอนามยั ของผอู้ าศยั งานประปาจึงมีความสาคญั และเป็นงานท่ี
เกี่ยวขอ้ งกบั การวดั การตดั ตอ่ ทอ่ ขอ้ ทอ่ มีความสามารถในการซ่อมแซม แกไ้ ขปัญหาท่ีอาจจะ
เกิดข้ึนในระบบประปาและระบบการระบายน้าต่างๆ

ประโยชน์ท่ีได้รับจากการปฏบิ ัติงานประปาและสุขภัณฑ์

1.สามารถใชเ้ คร่ืองมืองานประปาไดถ้ กู ตอ้ ง

2.สามารถสร้างชิ้นงานท่ีเกี่ยวกบั งานประปาไดด้ ว้ ยตนเอง

3.สามารถซ่อมแซมระบบน้าประปา ใหก้ ลบั มามีสภาพดี

4.สามารถประปรับเปล่ียนอปุ กรณ์สุขภณั ฑแ์ ละอปุ กรณ์ประกอบสุขภณั ฑท์ ี่ชารุดออก
พ้ืน ผนงั และติดต้งั ใหม่ อปุ กรณ์ใหม่กลบั เขา้ ไปงานไดป้ กติ

5.ใชเ้ ป็นพ้นื ฐานการศึกษาต่อเพอ่ื ประกอบอาชีพ

วัสดุและอุปกรณ์งานประปาและสุขภณั ฑ์

งานประปา งานประปาและสุขภณั ฑ์ มีวสั ดุอปุ กรณ์มากมายหลายอยา่ ง สาหรับงานซ่อมแซม
แกไ้ ขปัญหาในงานน้ีควรมีวสั ดุอปุ กณ์ไวใ้ ชย้ ามฉุกเฉินประจาบา้ น ดงั น้ี

41

1.ทอ่ น้าประปา มีบทบาทและมีความสาคญั อยา่ งมากในชีวิตประจาวนั ในการดารงชีวติ ของเรา
ทกุ คนท่ีตอ้ งพ่งึ พา “น้า” จากทอ่ ประปาส่งผา่ นลาเลียงน้าไปยงั สุขภณั ฑต์ ่างๆ เช่น สายชาระ
ก๊อกน้า สายน้าร้อนจากเครื่องทาน้าร้อน หรือเครื่องทาน้าอนุ่ เป็นตน้ ทอ่ ประปาจึงมีความจาเป็น
ท่ีตอ้ งมีความสะอาด ปลอดภยั ปราศจากสิ่งเจือปนท่ีอาจเป็นอนั ตรายตอ่ ผบู้ ริโภคได้

ท่อประปา ระบบประปา หรือระบบท่อน้าเป็นทอ่ สาหรับลาเลียงน้าการประปาเพ่ือใชอ้ ุปโภค
บริโภค ท้งั ในและนอกอาคาร ทอ่ ประปามีหลายชนิดทาจากวสั ดุท่ีแตกต่าง อาทิเช่น ทอ่ ประปา
PVC ท่อประปา PPR ท่อประปาเหล็ก ท่อประปาไซเลอร์ เป็นตน้ แตล่ ะชนิดลว้ นมีราคา
คุณภาพ และวธิ ีการใชง้ านท่ีแตกตา่ งกนั

ท่อประปาแตล่ ะชนิดทาอะไรไดบ้ า้ ง? มีขอ้ ดีขอ้ เสียต่างกนั อยา่ งไร ท่อประปาคุณลกั ษณะ
ภายนอกมีมากมายหลากสี หลายประเภท มีคุณสมบตั ิและการใชง้ านที่แตกต่างกนั ไป แตจ่ ะมี
ใครรู้บา้ ง? วา่ ควรจะใชท้ ่อประปา หรือท่อชนิดไหนใหเ้ หมาะสมกบั งาน และใชใ้ หย้ าวนาน
คุม้ ค่ามากที่สุด

บทความน้ีจึงรวบร่วมประเภทของทอ่ ประปา และท่อน้าท่ีนาไปใชง้ านในดา้ นต่างๆท้งั ภาค
ครัวเรือน บา้ น อาคารสูง ตลอดจนภาคอตุ สาหกรรม แยกออกเป็น 6 ประเภทใหญๆ่ ใหเ้ ขา้ ใจ
ง่าย ไดด้ งั น้ี

- ท่อประปาท่ีใช…้ ท่อเหล็กอาบสงั กะสี ทาจากเหล็กกลา้ ผา่ นการอาบ สังกะสี สามารถทาเกลียว
ไดง้ า่ ย ทอ่ เหลก็ อาบสงั กะสี ปลายทอ่ ทาเกลียวมาให้พร้อม มีแบบหนาปานกลาง ที่ทอ่ จะคาดสี
น้าเงิน และอยา่ งหนาท่ีท่อคาดสีแดง

42

- ท่อประปาที่ใช…้ ท่อ PVC (PVC ยอ่ มาจาก Poly Vinyl Chloride) แบ่งแยกการใชง้ านตามสี
ตา่ งๆ ที่นิยมใชไ้ ดแ้ ก่ทอ่ พีวซี ี (PVC) แขง็ หรือท่อเอสลอน แตล่ ะชนิดเหมาะกบั การใชง้ าน
ตา่ งกนั ทอ่ พีวีซีมีคุณสมบตั ิแขง็ เม่ือถูกแดดนานๆจะเปราะและแตกได้ มีใหเ้ ลือก 3 แบบ ทอ่ สี
ฟ้าสาหรับใชเ้ ป็นทอ่ น้าด่ืมหรือท่อประปา ท่อสีเหลืองใชร้ ้อยสายไฟหรือสายโทรศพั ท์ และทอ่ สี
เทามกั ใชเ้ ป็นท่อน้าทิง้ ในโรงงาน การเลือกใชท้ ่อ PVC มาทาเป็นทอ่ น้าด่ืมหรือท่อประปาจึงตอ้ ง
จากดั เฉพาะทอ่ สีฟ้าเท่าน้นั มิฉะน้นั หากนาทอ่ สีอ่ืนมาเป็นทอ่ น้าดื่มหรือทอ่ ประปา จะมีการ
ปนเป้ื อนของโลหะหนกั จากน้าที่ไหลผา่ นทอ่ ประปาส่งผลใหเ้ กิดอนั ตรายต่อผบู้ ริโภคได้ ท้งั น้ี
สามาถสรุปและแยกประเภทคุณลกั ษณะการใชง้ านของท่อ PVC ตามสีได้ ดงั น้ี

o ทอ่ สีเหลือง เป็นท่อสาหรับร้อยสายไฟฟ้า ปรือทอ่ ร้อยสายโทรศพั ท์ เพราะ
สามารถทนต่อความร้อนไดอ้ ยา่ งดี

o ท่อสีฟ้า เป็นท่อท่ีใชก้ บั ระบบน้า เช่น ทอ่ ประปา น้าดี น้าเสีย และการระบาย
สามารถทนแรงดนั น้า ไดม้ ากนอ้ ยตาม ประเภท การใชง้ าน และไม่สามารถ
นามาใชเ้ ป็นทอ่ น้าร้อนได้ เพราะรองรับอณุ หภมู ิไดเ้ พียง 65 องศาฯ (มีหลาย
เกรด)

o ทอ่ สีเทา เป็นทอ่ ที่ใชส้ าหรับการเกษตร หรือน้าทิ้ง ก็ได้ ราคาค่อนขา้ งถูก ไมค่ อ่ ย
แขง็ แรง ควรจะเดินลอย ไม่ควร ฝังดิน

43

- ท่อประปาที่ใช.้ ..ท่อไซเลอร์ ภายนอกเป็นท่อเหลก็ GSP ภายในเป็นท่อ PE มีความแขง็ แรง รับ
น้าหนกั ไดด้ ี ทนทานตอ่ แรง กระแทกได้ ไม่หกั งอ ทนตอ่ ความดนั ไดม้ ากกวา่ 20 บาร์ และ
อณุ หภมู ิสูง ถึง 90 องศา ไมเ่ ป็นสนิม เหมาะสาหรับ ใชต้ ิดต้งั ใน โรงแรม อาคารขนาดใหญ่
สถานที่ ที่ตอ้ งการความทนทานสูง หรือสถานท่ี ที่ยากต่อการซ่อมแซม ท่อชนิดน้ีมีราคาสูงเมื่อ
เทียบกบั ท่อชนิดอ่ืน

- ท่อประปาที่ใช…้ ทอ่ PE – Poly Ethylene ท่อโพลีเอทิลีน (HDPE) เป็นท่อพลาสติกอีกหน่ึง
ชนิด ซ่ึงมีท้งั ที่นาไปใชเ้ ป็นท่อน้า ทอ่ ประปา และทอ่ ร้อยสายไฟ มีความยดื หยนุ่ สูงแตไ่ ม่
สามารถนามาใชง้ านระบบน้าร้อนได้ เหมาะสาหรับงานระบบท่อประปาท่ีฝังอยใู่ ตด้ ิน เพราะ
หากมีการทรุดตวั ของดินไปกดทบั ทอ่ จะไม่ทาใหท้ ่อประปาแตก แต่ทอ่ ชนิดน้ีมีขอ้ จากดั หาก
นามาใชก้ บั งานที่มีการเปล่ียนแปลงอุณหภมู ิของบรรยากาศภายนอกมาก ดว้ ยคุณสมบตั ิของเมด็
พลาสติกเองจะทาใหม้ ีการยดื ตวั สูง และเกิดท่อประปายว้ ยในท่ีสุด

44

- ทอ่ ประปาที่ใช…้ ทอ่ ไทย พพี ี-อาร์ ผลิตจาก Polypropylene Random Copolymer เป็นเมด็
พลาสติกคุณภาพสูง (Thermoplastic)

เป็นมิตรตอ่ ส่ิงแวดลอ้ ม สะอาดปลอดภยั เหมาะสาหรับนามาใชง้ านในทอ่ ประปามากที่สุด ณ
ปัจจุบนั เม่ือเทียบกบั ทอ่ ที่ผลิตจากพลาสติกชนิดอื่น ดงั รูปคือพีระมิด พลาสติกท่ีเป็นมิตรกบั
ส่ิงแวดลอ้ ม

‘พีระมิด’ สียงิ่ เขม้ ยง่ิ เป็นมิตรกบั สิ่งแวดลอ้ มนอ้ ยท่ีสุด ในแตร่ ะดบั คือชนิดของพลาสติกท่ีใชก้ นั
แพร่หลายในปัจุบนั ซ่ึงมีค่าความเป็นมิตรกบั สิ่งแวดลอ้ ม แตกตา่ งกนั ไปฐานคือสีขาว พลาสติก
ชีวภาพ (Biobased Polymer) เป็นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ มมากที่สุด แตไ่ มส่ ามารถนามาใชง้ านเป็น
ท่อประปาไดท้ นั ที ตอ้ งผา่ นกระบวนการเคมี จึงทาใหห้ มดสภาพความบริสุทธ์ิไป ช้นั ตอ่ มา PP
และ PE จึงจดั ไดว้ า่ เป็นพลาสติกท่ีเป็นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ ม สะอาดปลอดภยั เหมาะสาหรับ
นามาใชง้ านเป็นทอ่ ประปามากที่สุดในปัจจุบนั ซ่ึงถูกนามาใชเ้ ป็นวสั ดุส่วนผสมผลิต ‘ท่อไทย
พพี ี-อาร์’

ท้งั น้ีส่วนยอดพีระมิดคือทอ่ ประปา PVC ซ่ึงเป็นพลาสติกท่ีเป็นมิตรกบั สิ่งแวดลอ้ มนอ้ ยที่สุด ดงั
ภาพพีระมิด

อีกท้งั ‘ ท่อไทย พพี -ี อาร์ ’ ยงั ไมเ่ ป็นสนิม ไม่มีสารเคมี ปราศจากสารก่อมะเร็งเจอปนเหมาะ
สาหรับนาไปใชเ้ ป็นทอ่ น้า ทอ่ ประปาสาหรับอปุ โภค-บริโภค มากที่สุดไดร้ ับการยอมรับจาก
“กรีนพซี ” WRAS มาตรฐานความสะอาดจากประเทศองั กฤษ และ NSF จากประเทศ
สหรัฐอเมริกา อายกุ ารใชง้ าน ยาวนานกวา่ 50 ปี ทนแรงดนั ไดส้ ูงถึง 20 บาร์ ติดต้งั ง่าย เชื่อมต่อ
ระหวา่ งทอ่ กบั ขอ้ ตอ่ ดว้ ยวิธีการหลอมใหค้ วามร้อน (ไม่ตอ้ งใชก้ าว) เชื่อมผสานเป็นเน้ือเดียวกนั
ไมม่ ีวนั รั่ว ทนทาน ใชไ้ ดท้ ้งั ทอ่ น้าร้อน และน้าเยน็ แขง็ แรง ไม่เปราะแตกงา่ ย เม่ือเทียบกบั ทอ่
PVC จึงเหมาะสาหรับใชต้ ิดต้งั ใน บา้ นพกั อาศยั คอนโด ตึกแถว อาคารขนาดเลก็ ขนาดใหญ่
และอตุ สาหกรรมอ่ืน ๆ อีกท้งั ‘ ทอ่ ไทย พพี ี-อาร์ ’ ยงั ไมเ่ ป็นสนิม ไมม่ ีสารเคมี ปราศจากสารก่อ
มะเร็งเจอปนเหมาะสาหรับนาไปใชเ้ ป็นทอ่ น้า ทอ่ ประปาสาหรับอุปโภค-บริโภค มากท่ีสุด
ไดร้ ับการยอมรับจาก “กรีนพีซ” และ WRAS มาตรฐานความสะอาดจากประเทศองั กฤษ อายุ
การใชง้ าน ยาวนานกวา่ 50 ปี ทนแรงดนั ไดส้ ูงถึง 20 บาร์ ติดต้งั งา่ ย เชื่อมต่อระหวา่ งทอ่ กบั ขอ้

45

ตอ่ ดว้ ยวิธีการหลอมใหค้ วามร้อน (ไมต่ อ้ งใชก้ าว) เช่ือมผสานเป็นเน้ือเดียวกนั ไม่มีวนั ร่ัว
ทนทาน ใชไ้ ดท้ ้งั ทอ่ น้าร้อน และน้าเยน็ แขง็ แรง ไมเ่ ปราะแตกงา่ ย เมื่อเทียบกบั ท่อ PVC จึง
เหมาะสาหรับใชต้ ิดต้งั ใน บา้ นพกั อาศยั คอนโด ตึกแถว อาคารขนาดเลก็ ขนาดใหญ่ และ
อตุ สาหกรรมอื่น ๆ

- ท่อประปาที่ใช…้ ทอ่ ทองแดง Copper pipe อดีตเคยนาท่อทองแดงชนิดเสน้ ตรง มาใชก้ บั ระบบ
ท่อประปาผา่ นเครื่องทาน้าร้อน เพ่ือใชง้ านในระบบน้าร้อน เพราะมีคุณสมบตั ิท่ี แขง็ ทนทานตอ่
การกดั กร่อน ทนความร้อนสูง แตห่ ากมีการสัมผสั กบั อากาศอาจทาใหท้ องแดงเปลี่ยนเป็นสี
เขียวอมดาหรือสีสนิม นิยมใชก้ นั มากท่ีสุดในหมวดงานปรับอากาศ หรือเร่ืองการเดินทอ่ น้ายา
แอร์ ปัจจุบนั ไม่นิยมนามาใชใ้ นระบบน้าร้อนอีกเน่ืองจากติดต้งั ยาก ราคาสูง แต่ไดเ้ ปล่ียนมาใช้
ทอ่ PPR ในระบบน้าร้อนแทน

46

2. เทปพนั เกลียว ตวั ช่วยสาคญั ในงานประปา เพอื่ การป้องกนั น้าร่ัวซึมของน้า ท่ีเกิดจากการสวม
เกลียวเขา้ กนั ไมแ่ น่น หรือไม่สนิทกนั คงมีหลายคนที่ไมค่ ุน้ เคยกบั การใชอ้ ุปกรณ์ประปา อาจจะ
สงสยั วา่ จะพนั เทปพนั เกลียวอยา่ งไรดีใหถ้ ูกวธิ ีและมีประสิทธิภาพ?

เทคนิคการพนั เทปพนั เกลียวพนั ทอ่ น้า สาหรับงานติดต้งั อุปกรณ์ในระบบเส้นท่อ ท่ีใชว้ ธิ ีการ
สวมขอ้ ตอ่ แบบเกลียวไม่วา่ จะเป็น ก๊อกบอล, บอลวาลว์ , เช็ควาลว์ , ขอ้ ตอ่ สองทาง – สามทาง
ท้งั หมดน้ีเราควรมีเทปพนั เกลียวติดไวเ้ ป็นตวั ช่วยตดั ตน้ ต่อปัญหาการรั่วซึม โดยเลือกใช้ เทป
พนั เกลียว ใหถ้ กู งาน โดยเฉพาะปัญหาน้ารั่วซึมบริเวณก๊อกน้า แมจ้ ะดูเลก็ นอ้ ยแตแ่ ทจ้ ริงอาจ
สร้างปัญหาใหญ่ตามมาได้ เช่น บิลคา่ น้าที่เพม่ิ ข้ึนสูง หรือรอยคราบน้าตามผนงั ที่ขดั ไมอ่ อก
รวมถึงน้าที่นองพ้ืนอาจทาใหเ้ กิดอบุ ตั ิเหตไุ ด้ สาเหตสุ ่วนใหญ่ มกั เกิดจากการเลือกใชอ้ ุปกรณ์ท่ี
ไม่เหมาะสมในการวางระบบท่อประปาระหวา่ ง จุดเชื่อมตอ่ ท่อน้า ซ่ึงเป็นขอ้ ต่อแบบเกลียวใน
กบั อุปกรณ์ท่ีมีหวั ตอ่ เป็นเกลียวโลหะ เช่น ก๊อกน้า, สต๊อปวาลว์ ควรเลือกใช้ ขอ้ ต่อเกลียวใน
ทองเหลืองในการเช่ือมต่อ เมื่อพนั เทปกบั อุปกรณ์แลว้ เทปตอ้ งแนบติดสนิทเขา้ กบั ร่องเกลียว
ในจานวนรอบท่ีเหมาะสม และติดกนั แน่นสนิท จะทาใหน้ ้าไมร่ ั่วซีม การเลือกใชอ้ ปุ กรณ์ที่
เหมาะสมจึงเป็นสิ่งสาคญั ดงั น้นั การจะมีระบบทอ่ ดี ๆ ไมม่ ีปัญหาน้นั ไม่ใช่เรื่องยาก เพยี งแค่
เราใส่ใจเลือกใชส้ ินคา้ ท่ีมีคุณภาพ และเหมาะสมกบั การใชง้ านนนั่ เอง

เทคนคิ การพนั เทปพนั เกลยี ว ให้ถูกวิธี

การพนั เทปพนั เกลียว สาหรับพนั ท่อน้า ในกรณีก่อนสวมต่อเขา้ กบั บอลวาลว์ ทาไดด้ งั น้ี

• ทาความสะอาด ก่อนพนั เทปพนั เกลียว ตอ้ งทาความสะอาดปลายท่อท่ีจะ
ปลายท่อ ทาการสวมขอ้ ต่อแบบมีเกลียว ท้งั ขา้ งใน และขา้ งนอก
(ขอ้ ตอ่ ท่อเกลียว ใหส้ ะอาด มนั่ ใจวา่ ไมม่ ีเศษฝ่ นุ เศษดิน หรือเศษวสั ดุ
นอก) แปลกปลอมติดอยู่ เพราะถา้ มีเศษส่ิงแปลกปลอมติดอยู่
จะทาใหเ้ วลาสวมเกลียวขอ้ ตอ่ เขา้ ไป ทาใหเ้ กิดการ
ติดขดั ทาใหเ้ กลียวเสียรูปทรงไดน้ น่ั เอง